සිංහල බස

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>සිංහල බස</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1663</id>
    <revision>
      <id>788670</id>
      <parentid>783445</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T12:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sameera94</username>
        <id>38107</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* සාහිත්‍යය */</comment>
      <origin>788670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30855" sha1="618h3v460qanprazoxqyeytq734kiqr" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{Infobox Language
|name=සිංහල
|nativename=සිංහල ''{{IAST|siṁhala}}''
|region= {{flag|ශ්‍රී ලංකාව}}

|speakers= මිලියන 20
|familycolor=Indo-European
&lt;!--
|familycolor=ඉන්දු-යුරෝපීය
--&gt;
|fam2=[[ඉන්දු-ඉරානීය භාෂා|ඉන්දු-ඉරානීය]]
|fam3=[[ඉන්දු-ආර්ය භාෂා|ඉන්දු-ආර්ය]]
|fam4=[[බටහිර සහ නිරිතදිග කොටස|දකුණු ප්‍රදේහය]]
|fam5=[[සිංහල-මාල දිවයින භාෂා|සිංහල-මාල දිවයින]]
|script=[[සිංහල අක්ෂර|සිංහල අබුගිඩා]] (බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර අබුගිඩා වලින් පැවත එයි)
|nation= {{flag|ශ්‍රී ලංකාව}}
|iso1=si|iso2=sin|iso3=sin
&lt;!--
|notice=Indic
--&gt;
|image=File:සිංහල_in_Noto_Serif_Sinhala_Black.svg}}

[[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] ප්‍රධාන ජාතිය වන ''සිංහල'' ජනයාගේ මව් බස ''සිංහල'' වෙයි. අද වන විට මිලියන 20 කට අධික සිංහල සහ මිලියන 3කට අධික සිංහල නොවන ජනගහනයක් සිංහල භාෂාව භාවිත කරති. සිංහල‍ [[ඉන්දු-යුරෝපීය භාෂා]]වල උප ගණයක් වන [[ඉන්දු-ආර්ය භාෂා]] ගණයට අයිති වන අතර [[මාල දිවයින]] භාවිත කරන [[දිවෙහි භාෂාව]] සිංහල බසට බොහෝ දුරට සමාන භාෂාවකි. සිංහල ශ්‍රී ලංකාවේ නිල භාෂාවයි.

ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ පටන් පැවති [[හෙළබස]] ඈත අතීතයේ ඉන්දියානු භාෂා හා යටත් විජිත සමයේ බටහිර භාෂා සමග සම්මිශ්‍රණයෙන් වත්මන් [[සිංහල]] භාෂාව බිහිවී ඇත.සින්හල භාෂාවේ ස්වර 18 කි.

==නිරුක්තිය==
සිංහල යනු මධ්‍යම ඉන්දු-ආර්ය  (එළු ) &quot;සිහල&quot; යන වචනයට අනුරූප  සංස්කෘත පදය වේ. මෙය  &quot;සිංහ&quot; යන  සංස්කෘත වචනයේ ව්‍යුත්පන්නයක්  වේ&lt;ref&gt;Caldwell, Robert (1875). &quot;A comparative grammar of the Dravidian or South-Indian Family of Languages&quot;. London: Trübner &amp; Co.: p.86.&lt;/ref&gt;. &quot;භගවත පුරාණයෙ&quot;හි ''සිංහලය'',  දිවයිනේ සංස්කෘත නාමය ලෙස සඳහන් කර ඇත. මෙම නම සමහර අවස්ථාවලදී &quot;සිංහයන්ගේ වාසස්ථානය&quot; ලෙසද හුවා දක්වා ඇත. මෙය අතීතයේ සිංහයන් බහුල වශයෙන් සිටින්නට ඇතැයි යන විශ්වාසය මත යෙදුනක් යැයි කිව හැක&lt;ref&gt;&quot;Chinese Account of Ceylon&quot;. The Asiatic Journal and Monthly Register for British and Foreign India, China, and Australia. 20: 30. 1836.&lt;/ref&gt;.

==උපභාෂා==
සිංහල බසෙහි උප භාෂා ලෙස තදින් බෙදීමක් දක්නට නොහැක. නමුත් ප්‍රදේශික වශයෙන් කතා කරන විලාශය හා ආවේනික වූ වචන හා යෙදුම් භාවිතයේ වෙනස්කම් දැකිය හැක. රජරට (උතුරු මැද පළාත), රුහුණ (දකුණු පළාත), ඌව (උව පළාත) මෙසේ වෙනස්කම් දැකිය හැකි පළාත් කිහිපයකි. නමුත් මෙම විශේෂිත යෙදුම් හා කතා විලාශ අනෙකුත් සිංහලයන්ට බොහෝ විට පහසුවෙන් තේරුම්ගත හැක.&lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/Sinhalese_language &quot;Sinhalese language&quot;] Accents and dialects. Retrieved on 13 July 20417.&lt;/ref&gt;

==කථාකරන සහ ලියන සිංහල==
දකුණු ආසියාවේ බොහෝ භාෂාවල දක්නට ලැබෙන දෙදිව් වහර (කතාකරන බස (කථික බස) සහ ලියන බස (ලිඛිත බස) අතර ඇති පැහැදිලි වෙනස) සිංහල භාෂාවෙහිද විශේෂයෙන් දැකිය හැක.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!කථික බස (කතා කරන බස)
!ලිඛිත බස (ලියන බස)
|-
| මං ගෙදර යනවා.
|මම ගෙදර යමි.
|-
| අපි පන්සල් යනවා.
|අපි පන්සල් යමු.
|-
| එයා ඊයෙ හිටියා.
|ඔහු ඊයේ සිටියේය.
|}

==ස්වරශාස්ත්‍රය==
සිංහල ස්වර ශබ්ද නැගීමේ රටාව බොහෝ දුරට අනෙකුත් ඉන්දියානු භාෂා වලට සමගාමී වේ . නමුත් එම භාෂා හා සසඳන විට සිංහලයටම  ආවේනික වූ ලක්ෂණ කීපයක් දැක ගත හැක. ඒවායින් සමහරක් නම් සඤ්ඤක අකුරු පෙළ එක් වීම, ''ඇ, ඈ'' ස්වර එක් වීම, මහා ප්‍රාණ අකුරු (සංස්කෘතයෙන් ආ වචන සඳහා) ඇති මුත් නොමුසු සිංහල බස සඳහා ඒවා ඇවැසි නොවීම ආදියයි.


සිංහල ස්වර ශබ්ද නැගීම
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | ස්වර
! colspan=&quot;2&quot; | පූර්ව
! colspan=&quot;2&quot; | කේන්ද්‍ර
! colspan=&quot;2&quot; | පශ්ව
|-
! &lt;small&gt;හ්‍රස්ව&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;දීර්ඝ&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;හ්‍රස්ව&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;දීර්ඝ&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;හ්‍රස්ව&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;දීර්ඝ&lt;/small&gt;
|-
! සංවෘත
| ඉ ({{IPA|i}}) || ඊ ({{IPA|iː}}) || || || උ ({{IPA|u}}) || ඌ ({{IPA|uː}})
|-
! මධ්‍ය
| එ ({{IPA|e̞}}) || ඒ ({{IPA|e̞ː}}) || අ ({{IPA|ə}}) || අ(ර්) ({{IPA|əː}}) || ඔ ({{IPA|o̞}}) || ඕ ({{IPA|o̞ː}})
|-
! අර්ධ-විවෘත
| ඇ ({{IPA|æ}}) || ඈ ({{IPA|æː}}) || || || ||
|-
! විවෘත
| || || අ ({{IPA|a}}) || ආ ({{IPA|aː}}) || ||
|}


සිංහල ව්‍යංජන ශබ්ද නැගීම
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |
! ඕෂ්ඨ‍්‍ය&lt;br /&gt;&lt;small&gt;
! දන්ත්‍ය/&lt;br /&gt;වර්ත්ස්‍ය&lt;br /&gt;&lt;small&gt;
! මූර්ධන්‍ය&lt;br /&gt;&lt;small&gt;
! තාලව්‍ය/&lt;br /&gt;පශ්වර්ත්ස්‍ය&lt;br /&gt;&lt;small&gt;
! කන්ඨ‍්‍ය&lt;br /&gt;&lt;small&gt;
! ග්ලොටල්&lt;br /&gt;&lt;small&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | නාසික්‍ය
| ම ({{IPA|m}})|| න ({{IPA|n̪}}) || ණ ({{IPA|ɳ}}) || ඤ ({{IPA|ɲ}}) || ඞ ({{IPA|ŋ}}) ||
|-
! rowspan=&quot;5&quot; | ස්පර්ශ/&lt;br /&gt;ස්පර්ශ-සංඝර්ෂ || &lt;small&gt; අඝෝෂ අල්පප්‍රාණ &lt;/small&gt;
| ප ({{IPA|p}})|| ත ({{IPA|t̪}}) || ට ({{IPA|ʈ}}) || ච ({{IPA|t͡ʃ}}) || ක ({{IPA|k}}) ||
|-
! &lt;small&gt; අඝෝෂ මහාප්‍රාණ &lt;/small&gt;
| ඵ ({{IPA|pʰ}}) || ථ (t̪ʰ) || ඨ (ʈʰ) || ඡ (t͡ʃʰ) || ඛ (kʰ) ||
|-
! &lt;small&gt; ඝෝෂ අල්පප්‍රාණ &lt;/small&gt;
| බ ({{IPA|b}}) || ද ({{IPA|d̪}}) || ඩ ({{IPA|ɖ}}) || ජ ({{IPA|d͡ʒ}}) || ග ({{IPA|ɡ}}) ||
|-
!&lt;small&gt; ඝෝෂ මහාප්‍රාණ &lt;/small&gt;
| භ ({{IPA|bʱ}}) || ධ (d̪ʱ) || ඪ (ɖʱ) || ඣ (d͡ʒʱ) || ඝ (ɡʱ) ||
|-
! &lt;small&gt; අර්ධානුනාසික්‍ය &lt;/small&gt;
| ඹ ({{IPA|ᵐb}}) || ඳ ({{IPA|ⁿd̪}}) || ඬ ({{IPA|ᶯɖ}}) || ඦ (ᶮd͡ʒ) || ඟ ({{IPA|ᵑɡ}}) ||
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | සංඝර්ෂ || &lt;small&gt; අඝෝෂ &lt;/small&gt;
| ෆ {{IPA|(f)}} || ස ({{IPA|s̪}}) || ෂ ({{IPA|ʂ}}) || ශ ({{IPA|ʃ}}) || ||
|-
! &lt;small&gt; ඝෝෂ &lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; | ව ({{IPA|ʋ}}) || || || || || හ ({{IPA|ɦ}})
|-
! colspan=&quot;2&quot; | අන්තස්ථ
| || || ය ({{IPA|j}}) || ||
|-
! colspan=&quot;2&quot; | උත්ක්ෂිප්ත
| || ර ({{IPA|ɾ}}) || || ||
|-
! colspan=&quot;2&quot; | පාර්ශ්වික අන්තස්ථ
| || ල ({{IPA|l}}) || ළ (ɭ) || || ||
|}

==ලේඛන ක්‍රමය==
බොහෝ ඉන්දියානු අකුරු මාලා මෙන් සිංහල හෝඩිය ද පැරණි බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාව මත පදනම්වී ඇත. ක්‍රි.පූ. 500දී පමණ ශ්‍රී ලංකාවට මෙම පැරණි බ්‍රාහ්මීය අකුරු හැඳින්වී ඇති  බව පුරාවිද්‍යාඥයන්  පවසන නමුත් හෙළ හවුල ප්‍රධාන පිරිසක් එම මතය බැහැකරයි. සිංහල අකුරු පෙළ, දකුණු ඉන්දියානු [[w:en:Grantha alphabet|ග්‍රන්ථ]] අක්ෂර මාලාවට  සමීප සම්බන්ධයක්  ඇති අතර, [[w:en:Kadamba alphabet|කාදම්බ]] අක්ෂර මාලාවෙන්ද ආභාෂය ලබා ඇති බව පෙනේ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ancientscripts.com/sinhala.html|title=Ancient Scripts: Sinhala|website=www.ancientscripts.com|access-date=2016-04-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fcQSAAAAMAAJ|title=History of the Evolution of the Sinhala Alphabet|last=Jayarajan|first=Paul M.|date=1976-01-01|publisher=Colombo Apothecaries' Company, Limited|language=en}}&lt;/ref&gt;

සිංහල හෝඩියේ අකුරු 60ක් ඇති අතර ඉන් 4ක් මෑත කාලයේ දී ඇතුළත් වූ ඒවා වෙයි. සිංහල භාෂාවෙහි ස්වර විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත.

=== සිංහල හෝඩි ===
{{මූලික|සිංහල හෝඩි}}
සිංහල හෝඩි කීපයක් ඇත. 

1. අමිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය (අක්ෂර 30 කි). වෙනත් භාෂාවක අක්ෂර හා මිශ්‍ර නොවී පවතින ශුද්ධ සිංහල අක්ෂර මෙයට අයත් වේ.

2. මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය (අක්ෂර 54 කි). මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය වෙනත් භාෂාවල අක්ෂර සමග එක් වීමෙන් පැවත එයි.(පාලි හා සංස්කෘත භාෂා වලින් ඈඳුනු අක්ෂර).

3. නූතන සිංහල හෝඩිය (සිංහල වර්ණ මාලාව) (අක්ෂර 60 කි). ඉහත සඳහන් හෝඩි දෙකටම අයත් නොවූ මෑතකදී සිංහල භාෂාවට එක් වූ අකුරු අලලා ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය මැදිහත්ව 1989දී මෙම හෝඩිය සකස් කර ඇත. මෙය හෝඩියකට වඩා වර්ණ මාලාවක් ලෙස වටහාගැනීම යෝග්‍ය වේ.

නූතන සිංහල හෝඩිය (සිංහල වර්ණ මාලාව) පහත දැක්වේ.
{{col-begin|width=70%}}{{col-break|width=40%}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |ස්වර (18)
|-
|අ ||ආ ||ඇ ||ඈ ||ඉ ||ඊ
|-
|උ ||ඌ ||ඍ ||ඎ ||ඏ ||ඐ
|-
|එ ||ඒ ||ඓ ||ඔ ||ඕ ||ඖ
|-
! colspan=&quot;6&quot; |මිශ්‍ර ස්වර (2)
|-
|අං||අඃ
|}

{{col-break|width=60%}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |ව්‍යංජන (40)
|-
|ක ||ඛ ||ග ||ඝ ||ඞ ||ඟ
|-
|ච ||ඡ ||ජ ||ඣ ||ඤ ||ඦ
|-
|ට ||ඨ ||ඩ ||ඪ ||ණ ||ඬ
|-
|ත ||ථ ||ද ||ධ ||න ||ඳ
|-
|ප ||ඵ ||බ ||භ ||ම ||ඹ
|-
|ය ||ර ||ල ||ව || ||
|-
|ශ ||ෂ ||ස ||හ ||ළ ||ෆ
|}
{{col-end}}

=== සිංහල අක්ෂර වින්‍යාසය ===
{{මූලික|සිංහල අක්ෂර වින්‍යාසය}}
සිංහල භාෂාවේ අක්ෂර වින්‍යාසය ඉන්දියානු භාෂාවල ඇති  [[w:en:Abugida|අබුගිඩා]] අක්ෂර විලාසය අනුගමනය කෙරේ. එනම් ශුද්ධ ස්වර සඳහා වෙනම අකුරු පෙලක්ද, ව්‍යංජන සඳහා වෙනම අකුරු පෙලක්ද , ව්‍යංජන ස්වර ආකාරයෙන් වෙනස් කර ගැනීම සඳහා ව්‍යංජන වලට පිලි යොදා ගැනීම ආදී වශයෙන් වේ.

=== සිංහල ඉලක්කම් ===
නවතම අධ්‍යයනයන් තුළින් සිංහලයට ආවේණික වූ ඉලක්කම් සොයාගෙන ඇත. ඈත අතීතයේ සිට ම මෙම ඉලක්කම් භාවිත කොට ඇත. මහනුවර යුගය තෙක්ම මෙම ඉලක්කම් භාවිත කොට ඇති බවට සාක්ෂි ලැබේ. පසුකාලීනව පෘතුගීසි, ලන්දේසි, ඉංග්‍රීසි බලපෑමෙන් හින්දු-අරාබි ඉලක්කම් හදුන්වා දීමත් සමග සිංහල ඉලක්කම් අභාවයට ගොස් ඇත. සිංහල යුනිකොඩ් තුලට සිංහල ඉලක්කම් ඇතුළු කිරීමෙ යොජනාවක් ඇත.

=== සිංහල යුනිකේත ===
[[යුනිකේත]] ([[w:en:Unicode|Unicode]]) සම්මතයේ 4.0 සංස්කරණයෙහි සිට සිංහල බස ([[සිංහල හෝඩි|සිංහල යුනිකේත]]) ද ඇතුළත්ව ඇත &lt;ref&gt;[http://www.unicode.org/charts Sinhala]&lt;/ref&gt;. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ඕනෑ ම අයෙකුට කියවිය හැකි පරිදි සිංහලයෙන් වෙබ් පිටුවක් පවත්වා ගැනීම හෝ යමක් පළ කිරීම තවදුරටත් සිහිනයක් නොවේ. මෘදුකාංග සිංහල නිසි ලෙස හැසිරවීමට සමත් වීමට කලක් ගතවනු ඇත. උදාහරණයක් ලෙස යංශය, රේඵය, රකාරංශය යනාදී අර්ධ ස්වර රූප නිරූපණයට අත්‍යවශ්‍ය ZWJ (zero width joiner) කේතය ඇතැම් මෘදුකාංග මඟින් නොතකා හැරීම දැක්විය හැක.මෙම zwj කේතය මෘදුකාංග තුළට ඇතුළත් කළ යුතු කාලය එළඹ ඇත.

==ව්‍යාකරණ==
{{main|සිංහල ව්‍යාකරණ}}
සිංහල  භාෂාවේ උක්තාඛ්‍යාත පද සම්බන්ධය පහත සඳහන් අයුරු බෙදේ.
#වචන භේදය (ඒක වචන, බහු වචන)
#පුරුෂ භේදය (උත්තම පුරුෂ, මධ්‍යම පුරුෂ, ප්‍රථම පුරුෂ)
#කාල භේදය (අතීත, අනතීත)
#ලිංග භේදය (ස්ත්‍රී, පුරුෂ, නපුංසක)
#කාරක භේදය (කර්තෘකාරක, කර්‍මකාරක වැකි)
#විභක්ති
##ප්‍රථමා විභක්තිය
##කර්ම විභක්තිය
##කර්තෘ විභක්තිය
##කරණ විභක්තිය
##සම්ප්‍රදාන විභක්තිය
##අවධි විභක්තිය
##සම්බන්ධ විභක්තිය
##ආධාර විභක්තිය
##ආලපන විභක්තිය
:වාක්‍ය සැදීමේදී ඉහත සඳහන් විභක්ති රීති යොදා ගනු ලැබේ. අනෙකුත් ඉන්දියානු භාෂා (උදා . සංස්කෘත, දෙමළ, තෙලිඟු ආදී) සමඟ සසඳන විට කර්තෘ විභක්තිය සිංහල බසට පමණක් සිමා වූවක් ලෙස දැක්විය හැක.

==වාග්මාලාව==
===සිංහල පද===
{{main|සිංහල පද}}
සිංහල පද වර්ග පහත පෙන්වා ඇති අයුරු බෙදේ.
* [[සිංහල නාම පද|නාම පද]] - කිසියම් 'කෙනෙකු, දෙයක්, තැනක්, සතෙකු හෝ යම් ස්වභාවයක් / විලාසයක්' හඳුන්වා දීමට භාවිතා කරන පද නාම පද සේ සැලකේ.&lt;ref&gt;කොඩිකාර, රත්න (2016). සිංහල භාෂාව හා ව්‍යාකරණ පි. 49&lt;/ref&gt;
* [[සිංහල ක්‍රියා පද|ක්‍රියා පද]] - කිසියම් සජීවී පුද්ගලයකු හෝ සතෙකු කරන දෙයක්, නිරායාසයෙන් සිදුවන දෙයක්, නො එසේ නම් ජීවියෙකුට දැනෙන හෝ විඳින දෙයක් හැඟවීම පිණිස යොදන පද ක්‍රියා පද සේ සැලකේ.&lt;ref&gt;කොඩිකාර, රත්න (2016). සිංහල භාෂාව හා ව්‍යාකරණ පි.589&lt;/ref&gt;
*[[සිංහල නිපාත පද|නිපාත පද]]&lt;ref&gt;දිසානායක, ජේ. බී. (2010). සිංහල භාෂාවේ නව මුහුනුවර පි. 55&lt;/ref&gt;
* [[සිංහල විශේෂණ පද|විශේෂණ පද]]&lt;ref&gt;දිසානායක, ජේ. බී. (2010). සිංහල භාෂාවේ නව මුහුනුවර පි. 55&lt;/ref&gt;
** [[සිංහල නාම විශේෂණ|නාම විශේෂණ (ගුණ පද)]]
** [[සිංහල ක්‍රියා විශේෂණ|ක්‍රියා විශේෂණ (විලාස පද)]]
*[[සිංහල විස්තාර පද|විස්තාර පද]]&lt;ref&gt;දිසානායක, ජේ. බී. (2010). සිංහල භාෂාවේ නව මුහුනුවර පි. 57&lt;/ref&gt;

අතීතයේ උපසර්ග පද මුලික පද වර්ගයක් ලෙස සැලකුවද වර්තමානයේ එසේ නොසැලකේ. විස්තාර පද මුලික පද වර්ගයක් ලෙස සැලකිය යුතු බව ආචාර්ය ජේ. බී. දිසානායකගේ වර්තමාන යෝජනාවකි.
 
පහත සඳහන් වන්නේ සිංහලයේ නව  පද නිර්මාණය  හෝ අරුත වෙනස් කිරීම සඳහා යෙදෙන විධි ය.

===උපසර්ග===
{{main|සිංහල උපසර්ග}}
නාම පද මුලින් පමණක දී එහි අරුත වෙනස් (අඩු, වැඩි, විරුද්ධ ) කිරීමක් උපසර්ග පද වලින් කෙරේ. උපසර්ග පද තද අකුරින් දක්වා ඇත
*ප - '''ප'''බල, '''ප'''සිඳු 
*උප - '''උප'''ගුරු, '''උප'''වාර 
*නි - '''නි'''දුක් , '''නි'''හඬ

===සමාස යෙදුම===
{{main|සිංහල සමාස}}
පද කීපයක් විවිධාකාරයට එක වී දෙන  අරුත  දියහැකි  ලෙස තනි වචනයක්  ගැලපීම හෙවත් සාධනය සමාස නම් වේ. සමාස වර්ග 5කි. සමාස වූ පද '''තද''' අකුරින් දක්වා ඇත.

#දකාරාර්ථ සමාසය (උදා. පොත් ද පත් ද - '''පොත්පත්''')
#විශේෂණ සමාසය (උදා. සුදු පාට මල් - '''සුදුමල්''' ) 
#විභක්ති සමාසය (උදා. ගත් කරනුයේ - '''ගත්කරු''') 
#අන්‍යාර්ථ සමාසය (උදා. නෙත් තුනක් ඇත්තේ - '''තිනෙත්''' (ඊශ්වර දෙවි )) 
#අව්‍යය සමාසය (උදා. ඉතා මිහිරි වන්නේ - '''ඉමිහිරි''')

===පද සන්ධි වීම===
{{main|සිංහල සන්ධි}}
වචන දෙකක් එකට බද්ධ වීම හෙවත් සන්ධි වීම මගින්, උච්චාරණයේ පහසුව පිණිස මෙලෙස අලුත් පද සැදීම සන්ධි කිරීම නම් වේ. සිංහල බසේ පද සන්ධිය බෙහෙවින් භාවිතා වේ. සිංහලයේ පද අතර සන්ධි වීම සිදුවන ක්‍රම දහයකි.

පද සන්ධි උදාහරණ;
*වම් + අතින් = වමතින්
*ගුරු + උතුමා = ගුරුතුමා 
*ග්‍රාම + උදය = ග්‍රාමෝදය

==සිංහල යෙදුම්==
===ප්‍රස්ථාව පිරුළු ===
{{main|ප්‍රස්ථා පිරුළු (සිංහල භාෂාව)}}
සිංහල භාෂාවේ විශේෂ ප්‍රයෝගයක් වශයෙන් ප්‍රස්ථා පිරුළු සැලකිය හැකියි. ප්‍රස්ථාව පිරුළ වශයෙන් ද මෙය ව්‍යවහාර වන අතර සමාජයේ යම් කරුණක් වඩාත් සාර්ථකව සන්නිවේදනය කිරීමට හැකි භාෂා ක්‍රමයක් වශයෙන් ද ප්‍රස්ථා පිරුළු සැලකිය හැකිය. සිංහල භාෂාවේ ප්‍රස්ථා පිරුළු රැසක් ව්‍යවහාර වන අතර ඇතම් පිරුළු හා බැදුණු ජනප්‍රිය, රසවත් ජන ප්‍රවාද ද පවතී.

නමුත්, වර්තමානයේ ප්‍රස්තාව පිරුළු වැනි යෙදුම් භාවිතය බොහෝ දුරට පහත වැටී ඇත. ඉංග්‍රීසි භාෂාව මෙන් යෙදුම් භාවිතය පුළුල්ව පැතිර නැත.

උදාහරණ;
* බළලා ලව්වා කොස් ඇට බානවා - අනිත් අය ලවා තමාගෙ වැඩ කරවා ගනීම.
* මුහුද හත් ගව්වක් තියල අමුඩ ගහනවා වගේ - යම් වැඩකදී අනවශ්‍ය ලෙස පූර්ව සූදානම
* වක්කඩේ හකුරු හැංගුවා වාගේ - නිෂ්ඵල දෙයක් කිරීම (අවසානයේ දී ප්‍රථිපලයක් නොලැබෙන)

===ඉඟි වැකි හෙවත් රූඨි===
*අනූ  නමයෙන් බේරුනා - යන්තමින් බේරුනා 
*පොතේ ගුරා - මූලිකයා, &quot;පණ්ඩිතයා&quot;
*සායම ගියා - ගෞරවය නැතිවීම

===උපමා===
මේ යෙදුම් වල &quot;'''මුතු, හා පැටවෙකු, නරියෙකු'''&quot; යන පද &quot;උපමා&quot; වේ .
*ඇගේ දත් '''මුතු''' වැනිය 
*ඔහු '''නරියෙකු''' මෙන් කපටිය
*කුඩා දරුවා '''හා පැටවෙකු''' මෙන් අහිංසකය.

'''රූපක'''

මේ යෙදුම් වල '''&quot;සඳකි, කිතුල් රෑන&quot;''' යන පද &quot;රූපක&quot; වේ.

'''*'''  ඇගේ මුහුන සඳකි.

'''*'''  ඇගේ කෙස් කළඹ කිතුල් රෑනකි.

         '''෴'''

==සාහිත්‍යය==
{{main|සිංහල සාහිත්‍යය}}
සිංහල සාහිත්‍යය සැලකීමේ දී පැරණි සිංහල සාහිත්‍යය [[බුද්ධාගම|බෞද්ධ සාහිත්‍යයයෙන්]] විශාල ආභාසයක් ලබා ඇත. මේවා [[ඉන්දියාව|ඉන්දියානු]] කෘතිවලට සමානතාවක් දක්වයි (ඉන්දියානු සන්දේශ කාව්‍ය). [[කාලිදාස]] සහ එවැනි ඉන්දියානු කිවියන්ගේ ආභාෂය සිංහල සාහිත්‍යයේ ඇති බවට ''කුකවි වැඩ'' විවාදයන් සාක්ෂි දරයි. දකුණු ඉන්දීය [[දෙමළ ඡාතිය|දෙමළ]] ජාතිකයින්ගේ ආක්‍රමණ නිසා බොහෝ දෙමළ වචන සිංහල භාෂාවට ඇතුළු වූ අතර [[පෘතුගාලය|පෘතුගීසි]], [[ලන්දේසි ලංකාව|ලන්දේසි]] සහ [[එංගලන්තය|ඉංග්‍රීසි]] ආක්‍රමණ නිසා සිංහල භාෂාවට එම භාෂාවන්ගේ වචන ද ඇතුළු වී ඇත. සිංහල භාෂාව ලිවීමට [[සිංහල අකුරු]] යොදාගනී.

සිංහල භාෂාවට දුරස්ම අනු-භාෂාව කතා කරන්නේ [[රොඩී]] කුළයෙහි පුද්ගලයින් ය. [[වැද්දන්]] කතා කරන භාෂාව සිංහලට සමානතාවක් දැක්වූවත්, එහි වෙනත් භාෂාවල නැති වචන විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත. 

[[ක්‍රි.ව. 20 වන ‍ශතවර්ෂය|ක්‍රි.ව. 20 වන ‍ශත වර්ෂයේ]] මුල් වකවානුවේ [[කුමාරතුංග මුනිදාස]] පඬිඳු ඇරඹි ''හෙළ බස'' ව්‍යාපෘතිය නීසා ද, දිනමිණ වැනි පුවත් පත් නිසා ද සිංහල භාෂාවට නව ජීවයක් ලැබුණි. ([[මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ]]  දිනමිණ පුවත් පතෙහි සිටි ප්‍රසිද්ධ කතුවරයෙකි)

==ආශ්‍රිත ලිපි ==
* [[සිංහල හෝඩි]]
* [[සිංහල අක්ෂර වින්‍යාසය]]
* [[සිංහල ව්‍යාකරණ]]
* [[සිංහල ඉලක්කම්]]

==යොමුව==
{{Reflist}}

==සටහන්==

==තව දුර කියවීමට==
* [https://tipitaka.lk/library/963 ක්‍රියා විවරණය - මුනිදාස කුමාරණතුංග]
* [https://tipitaka.lk/library/969 ව්‍යාකරණ විවරණය - මුනිදාස කුමාරණතුංග, 1937]

== බැහැර පිටු ==
* [http://www.siyabas.lk සියබස් වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930162735/http://www.siyabas.lk/ |date=2007-09-30 }}
* [http://languagesdept.gov.lk/ ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619065056/http://www.languagesdept.gov.lk/ |date=2017-06-19 }}
* [http://www.ceylon-online.com/sinhala_sign_page.html සිංහල හෝඩිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090806024953/http://www.ceylon-online.com/sinhala_sign_page.html |date=2009-08-06 }}
* [http://www.alooha.net/language_dictionary_English_eng_Sinhala_sin.html සිංහල ශබ්දකෝෂය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190805032522/http://www.alooha.net/language_dictionary_english_eng_sinhala_sin.html |date=2019-08-05 }}
* [http://www.ucsc.cmb.ac.lk/wiki/index.php/Sinhala_Terms පරිගණකයේ භාවිතා කරන සිංහල වචන] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080919150839/http://ucsc.cmb.ac.lk/wiki/index.php/Sinhala_Terms |date=2008-09-19 }}
* [http://www.akuru.org/index.htm සෙල් ලිපියේ සිට විද්‍යුත් ඥානයට ආ සිංහල අකුරු] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024013637/http://akuru.org/index.htm |date=2007-10-24 }} 

[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දු-ආර්ය භාෂා]]
[[ප්‍රවර්ගය:භාෂා- ශ්‍රී ලංකා]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල භාෂාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:අබුගිඩා ලේඛන භාෂා]]</text>
      <sha1>618h3v460qanprazoxqyeytq734kiqr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අමරදේව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2803</id>
    <revision>
      <id>788685</id>
      <parentid>778563</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T22:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33095" sha1="8lx7suw7y5os0v3cxi8u0m6b5y0katf" xml:space="preserve">[[ශ්‍රී ලංකාභිමාන්‍ය]] '''වන්නකුවත්ත වඩුගේ දොන් ඇල්බට් පෙරේරා''' වඩාත් ප්‍රකට වන්නේ '''ඩබ්. ඩී. අමරදේව''' යන නමිනි. ඔහු උත්තර භාරතීය රාගධාරී සංගීතයෙන් සිංහල ගීත ක්‍ෂේත්‍රය පෝෂණය කල ‍‍ගෞරවණීය කලාකරුවෙකි. 1927 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් පස් වන දින [[මොරටුව|මොරටුව කොරල වැල්ලේදී]] මෙළොව එළිය දුටුවේ ය. වනක්කුවත්ත මිටි වඩුගේ දොන් ඇල්බට් පෙරේරා, ප්‍රකට ගායන හා සංගීතඥයෙකු ලෙස ශ්‍රි ලංකාවේදී හඳුනා ගනු ලබන්නේ ඔහුගේ ආරෝපිත නාමය වූ '''අමරදේව''' නමිනි. [[සිතාරය]], තබ්ලාව, [[හාර්මෝනියම]] වැනි ශාස්ත්‍රීය සංගීත භාණ්ඩ එක්කොට ගනිමින්, සිංහල ජන සංගීතය සහ භාරත ජනමූල සංගීතය ස්වකීය නිර්මාණ විෂයට දායක කර ගනී.

දරුවන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක බාලයා වු අමරදේව, දොන් ගිනෝරිස් පෙරේරා සහ මැගී වෙස්ලිනා මෙන්ඩිස්ට දාව උපත ලැබුවකු විය. කුඩාකල දී අමරදේව සංගීතමය ආභාෂය ලැබුවේ තම පියාගෙන් වූ අතර ඔහු ලී වලින් සාදා දුන් වයලිනය තුලින් ඔහු විශිෂ්ට වයලින් වාදකයෙක් ද වූහ. එමෙන්ම ඔහුගේ වැඩිමහලූ සහෝදරයෙකු ඉන්දීය ශාස්ත්‍රිය සංගීත ගුරුවරයෙකුද වුයේය.

අමරදේව අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ශ්‍රි සද්ධර්මෝදය මිශ්‍ර පාසලෙනි. ඔහු ද්විතියික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ පානදුර ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයෙනි. ඉන්පසු ඔහු මොරටු මහා විද්‍යාලයටද ඇතුළත් වුයේය.

‘අශෝකමාලා’ චිත්‍රපටය රූපගත කරන අවධියේ එම චිත්‍රපටයේ සංගීත අධ්‍යක්‍ෂවරයාවු මෙහොමඞ් ගවුස් මාස්ටර් තම සංගීත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන [[වයලීනය|වයලීන]] වාදකයා ලෙස අමරදේව සම්බන්ධ කර  ගත්තේය.

‘අමරදේව’ යන නාමය ඔහු ලැබුවේ මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර|එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන්]] අතිනි. [[ලක්නව්]] හි පිහිටි බාත්ඛන්ඬේ සංගීත විද්‍යා පීඨයෙන් අධ්‍යාපනය හැදැරූ අමරදේව පසුව ලංකාවට පැමිණ [[ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව|ශ්‍රි ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව]] හා සම්බන්ධව කටයුතු කළේය.

ලාංකීය ජන සංගීතයේ සංස්ථාපනය විමසා බැලීම සදහා 1950 මැදභාගයේදී සිය ජන ගායනා ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් &quot;පණීභාරත, කිරිගනිතා, ගුණමලා, උක්කුවා සහ සුරඹා&quot; වැනි උඩරට ශාස්ත්‍රීය නර්තන විශාරදයන්ගේ අනුදැනුම ලැබීය. එම සංගීත රටා එක් තනි තාලයක් වටා පමණක් ගෙතී ඇති බව හදුනා ගන්නා ඔහු, ඒවාට මධ්‍ය තාලයක් සදහා අනුගත වන පද මාලා එක් කිරීමට තීරණය කරයි. එහිදී එකල පැවැති ඇතැම් සීමා කිරීම් පසෙකලීමටද ඔහු පෙළඹෙයි. මේ අන්දමෙන් බාහිර තත්වයන්ගේද බලපෑම ලත්, සිංහල සංගීතයට අනන්‍ය වූ නියම ජන සංගීත සංස්කෘතියක් බිහිකරලීමට අමරදේව සමත්වෙයි. පසුව [[වික්ටර් රත්නායක]],[[ටී.එම්. ජයරත්න|ටී.එම්.ජයරත්න]],[[ සුනිල් එදිරිසිංහ]], [[සනත් නන්දසිරි]] වැනි කලාකරුවන් භාවිතයට යෙදුනු සරල ගී විශේෂය නිර්මාණය කිරීම සඳහාද ඔහු ක්‍රියාකාරීව දායක වෙයි.

පිලිපීන [[රමෝන් මග්සයිසායි සම්මානය]] (2001), ඉන්දියානු [[පද්ම ශ්‍රි සම්මානය]] සහ ශ්‍රි ලංකාවේ [[කලාකීර්ති ජනාධිපති සම්මානය]] (1986), මෙන්ම [[දේශමාන්‍ය සම්මානය]](1998) ආදී සම්මාන රැසක් දිනා ගැනීමටද අමරදේව සමත් වෙයි. එමෙන්ම 1967, යුනෙස්කෝ මැනිලා සිම්පෝසියම සහ, &quot;ගවුමි සලාම්&quot; නම් වූ [[මාලදිවයින් ජාතික ගීය]] සදහා 1972 දී [[එක්සත් රාජධානිය|බ්‍රිතාන්‍ය]] [[දෙවන එලිසබෙත් රැජිණ|එළිසබෙත් රැජිනගේ]] ආරාධනයෙන් යුතුව තනුව නිර්මාණයට දායක වීම ආදියෙන්, ඔහු ජාත්‍යාන්තරය තුළ ලාංකේය අනන්‍යතාව සැළකොට සිටියේය.

හදිසියේ ඇති වූ රෝගාතුර තත්ත්වයක් හේතුවෙන් මෙතුමා 2016 නොවැම්බර් මස 03 වැනි දින ජීවන ගමනින් සමු ගත්තේය.

==ජීවිතය හා ජීවන රටාව==
===ළමා කාලය සහ අධ්‍යාපනය===
වඩු කාර්මිකයෙකු වූ වනක්කුවත්ත වඩුගේ දොන් ජිනෝරිස් පෙරේරා සහ බාලාපුවඩුගේ මැගී වෙස්ලිනා මෙන්ඩිස් යන මවුපිය යුවලට දාව, [[මොරටුව]] ප්‍රදේශයේදී අමරදේව උපත ලබන්නේ සත් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලම දරුවා ලෙසටයි. තම පියා [[බුද්ධාගම|බෞද්ධයෙකු]] වීමත් මව [[කතෝලික ආගම|කතෝලික]] තැනැත්තියක් වීමත් නිසා බෞද්ධ හා කතෝලික හර පද්ධතීන් මිශ්‍රවුණු පවුලක ජීවත් වීමේ හැකියාව නිතැතින්ම අමරදේවට ලැබෙයි.

අමරදෙව සංගීතය කෙරෙහි යොමු කරන්නේ මොරටුමුල්ල වඩු කාර්මික විද්‍යාලයේ වයලීන නිපදවන්නෙකු හා අලුත්වැඩියා කරන්නෙකු වූ ඔහුගේ පියා විසිනි. අමරදේව, කුඩා කළ තම මවගේ ස්තෝත්‍ර  ගායන වලට හිතුමනාපයේ වයලීනයේ තත් හඬවන්නට පුරුදුව සිටියේය.ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා විසින් ඔහුට [[ඉන්දියානු ශාස්ත්‍රීය සංගීතය]] උගන්වනු ලැබීම අමරදෙවගේ සංගීත ජීවිතය ඔපවත් වීම සදහා පවුලෙන් ලද තවත් පිටුවහලක් විය. ඔහුට වයස අවුරුදු හත වන විට ජපන් ටින් වයලීනයක් පියාගෙන් ලද ත්‍යාගයක් වශයෙන් ඔහුට හිමිවේ. 
 
කොරළවැල්ලේ විහාරස්ථානයේ මාලාලංකාර නායක තෙරණුවන් යටතේ ස්වකීය මූලික අධ්‍යාපනය ලබන අමරදේවයන්ගේ සංගීත ප්‍රතිභාවේ අපූර්වත්වය දුටුවන්, විහාරස්ථානයේ කවි හා ගාථා ගායනා කිරීම සඳහා අමරදේවයන් හට ආරාධනා කරයි. අනතුරුව තම ග්‍රාමයේ ගීතිකා කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරීමටද අමරදේවයන්ට හැකියාව ලැබෙයි.

ශ්‍රි සද්ධර්මෝදය බෞද්ධ මිශ්‍ර පාසලට ඇතුළත් වී අධ්‍යාපනය ලබන අමරදේව, මොරටු විද්‍යාලයෙන් පවත්වන ලැබූ කවි ගායනා තරගයකින් ජයග්‍රහණය ලබන්නේ මේ අතරදීය. එසේම කොළඹ කලා සංගමය විසින් මෙහෙය වූ ගායනා තරගයකින් ජයග්‍රහණය ලැබීමට අමරදේවයන් නායකත්වය දැරූ පාසල් ගායක කණ්ඩායමට හැකියාව උදාවේ. මෙම ජයග්‍රහණ වලින් උද්දාමය ලද අමරදේවයන්ගේ පාසල් ගුරුවරු, ඔහුව ලංකා ගුවන් විදුලි සේවයෙහි ගායක මඩුල්ලට ඇතුලත් කිරීමට ක්‍රියා කරයි. මේ අන්දමින් දක්ෂතා ප්‍රදර්ශනය කරන අමරදේව, 1945 වර්ෂයේදී ජන කලා මණ්ඩලය විසින් පවත්වන ලද ගායනා හා වයලීන වාදක තරගයකින් රන් පදක්කම දිනා ගැනීමට බුහුටි වෙයි.

තම ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය නිමා කිරීමෙන් අනතුරුව ඉංග්‍රීසි භාෂාව සදහා ලද ශිෂ්‍යත්වයකින් [[ පානදුර]][[ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය| ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයට]] ඇතුළත් වීමේ හැකියාව අමරදේවයන්ට ලැබේ. එහිදී විදුහල්පති ඩැනිස්ටර් තෝමස් ප්‍රනාන්දු  (ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු ) මහතා සමග දැන හැඳුනුම් කමක් ඇති කරගන්නා ඔහු, ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු මහතාගේ උපකාරීත්වයෙන් [[ කළුතර විද්‍යාලය|කළුතර විද්‍යාලයටත්]] ඉන් අනතුරුව, බලපිටිය සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලයටත් ඇතුළත්ව අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවස්ථාව උදා කර ගනියි.

මෙකලදී &quot;අශෝකමාලා&quot; චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් ඇරඹෙන අතර, මොරටුවෙහි ජෙරාඩ්.ජේ.පීරිස් නැමැත්තෙකු විසින් අමරදේවයන්ව එම චිත්‍රපටයේ සංගීතය මෙහෙය වූ, මොහොමඩ් ගවුස් මාස්ටර් වෙත හඳුන්වා දෙනු ලබයි. අමරදේවයන්ගේ ශක්‍යතාවන් හඳුනාගන්නා ගවුස් මාස්ටර් විසින් තම වාදක මණ්ඩලයේ ප්‍රමුඛතම වයලීන වාදක ශිල්පියා බවට අමරදේව පත්කරනු ලබයි.

[[ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු]] පවසන අන්දමට, ඔහුගේ සහොදරයා වූ කොරළවැල්ල පාසලේ සංගීත ගුරුවරයා වශයෙන් සේවය කළ ඩ්බ්.ජේ.ප්‍රනාන්දු විසින් අමරදේවයන්ගේ දක්ෂතාවන් හඳුනා ගනු ලබයි. අමරදේව පාසලේදී වයලීන වාදන සම්භන්ධයෙන් දක්වන බුහුටි බව ඔහුගේ නිරීක්ෂණයට ලක්වේ. පසුව අමරදේවගේ පියා ඔහුට වයලීනයක් තනා දෙන අතර, ඔහු පියා යටතේ වයලීන වාදනය හදාරනු ලබයි.  ඔහු පසුව අශෝකමාලා චිත්‍රපටය සදහා මොහොමඩ් ගවුස් වෙත හදුන්වාදීම සිදුවන්නේ, ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතාගේ උපකාර ඇතුව ඉගෙනීමේ කටයුතු සඳහා අමරදේව කළුතර බලා යාමෙන් වසර කිහිපයකට පසුවය. අශෝකමාලා චිත්‍රපටයේ පද රචකයා වශයෙන් කටයුතු කරන්නේ ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු මහතා වන අතර, ඔහු චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂකවරයා වූ ශාන්තිකුමාර් සෙනෙවිරත්න මහතා සමග ඇති කරගෙන තිබූ දැඩි මිත්‍රත්වය මේ සදහා පිටුවහලක් වෙයි. තම උසස් අධ්‍යාපන  කටයුතු සදහා 1950 වර්ෂයේ මැද භාගයේදී ඉන්දියාවේ ලක්නවු නුවර බාත්ඛන්ඩේ සංගීත අධ්‍යයනායතනයට ඇතුළත් වෙයි. අමරදේව ලංකාවට පැමිණි පසු දිනක් කළුතර සිට කොළඹ බලා ධාවනය වන බසයකට මොරටුවේදී ගොඩ වැදෙන අමරදේවයන්ට,  බසයේ සිටින ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතා මුණගැසෙන අතර එහිදී තමා සඳහා පද්‍ය රචනා කර දෙන ලෙසට අමරදේවයන් ඉල්ලා සිටියි. මෙහිදී බසය ධාවනය වන අතර ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් &quot;පීනමුකෝ කළුගගේ&quot; ගීතය රචනා කරන අතර, ඔහුට ගීතයේ අවසාන කොටස ගායනා කිරීමට නොහැකි වන්නේ බම්බලපිටිය ප්‍රදේශයේදී බසයෙන් බැසයාමට අමරදේවයන්ට සිදුවීම නිසයි. 

තම ඉගෙනීමේ කටයුතු අහවර කරන අමරදේව, මොහොමඩ් ගවුස් සමග එක්ව, චිත්‍රපටයක වැඩ සඳහා ඉන්දියාව බලා යයි. &quot;ඇයි යමෙකු කලේ ආලේ&quot; ගීතය සදහා ගායනයෙන්, නර්තනයෙන් හා රංගනයෙන් යන ත්‍රිවිධ අංශයෙන්ම දායක වීමට අමරදේව මෙහිදී සමත් වෙයි.

===වෘත්තීමය===
ඉන්දියාවේ [[ලක්නව්]] නුවර බාත්ඛන්ඩේ අධ්‍යයනායතනයේ දී ලද පරිචයත් සමග, [[ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව|ලංකා ගුවන් විදුලියේ]] නිත්‍ය ගායකයකු ලෙස සේවයට එක් වීම තුළින්, ස්වකීය ප්‍රතිභාව හා දැක්ම මින් පෙර නොවූ තරම් වූ වඩා පුළුල් ශ්‍රාවක ගහණයක් වෙත සම්ප්‍රේශණය කිරීමේ හැකියාව ඔහුට උදා වේ. බාත්ඛන්ඩේ අධ්‍යයනායතනයේ දී  සතතාභ්යාසයන්ගේ දැනුම ලබන දොන් ඇල්බර්ට් පෙරේරා ලංකාවට පැමිණෙන්නේ පණ්ඩිත් වනක්කු වඩුගේ දොන් අමරදේව ලෙසිනි. අමරණීය ආත්මයක් ලද දේවයාණන් යන අරුතැති මේ නාමය ඔහුට ලබාදෙන්නේ මහාචාර්යය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන් විසිනි.

මේ සමය වන විට ශ්‍රී ලංකාව ස්වාධීන ජාතියක් ලෙස නිදහස ලැබූ මුල්ම අවදිය වූ අතර, ශ්‍රී ලාංකේය අනන්‍යයතාවක් සහිත සංගීත විදිය නම් කවරක් ද යන ගැටළුව, සමාජීය ප්‍රාඥයන්, කලාකරුවන් සහ පොදු මහජනතාව අතර විමසීමට බඳුන් වූ තත්ත්වයක් විය. මෙම තත්ත්වයන්ට අනුකූලව, ස්වදේශික ජන සංගීතය සමග, ඔහු ඉන්දියාවේ දී හැදෑරූ සංගීතයත් ඇසුරුකොට ගෙන වඩා සුඛනම්ය වූ සංගීත වහරක් මතුකොට ගැනීමට අමරදේව සමත් වෙයි.  

දකුණු ඉන්දියානු සහ ද්‍රවිඩ සංගීත ආකෘති පිළිබද අමරදේවයන් කළ පර්යේෂණාත්මක හැදෑරීම් ඔහුගේ සංගීත භාවිතාවේ නව මානයන් අතර වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ අසහාය පද්‍ය රචකයකු වූ [[මහගම සේකර|මහගම සේකරයන්]] හා එක්ව, අමරදෙවයන් කළ ස්වර රචනා ශාස්ත්‍රීය සිංහල පද්‍යයේ ස්වර විභේදනයන් පිළිබඳ වූ ඔහුගේ අනන්‍ය ප්‍රතිභාව ගවේෂණය කරන්නක් වී තිබේ. මේ වන විට අමරදේවයන් ගේ සංගීත භාවිතාව සමස්ත ජාතියක භාවමය ආත්මය ප්‍රවර්ථනය කරන්නක් බවට පත්ව තිබේ. 

කාව්‍යමය නාට්‍ය (කරදිය, නළදමයන්ති ආදිය), චිත්‍රපටි (රන් මුතු දූව, ගම්පෙරෙළිය, රන් සළු, දෙළොවක් අතරේ, ගැටවරයෝ, රෑන ගිරවු, තුන්මං හංදිය ආදිය), නුර්ති (වෙස්සන්තර) ආදී කෘතීන්ට මෙන්ම ගුවන් විදුලි හා රූපවාහිනී වැඩසටහන් වෙනුවෙන් ගී දහස් ගණනක් ගැයීමට අමරදේවයෝ හැකියාව ලැබූ හ.

අමරදේවට සහ ඔහු ගේ බිරිය වන විමලාට දා ව රන්ජන අමරදේව නමින් පුතෙක් සහ සුභානි අමරදේව - දක්ෂ ගායන ශිල්පිණියකි, ප්‍රියන්වදා අමරදේව නමින් දියණිවරුන් දෙ දෙනෙක් සිටිති.

==සම්මාන==
*පිලිපීන රමෝන් මග්සයිසායි සම්මානය (2001)
*ශ්‍රි ලංකා රජයෙන් පිරිනමන දේශමාන්‍ය සම්මානය
*ශ්‍රි ලංකා රජයෙන් පිරිනමන කලාකීර්ති සම්මානය
*ඉන්දියානු පද්ම ශ්‍රි සම්මානය

==චිත්‍රපට නාමාවලිය==
===සංගීත අධ්‍යක්ෂක===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|-style=&quot;background:#B0C4DE;&quot;
! වසර
! චිත්‍රපටය
! අනෙකුත් සටහන්
|-
|1962
| ''රන් මුතු දූව''
| සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයා
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1963
| ''[[අදට වැඩියෙන් හෙට හොදයි]]''
| ගීත ගායනය
|-
| ''[[සිකුරු තරුව]]''
| එක් ගීතයක් සහ පසුබිම් සංගීතය
|-
| ''[[ගම්පෙරළිය]]''
|
|-
| ''[[ගැටවරයෝ]]''
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1965
| ''සාමා''
| පසුබිම් සංගීතය
|-
| ''ළා දළු''
|
|-
| ''සාරවිට''
|
|-
| ''ආදරයයි කරුණාවයි''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
| ''[[දෙළොවක් අතරේ]]''
| 
|-
| ''වෙස්තුරු සිරිත''
|
|-
|}
==සංගීත ඇල්බම==
{{Track listing
| headline        = '''ඉරට-මුවාවෙන්''' කැසට් ඇල්බමයේ අන්තර්ගතවූ ගීත&lt;ref&gt;{{Citation|title=ඉරට මුවාවෙන් by W. D. Amaradeva |url=https://rateyourmusic.com/release/album/w-d-amaradeva/%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B6%A7-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A/|language=en|access-date=2026-01-07}}&lt;/ref&gt;
| total_length    = 43.55
| writing_credits = no
| title1          = ජගන් මොහිනී (සරස්‌වතී දේවි)
| note1           = ඇල්බම අනුවාදය
| length1         = 04.25
| title2          = ‍ඔබේ නමින්
| note2           = ඇල්බම අනුවාදය
| length2         = 03.29
| title3          = බිංදු බිංදු රන්
| note3           = ඇල්බම අනුවාදය
| length3         = 03.52
| title4          = වැලිතලා අතරේ
| note4           = ඇල්බම අනුවාදය
| length4         = 03.45
| title5          = මුණි සිරිපා සිඹිමින්නේ
| note5           = ඇල්බම අනුවාදය
| length5         = 04.12
| title6          = ඉරට මුවාවෙන්
| note6           = ඇල්බම අනුවාදය
| length6         = 04.24
| title7          = ඇසේ මතුවන
| note7           = ඇල්බම අනුවාදය
| length7         = 03.42
| title8          = ගී පොතයි
| note8           = ඇල්බම අනුවාදය
| length8         = 02.41
| title9          = හිම කඳු අතරින්
| note9           = ඇල්බම අනුවාදය
| length9         = 04.17
| title10         = සංසාරේ එක මොහොතක්
| note10          = ඇල්බම අනුවාදය
| length10        = 03.10
| title11         = දස්කොන් සකිසඳ (නීලා වික්‍රමසිංහ සමඟ)
| note11          = ඇල්බම අනුවාදය
| length11        = 03.07
| title12         = කන්දෙන් ලන්දට
| note12          = ඇල්බම අනුවාදය
| length12        = 02.51
}}

{{Track listing
| headline        = ''කොළොන්තොට'' කැසට් ඇල්බමයේ අන්තර්ගතවූ ගීත&lt;ref&gt;{{Citation|title=කෝළොම්තොට by W. D. Amaradeva |url=https://rateyourmusic.com/release/album/w-d-amaradeva/%E0%B6%9A%E0%B7%9D%E0%B7%85%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9C%E0%B6%A7/|language=en|access-date=2026-01-07}}&lt;/ref&gt;
| total_length    = 42.06
| writing_credits = no
| title1          = කන්ද උඩින්
| note1           = ඇල්බම අනුවාදය
| length1         = 04.27
| title2          = සඳ තරු නිහඬයි
| note2           = ඇල්බම අනුවාදය
| length2         = 03.08
| title3          = තාත්තා උනත්
| note3           = ඇල්බම අනුවාදය
| length3         = 03.32
| title4          = කුල ගෙදරට
| note4           = ඇල්බම අනුවාදය
| length4         = 03.24
| title5          = රන්වන් කෙත (සුභානි අමරදේව සමඟ)
| note5           = ඇල්බම අනුවාදය
| length5         = 03.55
| title6          = කොළොන්තොටින්
| note6           = ඇල්බම අනුවාදය
| length6         = 02.56
| title7          = මිහිරියේ ගැමි ලදේ
| note7           = ඇල්බම අනුවාදය
| length7         = 03.06
| title8          = මා වවුලන්
| note8           = ඇල්බම අනුවාදය
| length8         = 03.05
| title9          = මුවරද බර
| note9           = ඇල්බම අනුවාදය
| length9         = 02.53
| title10         = මාල පබලු වැල් (නන්දා මාලිනී සමඟ)
| note10          = ඇල්බම අනුවාදය
| length10        = 03.40
| title11         = කඳුළු කිරි පොවා
| note11          = ඇල්බම අනුවාදය
| length11        = 04.24
| title12         = මළහිරු බසිනා
| note12          = ඇල්බම අනුවාදය
| length12        = 03.36
}}

{{Track listing
| headline        = ''සසර වසන තුරු'' කැසට් ඇල්බමයේ අන්තර්ගතවූ ගීත&lt;ref&gt;{{Citation|title=සසර වසන තුරු by W. D. Amaradeva |url=https://rateyourmusic.com/release/album/w-d-amaradeva/%E0%B7%83%E0%B7%83%E0%B6%BB-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%B1-%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94/|language=en|access-date=2026-01-07}}&lt;/ref&gt;
| total_length    =
| writing_credits = no
| title1          = සසර වසන තුරු
| note1           = ඇල්බම අනුවාදය
| length1         = 04.27
| title2          = සඳපානේ වැලිතලා
| note2           = ඇල්බම අනුවාදය
| length2         = 03.08
| title3          = රත්නදීප
| note3           = ඇල්බම අනුවාදය
| length3         = 03.32
| title4          = ඩිංගිරාල
| note4           = ඇල්බම අනුවාදය
| length4         = 03.24
| title5          = සතර වරම් දෙවි
| note5           = ඇල්බම අනුවාදය
| length5         = 03.55
| title6          = බඳුන් පිරි (නිරංජලා සරෝජිණී සමඟ)
| note6           = ඇල්බම අනුවාදය
| length6         = 02.56
| title7          = ලොව්තුරු පෙම්
| note7           = ඇල්බම අනුවාදය
| length7         = 03.06
| title8          = මේ මහ කන්ද
| note8           = ඇල්බම අනුවාදය
| length8         = 03.05
| title9          = බවේ බීත හැරදා
| note9           = ඇල්බම අනුවාදය
| length9         = 02.53
| title10         = සුනිල දියේ
| note10          = ඇල්බම අනුවාදය
| length10        = 03.40
| title11         = නිම් හිම් සෙවුවා
| note11          = ඇල්බම අනුවාදය
| length11        = 04.24
| title12         = සුව දෙන සිත (සුභානි අමරදේව සමඟ)
| note12          = ඇල්බම අනුවාදය
| length12        = 03.36
| title13         = ප‍ටු අදහස් නම් (සුනිල් එදිරිසිංහ සමඟ)
| note13          = ඇල්බම අනුවාදය
| length13        = 03.36
| title14         = සෝමාවතී
| note14          = ඇල්බම අනුවාදය
| length14        = 03.36
}}

==මේවාද බලන්න==
*[[රේඩියෝ සිලෝන්|ලංකා ගුවන් විදුලි සේවය]]*

==මූලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
*[https://lk.lakpura.com/pages/ananda-samarakoon ඩිස්කවර් ශ්‍රී ලංකා- පේජ්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108231347/https://lk.lakpura.com/pages/ananda-samarakoon |date=2024-11-08 }}
* [http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationඅමරදේවWD.htm සයිටේෂන් ෆෝ 2001 රමෝන් මග්සයිසායි එවෝඩ්]
*[http://www.sundaytimes.lk/030622/plus/5.html අමරදේව බෑග්ස් ටූ මෝ එවෝඩ්ස් ]

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.siyapatharana.com/Vocalist.asp?t=SubCategories&amp;psearch=amarad&amp;t=SubCategories&amp;a_search=S&amp;z_SubCatDesc=STARTS+WITH&amp;x_SubCatDesc= ඩබ්.ඩී.අමරදේව-  ඔන් ලයින් සෝං කලෙක්ෂන් ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425051724/http://www.siyapatharana.com/Vocalist.asp?t=SubCategories&amp;psearch=amarad&amp;t=SubCategories&amp;a_search=S&amp;z_SubCatDesc=STARTS+WITH&amp;x_SubCatDesc= |date=2012-04-25 }}
{{DEFAULTSORT:අමරදේව, පණ්ඩිත්}}
{{සැකිල්ල:සිංහල සංගීතය}}
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:උත්තර භාරතීය සංගීතය]]
[[ප්‍රවර්ගය:සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1927 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:පානදුර, ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:2016 මරණ]]</text>
      <sha1>8lx7suw7y5os0v3cxi8u0m6b5y0katf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජෝ අබේවික්‍රම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2832</id>
    <revision>
      <id>788708</id>
      <parentid>768062</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T04:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41114" sha1="oaoj21tg6d0tajchjnzb0ml3vm86mpf" xml:space="preserve">{{Short description|ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක් (1927-2011)}}
{{Infobox person
| name          = ජෝ අබේවික්‍රම &lt;br&gt; Joe Abeywickrama
| image         = Joe Abewikrama.jpg
| image2        = 
| caption       = 
| birth_name    = ගම්මන පටබැඳිගේ දොන් ජෝන් අබේවික්‍රම
| birth_date    = 1927 ජූනි 22
| birth_place   = [[රත්නපුර]], ශ්‍රී ලංකාව
| death_date    = {{death date and age|2011|09|21|1927|06|22|df=y}}
| death_place   = 
| nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
| other_names   = 
| occupation    = නළුවා
| years_active  = 1955-2011
| known_for     = ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ කිරුළ පැළඳි දෙවන රජු
| notable_works = ''සාරවිට''හි &quot;සාරයියා&quot; &lt;br&gt; ''පුර හඳ කළුවර''හි &quot;වන්නිහාමි&quot; &lt;br&gt; ''බද්දේගම''හි &quot;සිලිඳු&quot;
}}

[[දේශබන්දු]] '''ගම්මන පටබැඳිගේ දොන් ජෝන් අබේවික්‍රම''' (උපත 1927 ජුනි 22 - විපත 2011 සැප්තැම්බර් 21)&lt;!-- Reference: http://www.dailymirror.lk/news/13695-joe-abeywickrama-passes-away.html --&gt;, හෙවත් '''ජෝ අබේවික්‍රම''', යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/08/24/?fn=sa17082427 |title=Comedians of Sinhala Cinema |publisher=Sarasaviya |access-date=26 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229022326/http://www.sarasaviya.lk/2017/08/24/?fn=sa17082427 |archive-date=29 December 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 1950 දශකයේ මුල් භාගයේ විකට නළුවෙකු ලෙස මුලදී ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අබේවික්‍රම, විචාරක පැසසුමට ලක් වූ සම්මානනීය නාට්‍ය රංගනයන් කිහිපයක් සමඟින් සිංහල සිනමාවේ මෙතෙක් බිහි වූ විශිෂ්ටතම චරිතාංග චිත්‍රපට නළුවෙකු බවට පත්විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Remembering Joe |url=http://www.sundaytimes.lk/200920/magazine/remembering-joe-416807.html |archive-date=2021-01-11 |access-date=2021-01-11 |website=sundaytimes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Socio&quot;&gt;[http://www.wsws.org/articles/2000/mar2000/pras-m01.shtml &quot;The struggle of the common man for self-dignity is very profound&quot;]. ''World Socialist Web Site''. Retrieved December 18, 2006.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Veteran&quot;&gt;[http://www.dailymirror.lk/news/13695-joe-abeywickrama-passes-away.html &quot;Joe Abeywickrama passes away&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025091018/http://www.dailymirror.lk/news/13695-joe-abeywickrama-passes-away.html |date=2011-10-25 }}. Daily Mirror (Sri Lanka). Retrieved August 05, 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;extraordinaire&quot;&gt;[http://www.sundayobserver.lk/2012/09/16/imp04.asp &quot;Joe Abeywickrama the actor extraordinaire&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808043727/http://www.sundayobserver.lk/2012/09/16/imp04.asp |date=2014-08-08 }}. Sunday Observer (Sri lanka). Retrieved August 05, 2014.&lt;/ref&gt; ඔහු සරසවිය සම්මාන සහ ජනාධිපති සම්මාන 18ක් දිනාගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;Database&quot;&gt;[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=12. &quot;Sinhala Cinema database&quot;]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Films lk''.Retrieved August 05, 2014.&lt;/ref&gt; අබේවික්‍රම 1999 දී ''පුර හඳ කළුවර'' චිත්‍රපටයේ ශෝකයට පත් පියෙකුගේ චරිතය නිරූපණය කිරීම වෙනුවෙන් සිංගප්පූරු ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේදී හොඳම ආසියානු නළුවාට හිමි රිදී තිර සම්මානය දිනා ගත්තේය.&lt;ref name=&quot;Imdb&quot;&gt;[https://www.imdb.com/name/nm0008704/awards &quot;Awards for Joe Abeywickrama&quot;]. ''Internet Movie Database Inc''. Retrieved December 18, 2006.&lt;/ref&gt;

ඔහු ශ්‍රී ලාංකේය සිනමා ඉතිහාසයේ කිරුළු පැළඳි රජෙකු ලෙස ප්‍රචලිතව සිටින අතර කිරුළු පැළඳි සිනමා වීරයන් තිදෙනා අතරින් මිය ගිය දෙවැන්නා ඔහුය. (මිය ගිය පළමු සිනමා රජු ගාමිණී ෆොන්සේකා වන අතර තිදෙනාගෙන් අවසන් වරට මිය ගියේ ටෝනි රණසිංහ ය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.divaina.com/2015/06/28/nimna07.html | title=Trinity of Sinhala cinema | publisher=Divaina| access-date=5 May 2019}}&lt;/ref&gt; 1966 දී ඔහු ෆිල්ම්ෆෙයාර් සිනමා උළෙල සඳහා සහභාගී වූ පළමු ශ්‍රී ලාංකික නළුවා බවට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2015/09/17/?fn=sa15091719 |title=First Sri Lankan to participate Filmfare - ෆිල්ම් ෆෙයාර් උලෙළට ගිය මුල්ම ලාංකික නළුවා|publisher=Sarasaviya |access-date=11 March 2017}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
අබේවික්‍රම [[රත්නපුර]] ලෙල්ලෝපිටියේ 1927 ජුනි 22 වන දින උපත ලැබූ අතර හැදී වැඩුණේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයක ය. ඔහු දරුවන් හතර දෙනෙකුගෙන් වැඩිමලා විය. ඔහුගේ වටපිටාව ඔහු තුළ ස්වභාවධර්මය සහ වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීම පිළිබඳ දැඩි ඇගයීමක් ඇති කළේය.&lt;ref name=&quot;Lakdiva&quot;&gt;{{cite web|url=http://sundaytimes.lk/981115/plus3.html|title=Meet Joe Abeywickrema, the writer|access-date=2007-05-19|year=1998|publisher=Sunday Times}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ පියා [[ජෝන් ඩොයිලි]] සමඟ සමීප මිතුරෙකු වූ නිසා ජෝට ඔහුගේ නම ලැබුණි. වයස 15දී පමන ජෝ අබේවික්‍රම පනාමුරේ සිදුකල ලංකාවේ අවසන් අලි ගාල සියැසින් දැකඇත. පසුකාලීනව පනාමුරේ අවසන් අලි ගාලේ සැබෑ සිදුවීම පලිබඳව සමාජය දැනුවත් වීම‍ට ඔහුගේ මතකය ඉවහල්විය.

ඔහු ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේ ලෙල්ලෝපිටියට නුදුරු දිප්පිටිගල මිශ්‍ර පාසලෙනි. අනතුරුව ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සඳහා රත්නපුර [[සීවලී මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය]]ට සහ රත්නපුර [[ශාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් විය. අධ්‍යාපනයෙන් පසු ලෙල්ලෝපිටිය සමූපකාරයේ කළමනාකරු ලෙස කටයුතු කළේය. 1940 ගණන්වල ඔහු [[කොළඹ]] පදිංචි වී [[සිරිසේන විමලවීර]]ගේ නවජීවන චිත්‍රාගාරයේ වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය. මුලදී කාර්යාලීය වැඩකටයුතුවලට සීමා වූ අබේවික්‍රම අවසානයේ චිත්‍රාගාරයෙන් රත්නපුරේ තිරගත වූ චිත්‍රපටවලට සම්බන්ධ විය. ඔහු චිත්‍රාගාරයේ සිටියදී චිත්‍රපට කර්මාන්තය අභ්‍යන්තරිකයින් සමඟ සම්බන්ධතා ඇති කර ගත් අතර ඔහුගේ නිවාඩුව මත ''දේවසුන්දරී'' චිත්‍රපටයෙහි භූමිකාවක් ලබා ගත්තේය.&lt;ref name=&quot;Nation&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nation.lk/2006/11/05/eyefea3.htm|title=Face of a thousand expressions|access-date=2007-05-19|year=2006|publisher=The Nation |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930224125/http://www.nation.lk/2006/11/05/eyefea3.htm &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date = 2007-09-30}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තීය ජීවිතය==
අබේවික්‍රම සිය රංගන ජීවිතය ආරම්භ කළේ වේදිකා නාට්‍යෙනි. 1955 දී එම්.එච්. විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ‘‘දේවසුන්දරී’’ චිත්‍රපටයේ හාස්‍යමය චරිතයක් සමඟින් ඔහු සිනමා රංගනයට පිවිසියේය. ඉන්දියාවේ සිට චිත්‍රපට තැනූ ශ්‍රී ලාංකිකයෙක් වන මුනාස්.&lt;ref name=&quot;Veteran&quot;/&gt; අබේවික්‍රමගේ පළමු කැපී පෙනෙන භූමිකාව වූයේ ටී. සෝමසේකරන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''සරදම'' චිත්‍රපටයේ [[කුහුඹුවන්]] එකතු කරන විකේන්ද්‍රික පොලිස් නිලධාරි ලෙසිනි. ඔහු තම මිතුරිය වූ [[ෆ්ලොරිඩා ජයලත්]]ගේ සහය ඇතිව එම චරිතය ලබා ගත් අතර එය ඔහුගේ පළමු සැබෑ භූමිකාව සහ ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ හැරවුම් ලක්ෂය ලෙස සලකයි.&lt;ref name=&quot;Nation&quot;/&gt; &quot;සිරිමලී&quot;, &quot;නලගන&quot;, &quot;පිරිමියෙක් නිසා&quot;, &quot;කොළඹ සන්නිය&quot; සහ &quot;දරුවා කාගෙද&quot; වැනි මුල් චිත්‍රපට සියල්ලේම ඔහු  විකට නළුවෙකු ලෙස කැපී පෙනෙන චරිත ඉදිරිපත් කළේය. ඉන්පසුව 1962 දී ඔහු [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] සමඟ ප්‍රථම වරට රඟපෑ ''[[රන්මුතු දූව]]'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක් සඳහා ආරාධනා කරන ලදී.&lt;ref name= sarajoe&gt;{{Cite web |date=2021-09-22 |title=Ten years commemoration of Joe |url=http://www.sarasaviya.lk/news-films-local-story/2021/09/23/21018/ජෝ-දස-වස්-පූර්ණය |access-date=2021-09-24 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; 1956 දී ඔහු [[ප්‍රේම්නාත් මොරායස්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''ශ්‍රී 296'' චිත්‍රපටයේ &quot;විකට රහස් පරීක්ෂක&quot; ලෙස චරිතයක් කළේය.

ඉන්පසු වසරවලදී ඔහු ''දීපශිකා'', ''සොල්දාදු උන්නැහේ'', ''චණ්ඩියා'', ''ස්වීප් ටිකට්'', ''අල්ලපු ගෙදර'', ''එක්ටැම් ගේ'', සහ ''සාරවිට'' වැනි විචාරක පැසසුමට ලක්වූ චිත්‍රපට කිහිපයකම නාට්‍යමය චරිත රැසකට පෙනී සිටියේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Thushi |title=Joe Abeywickrama: The man who made us laugh - News Features |url=https://www.dailymirror.lk/news-features/Joe-Abeywickrama-The-man-who-made-us-laugh/131-136439 |access-date=2021-09-24 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}&lt;/ref&gt; 1965 දී ඔහු ''සාරවිට'' චිත්‍රපටයේ &quot;සාරයියා&quot; චරිතය වෙනුවෙන් හොඳම නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානය දිනා ගත්තේය.&lt;ref name= Saaravita&gt;{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/story/2019/10/17/10877/සිරිසාර-බුලත්විට-කාලා-බලන් | title=All about Saaravita | publisher=Sarasaviya | accessdate=29 February 2020}}&lt;/ref&gt; 1971 දී ඔහු [[ඩී. බී. නිහාල්සිංහ]] අධ්‍යක්ෂණය කළ ''[[වැලිකතර]]'' චිත්‍රපටයේ &quot;ගෝරින් මුදලාලි&quot; ලෙස රඟපෑවේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=All about the film &quot;Welikathara&quot; |url=http://www.sarasaviya.lk/features-films-local/2019/08/15/8332/මිනිසුන්-දෙදෙනෙකුට-මැදි-වූ-ගැහැනියක් |archive-date=2021-01-23 |access-date=2021-01-23 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nation&quot;/&gt; මෙම චිත්‍රපටය දේශීය චිත්‍රපට උළෙලවලදී සම්මාන කිහිපයක් ලබා ගත් අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම චිත්‍රපට දහයෙන් එකක් ලෙස සැලකේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=WIJEKOON |first=Channa Bandara |title=Clash of the masters |url=https://www.dailynews.lk/2017/07/12/features/121619/clash-masters |access-date=2021-09-24 |website=Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title= 'Weli Kathara' returns to the screen |url=http://www.lankadeepa.lk/latest-news/වල-කතර-යළ-තරයට/1-514386 |archive-date=2021-01-23 |access-date=2021-01-23 |website=Lankadeepa}}&lt;/ref&gt; ඔහු 1970 දී [[මහගම සේකර]]ගේ ''[[තුං මං හන්දිය]]' චිත්‍රපටයේ ද රඟපෑවේය. ඔහුගේ අනෙක් කැපී පෙනෙන රංගනයන් ''ගැටවරයෝ'' හරහා &quot;සේමනේරිස්&quot; ලෙසත්, ''සැඩොල් කඳුළු'' චිත්‍රපටයේ &quot;ගොළු සේවකයා&quot; ලෙසත් සිදු විය. ''සැඩොල් කඳුළු'' චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඔහු පසුව හොඳම නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name= jobeb&gt;{{Cite web |date=2021-07-02 |title=Joe Abeywickrama: The actor who ennobled the Sinhala cinema |url=https://www.sundayobserver.lk/2021/07/04/montage/joe-abeywickrama-actor-who-ennobled-sinhala-cinema |access-date=2021-09-24 |website=Sunday Observer |language=en}}&lt;/ref&gt; ඔහු ජාත්‍යන්තර සහ දේශීය සිනමා උළෙලවල් ඇතුළුව සම්මාන හතළිහක් දිනා ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Joe Abeywickrama the actor extraordinaire |url=http://archives.sundayobserver.lk/2012/09/16/imp04.asp |access-date=2021-09-24 |website=archives.sundayobserver.lk}}&lt;/ref&gt;

[[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''බැද්දේගම'' චිත්‍රපටයේ ඔහු &quot;සිලිඳු&quot; ලෙස විචාරක පැසසුමට ලක්වූ චරිතයක් නිරූපණය කළේය. 1982 දී එම චරිතය ඔහුට හොඳම නළුවා ලෙස තවත් සරසවිය සම්මානයක් ලබා දුන්නේය. ඔහුගේ ''දෑස නිසා'' චිත්‍රපටයේ &quot;නිරුදක&quot; චරිතය ද විචාරක පැසසුමට ලක් වේ. ඔහු ''පීටර් ඔෆ් ද එලිෆන්ට්'' සහ ''ද ත්‍රී යෙලෝ කැට්ස්'' යන ඉංග්‍රීසි චිත්‍රපට දෙකක ද පෙනී සිටියේය. 2001 දී ඔහු [[ප්‍රසන්න විතානගේ]] අධ්‍යක්ෂණය කළ ''පුර හඳ කළුවර'' චිත්‍රපටයේ රඟපෑවේය. මෙම චිත්‍රපටය සිංහල සිනමා ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන සලකුණක් ලෙස සැලකේ. ඔහු 12 වැනි සිංගප්පූරු ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේ චිත්‍රපටයේ “වන්නිහාමි” චරිතය වෙනුවෙන්.&lt;ref name= jobeb /&gt; ඔහුගේ අවසාන චිත්‍රපට භූමිකාව පැමිණියේ ''සෙල්වම්'' චිත්‍රපටය හරහාය. ඔහු මිය යන තුරු චිත්‍රපට 172 ක රඟපා ඇති අතර ඉන් 62 ක ප්‍රධාන නළුවා ලෙසත් ඉතිරි 110 ක සහාය නළුවෙකු ලෙසත් රඟපා ඇත. ඔහු ඉන්දියාවේ [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන]] සඳහා සහභාගී වූ පළමු ශ්‍රී ලාංකික නළුවා ද විය.&lt;ref name= sarajoe /&gt;

සිනමාවට අමතරව, ඔහු ''මල් යහනාව'', ''බැරි සිල්'' (1960) සහ ''කැලේ මල්'' (1962) වැනි වේදිකා නාට්‍ය කිහිපයක ද පෙනී සිටියේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Security News: Sundayobserver.lk - Sri Lanka |url=http://archives.sundayobserver.lk/2012/09/16/imp04.asp |access-date=2021-09-24 |website=archives.sundayobserver.lk}}&lt;/ref&gt; ඒ වගේම ''අඳුරු කොළ'', ''වනස්පති'', ''ගම්පෙරළිය'', ''සකිසඳ එළියස්'', ''ඇසළ කළුවර'' වැනි රූපවාහිනී කතාමාලා රැසකද ඔහු රංගනයෙන් දායක වුණා. ජනප්‍රිය විකට කතා මාලාවක් වන ''සබඳ පබිලිස්'' සඳහා පිටපත ද ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලදී. එම ටෙලිනාට්‍යයේ එන ප්‍රධාන නළු [[ඇන්ටන් ජූඩ්]] විසින් ගායනා කරන ලද &quot;උන පුරුකේ බලු වලිගේ&quot; තේමා ගීතය ද ලිවීය. මේ අතර ඔහු ඔහුගේ රූපවාහිනී නිෂ්පාදනයක් වන ''තහංචි'' ටෙලි නාට්‍යයේ “වැල් එළියට” ගීතයද ගායනා කළේය.&lt;ref name= dek&gt;{{Cite web |title=Remembering Joe Abeywickrema |url=https://www.dailymirror.lk/print/life/Remembering-Joe--Abeywickrema/243-196300 |access-date=2021-09-24 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}&lt;/ref&gt; 2004 දී ඔහු ''සකිසඳ එළියස්'' රූපවාහිනී කතාමාලාවේ පිටපත ලිවීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BBCSinhala.com |url=https://www.bbc.com/sinhala/news/story/2005/11/051124_viedio |access-date=2021-09-24 |website=www.bbc.com}}&lt;/ref&gt;

==කර්තෘ කාර්යය==
අබේවික්‍රම 1972 දී සිය පළමු නවකතාව &quot;මහ බඹට මුහුද දෙකයි&quot; ප්‍රකාශයට පත් කළේය.&lt;ref name=&quot;Lakdiva&quot;/&gt;

==උරුමය==
2020 සැප්තැම්බර් 21 වන දින, ජෝ අබේවික්‍රම මහතාගේ 9 වැනි ගුණ සමරුව වෙනුවෙන් විශේෂ සමරු උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එය ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාව විසින් සංවිධානය කරන ලද අතර සවස 6 ට ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථා ශ්‍රවණාගාරයේදී පැවැත්විණි. උත්සවයෙන් පසු ඔහුගේ ජනප්‍රිය චිත්‍රපටයක් වන ''තුං මං හන්දිය'' තිරගත විය.&lt;ref name= dek /&gt;

== චිත්‍රපටකරණය==
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
! අවුරුද්ද
! චිත්‍රපටිය
! චරිතය
|-
|rowspan= 1|1957
| ''[[සරදම]]''
| police officer
|-
|rowspan= 1|1959
| ''[[අවිශ්වාසය]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1959
| ''[[ශ්‍රී 296]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1959
| ''[[ගැහැණු ගැට]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1959
| ''[[සිරිමලී]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1960
| ''[[නගඟන]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1960
| ''[[පිරිමියෙක් නිසා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1961
| ''[[දරුවා කාගෙද]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1962
| ''රන්මුතු දූව'
| 
|-
|rowspan= 1|1962
| ''[[දේව සුන්‍දරී]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1963
| ''[[වෙන ස‍්වර්ගයක් කුමටද]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1963
| ''[[දීපශිකා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1964
| ''[[හෙට ප්‍රමාද වැඩියි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1964
| ''[[ගැටවරයෝ]]''
| සෙමනේරිස්
|-
|rowspan= 1|1964
| ''[[සුබ සරණ සැප සිතේ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1964
| ''[[සිතක මහිම]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1965
| ''[[චණ්ඩියා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1965
| ''[[සතුටු කඳුළු]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1965
| ''[[සාරවිට]]''
| සාරයියා
|-
|rowspan= 1|1965
| ''[[හිතට හිත]]''
|
|-
|rowspan= 1|1965
| ''[[අල්ලපු ගෙදර]]''
|
|-
|rowspan= 1|1965
| ''[[සත පනහ]]''
|
|-
|rowspan= 1|1965
| ''[[ස්වීප් ටිකට්]]''
|
|-
|rowspan= 1|1965
| ''[[ලඳක මහිම]]''
|මෝහන්
|-
|rowspan= 1|1966
| ''[[සැඟැවෙන සෙවනැල්ල]]''
|
|-
|rowspan= 1|1966
| ''[[මහදැන මුත්තා]]''
|පොල්බෑමූණා
|-
|rowspan= 1|1966
| ''[[සැනසුම කොතැනද]]''
|
|-
|rowspan= 1|1966
| ''[[ඇතුල්වීම තහනම්]]''
|
|-
|rowspan= 1|1966
| ''[[සීගිරි කාශ්‍යප]]''
|
|-
|rowspan= 1|1966
| ''[[කපටිකම]]''
|
|-
|rowspan= 1|1966
| ''පරසතු මල්'
| 
|-
|rowspan= 1|1967
| ''[[Sorungeth Soru]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1967
| ''[මෙනමාලයෝ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1967
| ''[[දරු දුක]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1967
| ''[[සැඩොල් කදුළු]]''
|
|-
|rowspan= 1|1968
| ''[[පුංචි බබා]]''
| සේන
|-
|rowspan= 1|1968
| ''[[අක්ක නගෝ]]''
|
|-
|rowspan= 1|1968
| ''[[ඇමති කම]]''
| මුදලාලි
|-
|rowspan= 1|1968
| ''[[දහසක් සිතුවිලි]]''
| සාගර
|-
|rowspan= 1|1968
| ''[[ආදරවන්තයෝ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1968
| ''[[අටවෙනි පුදුමය]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[සෙනෙහස]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[ඔබ නැතිනම්]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[නාරිලතා (චිත්‍රපටිය)|නාරිලතා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[හරි මග]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[බඩුත් එක්ක හොරු]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[උතුම් ස්ත්‍රී]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[ප්‍රවේසම් වන්න]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[පාරා වළලු]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[Pancha (film)|Pancha]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1969
| ''[[Romeo Juliet Kathawa]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1970
| ''[[ලක්සෙට කොඩිය]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1970
| ''තෙවත
| 
|-
|rowspan= 1|1970
| ''[[තුංමං හන්දිය (චිත්‍රපටිය)|තුංමං හන්දිය]]''
| අබිලිං
|-
|rowspan= 1|1971
| ''[[සීයේ නෝට්ටුව]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1971
| ''වැලි කතර''
| ගෝරිං මුදලාලි 
|-
|rowspan= 1|1971
| ''[[හාරලක්ෂය]]''
|  
|-
|rowspan= 1|1972
| ''[[Chandar, the Black Leopard of Ceylon]]''
| Father
|-
|rowspan= 1|1972
| ''[[වීදුරු ගෙවල්]]''
|  
|-
|rowspan= 1|1973
| ''[[මාතර ආච්චි]]''
|  
|-
|rowspan= 1|1973
| ''[[තුෂාරා]]''
|  
|-
|rowspan= 1|1973
| ''සදහටම ඔබ මගේ''
|  
|-
|rowspan= 1|1974
| ''[[කළ්‍යානි ගංගා]]''
|  
|-
|rowspan= 1|1974
| ''[[ඔන්න බබෝ බිල්ලෝ එනවා]]''
|  ජෝ
|-
|rowspan= 1|1974
| ''[[නියගලා මල්]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1975
| ''[[රත්තරන් අම්මා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1975
| ''[[Tharanga]]''
|  
|-
|rowspan= 1|1974
| ''[[සූරයා සූරයාමයි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1975
| ''[[සිකුරුලියා]]''
| පෞද්ගලික රියදුරු
|-
|rowspan= 1|1975
| ''[[සධානා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1975
| ''[[කළු දිය දහර]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1975
| ''[[දෑස නිසා]]''
| නිරුදක
|-
|rowspan= 1|1976
| ''[[වාසනා]]''
|
|-
|rowspan= 1|1976
| ''මඩොල් දූව'
| ධර්මසිරි ගුරුන්නාසේ 
|-
|rowspan= 1|1976
| ''[[කොළඔ සන්නිය]]''
| අන්දරේ
|-
|rowspan= 1|1976
| ''[[The God King]]''
| Swami
|-
|rowspan= 1|1976
| ''[[උන්නත් දාහයි මළත් දාහයි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1976
| ''[[ඔන්න මාමෙ කෙල්ල පැනපි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1977
| ''[[හිතුවොත් හිතුවාමයි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1977
| ''[[යළි ඉපදේ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1977
| ''[[සිරිපාල හා රන්මැණිකා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[ගැහැනු ළමයි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[සිරිපතුල]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[සෙලිනගේ වළව්ව]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[සාරා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[වීර පුරන්අප්පු]]''
| ගොන්ගාලේ ගොඩබණ්ඩා
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[බඹරු ඇවිත්]]''
| ඇන්ටන් මුදලාලි 
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[Sally]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[කුමර කුමරියෝ]]''
|ධර්මෙ
|-
|rowspan= 1|1978
| ''[[සද වට රන්තරු]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1979
| ''[[ජීවන කඳුළු]]''
| විමල්
|-
|rowspan= 1|1979
| ''හිඟන කොල්ලා'
| වයියා/දියතලන් මාමා
|-
|rowspan= 1|1979
| ''[[රජ කොල්ලෝ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1979
| ''[[වසන්තේ දවසක්]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1979
| ''[[විසිහතර පැය]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1979
| ''[[හරි පුදුමයි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[ටක් ටික් ටුක්]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[Jodu Walalu]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[එක්ටැම්ගේ]]''
| Wilson
|-
|rowspan= 1|1980
| ''සීතා'
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[ආදර රත්නේ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[සිරිබෝ අයියා]]''
|සිරිබෝ අයියා
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[බඹර පහස]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[Dandu Monara]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[මුවන්පැළැස්ස 2]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[පාර දිගේ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1980
| ''[[Sinhabahu]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1981
| ''[[කෝළම් කාරයෝ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1981
| ''[[Taranga]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1981
| ''බැද්දේගම (චිත්‍රපටිය)|බැද්දේගම'
| සිලිදු
|-
|rowspan= 1|1981
| ''[[සයුරු තෙර]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1981
| ''[[සොල්දාදු උන්නැහේ]]''
| යුද භටයා
|-
|rowspan= 1|1981
| ''[[සතර පෙර නිමිති]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1981
| ''[[පිංහාමි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1981
| ''[[සතර දිගන්තය]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1982
| ''[[තණ ගිරවි]]''
|දොස්තර සිරි
|-
|rowspan= 1|1982
| ''[[වතුර කරත්තය]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1982
| ''[[මේජර් සර්]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1982
| ''කැලෑ මල්'
| දාස
|-
|rowspan= 1|1982
| ''[[මලට නොඑන බඹරු]]''
| සනී
|-
|rowspan= 1|1982
| ''[[රේල් පාර]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1982
| ''[[කඩවුනු පොරොන්දුව (නව)|කඩවුනු පොරොන්දුව]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[රන් මිණි මුතු]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[සදමලී]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[සුමිතුරෝ]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[නිළියකට පෙම් කළෙමි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[සමුගනිමි මා සැමියණි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[සුබෝධා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[මුවන්පැළැස්ස 3]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[මොනරතැන්න 2]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[Peter of the Elephants]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1983
| ''[[මුහුදු ළිහිණි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1984
| ''[[ශිරාණි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1984
| ''[[තාත්තයි පුතයි]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1984
| ''[[පොඩි රාළහාමි]]''
| පොඩි රාළහාමි
|-
|rowspan= 1|1984
| ''[[සසර චේතනා]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1984
| ''[[Wadula]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1984
| ''[[හිම කතර]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1984
| ''[[සහෝදරියකගේ කතාව]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1985
| ''[[සුද්දිලාගේ කතාව]]''
| Ex-Village Headman
|-
|rowspan= 1|1986
| ''මල්දෙණියේ සිමියොන්'
| මල්දෙණියේ සිමියොන්
|-
|rowspan= 1|1986
| ''[[දෙව් දුව]]''
| මොහොමඩ්
|-
|rowspan= 1|1986
| ''[[පූජා (film)|පූජා]]''
|ජේමිස් (අලුගෝසුවා - the excecutioner)
|-
|rowspan= 1|1986
| ''[[ආදර හසුන]]''
| Army officer (Colonel)
|-
|rowspan= 1|1987
| ''විරාගය'
| අරවිනදගේ පියා
|-
|rowspan= 1|1988
| ''[[රස රහසක්]]''
| ව්‍යාපාරික
|-
|rowspan= 1|1988
| ''[[අංඟුලිමාල]]''
| දිසාපාමොක්
|-
|rowspan= 1|1990
| ''[[පාළම යට]]''
| මාමා
|-
|rowspan= 1|1991
| ''[[ගොළු මුහුදේ කුණාටුවක්]]''
|පොඩි මහත්තයා
|-
|rowspan= 1|1991
| ''චෙරියෝ ඩොක්ටර්'
| මානසික වෛද්‍ය 
|-
|rowspan= 1|1991
| ''[[ස්ත්‍රී]]''
| අප්පුහාමි
|-
|rowspan= 1|1992
| ''[[උමයංගනා]]''
| මුදලි
|-
|rowspan= 1|1994
| ''[[අඹු සැමියෝ]]''
| දොස්තර සිරිල්
|-
|rowspan= 1|1995
| ''[[අවරගිර]]''
| K.B. Sethigala
|-
|rowspan= 1|1995
| ''චෙරියෝ කැප්ටන්''
| කැප්ටන් ඩොන්සන්
|-
|rowspan= 1|1996
| ''[[හිත හොද ගැහැනියක්]]''
| 
|-
|rowspan= 1|1996
| ''[[ලොකු දුව]]''
| පුණ්‍යාගේ පියා
|-
|rowspan= 1|1996
| ''

චෙරියෝ ඩාලිං'
| රෝහල් අධ්‍යයන-ප්‍රධානී සහ ස්නායු-භෞතවේදය හා&lt;Br&gt;සංජානන-මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ සම්මානිත මහාචාර්ය
|-
|rowspan= 1|1996
| ''[[බිතු සිතුවම්]]''
| සේනක
|-
|rowspan= 1|1997
| ''[[සුදු අක්කා]]''
| Blacksmith
|-
|rowspan= 1|1998
| ''[[විමුක්ති]]''
| 
|-
|rowspan= 1|2000
| ''[[සරෝජා (Sri Lankan film)|සරෝජා]]''
| Indigenous doctor
|-
|rowspan= 1|2001
| ''[[පුරහඳ කළුවර]]''
| වන්නිහාමි
|-
|rowspan= 1|2001
| ''[[අස්වැසුම]]''
| මහළු ගුණේරිස්
|-
|rowspan= 1|2006
| ''ධීවරී'
| මුදලාලි
|-
|}

*සම්මාන*
===[[සරසවිය සිනමා සම්මාන]]===
{{Awards table}}
|-
|| [[2 වැනි සරසවිය සම්මාන|1965]] ||| ''ගැටවරයෝ'' || කුසලතා සම්මානය || {{won}} &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Road to Prestige 1964-2018 |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/05/31/?fn=sa1805311 |archive-date=2021-01-09 |access-date=2021-01-09 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; 
|-
|| [[3 වැනි සරසවිය සම්මාන|1966]] ||| ''සාරවිට'' || හොඳම නළුවා || {{won}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Road to Prestige 1964-2018 |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/06/07/?fn=sa1806072 |archive-date=2021-01-10 |access-date=2021-01-10 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; 
|-
|| [[10 වැනි සරසවිය සම්මාන|1982]] ||| ''බැද්දේගම'' || හොඳම නළුවා || {{won}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Road to Prestige 1964-2018 |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/06/21/?fn=sa1806211 |archive-date=2021-01-09 |access-date=2021-01-09 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;  
|-
|| [[11 වැනි සරසවිය සම්මාන|1983]] ||| ''මලට නොඑන බඹරු'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| [[14 වැනි සරසවිය සම්මාන|1986]] ||| සිනමාවට දායකත්වය || රණ තිසර සම්මානය  || {{won}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Road to Prestige 1964-2018 |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/07/12/?fn=sa1807111 |archive-date=2021-01-09 |access-date=2021-01-09 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; 
|-
|| [[15 වැනි සරසවිය සම්මාන|1987]] ||| ''මල්දෙණියේ සිමියොන්'' || හොඳම නළුවා || {{won}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Road to Prestige 1964-2018 |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/07/05/?fn=sa1807051 |archive-date=2021-01-09 |access-date=2021-01-09 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; 
|-
|| [[19 වැනි සරසවිය සම්මාන|1991]] ||| ''පාලම යට'' || හොඳම සහය නළුවා|| {{won}}
|-
|| [[20 වැනි සරසවිය සම්මාන|1992]] ||| ''ගොළු මුහුදේ කුණාටුවක්'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 1993 ||| ''උමයංගනා'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 1997 ||| ''බිතු සිතුවම්'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| [[25 වැනි සරසවිය සම්මාන|1998]] ||| ''බිතු සිතුවම්'' || හොඳම නළුවා || {{won}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Road to Prestige 1964-2018 |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/07/26/?fn=sa18072629 |archive-date=2021-01-10 |access-date=2021-01-10 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; 
|-
|| 2001 ||| ''පුරහඳ කළුවර'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
{{End}}

===[[ජනාධිපති සිනමා සම්මාන]]===
{{Awards table}}
|-
|| 1979 ||| ''බඹරු ඇවිත්'' || කුසලතා සම්මානය &lt;ref&gt;{{Cite web |title=1979 Presidential Award Winners |url=http://www.nfc.gov.lk/presidential_awards_details.php?year=1979 |archive-date=2021-06-07 |access-date=2021-06-07 |website=National Film Corporation of Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; || {{won}} 
|-
|| 1980 ||| ''වසන්තයේ දවසක්'' || හොඳම සහය නළුවා &lt;ref&gt;{{Cite web |title=1980 Presidential Award Winners |url=http://www.nfc.gov.lk/presidential_awards_details.php?year=1980 |archive-date=2021-06-07 |access-date=2021-06-07 |website=National Film Corporation of Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;|| {{won}} 
|-
|| 1981 ||| ''සිරිබෝ අයියා'' || හොඳම නළුවා &lt;ref&gt;{{Cite web |title=1981 Presidential Award Winners |url=http://www.nfc.gov.lk/presidential_awards_details.php?year=1981 |archive-date=2021-06-07 |access-date=2021-06-07 |website=National Film Corporation of Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;|| {{won}} 
|-
|| 1982 ||| ''බැද්දේගම'' || හොඳම නළුවා || {{won}} 
|-
|| 1983 ||| ''මලට නොඑන බඹරු'' || හොඳම නළුවා &lt;ref&gt;{{Cite web |title=1981 Presidential Award Winners |url=http://www.nfc.gov.lk/presidential_awards_details.php?year=1983 |archive-date=2021-06-07 |access-date=2021-06-07 |website=National Film Corporation of Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;|| {{won}} 
{{End}}

===[[සිංගප්පූරු ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙල]]===
{{Awards table}}
|-
|| 1999 ||| ''පුර හඳ කළුවර'' || හොඳම නළුවා සඳහා රිදී තිර සම්මානය || {{won}} 
{{End}}

===[[සුමති සම්මාන]]===
{{Awards table}}
|-
|| 1999 ||| නාට්‍ය සඳහා දායකත්වය || යූ.ඩබ්ලිව්. සුමතිපාල යාවජීව සම්මානය 
|-
|| 2000 ||| ''ඉමදිය මංකඩ'' || හොඳම ටෙලිනාට්‍ය නළුවා &lt;ref&gt;{{Cite web |title=1979 Presidential Award Winners |url=http://www.nfc.gov.lk/presidential_awards_details.php?year=1979 |archive-date=2021-06-07 |access-date=2021-06-07 |website=National Film Corporation of Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; || {{won}} 
{{End}}

===ශ්‍රී ලංකා ජාතික ගෞරව===
{{Awards table}}
|-
|| [[2005 ශ්‍රී ලංකා ජාතික ගෞරව|2005]] ||| නාට්‍ය සඳහා දායකත්වය || [[දේශබන්දු]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=National Honours Ceremony |url=http://www.priu.gov.lk/news_update/Current_Affairs/ca200511/20051116national_honours_ceremony.htm |publisher=[[Government of Sri Lanka]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060710180134/http://www.priu.gov.lk/news_update/Current_Affairs/ca200511/20051116national_honours_ceremony.htm |archivedate=10 July 2006 |date=16 November 2005}}&lt;/ref&gt;|| {{won}} 
{{End}}

==යොමු කිරීම්==
{{Reflist|2}}

==බාහිර සබැඳි==
* [http://www.divaina.com/2011/09/23/cineart01.html  අතිවිශිෂ්ට රංගධරයා] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110923012914/http://www.divaina.com/2011/09/23/cineart01.html |date=2011-09-23 }}
* [http://www.silumina.lk/2011/09/25/_art.asp?fn=as1109254  අම්මා නැත්නම් මං නිකම්ම නිකං ජෝන්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927042117/http://www.silumina.lk/2011/09/25/_art.asp?fn=as1109254 |date=2011-09-27 }}

{{DEFAULTSORT:අබේවික්‍රම, ජෝ}}  
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[Category:2011 මරණ]]
[[Category:සිනමාව]]
[[Category:1927 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[Category:සිනමාවේ හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[Category:ශ්‍රී ලාංකික හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]</text>
      <sha1>oaoj21tg6d0tajchjnzb0ml3vm86mpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අටමස්ථාන</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4199</id>
    <revision>
      <id>788674</id>
      <parentid>762220</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T13:34:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26033-64</username>
        <id>78724</id>
      </contributor>
      <comment>උංජ්ජ්ක්න්ජ්න්ක්බ්ඩ්න්ක්ජ්ෆ්</comment>
      <origin>788674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20126" sha1="3hlrs7dr6n9lljq7i7clgj4ghioe2cf" xml:space="preserve">{{Unreferenced}}{{TOC right}}
[[දේවානම්පිය තිස්ස රජ]] සමයේ [[ලක්දිව]] බූද්ධ ශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු  ‍ප්‍රධාන බෞද්ධාගමික නගරය වුයේ [[අනුරාධපුර|අනුරාධපුරයයි]]. මෙනිසා එහි වු පුජනිය ස්ථානයන්ට විශේෂ ගෞරවයක් බෞද්ධ ජනතාව තූළ ඇති විය. 

== මිහිඳුහිම්යන් නම්කල අනාගත  අටමස්ථාන ==
මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ අනුරාධපුර සීමා නිර්ණය කිරීමේදී භූමිය වෙන් කරන ලද අටමස්ථාන. [[දීප වංශය]], [[මහාවංස|මහා වංශය]], [[සමන්තප්‍රාසාදීකාව]], [[පුජාවලිය]], [[සිංහල බෝධි වංශය]], [[සද්ධාර්මාලංකාරය]], [[සද්ධර්මරතනාවලය]] ඇතුළු පොත පතේහි මේ පිළිබඳ සදහන් වේ. 

# බෝධිගෘහය 
# ලෝවාමහාපාය
# සන්නිපාත ශාලාව
# රාශ්‍රි මාලකය 
# ලහබත් ගෙය 
# මහාථූපය 
# කණිෂ්ඨක ථූපය 
# ප්‍රතිමා ගෘහය

==ඉතිහාස ග්‍රන්ථයන්හී විස්තර වන දේවානම්පිය තිස්ස රජු සමයේ අටමස්ථාන==
මෙම ස්ථාන අටම [[අනුරාධපුර මහා විහාරය|මහා විහාරය]] අයත් ස්ථාන වේ.

# [[තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාරය|තිස්සමහාරාමය]]
# කර්මමාලක සීමාව 
# ජන්තාඝාර පොකුණ පිහිටි ස්ථානය
# [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] 
# සංඝයාගේ පොහෝය ගෙය 
# සංඝයාට ලැබුන දේ බෙදන ස්ථානය 
# චතුස්සාගාරය 
# මහාථූපයට වෙන්කල භූමිය

=== තිස්සාරාමය ===

=== භික්ෂුන් විනය කර්ම කරන කම්මාලකය ===

===ජන්තාඝර පොකුණ  ===
{{main|ජන්තාඝර පොකුණ}}

===ශ්‍රී මහාබෝධීන් වහන්සේ ===
{{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}}
මෙය පිහිටා තියෙන්නේ මිහිඳු හිමියන් වෙනුවෙන්දෙවන පෑ තිස් රජු මහාමෙව්නාවේ කර වු තිස්සාරාමයෙය. සංඝමිත්තා මෙහෙණිය විසින් මෙරට වැඩම කරන ලද්දේ බුදුන්ට ධර්මාවබෝධයට සෙවණ දුන් ඇසතු බෝ රුකේ දකුණු ශාඛාවයි. මෙය වප් මස පුරපසලොස්වක දිනයකදි මෙරටට ගෙන ආ බව මහා වංශයේ සදහන් වේ. බෝධීන් වහන්සේ අද තිබෙන තැනට වඩා පහත බිමක මුලින් රෝපණය කර ඇතත් ක්‍රමයෙන් බැමි බැදිමාදියෙන් උස් බිමක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
 
1907 සහ 1911 වැසි කුණාටුවකින් මෙහි ශාඛා ‍‍දෙකක් කඩා වැටිණී. 1929 උන්මත්‍තකයෙකු විසින් එක් ශාඛාවක් කපා දමන ලදි. 1985 කොටි ත්‍රස්තවාදීවන් විසින් මළුවේදි වෙඩි තබා [[ශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනය|සිවිල් වැසියන් සමූහයක් ඝාතනය]] කරන ලදි. 19 වන සියවසේදි උඩමළුවේ තිබු විශ්ණු දේවාලය ඉවත් කරන ලදි. මෙහි පළමු රන් වැට 1969 මහනුවර  රාජසිංහ පුස්තකාලාධිපති යටි රාවන නාරද හිමියන්ගේ මුලික්වයෙන් මහනුවර ශ්‍රී බෝධී ආරක්ෂක රන් වැට සභාව කරවන ලදි. දෙවැනි රන් වැට රනිල් වික්‍රමසිංහ මහාතාගේ උපදෙස් පිට රන්වැට ආරක්ෂක කමිටුව මගින් 2003 කරවන ලදි.

=== පෝය ගෙය (ලෝවමාපාය) ===
{{main|ලෝවාමහාපාය}}
ලෝවාමහාපාය හෙවත් හෙවත් ලෝහප්‍රාසාදය යනු මහා විහාරයේ පෝය ගෙයයි. දෙවන පෑතිස් රජු මෙතන භික්ෂුන් වහන්හසේට අඩමසකටවත් ප්‍රාතිමෝක්ෂය කියවිම සදහා පෝය ගෙයක් ඉදි කළ අතර දුටුගැමුණු රජු  (ක්‍රි.පු 161-137) එය නව මහල් කරවා තඹ ලෝහ සෙවිළි කරවීය. මෙහි සැකැස්ම තව්තිසාවෙහි භරණි නම් දෙවඟනගේ ප්‍රාසාදයට සම විය. මෙහි යට මහලේ පෘතග්ජන භික්ෂුන්ද දෙවැනි මහලේ සිට නවවැනි මහල දක්වා රහතුන් වහන්සේලාද වැඩ සිට ඇත. වස් අවසාන කාලයේ භික්ෂුන් මෙතැනට රැස්වීමේ සිරිතක්ද පැවත ඇත. මෙය සද්ධාතිස්ස , දෙවැනි සිරිනාග , මහසෙන් , කිත්සිරිමෙවන් , මහා පැරකුම්බා ආදි රජවරැ පිළිසකර කර ඇත. මෙහි ගල්කණු 1600 ක් වේ. ලෝවාමහාපාය අසල ඇති වෙනත් ස්ථාන ලහවත්තේ, රංසිමාලකය, හා චතුශාලාව හෙවත් දාන ශාලාව පිහිටා ඇත.

=== ලහබත් ගෙය ===

===දාන ශාලාව ===

=== රුවන්වැලි සෑය ===
{{main|රුවන්වැලිසෑය}}
දෙවන පෑතිස් රජතුමා රුවන් මළුව නම් බිමේ ශිලා ස්ථම්භයක තම මුණුබුරෙකු අනාගතයේදී මෙහි ස්ථුපයක් කරවන බව සදහන් කර ඇත. මෙය දැක දුටුගැමැණු රජු මෙහි මහාසෑය කර වූ බවත් පසුව ඵය රුවන්වැලිසෑය ලෙස ප්‍රසිද්ධ වී ඇත. මහා වංශයේ සදහන් වන ලෙස විශ්කම්භයෙන් අඩි 370 පමණ වූ ස්ථුපය ගිලා නොබැසීම සදහා රියන් සතක් ගැඹුරට අත්තිවාරම් කපා ගල් දමා ඇතුන් ලවා පාගවා සිනිදු මැටි යොදා, යකඩ දැල් දමා ශක්තිමත් කළ අයුරු සදහන් කර ඇත. ධාතු ගර්භය ගල් පුවරු හයකින් නිමවා ඇත. එහි රනින් කළ බෝරුකක් හා එහි සෙවණේ වැඩ සිටින බුදු පිළිමයක්ද ශක්‍ර, බ්‍රහ්ම, පංච, සිඛ, කාලනාග පිරිවරද තැබීය. බුද්ධ චරිතයේ බොහෝ කතා සිතුවමට නගා ඇත. මෙහි වැඩ දුටු ගැමුණු රජ සමයේ නිමා කළ නොහැකි වූයෙන් සද්ධාතිස්ස රජු සතරැස් කොටුවට ඉහලින් ජත්‍රයද ලංජිතිස්ස රජු ප්‍රේසාවේ ගල් ඇල්ල වීමද සිදු කළ අතර සතරැස් කොටුව, දෙවතා කොටුව සහ කොත් කැරැල්ල පස් වැනි සිය වසින් පසුව ඉදි කර ඇත. ධාතුසේන රජු මෙහිජත්‍රය පිළිසකර කර ඇත. රුවන්වැලි සෑය ආශ්‍රිත වෙනත් කැටයම් හත්ථිවේදය, ඇත් පවුර, පස් පිළිම ගෙය, සූර්ය සේවාලය, කුඩා දාගැබ, සිරි පතුල් ගල්, කඩොල් ඇතුගේ දළ, සළපතළ මළු‍වේ කවය, කීර්ති ශ්‍රී නිශ්ශංකමල්ල ලිපිය, භාතියාභය රූපය හා දුටුගැමුණු රූපය, ගල් ටැඹ, ශිලාචේතිය, එළාර සොහොන යන ස්ථානද මේ අසලම පිහිටා ඇත.

== 13 වන සියවස වන විට අටමස්ථාන ==

# දකුණු මහා සෑය 
# [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]]
# [[ලෝවාමහාපාය|ලෝවාමහාපාය]]
# පිරිත් ශාලාගෙය
# ජන්තාඝාර පොකුණ පිහිටි ස්ථානය
# [[ථූපාරාමය]]
# [[රුවන්වැලිසෑය|රූවන්වැලිසෑය]]
# [[මිහින්තලය මහාසෑය|මිහින්තලේ මහා සෑය]]

== මහනුවර යුගය වන විට අටමස්ථාන. ==
මහාවිහාරයට අයත් අංග වලට අමතරව [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරි විහාරයට]] අයත් අංගද  එක්වී ඇත.

# [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] 
# [[ලෝවාමහාපාය|ලෝවාමහාපාය]]
# [[රුවන්වැලිසෑය|රූවන්වැලිසෑය]]
# [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරිය]]
# [[ථූපාරාමය]]
# [[ජේතවනාරාමය, අනුරාධපුර|ජේතවනාරාමය]]
# [[මිරිසවැටිය]]
# [[මිහින්තලය මහාසෑය|මිහින්තලේ මහා සෑය]]

==ඉංග්‍රීසි රජයෙන් නම්කළ අටමස්ථාන ==
ඉංග්‍රීසින් ලංකාවේ පාලන බලය අත් කර ගැනීමෙන් පසුව බෞද්ධ වෙහෙර සතු ඉඩ කඩම් විශාල ප්‍රමානයක් රජය අයත් කර ගන්නා ලදි. 1856 ඉංග්‍රීසි රජයෙන් පත් කළ විහාර දේවාල කොමිසම මගින් නම් කළ පහත සදහන් පුජනිය ස්ථාන අටමස්ථාන ලෙස නම්කර  ඔප්පුවක් මගින් 1872 අටමස්ථානාධිපති හිමිට සහ බුලන්කුලම පවුලට {{citation needed}} භාර දෙන ලදි.

# මහා බෝධිය
# ලෝවාමහාපාය
# රූවන්වැලිසෑය
# ථූපාරාමය 
# මිරිසවැටිය
# අභයගිරි දාගැබ
# ජේතවනාරාම දාගැබ
# ලංකාරාමය
 
===ශ්‍රී මහා බෝධීය ===
{{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}}හ්ංහ්ජ්ජ්ක්ග්ස්ව්ම්ංංංංංෆ්

ට්ට්ට්ට්ට්‍යුෆිගිෆිජ්ජ්ෆ්‍ය්ද්හ්හ්හ්‍ය්

=== රුවන්වැලි සෑය ===
{{main|රුවන්වැලිසෑය}}

===ලෝවාමහාපාය(පෝය ගෙය) ===
{{main|ලෝවාමහාපාය}}

===ථුපාරාමය ===
{{main|ථූපාරාමය}}
මිහිඳු හිමියන් වැඩම කිරිමෙන් පසු දෙවන පෑතිස් රජතුමා කර වු පළමු ස්ථුපය මෙයයි. මෙහි නිදන් කර ඇත්තේ බුදුන් වහන්සේගේ දකුණු අකු ධාතුවයි. මෙම නිදන් කිරිමත් සමඟ ධාතු වන්දනාව මෙරට ඇරඹුණී. ප්‍රථම චේතිය නිසා පඨමය චේතිය නම් වේ. සරාම්භයේදි ස්ථුපය ධන්‍යාකාර යුක්ත වුවද 1864 ප්‍රතිසංස්කරණවලින් පසු ඝණ්ඨාකාර හැඩය ගෙන ඇත. මේ ආශ්‍රිත කැටයම් හා වෙනත් ස්ථානද එනම් ඇත් පොකුන, බෝධිඝරය, පිළිමගෙය, පදලස චේතිය, දානශාලාව හා මෙහෙණි ආරාමයක්ද දක්නට ඇත.

===මිරිසවැටිය ===
{{main|මිරිසවැටිය}}
[[Image:SL Anuradhapura asv2020-01 img35 Mirisawetiya Stupa.jpg|right|thumb|250px]]
මෙය දුටු ගැමුණු රජු(ක්‍රිස්තු පූර්ව 161 - 137) ඉදි කර වන ලදි. මහා වංශයේ සදහන් වන්නේ රජු භිකෂූන්ට නොදි මිරිස් මාළුවක් කෑ නිසා මිරිසවැටිය වන බවයි. පැරණියේ මෙහි සතරැස් කොටුවට ඉහලින් ජත්‍රයක් පමණක් යුක්ත වුවද පසු කාලයක ඒ වෙනුවට දේවතා කොටුව හා කොත්කැරැල්ල එක් කර ඇත. සෝළීන් මෙය කඩා දැමිමෙන් පසු මහ පැරකුම්බාවන් මෙය නැවත ඉදි කරවා ඇත. (පළමුවන ගජබා රජු, වෝහාරිකතිස්ස රජු, පස්වන කාශ්‍යප රජු ආදීන්ද මෙහි සුලු ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු කර ඇත.) ලංකාවේ ශිලා කැටයම් අතර ඉතාමත් කලාත්මක ශිලා කැටයම් මෙහි දක්නට ලැබේ.

===අභයගිරි දාගැබ ===
{{main|අභයගිරිය}}
මෙය පැරණි ඉන්දියාවේ නාලන්දා, ජගන්දලා, වික්‍රමශීලා වැනි ‍බෞද්ධ ආගමික විශ්ව විද්‍යාල ගනයට ඇතුල් කළ හැකිය. මෙහි රත්නප්‍රාසාදය දිව්‍ය විමානයක් බදු වූ බව කාශ්‍යපගේ &lt;!-- රජතුමාගේ? --&gt;අභයගිරි ශිලා ලිපිය දක්වයි. කලා නිර්මාණ අතර ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගන්නා මුරගල් සඳකඩ පහණ, කුට්ටම් පොකුණ, සමාධි බුදු පිළිමය ආදිය මෙහි පිහිටා ඇත. වලගම්බා (වට්ටගාමිණි අභය) රජුගේ දෙවැනි පාලන සමයේ(කි.පූ. 89 සිට 77 දක්වා) ඒ රජතුමා විසින් අභයගිරිය තනවන ලද්දේය. තිය (තිස්ස) නම් තරුණ බ්‍රාහ්මණයෙකු හා දෙමළ හමුදාවේ ආක්‍රමණ හමුවේ රජු සිහසුන අත හැර කඳුකරයට පලා ගියේය. මෙසේ පලා යද්දි ජෛන ආශ්‍රමයක සිටි ගිරි නම් පූජකයෙකු රජු දැක &quot;මහා කලු සිංහලයා පලා යනවා&quot; යයි කෑ ගැසීය. වසර 14 කට පසු භාතිය නම් දෙමළ රජු පරදවා නැවත රජවී එසේ කෑ ගැසූ තැන අභයගිරිය තනවන ලද්දේය.

===ජේතවන විහාරය ===
{{main|ජේතවනාරාමය}}
ලංකාවේ අභයගිරිය දෙවැනි බෞද්ධ නිකාය වන අතර '''ජේතවනය තෙවැනි නිකාය''' වේ. මහසෙන් රජු මෙය කර වන ලද්දකි. ජේතවනය ජෝතිය නම් භූමියේ ඉදි කර ඇති අතර මෙයින් ඇරඹුණ නිකාය භාගලික නිකාය සේද හදුන්වයි. ජේතවන ස්ථූපය අනුරාධපුර මහ සෑ තුනෙන් එකකි. බෝධිඝරය, පිළිම ගේ, පොහොය ගෙය, දාන ශාලාවක් ද මෙහි පිහිටා ඇත.
ගඩොලින් ඉදිකළ අවශේෂ ස්මාරක අතරින් දැනට ලොව නටබුන්ව පවතින උසම පූජනීය ගොඩනැගීම වන්නේ ජේතවන දාගැබයි. එවක ජේතවන දාගැබ උඩ අඩි 400කින් නොඑසේනම් මීටර් 110 කින් සමන්විත වූ බව කියැවේ. නමුත් කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ගරා වැටී පැවති මේ වෙහෙර වර්තමානයේ සිදුකළ සංරක්ෂණ කටයුතුවලින් පසු අඩි 237ක උසකින් සමන්විත වෙයි.

===ලංකාරාමය ===
{{main|ලංකාරාමය}}
පෙර මෙය අභයගිරියට අයත් ආරාමයක් වූ අතර වටදා ගෙයක් හා වෙනම දාගැබක්ද විය.

{{෴}}

==මුලාශ්‍ර==
# &quot;අනුරාධපුර අටමස්ථාන සහ ඒ ආශ්‍රිත සිද්ධස්ථාන&quot;

==මේවාද බලන්න==
* [[සොළොස්මස්ථානය]]
* [[ශ්‍රී ලංකා‍වේ පුජනිය ස්ථාන]]
*[[අනුරාධපුර අටමස්ථාන ඒදා සහ අද]]

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය ස්ථාන]]
[[Category:අනුරාධපුර]]</text>
      <sha1>3hlrs7dr6n9lljq7i7clgj4ghioe2cf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කාවා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8646</id>
    <revision>
      <id>788693</id>
      <parentid>591717</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T01:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8893" sha1="dkarycfrlzmf0mszfscmmpbu8ar6tli" xml:space="preserve">:''.''
{{Taxobox
| name = කාවා
| image = Tineola.bisselliella.7218.jpg
| image_caption = 
| regnum = සත්ව
| phylum = ඇන්තත්‍රොෙපා්ඩා
| classis = කෘබි
| ordo = ලෙපිඩොප්ටෙරා
| superfamilia = ටිනිඔයිඩියා
| familia = ටිනෙයිඩේ
| genus = ටිනියෝලියා
| species = '''''ටී. බිසෙල්ලිල්ලා'''''
| binomial = ''ටිනිඔලා බිසෙල්ලිඑලා''
| binomial_authority = ([[Arvid David Hummel|Hummel]], 1823)
| synonyms =
''Tinea lanariella''&lt;br /&gt;
''Tineola furciferella''&lt;br /&gt;
''Tinea flavifrontella''&lt;br /&gt;
''Tinea destructor''&lt;br /&gt;
''Tinea crinella''
}}

'''කාවා Clothing Moth''' ''(Tineola bisselliella)'' යනු පියාපත් සහිත පියාසැරීමට දක්ෂ කෘබියෙකි, මෙම කෘබියා ප්‍රබල පළිබොධකයෙකු ලෙස ප්‍රකටය.කාව කීට අවස්ථාවේදී විශේෂයෙන් ඇඳුම් ආහාරයට ගනී.එහෙත් මොවුන්ගේ එකම ආහාරය ඇඳුම් නොවේ.

== උප වර්ග ==
'''දැළ් කාවා(Webbing Clothing Moth)''' (''Tineola bisselliella'') බහුලව දක්නට ලැබෙන විශේෂයයි

'''කොෂ සාදන කාවා (Casemaking Clothes Moth)''' (''Tinea pellionella'') දැළ් සාදන කාවාට වඩා අඩු වශයෙන් දක්නට ලැබේ.මෙම කාවා අඟල් 1/8 ත් 1/4 අතර ප්‍රමාණයකට විශාලව වැඩේ.කාවා තම කෝෂය සේද වැනි කෙඳි විශේෂයක් යොදාගනිමින් සකසයි.එමගින් මෙම සත්වයා බාහිර උපදුව වලින් මිදී වාසය කරයි.  

'''ටැපැස්ට්‍රි කාවා(Tapestry''' or '''Carpet Moth)''' කලින් සදහන් කළ දැළ් කාවා හා කොෂ සාදන කාවා සිටින පරිසරයන්හිම වාසය කාරයි.මෙම කාවා අවුරුද්දක පමණ ජීවන චක්‍රයක් පසුකරයි. මොවුන්ගේ වර්ධන වේගය හා පැතිරීම උෂ්ණත්වය ආද්‍රතාවය සහ ආහාර ප්‍රභවයන් මත තීරණය වෙයි.

== පෝෂණය ==
The '''Clothing Moth''' ''(Tineola bisselliella)'' and the Case-bearing Clothes Moth ''(Tinea pellionella)'' are notorious for feeding on clothing and natural fibres; they have the ability to turn keratin, a protein present in hair and wool, into food.  Clothing moths prefer dirty fabric and are particularly attracted to carpeting and clothing that contain human sweat or other liquids which have been spilled onto them.  They are attracted to these areas not for the food but for the moisture.  Moth larvae do not drink water; consequently their food must contain moisture.

== වර්ධනය ==
[[ගොනුව:XN Tineola bisselliella 0.jpg|thumb|200px]]
'''The Development Cycle of the Clothing Moth'''.  Eggs hatch into larvae, which then begin to feed.  Once they get their fill, they pupate and undergo metamorphosis to emerge as adults.  Adults do not eat: male adults look for females and adult females look for places to lay eggs.  Once their job is done, they die.  Contrary to what most people believe, adult clothing moths do not eat or cause any damage to clothing or fabric.  It is the larvae which are solely responsible for this, spending their entire time eating and foraging for food.  

Both adults and larvae prefer low light conditions.  Whereas most other moths are drawn to light, clothing moths seem to prefer dim or dark areas.  If larvae find themselves in a well-lit room, they will try to relocate under furniture or carpet edges. Hand made rugs are a favorite because it is easy for them to crawl underneath and do their damage from below.  They will also crawl under moldings at the edges of rooms in search of darkened areas which hold good food.  

The most common clothing moth is the '''Webbing Clothes Moth'''.  It prefers moist conditions, although low humidity will merely slow development.  Webbing Clothes Moths are small moths whose adults grow to between 1 and 2 cm.  Their eggs are tiny, most being under 1 mm long and barely visible.  A female will lay several hundred during her lifetime; egg placement is carefully chosen in locations where they will have the best chance for survival.  The eggs are attached with a glue-like substance and can be quite difficult to remove.  After the egg hatches, the larva will immediately look for food.  Larvae can obtain their required food in less than two months, but if conditions are not favorable they will feed on and off for a long time.  Whether it takes two months or two years, each larva will eventually spin a cocoon in which it will change into an adult.  Larvae stay in these cocoons for between one and two months and then emerge as adults ready to mate and to lay eggs.

== Infestation ==

Fabric pests such as clothes moths, although not particularly dangerous, can sometimes cause irreparable damage to personal belongings. These moths are able to digest animal hairs and, therefore, feed on almost any item made of natural fibers, particularly wool and cashmere&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://nopests.com/bug_moth.shtml |access-date=2008-08-31 |archive-date=2008-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080805104529/http://nopests.com/bug_moth.shtml }}&lt;/ref&gt;

== පාලනය ==
'''Control measures''' can include the following:  

'''Clothing Moth Traps''' - This step can help monitor the current infestation and prevent males from mating with females.  

'''Vacuuming''' - Since moths like to hide in carpeting and baseboards, this is an important step towards full eradication.  

'''Dry cleaning''' - This step kills moths on existing clothing and helps remove moisture from clothes.

'''Sunlight''' - has a limited effect

'''Heat''' - Extreme high temperatures (120 degrees Fahrenheit or 50 degrees Celsius for 30 minutes plus).  These conditions may possibly be achieved by placing infested materials in an attic,  or by washing clothes at or above this temperature.

'''Freezing''' - Freezing the object for several days at temperatures below 32&amp;nbsp;°F or 0&amp;nbsp;°C

'''Dry ice fumigation''' - Fumigating an object with dry ice, that is enclosing an object with dry ice so it is effectively bathed in a high concentration of carbon dioxide, will kill all stages of clothing moths. For details,see:[http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7435.html Clothes Moths Management Guidelines], under &quot;Household Furnishings&quot;.

'''[[Permethrin]]''' - Typically an aerosol or spray works best here.

'''[[Nylar]]''' - Stops the life cycle.

'''[[Mothballs]]''' - There are two types of mothball.  Older types are based on [[napthalene]] while more recent ones use [[paradichlorobenzene]].  Both decay into a gaseous state.  They fall to the lowest point as a gas and need to reach a high concentration to be effective.

'''[[Cedar]]''' is of questionable value as a deterrent. While the volatile oil of [[Juniperus virginiana|eastern red cedar]], is able to kill small larvae, it is difficult to maintain sufficient concentrations of it around stored articles to be effective. Also, cedar loses this quality after a few years.

Apply the chemical using a sprayer. Be sure to get proper coverage and don't spread it too thinly. Treat once a month for the first three months and then once a quarter for the next year to ensure the infestation is under control.

== References ==
{{Reflist}}

== External links ==
{{commons|Tineola bisselliella}}
* [http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7435.html Clothes Moths Management Guidelines]
* [http://ohioline.osu.edu/hyg-fact/2000/2107.html Ohio State University Extension Fact Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617204004/http://ohioline.osu.edu/hyg-fact/2000/2107.html |date=2008-06-17 }}
* [http://www.oznet.ksu.edu/library/entml2/ep122.pdf Clothes Moths, Kansas State University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060901231805/http://www.oznet.ksu.edu/library/entml2/ep122.pdf |date=2006-09-01 }}
* [http://nopests.com/bug_moth.shtml No Pests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080805104529/http://nopests.com/bug_moth.shtml |date=2008-08-05 }}

[[ප්‍රවර්ගය:පරිවර්තනය වෙමින් පවතින ලිපි]]</text>
      <sha1>dkarycfrlzmf0mszfscmmpbu8ar6tli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මලයාලම් භාෂාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9525</id>
    <revision>
      <id>788702</id>
      <parentid>762602</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T04:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Syedsadi387681</username>
        <id>49334</id>
      </contributor>
      <origin>788702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="671" sha1="simda1ivpd3qg2hbiut7ugtuvppox2p" xml:space="preserve">[[File:Word Malayalam.svg|thumb|200px|මලයාළම් භාෂාව]]
[[File:WIKITONGUES- Netha speaking Malayalam.webm|thumb|මලයාළම් භාෂාව]]
'''මලයාළම් භාෂාව''' (മലയാളം), [[ද්‍රවිඩ භාෂා පවුල]]ට අයත් භාෂාවකි. [[ඉන්දියා]]වේ [[කේරළය]] ප්‍රාන්තයේ රාජ්‍ය  භාෂාව යි. 36,000,000කගේ පමණ මව් බසයි.
[[ඩකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය]]

[[Category:භාෂා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව]]</text>
      <sha1>simda1ivpd3qg2hbiut7ugtuvppox2p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>788704</id>
      <parentid>788702</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T04:19:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Syedsadi387681</username>
        <id>49334</id>
      </contributor>
      <origin>788704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="594" sha1="4bpzvb9xmu3sj4pv1l1ljkk7t9g72t5" xml:space="preserve">[[File:Word Malayalam.svg|thumb|200px|මලයාළම් භාෂාව]]
[[File:WIKITONGUES- Netha speaking Malayalam.webm|thumb|මලයාළම් භාෂාව]]
'''මලයාළම් භාෂාව''' (മലയാളം), [[ද්‍රවිඩ භාෂා පවුල]]ට අයත් භාෂාවකි. [[ඉන්දියා]]වේ [[කේරළය]] ප්‍රාන්තයේ රාජ්‍ය  භාෂාව යි. 36,000,000කගේ පමණ මව් බසයි.
[[Category:භාෂා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව]]</text>
      <sha1>4bpzvb9xmu3sj4pv1l1ljkk7t9g72t5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පැබ්ලෝ පිකාසෝ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14657</id>
    <revision>
      <id>788729</id>
      <parentid>592580</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T08:58:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19152" sha1="rx6me5kkao5sergdvugngorg3i9gxz6" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව කලාකරු
| bgcolour     = #76A8FF
| name         = පැබ්ලෝ පිකාසෝ
| Born         = මලගා, ස්පාඤ්ඤය
| image        = Portrait de Picasso, 1908.jpg
| caption      = &lt;small&gt;1908දී පැබ්ලෝ පිකාසෝ&lt;/small&gt;
| birth_name   = පැබ්ලෝ ඩියේගෝ හොසේ ප්‍රැන්සිස්කෝ ඩි පවුලා පුවන් නෙපොමසේනෝ මරියා ඩි ලොස්  රෙමෙඩියුස් සිප්‍රියානෝ ඩි ලා සන්තිසිමා  ට්‍රිනිඩාඩ් රුයිස් ඉ පිකාසෝ&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://picasso.shsu.edu/index.php?view=BioIndex&amp;year=1881&amp;quarter=4 |title=On-line Picasso Project |publisher=Picasso.shsu.edu |accessdate=26 August 2010}}&lt;/ref&gt;
| birth_date   = {{උපන් දින|df=yes|1881|10|25}}
| birth_place  = [[මාලගා]], ස්පාඤ්ඤය
| death_date   = {{මරණ දින හා වයස|df=yes|1973|4|8|1881|10|25}}
| death_place  = [[මූෂන්]], ප්‍රංශය
| resting_place= [[Chateau of Vauvenargues]]
| resting_place_coordinates = {{Coord|43.554142|5.604438|region:fr}}
| nationality  = ස්පාඤ්ඤ
| field        = සිතුවම්කරණය, සැලසුම්කරණය, මූර්ති නිර්මාණකරණය, Painting, Drawing, Sculpture, [[Printmaking]], [[Ceramics (art)|Ceramics]]
| training     = [[José Ruiz y Blasco]] (father), &lt;br /&gt; [[Real Academia de Bellas Artes de San Fernando]]
| movement     = [[ඝන රූප ශෛලිය]]
| works        = ''[[:en:Les Demoiselles d'Avignon|අවිග්නොන්හි යුවතියෝ]]'' (1907)&lt;br /&gt;''[[ගුවර්නිකා සිතුවම|ගුවර්නිකා]]'' (1937)&lt;br /&gt;''[[:en:The Weeping Woman|වැලපෙන ස්ත්‍රිය]]'' (1937)
| patrons      =
| spouse       = {{marriage|[[Olga Khokhlova]]&lt;br&gt;|1918|1955|end={{abbr|d.|died}}}}&lt;br&gt;[[Jacqueline Roque]]&lt;br&gt;(1961–1973; his death)
| awards       =
}}
[[File:Picasso Signatur-DuMont 1977.svg|250px|right|Signatur Pablo Picasso]]
'''පැබ්ලෝ රුයිස් ඉ පිකාසෝ'''&lt;ref&gt;[http://dictionary.reference.com/browse/picasso &quot;Picasso&quot;]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.&lt;/ref&gt; හෙවත් '''පැබ්ලෝ පිකාසෝ'''({{IPAc-en|p|ɪ|ˈ|k|ɑː|s|oʊ|,_|-|ˈ|k|æ|s|oʊ}}; 1881 ඔක්තෝබර් 25 – 1973 අප්‍රේල් 8)  [[ස්පාඤ්ඤය|ස්පාඤ්ඤ]] ජාතික සිත්තරකු, සැලසුම්කරුවකු සහ මූර්ති නිර්මාණකරුවෙකු වේ. මොහු 20 වන සියවසේ කලා නිර්මාණකරුවන් අතරින් ඉතා සුප්‍රසිද්ධ නිර්මාණකරුවෙකු වන අතර ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ ඝනිකවාදයේ සම නිර්මාතෘ ලෙස සහ තම කලා නිර්මාණ තුළ විවිධ ශෛලීන් ගණනාවක් අන්තර්ගත කළ කලාකරුවෙකු ලෙසයි. ඔහුගේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ නිර්මාණ අතරට මුල් ඝනිකවාදී “ලෙස් ඩිමොසෙල්ස් ඩි ඇවිග්නන්” (1907) සහ ස්පාඤ්ඤ සිවිල් යුධ සමයේ දී ජර්මානුවන් ගුවර්නිකා ප්‍රදේශයට බෝම්බ හෙලූ අයුරු දැක්වෙන [[ගුවර්නිකා (Guernica) සිතුවම|“ගුවර්නිකා”]] (1937) යන ඒවා අයත් වේ.

පිකාසෝ 20වන සියවසේ ලෝකයේ ''[[ලලිත කලා]]'' කෙරෙහි ප්‍රබලම අනුභාවක් පෑ චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. පිකාසෝ චිත්‍ර ශිල්පියකු පමණක් නොව මූර්ති ශිල්පියෙක්, මැටි භාණ්ඩ ශිල්පියෙක් (CERAMICIST) වේදිකා නාට්‍ය නිර්මාණ සැලසුම් ශිල්පියෙක් ද වූයේ ය.

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
[[File:Pablo Picasso with his sister Lola, 1889.jpg|thumb|Pablo Picasso with his sister Lola, 1889]]
පැබ්ලෝ ඩියේගෝ හොසේ ප්‍රැන්සිස්කෝ ඩි පවුලා පුවන් නෙපොමසේනෝ මරියා ඩි ලොස් රෙමෙඩියුස් සිප්‍රියානෝ ඩි ලා සන්තිසිමා ට්‍රිනිඩාඩ් රුයිස් ඉ පිකාසෝ උපතින් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෙකි. 1881 ඔක්තෝබර් මස 25 වැනි දින උතුරු ස්පාඤ්ඤයේ මධ්‍යධරණි වෙරළ අසල පිහිටි නගරයක් වන මලගා හි උපන්නේ ය. ඔහුගේ පියා දොන් ජොසේ රුයිස් මයි බ්ලැස්කෝ ද චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. මව මාරියෝ පිකාසෝ විය. පැබ්ලෝ පිකාසෝ එම පවුලේ කුළුඳුල් දරුවාය. ඔහුට එක් සොහොයුරියක් ද වූවාය. සිතුවම් ඇඳීමේ කලාව පිකාසෝට පිය උරුමයෙන් හිමි වූවකි. ඔහුගේ පියා විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරයෙකු මෙන්ම ප්‍රාදේශීය [[කෞතුකාගාරය]]ක භාරකරුවෙකු ලෙස ද කටයුතු කළේය. ඔහු ස්වභාවික දර්ශන සහ පක්ෂීන් සිතුවම් කිරීමට දස්කම් දැක්වීය. රූප සහ තෙල් සායම් චිත්‍ර ඇඳීමට පැබ්ලෝ ගුරුහරුකම් ලබා ගත්තේ සිය පියාගෙනි.

පිකාසෝ කුඩා අවධියේ දී ඔහුගේ සොහොයුරිය අකාලයේ මිය ගියාය. 1895දී ඔහු හා පියා [[බාර්සිලෝනාව|බාර්සිලෝනාවේ]] පදිංචියට පැමිණියේ ය. එහිදී ඔහු ''ලා ලොන්ජා'' [[ලලිත කලා]] පාසලට ද (LONJA SCHOOL OF FINE ART) ඉනික්බිති සෙන්ට් ෆර්නැන්ඩෝ රාජකීය ලලිත කලා පාසලට ද බැඳී චිත්‍ර ශිල්පය වැඩිදුරටත් හදාළේ ය. පිකාසෝ විසින් මුලදී අඳින ලද්දේ දහනව වැනි සියවසේ යථාර්ථවාදී සම්ප්‍රදායයට අයත් චිත්‍ර ය. එම නිර්මාණයන්හි රෙම්බ්‍රාන්ට් ගේ ආභාසය දක්නට ලැබිණි.

1900 දී පිකාසෝ ඔහුගේ මිතුරකු වූ කාර්ලෝස් කැසගෙමා සමඟ ප්‍රසංගයට පැමිණියේ ය. පැරිසියේ දී බොහිමියන් ජීවිතයක් ගත කළ පිකාසෝ මුහුණ දුන් ඛේදවාචී අත්දැකීමක් වූයේ ඔහුගේ සන්මිත්‍ර කැසගෙමා දිවි තොර කර ගැනීම ය. පිකාසෝ එය ‘ඩෙත් ඔෆ් ගෙමා’ නමින් සිතුවමට නඟා ඇත. පැරිසියේ දී පිකාසෝට ජෝර්ජස් බ්‍රාක්, හෙන්රි මතීස්, ෂොන් රෙනුවා, ගර්ට්රූඩ් ස්ටේසින්, ජුලියෝ ගොන්සාලේස්, ෂොන් කොක්තෝ, ආන්ද්‍රේ බ්‍රෙටන්, මැක්ස් ජෙකොබ් වැනි කලාකරුවන් ඇසුරු කිරීමේ අවස්ථාව ලැබිණි.

[[File:Pablo Picasso, 1904, Paris, photograph by Ricard Canals i Llambí.jpg|thumb|left|Picasso in 1904. Photograph by [[Ricard Canals]].]]

=== නීල යුගය ===
පිකාසෝ චිත්‍ර එක් එක් යුග අනුව විවිධ ශෛලීන්වලට අයත් වන්නේ ය. 1901 - 1904 යුගයේ ඔහුගේ '''චිත්‍ර නිල් යුගය''' (BLUE PERIOD) යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. එම යුගයට අයත් චිත්‍රවලට වැඩි වශයෙන් ම තේමා වී ඇත්තේ සුරා සොඬුන්, ගණිකාවන්, අන්ධ යාචකයන්, දිළිඳු මව්වරුන් යන අය ය.

=== රෝස යුගය ===
[[File:Costume design by Pablo Picasso representing skyscrapers and boulevards, for Serge Diaghilev's Ballets Russes performance of Parade at Théâtre du Châtelet, Paris 18 May 1917.jpg|thumb|upright|Costume design by Pablo Picasso representing skyscrapers and boulevards, for [[Serge Diaghilev]]'s [[Ballets Russes]] performance of ''[[Parade (ballet)|Parade]]'' at Théâtre du Châtelet, Paris 18 May 1917]]
=== World War II and beyond ===
[[File:Vincenzo Carrerese Paolo Monti - Servizio fotografico (Milano, 1953) - BEIC 6356204.jpg|thumb|left|Pablo Picasso photographed in 1953 by [[Paolo Monti]] during an exhibition at [[Royal Palace of Milan|Palazzo Reale]] in Milan (Fondo Paolo Monti, [[Biblioteca europea di informazione e cultura|BEIC]]).]]
1917 - 36 ලෝක යුද්ධ දෙකක් අතරමැදි වූ යුගයක් ලෙස සැලකෙයි. 1917 දී පිකාසෝ ගේ ෂොන් කොක්තෝ ගේ ආරාධනයෙන් ‘පැරේඩ්’ නම් වූ මුද්‍රා නාටකයට වේදිකා නිර්මාණ සැලසුම් කරන්නට ඉදිරිපත් වූයේ ය. ඒ සඳහා ඔහු එම වසරේ දී රෝමයට ද ගියේ ය. ඔල්ගා කොක්ලෝවා නමැති නළඟන පිකාසෝට මුණ ගැසෙන්නේ මෙම මුද්‍රා නාටකය හරහා ය. 1918 දී පිකාසෝ ඔල්ගා විවාහ කර ගත්තේ ය. ‘පෝට්රේට් ඔන් ඔල්ගා ඉන් ඇන් ආම්වෙයාර්’ (1917) පිකාසෝ එකල ඇඳී සිතුවමකි.

ලෝක යුද්ධ දෙකක් අතර වූ යුගයේ දී පිකාසෝ ගේ චිත්‍ර ඝනිකවාදයේ සිට සම්භාව්‍ය වාදය (CLASSICISM) හා අධි යථාර්ථවාදය (SURREALISM) දක්වා තවදුරටත් විහිද යයි.
[[File:2004-09-07 1800x2400 chicago picasso.jpg|thumb|upright|left|The ''[[Chicago Picasso]]'' a 50-foot high public [[Cubist sculpture]]. Donated by Picasso to the people of Chicago]]

== මරණය ==

1973 අප්‍රේල් මස 8 වැනි දින ප්‍රංශයේ මෝනින්ස් නම් වූ නගරයේ දී පිකාසෝ මිය ගියේ ය.

&lt;center&gt;
&lt;gallery widths=&quot;160px&quot; heights=&quot;160px&quot;&gt;
File:Stamp P.JPG|Postage stamp, USSR, 1973. Picasso has been honoured on stamps worldwide.
Image:HotelSale hinten.JPG|[[Musée Picasso]], Paris (Hotel Salé, 1659)
Image:Museu Picasso Barcelona.jpg|[[Museu Picasso]] is located in the [[Catalan Gothic|gothic]] palaces of Montcada street in [[Barcelona]]
Image:Art Museum Pablo Picasso Münster Arkaden.jpg|Art Museum Pablo Picasso [[Münster]] Arkaden
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

== සටහන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

[[ප්‍රවර්ගය:1881 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1973 මරණ]]

* {{cite book
|last1=Becht-Jördens
|first1=Gereon
|last2=Wehmeier
|first2=Peter M.
|title=Picasso und die christliche Ikonographie: Mutterbeziehung und künstlerische Position
|url=https://books.google.com/books?id=pbBIAQAAIAAJ&amp;q=Becht-J%C3%B6rdens+Wehmeier&amp;dq=Becht-J%C3%B6rdens+Wehmeier&amp;hl=de&amp;sa=X&amp;ei=dbRVUvqzDc_GswaT-4CIAw&amp;ved=0CDMQ6AEwAA
|year=2003
|publisher=Dietrich Reimer Verlag
|location=Berlin
|isbn=978-3-496-01272-6}}
* {{cite book
|last=Berger
|first=John
|authorlink=John Berger
|title=The success and failure of Picasso
|url=https://books.google.com/books?id=5T1QAAAAMAAJ
|year=1989
|publisher=Pantheon Books
|isbn=978-0-679-72272-4}}
* {{cite book
|last=Cirlot
|first=Juan Eduardo
|authorlink=Juan Eduardo Cirlot
|title=Picasso, birth of a genius
|url=https://books.google.com/books?id=MvjVAAAAMAAJ
|year=1972
|publisher=Praeger
|location=New York and Washington}}
* {{cite book
|last1=Cowling
|first1=Elizabeth
|last2=Mundy
|first2=Jennifer
|title=On classic ground: Picasso, Léger, de Chirico and the New Classicism, 1910–1930
|url=https://books.google.com/books?id=M-_pAAAAMAAJ
|year=1990
|publisher=Tate Gallery
|location=London
|isbn=978-1-85437-043-3}}
* {{cite book
|last=Daix
|first=Pierre
|authorlink=Pierre Daix
|title=Picasso: life and art
|url=https://books.google.com/books?id=hYymPwAACAAJ
|year=1994
|publisher=Icon Editions
|isbn=978-0-06-430201-2}}
* {{cite book
|last=FitzGerald
|first=Michael C.
|authorlink=Michael C. FitzGerald
|title=Making modernism: Picasso and the creation of the market for twentieth-century art
|url=https://books.google.com/books?id=fj2wtVCWkMoC
|year=1996
|publisher=University of California Press
|location=Berkeley
|isbn=978-0-520-20653-3}}
* {{cite book
|last=Granell
|first=Eugenio Fernández
|authorlink=Eugenio Granell
|title=Picasso's Guernica: the end of a Spanish era
|url=https://books.google.com/books?id=IlRQAAAAMAAJ
|year=1981
|publisher=UMI Research Press
|location=Ann Arbor, Mich.
|isbn=978-0-8357-1206-4}}
* {{cite book
|last=Krauss
|first=Rosalind E.
|authorlink=Rosalind E. Krauss
|title=The Picasso papers
|url=https://books.google.com/books?id=pqXqbN4XUhcC
|year=1999
|publisher=MIT Press
|isbn=978-0-262-61142-8}}
* {{cite book
|last=Mallén
|first=Enrique
|authorlink=
|title=The visual grammar of Pablo Picasso
|url=https://books.google.com/books?id=EJAVAQAAIAAJ
|year=2003
|publisher=Peter Lang
|location=New York
|isbn=978-0-8204-5692-8}}
* {{cite book
|last=Mallén
|first=Enrique
|authorlink=
|title=La sintaxis de la carne: Pablo Picasso y Marie-Thérèse Walter
|url=https://books.google.com/books?id=EXoA4M1LnSkC
|year=2005
|publisher=Red Internacional del Libro
|location=Santiago de Chile
|isbn=978-956-284-455-0}}
* {{cite book
|last=Mallén
|first=Enrique
|authorlink=
|title=A Concordance of Pablo Picasso's Spanish Writings
|url=https://books.google.com/books?id=NvltPgAACAAJ
|year=2009
|publisher=Edwin Mellen Press
|location=New York
|isbn=978-0-7734-4713-4}}
* {{cite book
|last=Mallén
|first=Enrique
|authorlink=
|title=A Concordance of Pablo Picasso's French Writings
|url=http://www.mellenpress.com/mellenpress.cfm?bookid=8152&amp;pc=9
|accessdate=8 October 2010
|year=2010
|publisher=Edwin Mellen Press
|location=New York
|isbn=978-0-7734-1325-2}}
* Nill, Raymond M (1987). ''A Visual Guide to Pablo Picasso's Works''. New York: B&amp;H Publishers.
* {{cite book
|last=Picasso
|first=Olivier Widmaier
|title=Picasso: the real family story
|url=https://books.google.com/books?id=HNVPAAAAMAAJ
|year=2004
|publisher=Prestel
|isbn=978-3-7913-3149-2}}
* {{cite book
|last=Rubin
|first=William
|title=Pablo Picasso: A Retrospective
|url=https://books.google.com/books?id=8RRMPgAACAAJ
|year=1981
|publisher=Little Brown &amp; Co
|isbn=978-0-316-70703-9}}
* {{cite book
|last=Wattenmaker
|first=Richard J.
|title=Great French paintings from the Barnes Foundation: Impressionist, Post-impressionist, and Early Modern
|url=https://books.google.com/books?id=wq_WAAAAMAAJ
|year=1993
|publisher=Alfred A. Knopf
|location=New York
|isbn=978-0-679-40963-2}}
* {{cite book
|last=Wertenbaker
|first=Lael Tucker
|title=The world of Picasso (1881– )
|url=https://books.google.com/books?id=vNbqAAAAMAAJ
|year=1967
|publisher=Time-Life Books}}

== External links ==
{{commons category|Pablo Picasso}}
{{Wikiquote|Pablo Picasso|Picasso}}

* {{Internet Archive author |sname=Pablo Picasso |sopt=t}}
*{{Discogs artist|Pablo Picasso|Picasso}}
*{{IMDb name|0681444|Picasso}}
*{{FrenchSculptureCensus|picasso-pablo|Picasso}}
*[http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=pablo+picasso&amp;role=&amp;nation=&amp;prev_page=1&amp;subjectid=500009666 Picasso] ULAN Full Record Display. Union List of Artist Names, Getty Vocabularies. Getty Vocabulary Program, [[Getty Research Institute]] (Los Angeles, California)
*[https://www.guggenheim.org/artwork/artist/pablo-picasso Picasso] at the [[Solomon R. Guggenheim Museum|Guggenheim Museum]]
*[http://collections.lacma.org/node/166980 Picasso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140716010157/http://collections.lacma.org/node/166980 |date=2014-07-16 }} at the [[Los Angeles County Museum of Art]] (LACMA) (Los Angeles, California)
*[http://www.metmuseum.org/toah/hd/pica/hd_pica.htm Picasso] at [[Metropolitan Museum of Art]] (New York City, New York)
*{{MoMA artist|4609|Picasso}} (MoMA) (New York City, New York)
*[http://www.musee-picasso.fr Musée National Picasso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050830044503/http://www.musee-picasso.fr/ |date=2005-08-30 }} (Paris, France)
*[http://www.museumsinisrael.gov.il/en/Pages/search.aspx?freetext=picasso,%20pablo Picasso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160201050607/http://www.museumsinisrael.gov.il/en/Pages/search.aspx?freetext=picasso,%20pablo |date=2016-02-01 }} in the National Portal of the &quot;Museums in Israel&quot; (Tel Aviv, Israel)
*[http://www.museopicassomalaga.org Museo Picasso Málaga] (Málaga, Spain)
*[http://www.museupicasso.bcn.es Museu Picasso] (Barcelona, Spain)
*[http://www.nga.gov/cgi-bin/psearch?Request=A&amp;Person=24750 Picasso] at the [[National Gallery of Art]] (Washington DC, USA)
*[http://arenapal.blogspot.co.uk/2015/02/picassos-little-recognised-contribution.html ''Picasso's Little Recognised Contribution to the Performing Arts''] (with images)

{{DEFAULTSORT:Picasso, Pablo}}
[[ප්‍රවර්ගය:චිත්‍ර කලාව]]</text>
      <sha1>rx6me5kkao5sergdvugngorg3i9gxz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>චාල්ස් නියමය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17437</id>
    <revision>
      <id>788701</id>
      <parentid>605121</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T03:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10299" sha1="7z4n7pc9ffj3g2td7blxg0dtghgtv1d" xml:space="preserve">[[Image:Charles and Gay-Lussac's Law animated.gif|thumb|පරිමාව සහ උෂ්ණත්වය අතර සම්බන්ධතාව &lt;br&gt;මෙම සජීවීකරණයෙන් නිරූපණය වේ.]]
{{Continuum mechanics|fluid}}
'''චාල්‍ස් නියමය'''&lt;ref name=&quot;nie.lk&quot;/&gt; යනු තාපගතික සහ භෞතික රසායන විද්‍යාවේ දී භාවිතා වන වායු නියමයන් වන අතර පරිපුර්ණ වායු නියමයන් විශේෂිත නිදර්ශනයන් වේ. චාල්ස්ගේ නියමයෙන් පවසනුයේ  නියත පීඩනයේ දී නියත ස්කන්ධයත් සහිත පරිපුර්ණ වායුවක පරිමාව වැඩි කිරීමේ දී හෝ අඩු කිරීමේ දී එහි උෂ්ණත්වය කෙල්වින් අගය වැඩීවීම හෝ අඩුවීම සිදු වන බවයි.

'''චාල්ස්ගේ නියමය පහත පරිදිවේ'''

නියත පීඩනයේ දී නියත ස්කන්ධයක් සහිත පරිපුර්ණ වායුවක පරිමාව වැඩි කිරීමේ දී හෝ අඩු කිරීමේ දී එහි උෂ්ණත්වය (කෙල්වින් අගය) වැඩීවීම හෝ අඩුවීම සිදුවේ.

මෙම නියමය පළමු වරට ප්‍රසිද්ධ කරන ලද්දේ 1802 දී ජෝශප් ලුවිස් ගේලුකැස් විසිනි. නමුත් ඔහු 1787 දී ජේකස් චාල්ස් විසින් සොයා ගන්නා ලද දත්ත බොහොමයක් මේ සදහා උපයෝගි කරගෙන ඇත. එබැවින් මෙම නියමය චාල්ස්ගේ නමින් හඳුන්වන ලදී. 1702 දී ගිලොම් ඇමන්ටන් විසින් කරන ලද සටහන් අනුව මෙම සම්බන්ධතාවය පිළිබද මීට පෙරද අදහස් දක්වා ඇති බව පැහැදිලි වේ. චාල්ගේ නියමය, බොයිල්ගේ නියමය සහ ගේලුසැක්ගේ නියමය එක් වී සංයුක්ත වායු නියමය සාදයි. මෙම වායු නියම තුන සමග ඇවගාඩ්‍රෝ නියමය එක්ව ගත්කළ පරිපුර්ණ වායු නියමය ව්‍යුත්පන්න කරගත හැකිය.


'''V''' යනු වායුවේ පරිමාව ද, '''T''' යනු වායුවේ උෂ්ණත්වයේ කෙල්වින් අගය ද, '''K''' යනු නියතය ලෙස ගත්විට  , චාල්ස්ගේ නියමය පහත අයුරින් දැක්විය හැක
:&lt;math&gt;V_{100} - V_0 = kV_0\,&lt;/math&gt;
තාපගතික විද්‍යාවට අනුව මෙය තවත් අයුරකින් අර්ථ දක්වන්නේ නම්, නියත පීඩනයක් සහිත නියත වායු ස්කන්ධයක පරිමාව එහි උෂ්ණත්වයට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ. 

වායුවේ පරිමා ප්‍රසාරණතාවය a මගින්ද පද්ධතියේ උෂ්ණත්වයේ කෙල්වින් අගය  q මගින් ද නිරූපණය කරන්නේ නම් ඉහත සම්බන්ධතාව:
&lt;blockquote&gt;
නියත පීඩනයේ පවතින වායුවක් රත් වීමේ දී  K නම් නියතය නොවෙනස්ව පවත්වාගෙන යාමට එහි පරිමාව වැඩිවිය යුතු වේ. අනෙක් අතට වායුව සිසිල් වන විට එහි පරිමාව අඩුවේ. සමාන පීඩන සහිත එකිනෙකට වෙනස් වායු පරිමාවන් දෙකක් සංසන්දනය සදහා මෙම නියමය භාවිතයේ දී නියතයේ නිවැරදි අගය දැන ගැනීම අවශ්‍ය නැත. 
&lt;/blockquote&gt;
මෙය පහත පරිදි වේ:
:&lt;math&gt;V \propto T\,&lt;/math&gt;
මෙහිදී ''V'' යනු වායුවේ [[පරිමාව]] ද, ''T'' යන [[නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය]] ද වේ. මෙය පහත සූත්‍රය මගින් දැක්වේ:
:&lt;math&gt;\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2} \qquad \mathrm{or} \qquad \frac {V_2}{V_1} = \frac{T_2}{T_1} \qquad \mathrm{or} \qquad V_1 T_2 = V_2 T_1.&lt;/math&gt;
යන ආකාරයට සමාන පීඩන සහිත වායු පරිමාවන් දෙකක් සන්සන්දනය කළ හැක. ඒ අනුව උෂ්ණත්වය වැඩිකරත්ම වායුවේ පරිමාව ද වැඩිවේ. සෛද්ධාන්තිකව නම් වායුවක් නිරපේක්ෂ ශූන්‍යයට ආසන්න වෙත්ම එහි පරිමාව ද ශූන්‍ය ලක්ෂ්‍යයට ආසන්න වේ. මෙම නියමය අනුලෝම විචලනයට උදාහරණ වේ.

==චාලක වාදය හා සබැඳියාව ==
[[වායුන්ගේ චාලක වාදය]] වෙතින් දැක්වෙන්නේ, පීඩනය සහ පරිමාව වැනි වායුන්ගේ   [[මහේක්ෂ]] ගුණාංග සහ,   වායුව සෑදී ඇති අණු වල, විශේෂයෙන් අණුවල ස්කන්ධය සහ වේගය යන [[අන්වීක්ෂීය]] ගුණාංග අතර සබැඳියාව වෙයි. චාලක වාදය වෙතින් චාල්ස්ගේ නියමය ව්‍යුත්පන්න කිරීම සඳහා, උෂ්ණත්වය සඳහා අන්වීක්ෂීය අර්ථදැක්වීමක් සකසා ගත යුතු වෙයි: මෙය පහසුවෙන් සකසා ගත හැක්කේ උෂ්ණත්වය සමානුපාතික වන්නේ වායු අණුවල [[චාලක ශක්තිය|චාලක ශක්තියෙහි]] සාමාන්‍ය අගය, {{overline|''E''}}&lt;sub&gt;k&lt;/sub&gt; වෙත බව සැලකීමෙනි: 
:&lt;math&gt;T \propto \bar{E_{\rm k}}.\,&lt;/math&gt; 

මෙම අර්ථදැක්වීමෙන් සන්නද්ධව චාර්ල්ස්ගේ නියමය සාධනය කිරීම ඉතා සුළු කරුණක් තරම් වෙයි. පරිපූර්ණ වායු නියමයෙහි චාලක වාද තුල්‍යය විසින්  ''PV'' යන්න චාලක ශක්තියෙහි සාමාන්‍ය අගයට සබැඳයි:
:&lt;math&gt;PV = \frac{2}{3} N \bar{E_{\rm k}}\,&lt;/math&gt;

==ආශ්‍රිත==
* [[Boyle's law|බොයිල් නියමය]]
* [[Gay-Lussac's law|ගේලුසැක් නියමය]]
* [[Avogadro's law]]
* [[Hand boiler]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;nie.lk&quot;&gt;
{{cite web
|url=https://nie.lk/pdffiles/other/sGr12OM%20CheResoBookU45.pdf
|title=අ. පො. ස. (උසස් පෙළ) - රසායන විද්‍යාව 12 ශ්‍රේණිය
|publisher=National Institute of Education
|access-date=2023-10-11
}}
&lt;/ref&gt;
}}

==වැඩිදුර කියවීම සඳහා==
*{{citation | author=Krönig, A. | authorlink = August Krönig | year = 1856 | title =Grundzüge einer Theorie der Gase | journal = Annalen der Physik | volume = 99 | pages = 315–22 | doi=10.1002/andp.18561751008}}. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15184h/f327.table Facsimile at the Bibliothèque nationale de France (pp.&amp;nbsp;315–22).]
*{{citation | author = Clausius, R. | authorlink = Rudolf Clausius | title = Ueber die Art der Bewegung, welche wir Wärme nennen | journal = Annalen der Physik und Chemie | volume = 100 | pages = 353–79 | year = 1857 | doi = 10.1002/andp.18571760302}}. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15185v/f371.table Facsimile at the Bibliothèque nationale de France (pp.&amp;nbsp;353–79).]&lt;/ref&gt;
*{{citation | title = Joseph Louis Gay-Lussac – Liste de ses communications | url = http://www.polytechnique.fr/bcx/associations/gaylussac/pages/CommunicationsGL.html | format = {{dead link|date=May 2010}}}}. {{fr icon}}

==භාහිර සබැඳි==
*[http://www.chm.davidson.edu/CHEMISTRYAPPLETS/GASLAWS/CharlesLaw.html Charles's law simulation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090516203557/http://www.chm.davidson.edu/CHEMISTRYAPPLETS/GasLaws/CharlesLaw.html |date=2009-05-16 }} from [[Davidson College]], Davidson, North Carolina
*[http://www.tutorvista.com/content/chemistry/chemistry-iii/matter-states/charles-law-animation.php Charles's law simulation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717113750/http://www.tutorvista.com/content/chemistry/chemistry-iii/matter-states/charles-law-animation.php |date=2011-07-17 }} from TutorVista.com
*[http://www.youtube.com/watch?v=IkRIKGN3i0k Charles's law demonstration] by Prof. Robert Burk, [[Carleton University]], Ottawa, Canada
*[http://video.google.com/videoplay?docid=-4506461547173401204 Charles's law animation] from the Leonardo Project (GTEP/[[Cramlington Learning Village|CCHS]], UK)

{{Mole concepts}}
{{authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:වායු නියම]]
[[ප්‍රවර්ගය:පරිමාව]]

[[de:Thermische Zustandsgleichung idealer Gase#Gesetz von Amontons]]</text>
      <sha1>7z4n7pc9ffj3g2td7blxg0dtghgtv1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජැක්සන් ඇන්තනී</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17530</id>
    <revision>
      <id>788707</id>
      <parentid>786443</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T04:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34436" sha1="o4aojju2jgaucrg7f5hx4ct364hd3vl" xml:space="preserve">{{Short description|ශ්‍රී ලංකාවේ නාට්‍යකරුවෙක් (born 1958)}}
{{Infobox person
|name          = ජැක්සන් ඇන්තනී &lt;br&gt; Jackson Anthony  
|other_names   = සකල කලා සක්විති &lt;br&gt;පනාපුත්‍ර කුහුබුපැණියා
|image         = 
|image_size    = 
|alt           = 
|caption       = 
|birth_date    = {{Birth date and age|1958|7|08}}
|birth_name    = කොන්ගානිගේ ජෝසප් මල්සි ජැක්සන් ඇන්තනි
|birth_place   = [[රාගම]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|death_date    = 2023 October 09 (aged 65)
|death_place   = 
|death_cause   = 
|resting_place = 
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|education     = [[කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය]]
|years_active  = 1987–2023
|relatives     = සේනක ටයිටස් (සහෝදරයා) &lt;br /&gt; සුදත් ඇන්තනි (සහෝදරයා)
|spouse        = කුමාරි සඳලතා මුණසිංහ
|children      = [[මාධවී වත්සලා]]&lt;br /&gt;අකිල ධනුද්දර&lt;br /&gt;[[සජිත ඇන්තනි]]
|awards        = පහත බලන්න
|signature     = 
|website       = {{url|www.jacksonanthony.com}}
|footnotes     = 
|occupation    =  අධ්‍යක්ෂක, චිත්‍රපට නිෂ්පාදක, නළුවා, ඉතිහාසඥයා
}}

'''කොන්ගානිගේ ජෝසප් මල්සි ජැක්සන් ඇන්තනි''' (උපත 1958 ජූලි 8 - 2023 ඔක්තොමිබර් 9) හෙවත් '''සකළ කලා සක්විති ජැක්සන් ඇන්තනී''', යනු ශ්‍රී ලංකා සිටි සිංහල කලාකරුවෙකි. ඔහු සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙක් විය. &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://life.dailymirror.lk/other/birthday-tracker/1837-jackson-anthony.html |access-date=2014-02-14 |archive-date=2012-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120724071307/http://life.dailymirror.lk/other/birthday-tracker/1837-jackson-anthony.html }}&lt;/ref&gt; ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියම කලාකරුවෙකු වන ඇන්තනි හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය වාර්තාගත දහසය වතාවක් දිනා ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The story of Jackson Anthony, who won the Best Actor sixteen times |url=https://divaina.com/sunday/index.php/mee/33-atambula-9/10878-2019-08-02-06-40-20 |archive-date=2021-01-01 |access-date=2021-01-01 |website=divaina}}&lt;/ref&gt; ප්‍රධාන වශයෙන් මාධ්‍ය තුනම අතික්‍රමණය කල නළුවෙකු වන ඇන්තනී රංගනයට අමතරව අධ්‍යක්ෂක, නිෂ්පාදක, ගායක, තිර රචක, රූපවාහිනී සත්කාරක, නවකතා රචක, තීරු රචක, ගීත රචක, ඉතිහාසඥ සහ සංචාරක යන අංශ තුලද කැපී පෙනෙන ලක්ෂන පෙන්වා ඇත.&lt;ref name=&quot;bestactor&quot;&gt;{{Cite web |title=Jackson Anthony is the best actor in all three media |url=http://archives.sarasaviya.lk/2012/03/22/_art.asp?fn=sa1203224&amp;pn=05 |archive-date=2021-01-01 |access-date=2021-01-01 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;

==පවුල් පසුබිම==
ඔහු 1958 ජූලි 8 වන දින රාගම පොඩිවීකුඹුර ග්‍රාමයේ උපත ලැබීය. බොහෝ අය ඔහුව &quot;ජැක්සන්&quot; ලෙස හඳුනාගෙන තිබියදී, ඔහුගේ දෙමාපියන් ඔහුව හැඳින්වූයේ &quot;මල්සි&quot; යනුවෙනි. ඔහු හපුගොඩ කනිෂ්ඨ විද්‍යාලයෙන් සහ [[බණ්ඩාරවෙල]] ශාන්ත මරියා විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලබා පසුව [[ගණේමුල්ල]] ගලහිටියාව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා ඔහු [[කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූ අතර එහිදී ඔහු ප්‍රථමයෙන් [[සිංහල භාෂාව]] සහ සාහිත්‍යය පිළිබඳ ගෞරව උපාධියක් ලබා ගත් අතර [[ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය|ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ]] [[ජනමාධ්‍ය]] පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධිය ලබා ගත්තේය.&lt;ref name=&quot;bestactor&quot; /&gt;

ඔහුගේ සාර්ථකත්වයේ දැවැන්ත කණුව ලෙස ඔහු නිතර සිහිපත් කරන්නේ තම පියා වන කෝංගනිගේ බෙනඩික්ට් ඇන්තනී සහ ඔහුගේ මව පොඩිවී කුඹුරේ රොලින් පෙරේරාය. ජැක්සන්ගේ මවුපියන් ජීවත් වූයේ ඔහුගේ උපන් ගම වන රාගම පොඩිවීකුඹුරේය. ඔහුගේ සීයා ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ ඕවර්සියර්වරයකු ලෙස සේවය කළ පේදුරු ඇන්තනි ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=My hero is my father - Jackson Anthony |url=https://gossip.hirufm.lk/41320/2019/12/jackson-anthony.html |archive-date=2021-01-01 |access-date=2021-01-01 |website=Hiru FM}}&lt;/ref&gt; ඔහු සහෝදරයන් 5 දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලකින් පැවත එන අයෙකි. වැඩිමහල් සහෝදරයා මාධ්‍ය කිහිපයක මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස සේවය කල හා චරිතාංග නළුවකු වූ [[සේනක ටයිටස් ඇන්තනි]] ය. ඔහුගේ අනෙකුත් සහෝදරයන් වන්නේ [[සුදත් ඇන්තනි]], සමන් ඇන්තනි සහ මොහාන් ඇන්තනි ය. 2017 ඔක්තෝම්බර් 23 වන දින සිංගප්පූරුවේදී ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා වන සේනක ටයිටස් වකුගඩු හා අක්මාව අකර්මණ්‍ය වීම හේතුවෙන් මිය ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/11/02/?fn=sa17110211 |title=Senaka Titus passed away |publisher=Sarasaviya |access-date=3 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920193833/http://www.sarasaviya.lk/2017/11/02/?fn=sa17110211 |archive-date=20 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.itnnews.lk/hot_news/veteran-artiste-senaka-titus-passes-away/ |title=Veteran artiste Senaka Titus passes away |publisher=ITN News |access-date=3 November 2017}}&lt;/ref&gt; 

ඇන්තනි විවාහ වී සිටියේ [[කුමාරි මුණසිංහ]] සමඟ වන අතර ඇය නිළියක් සහ ගායිකාවක් ද වේ. ඔවුන්ට පුතුන් දෙදෙනෙකු සහ දියණියක සිටින අතර පවුල [[කඩවත]] ආසන්න ප්‍රදේශයක පදිංචි ව සිටී. දියණිය [[මාධවී වත්සලා]] රූපවාහිනී නිවේදිකාවක්, නිළියක් සහ ගායිකාවක් ලෙස කටයුතු කරයි. වැඩිමහල් පුත් අකිල ධනුද්දර ද රූපවාහිනී නිවේදකයෙක්, නිරූපණ ශිල්පියෙක් සහ නළුවෙකි. ඔහුගේ බාල පුත්, [[සජිත අනුත්තර]] ද රූපවාහිනී වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නෙකු, ගායකයෙකු සහ සම්මානලාභී නළුවෙකු වන අතර ඔහු ''සූරිය අරණ'' හි දඩයක්කාරයාගේ පුතාගේ චරිතය නිරූපණය කර ඇත. සජිත [[කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය|කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] උපාධිධාරියෙකි. ඔහු තම පියාගේ චිත්‍රපටයක් වන &quot;අබා&quot; හි ප්‍රධාන චරිතය ද රඟපා ඇත. දරුවන් තිදෙනාම ඔවුන්ගේ විවාහ උත්සවය 2019 ජනවාරි 18 වන දින සමරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/other/2019/01/17/2262/%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A-%E0%B6%AF%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B7%9D-%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B6%B8-%E0%B6%AF%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B7%84-%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%AD%E0%B7%92 |title=Jackson children wedded on same day |publisher=Sarasaviya |access-date=18 January 2019}}&lt;/ref&gt; මාධවී මීට පෙර 2014 දී ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[හේමසිරි ලියනගේ]]ගේ පුත් වෛද්‍ය ආලෝක ලියනගේ සමඟ විවාහ වී ඇත. කෙසේ වෙතත් ඔවුන් දික්කසාද වූයේ 2016 වසරේදීය. මාධවී දැනට විවාහ වී සිටින්නේ මිලාන් සමඟයි. අකිල විවාහ වී සිටින්නේ එමී සමඟ වන අතර මෙම යුවළට එක් දරුවෙකු සිටී. සජිත විවාහ වී සිටින්නේ බුවනිකා සමඟයි.

ඔහු කතෝලික නමුත් බෞද්ධ අධ්‍යයනයට ලැදි අයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලාංකේය බෞද්ධ ඉතිහාසය පිළිබඳ සාකච්ඡා වැඩසටහනක් බෞද්ධයා නාලිකාවේ පවත්වයි.

==වෘත්තීය ජීවිතය==
ඔහු විශ්වවිද්‍යාල වේදිකාවේ වේදිකා නාට්‍ය කිහිපයකම  රඟපා ඇත. ඉන්පසුව නෙවිල් ඩයස් සුබසිංහගේ ‘‘වාරුවෙන් යන මිනිසුන්’’ සහ ‘‘මානවයෝ’’ මෙන්ම ඊ.එම්.ඞී.උපාලිගේ ‘‘මෙතනින් මාරුවෙනු’’ නාට්‍යයේත් ඔහු රංගනයෙන් දායක විය. ඉන්පසුව ‘‘මරාසාද්’’, ‘‘මධුර ජවනිකා’’, ‘‘ලෝම හංස’’, ‘‘ධවල බීෂණ’’, ‘‘ඇත්’’, ‘‘මෝරා’’, වැනි ජනප්‍රිය වේදිකා නාට්‍ය රැසක ඔහු රඟපෑවේය. '[[තාරාවෝ ඉගිලෙති]]' වේදිකා නාට්‍යයට සම්බන්ධ වීමෙන් පසු ඔහුට සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ පිළිගැනීමක් ගෙන ආවේය. ජාතික නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම නළුවා වූයේද ඔහුය.&lt;ref name=&quot;bestactor&quot; /&gt;

1993 දී ඔහු සිනමා කර්මාන්තයට පැමිණියේය. තම මුල් කාලයේ ''ගුරු ගෙදර'', ''චිත්ති'', ''අයෝමා'' සහ ''ලොකු දුව'' යන චිත්‍රපටවල රංගනයෙන් දායක වූ ජැක්සන් පසුව ''භව දුක'', ''භව කර්ම'', ''ගිනි ඇවිත් සහ ගිනි කෙළි'', ''අස්වැසුම'', ''අග්නි දහය'', ''සූරිය අරණ'', ''මිල්ලේ සොයා'' සහ ''රන්දිය දහර'' වැනි චිත්‍රපටවලින් තම රංග ප්‍රතිභාව පෙන්වීමට ඔහුට හැකිවිය. මේ අතර ඔහු රූපවාහිනිය සමඟ ද සම්බනධ විය. නළුවෙකු ලෙස තමාගේම අනන්‍යතාවය තහවුරු කර ගැනීමට මෙම ක්ෂේත්‍ර ඔහුට උපකාර විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;He is better than others&quot; |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/06/14/?fn=sa18061430 |archive-date=2021-01-01 |access-date=2021-01-01 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනි චරිත කිහිපයක් ''පළිඟු මැණිකේ'', ''ඇල්ල ලග වලව්ව'', ''සුසීමා'', ''වෙද හාමිනේ'', ''කඩුල්ල'', ''අකාල සන්ධ්‍යා'', ''පිටගම්ගරයෝ'' යන කතාමාලා හරහා දැකගත හැකිවිය. මෙයින් ඔහු [[සුමති සම්මාන]] හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේ ''පිටගම්කාරයෝ'' කතා මාලාවේ ඔහුගේ රංගනය වෙනුවෙනි. ''තරණය'' චිත්‍රපටයේ ඔහු &quot;තංගප්පන්&quot; නම් දුම්රිය මිනිසාගේ චරිතය රඟපාමින් අඳුරු මායාවන් ප්‍රගුණ කළේය. එමෙන්ම ''බව දුක'' චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙන් ඔහු පහතරට නැටුම් ඉගෙන ගත්තේ හඳපාන්ගොඩ සේදරමන් ගුරුන්නාන්සේගෙනි. දඩයක්කාරයාගේ සහ වෙඩික්කරුගේ වෙනස ඔහු ඉගෙන ගත්තේ ''සූරිය අරණ'' චිත්‍රපටයේ රඟපාන විටදීය.&lt;ref name=&quot;bestactor&quot; /&gt;

1992 දී ඔහු සිය මුල්ම ටෙලි නාට්‍යය &quot;ඇසළ කළුවර&quot; අධ්‍යක්ෂණය කළේය. 1990 දී ‘භූමිකා 7’ නමින් නාට්‍ය උළෙලක ඇන්තනීගේ හොඳම නාට්‍ය හතක් ඇතුළත් වූ අතර එමඟින් විද්වත් රසිකයින්ට ජැක්සන්ගේ පුළුල් පරාසයක රංග කලාව අත්විඳීමට හැකි විය. පළමුව ඔහු ''ඇසළ කළුවර'' ටෙලි නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂණය කළේය. ඉන්පසුව 2014 වසරේ ඔහු දෙවැනි ටෙලි නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘‘දස්කොන්’’ පසුව දේශීය සම්මාන උළෙල කිහිපයකදීම සම්මාන දිනා ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title= I practiced multitasking from an early age |url=http://archives.sarasaviya.lk/2014/07/10/?fn=sa14071030 |archive-date=2021-01-01 |access-date=2021-01-01 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ රංගන දිවිය තුළ සරසවි සම්මාන, ජනාධිපති සම්මාන සහ ඕ.සී.අයි.සී සම්මාන වැනි දේශීය සම්මාන උළෙලවලදී ඔහු හොඳම නළුවා සම්මාන 20කට වඩා ලබාගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;bestactor&quot; /&gt;

ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ බ්ලොක්බස්ටර් චිත්‍රපට කිහිපයක් ද අධ්‍යක්ෂණය කර ඇත. ඔහුගේ පළමු අධ්‍යක්ෂණය වන ‘‘ජුලියට්ගේ භූමිකාව’’ විචාරක සම්මාන උළෙලේදී වඩාත් බලාපොරොත්තු සහගත අධ්‍යක්ෂකවරයාට හිමි සම්මානය ඔහුට හිමි විය. ''පාරාදීසය'' ඔහු විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ තවත් චිත්‍රපටයක් වූ අතර එය විචාරක පැසසුමට ලක් විය. ඔහුගේ අධ්‍යක්ෂණය ''[[අබා (චිත්‍රපටය)|අබා]]'', ශ්‍රී ලංකාවේ මිල අධික චිත්‍රපටයක් නිර්මාණය කර ඇති බව කියන චිත්‍රපටය බොහෝ සිනමා උළෙලවල් වලදී සම්මානයට පාත්‍ර විය. ඔහු විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''ඇඩ්‍රස් නෑ'' චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් 2015 [[දෙරණ චිත්‍රපට සම්මාන]] උලෙළේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය. 2017 දී ඔහු තවත් ශ්‍රී ලාංකික නිළියක් වූ [[පියුමි හංසමාලි]] සමඟ අනිල් කුමාර් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''ලක්නව්'' නම් කේරළ සිනමා නිෂ්පාදනයට සම්බන්ධ විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Jackson Anthony to make a Kerala film ..! |url=https://www.fastnews.lk/59985 |archive-date=2021-01-01 |access-date=2021-01-01 |website=fastnews}}&lt;/ref&gt;

===වේදිකා නාට්‍යය===
*''බෙර හඬ''
*''අත්''
*''ඔත්තුකාරයා''
*''මෙතනින් මරුවෙනු''
*&quot;ලෝමහංස&quot;
*''[[තාරාවෝ ඉගිලෙති]]''
*''මධුර ජවනිකා''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/180805/magazine/sinhala-musical-play-at-wendt-304794.html |title=Sinhala musical play at Wendt9 |publisher=Sunday Times |access-date=6 September 2018}}&lt;/ref&gt;
*''මහා සමයම''
*''ධවල භීෂණ''
  

==ටෙලිනාට්‍යය==
* ''අකාල සන්ධ්‍යා''
* ''අප්පච්චි'' 
* ''ඇල්ල ලග වලව්ව'' 
* ''ඇසල කරුවල''
* ''කඩුල්ල'' 
* ''තාරාදේවී''
* ''පලිගු මැණිකේ'' 
* ''පිටගම්කාරයෝ'' 
* ''මහමෙර පාමුල''
* ''වෙද හාමිනේ'' 
* ''සතරදෙනෙක් සෙන්පතියෝ''


===ගීත ===
* [[ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන]] සමඟින් = ''සිතේ සුසුම් නිවන ගයන''
* ක්ලැරන්ස් සමඟින්  =  ''දස පිය ගත් කල මත''
* ක්ලැරන්ස් සමඟින් = &quot;දේවතවන් සිටන දවල්&quot;
* ක්ලැරන්ස් සමඟින් = ''රෑ තාරකාවෝ''
* බිරිඳ [[කුමාරි මුණසිංහ]] සමඟින් = ''ලන්දේ උකුල උඩ''
* ''බණ්ඩාර දෙයියෝ'' ටෙලි නාට්‍ය තේමා ගීතය
* පවුලේ සාමාජිකයන් සමඟ = ''අහස පොළව උහුලනවලු''

==වෙනත් වෘත්තීන්==
2007 වසරේදී ස්ලිම් නීල්සන් සම්මාන උළෙලේ හොඳම කලාකරුවාට හිමි ජනතා සම්මානය ඇන්තනි හිමිකර ගත්තේය. 2000 දශකයේ මුල් භාගයේ [[ස්වර්ණවාහිනී]] නිර්මාණ අධ්‍යක්ෂක ලෙස කටයුතු කළ අතර ''හපන් පැදුර'' නම් ජනප්‍රිය ළමා සංගීත වැඩසටහනක් නිෂ්පාදනය කළේය. මීට අමතරව ''මහා සිංහලයේ වංශ කතාව'' සහ ''මහා සිංහලයේ යටත් විජිත වංශ කතාව'' යන ඉතිහාස වැඩසටහන් ස්වර්ණවාහිනිය හරහා වසර කිහිපයක් ඉදිරිපත් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2013/01/31/?fn=sa1301319 |title=Jackson Anthony's historical voyage |publisher=Sarasaviya |access-date=17 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171106095234/http://www.sarasaviya.lk/2013/01/31/?fn=sa1301319 |archive-date=6 November 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද අනෙකුත් ජනප්‍රිය වැඩසටහන් අතරට ''අවාරේ සිරිපා'', ''ගඟ දිගේ'', ''රෝම පුරාණය'' සහ ''සලං හන්තේ'' සංචාරක වැඩසටහන් හැදින්විය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews-features-teledramas/2020/04/23/17584/මව්බිමේ-හදවත-සොයා-ගිය-ගමන-ගඟ-දිගේ-අවුරුදු-15කට-පසු |title=මව්බිමේ හදවත සොයා ගිය ගමන ගඟ දිගේ අවුරුදු 15කට පසු |publisher=Sarasaviya |access-date=3 May 2020}}&lt;/ref&gt;

සිනමාවට අමතරව, ඔහු [[ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන]] සමඟ සංගීත කටයුතු කළේය. ඔහු ක්ලැරන්ස් සමඟ “සිතේ සුසුම්” සහ “දෙස පියා ගත්කල” නම් අතිශය ජනප්‍රිය ගීත දෙකක් ගායනා කළේය.

ඇන්තනි සිරස ටීවී ඔස්සේ විකාශය වූ [[ශ්‍රී ලංකා ගොට් ටැලන්ට්]] රියැලිටි වැඩසටහනේ විනිශ්චයකරුවන් තිදෙනාගෙන් කෙනෙකි. 2020 ජනවාරි මාසයේදී ඔහු සිය &quot;කන්ද උඩ ගින්දර&quot; කෘතිය එළිදැක්වීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Jackson steps on &quot;Kanda Uda Gindara&quot;  |url=http://www.lankadeepa.lk/main_picture/ජැක්සන්-ඇන්තනීගේ-’’කන්ද-උඩ-ගින්දර’’-දොරට-වඩී/11-564389 |archive-date=2021-01-01 |access-date=2021-01-01 |website=lankadeepa}}&lt;/ref&gt; 2020 ජූලි 22 වන දින ඔහු [[කළු ගඟ]] ඔස්සේ දෙවන සංචාරක වාර්තා වැඩසටහන &quot;කළු ගඟ දිගේ&quot; ආරම්භ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/46889-17-5990 |title=Fifteen years later Jackson walks down the hip-wide river |publisher=Divaina |access-date=31 August 2020}}&lt;/ref&gt;

== ජැක්සන් ඇන්තනී රඟපෑ චිත්‍රපට ==
* ගුරු ගෙදර
* චිට්ටි
* අයෝමා
* වීසි දැල (1994)
* ලොකු දුව (1994)
* භව දුක 
* භව කර්ම
* ගිනි අවි සහ ගිනි කෙළි
* අස්වැසුම (චිත්‍රපටිය)
* අග්නිදාහය (2002)
* [[සූරිය අරණ (චිත්‍රපටිය)]](2004)
* මිල්ලෙ සොයා (2004)
* රන්දිය දහර (2004)
* ගරිල්ලා මාර්කටින් (2005)
* ධීවරී (2006)
* කුරුලු පිහාටු (2006)
* '''අබා''' 
* [[ප්‍රවේගය (2015 චිත්‍රපටිය)]]
*[[ඇඩ්‍රස් නෑ]] (2015)
*[[සුහද කොකා]](2017)
* ඝරසරප
* ක්ෂීර සාගරය කැළඹිණ
* සීරුවෙන්  (2024)

==සම්මාන==
===&quot;ගම්පහ 80&quot; නාට්‍ය උළෙල===
{{Awards table}}
|-
|| 1980 |||  || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 1980 ||| || හොඳම පිටපත || {{won}}
|-
|| 1980 ||| || හොඳම නිෂ්පාදනය || {{won}}
{{End}}

===ජාතික නාට්‍ය උළෙල===
{{Awards table}}
|-
|| 1983 ||| ''මෙතනින් මාරුවෙනු'' || හොඳම සහය නළුවා || {{won}}
|-
|| 1986 ||| ''මරාසාද්'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
{{End}}

===දිවයින සම නාට්‍ය උළෙල ===
{{Awards table}}
|-
|| 1987 ||| ''මරාසාද්'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
{{End}}

===විජය රූපවාහිනී සම්මාන===
{{Awards table}}
|-
|| 1987 ||| ''කඩුල්ල'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
{{End}}

===උන්ඩා සම්මාන===
{{Awards table}}
|-
|| 1991 ||| ''කඩුල්ල'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 1992 ||| ''මහමෙර පාමුල'' || හොඳම පිටපත || {{won}}
|-
|| 1996 ||| ''අකාල සන්ධ්‍යා'' || රංගනය සඳහා විශිෂ්ටතා සම්මානය || {{won}}
{{End}}

===[[සුමති සම්මාන]]===
{{Awards table}}
|-
|| 1997 ||| ''පිටගම්කාරයෝ'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2002 ||| ''මහා සිංහලේ වංසකතාව'' || මාධ්‍ය සඳහා විශිෂ්ටතා සම්මානය || {{won}}
|-
|| 2004 ||| ''යෙහෙලි'' || හොඳම වත්මන් සිදුවීම || {{won}}
|-
|| 2008 ||| ''ගඟ දිගේ'' || හොඳම සඟරා වැඩසටහන || {{won}}
|-
|| 2008 ||| ''අසල්වැසි කතා'' || මාධ්‍ය සඳහා විශිෂ්ටතා සම්මානය || {{won}}
|-
|| 2016 ||| ''දස්කොන්'' || හොඳම ටෙලිනාට්‍යය || {{won}}
|-
|| 2016 ||| ''දස්කොන්'' || හොඳම ටෙලිනාට්‍ය අධ්‍යක්ෂණය || {{won}}
|-
|| 2016 ||| ''දස්කොන්'' || හොඳම ටෙලිනාට්‍ය පිටපත || {{won}}
|-
|| 2018 ||| ''සී රජ'' || හොඳම ටෙලිනාට්‍ය අධ්‍යක්ෂණය || {{won}}
|-
|| 2018 ||| ''සී රජ'' || හොඳම ටෙලිනාට්‍ය පිටපත || {{won}}
{{End}}

===ජන මාධ්‍ය සම්මාන===
{{Awards table}}
|-
|| 2006 ||| ''මහා සිංහලේ වංසකතාව'' || හොඳම රූපවාහිනී වැඩසටහන || {{won}}
|-
|| 2006 ||| || හොඳම රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා || {{won}}
{{End}}

===විචාරක සම්මාන===
{{Awards table}}
|-
|| 1995 ||| ''පුනරුප්පත්තිය'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 1996 ||| ''ජුලියට්ගේ භූමිකාව'' || වඩාත්ම ප්‍රවර්ධක අධ්‍යක්ෂ || {{won}}
|-
|| 1997 || ''ගිනි අවි සහ ගිනි කෙලි'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
{{End}}

===[[සිග්නීස් ඕ.සී.අයි.සී සම්මාන]]===
{{Awards table}}
|-
|| 1996 ||| ''ලොකු දුව'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 1997 || ''බව කර්ම'' &amp; ''බව දුක'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2002 ||| ''අග්නිදාහය'' || කැපී පෙනෙන රංගනය || {{won}}
|-
|| 2005 ||| ''රන්දිය දහර'' || කැපී පෙනෙන රංගනය || {{won}}
|-
|| 2005 ||| ''ගරිල්ලා මාර්කටින්'' || කැපී පෙනෙන රංගනය || {{won}}
{{End}}

===[[සරසවිය සම්මාන උළෙල]]===
{{Awards table}}
|-
|| 1996 ||| ''අයෝමා'' || කුසලතා සම්මාන || {{won}}
|-
|| 1997 || ''බව දුක'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2004 ||| ''රන්දිය දහර'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2005 ||| ''මිල්ල සොයා'' || හොඳම සහය නළුවා || {{won}}
{{End}}

===ජනාධිපති සම්මාන===
{{Awards table}}
|-
|| 1997 ||| ''ජුලියට්ගේ භූමිකාව'' || විශේෂ ජූරි සම්මාන || {{won}}
|-
|| 1997 || ''බවා දුක'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 1998 ||| ''ගිනි අවි සහ ගිනි කෙලි'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 1998 ||| ''අස්වැසුම'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2001 ||| ''සූරිය අරණ'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2005 ||| ''ගරිල්ලා මාර්කටින්'' || හොඳම නළුවා || {{won}} &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/070204/TV/002tv.html |title=President honours Lankan Cinema |publisher=Sunday Times |access-date=10 December 2019}}&lt;/ref&gt;
{{End}}

===හොඳම දහය සම්මාන===
{{Awards table}}
|-
|| 1997 ||| ''අග්නිදාහය'' || සංස්කෘතික ජයග්‍රහණය || {{won}}
{{End}}

===[[ස්ලීම් නිල්සන් ජනතා සම්මාන]]===
{{Awards table}}
|-
|| 2007 || ''ජනතා ඡන්දය'' || වසරේ ජනතා කලාකරුවා || {{දිනුවා}}
|-
|| 2007 || ''අබා'' || වසරේ ජනතා චිත්‍රපටය || {{won}}
{{End}}

===[[රයිගම් ටෙලීස් සම්මාන]]===
{{Awards table}}
|-
|| 2014 ||| ''අප්පච්චි'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2015 ||| ''දස්කොන්'' || හොඳම නාට්‍ය පිටපත || {{won}}
|-
|| 2015 ||| ''දස්කොන්'' || හොඳම නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂණය || {{won}}
|-
|| 2015 ||| ''දස්කොන්'' || වසරේ හොඳම ටෙලිනාට්‍යය || {{won}}
{{End}}

===[[ලක්ස් දෙරණ සිනමා සම්මාන උළෙල]]===
{{Awards table}}
|-
|| 2016 ||| ''ඇඩ්‍රස් නෑ'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2018 ||| ''ධර්මයුද්ධය'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
|-
|| 2019 ||| || ජනප්‍රියම නළුවා || {{Won}}
{{End}}

===[[හිරු රන් සිනමා සම්මාන උළෙල]]===
{{Awards table}}
|-
|| 2016 ||| ''මහරජ ගැමුණු'' || ජූරියේ විශිෂ්ටතා සම්මානය || {{won}}
{{End}}

===ආසියානු සිනමා උළෙල===
{{Awards table}}
|-
|| 2019 ||| ''විෂම භාග'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
{{End}}

===ෆොක්ස් ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙල===
{{Awards table}}
|-
|| 2020 ||| ''විෂම භාග'' || හොඳම සහය නළුවා &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/news/2020/01/30/15253/විෂම-භාග-රංගනයට-ජැක්සන්ට-ජගත්-සම්මානයක් |title=Jackson wins international award for Vishama Bhaga |publisher=Sarasaviya |access-date=30 January 2020}}&lt;/ref&gt; || {{won}}
{{End}}

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==බාහිර යොමු==
*[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=28 Jackson Anthony's Biography in Sinhala Cinema Database]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1958 උපත්]]
[[Category:1958 births]]
[[Category:2023 deaths]]
[[Category:Sri Lankan male film actors]]
[[Category:Alumni of the University of Colombo]]
[[Category:Alumni of the University of Sri Jayewardenepura]]
[[Category:Sinhalese singers]]
[[Category:Kala Keerthi]]
[[Category:Road incident deaths in Sri Lanka]]
[[Category:Sri Lankan male television actors]]
[[Category:Sri Lankan male stage actors]]
[[Category:20th-century Sri Lankan male actors]]
[[Category:21st-century Sri Lankan male actors]]
[[ප්‍රවර්ගය:20 වන සියවස තුළ ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[Category:People from Ragama]]</text>
      <sha1>o4aojju2jgaucrg7f5hx4ct364hd3vl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>788696</id>
      <parentid>788526</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T02:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58179" sha1="5kffl9e5xlbqrp700p1d3a5honmstpq" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>5kffl9e5xlbqrp700p1d3a5honmstpq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ආනන්ද සමරකෝන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26552</id>
    <revision>
      <id>788687</id>
      <parentid>778925</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T22:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9473" sha1="k21glsn6zux7lbszrv0rn2q7azpi2of" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{Infobox musical artist
| Name                = ආනන්ද සමරකෝන්
| Img                 = Samaracoon.jpg 
| Img_capt            = 
| Img_size            = 
| Background          = solo_singer
| Birth_name          = එගොඩහගේ ජෝර්ජ් විල්ෆ්‍රෙඩ් අල්විස් සමරකෝන්
| Alias               = ආනන්ද සමරකෝන්
| death_date          = {{Death date and age|1962|04|05|1911|01|13}}
| death_place         = 
| Born                = ජනවාරි 13, 1911
| Died                = අප්‍රේල් 5, 1962
| Origin              = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| Genre               = [[ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය]]
| Occupation          = [[ගායක-ගීතරචක]]&lt;br&gt;[[ගුරු වෘත්තිය]]
| Years_active        = 1938–1962 
}}

'''ආනන්ද සමරකෝන්''' මහතා (1911–1962) ශ්‍රී ලාංකික දක්ෂ රචකයෙක් හා සංගීතඥයෙක් වෙයි. [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ගීය|ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගීය]] වන &quot;ශ්‍රී ලංකා මාතා&quot; නිර්මාණය කැරුණේ මෙතුමන් විසිනි.

==පෞද්ගලික ජීවිතය ==

=== මුල් කාලය ===
සමරකෝන් මහතා එගොඩහගේ ජෝර්ජ් විල්ෆ්‍රෙඩ් අල්විස් සමරකෝන් නමින් ක්‍රිස්තියානි පවුලකට දා වැ පාදුක්ක නම් ගමේ දී 1911 ජනවාරි 13 වන දා උපනි. හේ කොට්ටේ ක්‍රිස්තියන් විද්‍යාලයෙන් (වර්තමානයේ කොට්ටේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර මහා විද්‍යාලය නමින් හැඳින්වෙන) ප්‍රාථමික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලබාගති. පණ්ඩිත් ඩී.සී.පී. ගම්ලත්ගේ ඔහු ගේ සිංහල ගුරුවරයා විය. පසුව ඔහු ඉන්දියාවේ සන්ටිනිකෙටන් ප්‍රදේශයට ගොස් කලාව හා සංගීතය හැදැරී ය. මාස හයකට පසු උගැන්ම අතරමඟ නවතා නැවැත ලංකාවට පැමිණි හේ සිය නම ආනන්ද සමරකෝන් ලෙස වෙනස් කර [[බුදු දහම]] වැලඳ ගති. හේ 1938 සිට 1942 දක්වා ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලයේ සේවය කළේ ය.
ඉන්දියාවේ සිටින කාලය තුළ හේ බොහෝ සෙයින් [[රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්]] තුමා ගේ ආභාශය ලබාගති. මෙවැනි ශ්‍රේෂ්ඨ ඉන්දීය සංගීතඥයකු අනුගමනය කිරීම ඔහු ගේ අපේක්ෂාව වූ පරිදි ශ්‍රී ලාංකික මිනිසුනට උචිත සංගීත සම්ප්‍රදායක් නිර්මාණය කිරීමට මහඟු පිටුවහලක් වූ බව කිව යුතු යි.

=== රචකයෙකි ===
1937 දී, උතුරු ඉන්දියාවේ රාගධාරී සංගීතය මෙ රට ජනප්‍රියතම සිංහල ගීවල අඩංගු වී තිබිණි. මෙම ගීවල පදමාලා තේරුම් රහිත වූ අතර කිසිදු සාහිත්‍ය රසයකින් යුක්ත වුයේ නැත. 
1940 දී සමරකෝන් මහතා ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනික වු සංගීතමය ආකෘතියක්  &quot;එන්ඩද මැණිකේ&quot; ගීය එළිදක්වමින් ඉදිරිපත් කළේ ය. 1940 දී  හේ  &quot;නමෝ නමෝ මාතා&quot; ගීය රචනා කළේ ය.
පසුව මේ ගීය ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගීය ලෙස ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් තෝරාගැනිණි. ආදරය තේමාකරගත් ගීයක් වන &quot;එන්ඩද මැණිකේ&quot;  ගමක තරුණ ගැහැනු ළමයකු හා පිරිමි ළමයකු හා අතර 
ඇතිවන දෙබසක් විදිහට දිගහැරේ. එය සාර්ථක වීමත් සමග ම සාර්ථක නිර්මාණ රාශියක් ඔහු විසින් එළිදැක්විණි. 1940 කාලය ඔහු ගේ ස්වර්ණමය කාලපරිච්ඡේදය යි. ඔහු ගේ විශිෂ්ඨ නිර්මාණ අතුරින්: 
* ''පොඩිමල් එතනෝ''
* ''විලේ මලක් පිපිලා''
* ''පොසොන් පොහොදා''
* ''අහසේ මැදුර''
* ''සුනිලා ගුවනේ''
* ''පුන්චි සුදා''
* ''නිල්වලා ගගේ''
* ''සුමනෝ''
* ''පුදමු කුසුම්''
* ''සිරි සරුසාර කෙතේ     ''                    විශේෂ තැනක් ගනී.........................

=== චිත්‍ර ශිල්පියා === 
1945 දී සමරකෝන් මහතා ගේ එකම පුතු වයස 5 දී මිය ගිය අතර ශෝකයට පත් සමරකෝන් මහතා ඉන්දියාවට ගියේ ය. එහි දී චිත්‍ර ඇඳීමේ කටයුතු දිගටම කරගෙන ගිය හේ චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන එකොළහක් පැවැත්වී ය. එහි දී ඔහු ගේ චිත්‍ර මහත් ඉහළ පිළිගැනීමකට ලක් විය. පසුව නැවැත ලංකාවට පැමිණි සමරකෝන් මහතා 1951 දි නැවත සංගිතය කෙරෙහි යොමු විය.

=== ජාතික ගීය ===
1952 දී සමරකෝන් මහතාගේ එක් මුල් නිර්මාණයක් වන &quot;නමෝ නමෝ මාතා&quot;' (රචනා කරන ලද්දේ 1940, පටිගත කරන ලද්දේ 1946) ගීය ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගීය ලෙස ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් නම් කැරිණි.
&quot;නමෝ නමෝ මාතා&quot; ගීය ජාතික ගීය ලෙස පිළිගැනීම එ තරම් සුමට කාර්යයක් නොවිණි. ඊට එරෙහිව වාද විවාද චෝදනා පමණක් නොව ඒවාට රුකුල් සපයන චෝදනා සනාථ කරන සාක්ෂි ද මැවෙන්න‍ට විය.
මේ ගීය ඔහු විසින් රචනා කරන ලද්දේ &quot;නමෝ නමෝ නමෝ මාතා.....&quot; යනුවෙනි. පසුව එය &quot; ශ්‍රී ලංකා මාතා&quot; යනුවෙන් වෙනස් කැරිණි.

{{සවන්දෙන්න
 | filename     =
 | title        = ශ්‍රී ලංකා ජාතික ගීයේ වාදනය
 | description  = 
 | format       = [[Ogg]]
 | filename2    = Sri Lanka Matha.ogg
 | title2       =
 | description2 = 
 | format2      = [[Ogg]]
 | filename3    =
 | title3       = 
 | description3 = 
 | format3      = [[Ogg]]
}}

=== මරණය ===
1962 අප්‍රේල් 5 වන දින අවුරුදු 51 දී, නිසිප්‍රමාණයට වැඩියෙන් නිදි පෙති ගෙන සියදිවි හානිකරගනීමෙන් මරණය සිදුවිය.
ඔහු මරණයට පත්වුවත් එතුමගේ උරුමයන්  වන ඔහුගේ ගීත සහ ඔහු නිර්මාණය කළ සංගීත ශෛලිය අමරණීයවේ .

== වෙනත් ක්‍රියාකාරී තැන් ==
{{reflist}}
* [https://lk.lakpura.com/pages/ananda-samarakoon Discover Sri Lanka - Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108231347/https://lk.lakpura.com/pages/ananda-samarakoon |date=2024-11-08 }}

== වෙනත් සම්භන්ධතා ==
* [http://www.mahindacollege.lk/Subs/samarakoon.htm Ananda Samarakoon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203182719/http://www.mahindacollege.lk/Subs/samarakoon.htm |date=2010-12-03 }}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Samarakoon, Ananda}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික සංගීතඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1911 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1962 මරණ]]</text>
      <sha1>k21glsn6zux7lbszrv0rn2q7azpi2of</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මලීෂ වගන්තිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32262</id>
    <revision>
      <id>788735</id>
      <parentid>788531</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T10:39:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37226" sha1="tiyvchz3zj4pkqunb6bhnxd23t5k5zd" xml:space="preserve">{{autobiography|date=සැප්තැම්බර් 2011}}
&lt;!-- Please do not remove or change this AfD message until the issue is settled --&gt;
&lt;!-- The nomination page for this article already existed when this tag was added.  If this was because the article had been nominated for deletion before, and you wish to renominate it, please replace &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri&quot; with &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri (2nd nomination)&quot; below before proceeding with the nomination.
--&gt;{{AfDM|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|year=2011|month=සැප්තැම්බර්|day=1|substed=yes|help=off}}
&lt;!-- For administrator use only: {{Old AfD multi|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|date=1 සැප්තැම්බර් 2011|result='''keep'''}} --&gt;
&lt;!-- End of AfD message, feel free to edit beyond this point --&gt;
'''තද පැහැති අකුරු පෙළ'''==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Revo Pathum Weeramanthri==

[[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]]

'''කෙට් චිත්‍රපට නිර්මාණකරැවෙක්'''&lt;nowiki&gt; වශයෙන් ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් විකල්ප සිනමා  මාධ්‍ය තුළින් කේෂ්ත්‍රයට පිවිසුනු අයෙකි. 2008 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත් වූ Digital Stories - 2008 තරගයේ  අවසන් වටයේ හොදම නිර්මාණ අතරට නිර්මාණ දෙකක් ජයහණය කරන අතර {{&lt;/nowiki&gt;http://www.adicsrilanka.org/Digital_stories_2011_Home.html}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;} 2009 වසරේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ කෙටි චිත්‍රපට උළලේ දෙවන ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මාන {{http://www.lightofasiafoundation.com/index.php/light-of-asia-projects/buddhist-film-festival}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;}හිමිකර ගනියි.  2011 වසරේද පළමු ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මානයක් දිනාගැනීමට හැකිවිය[Light of Asia foundation |http://ylanka.com/lightofasia/wesak.php]ආසියාලෝකය{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පදනම- ජාතික චිත්‍රරපට සංස්ථාව හා බීඑම්අයිසීඑච් යන ආයතන තරග සංවිධානය කෙරින. 2013 වසරේද ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ වාර්ෂික කෙටි චිත්‍රපට තරගයේද ඔහුගේ ‘‘කවුද?“ කෙටි චිත්‍රපටයට ජයග්‍රහණයක් හිමි විය.</text>
      <sha1>tiyvchz3zj4pkqunb6bhnxd23t5k5zd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කැරොලස් ලිනේයස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33379</id>
    <revision>
      <id>788694</id>
      <parentid>707210</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T01:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9004" sha1="fga8t8r2gn6zukqnat9zk2tqdbyemc1" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = Carl Linnaeus (Carl von Linné)
| image             = Carl von Linné.jpg
| image_size        = 240px
| alt               = Portrait of Linnaeus on a brown background with the word &quot;Linne&quot; in the top right corner
| caption           = ''Carl von Linné'', [[Alexander Roslin]], 1775.&lt;br /&gt;Oil painting in the portrait collection at &lt;br /&gt;[[Gripsholm Castle]].
| birth_date        = {{Birth date|1707|5|23|mf=y}}&lt;ref group=a name=birthdate&gt;Carl Linnaeus was born in 1707 on 13 May ([[Swedish calendar|Swedish Style]]) or 23 May according to the modern calendar. According to the [[Julian calendar]] he was born 12 May. (Blunt 2004, p. 12)&lt;/ref&gt;
| birth_place       = [[Råshult]], Stenbrohult parish (now within [[Älmhult Municipality]]), Sweden
| death_date        = {{Death date and age|1778|1|10|1707|5|23|mf=y}}
| death_place       = Hammarby ([[estate (land)|estate]]), Danmark parish (outside Uppsala), Sweden
| residence         = [[ස්වීඩනය]]
| citizenship       =
| nationality       = [[Swedish people|Swedish]]
| ethnicity         =
| religion          = [[Lutheranism|Lutheran]]
| fields            = [[Botany]]&lt;br /&gt;[[Biology]]&lt;br /&gt;[[Zoology]]
| workplaces        =
| alma_mater        = [[Lund University]]&lt;br /&gt;[[Uppsala University]]&lt;br /&gt;[[University of Harderwijk]]
| doctoral_advisor  =
| academic_advisors =
| doctoral_students =
| notable_students  =
| known_for         = [[Linnaean taxonomy|Taxonomy]]&lt;br /&gt;[[Ecology]]&lt;br /&gt;[[Botany]]
| author_abbrev_bot = L.
| author_abbrev_zoo =
| influences        =
| influenced        =
| awards            =
| signature         = Linne autograph.png.svg
| signature_alt     = Carl v. Linné
| footnotes         = &lt;br /&gt;[[Image:Linne CoA.jpg|center|240px]]&lt;center&gt;The [[coat of arms]] of Carl von Linné.&lt;/center&gt;
}}

'''කැරොලස් ලිනේයස්''' [[ද්විපද නාමකරණය|ද්විපද නාමකරණයේ]] පියා ලෙස සැලකෙයි.

ජිවින් නමි කිරිමේ නොයෙකුත් ක්‍රම ඈත අතිතයේ සිට පැවති නමුත්,වඩා සාර්තක විදයාත්මක නාමකරන ක්‍රමයක් ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ කැරොලස් ලිනේයස් (carolus linnaeus) විසිනි.(1707-1778)

(1753)
සත්ව හා ශාක රාජධානිය හදුන්වා දුනි.මොහු ශාක විශේෂ 6000 පමණ තක්සෝන දුරාවලියකට අනුව වර්ග කරන ලදි.එනමි විශේෂය,ඝණය,වර්ගය,ගෝත්‍රිය ලෙසය.

== අමතර අවධානයට ==
{{div col}}
* [[Linnaeus's flower clock]]
* [[Johann Bartsch]], colleague
* ''[[Centuria Insectorum]]''
* [[History of botany]]
* [[History of phycology]]
* [[Scientific revolution]]
{{div col end}}

== සටහන් ==
{{reflist|group=note}}
{{reflist|group=lower-alpha}}
&lt;references group=&quot;a&quot;/&gt;

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{Commons category|Carl von Linné|Linnaeus}}
{{Wikiquote}}
{{Wikispecies}}
{{wikisource author}}
{{Wikivoyage|Carl Linnaeus tourism}}

'''Biographies'''
* [http://www.linnaeus.uu.se/online/index-en.html Biography] at the Department of Systematic Botany, [[Uppsala University|University of Uppsala]]
* [http://linnean.org/index.php?id=47 Biography] at The Linnean Society of London
* [http://www.ucmp.berkeley.edu/history/linnaeus.html Biography] from the [[University of California Museum of Paleontology]]
* A four-minute [https://www.youtube.com/watch?v=Gb_IO-SzLgk biographical video] from the London [[Natural History Museum, London|Natural History Museum]] on YouTube
* [http://www.sil.si.edu/digitalcollections/tl-2/browse.cfm?vol=3#page/87 Biography] from Taxonomic Literature, 2nd Edition. 1976–2009.

'''සම්පත්'''
* {{gutenberg author| id=9516| name=Carl von Linné}}
* {{Internet Archive author}}
* [http://www.linnean.org/ The Linnean Society of London]
* [https://web.archive.org/web/20181215174247/http://www.linnaeus.info/ The Linnaeus Apostles]
* [https://web.archive.org/web/20100403064506/http://www.linnean-online.org/ The Linnean Collections]
* [http://linnaeus.c18.net/ The Linnean Correspondence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119125502/http://linnaeus.c18.net/ |date=2011-01-19 }}
* [http://goran.waldeck.se/Ento3E.htm Linnaeus's Disciples and Apostles]
* [https://web.archive.org/web/20100616073944/http://huntbot.andrew.cmu.edu/HIBD/Departments/Library/LinnaeanDiss.shtml The Linnaean Dissertations]
* [http://linnaeus.nrm.se/botany/fbo/welcome.html.en Linnean Herbarium]
* [https://web.archive.org/web/20160912071812/http://www.linnaeus2007.se/ The Linnaeus Tercentenary]
* [https://www.biodiversitylibrary.org/creator/825 Works by Carl von Linné] at the [[Biodiversity Heritage Library]]
* [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:2-32889 Digital edition: &quot;Critica Botanica&quot;] by the [[University and State Library Düsseldorf]]
* [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:2-32631 Digital edition: &quot;Classes plantarum seu systemata plantarum&quot;] by the [[University and State Library Düsseldorf]]
* [http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/earththeory/id/19512 ''Oratio de telluris habitabilis incremento''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029104640/http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/earththeory/id/19512 |date=29 October 2020 }} (1744) – full digital facsimile from [[Linda Hall Library]]

'''වෙනත්'''
* Linnaeus was depicted by [[Jay Hosler]] in a parody of ''Peanuts'' titled &quot;[http://www.jayhosler.com/Charlie.jpg Good ol' Charlie Darwin]&quot;.
* The [http://www.nature.com/nature/journal/v446/n7133/index.html 15 March 2007 issue] of ''[[Nature (journal)|Nature]]'' featured a picture of Linnaeus on the cover with the heading &quot;Linnaeus's Legacy&quot; and devoted a substantial portion to items related to Linnaeus and Linnaean taxonomy.
* A [[tattoo]] of Linnaeus's [http://blogs.discovermagazine.com/loom/2010/03/06/what-is-man-science-tattoo/ definition of the order Primates] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202022413/http://blogs.discovermagazine.com/loom/2010/03/06/what-is-man-science-tattoo/ |date=2 December 2010 }}) mentioned by [[Carl Zimmer]]
* ''[[Ginkgo biloba]]'' [http://www.xs4all.nl/~kwanten/harderwijk.htm tree at the University of Harderwijk], said to have been planted by Linnaeus in 1735
* [https://www.sl.nsw.gov.au/sites/default/files/5197_slmag_spring_web-screen.pdf ''SL Magazine'', Spring 2018] features an article by Nicholas Sparks, librarian, Collection Strategy and Development titled &quot;Origins of Taxonomy&quot;, describing a generous donation from the Linnean Society of NSW to supplement the State Library of New South Wales's collections on Carl Linnaeus of documents, photographs, prints and drawings as well as a fine portrait of Linnaeus painted about 1800.

{{Carl Linnaeus}}
{{Linnaeus1758}}
{{Natural history}}
{{Historical definitions of race}}
{{Zoology}}
{{Authority control}}

[[Category:Carl Linnaeus| ]]
[[Category:1707 births]]
[[Category:1778 deaths]]
[[Category:18th-century lexicographers]]
[[Category:18th-century male writers]]
[[Category:18th-century Swedish botanists]]
[[Category:18th-century Swedish nobility|Linne, Carl von]]
[[Category:18th-century Swedish physicians]]
[[Category:18th-century Swedish writers]]
[[Category:18th-century Swedish zoologists]]
[[Category:18th-century writers in Latin]]
[[Category:Academic staff of Uppsala University]]
[[Category:Age of Liberty people]]
[[Category:Botanical nomenclature]]
[[Category:Botanists active in Europe]]
[[Category:Botanists with author abbreviations]]
[[Category:Burials at Uppsala Cathedral]]
[[Category:Fellows of the Royal Society]]
[[Category:Historical definitions of race]]
[[Category:Knights of the Order of the Polar Star]]
[[Category:Members of the American Philosophical Society]]
[[Category:Members of the French Academy of Sciences]]
[[Category:Members of the Prussian Academy of Sciences]]
[[Category:Members of the Royal Swedish Academy of Sciences]]
[[Category:People from Älmhult Municipality]]
[[Category:Pteridologists]]
[[Category:Swedish arachnologists]]
[[Category:Swedish autobiographers]]
[[Category:Swedish biologists]]
[[Category:Swedish bryologists]]
[[Category:Swedish entomologists]]
[[Category:Swedish expatriates in the Dutch Republic]]
[[Category:Swedish Lutherans]]
[[Category:Swedish mammalogists]]
[[Category:Swedish mycologists]]
[[Category:Swedish ornithologists]]
[[Category:Swedish phycologists]]
[[Category:Swedish taxonomists]]
[[Category:Taxon authorities of Hypericum species]]
[[Category:Terminologists]]
[[Category:University of Harderwijk alumni]]
[[Category:Uppsala University alumni]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>fga8t8r2gn6zukqnat9zk2tqdbyemc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34417</id>
    <revision>
      <id>788675</id>
      <parentid>743390</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T14:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oshanaya444</username>
        <id>74798</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>788675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42151" sha1="egtg9iurzpkfhtoxuu7y5jzbo5948nl" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලන පක්ෂය
| name             = ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය
| native_name      = இலங்கை சுதந்திரக் கட்சி&lt;br&gt;Sri Lanka Freedom Party
| party_logo       = 
| colorcode        = Blue
| lang1            = |name_lang1
| lang2            = 
| name_lang2       = 
| logo             = 
| chairperson      = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]]
| president        = 
| secretary_general = දයාසිරි ජයසේකර
| founder          = [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]]
| leader1_title    = 
| leader1_name     = 
| slogan           = 
| founded          = {{Start date|1951|09|02}}
| dissolved        = 
| merger           = 
| split            = [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]]
| predecessor      = [[සිංහල මහ සභාව]]
| merged           = 
| successor        = 
| headquarters     = 307 ටී. බී. ජයා මාවත, [[කොළඹ]] 10
| newspaper        = සිංහලේ, දිනකර
| student_wing     = 
| youth_wing       = 
| membership_year  = 
| membership       = 
| position         = [[මධ්‍යස්ත වාමාංශික]]
| ideology         = [[පවුල්වාදය]]&lt;br&gt;[[රාජ්‍යවාදය]]&lt;br&gt;[[නමට සමාජවාදය]]&lt;br&gt;[[ජාතිවාදය]] (සමහර කොටස්)&lt;ref&gt;{{cite news|last=ද සිල්වා|first=නලින්|title=ශ්‍රී ලංකා ඊස් නයිදර් ඊජිප්ට් නෝර් ලිබියා|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=21270|newspaper=දි අයිලන්ඩ්|date=22 මාර්තු 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=ශ්‍රී ලංකා: දි එත්නික් ඩිවයිඩ්|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/514577.stm|newspaper=[[බීබීසී නිව්ස්]]|date=16 මැයි 2000}}&lt;/ref&gt;
| religion         = 
| national         = [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]]
| international    = 
| european         = 
| europarl         = 
| affiliation1_title = 
| affiliation1     = 
| colors           = {{color box|Blue}} නිල්
| seats1_title     = [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව]]
| seats1           = {{Infobox political party/seats|80|225|hex=Blue}}
| seats2_title     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා]]
| seats2           = {{Infobox political party/seats|269|417|hex=Blue}}
| seats3_title     = 
| seats3           = 
| symbol           = අත &lt;br&gt;
[[File:Sri Lanka Freedom Party election symbol.png|150px]]
| flag             = 
| website          = {{url|www.slfp.lk}}
| country          = ශ්‍රී ලංකාව
| country_adj      = ශ්‍රී ලංකාවේ
| footnotes        = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය''' ''(ආරම්භය: 1951 සැප්තැම්බර් 2)'' ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂයකි. එවකට පැවති එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජයේ ඇමතිවරයෙකු වූ [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]] මහතා ආණ්ඩු පක්ෂයෙන් ඉවත්ව විපක්ෂයේ අසුන් ගැනීමෙන් පසු මෙම පක්ෂය පිහිටුවා ගන්නා ලදී. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සිය පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට මුහුණ දුන්නේ 1952 වසරේ ය. එහිදී එම පක්ෂයට ආසන 9 ක් දිනා ගත හැකි වූ අතර, බණ්ඩාරනායක මහතා විපක්ෂ නායක තනතුරට පත් වූයේ ය.

==1956 ජයග්‍රහණය==

1956 පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රමුඛ මහජන එක්සත් පෙරමුණ (ම. එ. පෙ.) නම් සන්ධානයක් පිහිටුවා ගන්නා ලදී. එහි අනෙක් සාමාජිකයන් වූයේ සිංහල භාෂා පෙරමුණ සහ විප්ලවකාරී ලංකා සම සමාජ පක්ෂය ය. මෙමෙ පෙරමුණෙහි එක සටන් පාටයක් වූයේ සිංහල භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමයි. මහජන එක්සත් පෙරමුණ, එවකට රටේ පවතී ප්‍රධානතම වාමාංශික පක්ෂය වූ ලංකා සම සමාජ පක්ෂය (ල. ස. ස. ප.) සමඟ නිතරඟ ගිවිසුමකට එළඹියේය.

මහා මැතිවරණයේදී, මහජන එක්සත් පෙරමුණ ආසන 51 ක් දිනා විශිෂ්ට ජයක් ලැබීය. ල. ස. ස. ප. ආසන 14 ක් ලබා දෙවැනි තැනට පත් විය.

==බණ්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු==

1959 සැප්තැම්බර් 25 වනදා බණ්ඩාරනායක මහතාට චීවරධාරියකු විසින් වෙඩි තබන ලදී. ඒ මහතා ඊට පසු දින ජීවිතයෙන් සමු ගත්තේය. ඉන් පසු ශ්‍රී. ලං. නි. ප. අර්බුදකාරී තත්වයකට පත් විය. නව අගමැති වරයා වූයේ විජයානන්ද දහනායක මහතා ය. කෙසේ වුවද, ඔහුට පක්ෂය එක්සත්ව තබාගත නොහැකි විය. අවසානයේ ඔහු ද, ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පක්ෂය නමින් දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවා ගත්තේය.කණ්ඩායම් නායිකාව ලෙස සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනිය කටයුතු කරන ලදි.

මෙවැනි තත්වයක් යටතේ වුවද, 1960 මාර්තු මාසයේ පැවැති මහා මැතිවරණයෙන් කිසිදු පක්ෂයකට බහුතර බලයක් දිනා ගත නොහැකි වීමට මූලිකවම බල පෑවේ බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ඝාතනය හේතුවෙන් ගලා ආ 'සානුකම්පිත ඡන්ද' ය. මේ අනුව, අලුතෙන් බිහිවූ එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතරය නොමැතිව බිඳ වැටිණ. ජූලි මාසයේ නැවත මැතිවරණයක් පවත්වන්නට සිදු විය.

==සිරිමා බණ්ඩාරනායක මැතිනිය අගමැති වීම==

1960 ජූලි මාසයේදී පැවැති ඊළඟ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් ශ්‍රී. ලං. නි. ප. විශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් ලබා ගත්තේය. මේ අනුව බණ්ඩාරනායක මැතිනිය ලෝකයේ පළමු අගමැතිනිය බවට පත් වූවාය. ඇය, ස්වකීය ධූර කාලය තුල දී ප්‍රගතිශීලී තීරණ රාශියක් ගත්තා ය. 1962 වසරේ දී හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් ගැලවුණු ඇය 1964 දී ල. ස. ස. ප. සහ ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සමඟ සන්ධානගත වූවා ය. එහෙත්, සී. පී. ද සිල්වා ප්‍රමුඛ පිරිසක් විපක්ෂයේ අසුන් ගැනීමත් සමඟ රාජාසන කතාව පරාජය කිරීමට විපක්ෂයට හැකි වීමෙන්, 1964 දෙසැම්බරයේ දී ආණ්ඩුව බිඳ වැටිණ.

==1970 සමගි පෙරමුණු රජය==

1965 බිහිවූ හත් හවුල් ආණ්ඩුව කල් යත්ම අවුලක් බවට පත් විය. 1970 මැතිවරණයේ දී, ශ්‍රී. ලං. නි. ප., ල. ස. ස. ප. සහ ශ්‍රී. ල. කො. ප. එක්ව සමගි පෙරමුණ ලෙස තරඟ වැදුනි. එයට ආසන 168 න් 116 ක්, එනම් 2/3 ක්, දිනා ගත හැකි විය. නැවතත් මැතිනිය අගමැති ධූරයට පත් වූවාය. 1971 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ කැරැල්ල, 1972 මැයි 22 දා ශ්‍රී ලංකා ජනරජය පිහිටුවීම, 1975 දී ල. ස. ස. ප. ය සමඟි පෙරමුණෙන් ඉවත් වීම, 1976 පස් වෙනි [[නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුව]] කොළඹ දී පැවැත්වීම ආදිය මේ සමයහි සිදු වූ වැදගත් සිදු වීම කිහිපයකි.

==1977 පරාජය ==

1977 මැතිවරණයේ දී එක්සත් ජාතික පක්ෂයට ආසන 140 ක්, එනම් 5/6 ක බලයක් දිනා දෙමිනි. ශ්‍රී. ල. නි. ප. ආසන 8 කට බැස්සේය. එයින් සමහරක් ආසන දිනා ගත්තේ, බහු මන්ත්‍රී ආසන වූ හෙයිනි.

1980 දී බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ ප්‍රජා අයිතිය වසර 7 කට අහෝසි කරන ලදී. ශ්‍රී. ල. නි. ප. සහ විපක්ෂයේ අනෙක් කණ්ඩායම් අසමඟිව භේද භින්න වී තිබීම එ. ජා. ප. රජයට මහත් පිටිවහලක් විය. 1988 දී, මැතිනිය යලි ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වුවද එහිදී ඈ ප්‍රේමදාස මහතාට පරාජය වූවා ය.

==1994 බලයට පත් වීම==

ශ්‍රී. ල. නි ප. ප්‍රමුඛ පක්ෂ කිහිපයක් විසින් පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ (පො. එ. පෙ.) නම් සන්ධානයක් පිහිටුවා ගනු ලැබුනේ එ. ජා. ප. රජය පරාජය කිරීම මූලික අරමුණ කරගෙන ය. 1993 දකුණු පළාත් සභාවේ බලය ලබා ගැනීමෙන් ඇරඹි මෙමෙ ගමන 1994 නොවැම්බරයේදී කූටප්‍රාප්තියට පැමිණියේ බණ්ඩාරනායක යුවලගේ දියණිය වන චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මහත්මිය ජනාධිපතිවරණය ජය ගැනීමෙනි. එයට පෙර ඇය බස්නාහිර පළාතේ මහා ඇමතිවරිය ලෙස ද, 1994 අගෝස්තු මැතිවරණයෙන් පසු අගමැතිවරිය ලෙස ද කටයුතු කළා ය.

==එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය බිහිවීම==

පො. එ. පෙ. 2001 පැවැති මහා මැතිවරණය පරාජය වූ අතර එ. ජා. ප. රජයක් බිහි විය. 2004 මුලදී පො. එ. පෙ. සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ එක්ව එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (එ. ජ. නි. ස.) පිහිටුවා ගන්නා ලදී. 2004 අප්‍රේල් මාසයේ පැවැති මැතිවරණයෙන් සන්ධානය ජය ලැබූ අතර ශ්‍රී. ල. නි. පාක්ෂිකයෙකු වන මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අගමැති බවට පත් විය. 2005  නොවැම්බරයේදී ඒ මහතා ජනාධිපති ධූරයට පත් විය. 2009 වසරේදි මිලෙච්ඡ කොටි ත්‍ර‍ස්තවාදය සහමුලින්ම අවසන් කර ලංකාවට නියම නිදහසක් ගෙනඒමට එතුමා කටයුතු කිරීම ඓතිහාසික සිදුවීමකි.

== 2015 මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ ආගමනය ==
ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා 2014 වසරේ පැවැත්වූ ජනාධිපතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ එකල ලේකම් වූ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ පොදු අපේකෂකයා වශයෙන් ඉදිරිපත් වුනා. එහිදී මහින්ද රාජපක්ෂ මහාත පරාජය කර ඡන්ද හැට දෙලක්ෂයකට ආසන්න මනාප සංඛ්‍යාවක් රැගෙන මෛත්‍රීපාල මහතාගේ ජනාධිපතිත්වයෙන් යුත් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය සහ එකසත් ජාතික පක්ෂය එකතුවූ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන ලදී. ඒ 2015 වසරේ ජනවාරි 8 වැනිදායි. ජනාධිපති සිරිසේන මහතා විසින් අගමැති ලෙස රනිල් වික්‍ර‍මසිංහ මහතා පත්කරන ලදී.

සිරිසේන ජනාධිපති ධුරය දැරූ කාලය තුළ, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ සාමාජිකයින් සංඛ්‍යාත්මකව කැබිනට් මණ්ඩලයේ ආධිපත්‍යය දැරීමට සමත් වූ අතර, බොහෝ දුරට පහළ ශ්‍රේණිගත කිරීම් සහිත තනතුරු ද හිමි විය. විධායක බලතල අගමැති වෙත පැවරීමකින් තොරව ජනාධිපතිවරයාගේ බලතල අඩු කිරීම සඳහා එක්සත් ජාතික පක්ෂය විසින් යෝජනා කරන ලද ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 19 වන සංශෝධනය සංශෝධනය කිරීමේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, විශේෂයෙන් රාජපක්ෂ කණ්ඩායම, මූලික විය. කෙසේ වෙතත්, වත්මන් සහ බොහෝ දුරට ජනප්‍රිය නොවන මැතිවරණ ක්‍රමය වෙනස් කිරීමට ජනාධිපති සිරිසේන සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ගත් දැඩි උත්සාහයන් අසාර්ථක වූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සහ අනෙකුත් කුඩා පක්ෂවල දැඩි විරෝධය හේතුවෙන්.[50]

2015 අගෝස්තු 14 වන දින, රාජපක්ෂ හිතවාදී සහ මහලේකම් අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා එම තනතුරෙන් ඉවත් කර ඇති බවට සිරිසේන ලිපියක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, යාපා පක්ෂ ප්‍රතිපත්තියට පටහැනි බවත් සභාපතිවරයාගේ නියෝගවලට අකීකරු වන බවත්ය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සිරසේන මහතා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට පැය 48 කට පෙර තම පක්ෂපාතී දුමින්ද දිසානායක මහතා වැඩබලන මහලේකම්වරයා ලෙස පත් කළ අතර, ඉන්පසු 2015 අගෝස්තු 24 වන දින දක්වා අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා මහතා මහලේකම් ධුරයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා අධිකරණ නියෝගයක් ද ලබා ගත්තේය. අවසානයේදී, සිරිසේන මහතා ශ්‍රීලනිපයේ සහ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ මහලේකම්වරුන් දෙදෙනාම නෙරපා හැරියේය.

2015 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී, ශ්‍රීලනිප නායකත්වයෙන් යුත් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය ආසන 95 ක් පමණක් දිනා ගත් අතර එහි විපක්ෂය වන එක්සත් ජාතික පක්ෂය නායකත්වයෙන් යුත් [[එක්සත් ජාතික පෙරමුණ, ශ්‍රී ලංකාව|එක්සත් ජාතික පෙරමුණ]] ආසන 106 ක් දිනා ගත්තේය. මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ එක්සත් ජාතික පක්ෂය, ජාතික එක්සත් රජයක් නිර්මාණය කිරීමට ශ්‍රීලනිපයට ආරාධනා කළ අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ ශ්‍රීලනිප අතර ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී. මන්ත්‍රීවරුන් 45 දෙනෙකු රජයට එක් වූ අතර මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ඇතුළු මන්ත්‍රීවරුන් 50 දෙනෙකු විපක්ෂයේ රැඳී සිටි අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශ්‍රීලනිපය තුළ භේදයක් ඇති විය.

== ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ සමඟ සන්ධානය (2019–2022) ==
2018 වන විට, ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනය තුළ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බලපෑම පහත වැටීමට පටන් ගත් අතර, 2018 පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී දැඩි පරාජයක් අත්විඳිමින් තුන්වන ස්ථානයට පත් වූ අතර, හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ|මහින්ද රාජපක්ෂගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් අලුතින් පිහිටුවන ලද [[ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ]] (SLPP) පළමු ස්ථානයට පත් වූ අතර, ඡන්දවලින් 40% ක් ලබා ගනිමින් සහ වැඩිම ආසන සංඛ්‍යාවක් සහ පළාත් පාලන ආයතන ලබා ගත්තේය. 2019 ජනාධිපතිවරණයේදී, ජනාධිපති සිරිසේන දෙවන වරටත් තරඟ කිරීමට සුදුසුකම් ලැබුවද, මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ SLPP අපේක්ෂක [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]ට සහාය දැක්වීමට තීරණය කළේය.

SLPP, SLFP සහ තවත් කුඩා පක්ෂ කිහිපයක් 2020 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට තරඟ කිරීම සඳහා [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය|ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] නමින් නව දේශපාලන සන්ධානයක් පිහිටුවා ගත්හ. නව සන්ධානය පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 145 ක් දිනා ගනිමින් අතිවිශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් ලබා ගත්තේය.

කෙසේ වෙතත්, 2021 සහ 2022 අතර කාලය තුළ, රාජපක්ෂ රජයේ ජනප්‍රියතාවය බොහෝ දුරට අහිමි වීමට පටන් ගෙන තිබුණි. රජයේ දුර්වල කළමනාකරණය හේතුවෙන් පවතින ආර්ථික අර්බුදය තවත් නරක අතට හැරෙමින් තිබුණි. 2021 වන විට, ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ ණය ජාතියේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 101% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි. රාජපක්ෂ පවුලේ සහෝදරයන් වන බැසිල් රාජපක්ෂ මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙසත්, මහින්ද රාජපක්ෂ අගමැති ලෙසත්, රාජපක්ෂ පවුලේ තවත් සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකු රජයේ ප්‍රමුඛ තනතුරු දැරීමත් සමඟ රජය ද දැඩි ඥාති සංග්‍රහයක් වෙමින් පැවතුනි.

2022 අප්‍රේල් 5 වන දින, රාජපක්ෂ රජය කෙරෙහි වැඩිවන අතෘප්තිය මධ්‍යයේ, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ඇතුළු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ එහි ප්‍රධාන සගයන් බොහෝ දෙනෙකු අහිමි වීමට පටන් ගත්තේය. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය මධ්‍යස්ථ පක්ෂයක් බවට පත්වන බවත්, අනාගත මැතිවරණවලදී ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණෙන් වෙන්ව තරඟ කරන බවත් මෛත්‍රීපාල සිරිසේන පොරොන්දු විය.

2023 ජනවාරි 11 වන දින, නිදහස් ජනතා සන්ධානය පිහිටුවන ලද අතර, එයට ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, [[විමල් වීරවංශ|විමල් වීරවංශගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් [[උත්තර ලංකා සභාව]] සහ [[ඩලස් අලහප්පෙරුම|ඩලස් අලහප්පෙරුමගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් නිදහස් ජනතා කොංග්‍රසය ඇතුළත් විය. මෙම පක්ෂ තුනම කලින් ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් නිදහස් සන්ධානය සමඟ සන්ධානගතව සිටි පක්ෂ වූ අතර පසුව එම සන්ධානයෙන් ඉවත් විය. දේශපාලන සන්ධානය කෙටි කාලීන එකක් වූ අතර, 2023 පළාත් පාලන මැතිවරණයට තරඟ කිරීම සඳහා පිහිටුවන ලද අතර අවසානයේ එය කිසි විටෙකත් සිදු නොවීය.

== අභ්‍යන්තර අර්බුදය ==
ශ්‍රීලනිපයේ හිටපු සභාපතිනි [[චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]] විසින් ගොනු කරන ලද නඩුවකින් පසුව, 2024 අප්‍රේල් 4 වන දින, කොළඹ දිස්ත්‍රික් අධිකරණය, [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] මහතා පක්ෂ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කිරීම අප්‍රේල් 18 වන දින දක්වා තාවකාලිකව වළක්වාලමින් අතුරු තහනම් නියෝගයක් නිකුත් කළේය. දින කිහිපයකට පසු, කොළඹ ශ්‍රීලනිප මූලස්ථානයට ඇතුළුවීම පොලිසිය විසින් සියලුම පුද්ගලයින්ට අත්හිටුවන ලදී. අප්‍රේල් 8 වන දින, [[නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා]] මහතා ශ්‍රීලනිපයේ වැඩබලන සභාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. 2024 අප්‍රේල් 21 වන දින, පක්ෂයේ සිරිසේන හිතවාදී කණ්ඩායම කැබිනට් අමාත්‍ය [[විජයදාස රාජපක්ෂ|විජේදාස රාජපක්ෂ]] මහතා ශ්‍රීලනිපයේ වැඩබලන සභාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. දැන් වැඩබලන සභාපතිවරුන් දෙදෙනෙකු සිටින බැවින්, ශ්‍රීලනිපයේ අභ්‍යන්තර භේදය තවත් උග්‍ර විය. ඉදිරි ජනාධිපතිවරණයේදී ශ්‍රීලනිප අපේක්ෂකයා ලෙස තරඟ කිරීම සඳහා පක්ෂයේ මධ්‍යම කාරක සභාවේ සාමාජිකයින්ගෙන් තමාට ඉල්ලීම් කිහිපයක් ලැබුණු බව රාජපක්ෂ මහතා හෙළි කළේය.

2024 මැයි 12 වන දින, සිරිසේන ශ්‍රීලනිප සභාපති ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වන බව නිවේදනය කළ අතර, සිරිසේනට පක්ෂපාතී කණ්ඩායම නව සභාපතිවරයා ලෙස විජයදාස රාජපක්ෂ පත් කිරීමට ඒකමතිකව ඡන්දය ප්‍රකාශ කළේය. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රීලනිපයේ සිරිසේන විරෝධී කණ්ඩායම තවමත් එම පත්වීම අනුමත කළේ නැත.

2024 ජනාධිපතිවරණයේදී, පක්ෂය කොටස් තුනකට බෙදී ගිය අතර, සිරිසේන කණ්ඩායම ජනාධිපතිවරණයේදී ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා ලෙස [[විජයදාස රාජපක්ෂ]]ට සහාය දැක්වු අතර, සිරිපාල කණ්ඩායම එවකට ජනාධිපති [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]ට සහාය දැක්විය.අනෙක් දයාසිරි කණ්ඩායම සමගි ජන බලවේගයේ විපක්ෂ නායක [[සජිත් ප්‍රේමදාස]]ට සහාය දැැක්විය
==Leadership==
===Chairperson===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! නම !! ඡායාරූපය !! පක්ෂ නායකත්වය දැරූ කාල සීමාව 
|-
! [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]] 
| [[File:Official Photographic Portrait of S.W.R.D.Bandaranayaka (1899-1959).jpg|52px]]
| 1951–1959
|-
! [[සී. පී. ද සිල්වා]] 
|
| 1959–1960
|- 
! [[Sirimavo Bandaranaike|සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] 
| [[File:Sirimavo Ratwatte Dias Bandaranayaka (1916-2000) (Hon.Sirimavo Bandaranaike with Hon.Lalith Athulathmudali Crop).jpg|52px]]
| 1960–1994
|-
! [[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]] 
| [[File:Chandrika Kumaratunga with PM Modi (cropped).jpg|52px]]
| 1994–2006
|-
! [[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]] 
| [[File:The former President of Sri Lanka, Mr. Mahinda Rajapaksa meeting the Prime Minister, Shri Narendra Modi, in New Delhi on September 12, 2018 (cropped).JPG|52px]]
| 2006–2015
|- 
! [[Maithripala Sirisena|මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] 
| [[File:Maithripala- Russia (portrait).jpg|52px]]
| 2015–2024
|- 
! මතභේදාාත්මක
| 
| 2024–මේ දක්වා
|}

===මහලේකම්වරු===
* [[බර්නාඩ් අලුවිහාරේ]]
* [[සරවණමුත්තු තන්ගරාජා]]
* [[බදියුදීන් මොහොමඩ්]] 
* [[Patrick de Silva Kularatne]] 
* [[J. R. P. Suriyapperuma]]&lt;!--  Reference:   http://archives.dailynews.lk/2002/05/10/new31.html  --&gt;&lt;!--  Reference:   http://www.nation.lk/2010/04/25/politics.htm   --&gt;
* [[ධර්මසිරි සේනානායක]] (c.1992 – 24 July 2000)
* [[එස්.බී. දිසානායක]] (August 2000 – October 2001)
* [[Maithripala Sirisena|මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] (October 2001 – 21 November 2014)
* [[අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා]] (21 November 2014 – 14 August 2015)
* [[දුමින්ද දිසානායක]] (14 August 2015 – 3 June 2018)
* රෝහණ ලක්ෂ්මන් පියදාස (3 June 2018 – 3 January 2019)
* [[දයාසිරි ජයසේකර ]] (3 January 2019 – 5 September 2023)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka : Dayasiri Jayasekara appointed as General Secretary of SLFP |url=http://www.colombopage.com/archive_19A/Jan03_1546538318CH.php |website=colombopage.com |access-date=5 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-09-06 |title=SLFP suspends membership of Dayasiri Jayasekara |url=https://www.newswire.lk/2023/09/06/slfp-suspends-membership-of-dayasiri-jayasekara/ |access-date=2024-04-07 |website=NewsWire}}&lt;/ref&gt;
* ''දුෂ්මන්ත මිත්‍රපාල (acting) (11 September 2023 – 12 May 2024)''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=MP Sarathi Dushmantha appointed as stand-in for SLFP general secretary |url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=93309 |access-date=2024-04-07 |website=adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;
* ''කීර්ති උඩවත්ත (acting) (12 May 2024 – present)''&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==මැතිවරණ ඉතිහාසය==
===ජනාධිපතිවරණ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර 
! අපේක්ෂකයා
! ඡන්ද
! %
! ප්‍රතිඵලය

|-
! [[1982 Sri Lankan presidential election|1982]] 
| [[හෙක්ටර් කොබ්බැකඩුව]] 
| align=center| 2,548,438
| align=center| 39.07%
| {{no2|පරාජය}}

|-
! [[1988 Sri Lankan presidential election|1988]] 
| [[Sirimavo Bandaranaike|සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]]
| align=center| 2,289,860
| align=center| 44.95%
| {{no2|පරාජය}}

|-
! [[1994 Sri Lankan presidential election|1994]] 
| '''[[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]]'''
| align=center| '''4,709,205'''
| align=center| '''62.28%'''
| {{yes2|ජය}}

|-
! [[1999 Sri Lankan presidential election|1999]] 
| '''[[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]]'''
| align=center| '''4,312,157'''
| align=center| '''51.12%'''
| {{yes2|ජය}}

|-
! [[2005 Sri Lankan presidential election|2005]] 
| '''[[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]'''
| align=center| '''4,887,152'''
| align=center| '''50.29%'''
| {{yes2|ජය}}

|-
! [[2010 Sri Lankan presidential election|2010]] 
| '''[[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]'''
| align=center| '''6,015,934'''
| align=center| '''57.88%'''
| {{yes2|ජය}}

|-
! [[2015 Sri Lankan presidential election|2015]] 
| [[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]
| align=center| 5,768,090
| align=center| 47.58%
| {{no2|පරාජය}}{{efn|රාජපක්ෂ පරාජය වු පසු, ජයග්‍රාහකයා වූ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු වූ නිසා පසුව පක්ෂ සභාපති බවට පත්විය.}}
|-
! [[2019 Sri Lankan presidential election|2019]] 
| ''' [[Gotabaya Rajapaksa|ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] (සහය දැක්විය){{efn|ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණු අපේක්ෂකයාට සහය දැක්විය.}}'''
| align=center| '''6,924,255'''
| align=center| '''52.25%'''
| {{yes2|ජය}} 
|-
! [[2024 Sri Lankan presidential election|2024]] 
| [[විජයදාස රාජපක්ෂ]]{{efn|ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණේ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරඟ කළේය.}}
| align=center| 21,306
| align=center| 0.16%
| {{no2|පරාජය}}
|}

===පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! වසර
! ඡන්ද
! %
! ආසන
! +/–
! නායකයා
! ආණ්ඩුබලය
|-

! [[1952 ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1952]]
| align=center| 361,250
| align=center| 15.52%
| {{Composition bar|9|95|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{steady}}  9
| rowspan=&quot;2&quot; | [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]]
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[1956 Ceylonese parliamentary election|1956]]
| align=center| 1,046,277
| align=center| 39.52%
| {{Composition bar|51|95|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 42
| {{yes2|Government}}
|-

! [[March 1960 Ceylonese parliamentary election|1960 (March)]]
| align=center| 647,175
| align=center| 21.28%
| {{Composition bar|46|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 5
| [[ි.පී. ද සිල්වා]]
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[July 1960 Ceylonese parliamentary election|1960 (July)]]
| align=center| 1,022,171
| align=center| 33.22%
| {{Composition bar|75|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 29
| rowspan=&quot;5&quot; | [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-

! [[1965 Ceylonese parliamentary election|1965]]
| align=center| 1,221,437
| align=center| 30.18%
| {{Composition bar|41|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 34
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[1970 Ceylonese parliamentary election|1970]]
| align=center| 1,839,979
| align=center| 36.86%
| {{Composition bar|91|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 50
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-

! [[1977 Sri Lankan parliamentary election|1977]]
| align=center| 1,855,331
| align=center| 29.72%
| {{Composition bar|8|168|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 83
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[1989 Sri Lankan parliamentary election|1989]]
| align=center| 1,780,599
| align=center| 31.8%
| {{Composition bar|67|225|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 59
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[1994 Sri Lankan parliamentary election|1994]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center| [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්‍රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan=&quot;4&quot; | [[චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}} 
|-

! [[2000 Sri Lankan parliamentary election|2000]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center| [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්‍රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}} 
|-

! [[2001 Sri Lankan parliamentary election|2001]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center|  [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්‍රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[2004 Sri Lankan parliamentary election|2004]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}} 
|-

! rowspan=2 |[[2010 Sri Lankan parliamentary election|2010]]
| rowspan=2 colspan=&quot;4&quot; align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan=2 | [[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}} 
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} &lt;small&gt;(2015)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.newsfirst.lk/2015/01/16/nimal-siripal-de-silva-appointed-new-opposition-leader/72451/|title=Nimal Siripala de Silva appointed as the new Opposition Leader|date=16 January 2015|website=Sri Lanka News – Newsfirst}}&lt;/ref&gt;
|-

! rowspan=2 | [[2015 Sri Lankan parliamentary election|2015]]
| rowspan=2 colspan=&quot;4&quot; align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan=&quot;4&quot; | [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]]
| {{partial|ආණ්ඩු පක්ෂය/විපක්ෂය}} &lt;small&gt;(2015–2018)&lt;/small&gt;{{efn|පක්ෂයේ එක් කොටසක් [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] නායකත්වය දුන් යහපාලන රජයට එක් වූ අතර අනෙක් කණ්ඩායම විපක්ෂයේ අසුන් ගත්හ.}} 
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} &lt;small&gt;(2018–2019)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives1.sundayobserver.lk/2018/12/16/news/upfa-sit-opposition|title=UPFA to sit in the Opposition|date=15 December 2018|website=Sunday Observer}}&lt;/ref&gt;
|-

! rowspan=2 | [[2020 Sri Lankan parliamentary election|2020]]
| rowspan=2 colspan=&quot;4&quot; align=center|[[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] හි &lt;br/&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|Government}} &lt;small&gt;(2020–2022)&lt;/small&gt;
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} &lt;small&gt;(2022 සිට)&lt;/small&gt;
|-
![[2024 Sri Lankan parliamentary election|2024]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center|[[New Democratic Front (Sri Lanka)|නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණ]] හි &lt;br/&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| [[නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා]]
|{{no2|විපක්ෂය}} 
|}

==සටහන්==
{{notelist}}

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==අතිරේක සබැඳි==
{{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුව]]</text>
      <sha1>egtg9iurzpkfhtoxuu7y5jzbo5948nl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>788676</id>
      <parentid>788675</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T14:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oshanaya444</username>
        <id>74798</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>788676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42149" sha1="dytdz14vbmyp49ox018dodoaodzh2gm" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලන පක්ෂය
| name             = ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය
| native_name      = இலங்கை சுதந்திரக் கட்சி&lt;br&gt;Sri Lanka Freedom Party
| party_logo       = 
| colorcode        = Blue
| lang1            = |name_lang1
| lang2            = 
| name_lang2       = 
| logo             = 
| chairperson      = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]]
| president        = 
| secretary_general = දයාසිරි ජයසේකර
| founder          = [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]]
| leader1_title    = 
| leader1_name     = 
| slogan           = 
| founded          = {{Start date|1951|09|02}}
| dissolved        = 
| merger           = 
| split            = [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]]
| predecessor      = [[සිංහල මහ සභාව]]
| merged           = 
| successor        = 
| headquarters     = 307 ටී. බී. ජයා මාවත, [[කොළඹ]] 10
| newspaper        = සිංහලේ, දිනකර
| student_wing     = 
| youth_wing       = 
| membership_year  = 
| membership       = 
| position         = [[මධ්‍යස්ත වාමාංශික]]
| ideology         = [[පවුල්වාදය]]&lt;br&gt;[[නමට සමාජවාදය]]&lt;br&gt;[[ජාතිවාදය]]&lt;br&gt;[[රාජ්‍ය ඒකාධිකාරීවාදය]] &lt;ref&gt;{{cite news|last=ද සිල්වා|first=නලින්|title=ශ්‍රී ලංකා ඊස් නයිදර් ඊජිප්ට් නෝර් ලිබියා|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=21270|newspaper=දි අයිලන්ඩ්|date=22 මාර්තු 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=ශ්‍රී ලංකා: දි එත්නික් ඩිවයිඩ්|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/514577.stm|newspaper=[[බීබීසී නිව්ස්]]|date=16 මැයි 2000}}&lt;/ref&gt;
| religion         = 
| national         = [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]]
| international    = 
| european         = 
| europarl         = 
| affiliation1_title = 
| affiliation1     = 
| colors           = {{color box|Blue}} නිල්
| seats1_title     = [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව]]
| seats1           = {{Infobox political party/seats|80|225|hex=Blue}}
| seats2_title     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා]]
| seats2           = {{Infobox political party/seats|269|417|hex=Blue}}
| seats3_title     = 
| seats3           = 
| symbol           = අත &lt;br&gt;
[[File:Sri Lanka Freedom Party election symbol.png|150px]]
| flag             = 
| website          = {{url|www.slfp.lk}}
| country          = ශ්‍රී ලංකාව
| country_adj      = ශ්‍රී ලංකාවේ
| footnotes        = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය''' ''(ආරම්භය: 1951 සැප්තැම්බර් 2)'' ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂයකි. එවකට පැවති එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජයේ ඇමතිවරයෙකු වූ [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]] මහතා ආණ්ඩු පක්ෂයෙන් ඉවත්ව විපක්ෂයේ අසුන් ගැනීමෙන් පසු මෙම පක්ෂය පිහිටුවා ගන්නා ලදී. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සිය පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට මුහුණ දුන්නේ 1952 වසරේ ය. එහිදී එම පක්ෂයට ආසන 9 ක් දිනා ගත හැකි වූ අතර, බණ්ඩාරනායක මහතා විපක්ෂ නායක තනතුරට පත් වූයේ ය.

==1956 ජයග්‍රහණය==

1956 පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රමුඛ මහජන එක්සත් පෙරමුණ (ම. එ. පෙ.) නම් සන්ධානයක් පිහිටුවා ගන්නා ලදී. එහි අනෙක් සාමාජිකයන් වූයේ සිංහල භාෂා පෙරමුණ සහ විප්ලවකාරී ලංකා සම සමාජ පක්ෂය ය. මෙමෙ පෙරමුණෙහි එක සටන් පාටයක් වූයේ සිංහල භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමයි. මහජන එක්සත් පෙරමුණ, එවකට රටේ පවතී ප්‍රධානතම වාමාංශික පක්ෂය වූ ලංකා සම සමාජ පක්ෂය (ල. ස. ස. ප.) සමඟ නිතරඟ ගිවිසුමකට එළඹියේය.

මහා මැතිවරණයේදී, මහජන එක්සත් පෙරමුණ ආසන 51 ක් දිනා විශිෂ්ට ජයක් ලැබීය. ල. ස. ස. ප. ආසන 14 ක් ලබා දෙවැනි තැනට පත් විය.

==බණ්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු==

1959 සැප්තැම්බර් 25 වනදා බණ්ඩාරනායක මහතාට චීවරධාරියකු විසින් වෙඩි තබන ලදී. ඒ මහතා ඊට පසු දින ජීවිතයෙන් සමු ගත්තේය. ඉන් පසු ශ්‍රී. ලං. නි. ප. අර්බුදකාරී තත්වයකට පත් විය. නව අගමැති වරයා වූයේ විජයානන්ද දහනායක මහතා ය. කෙසේ වුවද, ඔහුට පක්ෂය එක්සත්ව තබාගත නොහැකි විය. අවසානයේ ඔහු ද, ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පක්ෂය නමින් දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවා ගත්තේය.කණ්ඩායම් නායිකාව ලෙස සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනිය කටයුතු කරන ලදි.

මෙවැනි තත්වයක් යටතේ වුවද, 1960 මාර්තු මාසයේ පැවැති මහා මැතිවරණයෙන් කිසිදු පක්ෂයකට බහුතර බලයක් දිනා ගත නොහැකි වීමට මූලිකවම බල පෑවේ බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ඝාතනය හේතුවෙන් ගලා ආ 'සානුකම්පිත ඡන්ද' ය. මේ අනුව, අලුතෙන් බිහිවූ එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතරය නොමැතිව බිඳ වැටිණ. ජූලි මාසයේ නැවත මැතිවරණයක් පවත්වන්නට සිදු විය.

==සිරිමා බණ්ඩාරනායක මැතිනිය අගමැති වීම==

1960 ජූලි මාසයේදී පැවැති ඊළඟ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් ශ්‍රී. ලං. නි. ප. විශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් ලබා ගත්තේය. මේ අනුව බණ්ඩාරනායක මැතිනිය ලෝකයේ පළමු අගමැතිනිය බවට පත් වූවාය. ඇය, ස්වකීය ධූර කාලය තුල දී ප්‍රගතිශීලී තීරණ රාශියක් ගත්තා ය. 1962 වසරේ දී හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් ගැලවුණු ඇය 1964 දී ල. ස. ස. ප. සහ ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සමඟ සන්ධානගත වූවා ය. එහෙත්, සී. පී. ද සිල්වා ප්‍රමුඛ පිරිසක් විපක්ෂයේ අසුන් ගැනීමත් සමඟ රාජාසන කතාව පරාජය කිරීමට විපක්ෂයට හැකි වීමෙන්, 1964 දෙසැම්බරයේ දී ආණ්ඩුව බිඳ වැටිණ.

==1970 සමගි පෙරමුණු රජය==

1965 බිහිවූ හත් හවුල් ආණ්ඩුව කල් යත්ම අවුලක් බවට පත් විය. 1970 මැතිවරණයේ දී, ශ්‍රී. ලං. නි. ප., ල. ස. ස. ප. සහ ශ්‍රී. ල. කො. ප. එක්ව සමගි පෙරමුණ ලෙස තරඟ වැදුනි. එයට ආසන 168 න් 116 ක්, එනම් 2/3 ක්, දිනා ගත හැකි විය. නැවතත් මැතිනිය අගමැති ධූරයට පත් වූවාය. 1971 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ කැරැල්ල, 1972 මැයි 22 දා ශ්‍රී ලංකා ජනරජය පිහිටුවීම, 1975 දී ල. ස. ස. ප. ය සමඟි පෙරමුණෙන් ඉවත් වීම, 1976 පස් වෙනි [[නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුව]] කොළඹ දී පැවැත්වීම ආදිය මේ සමයහි සිදු වූ වැදගත් සිදු වීම කිහිපයකි.

==1977 පරාජය ==

1977 මැතිවරණයේ දී එක්සත් ජාතික පක්ෂයට ආසන 140 ක්, එනම් 5/6 ක බලයක් දිනා දෙමිනි. ශ්‍රී. ල. නි. ප. ආසන 8 කට බැස්සේය. එයින් සමහරක් ආසන දිනා ගත්තේ, බහු මන්ත්‍රී ආසන වූ හෙයිනි.

1980 දී බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ ප්‍රජා අයිතිය වසර 7 කට අහෝසි කරන ලදී. ශ්‍රී. ල. නි. ප. සහ විපක්ෂයේ අනෙක් කණ්ඩායම් අසමඟිව භේද භින්න වී තිබීම එ. ජා. ප. රජයට මහත් පිටිවහලක් විය. 1988 දී, මැතිනිය යලි ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වුවද එහිදී ඈ ප්‍රේමදාස මහතාට පරාජය වූවා ය.

==1994 බලයට පත් වීම==

ශ්‍රී. ල. නි ප. ප්‍රමුඛ පක්ෂ කිහිපයක් විසින් පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ (පො. එ. පෙ.) නම් සන්ධානයක් පිහිටුවා ගනු ලැබුනේ එ. ජා. ප. රජය පරාජය කිරීම මූලික අරමුණ කරගෙන ය. 1993 දකුණු පළාත් සභාවේ බලය ලබා ගැනීමෙන් ඇරඹි මෙමෙ ගමන 1994 නොවැම්බරයේදී කූටප්‍රාප්තියට පැමිණියේ බණ්ඩාරනායක යුවලගේ දියණිය වන චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මහත්මිය ජනාධිපතිවරණය ජය ගැනීමෙනි. එයට පෙර ඇය බස්නාහිර පළාතේ මහා ඇමතිවරිය ලෙස ද, 1994 අගෝස්තු මැතිවරණයෙන් පසු අගමැතිවරිය ලෙස ද කටයුතු කළා ය.

==එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය බිහිවීම==

පො. එ. පෙ. 2001 පැවැති මහා මැතිවරණය පරාජය වූ අතර එ. ජා. ප. රජයක් බිහි විය. 2004 මුලදී පො. එ. පෙ. සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ එක්ව එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (එ. ජ. නි. ස.) පිහිටුවා ගන්නා ලදී. 2004 අප්‍රේල් මාසයේ පැවැති මැතිවරණයෙන් සන්ධානය ජය ලැබූ අතර ශ්‍රී. ල. නි. පාක්ෂිකයෙකු වන මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අගමැති බවට පත් විය. 2005  නොවැම්බරයේදී ඒ මහතා ජනාධිපති ධූරයට පත් විය. 2009 වසරේදි මිලෙච්ඡ කොටි ත්‍ර‍ස්තවාදය සහමුලින්ම අවසන් කර ලංකාවට නියම නිදහසක් ගෙනඒමට එතුමා කටයුතු කිරීම ඓතිහාසික සිදුවීමකි.

== 2015 මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ ආගමනය ==
ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා 2014 වසරේ පැවැත්වූ ජනාධිපතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ එකල ලේකම් වූ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ පොදු අපේකෂකයා වශයෙන් ඉදිරිපත් වුනා. එහිදී මහින්ද රාජපක්ෂ මහාත පරාජය කර ඡන්ද හැට දෙලක්ෂයකට ආසන්න මනාප සංඛ්‍යාවක් රැගෙන මෛත්‍රීපාල මහතාගේ ජනාධිපතිත්වයෙන් යුත් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය සහ එකසත් ජාතික පක්ෂය එකතුවූ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන ලදී. ඒ 2015 වසරේ ජනවාරි 8 වැනිදායි. ජනාධිපති සිරිසේන මහතා විසින් අගමැති ලෙස රනිල් වික්‍ර‍මසිංහ මහතා පත්කරන ලදී.

සිරිසේන ජනාධිපති ධුරය දැරූ කාලය තුළ, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ සාමාජිකයින් සංඛ්‍යාත්මකව කැබිනට් මණ්ඩලයේ ආධිපත්‍යය දැරීමට සමත් වූ අතර, බොහෝ දුරට පහළ ශ්‍රේණිගත කිරීම් සහිත තනතුරු ද හිමි විය. විධායක බලතල අගමැති වෙත පැවරීමකින් තොරව ජනාධිපතිවරයාගේ බලතල අඩු කිරීම සඳහා එක්සත් ජාතික පක්ෂය විසින් යෝජනා කරන ලද ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 19 වන සංශෝධනය සංශෝධනය කිරීමේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, විශේෂයෙන් රාජපක්ෂ කණ්ඩායම, මූලික විය. කෙසේ වෙතත්, වත්මන් සහ බොහෝ දුරට ජනප්‍රිය නොවන මැතිවරණ ක්‍රමය වෙනස් කිරීමට ජනාධිපති සිරිසේන සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ගත් දැඩි උත්සාහයන් අසාර්ථක වූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සහ අනෙකුත් කුඩා පක්ෂවල දැඩි විරෝධය හේතුවෙන්.[50]

2015 අගෝස්තු 14 වන දින, රාජපක්ෂ හිතවාදී සහ මහලේකම් අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා එම තනතුරෙන් ඉවත් කර ඇති බවට සිරිසේන ලිපියක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, යාපා පක්ෂ ප්‍රතිපත්තියට පටහැනි බවත් සභාපතිවරයාගේ නියෝගවලට අකීකරු වන බවත්ය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සිරසේන මහතා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට පැය 48 කට පෙර තම පක්ෂපාතී දුමින්ද දිසානායක මහතා වැඩබලන මහලේකම්වරයා ලෙස පත් කළ අතර, ඉන්පසු 2015 අගෝස්තු 24 වන දින දක්වා අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා මහතා මහලේකම් ධුරයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා අධිකරණ නියෝගයක් ද ලබා ගත්තේය. අවසානයේදී, සිරිසේන මහතා ශ්‍රීලනිපයේ සහ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ මහලේකම්වරුන් දෙදෙනාම නෙරපා හැරියේය.

2015 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී, ශ්‍රීලනිප නායකත්වයෙන් යුත් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය ආසන 95 ක් පමණක් දිනා ගත් අතර එහි විපක්ෂය වන එක්සත් ජාතික පක්ෂය නායකත්වයෙන් යුත් [[එක්සත් ජාතික පෙරමුණ, ශ්‍රී ලංකාව|එක්සත් ජාතික පෙරමුණ]] ආසන 106 ක් දිනා ගත්තේය. මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ එක්සත් ජාතික පක්ෂය, ජාතික එක්සත් රජයක් නිර්මාණය කිරීමට ශ්‍රීලනිපයට ආරාධනා කළ අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ ශ්‍රීලනිප අතර ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී. මන්ත්‍රීවරුන් 45 දෙනෙකු රජයට එක් වූ අතර මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ඇතුළු මන්ත්‍රීවරුන් 50 දෙනෙකු විපක්ෂයේ රැඳී සිටි අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශ්‍රීලනිපය තුළ භේදයක් ඇති විය.

== ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ සමඟ සන්ධානය (2019–2022) ==
2018 වන විට, ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනය තුළ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බලපෑම පහත වැටීමට පටන් ගත් අතර, 2018 පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී දැඩි පරාජයක් අත්විඳිමින් තුන්වන ස්ථානයට පත් වූ අතර, හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ|මහින්ද රාජපක්ෂගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් අලුතින් පිහිටුවන ලද [[ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ]] (SLPP) පළමු ස්ථානයට පත් වූ අතර, ඡන්දවලින් 40% ක් ලබා ගනිමින් සහ වැඩිම ආසන සංඛ්‍යාවක් සහ පළාත් පාලන ආයතන ලබා ගත්තේය. 2019 ජනාධිපතිවරණයේදී, ජනාධිපති සිරිසේන දෙවන වරටත් තරඟ කිරීමට සුදුසුකම් ලැබුවද, මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ SLPP අපේක්ෂක [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]ට සහාය දැක්වීමට තීරණය කළේය.

SLPP, SLFP සහ තවත් කුඩා පක්ෂ කිහිපයක් 2020 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට තරඟ කිරීම සඳහා [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය|ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] නමින් නව දේශපාලන සන්ධානයක් පිහිටුවා ගත්හ. නව සන්ධානය පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 145 ක් දිනා ගනිමින් අතිවිශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් ලබා ගත්තේය.

කෙසේ වෙතත්, 2021 සහ 2022 අතර කාලය තුළ, රාජපක්ෂ රජයේ ජනප්‍රියතාවය බොහෝ දුරට අහිමි වීමට පටන් ගෙන තිබුණි. රජයේ දුර්වල කළමනාකරණය හේතුවෙන් පවතින ආර්ථික අර්බුදය තවත් නරක අතට හැරෙමින් තිබුණි. 2021 වන විට, ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ ණය ජාතියේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 101% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි. රාජපක්ෂ පවුලේ සහෝදරයන් වන බැසිල් රාජපක්ෂ මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙසත්, මහින්ද රාජපක්ෂ අගමැති ලෙසත්, රාජපක්ෂ පවුලේ තවත් සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකු රජයේ ප්‍රමුඛ තනතුරු දැරීමත් සමඟ රජය ද දැඩි ඥාති සංග්‍රහයක් වෙමින් පැවතුනි.

2022 අප්‍රේල් 5 වන දින, රාජපක්ෂ රජය කෙරෙහි වැඩිවන අතෘප්තිය මධ්‍යයේ, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ඇතුළු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ එහි ප්‍රධාන සගයන් බොහෝ දෙනෙකු අහිමි වීමට පටන් ගත්තේය. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය මධ්‍යස්ථ පක්ෂයක් බවට පත්වන බවත්, අනාගත මැතිවරණවලදී ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණෙන් වෙන්ව තරඟ කරන බවත් මෛත්‍රීපාල සිරිසේන පොරොන්දු විය.

2023 ජනවාරි 11 වන දින, නිදහස් ජනතා සන්ධානය පිහිටුවන ලද අතර, එයට ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, [[විමල් වීරවංශ|විමල් වීරවංශගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් [[උත්තර ලංකා සභාව]] සහ [[ඩලස් අලහප්පෙරුම|ඩලස් අලහප්පෙරුමගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් නිදහස් ජනතා කොංග්‍රසය ඇතුළත් විය. මෙම පක්ෂ තුනම කලින් ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් නිදහස් සන්ධානය සමඟ සන්ධානගතව සිටි පක්ෂ වූ අතර පසුව එම සන්ධානයෙන් ඉවත් විය. දේශපාලන සන්ධානය කෙටි කාලීන එකක් වූ අතර, 2023 පළාත් පාලන මැතිවරණයට තරඟ කිරීම සඳහා පිහිටුවන ලද අතර අවසානයේ එය කිසි විටෙකත් සිදු නොවීය.

== අභ්‍යන්තර අර්බුදය ==
ශ්‍රීලනිපයේ හිටපු සභාපතිනි [[චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]] විසින් ගොනු කරන ලද නඩුවකින් පසුව, 2024 අප්‍රේල් 4 වන දින, කොළඹ දිස්ත්‍රික් අධිකරණය, [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] මහතා පක්ෂ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කිරීම අප්‍රේල් 18 වන දින දක්වා තාවකාලිකව වළක්වාලමින් අතුරු තහනම් නියෝගයක් නිකුත් කළේය. දින කිහිපයකට පසු, කොළඹ ශ්‍රීලනිප මූලස්ථානයට ඇතුළුවීම පොලිසිය විසින් සියලුම පුද්ගලයින්ට අත්හිටුවන ලදී. අප්‍රේල් 8 වන දින, [[නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා]] මහතා ශ්‍රීලනිපයේ වැඩබලන සභාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. 2024 අප්‍රේල් 21 වන දින, පක්ෂයේ සිරිසේන හිතවාදී කණ්ඩායම කැබිනට් අමාත්‍ය [[විජයදාස රාජපක්ෂ|විජේදාස රාජපක්ෂ]] මහතා ශ්‍රීලනිපයේ වැඩබලන සභාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. දැන් වැඩබලන සභාපතිවරුන් දෙදෙනෙකු සිටින බැවින්, ශ්‍රීලනිපයේ අභ්‍යන්තර භේදය තවත් උග්‍ර විය. ඉදිරි ජනාධිපතිවරණයේදී ශ්‍රීලනිප අපේක්ෂකයා ලෙස තරඟ කිරීම සඳහා පක්ෂයේ මධ්‍යම කාරක සභාවේ සාමාජිකයින්ගෙන් තමාට ඉල්ලීම් කිහිපයක් ලැබුණු බව රාජපක්ෂ මහතා හෙළි කළේය.

2024 මැයි 12 වන දින, සිරිසේන ශ්‍රීලනිප සභාපති ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වන බව නිවේදනය කළ අතර, සිරිසේනට පක්ෂපාතී කණ්ඩායම නව සභාපතිවරයා ලෙස විජයදාස රාජපක්ෂ පත් කිරීමට ඒකමතිකව ඡන්දය ප්‍රකාශ කළේය. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රීලනිපයේ සිරිසේන විරෝධී කණ්ඩායම තවමත් එම පත්වීම අනුමත කළේ නැත.

2024 ජනාධිපතිවරණයේදී, පක්ෂය කොටස් තුනකට බෙදී ගිය අතර, සිරිසේන කණ්ඩායම ජනාධිපතිවරණයේදී ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා ලෙස [[විජයදාස රාජපක්ෂ]]ට සහාය දැක්වු අතර, සිරිපාල කණ්ඩායම එවකට ජනාධිපති [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]ට සහාය දැක්විය.අනෙක් දයාසිරි කණ්ඩායම සමගි ජන බලවේගයේ විපක්ෂ නායක [[සජිත් ප්‍රේමදාස]]ට සහාය දැැක්විය
==Leadership==
===Chairperson===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! නම !! ඡායාරූපය !! පක්ෂ නායකත්වය දැරූ කාල සීමාව 
|-
! [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]] 
| [[File:Official Photographic Portrait of S.W.R.D.Bandaranayaka (1899-1959).jpg|52px]]
| 1951–1959
|-
! [[සී. පී. ද සිල්වා]] 
|
| 1959–1960
|- 
! [[Sirimavo Bandaranaike|සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] 
| [[File:Sirimavo Ratwatte Dias Bandaranayaka (1916-2000) (Hon.Sirimavo Bandaranaike with Hon.Lalith Athulathmudali Crop).jpg|52px]]
| 1960–1994
|-
! [[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]] 
| [[File:Chandrika Kumaratunga with PM Modi (cropped).jpg|52px]]
| 1994–2006
|-
! [[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]] 
| [[File:The former President of Sri Lanka, Mr. Mahinda Rajapaksa meeting the Prime Minister, Shri Narendra Modi, in New Delhi on September 12, 2018 (cropped).JPG|52px]]
| 2006–2015
|- 
! [[Maithripala Sirisena|මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] 
| [[File:Maithripala- Russia (portrait).jpg|52px]]
| 2015–2024
|- 
! මතභේදාාත්මක
| 
| 2024–මේ දක්වා
|}

===මහලේකම්වරු===
* [[බර්නාඩ් අලුවිහාරේ]]
* [[සරවණමුත්තු තන්ගරාජා]]
* [[බදියුදීන් මොහොමඩ්]] 
* [[Patrick de Silva Kularatne]] 
* [[J. R. P. Suriyapperuma]]&lt;!--  Reference:   http://archives.dailynews.lk/2002/05/10/new31.html  --&gt;&lt;!--  Reference:   http://www.nation.lk/2010/04/25/politics.htm   --&gt;
* [[ධර්මසිරි සේනානායක]] (c.1992 – 24 July 2000)
* [[එස්.බී. දිසානායක]] (August 2000 – October 2001)
* [[Maithripala Sirisena|මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] (October 2001 – 21 November 2014)
* [[අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා]] (21 November 2014 – 14 August 2015)
* [[දුමින්ද දිසානායක]] (14 August 2015 – 3 June 2018)
* රෝහණ ලක්ෂ්මන් පියදාස (3 June 2018 – 3 January 2019)
* [[දයාසිරි ජයසේකර ]] (3 January 2019 – 5 September 2023)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka : Dayasiri Jayasekara appointed as General Secretary of SLFP |url=http://www.colombopage.com/archive_19A/Jan03_1546538318CH.php |website=colombopage.com |access-date=5 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-09-06 |title=SLFP suspends membership of Dayasiri Jayasekara |url=https://www.newswire.lk/2023/09/06/slfp-suspends-membership-of-dayasiri-jayasekara/ |access-date=2024-04-07 |website=NewsWire}}&lt;/ref&gt;
* ''දුෂ්මන්ත මිත්‍රපාල (acting) (11 September 2023 – 12 May 2024)''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=MP Sarathi Dushmantha appointed as stand-in for SLFP general secretary |url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=93309 |access-date=2024-04-07 |website=adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;
* ''කීර්ති උඩවත්ත (acting) (12 May 2024 – present)''&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==මැතිවරණ ඉතිහාසය==
===ජනාධිපතිවරණ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර 
! අපේක්ෂකයා
! ඡන්ද
! %
! ප්‍රතිඵලය

|-
! [[1982 Sri Lankan presidential election|1982]] 
| [[හෙක්ටර් කොබ්බැකඩුව]] 
| align=center| 2,548,438
| align=center| 39.07%
| {{no2|පරාජය}}

|-
! [[1988 Sri Lankan presidential election|1988]] 
| [[Sirimavo Bandaranaike|සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]]
| align=center| 2,289,860
| align=center| 44.95%
| {{no2|පරාජය}}

|-
! [[1994 Sri Lankan presidential election|1994]] 
| '''[[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]]'''
| align=center| '''4,709,205'''
| align=center| '''62.28%'''
| {{yes2|ජය}}

|-
! [[1999 Sri Lankan presidential election|1999]] 
| '''[[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]]'''
| align=center| '''4,312,157'''
| align=center| '''51.12%'''
| {{yes2|ජය}}

|-
! [[2005 Sri Lankan presidential election|2005]] 
| '''[[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]'''
| align=center| '''4,887,152'''
| align=center| '''50.29%'''
| {{yes2|ජය}}

|-
! [[2010 Sri Lankan presidential election|2010]] 
| '''[[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]'''
| align=center| '''6,015,934'''
| align=center| '''57.88%'''
| {{yes2|ජය}}

|-
! [[2015 Sri Lankan presidential election|2015]] 
| [[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]
| align=center| 5,768,090
| align=center| 47.58%
| {{no2|පරාජය}}{{efn|රාජපක්ෂ පරාජය වු පසු, ජයග්‍රාහකයා වූ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු වූ නිසා පසුව පක්ෂ සභාපති බවට පත්විය.}}
|-
! [[2019 Sri Lankan presidential election|2019]] 
| ''' [[Gotabaya Rajapaksa|ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] (සහය දැක්විය){{efn|ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණු අපේක්ෂකයාට සහය දැක්විය.}}'''
| align=center| '''6,924,255'''
| align=center| '''52.25%'''
| {{yes2|ජය}} 
|-
! [[2024 Sri Lankan presidential election|2024]] 
| [[විජයදාස රාජපක්ෂ]]{{efn|ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණේ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරඟ කළේය.}}
| align=center| 21,306
| align=center| 0.16%
| {{no2|පරාජය}}
|}

===පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! වසර
! ඡන්ද
! %
! ආසන
! +/–
! නායකයා
! ආණ්ඩුබලය
|-

! [[1952 ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1952]]
| align=center| 361,250
| align=center| 15.52%
| {{Composition bar|9|95|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{steady}}  9
| rowspan=&quot;2&quot; | [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]]
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[1956 Ceylonese parliamentary election|1956]]
| align=center| 1,046,277
| align=center| 39.52%
| {{Composition bar|51|95|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 42
| {{yes2|Government}}
|-

! [[March 1960 Ceylonese parliamentary election|1960 (March)]]
| align=center| 647,175
| align=center| 21.28%
| {{Composition bar|46|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 5
| [[ි.පී. ද සිල්වා]]
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[July 1960 Ceylonese parliamentary election|1960 (July)]]
| align=center| 1,022,171
| align=center| 33.22%
| {{Composition bar|75|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 29
| rowspan=&quot;5&quot; | [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-

! [[1965 Ceylonese parliamentary election|1965]]
| align=center| 1,221,437
| align=center| 30.18%
| {{Composition bar|41|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 34
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[1970 Ceylonese parliamentary election|1970]]
| align=center| 1,839,979
| align=center| 36.86%
| {{Composition bar|91|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 50
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-

! [[1977 Sri Lankan parliamentary election|1977]]
| align=center| 1,855,331
| align=center| 29.72%
| {{Composition bar|8|168|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 83
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[1989 Sri Lankan parliamentary election|1989]]
| align=center| 1,780,599
| align=center| 31.8%
| {{Composition bar|67|225|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 59
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[1994 Sri Lankan parliamentary election|1994]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center| [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්‍රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan=&quot;4&quot; | [[චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}} 
|-

! [[2000 Sri Lankan parliamentary election|2000]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center| [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්‍රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}} 
|-

! [[2001 Sri Lankan parliamentary election|2001]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center|  [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්‍රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-

! [[2004 Sri Lankan parliamentary election|2004]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}} 
|-

! rowspan=2 |[[2010 Sri Lankan parliamentary election|2010]]
| rowspan=2 colspan=&quot;4&quot; align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan=2 | [[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}} 
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} &lt;small&gt;(2015)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.newsfirst.lk/2015/01/16/nimal-siripal-de-silva-appointed-new-opposition-leader/72451/|title=Nimal Siripala de Silva appointed as the new Opposition Leader|date=16 January 2015|website=Sri Lanka News – Newsfirst}}&lt;/ref&gt;
|-

! rowspan=2 | [[2015 Sri Lankan parliamentary election|2015]]
| rowspan=2 colspan=&quot;4&quot; align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි &lt;br /&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan=&quot;4&quot; | [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]]
| {{partial|ආණ්ඩු පක්ෂය/විපක්ෂය}} &lt;small&gt;(2015–2018)&lt;/small&gt;{{efn|පක්ෂයේ එක් කොටසක් [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] නායකත්වය දුන් යහපාලන රජයට එක් වූ අතර අනෙක් කණ්ඩායම විපක්ෂයේ අසුන් ගත්හ.}} 
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} &lt;small&gt;(2018–2019)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives1.sundayobserver.lk/2018/12/16/news/upfa-sit-opposition|title=UPFA to sit in the Opposition|date=15 December 2018|website=Sunday Observer}}&lt;/ref&gt;
|-

! rowspan=2 | [[2020 Sri Lankan parliamentary election|2020]]
| rowspan=2 colspan=&quot;4&quot; align=center|[[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] හි &lt;br/&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|Government}} &lt;small&gt;(2020–2022)&lt;/small&gt;
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} &lt;small&gt;(2022 සිට)&lt;/small&gt;
|-
![[2024 Sri Lankan parliamentary election|2024]]
| colspan=&quot;4&quot; align=center|[[New Democratic Front (Sri Lanka)|නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණ]] හි &lt;br/&gt; හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| [[නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා]]
|{{no2|විපක්ෂය}} 
|}

==සටහන්==
{{notelist}}

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==අතිරේක සබැඳි==
{{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුව]]</text>
      <sha1>dytdz14vbmyp49ox018dodoaodzh2gm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ටයිටස් තොටවත්ත</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35789</id>
    <revision>
      <id>788710</id>
      <parentid>665081</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T05:11:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13188" sha1="pn42rkk74ipcxzfsk5rfsev9k9b2a4a" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name        =ටයිටස් තොටවත්ත
| image       =F1006154-3.jpg
| image_size  = 255Px
| caption     = ටයිටස් තොටවත්ත
| birth_name  = දොන් එමානුවෙල් ටයිටස් ද සිල්වා
| birth_date  = [[1929 අප්‍රේල් මස 17 වැනිදා]]  
| birth_place = |[[ශී‍්‍රලංකාව]], [[බොරැල්ල]]
| death_date  = 2011 ඔක්තෝබර් මස 15 වන දින
| death_place = [[කොළඹ]]
| death_cause = 
| resting_place = 
| resting_place_coordinates = 
| residence   = 
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශී‍්‍ර ලාංකික
| other_names = 
| known_for   =   [[චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක]], [[තිරරචක]], [[චිත්‍රපට සංස්කාරක]], [[රූපවාහිනී හඬකැවීම් ශිල්පී]]
| education   =   කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය
| employer    =
| occupation  = 
| Profession  =  
| title       = 
| networth    = 
| height      = 
| weight      = 
| term        = 
| predecessor =   
| successor   = 
| party       = 
| boards      = 
| religion    = 
| spouse      = සුජාතා තොටවත්ත
| partner     =  
| children    = දමිත් තොටවත්ත
| parents     =   සිසිලියා සෙට්ටිනායක , ටී. ජී. එම්. ජූලියස් ද සිල්වා
| relatives   = 
| signature   = 
| website     = 
}}

'''ටයි මාමා''' ලෙස සිරිලක කුඩා දරු දැරියන්ගේ අපමණ ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ '''ටයිටස් තොටවත්ත''' මහතා (අප්‍රේල් 17, 1929 - ඔක්තෝබර් 15, 2011) [[ශ්‍රී ලාංකික]] චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු ද, සංස්කාරකවරයයකු ද, රූපවාහිනී හඬකැවීම් ශිල්පියකු ද වේ. 60, 70 දශකවල දී සිංහල චිත්‍රපට කිහිපයක් අධ්‍යක්ෂණය කළ ඔහු පසුකාලීන ව රූපවාහිනියේ සිංහල ළමා වැඩසටහන් නිර්මාණයෙහිලා පුරෝගාමීව කටයුතු කළේ ය. 2011 ඔක්තෝබර් 15 වන දින කොළඹ පෞද්ගලික රෝහලකදී මිය යන විට ඔහු 82 වන වියේ පසු වූවේ ය.&lt;ref name=&quot;lankacnews&quot;&gt;http://lankacnews.com/sinhala/news/30316/&lt;/ref&gt; සිනමා විචාරක, මාධ්‍යවේදී නුවන් නයනජිත් කුමාර විසින් '''සොඳුරු අදියුරු සකසුවාණෝ''' නමින් ටයිටස් තොටවත්තයන් පිළිබඳ ග්‍රන්ථයක් රචනා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;ටයිටස්‌ තොටවත්ත වැනි කලාකරුවන් මේ ලක්‌ දෙරණේ තව තවත් බිහිවේවා&quot;&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.divaina.com/2009/11/09/news15.html |access-date=2011-10-15 |archive-date=2010-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124000514/http://www.divaina.com/2009/11/09/news15.html }}&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==

ගැහැණු දරුවන් දෙදෙනෙකු ද පිරිමි දරුවන් දෙදෙනෙකු ද සිටි පවුලක පස්වැනි දරුවා ලෙස දොන් එමානුවෙල් ටයිටස් ද සිල්වා උපත ලැබී ය. කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් සිප් සතර හැදෑරූ ඔහු කලාව උගත්තේ ජේ. ඩී. ඒ. පෙරේරා සහ ස්ටැන්ලි අබේසිංහගෙනි. පසු ව ඔහු මරදාන තාක්ෂණික විද්‍යාලයට ඇතුලත් වූවේ ය. කුඩා කල සිට ම චිත්‍රපට පිළිබඳ ව තිබූ ඇල්ම නිසා හෙතෙම රජයේ චිත්‍රපට අංශයට ඇතුලත් වීමට සිහින මැවුවේ ය. පුවත්පත් දැන්වීමකට අනුව අයදුම්පතක් යොමු කළ ඔහු ඒ සඳහා තිබූ පරීක්ෂණවලින් සමත් වීමෙන් සිනමා කාර්මික ශිල්පියෙක් ලෙස රජයේ චිත්‍රපට අංශයට එක් වූවේ ය. චිත්‍රපට අංශය භාර ව සිටි ඉතාලි ජාතිකයන් ඇසුරෙන් අත්දැකීම් ලබා ගත් ඔහු එහි දී සිනමා කාර්මික ශිල්පය උගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;වෙනස් විදියට හිතන ටයි&quot;&gt;http://www.dinamina.lk/2010/06/15/_art.asp?fn=f1006154&amp;p=1{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තීය දිවිය==

1956 වසරේ දී [[රේඛාව]] චිත්‍රපටය නිපැයීමේ දී ටයිටස් තොටවත්ත, සංස්කාරකවරයා ලෙස [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] සහ විලී බ්ලේක්  &lt;ref&gt;http://www.dailynews.lk/2004/06/21/fea07.html&lt;/ref&gt; සමග එක්වූවේ ය.&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/name/nm0861842/&lt;/ref&gt; එය, එ කල පැවති දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපට අනුකරණය කිරීමේ රටාවෙන් බැහැර ව සිංහල චිත්‍රපටයක් තැනීමේ අරමුණෙන් කළ නිපැයුමක් විය.

සිංහල සිනමාවේ ප්‍රථම වරට දුෂ්ට චරිතයක් නිරූපණය කරමින් [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] රඟපෑ '''චණ්ඩියා''' චිත්‍රපටය තොටවත්තයන්ගේ පළමු සිනමා අධ්‍යක්ෂණය යි. එය 1965 වසරේ දී තිර ගත විය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.sundayobserver.lk/2006/10/22/imp03.asp |access-date=2011-10-15 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606121543/http://www.sundayobserver.lk/2006/10/22/imp03.asp }}&lt;/ref&gt; ''කවුද හරි'' ([[1969]]), ''තෙවත'' ([[1970]]) and ''හාරලක්ෂය'' ([[1971]]).&lt;ref name=&quot;films.lk&quot;&gt;http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=707{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ අනෙකුත් සිනමා නිර්මාණයන් ය.

[[1980]] වසරේ දී ටයිටස් තොටවත්තයන් ලියා අධ්‍යක්ෂණය කළ '''හඳයා''' චිත්‍රපටය එම වසරේ හොඳම චිත්‍රපටය ලෙස සරසවි සම්මානයට පාත්‍ර විය.&lt;ref name=&quot;films.lk&quot;/&gt;

80 සහ 90 දශකයන්හි දී රූපවාහිනියේ සිංහල ළමා වැඩසටහන් නිර්මාණය කිරීමට ඔහු පුරෝගාමී වූවේ ය. ඔහු විසින් සිංහල හඬ කැවූ හාවා හරි හාවා, [[දොස්තර හොඳ හිත]], පිස්සු පූසා, ගලිවර්ගේ සුවිසැරිය වැනි කාටූන් කතා ශ්‍රී ලංකාවේ කුඩා දරු දැරියන්ගේ නොමද ආදරය දිනා ගත්තේ ය. ඔහු රූකඩ චරිත ද රූපවාහිනියට හඳුන්වා දුන්නේ ය. ජාතික රූපවාහිනියට හඬදෙකැවී මැදිරියක් ලබා ගැනීමට ද ඔහු සමත් වූවේ ය. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය ඇතිවූ මුල් යුගයේ සිංහල, දෙමළ, ඉංග්‍රීසි භාෂා ත්‍රිත්වයම එකවර යොදාගෙන විකාශය වූ ප්‍රථම රුපවාහිනි වැඩසටහන නිර්මාණය කළේ ද ටයිටස් තොටවත්තයන් ය.([[1971]]).&lt;ref name=&quot;ටයිටස්‌ තොටවත්ත වැනි කලාකරුවන් මේ ලක්‌ දෙරණේ තව තවත් බිහිවේවා&quot;/&gt;

ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වරට පැවැත්වූ ජාතික ජනමාධ්‍ය සම්මාන උළෙලේ දී රූපවාහිනී මාධ්‍යයේ දියුණුව උදෙසා කළ සේවය වෙනුවෙන් ටයිටස් තොටවත්තයන් හට රන් පදක්කමක් පිරිනැමිණ. එහිදී පුවත්පත් කලාව වෙනුවෙන් '''ඩී. එෆ්. කාරියකරවන''' මහතාට ද ගුවන් විදුලි මාධ්‍යය වෙනුවෙන් '''විජය කොරයා''' මහතා හට ද රන් පදක්කම් පිරිනැමිණ.

==චිත්‍රපට සඳහා දායකත්වය==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වර්ෂය
! චිත්‍රපටය
! දායකත්වය
|-
| 1956
| රේඛාව
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1960
| සංදේශය 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1962
| රන්මුතුදූව 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1964
| ගැටවරයෝ 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1964
| ධීවරයෝ 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1965
| චණ්ඩියා 
| අධ්‍යක්ෂණය, තිරරචනය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1965
| පරසතු මල් 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1966
| සාරවිට 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1967
| සොරුන්ගෙත් සොරු 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1967
| වසන්ති 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1968
| පුංචි බබා 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1969
| කවුද හරි? 
| අධ්‍යක්ෂණය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1969
| බඩුත් එක්ක හොරු 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1969
| හන්තානේ කතාව 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1970
| තෙවත 
| අධ්‍යක්ෂණය, තිරරචනය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1971
| හාර ලක්ෂෙ 
| අධ්‍යක්ෂණය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1974
| සිහසුන 
| අධ්‍යක්ෂණය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1974
| සාගරිකා 
| අධ්‍යක්ෂණය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1975
| සිකුරුලියා 
| චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1976
| මංගලා
| අධ්‍යක්ෂණය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1977
| [[මාරුවා සමඟ වාසේ]]
| අධ්‍යක්ෂණය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|-
| 1979
| හඳයා
| අධ්‍යක්ෂණය, චිත්‍රපට සංස්කරණය
|}&lt;ref&gt;http://rateyourmusic.com/artist/titus_thotawatte&lt;/ref&gt;

==පරිශීලන==

{{reflist}}

==බාහිර සබැඳුම්==
* [http://www.imdb.com/name/nm0861842 IMDb හි ටයිටස් තොටවත්ත]

[[ප්‍රවර්ගය:1929 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රීලාංකික චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:2011 මරණ]]

&lt;!--Interwiki--&gt;</text>
      <sha1>pn42rkk74ipcxzfsk5rfsev9k9b2a4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නත්තල් ගස් වගා කිරීම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36578</id>
    <revision>
      <id>788720</id>
      <parentid>762223</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T07:07:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60617" sha1="41yx7556bivcnv647vdtnn0wl3znire" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Christmas tree farm FL.JPG|thumb|right|එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරීඩා හි නත්තල් ගස් වගාකරන්නෙකු විසින් වගා කටයුතු වලදී කප්පාදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය රජයේ නිලධාරියෙකුට පහදා දෙන අයුරු.]]'''නත්තල් ගස් වගා කිරීම''' යනු [[කෘෂිකාර්මික|කෘෂිකාර්මික]],[[වන වගා]] සහ [[උද්‍යාන වගාවේ|උද්‍යාන වගාවේ]] නියැලෙන්නන් විශේෂයෙන් නත්තල් ගස් සඳහාම පාවිච්චි කරන්නා වූ [[පයින්]]([[Pine]]),[[ස්පෘස්]]([[Spruce]]) හා [[fපර්]]([[Fir]]) වැනි ශාක විශේෂ වගා කිරීමයි. නත්තල් ගස් වගා කිරීමේ ගොවිපලක් මුලින්ම ස්ථාපනය වූයේ 1901 දී වූවද, බොහෝ පාරිභෝගිකයන් 1930 හා 1940 ගණන් වනතුරුම තමාට අවශ්‍ය ශාක ලබා ගත්තේ වනාන්තරයෙනි.නත්තල් ගස් වගා කිරීම වරකදී ප්‍රමිතියෙන් අඩු ගොඩබිම් වගා කිරීම සඳහා යෙදූ ජීව්‍ය විකල්පයක් ලෙස යොදා ගත් නමුත් කෘෂි කර්මාන්තයේ දියුණුවත් සමඟ එම අනුදැනුම වෙනස් වී ඇත.ගුණාත්මක භාවයෙන් යුත් ප්‍රශස්ථ අස්වැන්නක් ලබා ගැනීම සඳහා වගාබිම් සමතලා විය යුතු අතර, යටි වගාවෙන් හා දිරාපත් වන ශේෂ කොටස් වලින් තොර විය යුතු බව දැන් සැලකේ.

පයින් හා fපර් ශාක විශේෂ වල පුළුල් භේද ගණනාවක් නත්තල් ගස් ලෙස වගා කළ ද ඒවායින් වඩා ජනප්‍රිය විශේෂ ඇත්තේ අතලොස්සක් පමණි. එක්සත් ජනපදය තුළ [[ඩොග්ලස් fපර්]]( [[Doglas fir]]), [[ස්කොට්ස් fපර්]]([[Scots fir]]), [[fප්රේසර් fපර්]]([[Fraser fir]]) යන ශාක විශේෂ හොඳින් අලෙවි වන විශේෂ වේ. [[එක්සත් රාජධානිය]] තුළ හොඳින් අලෙවි වන විශේෂ වනුයේ [[නෝර්මැනන් fපර්]]([[Nordmann fir]]) හා [[නෝර්වේ ස්පෘස්]]([[Norway spruce]]) යන ශාක විශේෂ වන අතර මේවා යුරෝපය තුළද ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී. අනෙකුත් ඕනෑම [[කේතුධර ශාක]]යක් මෙන්ම නත්තල් ගස් ද [[පලිබෝධකයන්]]ට පහසුවෙන් ගොඳුරු විය හැකි ශාක වේ. කෘමි පලිබෝධකයන් අතර [[adelgids]] සහ [[කූඩිත්තන්]] වඩාත් සුළභ ගැටළුව වී ඇති අතර ඕක් ශාක ක්ෂණික මිය යාම([[sudden oak death]]) කැලිෆෝනියාවේ ගොවිපල වල වර්ධනය වෙමින් පවතින ගැටළුවක් වේ. පලිබෝනාශක භාවිතය, ජෛව විවිධත්වයට බලපෑම් ඇති කළ හැකි බැවින්, නත්තල් ගස් වගාව පරිසරවේදීන්ගේ විවේචනයටද ලක් වූ කරුණක් වී ඇත.

වගාවේ අවසාන පියවර වන [[අස්වැන්න]] ලබා ගැනීම ක්‍රම කිහිපයකින් සිදු වන අතර වඩා ජනප්‍රිය එක් ක්‍රමයක් වන්නේ; පාරිභෝගිකයාට සිය වගා බිමට ඇතුල් වීමට ඉඩ දී, මිලයට ගන්නා ගස් වර්ග තෝරා ගෙන, ඔවුන් විසින්ම ඒවා කපා ගැනීමේ ක්‍රමයයි. තවත් සමහර ගොවීන් ශාක මූල ගෝල(balled roots) සහිතව පෝච්චි තුළ වගා කරන අතර ඒවා නත්තල් සඳහා භාවිතා කර ආපසු වගා කර නැවත ඒවා ඊළඟ වසර සඳහාද භාවිතා කරනු ලැබේ. එක්සත් ජනපදය නත්තල් ගස් වල ප්‍රවේණි සංයුතිය පිලිබඳව පර්යේශණ පවත්වා ඇති අතර, වඩා හොඳ ජාන දර්ශ සහිත බීජ නිපදවා ඇත. ගුණාත්මක බවින් වැඩි හා හොඳ අස්වැන්නක් ලබා දෙන නත්තල් ශාක මෙම බීජ වගා කිරීමෙන් ලබා ගත හැක. කැනඩාව හා එක්සත් ජනපදය විසින් නත්තල් ගස් කැපීම සඳහා නීතිමය ප්‍රමිති තත්ත්වයන් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

==ඉතිහාසය==
සදාහරිත ශාක වගා කිරීමේ පුරුද්ද, විශේෂයෙන් නත්තල් ගස් ලෙස ඒවා යොදා ගැනීම හා අලෙවි කිරීම 1901 වසරේ පටන් අතීතයක සිට සිදු වූවකි. 1901 දී [[නිව් ජර්සි]] වල ට්රෙින්ටොන්(Trenton) හිදී නෝර්වේ ස්පෘස්(norway spruce) ශාක 25000 කින් යුත් ගොවිපලක් ආරම්භ කරන ලදී. නිව්යෝර්ක් නගරයට අලෙවිය සඳහා ගොවියකු විසින් කැට්ස්කිල් ([[Catskill]]) කඳුවැටියෙන් ගෙනෙන ලද ශාක අලෙවි කිරීමෙන් ඊට අවුරුදු 50කට පෙර නත්තල් ගස් සඳහා වෙළඳ පොළ ආරම්භ වූ බව සඳහන් වේ. මෙසේ අලෙවිය ආරම්භ කර තිබියදීත්, බොහෝ මිනිසුන් 1930 හා 1940 ගණන් වනතුරු වනාන්තරයට ගොස් නත්තල් ගස් කපා ගෙනවිත් ඇත. බොහෝ ශාක වගා කර ඇත්තේ [[දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාරමය]]ට පසුවයි. 1950 ගණන් වලින් පසුව පාරිභෝගික ඉල්ලුම අනුව ගොවීන් විසින් ශාක කප්පාදු කර සකස් කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. 1960 - 1970 අතරතුර කාලයේදී නත්තල් ගස් වෙලඳපොල වැඩි දියුණු වූ නමුත් 1980 ගණන් වල අග භාගයේදී ස්වාභාවික නත්තල් ගස් සඳහා වෙළඳ පොල හා මිල පහත බසින ලදී. 21-වන ශත වර්ෂය මුල් භාගයේ දී ලෝකය පුරා විකුණන ලද  කෘතිම නොවන ස්වාභාවික නත්තල් ගස් අතරින් 98% ක්ම ශාක ගොවිපල් වල වගා කරන ලදී.

==වගා කිරීම==
===භූමිය සහ දේශගුණය===
[[Image:Southern Virginia Christmas tree farm.jpg|thumb|left| දක්ෂිණ වර්ජිනියාවේ නිම්නයක පිහිටි නත්තල් ශාක වගා බිමක්.]]
නත්තල් ගස් වගා කිරීම සඳහා හොඳම පිහිටීම පලිබෝධක අවහිරතා වලින් තොර සාපේක්ෂව තැනිතලා පොළවයි.අතීතයේ දී නත්තල් ගස් වගා කරන්නන් ඔවුන්ගේ වගා බිම් ස්ථාපනය කර ඇත්තේ කෘෂිකාර්මික මුඩුබිම් හෝ කෘෂිකර්මය සඳහා එතරම් හිතකර නොවන බිම් වලයි. කෙසේ වෙතත් නූතන නත්තල් ගස් වගා කරන්නන් තම අවධාරණය ප්‍රමිතියෙන් ඉහල ශාක වලට යොමු කර ඇති අතර භූමි ගුණාත්මක භාවය පිළිබඳ අපේක්ෂාව ද ඉහල ගොස් ඇත. ඇත්තවශයෙන්ම සමහර fප්රේසර් fපර්([[Fraser fir]]) වැනි ශාක විශේෂ, අඩු ගුණාත්මක බවින් යුත්, ආන්තික ගොවිබිම් වල වගා කළ නොහැක. [[Image:Christmas tree farm IA.JPG|thumb|right|This Christmas tree farm in [[Iowa]] is located on flat ground and has well-mowed rows between the trees.]]බෑවුම් හෝ ප්‍රපාත සහිත ඉඩම් වලට වඩා සමතලා බිම් මේ සඳහා යෝග්‍ය වන්නේ බෑවුම් සහිත ඉඩම් පොහොර ඛාදනයට හා ක්ෂීරණයට ලක් වීමට ඇති ඉඩ කඩ වැඩි බැවිනි. ගල් පර්වත, ආවරණ වැට වල් යනාදී සැලකිය යුතු බාධක තිබීමද මෙම වගාවට අහිතකර වේ. අනෙකුත් ශාක හා බෝග වලට මෙන්ම, නත්තල් ශාක සඳහා ද වර්ධනය සඳහා වූ විශේෂිත පෝශක ද්‍රව්‍යය අවශ්‍ය වේ. ඉතා වැදගත් මූලද්‍රව්‍යයද 16ක් මෙහි වර්ධනයට අවශ්‍ය අතර ඒවා වාතයෙන් සහ ජලයෙන් ලබා ගනී. තවද හයිඩ්රදජන්, කාබන් හා ඔක්සිජන් නයිට්රවජන්, පොස්පරස්, පොටෑසියම්, කැල්සියම්, මැග්නීසියම්, සල්ෆර්, බෝරෝන්, තඹ, ක්ලෝරීන්, මැග්නීසියම්, මොලිබ්ඩේනිම්, යකඩ, සින්ක් යන මේවා පසෙන් ලබා ගනී. අත්‍යාවශ මූල ද්‍රව්‍ය පසෙන් ලබා ගත නොහැකි අවස්ථා වලදී, ඒ සඳහා පොහොර කෘතිමව යොදනු ලැබේ. පස පිළිබඳව සළකා බැලිය යුතු අනෙකුත් වැදගත් කරුණු වනුයේ පසේ PH අගය හා ජලය ගලා බසින ආකාරයයි. සමහර පාංශු තත්ත්වයන්ගේ ගැලපීම ශාක වර්ගය මත රඳා පවතී. පයින් ශාක සාමාන්‍යයෙන් වැලි සහිත හෝ වැලි ලෝම පස සඳහා අනුවර්තී  වන අතර සුදු ස්පෘස්(White spruce) හා ඩොග්ලස් fපර්( Doglas fir) වැනි fපර් ශාක; සිනිඳු වයනයක් ඇති ලෝම් පසට හා මැටි ලෝම් පසට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. සමහර ශාක ඕනෑම ආකාරයේ පසක වර්ධනය වන නමුත් නත්තල් ශාක වඩා හොඳින් වර්ධනය වීම සඳහා හොඳින් ජලය ගලා බැස යන බිමක් තිබිය යුතුයි. 

දේශගුණික බලපෑම අනිකුත් කෘෂිකාර්මික වගාවන්ට සේම වේ. ශීත සෘතුවේදී ඇති වන අධික ශීතල සහ උණුසුම් හා වියලි අන්ත තත්ත්වයන් නිසා අස්වැන්න කැපීමෙන් පසු වගාවට නැවත ගොඩ නැගිය නොහැකි හානි සිදුවිය හැකියි. බලාපොරොත්තු වන කාලයට කලින් හිම වැටීම ආරම්භ වුව හොත්, අස්වැන්න කපා ගැනීම සහ ඒවා නැව් ගත කිරීම දුෂ්කර වීමට හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම නොහැකි වීමට ද ඉඩ ඇත.

===ශ්‍රමය හා උපකරණ===
නත්තල් ගස් වගා කිරීම අධික ලෙස ශ්‍රමය වැය වන ක්‍රියාවලියකි.ශාක වගා කිරීමට පෙර විශාල ගස් හා ගල් වැනි බාධක ඉවත් කිරීම සඳහා යන්ත්‍ර මඟින් බිම පෙරලා සකස් කිරීම භූමියේ ස්වාභාවය හා තත්වය මත කළ යුතු වේ.යටි වගාව විශාල වශයෙන් ඇත්නම්, බිම කොටා සකස් කිරීම සිදු කෙරේ. බිම කොටා සකස් කිරීම ගස් හා වල් පැලෑටි වල ඉතිරි වූ කොටස් ඉවත් කිරීමට පහසු වේ.දැවමය ශාක හා වල් පැලෑටි යන දෙකම වගාවට පෙර පාලනය කිරීම අවශ්‍ය වන අතර මෙය බහුල වශයෙන් කරනු ලබන්නේ රසායනික වල්නාශක යෙදීමෙනි. මීට අමතරව සමහර පොහොර වර්ගද වගා කිරීමට පෙර හඳුන්වා දිය යුතුවේ.මෙසේ බීජ පැල සිටුවීමට පෙර කරනු ලබන දේවල්, නත්තල් ගස් වගාව සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා ඉතා වැදගත් වේ.

ගස් වගා කිරීමෙන් පසුවද කළයුතු දේ ඇත. සත්ත්ව පලිබෝධකයන් විශේෂයෙන් කෘමීන් සහ රෝග නිරන්තරයෙන් අධීක්ෂණය කරමින් පාලනය කළ යුතුය. නත්තල් ගස් වල ලාක්ෂණික වෙළඳ සළකුණු හැඩය ලබා ගැනීම සඳහා, පැළ සිටුවීමෙන් පසුව වසර දෙකේ සිට හතර දක්වා කාලයේදි, විශේෂයෙන් බොහෝ පයින් හා fපර් විශේෂ සඳහා කප්පාදු කිරීම අවශ්‍ය වේ. කප්පාදු නොකිරීම හෝ එය ප්‍රමාද විම නිසා ශාක වැස්ම අතර ඇති වන පරතරය වැඩි වන අතර එවිට ශාක අලෙවි කිරීම අපහසු වේ. ස්කොට්ස් පයින් (Scots pine) වැනි සමහර පයින් විශේෂ සුප්ත කාල වලට හසුවීම් නිසා පත්‍ර කහ වීමට ලක්වේ.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
උපකරණ සඳහා වැය වන මුදල විශාල වශයෙන් වෙනස් වේ. නත්තල් ගස් වගාවක් සඳහා සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය වන උපකරණ නම්, පළිබෝධනාශක ඉසින උපකරණ, ට්‍රැක්ටර් යන්ත්‍ර, මුවහත් කරන උපකරණ යනාදියයි.ඇමරිකන් ඩොලර් 4000ක් පමණ වන යාන්ත්‍රික පැළ සිටුවනයක් අත්‍යාවශ්‍ය නොවුණද, ගොවියන් සඳහා ශ්‍රමය ඉතිරි කර දෙන සුඛෝපභෝගි උපකරණයකි. නත්තල් ගස් වගාවේ ජීවය වූ බීජ පැළ ගොවීන්ට පැළ තවාන් වලින් මිලදී ගත හැක. ඔරෙගන්(Oregan)හි එක් ගොවියෙක්ට පැළ 1000ක් සඳහා ඇමරිකන් ඩොලර් 200-300 මුදලක් වැය කොට බීජ පැල මිලයට ගත හැක. එක් ගොවියෙක් තොග වෙළෙන්දෙක් ලෙස ඔහුගේ අවසන් අස්වැන්නෙන් එක් ශාකයක් ඇමරිකන් ඩොලර් 20 බැගින් අලෙවි කරනා අතර අනිකුත් වියදම් කපා හැරිය විට එක් ගසකින් ඇමරිකන් ඩොලර් 2-3 අතර ලාභයක් ලැබේ.


===ගස්===
[[Image:Abies fraseri cone.jpg|thumb|left|[[Fraser Fir]] (''cone and foliage pictured'') is a popular species of Christmas tree in both the United States and Great Britain.]]
උතුරු ඇමරිකවේ වෙළදපොලෙහි හොඳින්ම විකිනෙන විශේෂ අතර ස්කොට්ස් පයින් ([[Scots pine]]), ඩොග්ලස් fපර්([[Doglas fir]]), නෝබල් fපර්([[Noble fir]]), බල්සම් fපර්([[Balsam fir]]), fප්රේසර් fපර්([[Fraser fir]]), වර්ජිනියා fපර්([[Virginia fir]]), සහ නැගෙනහිර සුදු පයින්([[Eastern White pine]]) මුල් තැනක් ගනී. එසේද වුවත් අනිකුත් විශේෂද වගා කොට අලෙවි කෙරේ. උදාහරණයක් ලෙස ඇල්බමා (Albama)හි නත්තල් ගස් ලෙස වගා කෙරෙන ශාක ලෙස නැගෙනහිර සුදු පයින්(Eastern White pine), රෙඩ්සිඩාර්(Redcedar), වර්ජිනියා පයින් (Virginia pine), ලීලෑන්ඩ් සයිප්රතස්(Leyland Cypress) සහ ඇරිසෝනා සයිප්රeස්(Arizona Cypress) සඳහන් කළ හැක. එක්සත් ජනපදයේ වාර්ෂිකව වගා කෙරෙන ශාක අතරින් වැලි පයින්(Sand Pine) සහ ස්පෘස් පයින්(Spruce Pine) 20,000ක් ෆ්ලොරීඩා(Florida) හි වගා කෙරේ. 

[[Image:Norway Spruce Flowers.jpg|thumb|right|[[Norway Spruce]] is a popular Christmas tree species in Europe.]]
මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ වඩාත් ජනප්‍රිය විශේෂය නෝර්ඩ්මන් fපර්( Nordmann fir) වේ. බ්‍රිතාන්‍යයේ ජනප්‍රිය අනිකුත් විශේෂ වන්නේ නෝර්වේ ස්පෘස්([[Norway Spruce]]) සහ ස්කොට්ස් පයින්([[Scots Pine]]) ය. එයින් ස්කොට්ස් පයින්(Scots Pine)තරමක් දුර්ලභ වන අතර පත්‍ර පහසුවෙන් කැපිය නොහැකි තියුණු කූරු සහිත වේ.

එක්සත් ජනපදයේ ශාන්තිකර වයඹ දිගෙහි([[Pacific NorthWest]])ප්‍රධාන වශයෙන් නත්තල් ගස් වගා කරන ප්‍රදේශ වල ප්‍රාථමික ශාක විශේෂය ලෙස වගා කෙරෙන්නේ ඩොග්ලස් fපර්(Douglas fir) ශාකයයි. ශාන්තිකර උතුරෙ([[Pacific North]]) හි හරි අඩක්ම වගා කරනුයේ ඩොග්ලස් fපර්([[Douglas fir]]) ශාකයයි. ඩොග්ලස් fපර්(Douglas fir) ශාකය නත්තල් ගස් ලෙස අලෙවි කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරම් මේරීම සඳහා වසර 5-7 දක්වා කාලයක් ගතවේ. මෙම ප්‍රදේශයේ සුලභව ඇති තවත් ශාකයක් වන නෝබල් fපර්( Noble fir), ඩොග්ලස් fපර්(Douglas fir) හා ග්‍රෑන්ඩ් fපර්(Grand fir) ශාක වලට වඩා වැඩි මිලක ඉල්ලුමක් ඇත. මුළු අස්වැන්නෙන් 10% ක් පමණ මින් ලැබෙන අතර අනෙක් විශේෂ වලින් ලැබෙන්නේ 3-5% ප්‍රමාණයකි.

fප්රේසර් fපර්(Fraser fir) වැවෙන්නේ උතුරු ඇමෙරිකවේ උතුරු කැරොලිනා(North Carolina) හි පිහිටි ඇපලිචින් කඳුවැටි (Appalachian Mountains ) වල වන අතර නත්තල් ගස් අතරින් වටිනාම සහ වඩාත් ජනප්‍රිය ශාකය ලෙසද සැලකේ.දකුණු එක්සත් ජනපදයේ ජනප්‍රියම නත්තල් ශාක විශේෂය වනුයේ වර්ජිනියා පයින්(Virginia Pine) ශාක විශේෂයි. කැනඩාවේ සුදු පයින්(White Pine), සුදු ස්පෘස්(White Spruce), ස්කොට්ස් පයින්(Scots Pine), නීල ස්පෘස්(Blue Spruce) සහ යන ශාක බහුලව වගා කරනු ලැබේ.ඔන්ටාරියෝ(Ontario) හි එක් ප්‍රාන්තයක, ගෘහස්ථව හා අපනයනය කිරීම සඳහා සැම විටම වගා කරන ප්‍රමුඛ ශාකය වන්නේ ස්කොට්ස් පයින්(Scots Pine)ය. ලෝකයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වල ස්වාභාවික නත්තල් ගස් හා වගා කළ විවිධ වූ ශාක ප්‍රභේද ජනප්‍රිය වේ. යුරෝපය තුළ නෝර්වේ ස්පෘස්(Norway Spruce) ජනප්‍රිය වේ.

===පළිබෝධකයන්, රෝග සහ වල්පැලෑටි===

{{Main|Christmas tree pests and weeds}}
[[Image:Balsam woolly adelgid.gif|thumb|left|An adult [[Balsam woolly adelgid]], a major pest in the Christmas tree industry]]

බොහොමයක් කේතුධර ශාක වගා කිරීමේදී ශාක මුහුණ දෙන පළිබෝධකයන් වන්නේ Balsam woolly adelaide ඇතුළු තවත් Adelaide වර්ග සහ කූඩිත්තන්ය. පයින් ශූට් කුරුමිණියන්(Pine Shoot Beetle) සහ ජිප්සි සලබයා(Gypsy Moth) වැනි ආක්‍රමණශීලී කෘමි විශේෂ ද නත්තල් ගස් වගාවට තර්ජනයක් වේ. නත්තල් ගස් දිලිර පරපෝශිතයන්ටද ගොදුරු විමේ අවදානමක් ඇත. මේ නිසා ඇති වන රෝගය මුල් කුණු වීමේ රෝගයයි. එසේම කැලිෆෝනියා, වොෂින්ටන්, ඔරෙගන් සහ බ්‍රිතාන්‍යය කොලොම්බියා වල ඕක් ශාක ක්ෂණික මිය යාම(sudden oak death) බහුලව ඇත. R. pseudotsugae සහ Rhabdocline weirii වැනි ශාක රෝග කාරක වලට ගොඩුරු වීමේ අවදානම ඩොග්ලස් fපර් (Doglas fir) ශාක සඳහා විශේෂයෙන් ඇත. R. weirii ආසාදනය වන්නේ ඩොග්ලස් fපර් (Doglas fir) ශාකයට පමණි.මෙම රෝග කාරකය ඩොග්ලස් fපර් ශාකය විකිණීමට නොහැකි තත්ත්වයට පත් කරන අතර, පොදුවේ නත්තල් ගස් වගා කර්මාන්තයට රෝග කාරකයන් තදින් බලපායි. මුවන් සහ බිම් ලේනුන් ද නත්තල් ගස් වගාවට තර්ජයක් වේ. මුල් හා අංකුර කා දැමීම ඔවුන් කරන හානියයි. පයින් ග්‍රෝස්බීක්(Pine Grosbeak) ඇතුළු සමහර කුරුල්ලන්ද පලිබෝධක වන අතර කේතුධර අංකුර ඔවුන් ආහාරයට ගනී. ස්කොට්ස් පයින්(Scots Pine), නැගෙනහිර සුදු පයින්(Eastern Pine) සහ රතු පයින්(Red Pine) මෙන්ම ස්පෘස්(Spruce) ශාකද ඉහත පලිබෝධකයන්ට ගොදුරු වේ. කුඩා වල් පැලෑටි මෙන්ම, විශාල දැව ශාකද ජලය සහ පෝශක සඳහා නත්තල් ගස් සමඟ තරඟ කරයි. එනිසා රසායනික වල්නාශක යෙදීම, තණකොළ කැපීම වැනි පාලන ක්‍රම යෙදීම අවශ්‍ය වේ.


===ගුණාත්මභාවය===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:350px; float:right;clear:right;margin:0 0 0.5em 1em;&quot;
|+ '''USDA Christmas Tree Grades'''&lt;ref name=grades/&gt;
|-
! style=&quot;width:7em;&quot;| '''Grade'''
! '''Requirements'''&lt;ref name=table1&gt;The table lists only a portion of the requirements for each grade. Each grade consists of 12 requirements. See United States Standards for Grades of Christmas Trees.&lt;/ref&gt;
|-
| U.S. Premium
| Fresh, clean, healthy, heavy density, one minor defect allowed&lt;ref name=table2&gt;The 12 requirements a tree must possess for the &quot;U.S. Premium&quot; grade are: characteristics typical of the species, butt trimmed (except for trees graded &quot;on the stump&quot;), normal taper, fresh, clean, healthy,  well-shaped, not less than heavy density, handle length cannot exceed 6 inches (15 cm), or more than 1½ inches (3.8 cm) for each foot (.3 m) of height (except for trees graded &quot;on the stump&quot;), in total three faces must not have more than one &quot;minor defect&quot;, the other face may have only one minor defect. The final two requirements have to do with size and a few exceptions for cases where entire lots are required to meet the grade. See United States Standards for Grades of Christmas Trees.&lt;/ref&gt;
|-
| U.S. No. 1
| Fresh, fairly clean, healthy, medium density, two minor defects allowed&lt;ref name=table3&gt;The 12 requirements a tree must possess for the &quot;U.S. No. 1&quot; grade are the same as U.S. Premium except for fairly clean, instead of clean, not less than medium density, and in total three faces must not have more than two &quot;minor defects&quot;, the other face may have only one &quot;noticeable defect&quot;. The final two requirements are also the same as those for the U.S. Premium grade.&lt;/ref&gt;
|-
|U.S. No. 2
|Fresh, fairly clean, healthy, light density,&lt;br /&gt; three minor defects allowed&lt;ref name=table4&gt;The 12 requirements a tree must possess for the &quot;U.S. No. 2&quot; grade are the same as U.S. Premium except for fairly clean, instead of clean, not less than light density, and in total two adjacent faces must not have more than three &quot;minor defects&quot;, the other faces may have two &quot;noticeable defects&quot;. The final two requirements are also the same as those for the U.S. Premium grade.&lt;/ref&gt;
|}

කැනඩාවේ ඔන්ටාරිඕ(ontario) හිදී, ප්‍රාදේශීය ගොවි ඵලදාව ප්‍රමිතිකරණය හා විකිණීම පිලිබඳ පනත යටතේ 1965 දී නත්තල් ගස් වලද ගුණාත්වකභාවය ප්‍රමිතිකරණය කිරීම ඇතුලත් කරන ලදී. ඔන්ටාරිඕ ප්‍රමිතින් නීති ගත වුවද, එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රමිති පද්ධති නීතිගත වී නැත. මේ හේතුව නිසා ඇමරිකවේ ශාක වවන්නන්ට තමාටම ආවේණික ප්‍රමිති පද්ධතියක් සාදා ගන්නා ලදී. මෙම ප්‍රමිති පද්ධති ස්ථාපනය කරන ලද්දේ  එක්සත් ජනපදයේ කෘෂිකාර්මික දෙපාර්තමේන්තුවේ(USDA)ග්‍රේණි ගත කිරීම් පටිපාටියට අනුව වුවද මෙම පද්ධති ඒවා මතම පදනම් නොවේ. එක්සත් ජනපදයේ කෘෂිකාර්මික දෙපාර්තමේන්තුවේ නත්තල් ගස් සඳහා ප්‍රමිති කරන සම්මුති ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ 1989 ඔක්තොබර් මස 30 වන දින සිටයි. මේ යටතේ කප්පාදු කරන ලද හෝ නොකරන ලද කේතුධර ශාක සාමන්‍යයෙන් නත්තල් ගස් ලෙස විකිණීමට පුළුවන.

===අස්වැන්න===

{{See also|Christmas tree production}}
[[Image:Christmas tree farm customers cut n choose1.jpg|thumb|left|Customers, armed with a saw, at a typical &quot;choose-and-cut&quot; Christmas tree farm]]
නත්තල් ගස් විවිධ මාර්ග මඟින් අලෙවි කිරීමට පුළුවන. සමහරු තෝරා කපා ගැනීමේ ක්‍රමයද, සමහරු ගොවිපලෙන් කෙලින්ම කපා ගැනීමේ ක්‍රමයද තෝරා ගැනේ. මොවුන් පාරිභෝගිකයන්ට වගා කල ඉඩමට යාමට ඉඩදී නත්තල් ගස් තෝරා ගෙන, ඔවුන්ට ඒවා කපා ගැනීමට ඉඩ සලසයි. තොග වෙලදාම් මෙහෙයුම් වලදී කම්කරු ශ්‍රමය වැඩියෙන් වැය වන්නේ තොග වශයෙන් කැපීම, ගොඩ ගැසීම හා මහා මාර්ගය දක්වා ප්‍රවාහනය කිරීම කල යුතු බැවිනි. ඊට අමතරව මෙම ක්‍රියාවලිය නොවැම්බරයේ ඉතා කෙටි කාලයකදී නිම කර අවසන් කල යුතුවේ. එසේම ගොවීන් පැල තවාන් සඳහා සහ නැවත භාවිතා කල හැකි වන පරිදි විකුණා නත්තල් ගස් මුල් පිටින් උඳුරා සකස් යුතුවේ. ඒ ක්‍රමයට පැළ කලින් උඳුරා සකස් කළ යුතුය. සාමාන්‍යයෙන් නත්තල් ගසක් වර්ධනය වී මේරීම සඳහා වසර 6 සිට 10 දක්වා කාලයක් ගතවේ.
[[Image:Christmas tree farm customer choose n cut farm2.jpg|thumb|right|Customers haul their own purchases off-site at choose-and-cut farms.]]

1980 ගණන් වල විශාල ගොවිපල වල් වලින් ගස් අස්වැන්න ඉවත් කිරීම සඳහා හෙලිකොප්ටර් භාවිතා කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. ඔරෙගන් හි අමතර පාරවල් හිඟ නිසා අක්කර 1200ක(හෙක්ටර් 490)ක ගොවිපලකින් වසරකට නත්තල් ගස් 200,000 ක් දක්වා ඉවත් කිරීමට හෙලිකොප්ටර් යොදා ගෙන ඇත. අස්වැන්න කපා ගැනීමත්, අලෙවියත් අතර කාලය අඩු කිරීමට හෙලිකොප්ටර් භාවිතයෙන් හැකිවේ. අස්වැන්න ලෙස කපා ගන්නා සියළු ඒවා වගා කළ ශාක නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය කොළොම්බියා සහ කැනඩා වල 900,000 පමණ අස්වැන්න ලෙස කපා ගන්නා ගස් ලැබෙන්නේ පයින් සහ fපර් ශාක මඟිනි. වන නිලධාරින්ගේ පූර්ව අවසරයන් ලබාගෙන, නත්තල් ගස් කැපීමට, බ්‍රිතාන්‍ය වන අමාත්‍යංශය, පළාතේ පදිංචි කරුවන්ට ඉඩ ලබා දී  ඇත. එක්සත් රාජධානියේ, එක්සත් ජනපද වන සේවා හා ඉඩම් කළමනාකරණ කාර්යාංශය විසින් ජාතික වන පද්ධතියට අයත් රජයේ ඉඩම් වල නත්තල් ගස් කැපීම සඳහා අවසර ලබා දී ඇත.

===ගොවීන්===

නත්තල් ගස් වගා කරුවන් පූර්ණ කාලීන හෝ අර්ධ කාලීන ගොවීන් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ. 1967 දී නත්තල් ගස් වගාව ආරම්භ කළ මිනිසෝටා (Minnesota) හි ගොවියෙක් එය ව්‍යාපාරයක් දක්වා ස්ථාපනය කරන ලදී. අනිකුත් ගොවීන් විශ්‍රාම යාම හෝ පාසල් අරමුදල් සඳහා අමතර ආදායමක් ලබා ගැනීම උදෙසා නත්තල් ගස් වග කිරීම හෝ ආරම්භයේ දී නත්තල් ගස් ගොවිපලවල් ලෙස ස්ථාපන කරනු නොලැබූ ගොවිපලවල් වල රැකියාව කරන ලදී. බොහෝ නත්තල් ගස් වගා කරන්නා වූ රටවල විවිධ වූ ජාතික වගා කරන්නන් ගේ සංගම් බිහි වී ඇත. එක්සත් රාජධානියේ ශාක වගා කරන්නන්ගේ සංගමය මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ සහ උතුරු අයර්ලන්තයේ නත්තල් ගස් වවන ගොවීන්ට සාමාජිකත්වය සඳහා වෙළඳ සංගම් විවෘත වී ඇත. ජාතික නත්තල් ගස් සංගමය එක්සත් ජනපදයේ ද ඊට සමානව ක්‍රියාත්මක වී සේවා ලබා දෙයි.


==පාරිසරික බලපෑම==
එක්සත් ජනපදයේ ජාතික නත්තල් ශාක සංගමය (NCTA) සජීවී නත්තල් ශාක කෘතිම ආදේශක වලට වඩා පරිසර හිතකාමී බව පෙන්වා දෙමින් ඒවාට අනුබල දෙනු ලබයි. NCTA පවසන අන්දමට නත්තල් ගස් වගාවක සෑම අක්කරයක්ම මිනිසුන් 18 කගේ දෛනික ඔක්සිජන් අවශ්යනතාව සපුරාලයි. එක්සත් ජනපද වල පමණක් ඇති අක්කර 50,000(හෙක්ටෙයාර් 200,000) ක ශාක වගාව මඟින් නිපදවන ඔක්සිජන් ප්ර්මාණය මිනිසුන් මිලියන 9 කගේ දෛනික අවශ්යිතාවයට සෑහේ. NCTA තවදුරටත් පවසන අන්දමට මෙම වගාවෙන් පස ස්ථාවර වන අතර ජල සැපයුම් ආරක්ෂා කොට වනජීවි පරිසරයට සපයයි. තවද කර්මාන්ත නිසා ඇති වන කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්ර්මාණය අඩු කිරීමටද නත්තල් ගස් වගාව හේතු වේ. ස්වාධීන ජීවන චක්රො ඇගයුම් අධ්යමයනයක්(LCA) අනුව තිරසාර සංවර්ධනය පිලිබඳ විශේෂඥ යන් පවසන අන්දමට ස්වාභාවික ශාක මඟින් නිපදවන හරිතාගාර වායු ප්රයමාණය කිලෝ ග්රෑේම් 3.1 ක් වනවිට ඒ හා සමාන කෘතිම ශාක මගින් වසරකට කිලෝ ග්රෑපම් 8.1 ක් හරිතාගාර වායු නිපදවයි. BBC හි &quot;ගෙවතු වගාව (Gardening)&quot; වෙබ් අඩවිය පවසන අන්දමට, වඩාත්ම පරිසර හිතකාමී ලෙස නත්තල් ගස් ලබා ගන්නා ක්ර මය වන්නේ, සෘජුවම ගොවිපල වලින් ශාක ලබා ගැනීමේ ක්ර මයයි. අනෙක් ධනාත්මක පරිසර හිතකාමී ක්රෘමය වන්නේ සජීවී නත්තල් ගස් ලබා ගැනීමේ ක්රබමයයි. නෙබ්රාිස්කා විශ්ව විද්යා ලයේ පර්යේශකයන් සඳහන් කරන අන්දමට විශාල වශයෙන් යළිත් භාවිතා කරන නත්තල් ගස් යොදා ගැනීම පාංශූ ඛාදනය වළකන බාධක සේ ක්රිවයා කිරීම එහි ඇති අනිකුත් වාසි තත්ත්වයක් අතර ප්රාධාන තැනක් ගනී. එසේම නැවත භාවිතයන්ගේ තවත් ධනාත්මක පැත්තක් වන්නේ පෞද්ගලික පොකුණු වල මත්ස්යා වාසස්ථාන සැපයීමටත්, පක්ෂින්ට ආහාර සැපයීමට අවස්ථා සැපයීමටත් අවකාශ ලැබීම වේ. 2002 වසරේ දී වර්මොන්ට් හි ෆ්යාලී(Fairlee) වල පිහිටි බර්ච් දෙනිය(Birch Meadow) ගොවිපලේ, අධි වර්ධනය වූ නත්තල් ගස්, අධික ලෙස ඛාදනයට ලක් වූ කනෙටිකට්(Connecticut) ගංඟාවෙහි බෑවුම් දිගට අඩි 1,200 ක් දවා නැවත තැන්පත් කිරීමේ ව්යාකපෘතියක් කර ඇත.
==පර්යේෂණ==
===ආයතන===
ඔරෙගන් විශ්ව විද්‍යාලයේ(OSU) වන වගා අංශයේ බොහෝ පර්යේෂකයන් නත්තල් ගස් පිලිබඳ විවිධ පර්යේෂණ කරන ලදී. වන සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවේ රික් ෆ්ලෙචෙර් විසින් නත්තල් ගස් වල ප්‍රවේණි විද්‍යාව, ඒවාට පොහොර යෙදිය යුතු ආකාරය, රෝග පාලනය යනාදිය ගැන පර්යේෂණය කරයි. ඒ අතර චැඩ් ලෑන්ඩ්ග්රදන් නත්තල් ගස් වල ප්‍රවේණි විද්‍යාව සහ රෝග පාලනය ගැන අවධාරණය යොමු කර ඇත. මොවුන් දෙදෙනාම දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිස විද්‍යාව සහ වන වගාව අංශයේ පර්යේෂණ සිදු කරයි. ඕසු විශ්ව විද්‍යාලයේ වන විද්‍යාව පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තුවේ මයික් බොන්ඩි කරන ලද පර්යේෂණයක දී පොහොර දැමීම, ඵලදාව ලබා ගැනීම සහ රවේණි විද්‍යාව මෙන්ම ස්වාභාවික හා කෘතිම ශාක පුනර්වර්ධන පද්ධති පිලිබඳව ද පරීක්ෂණ සිදු කරන ලදී. 1990 ගණන් මැද භාගයේදී ට්‍රියෝ පර්යේෂණ වලදී ප්‍රාථමික අවධානය යොමු වූයේ වඩා හොඳ නත්තල් ගස් බීජ තොග ලබා ගැනීම පිලිබඳවයි. මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස ප්‍රවේණිකව වැඩි දියුණු කල ගුණාත්මක පරිණත ශාක ලබා ගැනීමට හැකි විය. නව මෙක්සිකෝ ජනපදයේ කෘෂිකාර්මික පර්යේෂණ මධ්‍යයණස්ථානයේදී මේ සමාන පර්යේෂණ සිදු කරන ලදී.

එක්සත් ජනපදයේ නත්තල් ගස් වගා කරන්නන් ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් ඔවුන්ගේම පර්යේෂණ වැඩි සටහන් කරන ලදී. උතුරු කැරොලිනා ජනපදයේ විශ්ව විද්‍යාලය පූර්ණ කාලීය කාර්ය මණ්ඩලයක් ශාක නිශ්පාදනය පිලිබඳ කරුණු සෙවීම සඳහා කැප වී සිටින ලදී.උතුරු කැරොලිනා ජනපදයේ විශේෂඥයන් සහ අධ්‍යයන දෙපාර්තමේන්තුව නත්තල් ගස් පිලිබඳ ප්‍රවේණි වැඩ සටහන් දියත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සපයමින් තිරසාර කෘෂි කර්මය හා පලිබොධ පාලනය පිලිබඳ උපදෙස් හා ආධාර ලබා දෙන ලදී. 

===ජාන තාක්ෂණික පර්යේෂ===
{{Empty section|date=September 2008}}

==කර්මාන්ත වර්ගීකරණය කිරීම==
නත්තල් ගස් වගාව කිරීම සඳහා විවිධ වූ ක්ෂේත්‍ර වලට(වන විද්‍යාව, උද්‍යාන විද්‍යාව, කෘෂි කර්මය)අදාළ වූ දක්ෂතා සහ ක්‍රියාකාරකම් අවශ්‍ය වන අතර එය වෙනම විශේෂ කාණ්ඩයකට අයත් වේ.එක්සත් ජනපදයේ කම්කරු නීති සංග්‍රහයේ 29 වන වගන්තියට අනුව නත්තල් ගස් පැළ සිටුවීම, රැක බලා ගැනීම හා කැපීම වගා මෙහෙයුම් නොවන බව සැලකේ. එක්සත් ජනපදයේ ගොවි ජන සේවා ඒජන්සිය(The U.S. Farm Service Agency /FSA) මඟින් නත්තල් ගස් අස්වැන්න රැස් කිරීම සඳහා රක්ෂණ ලබා නොදෙන අතර ඒ සඳහා විකල්ප වැඩසටහනක් ලෙස රක්ෂණය නොවූ අස්වනු සඳහා දෙනු ලබන දීමනාව ලබා දීම සිදු කෙරේ. එක්සත් ජනපදයේ සංගණන කාර්යාංශය 1997 දක්වා කෘෂිකර්ම සංඝණන සිදු කරන ලද අතර එහි වාර්තා වලට නත්තල් ගස් ගොවිබිම් පිලිබඳ වාර්තා ඇතුලත් කර නැත. 1997න් පසුව කෘෂි සංඝණන අධිකාරිය එක්සත් ජනපදයේ කෘෂි දෙපාර්තමේන්තුව ගෙන යාමෙන් පසු නත්තල් ගස් සංඝණන එයට ඇතුලත් කර ඇත.

==සංස්කෘතික වැදගත්කම==

[[Image:Hunter's Tree Farm - reindeer 02.jpg|thumb|right|This [[reindeer]], at a tree farm in [[Seattle]], is part of the holiday-themed extras offered by many Christmas tree farms]]

එක්සත් ජනපදයේ නත්තල් ගස් ගොවිබිම් නැරඹීම නත්තල් නිවාඩු චාරිත්‍රයක් බවට පත් වී ඇත. මෙය චාරිත්‍රයක් ලෙස ඇතුලත් කරන ලද්දේ නත්තල් ගස් ගොවිබිම් හිමියන් විසින්මය. එක් මිනිසොටා(Minnesota) හි ගොවිබිමක චාරිත්‍රයක් වන්නේ ගැනුම් කරුවන් ඔවුන්ගේම නත්තල් ගස් අසල සිට ඡායා රූප ගැනීමයි. එවිට ඔවුනට පසු කාලීනව නැවත පැමිණි පසු ඔවුන්ගේ එම ඡායාරූපය &quot;මතක බිත්තිය&quot;(Wall of Memories) හි දැක බලා ගත හැක. අනෙක් ගොවිබිම්ද එකම පවුලේ පරම්පරා කිහිපයකට ශාක සැපයීම නිසා මෙය එක් එක් පවුලේ චාරිත්‍රයක් බවට පත් වී ඇත. 2006 New York ජනපද කෘෂිකර්ම කොමසාරිස් වන පැට්‍රික් බ්‍රෙනන්(Patrick H. Brennan) ප්‍රාදේශීය නත්තල් ගස් ගොවිබිම් වලින් මිලදී ගැනීම් දිරි ගන්වන ලදී. එසේම New York නත්තල් ශාක වගා කරන්නන්ට සහයෝගයක් ලෙස ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරන ලද අතර එහි දැක්වෙන්නේ

{{quote|චාරිත්‍රයක් ලෙස මාගේ පවුලේ සියලු දෙනා ප්‍රාදේශීය ගොවිබිමකට පැමිණි අපගේ නත්තල් ගස කපා ගැනීම සිදු කරනවා. මෙය අපූර්ව අත්දැකීමක්. ඔබ මෙය තවමත් අත්දැක නැත්නම් මෙය චාරිත්‍රයක් ලෙස පවුලේ අය සමඟ බෙදා ගන්නා ලෙස මම එල්ලා සිටිනවා.&lt;small&gt;–NY කෘෂිකර්ම කොමසාරිස් වන පැට්‍රික් බ්‍රෙනන්(Patrick H. Brennan), 2006&lt;/small&gt;}}

ඇතැම් ගොවිබිම් නත්තල් ගස් කැපීමට වඩා වැඩි යමක් ලබා දෙයි. මේ සඳහා එළිමහන් හා නිවාඩුව තේමා කරගත් ක්‍රියාකාරකම්, වැගන(Wagon) පැදවීම, උණු කොකෝවා හෝ සයිඩර්(Cider) පානය කිරීම, නත්තල් සීයා බැලීම, කැටයම් කැපීම යනාදී දේ සිදු විය. බොහොමයක් ගොවිබිම් පාසල් සඳහා ප්‍රායෝගිකව සහභාගි වීමට ක්ෂේත්‍ර චාරිකා සඳහා අනුග්‍රාහකත්වය ලබා දෙයි. කැන්සාස්() හි එක්තරා වගා කරන්නෙකු තරයේ කියා සිටියේ පීඩිත ආර්ථිකය වැනි වෙනත් ව්‍යාපාර වලට බලපාන ගැටළු නත්තල් ගස් ගොවිපලවල් වලට බලනොපාන බවයි. ඔහු තව දුරටත් කිය සිටියේ ආර්ථිකය, කාළගුණය වැනි කිසිඳු සාධකයකින් නත්තල් ගස් මිලදී ගැනීම වැළැක්විය නොහැකි බවයි.  

== යොමුව==
&lt;div class=&quot;references-small&quot; style=&quot;-moz-column-count: 2; column-count: 2;&quot;&gt;
* Anonymous. [http://www.metro.co.uk/news/article.html?in_article_id=26942&amp;in_page_id=34 Tree shortage threatens Christmas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929095529/http://www.metro.co.uk/news/article.html?in_article_id=26942&amp;in_page_id=34 |date=2007-09-29 }}, ''Metro'' (London), November 28, 2006. Retrieved September 3, 2007.
* Barney, D.L., and Finnerty, T.L. [http://info.ag.uidaho.edu/pdf/CIS/CIS1021.pdf Christmas trees is this the crop for you?], ([[PDF]]), Alternative Agricultural Enterprises, College of Agricultural and Life Sciences, ''University of Idaho'', June 1995. Retrieved September 3, 2007.
* Bondi, Mike. [http://smallfarms.wsu.edu/crops/christmasTreesIntro.html An Introduction to Growing Christmas Trees], Oregon State University Extension Service, ''Oregon State University'', via Washington State University. Retrieved September 4, 2007.
* Brown, James H., et al. [http://ohioline.osu.edu/b670/b670_2.html Bulletin 670: Choice of Lands for Christmas Trees] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121211155010/http://ohioline.osu.edu/b670/b670_2.html |date=2012-12-11 }}, ''Ohio Christmas Tree Producers Manual'', Ohio State University. Retrieved August 25, 2007.
* Brown, James H., et al. [http://ohioline.osu.edu/b670/b670_10.html Bulletin 670: Plantation Establishment and Management: Preplanting Land Preparation] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121212145206/http://ohioline.osu.edu/b670/b670_10.html |date=2012-12-12 }}, ''Ohio Christmas Tree Producers Manual'', Ohio State University. Retrieved August 25, 2007.
* Chastagner, Gary A., and Benson, D. Michael. [http://www.plantmanagementnetwork.org/pub/php/review/1225tree/ The Christmas Tree: Traditions, Production and Diseases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140720081730/http://www.plantmanagementnetwork.org/pub/php/review/1225tree/ |date=2014-07-20 }}, ''Plant Management Network International'', (authors from North Carolina State University and Washington State University), October 13, 2001. Retrieved September 4, 2007.
* ''Cornell University'', [http://www.plantpath.cornell.edu/trees/RhabdoN.html Rhabodocline Needlecast (''Rhabdocline weirii'')], Department of Plant Pathology. Retrieved September 7, 2007.
* Day, Eric. [http://www.ext.vt.edu/departments/entomology/christmas/slideshow2.html Insect Pests of Christmas Trees slides] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070819013804/http://www.ext.vt.edu/departments/entomology/christmas/slideshow2.html |date=2007-08-19 }}, Insect Identification Laboratory, Department of Entomology, ''Virginia Tech'', January 2002. Retrieved September 3, 2007.
* [https://web.archive.org/web/20041128032445/http://www.bbc.co.uk/gardening/plants/plantprofile_xmastree.shtml Christmas tree], Gardening, ''BBC''. Retrieved September 3, 2007.
* Hart, John, et al. [http://extension.oregonstate.edu/catalog/html/em/em8856-e/ Christmas Tree Nutrient Management Guide for Western Oregon and Washington] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706021841/http://extension.oregonstate.edu/catalog/html/em/em8856-e/ |date=2008-07-06 }}, ([http://extension.oregonstate.edu/catalog/pdf/em/em8856-e.pdf PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227150600/http://extension.oregonstate.edu/catalog/pdf/em/em8856-e.pdf |date=2008-02-27 }}), OSU Extension Service, ''Oregon State University'', February 2004. Retrieved September 3, 2007.
* Hickman, Leo. [http://money.guardian.co.uk/ethicalliving/story/0,,1659305,00.html Is it OK . . . to get a Christmas tree?], ''Guardian'' (UK), December 6, 2005. Retrieved September 3, 2007.
* ''HM Revenue &amp; Customs'', [http://www.hmrc.gov.uk/manuals/bimmanual/BIM62601.htm Nurseries and Market Gardens - definition], Business Income Manual ([http://www.hmrc.gov.uk/manuals/bimmanual/ Contents]), BIM62601, 2003–2007. Retrieved September 10, 2007.
* Johnson, James E. et al. [http://www.ext.vt.edu/pubs/forestry/446-605/446-605.html Tree Crops for Marginal Farmland: Christmas Trees With a Financial Analysis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070919062022/http://www.ext.vt.edu/pubs/forestry/446-605/446-605.html |date=2007-09-19 }}, Virginia Cooperative Extension, ''Virginia Tech'', March 1997. Retrieved September 3, 2007.
* Kalkstein, Meghan. [http://www.kval.com/news/4683726.html Christmas tree harvest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110522062921/http://www.kval.com/news/4683726.html |date=2011-05-22 }}, ''KVAL News Channel 13'' ([[Eugene, Oregon]]), November 18, 2006. Retrieved September 5, 2007.
* Koelling, Melvin and Dornbush, Laurie J. [http://forestry.msu.edu/extension/ExtDocs/xmastree.htm Growing Christmas Trees in Michigan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517021205/http://forestry.msu.edu/extension/ExtDocs/xmastree.htm |date=2008-05-17 }},  Forestry Area Of Expertise (AOE) Team, Michigan State University Extension, ''Michigan State University. Retrieved September 6, 2007.
* Leuty, Todd. [http://www.omafra.gov.on.ca/english/crops/facts/info_xmastreeprod.htm Christmas tree production], ''Ontario Ministry of Agriculture, Food and Rural Affairs'', March 26, 1999; July 31, 2003. Retrieved September 3, 2007.
* ''National Christmas Tree Association'', [http://www.christmastree.org/benefits.cfm Real Christmas Trees are a Benefit to the Environment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080512000900/http://www.christmastree.org/benefits.cfm |date=2008-05-12 }}&quot;. Retrieved September 3, 2007.
* Preston, Holly Hubbard. [https://web.archive.org/web/20110520112339/http://www.iht.com/articles/2000/12/23/mxmas.t.php For a Very Merry Christmas, Invest in Trees for the Season], ''International Herald Tribune'', December 23, 2000. Retrieved September 3, 2007.
* Schmitz, John. [http://smallfarms.wsu.edu/crops/christTreeAnnosusRootRot.html Fungal disease of true firs attacking Christmas trees], ''The Capital Press'', June 28, 2002, via Washington State University. Retrieved September 3, 2007.
* Sidebottom, Jill R. [http://www.ces.ncsu.edu/fletcher/programs/xmas/environment/index.html Frequently Asked Questions about Christmas Tree Farms and Pesticides] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040619163140/http://www.ces.ncsu.edu/fletcher/programs/xmas/environment/index.html |date=2004-06-19 }}, Mountain Horticultural Crops Research &amp; Extension Center, ''North Carolina State University'', October 30, 2006. Retrieved September 3, 2007.
* ''United States Department of Agriculture'', ''[http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/misc/xmastree/ Christmas Tree Pest Manual] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120113075615/http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/misc/xmastree/ |date=2012-01-13 }}'', Michigan State University Extension, 1997–1998. Retrieved September 7, 2007.
* ''United States Department of Agriculture'', [http://www.ams.usda.gov/standards/christtr.pdf United States Standards for Grades of Christmas Trees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227150559/http://www.ams.usda.gov/standards/christtr.pdf |date=2008-02-27 }}, ([[PDF]] file), Agricultural Marketing Service, October 30, 1989, reprinted January 1997. Retrieved September 6, 2007.
* ''University of California, Berkeley'', [http://nature.berkeley.edu/comtf/pdf/ChristmasTreeGuide11-20-06.pdf A Christmas Tree Grower’s Guide to Sudden Oak Death (Phytophthora ramorum)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227150559/http://nature.berkeley.edu/comtf/pdf/ChristmasTreeGuide11-20-06.pdf |date=2008-02-27 }}, ([[PDF]] file), College of Natural Resources, November 20, 2006. Retrieved September 3, 2007.
* Wolford, Ron. [http://www.urbanext.uiuc.edu/trees/treefacts.html Christmas Tree Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516054254/http://www.urbanext.uiuc.edu/trees/treefacts.html |date=2008-05-16 }}, Christmas Trees &amp; More, ''University of Illinois''. Retrieved August 25, 2007.
* Wolford, Ron. [http://www.urbanext.uiuc.edu/trees/treetypes.html Tree Types] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515155535/http://www.urbanext.uiuc.edu/trees/treetypes.html |date=2008-05-15 }}, Christmas Trees &amp; More, ''University of Illinois''. Retrieved September 3, 2007.
&lt;/div&gt;

== බාහිර සබැදි ==
{{Commons category|Christmas tree farms}}
* [http://realtrees.kewlbox.com/ Attack of the Mutant Artificial Trees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070909041227/http://realtrees.kewlbox.com/ |date=2007-09-09 }}, [[Macromedia Flash|Flash]] game, from the NCTA
* [http://www.canadianchristmastrees.ca/ Canadian Christmas Tree Growers Association], Canada
* ''[http://www.christmastreesmagazine.com/ Christmas Tree Magazine]'', [[trade publication]]
* [http://www.christmastree.org.uk/ British Christmas Tree Growers Association], Great Britain
* [http://www.christmastree.org/home.cfm National Christmas Tree Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928120245/http://www.christmastree.org/home.cfm |date=2007-09-28 }}, United States
* [http://www.cnn.com/2007/TECH/science/11/26/green.christmas.trees.ap/index.html CNN: Growers tag 'green' Christmas trees]</text>
      <sha1>41yx7556bivcnv647vdtnn0wl3znire</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩී. ආර්. නානායක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46889</id>
    <revision>
      <id>788713</id>
      <parentid>767958</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T05:47:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18885" sha1="2z90xm6nib7lmzcb8qimaes4lljwz2c" xml:space="preserve">{{Short description|ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක්}}
{{Infobox person
| name          = ඩී. ආර්. නානායක්කාර &lt;br&gt; D. R. Nanayakkara 
|native_name= 
| image         = 
| alt           = 
| caption       = 
| birth_name    = දොන් රෙවුටර් නානායක්කාර
| birth_date    = {{Birth date|1915|03|15}}
| birth_place   = [[කොලොන්නාව]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| death_date    = {{Death date and age|1989|01|4|1915|03|15}}
| death_place   = [[කොළඹ]], ශ්‍රී ලංකාව
| resting_place = 
| nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
| occupation    = නළුවා
| years_active  = 1949&amp;ndash;1989
| known_for     = 
| notable_works = 
| relatives     = 
| education     = කොලොන්නාව රජයේ පාසල &lt;br&gt; ශාන්ත මැතිව් විද්‍යාලය
| father        = දොන් දියස් නානායක්කාර
| mother        = නොනෝ කල්දේරා
| spouse        = ඇඩ්ලින් පෙරේරා (m. 1945)
| children      = 6
}}

'''දොන් රෙවුටර් නානායක්කාර''' (1915&amp;ndash;1989) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකීය]] සිනමාවෙහි ප්‍රධාන පෙළෙහි චරිත නළුවෙකු විය. ඔහු ප්‍රබල ලෙස විකට හා දුෂ්ඨ චරිත රඟපාන ලදි, ''[[රේඛාව]]'', ''[[කුරුළු බැද්ද]]'' සහ ''[[සිකුරු තරුව]]'' යන චිත්‍රපට හි ඔහුගේ රංගනයෙන් මිනිසුන්ගේ හිත දිනාගත්තේය.&lt;ref name=&quot;Nana&quot;&gt;{{Cite web |title=The actor that Spielberg wanted: D. R. Nanayakkara |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/08/30/?fn=sa18083025 |archive-date=2021-01-10 |access-date=2021-01-10 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;

==Personal life==
ඔහු 1915 මාර්තු 15 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ [[කොලොන්නාවේ]] උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා දොන් දියස් නානායක්කාර කොළොන්නාවේය. ඔහුගේ මව නෝනෝ කල්දේරා ගොතටුව ප්‍රදේශයේ වූවාය. ඔහු ගියේ කොළොන්නාව රජයට. පාසල සහ ශාන්ත මැතිව් විද්‍යාලය, [[දෙමටගොඩ]]. කුඩා කල සිටම සංගීතයට නැඹුරු වූ ඔහු ජපන් මැන්ඩලින් වාදනය කිරීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;Nana&quot; /&gt; ඔහු කිසිදාක තම නමෙහි මුලකුරුහි තේරුම නොකීවේය. නමුත් ඔහුගේ රියදුරු බලපත්‍රයෙහි ඔහුගේ නම '''දොන් රෙවුටර් නානායක්කාර'''යි.

ඔහු විවාහ වී සිටියේ නාට්‍ය රඟපාන අතරතුර හමුවූ ඇඩ්ලින් පෙරේරා සමඟයි. ඔහු ඇය සේවය කරන කොටුවේ පැගෝඩා හෝටලයට ගොස් තම යෝජනාව ඉදිරිපත් කළේය. 1945 දී ඔහු ඇඩ්ලින් සමඟ විවාහ විය. ඔවුන්ට දරුවන් හය දෙනෙක් සිටියහ: දියණියන් - අශෝකා, ශාන්ති, සිරිමා සහ කල්‍යාණි සහ පුතුන් - දිලිප් සහ රංජිත්. ඇඩ්ලින් 1983 මාර්තු 10 දින මිය ගියේය.&lt;ref name=&quot;Nana&quot; /&gt;

මියයෑමට මාස ​​12කට පෙර සිට එච්.අයි.වී. ආසාදිතයෙක් විය. නානායක්කාර 1989 ජනවාරි 4 වැනි දින [[ඒඩ්ස්]] නිසා ඇති වූ [[ක්ෂය රෝගය]] හේතුවෙන් මිය ගියේය.&lt;ref name=&quot;Nana&quot; /&gt; 

==වෘත්තීය ජීවිතය==
යොවුන් වියේදී නානායක්කාර නාට්‍ය කලාවට උනන්දුවක් දැක්වූ අතර වේදිකා නාට්‍ය නැරඹීමට නිරන්තර සහභාගිවන්නෙකු විය. 1936 දී පමණ එවැනි එක් නාට්‍යයක දී, නාට්‍ය රචක [[සිරිසේන විමලවීර]] විසින් ඔහුව ඔහුගේ ක්‍රීඩක කණ්‌ඩායමට රැගෙන ගියේය. පසුව ‘‘අම්මා’’ නාට්‍යයේ ‘‘සරණපාල’’ චරිතයට ඔහුව තෝරා ගත්තා.&lt;ref name=&quot;Nana&quot; /&gt; ‘‘අම්මා’’ ගෙන් පටන්ගෙන නානායක්කාර විමල්වීරගේ බොහෝ නාට්‍යවල පෙනී සිටියේය; මේවාට ''සීදේවි'', ''පිටිසර කෙල්ල'', ''රොඩි කෙල්ල'' සහ ''මග්ගොන චාලි'' ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;A&quot;&gt;{{cite news|first=Ramesh|last=Uvais|title=DR: The prolific character actor|work=Daily Mirror|date=August 15, 2005}}&lt;/ref&gt;  

නානායක්කාර සිනමාවට පිවිසෙන්නේ පළමු ප්‍රධාන සිංහල චිත්‍රපටය වන ''[[කඩවුණු පොරොන්දුව]]' තිරගත වී වසර දෙකකට පසුව විමලවීර විසින් 1949 දී &quot;අම්මා&quot; [[අම්මා (1949 චිත්‍රපටය)|චලන පින්තූරය]] බවට අනුවර්තනය වීමත් සමඟය. '. නානායක්කාර විමලවීරගේ චිත්‍රපටවල ගායන ශිල්පියෙකු ලෙස &quot;අම්මා&quot; සඳහා ගීත දෙකක් ගායනා කළේය. 1963 විමලවීරගේ මරණය දක්වාම ඔහු විමලවීරගේ චිත්‍රපටවල පෙනී සිටියේය.&lt;ref name=&quot;X&quot;&gt;{{cite book |title=On the Development of Sinhala Cinema, 1947-1967 |last=Savarimutthu|first=Ranee|year=1977|publisher=OCIC Sri Lanka|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; නානායක්කාර සිරිසේන විමලවීරගේ ''අම්මා'' සිනමාපටයෙන් සිනමාවට හඳුන්වා දුනි. ඒ ''කඩවුනු පොරොන්දුව'' තිරගත වී වසර දෙකකට පසුවයි. ඔහු රංගනයට අමතරව ගායනයටද ගීත දෙකකින් එක් වී ඇත. සිරිසේන විමලවීරයන්ගේම  ''අම්මා'' ටද ගීතයක් ගායනා කර ඇත. එතැන් පටන් ඔහු සිරිසේන විමලවීරයන්ගේ සෑම චිත්‍රපටයක් සඳහා ඉදිරිපත් වූයේය, 1963 දී සිරිසේන විමලවීරයන් මියගියේය. &lt;ref name=&quot;ආ&quot;&gt;{{cite book |title=On the Development of Sinhala Cinema, 1947-1967 |last=Savarimutthu|first=Ranee|year=1977|publisher=OCIC Sri Lanka|location=Colombo, Sri Lanka|isbn= |page= |pages= |url= }}&lt;/ref&gt; නානායක්කාරගේ වඩාත් කීර්තිමත් රංගනයක් වූයේ &quot;රැකව&quot; (1956) චිත්‍රපටයේ සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. ඔහු සොරෙකු වන සහ ඔහුගේ පුතාගේ යැයි කියන සුව කිරීමේ බලය ධනය උපයා ගැනීම සඳහා ධනය උපයා ගැනීමට උත්සාහ කරන ප්‍රධාන චරිතයේ පියා වන සූටිගේ විවේචනාත්මක පැසසුමට ලක් වූ භූමිකාවේ පෙනී සිටියේය.&lt;ref name=&quot;ආ&quot;/&gt;

නානායක්කාර &quot;කුරුළු බැද්ද&quot; (1961), &quot;සිකුරු තරුව&quot; (1966) සහ &quot;බිනරමලී&quot; (1969) චිත්‍රපටවල ඔහුගේ කීර්තිමත් දුෂ්ට චරිත දිගටම කරගෙන ගියේය.&lt;ref name=&quot;X&quot;/&gt; 1968 වසරේ &quot;බයිසිකල් හොරා&quot; චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඔහු සරසවිය හොඳම නළුවා සම්මානය දිනා ගත්තේය.&lt;ref name=&quot;B&quot;&gt;{{cite news|first=P. K. Ishante|last=Gunatilake|title=He brought a unique touch to the Sinhala silver screen|work=Sunday Times|date=May 11, 2008|access-date=8 February 2009|url=http://sundaytimes.lk/080511/Plus/plus000012.html}}&lt;/ref&gt; 1984 දී නානායක්කාර ''[[ඉන්දියානා ජෝන්ස් ඇන්ඩ් ද ටෙම්පල් ඔෆ් ඩූම්]] හි ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙකු ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී. චිත්‍රපටයේ ඔහු රඟපෑවේ ගම්මුලාදෑනිගේ චරිතයයි.&lt;ref name=&quot;C&quot;&gt;{{cite news|first=Susitha R|last=Fernando|title=Dr. Jones returns to Colombo with the Crystal Skull|work=Sunday Times|date=June 1, 2008|access-date=8 February 2009|url=http://sundaytimes.lk/080601/TV/tv-times000013.html}}&lt;/ref&gt;

1971 දි ''කතුරු මුවත්'' හි ඔහු &quot;කතුරු මුවත්&quot; ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑවේය. ඔහු බොහෝ K.A.W හි ප්රධාන භූමිකාවන් විය. පෙරේරාගේ අනෙකුත් චිත්‍රපට වන ''කපටිකම'' (1966), ''දුලීකා'' (1974), ''ලසඳ'' (1974) සහ ''නැදෑයෝ'' (1976), [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] සමඟ නැවතත් ''[[බද්දේගම (චිත්‍රපටය)|බද්දේගම]]'' (1981) චිත්‍රපටයේ ඔහු වෙද මිනිසා ලෙස තවත් ප්‍රධාන සෘණාත්මක චරිතයක් නිරූපණය කළේය. අනෙකුත් චිත්‍රපට දර්ශනයන් අතර ''[[චණ්ඩියා (චිත්‍රපටය)|චණ්ඩියා]]'' (1965), ''පරසතුමල්'' (1966), ''[[අහසින් පොළවට]]'' (1978), ''සිරිබෝ අයියා'' ඇතුළත් වේ. ' (1980) සහ ''දෙසේ මල් පිපිලා''. නානායක්කාරගේ අවසන් චිත්‍රපටය “අහස් මාලිගා” තිරගත වූයේ ඔහුගේ මරණයෙන් වසර පහකට පසුවය.&lt;ref name=&quot;A&quot;/&gt;

නානායක්කාර චිත්‍රපටවල ගැමි චරිත රඟ දැක් වූවද ඔහු [[කොළොන්නාව]] නගරයේ විසූ නාගරිකයෙකි. ''සුරංගනී'' චිත්‍රපටයේ ඔහු කුදෙකු ලෙස රඟපෑවේය. ''සරු බිම'' චිත්‍රපටිය පුරා ඔහු අමුඩය හැඳගෙන රංගනය ඉදිරිපත් කළේය. ඔහුගේ රංගනය ප්‍රථම සරසවිය සම්මාන උළෙලේදී හොඳම නළුවා සම්මානය ලබා ගැනීමට පවා ප්‍රබල විය. &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.sarasaviya.lk/2014/04/24/?fn=sa14042423 |access-date=2016-08-19 |archive-date=2014-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140828051141/http://www.sarasaviya.lk/2014/04/24/?fn=sa14042423 }}&lt;/ref&gt;

==සිනමාගමනය==

===චිත්‍රපට===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|-style=&quot;background:#B0C4DE;&quot;
! වසර
! චිත්‍රපට 
! චරිතය 
! වෙනත් කරුණු
|-
|1949
| ''අම්මා''
| සරණපාල
| සිනමාවට හදුන්වා දීම
|-
| 1951
| ''ශ්‍රී දේවී''
|
|
|-
| 1955
| ''සුරංගනී''
|
|
|-
| 1956
| ''[[රේඛාව]]''
| සූටි
| 
|-
| 1959
| ''සිහිනය''
|
|
|-
| 1961
| ''[[කුරුළු බැද්ද]]''
| කයිතං බාස්
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
| ''[[සිකුරු තරුව]]''
| ගම්මුලාදෑනි 
| සරසවිය හොඳම නළුවා සම්මානය (1964)
|-
| ''සුදු සඳේ කළු වලා''
|
|
|-
| 1965
| ''[[චණ්ඩි]]''
|
|
|-
| 1966
| ''කපටිකම''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1967
| ''[[පරසතු මල්]]''
| ප්‍රධාන සේවකයා
|
|-
| ''රන්සළු''
|
|
|-
| ''සරුබිම''
| 
|
|-
| ''රෑන ගිරවු''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1967
|  ''සූර චෞරයා''
|
|
|- 
| ''වනසරා''
|
|
|-
| 1968 
| ''සිඟිති සුරතල්''
|
|
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |1968
| ''[[අබුද්ධස්ස කාලේ]]''
|
|
|- 
| ''[[බයිසිකල් හොරා]]''
| 
| සරසවිය සම්මාන හොඳම නළුවා (1969)
|-
| ''දහසක් සිතුවිලි''
| Man on bus
|
|-
| ''ආදරවන්තයෝ''
| 
|
|-
| ''අක්කා නගෝ''
|
|
|-
| ''ඇමතිකම''
|
|
|-
| ''හැංගි හොරා''
|
|
|-
| ''ඉඳුනිල''
|
|
|-
| ''අටවෙනි පුදුමය''
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |1969
| ''බිනරමලී''
| ගම්මුලාදෑනි 
|
|-
| ''කවුද හරි''
|
|
|- 
| ''බක්මහ දීගේ''
|
|
|-
| ''ඔබ නැති නම්''
|
|
|- 
| ''පැංචා''
| 
|
|-
| ''රෝමියෝ ජුලියට් කතාවක්''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1970 
| ''තෙවත''
|
|
|-
| ''පේනව නේද''
| 
|
|-
| ''ඔහොම හොඳද''
|
|
|-
| ''සුළි සුළං''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1971 
| ''කළණ මිතුරෝ''
|
|
|-
| ''සීයේ නෝට්ටුව''
|
|
|-
| ''කතුරු මුවාත්''
|
| 
|-
| ''ලොකුම හිනාව''
|
|
|-
| 1972 
| ''හතර වටේ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1973
| ''සිනාවයි ඉනාවයි''
|
|
|-
| ''ගොපළු හඳ''
|
|
|-
| ''අපරාදය සහ දඬුවම''
| 
|
|-
| ''සුහද පැතුම''
|
|
|-
| ''සුනේත්‍රා''
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |1974
| ''සාගරිකා''
|
|
|-
| ''දිනුම් කණුව'' 
|
|
|-
| ''ශීලා''
| 
|
|-
| ''සහයට ඩැනී''
|
|
|-
| ''දුලීකා''
|
|  
|-
| ''ළසඳා''
|
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1975
| ''කලියුග කාලේ''
|
|
|-
| ''සූකිරි කෙල්ල''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1976
| ''හාරත හතර''
|
|
|-
| ''ආශා''
|
|
|-
| ''නෑදෑයෝ''
|
| 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1977
| ''[[මරුවා සමඟ වාසේ]]''
|
|
|- 
| ''දෙවියනි ඔබ කොහෙද''
|
|
|-
| ''හිතුවක්කාරයෝ''
| 
|
|-
| ''[[හිතුවොත් හිතුවමයි]]''
|
|
|-
| ''සිරිපාල හා රන්මැණිකා''
|
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1978
| ''ජනක සහ මන්ජු'' 
| 
|
|-
| ''සිරි පතුල''
|
|
|-
| ''සාරා''
|
|
|-
| ''කුමර කුමරියෝ''
| 
|
|-
| ''විශ්මය''
| 
|
|-
| ''සඳවට රන් තරු''
|
|
|-
|''[[අහසින් පොළොවට]]''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1979 
| ''[[හිඟන කොල්ලා]]''
|
|
|- 
| ''රජ කොල්ලෝ''
|
|
|-
| ''සවුදන් ජෙමා''
|
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |1980
| ''සිරිබෝ අයියා''
|
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1981 
| බංගලි වලලු
| මාළු මාටිං
|
|-
| ''[[බැද්දේගම (චිත්‍රපටිය)|බැද්දේගම]]''
| කපුවා
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1982 
| ''පාරමිතා''
| 
|
|-
| ''මිස්ස් මල්ලිකා''
| 
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1984
| ''[[Indiana Jones and the Temple of Doom]]''
| Shaman
|
|-
| ''වැල්ලෙ තැනූ මාලිගා''
|
|
|-
| ''බිනරී සහ සුදු බණ්ඩා''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1988
| ''සඳකඩ පහණ''
|
| 
|-
| ''දුර්ගා''
|
|
|-
| 1989 
| ''වරදට දඬුවම්'' 
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1990 
| ''දෑසේ මල් පිපිලා''
| 
|
|-
| ''වලව්වෙ හාමූ''
|
|
|-
| 1994
| ''අහස් මාලිගා''
| posthumous release
|
|-
|}

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

==බාහිර ලිපි==
*{{IMDb name|id=0620730|name=ඩී. ආර්. නානයක්කාර}}
*[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=983 ඩී.ආර්. නානායක්කාර සිංහලේ මහා දත්ත ගබඩාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303230915/http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=983 |date=2016-03-03 }}
*[http://www.siyapatharana.com/view.php?id=511#.UUcyJ4NFCUk D R Nanayakkara - ඩී ආර් නානායක්කාරගේ සින්දු අහන්න] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304031956/http://www.siyapatharana.com/view.php?id=511#.UUcyJ4NFCUk |date=2016-03-04 }}

{{DEFAULTSORT:නානායක්කාර, ඩී. ආර්.}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[Category:සිනමාවේ හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[Category:ශ්‍රී ලාංකික හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:1915 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1989 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]</text>
      <sha1>2z90xm6nib7lmzcb8qimaes4lljwz2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 370 පියාසැරිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51764</id>
    <revision>
      <id>788736</id>
      <parentid>783440</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T11:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116523" sha1="c8zqha23zp2wy6zjzrrgl99pt27pnb6" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ගුවන්යානා සිදුවීම
 | name            = මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 370 පියාසැරිය&lt;br&gt;Malaysia Airlines Flight 370
 | occurrence_type = අතුරුදන් ගුවන් යානය 
 | image           = Boeing 777-200ER Malaysia AL (MAS) 9M-MRO - MSN 28420 404 (9272090094).jpg
 | caption         = 9M-MRO, අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය (2011 වසරේ Charles de Gaulle ගුවන් තොටුපළදී)
 | date            = {{Start date|2014|03|08|df=y}}
 | summary         = 2014 මාර්තු 8 දින සිට අතුරුදන්&lt;br&gt;2014 මාර්තු 24 වන දින MH370 යානය දකුණු ඉන්දීය සාගරයට කඩා වැටෙන්නට ඇති බව තහවුරු කරන ලදී.
 | site            = 
 | coordinates     = &lt;!-- Please do not add coordinates unless the accident site is confirmed, as it is all speculation at this point --&gt;
 | aircraft_type   = බෝයිං 777-2H6ER
 | operator        = මැලේසියා එයාර්ලයින්ස්
 | tail_number     = 9M-MRO
 | passengers      = 227
 | crew            = 12
 | fatalities      = &lt;!-- Do not list anything here until we have found the missing plane --&gt;
 | injuries        = &lt;!-- Do not list anything here until we have found the missing plane --&gt;
 | survivors       = 0
 | origin          = [[ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]
 | destination     = [[බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]
}}
'''මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් පියාසැරි 370''' (MH370), යනු බෝයිං 777-200ER මෙහෙයුම් ගණයේ අන්තර්ජාතික මගී ප්‍රවාහන ගුවන් යානයකි. ගුවන් යානය 2014 මාර්තු 8 වන දිනදී, එහි ගමන් කරමින් සිටි මගීන් 227ක් සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ 12 දෙනෙකු සමග අතුරුදන් වූ අතර,&lt;ref name=BBC&gt;{{cite news|title=Malaysia Airlines 'loses contact with plane'|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-26492748|accessdate=8 March 2014|publisher=BBC|date=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;usatoday&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usatoday.com/story/news/world/2014/03/07/malaysia-airlines-beijing-flight-missing/6187779/|title=Beijing-bound flight from Malaysia missing|publisher=USA TODAY|accessdate=7 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ct&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-malaysia-plane-missing-20140308,0,412921.story|title=Terrorism not ruled out in disappearance of Malaysia Airlines jet|work=Chicago Tribune|date=8 March 2014|accessdate=8 March 2013|archiveurl=https://archive.is/EYbSB|archivedate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt; යානය දක්ෂිණ ඉන්දියන් සාගරයට කඩා වැටෙන්නට ඇතැයි මාර්තු 24 වන දිනදී තහවුරු කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://wpri.com/2014/03/24/malaysia-pm-plane-plunged-into-indian-ocean/ |access-date=2014-03-24 |archive-date=2014-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140325025518/http://wpri.com/2014/03/24/malaysia-pm-plane-plunged-into-indian-ocean/ }}&lt;/ref&gt;


2014 මාර්තු 8 වන දින පැය 00:41 දී (මැලේසියානු වේලාවෙන්) මැලේසියාවේ [[ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ|ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළින්]] නික්මුණු ගුවන් යානය, පැය 6 ක පියාසැරියකින් පසු, චීනයේ [[බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]] වෙත ලඟා වීමට නියමිතව තිබුණි. පැය 01:22 දී ගුවන් යානය සහ සුබං ගුවන් මෙහෙයුම් පාලන මධ්‍යස්ථානය (Subang Air Traffic Control Centre) අතර තුබූ සම්බන්ධතා අවසන් වූ අතර, ඒ අවස්ථාවේදී ගුවන් යානය තායිලන්ත බොක්කට (Gulf of Thailand) ඉහල අහසේ පිහිටි බව සඳහන්ය. පැය 02:40 දී ගුවන් යානය අතුරුදන් වූ බවට වාර්තා වුණි.&lt;ref name=&quot;Aviation Herald&quot;&gt;{{cite web|title=Crash: Malaysia B772 over Gulf of Thailand on Mar 8th 2014, aircraft missing|url=http://avherald.com/h?article=4710c69b&amp;opt=0|work=The Aviation Herald|accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MH370 Flight Incident&quot;/&gt; ගුවන් යානය අතුරුදන් වීමට පෙර එහි ගමන් පථයේ නැවත හැරවුමක් වැනි දෙයක් සිය රේඩාර් පද්ධති තුල සටහන් වූ බවට, මැලේසියානු ගුවන් හමුදා ප්‍රධානියා ප්‍රකාශ කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;nbcnews1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/storyline/missing-jet/missing-malaysia-airlines-jet-may-have-turned-back-officials-n47861|title=Missing Malaysia Airlines Jet May Have Turned Back: Officials|publisher=[[NBC News]]|date=9 March 2014|accessdate=9 March 2014|author=Pete Williams, Robert Windrem and Richard Esposito}}&lt;/ref&gt;

සිද්ධිය වී පැය කීපයකින් පසුව, අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය සොයා අමෙරිකාව, ඔස්ට්‍රේලියාව, චීනය, ප්‍රංශය, පිලිපීනය, ඉන්දියාව, [[ඉන්දුනීසියාව]], මලයාසියාව, සිංගප්පූරුව, තායිලන්තය, සහ [[වියට්නාමය]] යන රටවල් එකතුවී, මූලික ලෙසම දකුණු චීන මුහුදේ ඒකාබද්ධ සෙවීම් මෙහෙයුමක් දියත් කරන ලදී.&lt;ref name=Reuters&gt;{{cite web|last=Grudgings|first=Stuart|title=Malaysia Airlines plane crashes in South China Sea with 239 people aboard: report|url=http://www.reuters.com/article/2014/03/08/us-malaysiaairlines-flight-idUSBREA2701720140308|accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;id&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nst.com.my/latest/font-color-red-missing-mh370-font-indonesia-helps-in-search-for-airliner-1.504168|title=MISSING MH370: Indonesia helps in search for airliner|work=[[New Straits Times]]|date=9 March 2013|accessdate=9 March 2014|author=Tasnim Lokman}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=tuoitrenews18157/&gt; 

ගුවන් යානයේ ව්‍යාජ ගමන් බලපත්‍ර සහිතව ගමන් කල මගීන් දෙදෙනෙකු සිටි බවට හෙළි වීමත් සමග, මෙම සිදුවීමට ත්‍රස්ථවාදී සම්බන්ධයක් පැවතියේද යන්න කෙරෙහි බලදාරීන්ගේ අවධානය යොමු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.malaysiasun.com/index.php/sid/220383845/scat/48cba686fe041718/ht/Passengers-with-stolen-passports-on-board-Malaysia-Airlines-flight |title=Passengers with stolen passports on board Malaysia Airlines flight |work=Malaysia Sun |accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|authors=DiBlasio, Natalie and Kevin Johnson|title=U.S. reviews possible terror links in missing Malaysian jet
|url=http://www.usatoday.com/story/news/world/2014/03/08/missing-jet-terror-concern/6203027/|work=[[USA Today]]|date=9 March 2014|accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Reports: FBI prepared to join investigation of missing Malaysia Airlines plane|url=http://cir.ca/news/malaysia-airlines-flight-370-investigation|publisher=circa|date=9 March 2014|accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;

නමුත් මාර්තු 11 වන දිනදී මැලේසියානු පොලීසිය වාර්තා කර සිටියේ ව්‍යාජ ගමන් බලපත්‍ර සහිතව ගමන් කල මගීන් දෙදෙනා ඉරාන ජාතිකයින් වූ බවයි. නීතිවිරෝධී ලෙස යුරෝපය වෙත සංක්‍රමණය වීමට ඔවුන් උත්සහ කරන්නට ඇතැයි අනුමාන කරන බවටයි පොලිසිය වාර්තා කරන ලද්දේ. මින් එක් අයෙකු 19 හැවිරිදි අයෙකු ලෙස මුලින්ම හඳුනාගත් අතර, අනෙක් පුද්ගලයා 29 හැවිරිදි අයෙකු ලෙස පසුව හඳුනා ගැනුණි. ඔවුන් ත්‍රස්ත ක්‍රියාවකට සම්බන්ධ අය විය නොහැකි බවද වාර්තාවේ සටහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Malaysia Airlines MH370: Stolen passport 'no terror link'|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-26525281|accessdate=11 March 2014|newspaper=BBC News}}&lt;/ref&gt; 

මාර්තු 24 වන දින මැලේසියානු අගමැති නජිබ් රසාක් මහතා විශේෂ මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, මැලේසියාවට අයත් MH370 දරණ ගුවන් යානය දක්ෂිණ ඉන්දියන් සාගරයෙන් නිමා වී (කඩා වැටී) ඇති බවට නව දත්ත අනූව තහවුරුව ඇති බවයි. මේ සම්බන්ධව වැඩි විස්තර මාර්තු 25 වන දින නිකුත් කරන බවත්, මේ පිළිබඳව මගින් යානයේ සිටි මගීන්ගේ ඥාතීන් දැනුවත් කල බවත්, කරුණාකර ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික නිදහස සුරකින ලෙසට මාධ්‍ය වලින් ඉල්ලා සිටින බවත්, එතුමා වැඩි දුරටත් ප්‍රකාශ කරමින් කියා සිටින ලදී. මේ අතර නව දත්ත හා තොරතුරු පිළිබඳව දැනුවත් කොට යානයේ සිටි මගීන්ගේ ඥාතීන් වෙත යැවූ කෙටි පණිවිඩයෙහි, යානයේ සිටි කිසිවෙකුත් දිවි බේරා ගෙන නැති බවට සඳහන්ව තිබුණි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thewire.com/global/2014/03/families-called-emergency-meeting-mh370/359470/ |access-date=2014-03-24 |archive-date=2014-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140326070208/http://www.thewire.com/global/2014/03/families-called-emergency-meeting-mh370/359470/ }}&lt;/ref&gt;

==සිදුවීම==
[[File:Malaysia Airlines MH370 path labelled.svg|thumb|250px|MH370 ගුවන් යානයේ පටන් ගැන්ම, ගමනාන්තය සහ සබඳතා ඇණහිටි පිහිටුම්]]

2014 මාර්තු 8 වන දින පැය 00:41 (එරට වේලාවෙන්) දී මැලේසියාවේ ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළින් පිටත් වුනු යානය පැය 06:30 ට චීනයේ බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ වෙතට ලඟා වීමට නියමිතව තිබුණි. ගුවන් රේඩාර් පද්ධතිය තුල අවසන් වරට යානය සනිටුහන් වන විට වේලාව පැය 02:40 වූ අතර, යානයේ පිහිටුම {{Coord|6|55|15|N|103|34|43|E|type:event_dim:500km}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.malaysiaairlines.com/my/en/site/dark-site.html |title=Malaysia Airlines MH370 Flight Incident – 4th Media Statement |publisher=Malaysia Airlines|date=8 March 2014 |accessdate=8 March 2014 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140308091144/http://www.malaysiaairlines.com/my/en/site/dark-site.html |archivedate=8 March 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Great Circle Mapper|url=http://www.gcmap.com/mapui?P=N5.33+E103.15+-+N6.920833+E103.578611&amp;DU=km&amp;SU=kts|publisher=Karl L. Swartz|accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; ලෙස සඳහන්ව තුබුණි. යානය Ho Chi Minh ගුවන් පාලන කලාපය පසු කිරීමට ආසන්නව තිබියදී,&lt;ref name=&quot;Aviation Herald&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Live Flight Tracker ✈ Malaysian Airlines System (MH) #370 ✈ 08-Mar-2014 ✈ WMKK / KUL - ZBAA / PEK&quot;&gt;{{cite web|url=http://uk.flightaware.com/live/flight/MAS370/history/20140307/1635Z/WMKK/ZBAA|publisher=flightaware|title=Malaysian Airlines System (MH) No. 370 ✈ 08-Mar-2014 ✈ WMKK / KUL – ZBAA / PEK ✈|accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MH370 Flight Incident&quot;&gt;{{cite news|title=MH370 Flight Incident|url=http://www.malaysiaairlines.com/my/en/site/dark-site.html|publisher=Malaysian Airlines|accessdate=8 March 2014|archive-date=8 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308134226/http://www.malaysiaairlines.com/my/en/site/dark-site.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; පාලන මධ්‍යස්ථානය සමග තුබූ සියළුම සන්නිවේදන සබඳතා ඇණ හිට තිබෙයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://english.astroawani.com/videos/show/buletin-awani/how-accurate-is-flight-radar-24-27103 |title=Interview with Mikael Robertson of Fight Radar 24, Astro Awani, 8 March 2014 |publisher=English.astroawani.com |accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt; 

පැය 07:24 ට මාධ්‍ය ප්‍රකාශයක් සිදු කල මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් (Malaysia Airlines) සිය ගුවන් යානය පැය 02:40 අතුරුදන් වූ බවට ප්‍රකාශ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/my.malaysiaairlines/posts/514299315349933 |title=MEDIA STATEMENT released at 7.24am/8 Mar 2014 MH370 Incident |publisher=Facebook.com |accessdate=10 March 2014}}&lt;/ref&gt; එම මොහොතේ පටන් ගුවන් යානය සෙවීමේ මෙහෙයුම්ද ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;MH370 Flight Incident&quot;/&gt; අතුරුදන් වීමට පෙර, ගුවන් යානය සම්බන්ධ කාර්මික දොෂයක් හෝ අහිතකර කාළගුණ තත්වයක් සම්බන්ධ හෝ තොරතුරක් පිළිබඳව, වාර්තා වී නොතිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite news|title=UMissing MAS flight: Last point of contact was east of Kota Baru|url=http://www.thestar.com.my/News/Nation/2014/03/08/Missing-flight-MH370-Last-point-of-contact-was-east-of-Kota-Baru/|accessdate=8 March 2014|newspaper=The Star|date=8 March 2014}}&lt;/ref&gt; එලෙසම, තවත් ධාවන පැය 7.5 කට ප්‍රමාණවත් තරම් ඉන්දන තොගයක් ගුවන් යානයේ තිබී ඇත.&lt;ref name=cnn&gt;{{cite news|title=Search intensifies for Malaysian airliner and 239 people, rescue ships head to sea|url=http://edition.cnn.com/2014/03/07/world/asia/malaysia-airlines-plane-missing/|accessdate=9 March 2014|publisher=CNN|date=8 March 2014|author=Tom Watkins|author2=Chelsea J. Carter}}&lt;/ref&gt; චීන සහ තායිලන්ත බලදාරීන්ද මෙම ගුවන්යානය සිය ගුවන් කලාප වලට ඇතුල් නොවූ බවට තහවුරු කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|date=8 March 2014|url=http://au.news.yahoo.com/world/a/21880178/seven-australians-aboard-malaysia-airlines-flight/ |title=Malaysia Airlines loses contact with plane carrying 239 people – Yahoo!!!7 |publisher=Yahoo! News |accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;

ගුවන් යානය සහ මැලේසියාවේ ගුවන් පාලන මෙහෙයුම් මැදිරිය අතර ඇතිවූ අවසන් කතාබහ පැය 01:30 දී පමණ සිදුව තිබෙන අතර, සුබං හී රේඩාර් තිර මතින් යානය අතුරුදන් වන විට වේලාව පැය 02:40 ලෙස සටහන්ව තිබිණ. එම අතරතුර ගතවූ කාලය තුලදී යානයට වියට්නාමය පසුකර යාමට හැකියාව තිබූ බවත් සඳහන්ය.&lt;ref name=The Malaysian Insider&gt;{{cite news|title=Conspiracy theories spiral around MH370's disappearance|url=http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/conspiracy-theories-spiral-around-mh370s-disappearance|accessdate=8 March 2014|newspaper=The Malaysian Insider|date=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;

===මාර්තු 17 වන දින වන විට ගුවන් යානාවේ අතුරුදන් වීම පිළිබඳව තහවුරු කරගත් තොරතුරු&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.channelnewsasia.com/news/specialreports/mh370/news/timeline-last-known/1039030.html |access-date=2014-03-21 |archive-date=2015-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150921062130/http://www.channelnewsasia.com/news/specialreports/mh370/news/timeline-last-known/1039030.html }}&lt;/ref&gt;===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | කරුණ
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | දේශීය වේලාව &lt;br&gt;(මාර්තු 8)
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | විස්තරය
|-
| යානාව ගමන් ආරම්භ කිරීම || පෙරවරු 12:41 ||පියාසැරි MH370 යානාව ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළේ සිට බෙයිජිං දක්වා ගමන ඇරඹීම.
|-
| ACARS ක්‍රියා විරහිත කිරීම || පෙරවරු 1:07 ත් 1: 037 ත් අතර කාලය තුල || (ACARS = ගුවන්යානා සංනිවේදන ඇමතුම් සහ වාර්ථාකිරීමේ පද්ධතිය) යානාවේ කාර්මික තත්ව පිළිබඳ මූලික දත්ත සම්ප්‍රේෂණය කරනු ලබන්නේ මෙම පද්ධතිය හරහායි.
|-
| අවසන් පණිවුඩය || පෙරවරු 1:19 || &quot;All right, good night&quot; (සියල්ල නිවැරදියි, සුභ රාත්‍රියක්) යානාව දකුණු චීන මුහුද ඉහලින්, මැලේසියානු ගුවන් පාලන කලාපයේ සිට වියට්නාම පාලන කලාපයට ඇතුළු වීමේදී මෙම පණිවුඩය නිදහස් ස්වරයකින් සම්ප්‍රේෂණය වී ඇත. මෙම පණිවිඩය සහය නියමුවා විසින් එවන ලද්දක් යැයි විශ්වාස කෙරේ.

නමුත් අප්‍රියෙල් 1 වනදා ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් මැලේසියානු බලධාරීන් පවසා සිටියේ ගුවන් පාලක මාදිරියේ සිට එවූ අවසන් පණිවිඩය එය නොවූ බවයි. සත්‍ය අවසන් පණිවුඩය &quot;Good night Malaysian three seven zero&quot; (සුභ රාත්‍රියක් මැලේසියා, ත‍්‍රී සෙවන් සීරෝ) යන්න බවයි ඔවුන් විසින් පවසා සිටින ලද්දේ.&lt;ref&gt;http://edition.cnn.com/2014/03/31/world/asia/malaysia-airlines-plane/&lt;/ref&gt;
|-
| සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරක ක්‍රියා විරහිත කිරීම || පෙරවරු 1:21 || යානාවේ එවක පිහිටීම සහ උන්නතාංශය පිළිබඳ රේඩාර් ප්‍රතිචාරණය වන්නේ මෙය මගිනි.
|-
| අවසන් රේඩාර් සබඳතාවය || පෙරවරු 2:15 || මැලේසියානු සිවිල් රේඩාර් තිර මත යානාව දර්ශනය වීම පෙරවරු 1:30 ට අවසන්ව තිබෙන අතර, මිලිටරි රේඩාර් තිර මත යානාව පෙරවරු 2:15 පමණ දක්වා (නිශ්චිතව තහවුරු කල) දර්ශනය වී තිබෙයි.
|-
| ගමන් මග වෙනස් කිරීම || ? || මැලේසියානු සිවිල් රේඩාර් තිර මතින් යානාව ඉවත්වූ විගසින් ගමන් මග බටහිර දෙසට වෙනස් කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
|-
| අවසාන චන්ද්‍රිකා සංනිවේදනය || පෙරවරු 8:11 || ACARS සහ සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරක නිමාදැමීමෙන් අනතුරුව, මෙම වේලාවේදී චන්ද්‍රිකා සංනිවේදන ප්‍රතිග්‍රහණයක් සටහන්ව තිබූ නිසා, යානාව තවත් පැය ගණනක් පියාසර කරන්නට ඇතැයි අදහස් කෙරේ. 
|-
|}

==සෙවීමේ කටයුතු==
===නිශ්චයනයන්===
[[File:Malaysia-Airlines-MH370 search area.png|thumb|295px|සෙවීම් කටයුතු සිදු කල කලාප. කුඩා රවුම් වලින් දැක්වෙන්නේ විවිධ සුන්බුන් පිළිබඳව වාර්තාවූ ස්ථාන වෙයි.]]

වියට්නාම ජනතා නාවික හමුදාවේ (Vietnam People's Navy) අද්මිරාල් Ngo Van Phat ට අනූව, ඔවුන්ගේ රේඩාර් පද්ධති වලින් යානය මැකී යන විට, යානය Thổ Chu සිට තායිලන්ත බොක්කේ නාවික සැතපුම් 153 ක් දකුණට වන්න ඉහල අහසේ රැදී තිබිණ.&lt;ref name=tuoitrenews18157&gt;{{cite news|title=Vietnam Navy says Malaysia Airlines plane crashes off Tho Chu Island|url=http://tuoitrenews.vn/society/18157/missing-malaysia-airlines-plane-has-not-entered-vn-airspace-caav|publisher=Tuoi Tre News|date=8 March 2014|accessdate=8 March 2014|archive-date=8 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308091008/http://tuoitrenews.vn/society/18157/missing-malaysia-airlines-plane-has-not-entered-vn-airspace-caav|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=YN&gt;{{cite news|title=Malaysian plane crashed off Vietnam coast: state media|url=http://my.news.yahoo.com/malaysian-plane-crashed-off-vietnam-coast-state-media-060229352--finance.html|accessdate=8 March 2014|newspaper=Yahoo News|date=8 March 2014}}&lt;/ref&gt; මුලදී වියට්නාම රජය විසින් යානය තායිලන්ත බොක්ක ආශ්‍රිත මුහුදට කඩා වැටුනු බවට ප්‍රකාශ කලත්, අදාල ගුවන් සමාගම විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Malaysia Deny&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.chicagotribune.com/news/sns-rt-us-malaysiaairlines-flight-20140307,0,6253650.story|work=Chicago Tribune|title=Malaysia Airlines Deny Crash|accessdate=8 March 2014|archiveurl=https://archive.is/iTASa|archivedate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bbcnews&quot;&gt;{{cite news|title=Malaysia's transport minister said there was no information on wreckage and he urged against speculation.|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-26492748|publisher=BBC News|date=8 March 2014|accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;de&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dailyexpress.com.my/news.cfm?NewsID=88638|title=Too early to come to any conclusion, says Najib|work=[[Daily Express (Sabah)|Daily Express]]|date=9 March 2014|accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; අද්මිරාල් Ngo Van Phat විසින් පවසන ලද පිහිටුම සැබැවින්ම ගුවන් යානය රේඩාර් පද්ධතියෙන් මැකී ගිය අවස්ථාවේ පිහිටුම බවත්, ගුවන් යානය කඩා වැටුණු නිශ්චිත පිහිටුම නොවන බවත්, වියට්නාම නාවික හමුදාව පසුව පැහැදිලි කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Aviation Herald&quot; /&gt;

මෙහෙයුම් අතරතුර මුහුදේ තෙල් පැල්ලමක් දුටු බවට ප්‍රථමයෙන්ම වියට්නාම නාවික හමුදාව විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී. ඒවා අතුරුදන් වූ ගුවන් යානයට අයත් විය හැකි බව ඔවුහූ තව දුරටත් ප්‍රකාශ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.nytimes.com/2014/03/09/world/asia/malaysia-airlines-flight.html | title=Oil Slick Sighting Is First Sign Malaysia Airlines Plane May Have Crashed | work=[[The New York Times]] | date=8 March 2014 | accessdate=8 March 2014 | last=Bradsher | first=Keith | issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.scmp.com/news/asia/article/1443411/five-young-children-among-missing-malaysia-airlines-passengers-air-search | title=Five young children among missing Malaysia Airlines passengers as air search called off | work=[[South China Morning Post]] | accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt; මේ අතරේදී වියට්නාම සිවිල් ගුවන් පරිපාලන දෙපාර්තමේන්තුවද, Thổ Chu Island දිවයිනේ සිට නාවික සැතපුම් 140ක් දකුණු දිගින් පිහිටි මුහුදේ විශාල ප්‍රමාණයේ තෙල් පැල්ලම් දෙකක් නිරික්ෂණය කල බවට තහවුරු කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;TheStarOnline&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.thestar.com.my/News/Nation/2014/03/08/missing-mas-flight-oil-slicks-found-off-vietnam/ | title=Missing MAS flight: Two giant oil slicks spotted off Vietnam coast | work=[[The Star (Malaysia)|The Star]] | date=8 March 2014 | accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt; Cape Cà Mau සිට ඈත මුහුදේ පාවෙන කිලෝ මීටර 80 ක් තරම් දිගට විහිදුණු පැහැදිලි තෙල් පැල්ලමක් පිළිබඳවද වියට්නාම මෙහෙයුම් අංශ මාර්තු 9 වන දින පැය 08:35 ට වාර්තා කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/597212/ghi-nhan-vet-dau-loang-da-lan-dai-80-km.html | title=Tiếp cận hiện trường khu vực máy bay Malaysia mất tích | publisher=[[Tuổi Trẻ]] | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014 | language=Vietnamese}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.reuters.com/article/2014/03/09/us-exclusive-probe-plane-idUSBREA280FF20140309 | title=Exclusive: Probe into missing Malaysia plane looks at possible mid-air disintegration | agency=[[Reuters]] | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; මාර්තු 9 වනදා පැය 17:30 ට පමණ, ගුවන් යානාවක හදිසි පිටවීමේ දොරටුවක් වැනි හඳුනානොගත් වස්තුවක් මුහුදේ පාවන බවට තවත් වියට්නාම සෙවුම් අංශයක් වාර්තා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Yahoo! Jet Door&quot;&gt;{{cite web | url=http://my.news.yahoo.com/vietnam-says-may-found-missing-jets-door-161951222.html | title=Vietnam says it may have found missing jet's door | publisher=[[Yahoo! News|Yahoo! News Malaysia]] | accessdate=9 March 2014 | last=Ng, Brummitt | first=Eileen, Chris}}&lt;/ref&gt;

නමුත් පසුව, වියට්නාම සෙවුම් අංශ විසින් වාර්තා කරන ලද එම මුහුදේ පාවූ තෙල් පැල්ලම්, අතුරුදන් වූ යානයේ ඉන්ධන කාන්දුවක් නිසා හටගත් තෙල් පැල්ලම් නොවන බවට මාර්තු 11 වන දිනදී තහවුරු කෙරිණ.&lt;ref&gt;http://www.philstar.com/world/2014/03/11/1299657/oil-slick-not-missing-malaysia-plane&lt;/ref&gt;

අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැකකෙරෙන වස්තූන් ත්‍රිත්වයක් දකුණු චීන මුහුදේ පාවන අයුරු චීන චන්ද්‍රිකාවක් විසින් ගත් ඡායාරූප කීපයක අන්තර්ගත වන බව&lt;ref&gt;http://rt.com/news/satellite-image-malaysia-plane-426/&lt;/ref&gt; මාර්තු 12 වන දින චීන මාධ්‍ය ඔස්සේ අණාවරණය කෙරුණි. නමුත් චීන බළදාරීන් විසින් එය නිශ්චිතව තහවුරු නොකල අතර, මාර්තු 13 වැනි දින මැලේසියාව සහ වියට්නාමයද එම වස්තූන් පිළිබඳව පලවූ මාධ්‍ය වාර්තා ප්‍රතික්ෂේප කරන බව ප්‍රකාශ කරන ලදී.&lt;ref&gt;http://www.usatoday.com/story/news/world/2014/03/12/malaysia-airlines-investigation/6315339/&lt;/ref&gt;

===සෙවීමේ මෙහෙයුමට දායක වූ රටවල්===
&lt;div style=&quot;float:right; position:relative; width:265px; font-size:11px; margin:0 1.0em;&quot;&gt;
&lt;!-- Route map --&gt;
[[File:Relief map of southern East Asia and northern Southeast Asia.png|thumb|265px|&lt;span style=&quot;font-size:11px;&quot;&gt;යානයේ සෙවීම් කටයුතු සිදු කල කලාප.(මාර්තු 14 වන විට)&lt;/span&gt;]]
{{Image label|x=0.385 |y=0.870 |scale=265|text=[[File:City locator 23.svg|10px]]}}
{{Image label|x=0.435 |y=0.875 |scale=265|text=&lt;span style=&quot;background:#f9f9f9;&quot;&gt;[[ක්වාලාලම්පූර්]] (පටන් ගැන්ම)&lt;/span&gt;}}
{{Image label|x=0.420 |y=0.790 |scale=265|text=[[File:Airplane silhouette.svg|10px]]}}
{{Image label|x=0.470 |y=0.800 |scale=265|text=සම්බන්ධතාවය ඇණ හිටීම}}
{{Image label|x=0.720 |y=0.080 |scale=265|text=[[File:City locator 23.svg|10px]]}}
{{Image label|x=0.620 |y=0.135 |scale=265|text=&lt;span style=&quot;background:#f9f9f9;&quot;&gt;[[බෙයිජිං]] (ගමනාන්තය)&lt;/span&gt;}}
{{Image label|x=0.060 |y=0.910 |scale=265|text=1000 km}}
{{Image label|x=0.265 |y=0.755 |scale=265|text=&lt;span style=&quot;color:#66b; font-size:14px;&quot;&gt;[[අන්දමන් මුහුද|අ]]&lt;/span&gt;}}
{{Image label|x=0.340 |y=0.860 |scale=265|text=&lt;span style=&quot;color:#66b; font-size:14px;&quot;&gt;[[මලක්කා සමුද්‍ර සංධිය|ම]]&lt;/span&gt;}}
{{Image label|x=0.390 |y=0.740 |scale=265|text=&lt;span style=&quot;color:#66b; font-size:14px;&quot;&gt;[[තායිලන්ත බොක්ක|තා]]&lt;/span&gt;}}
{{Image label|x=0.670 |y=0.690 |scale=265|text=&lt;span style=&quot;color:#66b; font-size:14px;&quot;&gt;[[දකුණු චීන මුහුද|ද]]&lt;/span&gt;}}
{{Image label|x=0.120 |y=0.755 |scale=265|text=&lt;span style=&quot;color:#66b; font-size:14px;&quot;&gt;[[ඉන්දියන් සාගරය|ඉ]]&lt;/span&gt;}}
&lt;/div&gt;
[[File:Theoretical Search Area MH 370 en.png|thumb|ගුවන් යානය තිබිය හැකි යැයි අනුමාන කරන කලාපය (2014 මාර්තු 15 වන විට)]]
[[File:Map of satellite images of possible debris from MH370.png|thumb|අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය සොයා මෙහෙයුම් දියත් කල කලාප('''1''' - මාර්තු 12, '''2''' - මාර්තු 20-23 දක්වා )]]
;මැලේසියාව.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thestar.com.my/News/Nation/2014/03/09/Missing-MAS-flight-Malaysia-grateful-for-assistance/|title=Missing MAS flight: Malaysia grateful for assistance in search and rescue operations, says Anifah|work=The Star|date=9 March 2014|accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 8 වැනිදා සිට)
;ඔස්ට්‍රේලියාව.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.news.com.au/travel/travel-updates/australia-sending-two-p3c-orions-from-darwin-to-malaysia-to-aid-with-the-search-for-missing-malaysian-flight-mh370/story-fnizu68q-1226849663966 | title=Australia sending two P3C Orions from Darwin to Malaysia to aid with the search for missing Malaysian flight MH370 | publisher=[[News Corp Australia]] | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 9 වැනිදා සිට)
;බංග්ලාදේශය.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.thefinancialexpress-bd.com/2014/03/14/23605c | title=Bangladesh to Help Search Missing Plane | publisher=[[The Financial Express]] | date=14 March 2014 | accessdate=14 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 14 වැනිදා සිට)
;බෲනායි&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/china/2014-03/10/c_133174447.htm|title=Brunei's Suldan sends message of sympathy to Chinese president over loss of flight MH370|agency=Xinhua News Agency|date=10 March 2014|accessdate=12 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 12 වැනිදා සිට)
;චීනය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://news.xinhuanet.com/english/special/2014-03/09/c_133171410.htm | title=Chinese warships on way to rescue mission | agency=[[Xinhua News Agency]] | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 8 වැනිදා සිට)
;ප්‍රංශය.&lt;ref name=&quot;fr&quot;&gt;{{cite web | url=http://my.news.yahoo.com/french-accident-board-offers-help-recovering-missing-flight-203706275.html | title=French accident board offers help recovering missing flight MH370 | publisher=[[The Malaysian Insider]] | date=10 March 2014 | accessdate=10 March 2014}}&lt;/ref&gt;
;ඉන්දියාව.&lt;ref name=ToI31855418&gt;{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Indian-Navy-joins-search-for-missing-Malaysian-plane-in-the-Malacca-Straits/articleshow/31855418.cms |title=Indian Navy joins search  |first=Jayanta |last=Gupta |work=The Times of India |accessdate=11 March 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=ToI31855418/&gt;&lt;ref&gt;[http://ibnlive.in.com/news/indian-navy-joins-the-search-for-missing-malaysian-plane/457609-3.html Indian Navy joins the search for missing Malaysian plane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140316224102/http://ibnlive.in.com/news/indian-navy-joins-the-search-for-missing-malaysian-plane/457609-3.html |date=2014-03-16 }} IBN Live 13 March 2014&lt;/ref&gt; (මාර්තු 13 වැනිදා සිට)
;ඉන්දුනීසියාව.&lt;ref name=&quot;id&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.thejakartapost.com/news/2014/03/09/ri-deploys-warships-airplane-scs-search-missing-aircraft.html | title=RI deploys warships, aircraft to SCS to search for missing aircraft | work=[[The Jakarta Post]] | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014 | author=Fadli}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 9 වැනිදා සිට)
;ජපානය&lt;ref&gt;{{cite web | url =http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/mh370-sar-ops-tokyo-dispatches-japan-disaster-relief-team| title =MH370 SAR ops: Tokyo dispatches Japan Disaster Relief team |work =The Malay Mail|date=12 March 2014| accessdate =12 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 12 වැනිදා සිට)
;මියන්මාරය.&lt;ref name=&quot;MAMC&quot;&gt;{{cite news | url=http://news.xinhuanet.com/english/special/2014-03/16/c_133190632.htm | title=Malaysia asks more countries to join plane probe as search area expanded | agency=Xinhua News Agency | date=16 March 2014 | accessdate=17 March 2014}}&lt;/ref&gt;(මාර්තු 16 වැනිදා සිට)
;නවසීලන්තය&lt;ref name=&quot;nz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.stuff.co.nz/world/asia/9814017/NZ-air-force-joins-search-for-missing-jet|title=NZ air force joins search for missing jet|publisher=[[stuff.co.nz]]|date=11 March 2014|accessdate=11 March 2014|author=Michael Field}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 11 වැනිදා සිට)
;නෝර්වේ.&lt;ref&gt;http://www.globaltimes.cn/content/849771.shtml&lt;/ref&gt;(මාර්තු 20 වැනිදා සිට)
;පිලිපීනය.&lt;ref name=YN/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.rappler.com/nation/52493-ph-southeast-asia-search-malaysia-airlines-plane | title=PH joins SE Asia search for Malaysian plane | publisher=[[Rappler]] | date=8 March 2014 | accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 8 වැනිදා සිට)
;සිංගප්පූරුව.&lt;ref name=&quot;Yahoo&quot;&gt;{{cite web | url=http://my.news.yahoo.com/malaysian-airlines-missing-flight-live-report-050312770.htmll | title=Malaysia Airlines missing flight: Live Report | publisher=[[Yahoo! News|Yahoo! News Malaysia]] | date=8 March 2014 | accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.mindef.gov.sg/imindef/press_room/official_releases/nr/2014/mar/09mar14_nr.html#.UxxQVtsYw04 | title=Additional SAF assets deployed in response to missing Malaysia Airlines Plane (09 Mar 14) | publisher=[[Ministry of Defence (Singapore)|Ministry of Defence of Singapore]] | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;
;දකුණු තොරියාව.&lt;ref&gt;{{cite news|title=MISSING MH370: South Korea sends two aircraft to help with SAR|url=http://www.nst.com.my/latest/font-color-red-missing-mh370-font-south-korea-sends-two-aircraft-to-help-with-sar-1.512930|accessdate=14 March 2014|newspaper=[[New Straits Times]]|date=14 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 14 වැනිදා සිට)
;තායිවානය&lt;ref&gt;{{cite news|title=Taiwan joins search for Malaysia Airlines Flight 370|url=http://www.taiwantoday.tw/ct.asp?xItem=215264&amp;CtNode=414|accessdate=12 March 2014|newspaper=Taiwan Today|date=11 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140312213540/http://www.taiwantoday.tw/ct.asp?xItem=215264&amp;CtNode=414|archivedate=12 March 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 11 වැනිදා සිට)
;තායිලන්තය. &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://english.cntv.cn/20140308/104643.shtml | title=Thai navy ready to deploy rescue vessels, aircraft for missing Malaysian plane: spokesman | publisher=[[CCTV News]] | date=8 March 2014 | accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.nst.com.my/nation/general/font-color-red-missing-mh370-font-rescue-efforts-under-way-1.503442 | title=MISSING MH370: Rescue efforts under way | work=[[New Straits Times]] | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://edition.cnn.com/2014/03/09/world/asia/malaysia-airlines-plane/ | title=New leads explored in hunt for missing Malaysia Airlines flight | publisher=[[CNN News]] | date=9 March 2014 | accessdate=10 March 2014 | author=Jim Clancy and Mark Morgenstein}}&lt;/ref&gt;
;[[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.emirates247.com/news/missing-malaysia-airlines-latest-update-uae-armed-forces-now-part-of-search-2014-03-18-1.541573|title=Missing Malaysia Airlines latest update: UAE Armed Forces now part of search|publisher=Emirates 24/7 News|date=18 March 2014|access-date=2014-03-20|archive-date=2023-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526160813/https://www.emirates247.com/news/missing-malaysia-airlines-latest-update-uae-armed-forces-now-part-of-search-2014-03-18-1.541573|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thenational.ae/uae/uae-armed-forces-join-search-for-missing-malaysia-airlines-flight-mh370|title=UAE Armed Forces join search for missing Malaysia Airlines flight MH370|publisher=[[The National (Abu Dhabi)|The National]]|date=17 March 2014|accessdate=19 March 2014}}&lt;/ref&gt;(මාර්තු 17 වැනිදා සිට)
;එක්සත් රාජධානිය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thestar.com.my/News/Nation/2014/03/14/missing-mh370-british-team-arrives-to-assist-in-probe/|title=Missing MH370: Britain's air accident investigation team arrives|work=The Star|date=14 March 2014|accessdate=16 March 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.itv.com/news/update/2014-03-20/uk-sending-hms-echo-to-assist-in-malaysia-plane-search/ |title=ITV News report 20 March 2014 |publisher=Itv.com |date=2014-03-14 |accessdate=2014-03-20}}&lt;/ref&gt;(මාර්තු 14 වැනිදා සිට)
;අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය.&lt;ref name=&quot;USNavy&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.navy.mil/submit/display.asp?story_id=79566 | title=US P-3 and USS ''Pinckney'' helicopter over Malaysian Airlines search site| publisher=U.S. Seventh Fleet Public Affairs | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NBC&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nbcnews.com/storyline/missing-jet/u-s-sends-destroyer-aid-search-malaysia-airlines-jet-n47716 | title=U.S. Sends Destroyer to Aid Search for Malaysia Airlines Jet | publisher=[[NBC News]] | date=8 March 2014 | accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;USNavy&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.navy.mil/submit/display.asp?story_id=79566 | title=US P-3 and USS Pinckney helicopter over Malaysian Airlines search site| publisher=[[U.S. Seventh Fleet Public Affairs]] | date=9 March 2014 | accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; (මාර්තු 8 වැනිදා සිට)
;වියට්නාමය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/rsaf-launches-plane-to/1025404.html |title=RSAF sends plane to search for missing Malaysia Airlines aircraft |publisher=Channel NewsAsia |date=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bubblews.com/news/2577657-no-piece-of-metal-found-60km-from-vung-tau |title=No piece of metal found 60km from Vung Tau |publisher=Bubblews}}&lt;/ref&gt;(මාර්තු 8 වැනිදා සිට)

අතුරුදන් වූ යානය සෙවීම සඳහා මාර්තු 11 වනදා වන විට ඉහත රටවල් විසින් නෞකා 40ක්, ගුවන් යානා 30 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් වියට්නාම මුහුදු තීරය, දකුණු චීන මුහුද සහ මලක්කා සමුද්‍ර සංධිය අශ්‍රිත මුහුදට, යොදවා තුබුණි. 

යානය පිළිබඳ කිසිදු තොරතුරක් වාර්තා නොවීමත්, යම් යම් අනුමාන කිරීම් හේතුවෙනුත් මාර්තු 14 වන දින විට ගුවන් යානාවේ සෙවීම් කටයුතු ඉන්දියන් සාගරයේ මාලේ අර්ධද්වීපය දක්වා පුළුල් කෙරිණි.&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-26572172&lt;/ref&gt;

අතුරුදන් වූ යානය සෙවීම සඳහා මාර්තු 15 වනදා වන විට ඉහත රටවල් විසින් නෞකා 43ක්, ගුවන් යානා 58 ක් යානය කඩා වැටෙන්නට ඇතැයි සැක කෙරෙන මුහුදු ප්‍රදේශ වෙත යොදවා තුබුණි. එදිනම වියට්නාමය සිය මුහුදු කලාපය තුල සිදු කල සෙවීමේ කටයුතු නවත්වා දමන ලදී. මාර්තු 16 වනදා මැලේසියානු බලදාරීන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි ඉන්දියාව සිය සෙවීම් කටයුතු තාවකාලිකව අත්හිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;http://www.ndtv.com/article/india/india-puts-on-hold-search-for-malaysia-airlines-plane-awaits-new-instructions-496336&lt;/ref&gt;

සිය චන්ද්‍රිකා මගින්, අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැක කෙරෙන සුන්බුන් කොටස් ද්විත්වයක්  නිරික්ෂණය කල බවට, ඕස්ට්‍රේලියානු අගමැති ටෝනි ඇබට් මහතා එරට පාර්ලිමේන්තුව තුලදී හෙළි කිරීම නිසා, මාර්තු 20 වනදා වන විට අතුරුදන් වූ යානය සෙවීමේ කටයුතු බටහිර ඕස්ටේ‍්‍රලියානු වෙරළට කිලෝමීටර් 2500 ක් නිරිත දිගින් ඉන්දීය සාගරය දෙසට යොමුවිය.&lt;ref&gt;http://www.smh.com.au/federal-politics/political-news/missing-malaysia-airlines-flight-mh370-pm-tony-abbott-says-satellite-images-could-be-wreckage-of-crashed-plane-20140320-354ij.html&lt;/ref&gt;

පසුව එම මුහුදු ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතවම තිබූ, අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැක කෙරෙන සුන්බුන් කොටස් දැක්වෙන ඡායාරූප සිය චන්ද්‍රිකා තුලද සටහන් වූ බවට චීනය, ප්‍රංශය සහ තායිලන්තයද&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.news.com.au/travel/travel-updates/thai-satellite-spots-300-objects-possibly-part-of-missing-malaysia-airlines-flight-mh370/story-fnizu68q-1226865929215 |access-date=2014-03-29 |archive-date=2014-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140329092538/http://www.news.com.au/travel/travel-updates/thai-satellite-spots-300-objects-possibly-part-of-missing-malaysia-airlines-flight-mh370/story-fnizu68q-1226865929215 }}&lt;/ref&gt; ප්‍රකාශ කල නිසා, යානය සෙවීමේ කටයුතු එම ප්‍රදේශ තුල තීව්‍ර කරන ලදී.

==ගුවන් නියමුවෝ==
[[File:Boeing 777-2H6-ER, Malaysia Airlines AN0561319.jpg|thumb|9M-MROහී ගුවන් නියමු මැදිරිය, (2004)]]

යානයේ ප්‍රධාන නියමුවා 53 වියැති මැලේසියාවේ  Zaharie Ahmad Shah. 1981 පටන් සේවයට පැමිණි ඔහු ධාවන පැය 18,365 ක පලපුරුද්දක් සහිත නියමුවෙකි.&lt;ref name=&quot;MH370 Flight Incident&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.straitstimes.com/the-big-story/missing-mas-plane/story/missing-mas-flight-captain-piloting-mh370-penang-boy-20140308|title=Missing MAS flight: Captain piloting MH370 a Penang boy|date=8 March 2014|work=[[The Straits Times]]|accessdate=9 March 2014}}&lt;/ref&gt; 

සහයක නියමුවා 27 හැවිරිදි Fariq Bin Ab Hamid. 2007 වසරේ පටන් සේවයේ නියුතු ඔහුට ධාවන පැය 2,763 ක පලපුරුද්දක් තිබිණි.&lt;ref name=&quot;MH370 Flight Incident&quot; /&gt; 

මේ අතර මාර්තු 11 වන දින ඕස්ට්‍රේලියානු ජාත්‍යන්තර පුවත් සේවාවක් වර්ථා කරන ලද්දේ, ගුවන් යානාවේ සිටි 27 හැවිරිදි නියමුවා වූ Fariq Bin Ab Hamid සම්බන්ධව පසුගිය කාලයේ විශමාචාර හැසිරීම් චෝදනා තිබී ඇති බවයි. 2011 වර්ෂයේදී ඔහු ගුවන් යානයේ නියමු කුටියට දකුණු අප්‍රිකානු කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු ගෙන්වා ගෙන විනෝද වීමෙන්, ගුවන් යානා නීති රීති උල්ලංඝනය කෙරූ බව එම මාධ්‍ය වාර්තාවෙන්හෙළි කොට තිබුණි.&lt;ref&gt;http://www.emirates247.com/news/malaysian-flight-last-words-good-night-search-widened-to-andaman-2014-03-11-1.540786{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
{{-}}&lt;!--Do not put a blank line before {{-}}, otherwise unnecessary space will be inserted before the next section.--&gt;

==යානයේ ගමන් ගත් මගීන් සහ කාර්ය මණ්ඩලය==
මැලේසියානු ගුවන් සමාගම විසින් යානයේ සිටි මගීන් 227 දෙනෙකුගේ සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ 12 දෙනෙකුගේ අනන්‍යතාවය සහිත විස්තර මුදා හරින ලදී.&lt;ref name=&quot;MH370 Flight Incident&quot;&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.malaysiaairlines.com/content/dam/mas/master/en/pdf/Malaysia%20Airlines%20Flight%20MH%20370%20Passenger%20Manifest.pdf|title=MH 370 PASSENGER MANIFEST|date=8 March 2014|publisher=Malaysia Airlines|accessdate=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;

සොරකම් කරන ලද ඉතාලියට සහ ඔස්ට්‍රියාවට&lt;ref name=&quot;Flight MH370: officials puzzled by Malaysia mystery as search widens&quot;&gt;{{cite news|title=Flight MH370: officials 'puzzled' by Malaysia mystery as search widens|url=http://www.theguardian.com/world/2014/mar/10/flight-mh370-malaysians-puzzled-airline-mystery-search-widens|accessdate=10 March 2014|newspaper=The Guardian|date=10 March 2014|author=Tania Branigan|author2=Kate Hodal}}&lt;/ref&gt; අයත් ගමන් බලපත්‍ර දෙකක් භාවිතයෙන් ඉරාන ජාතිකයෝ දෙදෙනෙක් යානයට ඇතුළු වී සිට ඇති බවට මාර්තු 11 වනදිනදී මැලේසියානු පොලිස් බලදාරීන් විසින් වාර්තා කරන ලදී. ඔවුන් දෙදෙනා වංචනිකව යුරෝපය බලා යාමට උත්සාහ කල දෙදෙනෙකු බවත්, ත්‍රස්ථවාදී ක්‍රියාවකට සම්බන්ධ දෙදෙනෙක් ලෙස අනුමාන කල නොහැකි බවත් ඔවුන් වැඩි දුරටත් ප්‍රකාශ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Malaysia Airlines MH370: Stolen passport 'no terror link'|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-26525281|accessdate=11 March 2014|newspaper=BBC News}}&lt;/ref&gt;


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ '''මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් පියාසැරි 370 හි සිටි මගීන් සහ කාර්ය මණ්ඩලය'''
|-style=&quot;background-color:#B0C4DE; font-weight: bold&quot; 
! ජාතිකත්වය
! මගීන්
! කාර්ය&lt;br&gt;මණ්ඩලය
! එකතුව
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}
| 6
| 0
| 6
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|කැනඩාව}}
| 2
| 0
| 2
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; data-sort-value=&quot;China&quot; | {{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}
| 152
| 0
| 152
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|ප්‍රංශය}}
| 4
| 0
| 4
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|හොංකොං}}
| 1
| 0
| 1
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|ඉන්දියාව}}
| 5
| 0
| 5
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|ඉන්දුනීසියාව}}
| 7
| 0
| 7
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|ඉරානය}}&lt;small&gt;(සොරකම් කරන ලද ගමන් බලපත්‍ර යටතේ ඇතුළු වූ මගීන්.)&lt;small&gt;
| 2&lt;ref name=&quot;BBC Iranian&quot;&gt;{{cite news|title=Stolen jet passport 'no terror link'|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-26525281|work=BBC News|accessdate=11 March 2014|date=11 March 2014}}&lt;/ref&gt;
| 0
| 2
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|මලයාසියාව}}
| 38
| 12
| 50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජනිරූපකය|නෙදර්ලන්තය}} [[නෙදර්ලන්ත රාජධානිය|නෙදර්ලන්තය]]
| 1
| 0
| 1
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|නවසීලන්තය}}
| 2
| 0
| 2
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|රුසියාව}}
| 1
| 0
| 1
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|තායිවානය}}&lt;!-- DO NOT MERGE TAIWANESE PASSENGER WITH PEOPLE'S REPUBLIC OF CHINA. REFERENCED SOURCES PROVIDE SEPARATE LISTING FOR PASSENGER FROM TAIWAN (&quot;18, CHUANG/HSIULINGMS, TWN, 45&quot;). TAIWAN (REPUBLIC OF CHINA) IS A DIFFERENT STATE FROM CHINA (PEOPLE'S REPUBLIC OF CHINA). --&gt;
| 1
| 0
| 1
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|යුක්රේනය}}
| 2
| 0
| 2
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{ධජය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}
| 3
| 0
| 3
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | '''එකතුව'''
| 227
| 12
| 239
|}

==ගුවන් ගමන් අංකය==
අතුරුදන් වූ ගුවන් යානයේ සිටි මගීන් වෙත සිදු කරන ගෞරවයක් වශයෙන්, යානයේ ගුවන් ගමන් අංකය වූ එම්.එච්. 370 සහ 371 (MH370 සහ MH371) යන අංක, මින් ඉදිරියට භාවිත නොකරන බවට මාර්තු 13 වැනි දින ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් මලයාසියානු ගුවන් සේවය කියා සිටින ලදී. ඉදිරියේදී ඒ වෙනුවට එම්.එච්. 318 සහ 319 (MH318 සහ MH319) යන අංක භාවිතා කරන බවද ඔවුන් වැඩි දුරටත් ප්‍රකාශ කරන ලදී.&lt;ref&gt;Anwar, Zafira; Nambiar, Predeep [http://www.nst.com.my/latest/font-color-red-missing-mh370-font-mas-changes-flight-number-for-kl-beijing-kl-flights-1.510826 &quot;MISSING MH370: MAS changes flight number for KL-Beijing-KL flights&quot;]. ''New Straits Times''.&lt;/ref&gt;

== ජ්‍යෙතිර්වේදී අදහස් ==
*ජ්‍යෙතිර්වේදී වන්ද්‍රසිරි බන්ඩාර මහතා පවසන්නේ දින 14 ක් ඇතුලත් යානය පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි වන බවකි. ඔහු මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මාර්තු 17 වන දින [[ටීවී දෙරණ|දෙරණ රූපවාහිනිය]] සමඟ මෙසේ අදහස් පළකොට තිබුණි. 

&lt;blockquote&gt;''මේක සිද්ධවෙන්නේ සෙනසුරු වායු රාශියක්වූ තුලාවේ මේ ගමන් කරන කාලෙදී අවසාන අංශකයට එනවා. ඒ කියන්නෙ අංශක 29 ට එනවා. මේ වායු රාශියක්වූ තුලාව තුළ ගමන් කරන වකවානුවෙදි මේක පැහැදිලිවම ගුවන් අනතුරක් නෙවී. මේක පැහැදිලිවම ප‍්‍රධාන නියමුවෙකුගේ පූර්ණ සහය ඇතිව ඉතාම සූක්ෂ්මව සිදු කළ පැහැරගැනීමක්. මේ ගුවන් පැහැරගැනීමත් ඔබට නිවැරදිව එළිදරව් කරගන්නට අඩුම තරමින් දින 14 කට එහා කාලයක් ගතවෙනවයි කියල වගකීමෙන් යුතුව මට කියන්න පුළුවන්'' &lt;small&gt;(උපුටා ගැනීම lankacnews)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;http://lankacnews.com/sinhala/main-news/112188/&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

මාර්තු 15 වන දින මැලේසියානු අගමැති නජිබ් රසාක් මහතා විසින්, අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය සිය සන්නිවේදන උපකරණ ක්‍රියා විරහිත කොට  නිශ්චිත මාර්ගයෙන් බැහැරව '''හිතාමතාම''' බටහිර දෙසට හරවා තව දුරටත් පියාසර කර ඇතැයිද, ගුවන් යානා හැසිරවීම පිළිබඳ මනා පළපුරුද්දක් සහිත පුද්ගලයෙකු විසින් මෙය සිදු කරන්නට ඇතැයි පරික්ෂණ අංශ සැක පහළ කරන බවද&lt;ref&gt;http://www.theguardian.com/world/2014/mar/15/malaysian-pms-full-statement&lt;/ref&gt; යනුවෙන් ප්‍රකාශ කර දින තුනකට පසුව, ජ්‍යෙතිර්වේදී  වන්ද්‍රසිරි බන්ඩාර මහතා විසින් මෙවැනි ප්‍රකාශයක් සිදු කිරීමද විශේෂත්වයකි.


*චෙන්නායි නගරය පදනම් කර ගත් ජ්‍යෙතිර්වේදී හා වාස්තු විද්‍යා විශේෂඥ යුවරාජ් සොවුමා පවසන්නේ සෙනසුරාදා (මාර්තු 22) වන විට යානය හමු වන බවයි. &lt;ref&gt;http://www.mid-day.com/articles/vasthu-shastra-expert-predicts-missing-malaysian-jet-will-be-found-by-saturday/15156134{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
*ගනේෂස්පික්ස් නම් සංවිධානයේ භවේශ් පට්නි පවසන්නේ යානය අතුරුදහන්වූයේ තාක්ෂණික දෝෂයක් නිසා බවයි &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.ganeshaspeaks.com/blog_malaysia_airlines_mh370_goes_missing.action |access-date=2014-03-17 |archive-date=2014-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140313104652/http://www.ganeshaspeaks.com/blog_malaysia_airlines_mh370_goes_missing.action }}&lt;/ref&gt;

*ආධ්‍යාත්මික බලයක් ඇතැයි පවසන ඉන්දියානු ජාතික රාමචන්ද්‍ර ගුරුජී නැමැත්තෙකු එරට රූපවාහිනී වැඩසටහනකට එක්ව, ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කල දෙදෙනෙකු මගින් යානයේ ගමන් ගත් පුද්ගලයන්ගේ ආත්ම ආවේශනයට ගොස්, යානය අතුරුදන් වීමේ සිදුවීම විස්තර කිරීම. ඔහුගේ ආධ්‍යාත්මික බලය හෙළි කල ආකාරයට, යානය කඩා වැටී තිබෙන්නේ පැසිපික් සාගරයටයි.&lt;ref&gt;http://www.gossiplankanews.com/2014/03/guruji-speaks-to-souls-of-mh370-missing.html&lt;/ref&gt;

==සිදුවීම සම්බන්ධව කාලානුරූපි තොරතුරු==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! දිනය
! වාර්තාවූ සිදුවීම
|-style=&quot;background-color:#ffcc00; font-weight: bold&quot;
| *මාර්තු 8 ||  ගමන් කරමින් සිටි මගීන් 227ක් සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ 12 දෙනෙකු සමග ගුවන් යානය අතුරුදන් වීම.
|-
| *මාර්තු 8 ||  සොරකම් කරන ගමන් බලපත්‍ර දෙකක් භාවිතයෙන් පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු යානයට ඇතුළුව සිටි බවට තොරතුරු හෙළිවීම.
|-
| *මාර්තු 8 ||  යානය සොයා මැලේසියාව, වියට්නාමය, චීනය, පිලිපීනය සහ අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය මෙහෙයුම් ඇරඹීම.
|-
| *මාර්තු 9 ||  මුහුදේ පාවෙන තෙල් පැල්ලම් කීපයක් හා සුන්බුන් කීපයක් පිළිබඳව වාර්තා වීම.
|-
| *මාර්තු 10 ||  මුහුදේ පාවෙන තෙල් පැල්ලම් අතුරුදන් ගුවන් යානයට අයත් තෙල් පැල්ලම් නොවන බව හෙළිවීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/timeline-the-hunt-for/1042818.html |access-date=2014-03-21 |archive-date=2014-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140417002032/http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/timeline-the-hunt-for/1042818.html }}&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 11 || සොරකම් කරන ගමන් බලපත්‍ර දෙකක් භාවිතයෙන් යානයට ඇතුළුව සිටි පුද්ගලයින් දෙදෙනා ඉරාන ජාතිකයෝ බව හෙළිවීම හා ඔවුන් ත්‍රස්ථවාදී සංවිධානයකට සම්බන්ධ වූවන් විය නොහැකි බව අණාවරණය වීම.
|-
| *මාර්තු 11 || ගුවන් යානාව සිය මාර්ගය වෙනස් කොට මලක්කා සමුද්‍ර සන්ද්‍රිය දෙසට ගමන් කළ බවට තොරතුරු පැතිරීම. නමුත් පසුව මැලේසියානු බළදාරීන් විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.&lt;ref&gt;http://www.usatoday.com/story/news/world/2014/03/11/malaysia-airlines-investigation/6282557/&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 11 || ගුවන් යානාවේ සිටි 27 හැවිරිදි නියමුවා වූ Fariq Bin Ab Hamid සම්බන්ධව අනාචාර හැසිරීම් පැවැති බව හෙළිවීම.&lt;ref&gt;http://www.dailymail.co.uk/news/article-2578146/Young-blonde-says-missing-Malaysia-Airlines-pilot-invited-friend-ride-cockpit-entire-flight-2011.html&lt;/ref&gt; 
|-
| *මාර්තු 11 || යානයේ ගමන් ගත් සමහර මගීන්ගේ දුරකථන වලට, ඇමතුමක් ගත් විට නාද වන බව ඥාතීන් විසින් අණාවරණය කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.usatoday.com/story/news/world/2014/03/11/malaysia-airlines-370-passengers-cell-phones/6285325/&lt;/ref&gt; නමුත් එය සාවද්‍ය බව පසුව වාර්තා වීම.&lt;ref&gt;http://edition.cnn.com/2014/03/12/world/asia/mh370-phone-theory-debunked/&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 12||  යානය සෙවීමේ කටයුතු අන්දමන් මුහුද දෙසට යොමුවීම.
|-
| *මාර්තු 12 || යානයේ ගමන් ගත් චීන මගීන්ගේ ඥාතීන්ගෙන්, මැලේසියා ගුවන් සේවයේ නිළදාරීන්ට, බෙයිජිං තානාපති කාර්යාලයේ පැවැති රැස්වීමකදී වතුර බෝතල් ප්‍රහාරයක් එල්ල වීම.&lt;ref&gt;http://www.dailymail.co.uk/news/article-2578914/Nine-fresh-witnesses-place-missing-jet-near-Thailand-despite-Malaysia-military-moving-search-area-west.html&lt;/ref&gt; 
|-
| *මාර්තු 13 || මලයාසියානු ගුවන් යානය කඩා වැටුණු බවට ඇසින් දුටු සාක්ෂියක් පිළිබඳව තොරතුරක් වාර්තා වීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.3news.co.nz/Eyewitness-reports-seeing-missing-plane-on-fire/tabid/417/articleID/335680/Default.aspx |access-date=2014-03-13 |archive-date=2014-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140313110124/http://www.3news.co.nz/Eyewitness-reports-seeing-missing-plane-on-fire/tabid/417/articleID/335680/Default.aspx }}&lt;/ref&gt;
|-style=&quot;background-color:#FFCBDB; font-weight: bold&quot;
| *මාර්තු 13 || ගුවන් යානය අතුරුදන් වූ වේලාවේ සිට පැය 04 ක කාලයක් පණිවිඩ සම්බන්ධතාවයකින් තොරව ගුවනේ සැරි සරා ඇති බවට, යානය නිපදවූ ඇමරිකානු රෝල්ස් රොයිස් සමාගම විසින් ප්‍රකාශයක් නිකුත් කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.cbc.ca/news/world/malaysia-airlines-flight-mh370-search-widens-west-1.2570313&lt;/ref&gt; නමුත් මැලේසියානු බළදාරීන් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.&lt;ref&gt;http://www.voanews.com/content/malaysia-denies-missing-plane-flew-4-hours-after-last-contact/1870241.html&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 14 ||  යානයේ සෙවුම් කටයුතු ඉන්දියන් සාගරය දක්වා පුළුල් කිරීම.
|-
| *මාර්තු 14 || ගුවන් යානාවට කුමක් සිදුවීදැයි සෙවීම වෙනුවෙන් එරට දෛවඥයෙකුගේ සහය ඇතිව මලයාසියානු බලදාරීන් විසින් විශේෂ පූජාවක් පැවැත්වීම.&lt;ref&gt;http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/putrajaya-insists-did-not-invite-bomoh-to-locate-mh370&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 14 ||  මෙම ගුවන් යානය අතුරුදන් වූ අදාළ මුහුදු කලාපයේම, මීට පෙර තවත් ගුවන් යානා 6ක් අතුරුදන් බවට විස්තර හෙළිවීම.&lt;ref&gt;http://www.mirror.co.uk/news/world-news/missing-malaysian-airlines-flight-seven-3241706&lt;/ref&gt; ඒවා නම්,
*Pan Malaysian Air Transport (1993)
*Upali Air flight N482U (1983)        
*Weather reconnaissance flight Swan 38 (1974)    
*Garuda Indonesia Airlines (1961)
*Charles Kingsford Smith’s Lady Southern Cross (1935)
*GW Salt and FB Taylor’s private plane (1932) වේ.   

මින් Upali Air flight N482U (උපාලි එයාර් ෆ්ලයිට් N482U) යානයේ, ශ්‍රී ලාංකික මිලියනපතියෙකු වූ [[උපාලි විජේවර්ධන]] මහතා සිට ඇති අතර, එය 1983 වසරේ පෙබරවාරි 13 වන දින මැලේසියාවේ ක්වාලා සෙලන්ගොර් සිට කිලෝ මීටර 20 ක් පමණ දුරින් වූ මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය ප්‍රදේශයේදී අතුරුදන් වී තිබේ. යානය ඒ වන විට [[ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ|ක්වාලාලම්පූර් ගුවන් තොටුපොළේ]] සිට [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ|කටුනායක ගුවන් තොටුපොළ]] දක්වා පියාසර කරමින් තිබූ බව සඳහන්ය.
|-
|-style=&quot;background-color:#ee3333; font-weight: bold&quot;
| *'''මාර්තු 15''' || '''ගුවන් යානා පිළිබඳ පළපුරුද්දක් සහිත පුද්ගලයෙකු හෝ කිහිපදෙනෙකු විසින් '''යානය පැහැරගෙන ඇති බවටත්,''' යානය අන්දමන් මුහුද දෙසට පියාසර කර ඇති බවටත්, අඥාත මැලේසියානු පරික්ෂණ වාර්තාවක් හෙළි කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.latimes.com/world/worldnow/la-fgw-wn-malaysia-plane-hijacking-20140314,0,356436.story#axzz2w0OzYUC2
&lt;/ref&gt; එසේ පැහැර ගැනීමකට ලක්වීමේ හේතුව නොහඳුනන බව එහි සඳහන් වීම.'''&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://ktla.com/2014/03/14/new-report-says-missing-malaysian-plane-may-have-been-hijacked-as-is-expanded/ |access-date=2014-03-15 |archive-date=2014-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140314171727/http://ktla.com/2014/03/14/new-report-says-missing-malaysian-plane-may-have-been-hijacked-as-is-expanded/ }}&lt;/ref&gt; නමුත් එම වාර්තාවේ විශ්වාසනීයත්වය පිළිබඳ ගැටළුකාරී තත්වයක් ඇති බවට මාධ්‍ය වාර්තා සඳහන් කිරීම.
|-
|*මාර්තු 15  || [[File:Flight MH370 last ping corridors alt.svg|right|thumb|250px|යානය ගමන් ගන්නට ඇතැයි සැක පහළ කරන මාර්ග ද්විත්වය. (ඉහලට - උතුරු කොරිඩෝව, පහලට - දකුණු කොරිඩෝව)]]ගුවන් යානය නිශ්චිත මාර්ගයෙන් බටහිර දෙසට හිතාමතාම හරවා තව දුරටත් පියාසර කර ඇතැයි, මැලේසියානු අගමැති නජිබ් රසාක් මහතා විසින් නිවේදනයක් සිදු කොට ප්‍රකාශ කිරීම. යානය මාර්ග දෙකක් ඔස්සේ ගමන් ගන්නට ඇතැයි සැක පහළ කරන බවට ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කිරීම. &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/missing-mh370-plane-s/1036744.html#.UyQUjvlp7rQ.facebook |access-date=2014-03-15 |archive-date=2014-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140315111202/http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/missing-mh370-plane-s/1036744.html#.UyQUjvlp7rQ.facebook }}&lt;/ref&gt; පරික්ෂණ සිදු කරන බලදාරීන් විසින් ගුවන් යානාව පැහැරගැනීමකට ලක්ව ඇතැයි එදින පලවූ පලවූ මාධ්‍ය වාර්තා ප්‍රතික්ෂේප කිරීම. පැහැර ගැනීම තවත් එක් අනුමාන කිරීමක් පමණක් බව සඳහන් කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/malaysia/10699933/Missing-Malaysia-Airlines-flight-MH370-investigator-denies-claim-plane-was-hija&lt;/ref&gt; 
|-
| *මාර්තු 16 ||  අතුරුදන් ගුවන් යානය සෙවීම සඳහා දායක වූ රටවල් ප්‍රමාණය 14 සිට 26 දක්වා වැඩිවීම.
|-
| *මාර්තු 16 ||  ගුවන් යානයේ ප්‍රධාන නියමුවා වූ 53 වියැති Zaharie Ahmad Shah, පියාසැරියට පෙර මානසික ආතතියකින් සිටි බවට පරික්ෂණ වාර්තාවක් අණාවරණය කිරීම&lt;ref&gt;http://www.bbc.com/news/world-asia-26599394&lt;/ref&gt; සහ ගුවන් නියමුවන් දෙදෙනාගේ නිවාස සෝදිසියකට ලක් කිරීම. (මැලේසියාවේ විපක්ෂ නායක අන්වර් ඉබ්‍රහිම්ට සිර දඬුවමකක් නියම වීම සම්බන්ධයෙන් ඔහු මානසිකව කළකිරී සිටි බවට සැක කෙරෙයි.)
|-style=&quot;background-color:#FFCBDB; font-weight: bold&quot;
| *මාර්තු 18 ||  ගුවන් යානයේ ප්‍රධාන නියමුවා වූ Zaharie Ahmad Shahගේ නිවසේ තිබූ ගුවන් සිමියුලේටරයේ, ගුවන් ධාවන පථ 5 ක පුහුණුව සහිත මෘදුකාංගයක් හමුවීම. එම ගුවන් ධාවන පථ අතර ශ්‍රී ලංකාවේ සහ ඉන්දියාවේ පථ 3 ක්, මාලදිවයිනේ මාලේ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ පථය සහ අමෙරිකාවට අයත් දියාගෝ ගාෂියා දූපතේ හමුදා ධාවන පථයද තිබූ බව සඳහන්ය. මේ සියළුම ධාවන පථ මීටර 1000 ක් පමණ දිගකින් යුක්ත වීමද විශේෂත්වයකි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/us-military-base-south-asian-airports-in-mh370-pilots-simulator-says-paper |access-date=2014-03-18 |archive-date=2014-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322021502/http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/us-military-base-south-asian-airports-in-mh370-pilots-simulator-says-paper }}&lt;/ref&gt;

කෙසේ නමුත් දියාගෝ ගාෂියා දූපතේ හමුදා ගුවන්තොටුපළට මැලේසියානු යානය ලඟා නොවූ බව අමෙරිකාව මීට පෙර තහවුරු කරන ලදී
|-
| *මාර්තු 18 || අතුරුදන් යානය සෙවීමේ විශේෂ කටයුතු සඳහා මැලේසියාව, ඇමෙරිකාව, නවසීලන්තය, සහ ඕස්ට්‍රේලියාව යන රටවල් වලට අයත් ගුවන් යානා වලට, දේශීය ගුවන් සීමාවට ඇතුළු වීමට ශ්‍රී ලංකාව අවසර ලබා දීම.&lt;ref&gt;http://www.adaderana.lk/news.php?nid=26119&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 18 ||  අතුරුදන් ගුවන් යානයේ සිටි චීන මගීන්ගේ ඥාතීන්, ඔවුන්ට සත්‍ය තොරතුරු හෙළි නොකරන්නේ නම් ආහාර උපවාස ක්‍රියාමාර්ගයකට එළඹෙන බවට තර්ජනය කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.theguardian.com/world/2014/mar/18/malaysia-airlines-hunger-strike-chinese-missing-plane-mh370&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 18  ||  මාර්තු 8 වන දින, එනම් යානය අතුරුදන් වූ දින  [[මාලදිවයින|මාලදිවයිනේ]] Kuda Huvadhoo සංචාරක දිවයිනේ සිටි වැසියන් පිරිසක්, විශාල ගුවන් යානාවක් දූපතට ඉතා ආසන්නයෙන් (ගුවනේ පහතින්) පියාසර කරනු දැක තිබෙන බවට එරට Haveeru news නම් වෙබ් අඩවිය විසින් වාර්තා කිරීම. මාලදිවයින් පොලීසිය එම පුවත සම්බන්ධයෙන් පරික්ෂණයක් සිදු කිරීම ආරමිභ කිරීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/maldives-police-probe/1040832.html |access-date=2014-03-19 |archive-date=2014-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320224435/http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/maldives-police-probe/1040832.html }}&lt;/ref&gt; අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය සම්බන්ධයෙන්, එම තොරතුරු වල විශ්වාසනීයත්වය අවම බව මාලදිවයින් බලධාරීන් විසින් කියා කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2014/03/19/missing-plane-spotted-near-maldives/&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 19 || මාර්තු 8 වනදා සිය රේඩාර් පද්ධතියක සටහන් වූ හඳුනා නොගත් වස්තුවක් පිළිබඳව, තායිලන්තය අණාවරණයක් සිදු කිරීම. එය අතුරුදන් යානයේ සළකුණක් විය හැකි බවට සැක පහළ වීම.&lt;ref&gt;http://abcnews.go.com/International/wireStory/china-finds-terror-link-nationals-jet-22951466&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 19 ||  ප්‍රධාන නියමුවා වූ Zaharie Ahmad Shahගේ ගුවන් සිමියුලේටරයේ මකා දමා තිබෙන දත්ත නැවත ලබා ගැනීමට මැලේසියානු බළධාරීන්, ඇමෙරිකානු FBI සහය පැතීම.&lt;ref&gt;http://www.nytimes.com/2014/03/20/world/asia/missing-malaysia-flight.html?hpw&amp;rref=world&amp;_r=0&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 19 ||  ගුවන් යානයේ ප්‍රධාන නියමුවා වූ Zaharie Ahmad Shah, මැලේසියාවේ විපක්ෂ නායක අන්වර් ඉබ්‍රහිම්ගේ සමීප ඥාතියෙකු බව හෙළිවීම.&lt;ref&gt;http://www.dailymail.co.uk/news/article-2583217/Revealed-Pilot-RELATED-jailed-Malaysian-opposition-leader-families-lost-relatives-threaten-hunger-strike.html&lt;/ref&gt; (මැලේසියානු විපක්ෂනායකවරයා මේ වන විට පුංමෛතූනයක් සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවෙකු වී සිරගතව පසුවෙයි.)
|-
| *මාර්තු 20 ||  සිය චන්ද්‍රිකා මගින්, අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැක කෙරෙන සුන්බුන් කොටස් ද්විත්වයක් බටහිර  ඕස්ටේ‍්‍රලියානු වෙරළට කිලෝමීටර් 2500 ක් නිරිත දිගින් ඉන්දීය සාගරයේ නිරික්ෂණය කල බවට, [[ඕස්ට්‍රේලියාව|ඕස්ට්‍රේලියානු]] අගමැති ටෝනි ඇබට් මහතා එරට පාර්ලිමේන්තුව තුලදී හෙළි කිරීම. එය තහවුරු කර ගැනීම පිණිස ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නොර්වීජීයාව එම ප්‍රදේශයේ පරීක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කිරීම. (මින් එක් සුන්බුන් කොටසක් මී 24 ක් පමණ දිග බව පැවසේ)&lt;ref&gt;http://www.hirunews.lk/sinhala/79654&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.theguardian.com/world/2014/mar/20/mh370-two-possible-objects-may-have-been-found-in-australian-search-zone&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 21 || අතුරුදන් වූ යානය සෙවීම වෙනුවෙන්, තම නෞකා හතරකට ඉන්දියානු මුහුදු කලාපය වෙත ඇතුල් වීමට අවසර ලබා දෙන ලෙස [[චීනය]] කල ඉල්ලීම, [[ඉන්දියාව]] විසින් ප්‍රතික්ෂේප කර දැමීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://chinadailymail.com/2014/03/21/china-refused-permission-to-search-for-missing-plane-in-indian-waters/ |access-date=2014-03-21 |archive-date=2014-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323201818/http://chinadailymail.com/2014/03/21/china-refused-permission-to-search-for-missing-plane-in-indian-waters/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 21 ||  මාර්තු 8 වනදා ජෙඩා සිට ක්වාලාලම්පූර් දක්වා ගමන් කරමින් තිබූ ගුවන් යානයක සිටි කාන්තාවක්, තමා අන්දමන් මුහුදේ කඩා වැටී තිබූ යානාවක් දුටු බවට ප්‍රකාශ කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.dailymail.co.uk/news/article-2586013/Malaysian-woman-claims-seen-missing-MH370-water-near-Andaman-Islands-day-disappeared.html&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 22 ||  දකුණු දිග ඉන්දියානු මුහුදේ පාවෙමින් තිබූ, අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැක කෙරෙන සුන්බුන් කොටසක් දැක්වෙන, මාර්තු 18 වන දින ගත් චීන චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක් සම්බන්ධයෙන් චීනය පරීක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කිරීම. (මෙම සුන්බුන් කොටස මී 22× 13 ක් පමණ වන බව පැවසේ) චීන චන්ද්‍රිකාවේ මෙම සුන්බුන් කොටස දැක්වෙන පිහිටුම, මාර්තු 20 වන දින පළකල ඕස්ට්‍රේලියානු චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයේ පිහිටුමට වඩා කිලෝ මීටර 125 ක් පමණ බටහිරින් පිහිටා ඇති බව සඳහන්ය. &lt;ref&gt;http://www.bbc.com/news/world-asia-26697048&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 22 ||  ඕස්ට්‍රේලියානු චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක් පදනම් කර ගනිමින් මාර්තු 20 වන දින ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නොර්වීජීයාව, බටහිර  ඕස්ටේ‍්‍රලියානු වෙරළට කිලෝමීටර් 2500 ක් නිරිත දිගින් වූ ඉන්දීය සාගරයේ සිදුකල පරික්ෂණයන්ගේ සාර්ථකත්වයක් ඇති නොවීම.&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-26677056&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 23 ||  ඕස්ට්‍රේලියානු සහ චීන චන්ද්‍රිකා මගින් නිරික්ෂණය කල ප‍්‍රදේශයේම (දකුණු ඉන්දීය සාගරයේ ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට කිලෝමීටර් 2500ක් පමණ බටහිරින් වූ පෙදෙස), අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැක කෙරෙන සුන්බුන් කොටස් තම චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප මගින්ද නිරීක්ෂණය කල බවට [[ප්‍රංශය]] ප්‍රකාශ කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.dailymail.co.uk/news/article-2587209/Now-France-says-satellite-images-objects-missing-MH370-airliner.html&lt;/ref&gt;
|-style=&quot;background-color:#ee3333; font-weight: bold&quot;
| *මාර්තු 24 || [[මලයාසියාව|මැලේසියානු]] අගමැති නජිබ් රසාක් මහතා, අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය දක්ෂිණ ඉන්දීය සාගරයට කඩා වැටුණු බවට තහවුරු කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.haaretz.com/news/world/1.581664&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://edition.cnn.com/2014/03/24/world/asia/malaysia-airlines-plane/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.euronews.com/2014/03/24/live-mh370-us-search-plane-unable-to-find-objects-spotted-by-chinese-on-south-/&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 25 || අතුරුදන් ගුවන් යානය සොයා දකුණු දිග ඉන්දියන් සාගරයේ සිදු කල සෙවීම් කටයුතු, අහිතකර කාලගුණ තත්වය නිසා අත්හිටුවීම.&lt;ref&gt;http://www.ndtv.com/article/world/australia-suspends-search-for-jet-debris-citing-bad-weather-500075&lt;/ref&gt; පදනම් විරහිත තොරතුරු ඉදිරිපත් කරන බව පවසමින්, යානයේ සිටි චීන ජාතිකයින්ගේ ඥාතීන්, මැලේසියානු නිළදාරීන්ට චෝදනා සහ විරෝධතා එල්ල කිරීම.&lt;ref&gt;http://edition.cnn.com/2014/03/25/world/asia/malaysia-airlines-plane/&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 25 ||  අතුරුදන් ගුවන් යානයේ කළු පෙට්ටිය තවත් දින 15 ක් තුල සොයා නොගතහොත්, යානයේ කඩා වැටීම සැමදා අභිරහසක්ව පවතිනු ඇති බවට මාධ්‍ය විසින් වාර්ථා කිරීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://perezhilton.com/2014-03-25-malaysian-airlines-flight-370-black-box-must-be-found-before-batteries-die#.UzLbiqiSwdA |access-date=2014-03-26 |archive-date=2014-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140326071040/http://perezhilton.com/2014-03-25-malaysian-airlines-flight-370-black-box-must-be-found-before-batteries-die#.UzLbiqiSwdA }}&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 26 ||  අහිතකර කාලගුණ තත්වය නිසා අත්හිටවූ යානය සෙවුම් කටයුතු අද නැවතත් පටන් ගැනීම.&lt;ref&gt;http://www.irishexaminer.com/breakingnews/world/malaysia-plane-search-resumes-as-seas-calm-626049.html&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 26 ||  අතුරුදන් ගුවන් යානයට අයත් යැයි සැක කෙරෙන සුන්බුන් 122 ක ප්‍රමාණයක්, සෙවීම් කටයුතු සිදු කරන දකුණු දිග ඉන්දියන් සාගරයේ පාවෙමින් පවතින ආකාරය, 23 වනදා ලබා ගත් ප්‍රංශ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයන්හී සටහන්ව ඇතිබවට, මැලේසියානු ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරයා ප්‍රකාශ කිරීම. (මේ සුන්බුන් කැබලි මීටර 1 සිට මීටර 23 ක් පමණ දක්වා විශාල බව පැවසේ.)&lt;ref&gt;http://www.independent.co.uk/news/world/asia/missing-malaysia-flight-mh370-french-satellite-images-show-possible-debris-field-of-122-objects-in-search-area-9216139.html&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 27 ||  අතුරුදන් ගුවන් යානයට අයත් යැයි සැක කෙරෙන සුන්බුන් 300 ක පමණ ප්‍රමාණයක්, පර්ත් සිට කිලෝමීටර 2700ක් පමණ නිරිත දෙසින් (ප්‍රංශ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයන්හී සටහන්ව තිබූ කලාපයේ සිට කිලෝමීටර් 200 ක් පමණ ඊසාන දෙසින්) දකුණු දිග ඉන්දියන් සාගරයේ පාවෙමින් පවතින ආකාරය, 24 වනදා ලබා ගත් [[තායිලන්තය|තායි]] චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයන්හී සටහන්ව ඇතිබවට, වාර්ථා වීම.&lt;ref&gt;http://www.bbc.com/news/world-asia-26763358&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 27 ||  අතුරුදන් ගුවන් යානයට අයත් යැයි සැක කෙරෙන සුන්බුන් 10 ක පමණ ප්‍රමාණයක්, 26 වනදා ලබා ගත් [[ජපානය|ජපාන]] චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයන්හී සටහන්ව ඇතිබවට වාර්ථා වීම.&lt;ref&gt;http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/japan-satellite-images-show-floating-objects-possibly-from-mh370-reports&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 27 ||  අහිතකර කාලගුණ තත්වය නිසා සෙවුම් කටයුතු සඳහා බාධා එල්ල වීම.&lt;ref&gt;http://www.business-standard.com/article/news-ians/300-more-objects-spotted-bad-weather-disrupts-jet-search-roundup-114032701209_1.html&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 28 || නව විශ්වාසනීය සාක්ෂි කීපයක් මත පදනම්ව දක්ෂිණ ඉන්දියන් සාගරයේ මෙතෙක් සෙවීම් කටයුතු සිදු කල කලාපය අතහැර ඊට කිලෝ මීටර 1,100 ක් පමණ ඊසාන දිග නව කලාපයක සෙවීම් කටයුතු සිදු කිරීම ඇරඹීම.&lt;ref&gt;http://edition.cnn.com/2014/03/27/world/asia/malaysia-airlines-plane/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.chicagotribune.com/news/chi-malaysia-plane-search-20140327,0,725532.story&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 28 ||  සෙවුම් කටයුතු සිදුකරන නව කලාපය තුලදී, අතුරුදන් ගුවන් යානයට අයත් යැයි සැක කෙරෙන සුන්බුන් යම් ප්‍රමාණයක් [[නවසීලන්තය|නවසීලන්ත]] සෙවුම් යානාවක් විසින් නිරීක්ෂණය කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.smh.com.au/national/malaysia-airlines-mh370-plane-detects-debris-in-new-search-zone-20140328-35p0p.html&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 30 || ගුවන් යානය කඩා වැටෙන්නට ඇතැයි සැක කෙරෙන නව කලාපයේ සෙවුම් කටයුතු සිදු කිරීමට, කලු පෙට්ටිය අණාවරකයක් සහිත යාත්‍රාවක් ඕස්ට්‍රේලියාව විසින් යෙදවීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.weather.com/tv/tvshows/americas-morning-headquarters/missing-malaysia-airlines-plane-flight-370-update-20140317 |access-date=2014-03-30 |archive-date=2014-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140330023231/http://www.weather.com/tv/tvshows/americas-morning-headquarters/missing-malaysia-airlines-plane-flight-370-update-20140317 }}&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 31 ||  සෙවුම් කටයුතු සිදුකරන මුහුදේ, අතුරුදන් ගුවන් යානයට අයත් යැයි සැක කෙරෙන තැඹිලි පැහැ කොටස් 4 ක් දර්ශනය වූ බවට ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් කණ්ඩායමක් පිරිසක් වාර්ථා කිරීම. ගුවන් යානය අතුරුදන්ව අදට දින 22 ක් වන අතර එහි කලු පෙට්ටියේ ආයු කාලය තව දින 8 කින් අවසන් වන බවට මාධ්‍ය විසින් වාර්ථා කිරීම.&lt;ref&gt;http://edition.cnn.com/2014/03/30/world/asia/malaysia-airlines-plane/&lt;/ref&gt;
|-
| *මාර්තු 31 || මාර්තු 8 වන දින අතුරුදන් වූ ගුවන් යානාවේ සිටි ෆිලිප් වුඩ් (Phillip Wood) නම් මගියෙකු, තමන් ගමන් ගත් යානාව නොහඳුනන හමුදා පිරිසක් විසින් පැහැරගත් බවත්, ඔහුව අනෙකුත් මගීන්ගෙන් වෙන් කොට කුටියක සිර කොට ඇති බවත්, තමාට ඖෂධ ලබා දී ඇති බව හැඟෙන බවත්, සඳහන් කරමින් තමා වෙතට කෙටි පණිවුඩයක් හා හිස් අඳුරු ඡායාරූපයක් ලැබුණු බවට ජිම් ස්ටෝන් (Jim Stone) නැමැත්තෙකු වාර්ථා කිරීම. තමා IBM හී සේවය කරන්නෙකු බව ෆිලිප් වුඩ් විසින් වැඩි දුරටත් කෙටි පණිවුඩයේ දක්වා ඇත. එම එවන ලද එම ඡායාරූපයෙහි ඛණ්ඩාංක (coordinates), ඇමෙරිකානු හමුදා යටතේ පවතින දියාගෝ ගාෂියා දූපතේ පිහිටි ගොඩනැගිල්ලකට සමපාත වන බවද සඳහන් වෙයි. කෙටි පණිවුඩය ලැබී තිබෙන්නේ මාර්තු 18 වන දිනයි.&lt;ref&gt;http://beforeitsnews.com/scandals/2014/03/missing-maylasian-plane-passenger-ibm-exec-philip-wood-sends-phone-text-message-from-diego-garcia-2433790.html&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://kiis1065.com.au/news/text-message-from-mh370-sent-10-days-after-plane-disappears |access-date=2014-04-05 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408044146/http://www.kiis1065.com.au/news/text-message-from-mh370-sent-10-days-after-plane-disappears }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.closeronline.co.uk/2014/04/missing-flight-mh370-passenger-sends-desperate-text-i-am-being-held-hostage&lt;/ref&gt; 
|-
| *අප්‍රියෙල් 2 || ගුවන් යානාව අතුරුදන් වීමේ අභිරහස කවදාවත් හෙළි නොවිය හැකි බවට, මැලේසියානු පොලිස්පතිවරයා විසින් අනතුරු හැඟවීම.&lt;ref&gt;http://www.theguardian.com/world/2014/apr/02/mh370-malaysia-police-chief-missing-malaysia-airlines-plane-mystery&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 3 || අතුරුදන් ගුවන් යානය පිළිබඳ වැඩි විස්තර සොයා බැලීමට මැලේසියානු අගමැති නජිබ් රසාක් මහතා ඕස්ට්‍රේලියාවට පැමිණීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://time.com/47813/malaysian-pm-visits-australian-base-for-jet-search/ |access-date=2014-04-04 |archive-date=2014-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404110153/http://time.com/47813/malaysian-pm-visits-australian-base-for-jet-search/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 5 || අතුරුදන් වූ යානය සොයා මුහුදේ මෙහෙයුම් සිදු කල Ocean Shield නම් චීන මුර සංචාරක නෟකාව මගින්, ගුවන් යානා කළු පෙට්ටිය විසින් නිකුත් කරන සංඛ්‍යාතයන්ට සමාන සංඛ්‍යාතයකින් නිකුත් වූ සංඥා කිහිපයක් ග්‍රහණය කර ගැනීම.&lt;ref&gt;http://www.theguardian.com/world/2014/apr/05/mh370-chinese-patrol-ship-detects-pulse-signal&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 8 ||  ඕෂන් ෂීල්ඩ් (Ocean Shield) නම් චීන මුර සංචාරක නෞකාව විසින් නැවත වතාවක් අප්‍රියෙල් 5 වනදින ලැබුණු සංඛ්‍යාතයන්ට සමාන සංඛ්‍යාතයකින් නිකුත් වූ සංඥා දෙකක් ග්‍රහණය කර ගැනීම.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Missing plane search has 'best lead so far'|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-26917934|publisher=BBC|accessdate=7 April 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 10 ||  ඕෂන් ෂීල්ඩ් චීන මුර සංචාරක නෞකාව විසින් තවත් සංඥාවක් ග්‍රහණය කර ගැනීම.&lt;ref&gt;[http://www.cbsnews.com/news/malaysia-airlines-flight-370-search-possible-black-box-ping-from-indian-ocean/ Malaysia Airlines Flight 370 searchers hear another possible black box ping from Indian Ocean ]. ''[[CBS News|CBS]]'', 10 April 2014&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 11 ||  [[File:MH370 search-audible pings1.jpg|right|thumb|250px|ඕෂන් ෂීල්ඩ් යාත්‍රාව විසින් සංඥා ග්‍රහණය කරගත් පිහිටුම් සහ සංඥා මැකී ගිය පිහිටුම්]]ඕෂන් ෂීල්ඩ් චීන මුර සංචාරක නෞකාව විසින් පසුගිය දිනවල ග්‍රහණය කරගත් සංඥා, ගුවන් යානයේ කළු පෙට්ටියෙන් නිකුත් වූ සංඥාවන් බවට තමා විශ්වාස කරන බව ඕස්ට්‍රේලියානු අගමැති [[ටෝනි ඇබට්]] මහතා කියා සිටීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://time.com/59062/mh370-black-box-may-be-found/ |access-date=2014-04-13 |archive-date=2014-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413101809/http://time.com/59062/mh370-black-box-may-be-found/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 14 ||  ඕෂන් ෂීල්ඩ් චීන මුර සංචාරක නෞකාව විසින් ග්‍රහණය කරගත් සංඥා එන්නට ඇතැයි අනුමාන කල මුහුදු තීරයට කිලෝමීටර 5.5 ක් පමණ දුරින් තෙල් පැල්ලමක් මතුවීම. එය අතුරුදන් යානයට අයත්දැයි සොයාබැලීමට පරික්ෂණ ඇරඹීම.&lt;ref&gt;{{Cite web
| title = Malaysia Airlines MH370: submarine to be deployed as oil slick spotted | work=The Daily Telegraph| accessdate = 14 April 2014| url = http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/australiaandthepacific/australia/10764523/Malaysia-Airlines-MH370-submarine-to-be-deployed-as-oil-slick-spotted.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 18 ||  අප්‍රියෙල් 14 දින මුහුදේ මතුවූ තෙල් පැල්ලම් අතුරුදන් යානයට අයත් නොවන බව තහවුරු කර ගැනීම.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Withnall|first=Adam|title=Malaysia Airlines flight MH370: Analysis of Indian Ocean oil slick shows it is not from missing jet|url=http://www.independent.co.uk/news/world/asia/malaysia-airlines-flight-mh370-analysis-of-indian-ocean-oil-slick-shows-it-is-not-from-missing-jet-9267445.html|publisher=The Independent|accessdate=18 April 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 24 || අතුරුදන් වූ යානයට අයත් යැයි සැකකෙරෙන ලෝහමය කොටසක් ඕස්ට්‍රේලියානු බටහිර වෙරළට ආසන්නයෙන් හමුවීම. නමුත් එය යානාවට අයත් නොවන සුන්බුන් කොටසක් බව පසුව තහවුරු වීම.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Link to MH370 discounted after debris washes up on Western Australia coast|url=http://www.theguardian.com/world/2014/apr/23/object-found-australia-link-missing-flight-mh370|publisher=www.theguardian.com|accessdate=26 April 2014|author=Paul Farrel|coauthors=Michael Safi|archiveurl=http://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.theguardian.com%2Fworld%2F2014%2Fapr%2F23%2Fobject-found-australia-link-missing-flight-mh370&amp;date=2014-04-26|archivedate=26 April 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 28 ||  අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය සොයා සිදුකරන ඉහල සිට සිදුකරන ගුවන් මෙහෙයුම් අත්හිටුවා, මුහුද යට සෙවුම් කටයුතු සිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් අදහස් පළවීම. යානයේ සුන්බුන් මේ වනවිට ගිලීගොස් ඇතැයි අනුමාන කිරීම.&lt;ref&gt;[http://www.jacc.gov.au/media/interviews/2014/april/tr011.aspx JACC Transcript of Press Conference] Retrieved 28 April 2014)''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.com/news/world-asia-27184295 Missing plane: Search enters 'new phase'] BBC 28 April 2014 Last updated at 06:15&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.smh.com.au/federal-politics/political-news/fruitless-search-for-mh370-will-scour-larger-area-of-ocean-floor-says-tony-abbott-20140428-zr0sb.html Press conference video extract] Sydney Morning Herald ''(Retrieved 28 April 20214)''&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 29 || වත්මන් සෙවීම් කටයුතු දියත් කරන ප්‍රදේශයට කිලෝමීටර 5000 කට පමණ මෙහායින් බෙංගාල බොක්ක කලාපයෙහි තිබී අතුරුදන් MH370 යානයට අයත් යැයි කියන සුන්බුන් කොටස් හමුවූ බවට, ඕස්ට්‍රේලියානු මුහුදු ගවේෂණ ආයතනයක් ප්‍රකාශ කිරීම.&lt;ref&gt;http://indiatoday.intoday.in/story/missing-flight-mh370-malaysia-airlines-search-for-mh370/1/358097.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.stuff.co.nz/world/asia/9988528/Australian-company-claims-MH370-wreckage-found&lt;/ref&gt;
|-
| *අප්‍රියෙල් 30 ||  ඕස්ට්‍රේලියානු මුහුදු ගවේෂණ ආයතනයක් විසින් යානයට අයත් සුන්බුන් කොටස් හමුවීමට ඉඩහැකි බවට අප්‍රියෙල් 29 දින සිදුකල ප්‍රකාශය, The Joint Agency Coordination Centre (JACC) විසින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Marquez |first1=Miguel |last2=Molko |first2=David |last3=Yan |first3=Holly |date=30 April 2014 |title=Searchers dispute company's claim that it may have found aircraft wreckage |url=http://edition.cnn.com/2014/04/29/world/asia/malaysia-airlines-plane/ |publisher=CNN |accessdate=30 April 2014 }}&lt;/ref&gt;
|-
| *මැයි 1 || අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය ගැන මූලික පරීක්ෂණ වාර්තාව, මැලේසියානු රජය විසින් මහජනතාවට නිකුත් කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.hirunews.lk/sinhala/82385&lt;/ref&gt; එම වාර්ථාවට අනූව, සෙවීම් කටයුතු ආරම්භ වී තිබෙන්නේ යානය අතුරුදන් වී පැය 4 කට පසුවයි. 
|-
| *මැයි 2 ||  අතුරුදන් වූ යානය සෙවීමට තවත් වසරක් පමණ ගතවනු ඇති බවට, සෙවුම් කටයුතු භාර ප්‍රධානියෙකු වූ Angus Houston විසින් ප්‍රකාශ කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.nbcnews.com/storyline/missing-jet/owe-it-families-search-jet-may-take-year-n95376&lt;/ref&gt;
|-
| *මැයි 2 ||  යානාවේ ගමන් ගත් සියළු දෙනා මේ වන විට මියගොස් ඇතැයි යන සත්‍යයට මුහුණ දී සිත් සනසාගන්නා ලෙස, මැලේසියානු බලදාරීන් අතුරුදන් යානාවේ සිටි මගීන්ගේ ඥාතීන්ට දැන්වීම නිසා, ඥාතීන් සිය මියගිය අය වෙනුවෙන් මෙම සති අන්තයේ පළමු අවමගුල සිදුකරන බවට ප්‍රකාශ කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.voanews.com/content/as-first-funerals-set-for-mh370-passengers-malaysia-says-face-reality/1906077.html&lt;/ref&gt;
|-
| *මැයි 5 || ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශ විසින් ලබාදුන් තොරතුරු මත පදනම්ව, MH370 ගුවන් යානය අතුරුදන්වීම සම්බන්ධයෙන්, අල්කයිඩා ත‍්‍රස්තවාදීන් සමග ගනුදෙණු කරන කරනවා යැයි කියන පුද්ගලයන් 11 දෙනෙකු මලයාසියාවේ ක්වාලාලම්පූර් නුවරදී අත්අඩංගුවට ගැනීම.&lt;ref&gt;http://www.hirunews.lk/sinhala/82584&lt;/ref&gt;
|-
| *මැයි 8 || අභිරහසක් පමණක් ඉතිරිකරමින්, මැලේසියානු MH370 යානය අතුරුදන් වී අද දිනට මාස දෙකක් සම්පූර්ණ වීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://newsfirst.lk/sinhala/2014/05/%E0%B6%B8%E0%B7%90%E0%B6%BD%E0%B7%9A%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%94-mh370-%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B6%B1/ |access-date=2014-05-09 |archive-date=2014-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140510072139/http://newsfirst.lk/sinhala/2014/05/%E0%B6%B8%E0%B7%90%E0%B6%BD%E0%B7%9A%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%94-mh370-%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B6%B1/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| *මැයි 20 || MH370 ගුවන් යානය වෙඩි තබා බිම හෙළු බවට මතයක් පලවීම.&lt;ref&gt;http://www.hirunews.lk/sinhala/83603&lt;/ref&gt;
|-
| *මැයි 27 || අතුරුදන් වූ MH370 යානයේ චන්ද්‍රිකා දත්ත මැලේසියානු බලදාරීන් විසින් මාධ්‍යයට නික්තු කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.hirunews.lk/sinhala/84113&lt;/ref&gt;
|-
| *මැයි 29 || ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ පර්ත් නුවරට වයඹ දෙසින් වන ඉන්දීය මුහුදු ප‍්‍රදේශයේ, අතුරුදන් වූ MH370 යානය නොමැති බව හෙළිවීම.&lt;ref&gt;http://www.hirunews.lk/sinhala/84280&lt;/ref&gt;
|-
| *මැයි 29 || අතුරුදන් වූ MH370 යානයේ කළු පෙට්ටියෙන් නිකුත් වූවා යැයි සැකකළ ශබ්දය ව්‍යාජ ශබ්දයක් බව අමෙරිකානු නාවික හමුදාව ප්‍රකාශ කිරීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://newsfirst.lk/sinhala/2014/05/mh370-%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%9A%E0%B7%85%E0%B7%94-%E0%B6%B4%E0%B7%99%E0%B6%A7%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%81%E0%B6%B6%E0%B7%8A/ |access-date=2014-05-30 |archive-date=2014-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140601023728/http://newsfirst.lk/sinhala/2014/05/mh370-%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%9A%E0%B7%85%E0%B7%94-%E0%B6%B4%E0%B7%99%E0%B6%A7%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%81%E0%B6%B6%E0%B7%8A/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| *ජුනි 5 || අතුරුදන් වූ MH370 යානය ඉන්දියාවට ආසන්න මුහුදේදී ගිනිබත් වූ බවට ඇසින් දුටු සාක්ෂියක් පිළිබඳ වාර්ථා වීම.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://newsfirst.lk/sinhala/2014/06/mh370-%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B6%A7-%E0%B6%86%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B7%84/ |access-date=2014-06-06 |archive-date=2014-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140607194445/http://newsfirst.lk/sinhala/2014/06/mh370-%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B6%A7-%E0%B6%86%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B7%84/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| *ජුනි 16 || MH370 ගුවන් යානය අතුරුදහන් වී අදට දින සියයක් සැපිරීම.&lt;ref&gt;http://sinhala.adaderana.lk/news.php?nid=43995&lt;/ref&gt;
|-
| *ජුනි 26 ||  MH370 ගුවන් යානය අතුරුදන් වූ අවස්ථාව වන විට ගුවන් නියමුවෙකුගේ පාලනයෙන් තොරව පැවති බවට සැකකරන බව, ඔස්ට්‍රේලියානු මාර්ටින් ඩොලන් (Martin Dolan) විසින් කියා සිටීම.&lt;ref&gt;http://www.nbcnews.com/storyline/missing-jet/missing-flight-mh370-was-autopilot-crashing-official-n141331&lt;/ref&gt;
|-
| *සැප්තැම්බර් 15 ||  අතුරුදන් වූ MH370 ගුවන් යානයට අයත් යැයි සැක කෙරෙන සුන්බුන් කොටස් 58ක් ඉන්දීය සාගරයෙන් හමුවීම.&lt;ref&gt;http://www.hirunews.lk/sinhala/92214&lt;/ref&gt;
|-style=&quot;background-color:#FFCBDB; font-weight: bold&quot;
| *2015 ජූලි 29 || අනතුරෙන් මාස 17කට පසුව [[රීයූනියන්]] දිවයිනට ගසාගෙන පැමිණි ගුවන් යානාවක කොටසක් MH370 ගුවන් යානයට අයත් ඒවා විය හැකි බව තහවුරු කිරීම.&lt;ref&gt;http://www.express.co.uk/news/world/596319/Malaysia-Airlines-MH370-found-debris-confirm-Reunion&lt;/ref&gt;
|-
|}

==මේවාද බලන්න==
*[[මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 17 පියාසැරිය]]
*[[ඉන්දුනීසියා එයාර්ඒෂියා 8501 පියාසැරිය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist|30em}}

==භාහිර සබැදි==
* [http://www.malaysiaairlines.com/my/en/site/dark-site.html Updates regarding MH370] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140308134226/http://www.malaysiaairlines.com/my/en/site/dark-site.html |date=2014-03-08 }} ''[[Malaysia Airlines]]''
* [http://www.malaysiaairlines.com/content/dam/mas/master/en/pdf/Malaysia%20Airlines%20Flight%20MH%20370%20Passenger%20Manifest.pdf Passenger Manifest]( {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140308153900/http://www.malaysiaairlines.com/content/dam/mas/master/en/pdf/Malaysia%20Airlines%20Flight%20MH%20370%20Passenger%20Manifest.pdf |date=2014-03-08 }})
* &quot;[http://www.klia.com.my/index.php/component/content/article/46/276.html Updates on Flight MH370]&quot; from [[Kuala Lumpur International Airport]]
* [http://www.boeing.com/assets/images/feature_948x432/malaysia_statement_948x432.jpg Statement] from [[Boeing]]
* [http://www.nst.com.my/mh370 Coverage] from the ''[[New Straits Times]]''
* [http://www.flightradar24.com/data/airplanes/9m-mro Last known position and information] of 9M-MRO from Flightradar24.com
{{2014 වසරේ ගුවන් අනතුරු සහ සිදුවීම්}}
[[ප්‍රවර්ගය:2014 වසර තුළ ගුවන් අනතුරු සහ සිදුවීම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් අනතුරු සහ සිදුවීම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:බෝයිං 777 සම්බන්ධ අනතුරු සහ සිදුවීම්]]</text>
      <sha1>c8zqha23zp2wy6zjzrrgl99pt27pnb6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51902</id>
    <revision>
      <id>788692</id>
      <parentid>786182</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T01:41:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43068" sha1="dy7dem57p4ehjknd1cxk1he7hiyqudl" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name = ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ&lt;br&gt;Kuala Lumpur International Airport
| nativename = 
| image = 
| image-width = 
| image2 = KLIA MTB&amp;Tower.jpg
| image2-width = 250
| caption2 = ගුවන් තොටුපළ පාලන කුළුණ සහිත දර්ශනයක්
| IATA = KUL
| ICAO = WMKK
| type = Public
| owner = මැලේසියානු රජය
| operator = Malaysia Airports Holdings Berhad
| city-served = Klang Valley
| location = Sepang, Selangor, &lt;br&gt;මැලේසියාව
| hub =
&lt;div&gt;
* AirAsia
* AirAsia X
* Malaysia Airlines
* Malindo Air
* MASkargo
&lt;/div&gt;
| timezone = 
| utc = UTC+08:00
| elevation-f = 70
| latd = 02 
| latm = 44 
| lats = 36 
| latNS = N
| longd=101 
| longm=41 
| longs=53 
| longEW=E
| coordinates_region = MY-10
| pushpin_map = 
| pushpin_label = WMKK
| pushpin_map_caption = මැලේසියානු අර්ධද්වීපය
| website = [http://www.klia.com.my/ www.klia.com.my]
| metric-rwy = Y
| r1-number = 14L/32R
| r1-length-m = 4,019
| r1-surface = කොන්ක්‍රීට්
| r2-number = 14R/32L
| r2-length-m = 4,000
| r2-surface = කොන්ක්‍රීට්
| stat-year = 2013
| stat1-header = මගීන් ප්‍රමාණය
| stat1-data = 47,498,157
| stat2-header = Airfreight movements in tonnes
| stat2-data = 680,982
| stat3-header = Aircraft Fmovements
| stat3-data = 325,537
| footnotes = Source: Aeronautical Information Publication Malaysia&lt;ref name=AIP&gt;[http://aip.dca.gov.my/aip%20pdf/AD/AD2/WMKK/WMKK-KL%20InternationalSepang%20Airpor.pdf WMKK - KL INTERNATIONAL/SEPANG] at Department of Civil Aviation Malaysia&lt;/ref&gt;
}}

'''ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ (KLIA)''' යනු [[මලයාසියාව|මැලේසියාවේ]] ප්‍රධානතම ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ වෙයි. එය අග්නිදිග ආසියා කලාපයේ ප්‍රධාන ගුවන් තොටුපළ අතරින් එකක්ද වෙයි. ගුවන් තොටුපළ ඉදිකිරීම සඳහා අමෙරිකා ඩොලර් බිලියන 3.5 ක් පමණ වැයවූ බව සඳහන්ය.&lt;ref name=&quot;KLIA History&quot;&gt;{{cite web|title = History of KLIA|year=1998|url=http://www.dcaklia.gov.my/EnglishPages/MENU/MainFrame.htm}}&lt;/ref&gt; ගුවන් තොටුපළ [[ක්වාලාලම්පූර්]] අගනුවර සිට කිලෝ මීටර 45 ක් පමණ දුරින් පිහිටුවා තිබෙයි.

ගුවන් තොටුපළට වාර්ෂිකව මිලියන 40 මගීන් සංඛ්‍යාවක් සහ ටොන් මිලියන 1.2 භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් හැසිරවීමේ හැකියාව පවතී. 2010 වසරේදී, එය මගීන් 34,087,636 ප්‍රමාණයක් සහ; 2011 වසරේදී මෙට්‍රික් ටොන් 669,849 ක භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් හසුරුවා තිබෙයි. ලොව 9 වන සහ ආසියාවේ 4 වන කාර්යබහුලම මගී හැසුරුම් ගුවන් තොටුපළ වන්නේද, මෙම ගුවන් තොටුපළයි. 2010 වසරේදී එය ලොව 19 වන කාර්යබහුලතම භාණ්ඩ හැසුරුම් ගුවන් තොටුපළ බවට පත්විය.&lt;ref name=&quot;Cargo Volume&quot;&gt;{{cite web|title = 30 Busiest Airport in the World|publisher =ACI Asia Pacific|date= 28 July 2009|url = http://www.aci-asiapac.aero/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&amp;cp=1-5-54-4819_666_2__}}&lt;/ref&gt;

ගුවන් තොටුපළේ මෙහෙයුම් කටයුතු Malaysia Airports (MAHB) Sepang Sdn Bhd විසින් සිදු කරයි. ගුවන් තොටුපළ මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් (Malaysia Airlines), එම්ඒඑස්කාර්ගෝ (MASkargo), එයාර්ඒෂියා (AirAsia), එයාර්ඒෂියා X (AirAsia X), මලිඳෝ එයාර් (Malindo Air) සහ එරට සිවිල් ගුවන් දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා, කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි..

==ගුවන් පථ==
ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ සතුව, එකිනෙකට කිලෝ මීටර් 2 ක් දුරින් පිහිටි, සමාන්තරව විහිදුනු ගුවන් පථ දෙකක් පවතී. ගුවන් යානා ගොඩබැස්සවීමත්, ගුවන් ගත වීමත් එකවර සිදු කිරීමට හැකිවන පරිදි, එම ගුවන් පථ නිර්මාණය කොට තිබෙයි. මින් පළමු ගුවන් පථය මීටර 4000 ක් දිග සහ මීටර 60 ක් පළල වේ. අනෙක් පථය මීටර 4019 ක දිගකින් සහ මීටර 60 ක පළලකින් යුක්තය.

==මෙහෙයුම් සහ යටිතල පහසුකම්==
{| class=&quot;infobox bordered vcard&quot; style=&quot;width:220px; font-size:80%; line-height:160%;&quot;
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#4682b4; color:white; line-height:180%;&quot;| ''යටිතල පහසුකම්''
|-
! style=&quot;background:#09f;&quot; colspan=&quot;3&quot;|මගී පර්යන්ත ගොඩනැගිලි
|-
! style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;එකතුව&lt;/small&gt;
! style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;(වර්ථමාන)&lt;/small&gt;
! style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;(LCCT නවීකරණයෙන් පසුව)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;514,694m²&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;692,627m²&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;40 මිලියන (මගීන්)&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;70 මිලියන (මගීන්)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;46&amp;nbsp;(aerobridge)&lt;br&gt;68&amp;nbsp;(contact)&lt;br&gt;21&amp;nbsp;(remote)&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;LCCT Relocation Plan yet to be unveiled&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;ප්‍රධාන පර්යන්ත ගොඩනැගිල්ල සහ සම්බන්ධතා ජැටිය&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කලේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;27 ජුනි 1998 (මෙහෙයුම්)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;336,000m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;5 මිලියන (මගීන්) වසරකට&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;20;(ගුවන්පාලම්)&lt;br&gt;23;(දුරස්ථ)&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;සැටලයිට් පර්යන්තය A&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කලේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;27 ජුනි 1998 (මෙහෙයුම්)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;143,404m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;20 මිලියන (මගීන්) වසරකට&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;26;(ගුවන් පාලම්)&lt;br&gt;15;(දුරස්ථ)&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;Low Cost Carrier Terminal&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කලේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;23 මාර්තු 2006;(මෙහෙයුම්)&lt;small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;35,290m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;15 මිලියන&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;30&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;KLIA2&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thestar.com.my/Business/Business-News/2013/06/19/MAHB-sets-May-2-2014-as-KLIA2-revised-opening-date.aspx |title=MAHB sets May 2, 2014 as KLIA2 revised opening date - Business News - The Star |publisher=thestar.com.my |date=2013-06-19 |accessdate=2013-09-07}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කරන්නේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;2 මැයි 2014&lt;small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;242,000&amp;nbsp;m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;45 මිලියන&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;68&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;Bunga Raya සංකීර්ණය&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කලේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;27 ජුනි 1998;(නිල වශයෙන්)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt; &lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;
|}

==ගුවන් සේවා සහ ගමනාන්ත==
[[File:A380 MH.jpg|thumb|මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් හී A380 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:Emirates A380-861 (A6-EEH) landing at Kuala Lumpur International Airport.jpg|thumb|එමිරේට්ස් A380 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:KLM Boeing 747-400 PH-BFL departing KUL 2013.jpg|thumb|KLM බෝයිං 747-400 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:Lufthansa A340-600 at Kuala Lumpur International Airport.jpg|thumb|ලුෆ්තන්සා එයාර්බස් A340-600 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී) ]]
[[File:SriLankan KUL.jpg|thumb| [[ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස්]] එයාබස් A340-300 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:Air India Express VT-AXB left MRD.jpg|thumb|එයාර් ඉන්දියා එක්ස්ප්‍රස් බෝයිං 737-800 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී) ]]
[[File:Vietnam Airlines KUL.jpg|thumb|වියට්නාම් එයාර්ලයින්ස් එයාබස් A321-300 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:Uzbekistan Airways KUL.jpg|thumb|උස්බෙකිස්ථාන් එයාර්වේස් එයාබස් A310-200යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ගුවන් සේවය
! ගමනාන්තය
! පර්යන්තය
|-
| එයාර් අස්තානා 
| අල්මාති ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| එයාර් ෆ්‍රාන්ස් 
| Charles de Gaulle Airport 
| Satellite
|-
| එයාර් ඉන්ඩියා එක්ස්ප්‍රස් 
| චෙන්නායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| එයාර් කොර්යෝ 
| ප්යොංයැං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite 
|-
| Air Mauritius
| Sir Seewoosagur Ramgoolam International Airport 
| Satellite
|-
| එයාර් ඒෂියා 
|සුල්තාන් අබ්දුල් හලිම් ගුවන්තොටුපල, සුල්තාන් අජි මුහමඩ් සුලෙයිමාන් ගුවන්තොටුපල, සුල්තාන් ඉස්කන්දර් මුදා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , බ්‍රෘනායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , හුසේන් සස්ට්‍රෙනගර ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , Don Mueang International Airport, කෙම්පෙගොඩ්වා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , බින්තුලු ගුවන්තොටුපළ, චියැං මයි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , චෙන්නායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Ngurah Rai International Airport, Guangzhou Baiyun International Airport, Guilin Liangjiang International Airport, Noi Bai International Airport, Hat Yai International Airport, Tan Son Nhat International Airport, හොංකොං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Soekarno–Hatta International Airport, සෙනායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , Kalibo International Airport,&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://my.news.yahoo.com/airasia-focus-more-routes-070338345.html |access-date=2014-03-15 |archive-date=2014-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302020305/http://my.news.yahoo.com/airasia-focus-more-routes-070338345.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10152265261027387.1073741871.18801397386&amp;type=1&lt;/ref&gt; කොචිං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, නෙටාජි සුභාෂ් චන්ද්‍ර බෝස් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , සුල්තාන් ඉස්මයිල් පෙට්‍රා ගුවන්තොටුපළ, Kota Kinabalu International Airport, Krabi Airport, සුල්තාන් මහ්මුද් ගුවන් තොටුපළ, කුචිං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , Kunming Changshui International Airport, Labuan Airport, [[ලංකාවී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ]], ලැම්බොක් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , මකාවෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Sultan Hasanuddin International Airport, Kuala Namu International Airport, Miri Airport, Nanning Wuxu International Airport, Minangkabau International Airport, Sultan Mahmud Badaruddin II International Airport, Sultan Syarif Kasim II Airport, Penang International Airport, Phnom Penh International Airport, පුකෙට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Sandakan Airport, Achmad Yani International Airport, Shenzhen Bao'an International Airport, Sibu Airport, Siem Reap International Airport, Singapore Changi Airport, Adisumarmo International Airport, Juanda International Airport, සුරාත් තානි ගුවන්තොටුපළ, Tawau Airport, Tiruchirappalli International Airport, Wattay International Airport, යැන්ගොං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Adisucipto International Airport 
| LCCT
|-
| එයාර්ඒෂියා X 
| ඇඩිලේඩ් ගුවන් තොටුපළ, [[බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ]], Gimhae International Airport, Chengdu Shuangliu International Airport, [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]], ගෝල්ඩ් කෝස්ට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Hangzhou Xiaoshan International Airport, King Abdulaziz International Airport, Tribhuvan International Airport, මෙල්බර්න් ගුවන් තොටුපළ, Chūbu Centrair International Airport,&lt;ref&gt;http://www.btimes.com.my/Current_News/BTIMES/articles/20131118144716/Article/index_html&lt;/ref&gt; Kansai International Airport, පර්ත් ගුවන් තොටුපළ, Incheon International Airport, Shanghai Pudong International Airport, සිඩ්නි ගුවන් තොටුපළ, Taiwan Taoyuan International Airport, Haneda Airport, Xi'an Xianyang International Airport&lt;ref&gt;http://airlineroute.net/2014/02/14/d7-xiy-jul14/&lt;/ref&gt; 
| LCCT
|-
| එයාර්ඒෂියා සෙස්ට් 
| Mactan-Cebu International Airport, Ninoy Aquino International Airport 
| LCCT
|-
| බැංකොක් එයාර්වේස් 
| සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ, Samui Airport 
| Satellite
|-
|{{nowrap|Biman Bangladesh Airlines}} 
| Shahjalal International Airport 
| Satellite 
|-
| කැතේ පැසිපික් 
| හොංකොං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite 
|-
| Cebu Pacific 
| Ninoy Aquino International Airport 
| LCCT
|-
| චයිනා එයාර්ලයින්ස් 
| Taiwan Taoyuan International Airport 
| Satellite
|-
| චයිනා ඊස්ටර්න් එයාර්ලයින්ස් 
| Shanghai Pudong International Airport 
| Satellite
|-
| චයිනා සදර්න් එයාර්ලයින්ස් 
| Guangzhou Baiyun International Airport 
| Satellite
|-
| සිටිලින්ක් 
| Juanda International Airport 
| Satelite
|-
| ඊජිප්ට්එයාර් 
| සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ, කයිරෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| එමිරේට්ස් 
| ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, මෙල්බර්න් ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| ඉතියෝපියන් එයාර්ලයින්ස් 
| Bole International Airport, සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ 
| Satelitte
|-
| එටිහාඩ් එයාර්වේස් 
| අබුඩාබී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| EVA Air 
| Taiwan Taoyuan International Airport 
| Satellite
|-
| ගරුඩා ඉන්දුනීසියාව 
| Soekarno–Hatta International Airport 
| Satellite
|-
| ඉන්දුනීසියා එයාර්ඒෂියා 
| Husein Sastranegara International Airport, Ngurah Rai International Airport, Soekarno–Hatta International Airport, Kuala Namu International Airport, Juanda International Airport 
| LCCT
|-
| ඉරාන් එයාර් 
| Tehran Imam Khomeini International Airport 
| Satellite
|-
| ඉරාකි එයාවේස් 
| බැග්ඩෑඩ් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| ජපන් එයාර්ලයින්ස් 
| Narita International Airport 
| Satellite
|-
| Jetstar Asia Airways 
| Singapore Changi Airport 
| Satellite
|-
| KLM 
| Amsterdam Airport Schiphol, Soekarno–Hatta International Airport 
| Satellite
|-
| කොරියන් එයාර් 
| Incheon International Airport 
| Satellite
|-
| කුවේට් එයාර්වේස් 
| Soekarno–Hatta International Airport, කුවේට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| ලයන්එයාර් 
| Soekarno–Hatta International Airport
| Satellite
|-
| ලුෆ්තන්සා 
|  ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| Mahan Air 
| Tehran Imam Khomeini International Airport 
| Satellite
|-
| මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 
| Sultan Abdul Halim Airport, Bintulu Airport, Senai International Airport, Sultan Ismail Petra Airport, Kota Kinabalu International Airport, Sultan Haji Ahmad Shah Airport, Sultan Mahmud Airport, Kuching International Airport, Labuan Airport, ලංකාවී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Miri Airport, Penang International Airport, Sandakan Airport, Sibu Airport, Tawau Airport 
| Main (Gates A-B)
|-
| මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 
| ඇඩිලේඩ් ගුවන් තොටුපළ, Amsterdam Airport Schiphol, ඕක්ලන්ඩ් ගුවන් තොටුපළ, [[බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ]], Brisbane Airport, Ngurah Rai International Airport, ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Shahjalal International Airport, ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් ගුවන් තොටුපළ, හොංකොං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Istanbul Atatürk Airport, King Abdulaziz International Airport, ලන්ඩන් හීතෘ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, මෙල්බර්න් ගුවන් තොටුපළ, Chhatrapati Shivaji International Airport, Kansai International Airport, Charles de Gaulle Airport, පර්ත් ගුවන් තොටුපළ, Incheon International Airport, Shanghai Pudong International Airport, සිඩ්නි ගුවන් තොටුපළ, Narita International Airport
| Satellite (Gates C)
|-
| මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 
| බ්‍රෘනායී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Kempegowda International Airport, සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ, චෙන්නායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]], ඩාවින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Guangzhou Baiyun International Airport, Noi Bai International Airport, Tan Son Nhat International Airport,  රජිව් ගාන්ධි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Soekarno–Hatta International Airport, Tribhuvan International Airport, කොචිං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Kunming Changshui International Airport, Krabi Airport, ඉබ්‍රහිම් නසීර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Ninoy Aquino International Airport, Kuala Namu International Airport, නොංපෙං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, පුකෙට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Siem Reap International Airport, Singapore Changi Airport, Taiwan Taoyuan International Airport, යැන්ගොන් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Xiamen Gaoqi International Airport
| Main (Gates G-H)
|-
| Malindo Air
| Kota Kinabalu International Airport, Kuching International Airport, ලංකාවී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Penang International Airport, Sibu Airport 
|Main (Gates A-B)
|-
| Malindo Air
| Sardar Vallabhbhai Patel International Airport,&lt;ref&gt;http://airlineroute.net/2013/12/30/od-amd-mar14//&lt;/ref&gt;Don Mueang International Airport,&lt;ref&gt;http://www.businesstraveller.asia/asia-pacific/news/malindo-air-to-launch-kl-bangkok-service&lt;/ref&gt; Shah Amanat International Airport, ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Ngurah Rai International Airport, Shahjalal International Airport, Soekarno-Hatta International Airport, Cochin International Airport,&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thesundaily.my/news/954894 |access-date=2014-03-15 |archive-date=2014-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222002049/http://www.thesundaily.my/news/954894 }}&lt;/ref&gt; Chhatrapati Shivaji International Airport,&lt;ref name=&quot;indo-aviation.com&quot;&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://indo-aviation.com/2013/12/03/malindo-air-kantongi-izin-terbang-ke-india/ |access-date=2014-03-15 |archive-date=2014-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113170510/http://indo-aviation.com/2013/12/03/malindo-air-kantongi-izin-terbang-ke-india/ }}&lt;/ref&gt; Tiruchirappalli International Airport 
| Main (Gates G-H)
|-
| මිඩ්ල් ඊස්ට් එයාර්ලයින්ස් 
| Beirut-Rafic Hariri International Airport 
| Satellite
|-
| මියන්මාර් එයාර්වේස් ඉන්ටර්නැෂනල් 
| යැන්ගොන් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| නේපාල් එයාර්ලයින්ස් 
| Tribhuvan International Airport 
| Satellite
|-
| ඕමන් එයාර් 
| මස්කට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| පාකිස්ථාන් ඉන්ටර්නැෂනල් එයාර්ලයින්ස් 
| Jinnah International Airport, Allama Iqbal International Airport, Bacha Khan International Airport 
| Satellite
|-
| කටාර් එයාර්වේස් 
| දෝහා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, පුකෙට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| රීජන්ට් එයාර්වේස් 
| Shahjalal International Airport 
| Satellite
|-
| රෝයල් බ්‍රෘනායි එයාර්ලයින්ස් 
| බ්‍රෘනායී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| රෝයල් ජෝර්දාන් 
| Queen Alia International Airport, සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| Saudia 
| King Abdulaziz International Airport, Prince Mohammad Bin Abdulaziz Airport, King Khalid International Airport 
| Satellite
|-
| සිල්ක්එයාර් 
| Singapore Changi Airport
 | Satellite
|-
| සිංගප්පෝර් එයාර්ලයින්ස් 
| Singapore Changi Airport 
| Satellite
|-
| [[ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස්]] 
| [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]] 
| Satellite
|-
| තායි එයාර්ඒෂියා 
|Don Mueang International Airport 
| LCCT
|-
| තායි එයාවේස් ඉන්ටර්නැෂනල් 
| සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| තායි ලයන් එයාර් 
| Don Mueang International Airport 
| Satellite
|-
| ටයිගර්එයාර් 
| Singapore Changi Airport 
| LCCT
|-
| ටර්කිෂ් එයාර්ලයින්ස් 
| Istanbul Ataturk Airport 
| Satellite
|-
| යුනයිටඩ් එයාර්වේස් 
| Shahjalal International Airport 
| Satellite
|-
| උස්බෙකිස්ථාන් එයාර්වේස් 
| Tashkent International Airport  
| Satellite
|-
| වියට්නාම් එයාර්ලයින්ස් 
| Noi Bai International Airport, Tan Son Nhat International Airport 
| Satellite
|-
| Xiamen Airlines 
| Fuzhou Changle International Airport, Xiamen Gaoqi International Airport 
| Satellite
|-
| යේමනියා 
| ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Soekarno–Hatta International Airport, සනා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
|}

==සංඛ්‍යාත්මක දත්ත==

===වාර්ෂික මගීන් සංඛ්‍යාව===

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot; width= align=
|+ '''ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ සංඛ්‍යාත්මක දත්ත'''&lt;ref&gt;{{Citation |title=Malaysia Airports Holding Berhad KLIA Operational Statistics |url=http://www.malaysiaairports.com.my/index.php/component/content/article/17 |access-date=2014-03-15 |archive-date=2013-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130729114829/http://malaysiaairports.com.my/index.php/component/content/article/17 }}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:darkgrey;&quot;
! |වර්ෂය|| |මගීන් ප්‍රමාණය|| |ගුවන් යානා ප්‍රමාණය|| |භාණ්ඩ හැසිරවීම (ටොන්)
|-
|1998
|6,524,405
|64,123
|156,641
|-
|1999
|13,172,635
|116,589
|417,068
|-
|2000
|14,732,876
|109,925
|510,594
|-
|2001
|14,538,831
|113,590
|440,864
|-
|2002
|16,398,230
|127,952
|527,124
|-
|2003
|17,454,564
|139,590
|586,195
|-
|2004
|21,058,572
|165,115
|651,747
|-
|2005
|23,213,926
|182,537
|653,654
|-
|2006
|24,129,748
|183,869
|672,888
|-
|2007
|26,453,379
|193,710
|644,100
|-
|2008
|27,529,355
|211,228
|649,077
|-
|2009
|29,682,093
|226,751
|584,559
|-
|2010
|34,087,636
|245,650
|674,902
|-
|2011
|37,704,510
|269,509
|669,849
|-
|2012
|39,887,866
|283,352
|673,107
|-
|2013
|47,498,157
|325,537
|680,982
|}

===කාර්යබහුලතම ජාත්‍යන්තර ගුවන් මාර්ග පථ===

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot; width= align=
|+ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ (2013)&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{cite web|url=http://ir.chartnexus.com/malaysiaairports/doc/ar/ar2013.pdf |title=MAHB Annual Report 2013 |publisher=http://www.malaysiaairports.com.my/ |date=2014-02-26 |accessdate=2013-03-03}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:lightgrey;&quot;
! |අනුක්‍රමය|| |ගුවන් තොටුපළ|| |මගීන් ප්‍රමාණය|| |% වෙනස&lt;br&gt;2012 / 13
|-
|1|| {{ධජය|සිංගප්පූරුව}}- '''Changi Airport'''|| 3,437,781||{{increase}} 10.5
|-
|2||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Soekarno-Hatta International Airport'''|| 2,029,119||{{increase}} 10.1
|-
|3||[[හොංකොං]]- '''[[හොංකොං ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||1,515,265||{{increase}} 15.8
|-
|4||{{ධජය|තායිලන්තය}}- '''[[සුවර්ණභූමී ගුවන්තොටුපළ]]'''||1,030,671||{{decrease}} 29.1
|-
|5||{{ධජය|තායිලන්තය}}- '''Don Mueang International Airport'''||975,896||{{increase}} 390.2
|-
|6||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Ngurah Rai International Airport'''||958,957||{{increase}} 22.5
|-
|7||{{ධජය|වියට්නාමය}}- '''Tan Son Nhat International Airport'''||879,394||{{increase}} 19.9
|-
|8||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Taiwan Taoyuan International Airport'''||837,890||{{increase}} 20.5
|-
|9||{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}- '''[[මෙල්බර්න් ගුවන්තොටුපළ]]'''||793,506||{{increase}} 24.9
|-
|10||{{ධජනිරූපකය|එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස්}}- [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය]] '''[[ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||771,960||{{increase}} 22.3
|-
|11||{{ධජය|තායිලන්තය}}- '''[[පුකෙට් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||731,490||{{increase}} 27.2
|-
|12||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Guangzhou Baiyun International Airport'''||693,201||{{increase}} 13.9
|-
|13||{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}- '''[[සිඩ්නි ගුවන්තොටුපළ]]'''||661,844||{{increase}} 30.6
|-
|14||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Juanda International Airport'''||620,743||{{increase}} 19.1
|-
|15||{{ධජය|එක්සත් රාජධානිය}}- '''[[ලන්ඩන් හීතෲ ගුවන්තොටුපළ]]'''||619,849||{{increase}} 27.4
|-
|16||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Shanghai Pudong International Airport'''|| 613,309||{{increase}} 60.9
|-
|17||{{ධජය|පිලිපීනය}}- '''Ninoy Aquino International Airport'''||598,644||{{increase}} 41.2
|-
|18||{{ධජය|බංග්ලාදේශය}}- '''[[ශාජලාල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||584,428||{{increase}} 31.0
|-
|19||{{ධජය|දකුණු කොරියාව|name=කොරියාව, දකුණු}}- '''Incheon International Airport'''||581,770||{{increase}} 2.8
|-
|20||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''[[බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''|| 544,999||{{increase}} 39.9
|-
|21||{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}- '''[[පර්ත් ගුවන්තොටුපළ]]'''||498,663||{{increase}} 6.9
|-
|22||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''[[චෙන්නායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||492,277||{{increase}} 2.9
|-
|23||{{ධජය|සවුදි අරාබියාව}}- '''King Abdulaziz International Airport'''||442,291||{{increase}} 42.0
|-
|24||{{ධජනිරූපකය|නෙදර්ලන්තය}}- [[නෙදර්ලන්ත රාජධානිය|නෙදර්ලන්තය]] '''Amsterdam Airport Schiphol'''||396,424||{{increase}} 1.7
|-
|25||[[කටාර්]]-  '''[[දෝහා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||395,292||{{increase}} 10.2
|-
|26||{{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}- '''[[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||377,048||{{decrease}} 6.5
|-
|27||{{ධජය|ජපානය}}- '''[[නරිටා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||375,920||{{increase}} 18.1
|-
|28||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Husein Sastranegara International Airport'''||360,617||{{increase}} 7.4
|-
|29||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Polonia International Airport'''||359,704||{{decrease}} 38.6
|-
|30||{{ධජය|බෲනයි}}- '''[[බෲනයි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||358,119||{{increase}} 15.3
|-
|31||{{ධජය|ප්‍රංශය}}- '''Charles de Gaulle Airport'''||344,910||{{increase}} 103.3
|-
|32||{{ධජය|වියට්නාමය}}- '''Noi Bai International Airport'''||341,792||{{increase}} 21.8
|-
|33||{{ධජය|නේපාලය}}- '''Tribhuvan International Airport'''||324,993||{{increase}} 106.8
|-
|34||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Kuala Namu International Airport'''||317,185||-
|-
|35||[[කාම්බෝජය]]- '''[[නොම් පෙං ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||316,738||{{increase}} 8.0
|-
|36||{{ධජය|බුරුමය}}- '''[[යැන්ගොන් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||315,527||{{increase}} 25.9
|-
|37||{{ධජනිරූපකය|එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස්}}- [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය]] '''[[අබුඩාබි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||297,839||{{increase}} 22.3
|-
|38||{{ධජය|ජපානය}}- '''[[කන්සායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||294,527||{{increase}} 27.6
|-
|39||{{ ධජය |මකාවෝ}}- '''[[මකාවෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||288,536||{{decrease}} 0.6
|-
|40||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''[[ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||270,722||{{decrease}} 5.2
|-
|41||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''Chhatrapati Shivaji International Airport'''||239,707||{{increase}} 21.0
|-
|42||{{ධජය|ජපානය}}- '''Haneda Airport'''||229,957||{{increase}} 30.8
|-
|43||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''Tiruchirappalli International Airport'''||219,713 ||{{increase}} 74.4
|-
|44||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Shenzhen Bao’an International Airport'''||203,781||{{increase}} 1.8
|-
|45||{{ධජය|තායිලන්තය}}- '''Krabi Airport'''||195,997||{{increase}} 96.7
|-
|46||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''[[බැංගලූරු ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||188,778||{{increase}} 23.0
|-
|47||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Chengdu Shuangliu International Airport'''||183,737||{{increase}} 36.6
|-
|48||{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}- '''[[ඇඩිලේඩ් ගුවන්තොටුපළ]]'''||179,618||{{increase}} 27.3
|-
|49||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Adisucipto International Airport'''||178,640||{{increase}} 60.9
|-
|50||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Hangzhou Xiaoshan International Airport'''||176,066||{{decrease}} 19.2
|}

==ගැලරිය==
[[File:KLIA C-Pier.jpg|thumb|800px|center|ප්‍රධාන පර්යන්ත ගොඩනැගිල්ල සහ සම්බන්ධතා ජැටිය]]
&lt;gallery&gt;
File:KLIA skybridge to Pan Pacific.jpg|ප්‍රධාන පර්යන්ත ගෙඩනැගිල්ලේ සිට පෑන් පැසිපික් හෝටලයට යන මාර්ගය.
File:Satelite Terminal Ground View.jpg|චක්ද්‍රිකා පර්යන්තය
File:KLIA baggage reclaim.jpg|ගමන් මළු තහවුරු කලාපය
File:KLIA Tower Dec. 2006 004.jpg|පාලන කුළුණ
File:KLIA Main terminal.JPG|
File:KLIA Aerotrain2.jpg|
File:KLIAAeropolis.jpg|
File:Klia-satelliteterminal.jpg|

&lt;/gallery&gt;

== අමතර අවධානයට ==
*[[මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 370 පියාසැරිය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist|2}}

==වැඩිදුර කියවීම්==
* &quot;[http://klia.dca.gov.my/English/History/Opening.php Official Opening KL International Airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140308080554/http://klia.dca.gov.my/English/History/Opening.php |date=2014-03-08 }}.&quot; ඩිපාර්ට්මන්ට් ඔෆ් සිවිල් ඒවියේෂන්''.

==බාහිර සබැඳි==
{{commons category|Kuala Lumpur International Airport}}
* {{official website|http://www.klia.com.my}}
* [http://flight.klia.com.my/ Kuala Lumpur International Airport Real Time Flight Schedule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110610115614/http://flight.klia.com.my/ |date=2011-06-10 }}
* [http://lcct-klia.com/ KLIA Low Cost Carrier (LCC) Terminal Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160202035455/http://www.lcct-klia.com/ |date=2016-02-02 }}
* [http://klia.info KLIA Info Pages]

{{Kuala Lumpur International Airport}}
{{Airports in Malaysia}}
{{Multimedia Super Corridor}}
{{Selangor}}

{{Authority control}}

[[Category:Kuala Lumpur International Airport| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1998 වසරේ ඉදිකල ගුවන්තොටුපළවල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1998 වසර තුළ සංස්ථාපිත ගුවන් තොටුපොළවල්]]
[[Category:1998 establishments in Malaysia]]
[[Category:MSC Malaysia]]
[[Category:Buildings and structures in Selangor]]
[[Category:Transport in the Klang Valley]]</text>
      <sha1>dy7dem57p4ehjknd1cxk1he7hiyqudl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දොරකඩ මාරාව (චිත්‍රපටිය)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52081</id>
    <revision>
      <id>788719</id>
      <parentid>377442</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T07:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="d2f4d1eplo1mua2r4iunn31vn9vlxru" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව චිත්‍රපටය
 | name = දොරකඩ මාරාව&lt;br&gt;Dorakada Marawa
 | image = 
 | imagesize=
 | caption = 
 | director = [[වසන්ත ඔබේසේකර]]
 | producer =සරත් අබේසේන
 | writer =
 | starring = [[සංගීතා වීරරත්න]]&lt;br /&gt;[[සනත් ගුණතිලක]]
 | music =
 | cinematography =
 | editing =
 | distributor =
 | country    = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
 | released = 1998
 | runtime =
 | language = [[සිංහල]]
 | budget =
 | followed_by =
}}

'''දොරකඩ මාරාව''' යනු 1998 වර්ෂයේ [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] තිරගත වූ [[වසන්ත ඔබේසේකර]] මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද, අළුතින් විවාපත් වූ යුවලකගේ මරණයක් ගැන කියැවෙන [[සිංහල]] චිත්‍රපටයකි.

==රංගන ශිල්පීන්==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | රංගන ශිල්පියා
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | චරිතය
|-
| [[සංගීතා වීරරත්න]] ||''සුභාෂිණී''
|-
| [[සනත් ගුණතිලක]] ||''ප්‍රියන්ත''
|-
| [[වීණා ජයකොඩි]] || ''ප්‍රියන්තගේ මව''
|}

==මේවාද බලන්න==
*[[ශ්‍රී ලංකීය සිනමාව]]

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.films.lk/FilmDetails.php?id=1647 ශ්‍රී ලංකා සිනමා ඩේටාබේස්]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[ප්‍රවර්ගය:සිනමාව]]</text>
      <sha1>d2f4d1eplo1mua2r4iunn31vn9vlxru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දඩයම (චිත්‍රපටය)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52082</id>
    <revision>
      <id>788716</id>
      <parentid>744119</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T06:29:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6660" sha1="5vvxq9k00tlqnah1p031t6lfrpsoal3" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව චිත්‍රපටය
| name           = දඩයම&lt;br&gt;Dadayama
| image          = File:DVD_Cover_of_the_film_Dadayama.jpg
| image_size     = 220px
| caption        = 
| director       = [[වසන්ත ඔබේසේකර]]
| producer       = පී. ඒ. රචින් චන්ද්‍රසිරි&lt;br&gt;සුනිල් ජයසිරි&lt;br&gt;ජී. ඒ. සෝමදාස
| writer         = [[වසන්ත ඔබේසේකර]]
| story          = [[වසන්ත ඔබේසේකර]]
| screenplay     = [[වසන්ත ඔබේසේකර]]
| narrator       = 
| starring       = [[රවින්ද්‍ර රන්දෙණිය]]
[[ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි]]
| music          = [[ප්‍රේමසිරි කේමදාස]]
| cinematography = ඩොනල්ඩ් කරුණාරත්න 
| editing        = ස්ටැන්ලි ද අල්විස් 
| studio         = හොංකොං කලර් මූවි ලැබ් 
විජය චිත්‍රාගාරය 
| distributor    = 
| released       = {{film date|1983|05|20|රීගල්}}
| runtime        = පැය 1 මිනිත්තු 55 (දිග අඩි 11512)
| country        = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
| language       = [[සිංහල]]
| budget         = 
| gross          = 
| preceded_by    = 
| followed_by    = 
}}

'''''දඩයම''''' යනු 1983 වර්ෂයේ [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] තිරගත වූ [[වසන්ත ඔබේසේකර]]  විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද, [[සිංහල]] චිත්‍රපටයකි. සත්‍ය කතා පුවතක් පාදක වූ මෙම සිනමා පටය නිර්මාණය කළේ ඇඩ්ලින් විතාරණ සිද්ධිය පසුබිම් කොටගෙනය. 1983 මැයි මස 20 දා ප්‍රදර්ශනය ඇරඹූ එහි [[රවීන්ද්‍ර රන්දෙනිය]], [[ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි]], සොමී රත්නායක, [[අයිරාංගනී සේරසිංහ]], ජේ. එච්. ජයවර්ධන, රත්නාවලී කැකුණවෙල, ශිරානි කෞශල්‍යා, දයා අල්විස්, රත්මලී ගුණසේකර හා ග්‍රැන්විල් රොඩ්‍ර්‍ගු යන නළු නිළියෝ රඟපෑහ. දඩයම රබීන් චන්ද්‍රසිරි, සුනිල් චන්ද්‍රසිරි හා පී. ඒ. සෝමදාස එක්ව නිපැයූ වර්ණ මි.මී 35 ප්‍රමාණයේ වර්ණ චිත්‍රපටයක් වූයේය.&lt;ref name=&quot;දඩයම&quot;&gt;http://www.sarasaviya.lk/2011/08/18/_art.asp?fn=sa11081811&amp;pn=11{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==රංගන ශිල්පීන්==
*[[රවින්ද්‍ර රන්දෙණිය]] - ජයනාත්
*[[ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි]] - රත්මලී
*[[සොමී රත්නායක]] 
*[[අයිරාංගනි සේරසිංහ]] - ගණිකා නිවාස පාලිකා
*[[රත්නාවලී කැකුණවෙල]] - රත්මලීගේ මව
*ශිරාණි කෞෂල්‍යා - රේණුකා
*නන්ද විතාන - ව්‍යාජ විවාහ ලේකම්
*මාලක චතුරාත් - රත්මලීගේ පුතු
*අනුෂි විජේගුණවර්ධන
*රත්මලී ගුණසේකර
*දයා අල්විස්
*ජේ. එච්. ජයවර්ධන
*අවන්ති අපොන්සු
*ඉන්දිරා පෙරේරා
*රමණී ෆොන්සේකා
*කාලයිල් ඩයස්
*ග්‍රැන්විල් රුද්‍රිගු

==නිෂ්පාදනය==
*සහාය අධ්‍යක්ෂණ සහාය – නන්ද විතාන
*අංග රචනය - ඊබට් විජේසිංහ
*කලා අධ්‍යක්ෂණය – ලයනල් සිල්වා
*ශබ්ද පරිපාලනය - කේ. පී. කේ. බාලසිංහම්
*නාමාවලිය - කේ. ඇම්. හේමචන්ද්‍ර
*නිෂ්පාදන කළමනාකරණය – නන්ද විතාන
*නිශ්චල ඡායාරූප – ප්‍රියත් ලියනගේ
*ඇදුම් නිර්මාණය හා ප්‍රචාරක කළමනාකරණය - ස්වර්ණා අබේසේකර
*විදුලි කාර්මික සේවා - ජයවර්ධන ෆිල්ම්ස්
==ප්‍රදර්ශනය==
*මංගල දර්ශනය – චිත්‍රපට සංස්ථාවේ සභාපති ඇන්ටන් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් කොළඹ රීගල් සිනමා ශාලාවේදී පැවැත්විණ.
*ප්‍රදර්ශනය – පස්වන ප්‍රදර්ශන මණ්ඩලයේ සිනමා ශාලා 11 කදී.
*ආරම්භක සිනමා ශාලා - රීගල් - කොටුව, ලිඩෝ - බොරැල්ල, නැෂනල් - මහරගම, සමුද්‍ර – වත්තල, ටවර් - මොරටුව, බ්‍රෝඩ්වේ – මාතර, අනුර – අම්බලන්ගොඩ, නිව් ඉම්පීරියල් - රත්නපුරය, වෙම්බ්ලි-නුවර, සිනෙක්ස්පෝ - කුරුණෑගල, ලිබර්ටි – බදුල්ල

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.films.lk/FilmDetails.php?id=1313 ශ්‍රී ලංකා සිනමා ඩේටාබේස්]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{imdb title|id=0964506|title=දඩයම}}

[[ප්‍රවර්ගය:1984 චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිනමාව]]</text>
      <sha1>5vvxq9k00tlqnah1p031t6lfrpsoal3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නවසීලන්ත ජාතික රග්බි සංගම් කණ්ඩායම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52229</id>
    <revision>
      <id>788721</id>
      <parentid>594814</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T07:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92139" sha1="j265x4k1ob6zetzdpm23khp0aaubvrv" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රග්බි කණ්ඩායම
| country =නවසීලන්තය 
| image = All Blacks logo.svg
| union = නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම 
| nickname = ඕල් බ්ලැක්ස්
| emblem = [[රිදී පැහැති ඔලිව් අත්ත]]
| captain = [[රිචී මැකොව්]] | coach = [[ස්ටීව් හැන්සන්]]
| from = 2003
| caps = [[රිචී මැකොව්]] (124)
| top scorer = [[ඩෑන් කාර්ටර්]] (1440)
| most tries = [[ඩග් හොව්ලට්]] (49)
| youngest player = [[ජෝනා ලෝමු]] 1994 (aged 19 years, 45 days)
| url = www.allblacks.com
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _allblacks1112h
| pattern_ra1 =
| pattern_so1 = _3_stripes_white
| leftarm1 =000000
| body1 = 000000
| rightarm1 =000000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 =
| pattern_b2 =_allblacks1112a
| pattern_ra2 =
| pattern_so2 = _color_3_stripes_white
| leftarm2 = ffffff
| body2 = ffffff
| rightarm2 = ffffff
| shorts2 =000000
| socks2 = 000000
| first = {{රසං|AUS}} 3–22 {{රසං-දකුණු|NZL}}&lt;br /&gt;(15 අගෝස්තු1903)
| bigwin = {{රසං|NZL}} 145–17 {{රසං-දකුණු|JPN}}&lt;br /&gt;(4 ජූනි1995)
| bigloss = {{රසං|AUS}} 28–7 {{රසං-දකුණු|NZL}}&lt;br /&gt;(28 අගෝස්තු1999)
| World cup apps = 7
| year = 1987
| best = Champions, [[1987 Rugby World Cup|1987]], [[2011 Rugby World Cup|2011]]
| worst = Quarter-finals, [[2007 Rugby World Cup|2007]]
}}
&lt;!-- This article is written in New Zealand English--&gt;

'''ඕල් බ්ලැක්ස්''' නමින් [[නවසීලන්තය]] නියෝජනය කරන්නේ එරට [[ජාතික ක්‍රීඩාව]] &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www2.stats.govt.nz/domino/external/web/nzstories.nsf/0/479c4ffcbb884149cc256b1f00001198?OpenDocument |title=Sport, Fitness and Leisure |year=2000 |work=New Zealand Official Yearbook |publisher=Statistics New Zealand |accessdate=21 July 2008 |quote=Traditionally New Zealanders have excelled in rugby union, which is regarded as the national sport, and track and field athletics.}}&lt;/ref&gt; වන රග්බි ක්‍රීඩාව නියෝජනය කරන කණ්ඩායමයි. ඕල් බ්ලැක්ස් අවසන් වරට පැවති [[2011 රග්බි ලෝක කුසලානය|රග්බි ලෝක කුසලානය]] ජයගත් අතර 2013 වසරේ [[අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලනය]](IRB) විසින් නම් කරන ලද හොඳම රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම බවට ද පත් විය.2013 වසරේ හොඳම ක්‍රීඩකයා බවට පත් වූ කිරන් රීඩ් නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ උප නායකයා වන අතර හොඳම පුහුණුකරු බවට පත් වූ රිචර්ඩ් හැන්සන් නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන පුහුණුකරුය.2012 වසරේදී ඕල් බ්ලැක්ස් විසින් වසරේ හොඳම ක්‍රීඩකයා,කණ්ඩායම සහ පුහුණුකරු යන සම්මාන ත්‍රිත්වයම දිනාගත් අතර රග්බි ලෝක කුසලානය දිනාගැනීමෙන් පසුව 2011 වසරේදී,වසරේ හොඳම කණ්ඩායම සහ පුහුණුකරු වෙනුවෙන් සම්මාන දිනාගන්නා ලදී.ඔවුන් 76%ට වඩා තමන් තරඟ කරන ලද [[ටෙස්ට් තරඟ(රග්බි යුනියන්)|ටෙස්ට් තරඟ ]](වෘත්තිමය ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ හොඳම කණ්ඩායම් දක්‍ෂතාවයක් ලෙස මෙය සැළකේ) ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර මෙතෙක් ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ලකුණු ප්‍රමාණයට ද හිමිකම් කියයි.ජාත්‍යන්තර තලයේ තමන් තරඟ කරන සියලුම ටෙස්ට් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණය කර ඇති එකම කණ්ඩායම ඕල් බ්ලැක්ස් වන අතර 1903 පළමු තරගයෙන් පසුව ටෙස්ට් තරඟ වලදී,නවසීලන්තය පරාජය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ වෙනත් රටවල් පහක් පමණි.{{#Tag:ref|ඔස්ට්‍රේලියාව,එංගලන්තය,දකුණු අප්‍රිකාව,ප්‍රංශය සහ වේල්සය.|group =n}} 2003 ඔක්තෝම්බර් මස ලෝක රග්බි ශ්‍රේණිගතකිරීම් හදුන්වාදීමෙන් පසුව,එහි මුල් තැන අනෙක් සියලුම රටවල් එකතුව ගත කළ කාලයට වැඩි කාලයක් නවසීලන්තය ගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;WorldRank&quot;&gt;{{cite web | publisher=irb.com|title=World Rankings |url=http://www.irb.com/rankings/index.html |accessdate=26 May 2013}}&lt;/ref&gt;

නවසීලන්තය,[[ආර්ජන්ටිනා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ආර්ජන්ටිනාව]], [[ඔස්ට්‍රේලියා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ඔස්ට්‍රේලියාව]] සහ [[දකුණු අප්‍රිකා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|දකුණු අප්‍රිකාව]] යන රට වලට එරෙහිව [[රග්බි කුසලානය]] වෙනුවෙන් තරඟ වදී—2012ට පෙර ආර්ජන්ටිනාව සහභාගී නොවූ බැවින් මෙම තරඟාවලිය එවකට තුන් ජාතීන් අතර සටන ලෙස හැදින්වුණි.අවුරුදු 16ක ඉතිහාසයේ 11ක් වරක්ම මෙම ශුරතාවය දිනා ඇත්තේ නවසීලන්තයයි.වාර්ෂිකව ඔස්ට්‍රේලියාව සමග පැවැත්වෙන [[බ්ලේඩ්ස්ලෝ කුසලානය]]ද වාර්ෂිකව දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවැත්වෙන [[ෆ්රිඩම් කුසලානය]]ද දැනට උසුලන්නේ ඔවුන් ය.නවසීලන්තය සිව් වරක්ම [[ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් සංචාර|ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම්]](එක් සංචාරයකදී එංගලන්තය,වේල්සය,අයර්ලන්තය සහ ස්කොට්ලන්තය යන රටවල් හතරම පැරදවීම)අවස්ථා දිනා ඇත-1978,2005,2008,2010.

2005න් පසුව හයවරක් නවසීලන්තය ලොව හොඳම රග්බි කණ්ඩායම ලෙස අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලනය විසින් නම් කර ඇත.&lt;ref name=&quot;PastIRBawards&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.irb.com/history/awards/pastwinners/index.html |title=Past Winners |publisher=irb.com |accessdate=31 January 2013}}&lt;/ref&gt; වත්මන් නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් තිදෙනෙක් හොඳම ක්‍රීඩකයාට හිමි අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලන සම්මානය දිනා ඇත-වර්තමාන නායක [[රිචි මැකොව්]], [[ඩෑන් කාර්ටර්]] සහ [[කිරන් රීඩ්]].හිටපු ජාත්‍යන්තර නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් 15 දෙනෙක් දැනට [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]]ට පත් කොට ඇත.

නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පළමු තරඟය 1884 දී [[කම්බර්ලන්ඩ් කණ්ඩායම,නිව් සවුත් වේල්සය]]ට එරෙහිව පැවැත්වුණු අතර ඔවුන්ගේ පළමු ජාත්‍යන්තර තරඟය 1903 දී ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව සිඩ්නි හිදී පැවැත්වුණි.1904 දී ඔවුන් තම රට තුල පළමු ජාත්‍යන්තර ටෙස්ට් තරඟය, [[වෙලින්ග්ටන්]] හිදී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායමට එරෙහිව පවත්වන ලදී.{{#Tag:ref|එවකට බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායම වර්තමානයේ බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් යන නමින් හඳුන්වයි|group =n}}ඉන්පසු පැවති[[උතුරු ඇමෙරිකානු සහ යුරෝපා සංචාරය]] අතර තුර දී වේල්සයට එරෙහිව කාර්ඩිෆ් හිදී තම පළමු ටෙස්ට් තරඟ පරාජය විඳීමට නවසීලන්තයට සිදුවිය.

== ඉතිහාසය ==
=== නවසීලන්තයට රග්බි හඳුන්වාදීම ===
[[File:New Zealand in NSW 1884.jpg|thumb|1884 දී නිව් සවුත් වේල්සය,[[ඔස්ට්‍රේලියාව]]ට සංචාරය කරන ලද නවසීලන්ත කණ්ඩායම]]
නවසීලන්තයට රග්බි හඳුන්වාදුන්නේ 1870දී [[චාර්ල්ස් ජෝන් මොන්රෝ|චාර්ල්ස් මොන්රෝ]] විසිනි;මොන්රෝ එංගලන්තයේ [[ක්‍රිස්තු විද්‍යාලය(ෆින්ච්ලි)]] හි ඉගෙන ගන්නා සමයේදී ක්‍රීඩාව සොයාගන්නා ලදී.
&lt;ref name=&quot;Monro&quot;&gt;{{cite news |publisher=BBC |location=UK |title=All Black magic: New Zealand rugby |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/5387120.stm |accessdate=12 November 2006 |date=27 September 2006 |first=Sean |last=Davies |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081101222458/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/5387120.stm |archivedate=1 November 2008 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; නවසීලන්තය තුල පළමු තරඟය 1870 වර්ෂයේදී නෙල්සන් නගරයේදී නෙල්සන් ක්‍රීඩා සමාජ කණ්ඩායම සහ නෙල්සන් විද්‍යාලයීය කණ්ඩායම අතර පැවැත්වුණි.නවසීලන්තය තුල පළමු පළාත් රග්බි සංගමය,[[කැන්ටබරි රග්බි සංගමය]],1879 &lt;ref name=&quot;CRFUFormed&quot;&gt;Gifford (2004), pg 27.&lt;/ref&gt; දී පිහිටුවන ලද අතර 1882 දී පළමු වරට සංචාරක [[නිව් සවුත් වේල්ස් රග්බි කණ්ඩායම]] සමඟ තම රට තුල දී තරඟ කරන ලදී.සංචාරක කණ්ඩායම ඕක්ලන්ඩ් සමාජය සමඟ දෙවරක්ද,වෙලින්ග්ටන් සමාජය සමඟ දෙවරක්ද සහ කැන්ටබරි,ඔටාගෝ,වෙස්ට් කෝස්ට් සහ උතුරු දුපත් සමඟ එක් වර බැගින් තරඟ හතරක්ද ක්‍රීඩා කරන ලදී.මෙයින් වසර දෙකකට පසුව පළමු වරට නවසිලන්ත කණ්ඩායමක් විදෙස් තරඟ සංචාරයක නිරත වූ අතර එහිදී,නිව් සවුත් වේල්ස් රග්බි කණ්ඩායම සමඟ තරඟ අටකට සහභාගී වෙමින් සියල්ල ජයගත්හ.&lt;ref name=&quot;NSWTour&quot;&gt;Gifford (2004), p 29.&lt;/ref&gt;

පෞද්ගලිකව සංවිධානය වූ බ්‍රිතාන්‍ය කණ්ඩායමක්,පසුව [[බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස්]] ලෙස හැඳින්වූ,1888 දී නවසීලන්තයේ සංචාරය කරන ලදී.මෙම තරඟාවලියේ කිසිදු [[ටෙස්ට් තරඟ(රග්බි යුනියන්)|ටෙස්ට් තරඟ]]යක් නොපැවැත්වුණු නමුත් පළාත් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව තරඟ පැවැත්වුනි.&lt;ref&gt; name=&quot;Giffordp30&quot;&gt;Gifford (2004), p 30.&lt;/ref&gt; බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රීඩකයන් බොහොමයක් උතුරු එංගලන්තයෙන් පැමිණි අතර වේල්ස සහ ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයන් කිහිප දෙනෙක්ද ඒ අතර විය.
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lionsrugby.com/history/timeline/1888_australia_and_new_zealand.php|title=1888: Australia &amp; New Zealand|publisher=British Lions|accessdate=arch 2013 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6FWILRA2B |archivedate=31 March 2013}}&lt;/ref&gt;

=== කීර්ති නාමය පැතිරවීම ===
නවසීලන්තය සහ [[දකුණු අප්‍රිකා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|දකුණු අප්‍රිකාව]] අතර රග්බි තරඟ,1921 දී දකුණු අප්‍රිකාවේ නවසීලන්ත සංචාරයත් සමඟ ඇරඹුන අතර එම තරඟාවලිය දෙපිලමටම  [[සම ජයග්‍රහණය]]ක් ලබා දෙමින් නිම වුණි.1928 දී නවසීලන්තය,දකුණු අප්‍රිකාවේ සංචාරයක නිරත වූ අතර එම තරඟාවලියද දෙපිලම තරඟ දෙක බැගින් ජයග්‍රහණය කළ නිසා සම තත්වයෙන් නිම වුණි.&lt;ref name=&quot;Harding234235&quot;&gt;Harding (2000), pg. 234–235.&lt;/ref&gt;

1924 දී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සහ ප්‍රංශය සංචාරය කළ නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ඔවුන් තරඟ කළ සියළුම තරඟ ජයග්‍රහණය කළ නිසා ''[[1924–25 නවසීලන්තයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපත්,අයර්ලන්තය සහ ප්‍රංශය සංචාරය|නොපෙනෙන්නන්]]'' ලෙස විරුදාවලි ලැබූ නමුත් ස්කොට්ලන්තය තම තරඟය වර්ජනය කිරීම හේතුවෙන් ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් අහිමි විය.&lt;ref&gt;Palenski (2003), pg 74.&lt;/ref&gt; පළමුවෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායමක් නවසීලන්තයට පැමිණියේ 1930 වසරේදීය.එම තරඟාවලියේ පළමු තරඟය බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායම ජයගත් නමුත් හොඳින් ක්‍රීඩා කළ ඕල් බ්ලැක්ස්,තරඟාවලිය 3-1ක් ලෙස ජය ගත්හ.&lt;ref name=&quot;1930Lions&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.lionsrugby.com/history/timeline/1930_new_zealand_and_australia.php | title=1930: New Zealand &amp; Australia |publisher=lionsrugby.com |accessdate=1 April 2013}}&lt;/ref&gt; නැවත නවසීලන්තය 1935–36 කාල වකවානුවේදී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සංචාරය කළ අතර එහිදී තරඟ 30ක් අතුරින් ඔවුන් පරාජයට පත්වුයේ තරඟ 3ක් පමණි.&lt;ref name=&quot;1935AllBlackTour&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/tourbreak.asp?IDID=33 |title=In the British Isles and Canada |publisher=All Blacks |accessdate=24 January 2007}}&lt;/ref&gt; මින් එක් පරාජයකදී, එංගලන්තයේ [[ඇලෙක්සැන්ඩර් ඔබෝලොන්ස්කි]] විසින් උත්සාහක දිනුම් 2ක් වාර්තා කළ අතර එංගලන්තය 13-0ක් ලෙස ප්‍රථම වරට නවසීලන්තය පරාජය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Obolensky&quot;&gt;{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/suffolk/7813726.stm | title=Statue for rugby's Russian prince | publisher=BBC News |accessdate=31 March 2013 |date=8 January 2009 |last=Sherlock |first=Grant}}&lt;/ref&gt;

[[File:Allblacks haka 1932.jpg|thumb|right|250px|1932දී [[ඔස්ට්‍රේලියා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ඔස්ට්‍රේලියාව]]ට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී හකා නැටුමේ උච්චතම අවස්ථාව ]]
1937දී දකුණු අප්‍රිකාව,නවසීලන්තයේ සංචාරයක ([[1937 දකුණු අප්‍රිකානු ඔස්ට්‍රලේෂියා සංචාරය]]) නිරත වූ අතර එම තරඟාවලියේ මුල් තරඟය පරාජයට පත් වුවද තරඟාවලිය ජයගැනීමට දකුණු අප්‍රිකාව සමත් විය.මෙම දකුණු අප්‍රිකානු කණ්ඩායම මෙතෙක් නවසීලන්තයේ සචාරයක යෙදුණු හොඳම රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම බව බොහෝ දෙනෙකුගේ මතයයි.&lt;ref&gt;Palenski (2003), pg 192.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Harding39&quot;&gt;Harding (2000), pg. 39.&lt;/ref&gt; නැවත නවසීලන්තයට දකුණු අප්‍රිකාව හමුවන්නේ 1949දී [[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]]ගේ නායකත්වයෙන් කරනු ලබන දකුණු අප්‍රිකානු සංචාරයේදීය.මෙම තරඟාවලිය ඉතා තියුණු මුහුණුවරක් ගත්තද නවසීලන්තය 4-0ක් ලෙස පරාජයට පත්වෙයි.

නොකඩවා දකුණු අප්‍රිකාව හමුවේ ලැබූ මෙම තරඟාවලි පරාජයන් ද්විත්වය නිසාවෙන් [[1956 දකුණු අප්‍රිකානු රග්බි යුනියන් කණ්ඩායමේ ඕස්ට්‍රේලියානු සහ නවසීලන්ත සංචාරය]] නවසීලන්තයට ජයගැනීමට ඉතා අවශ්‍ය විය.[[බොබ් ඩෆ්]]ගේ නායකත්වය යටතේ එම තරඟාවලිය 3-1ක් ලෙස ජයගැනීමට නවසීලන්තය සමත් වෙයි.මෙය දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව නවසීලන්තය ලැබූ ප්‍රථම තරඟාවලි ජයග්‍රහණය වන අතර තම රටින් පිටතදී දකුණු අප්‍රිකාව ලැබූ ප්‍රථම තරඟාවලි පරාජයයි.&lt;ref name=&quot;1956stats&quot;&gt;{{cite
web|url=http://stats.allblacks.com/asp/tourbreak.asp?IDID=46 |title=South Africa in New Zealand |publisher=All Blacks |accessdate=3 November 2006}}&lt;/ref&gt; 

නවසීලන්තය 1959දී 3-1ක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් කණ්ඩායම පරාජය කිරීමත් සමඟ නවසීලන්ත රග්බි ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගය ඇරඹුණි.1963-64 බ්‍රිතාන්‍ය සංචරයේදී ද නවසීලන්තයට ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් මඟ හැරී ගියේ ස්කොට්ලන්තය සමඟ තරඟය දෙපිලම කිසිදු ලකුණක් නොලබා ජය පරාජයෙන් තොරව නිමා වූ නිසාවෙනි.&lt;ref name=&quot;GrandSlamAttempts&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/event/story.cfm?c_id=1500971&amp;ObjectID=10357266 |title=Beach beckons as All Blacks celebrate history |work=NZ erald |accessdate=12 November 2006 |date=27 November 2005 |archive-date=30 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930014500/http://www.nzherald.co.nz/event/story.cfm?c_id=1500971&amp;ObjectID=10357266 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; අයර්ලන්තය සමඟ පැවති තරඟය ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වීම නිසා 1972-73 සංචාරයේදී ද ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් අහිමි විය.&lt;ref name=&quot;GrandSlamAttempts&quot;/&gt; 1978 දී වේල්සයට එරෙහිව ලබාගත් 13-12 ක ජයග්‍රහණයත් සමඟ නවසීලන්තය ප්‍රථම ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් ශුරතාවය දිනාගන්නා ලදී.

== නිල බැනියම ==
{{multiple image|header= ඕල් බ්ලැක්ස් නිල බැනියම්|image1=All Blacks 1905.JPG|width1 =100|caption1=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;1905 දී නිල බැනියම &lt;/div&gt;|image2=55716.jpg|width2=150|caption2=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;වර්තමාන ඕල් බ්ලැක්ස් නිල බැනියම&lt;/div&gt;}}

වර්තමාන නවසීලන්ත නිල බැනියම,සුදු පැහැ කොලරයට අමතරව සම්පුර්ණයෙන්ම කළු පැහැ වන අතර ඉදිරිපසින් [[Adidas]] නිල ලාංජනය සහ NZRU([[New Zealand Rugby Union]]) රිදී පැහැති ඔලිව් අත්තද,පසුපස මධ්‍යයේ AIG ලාංජනය ද සහිත වේ.1884 දී ඔස්ට්‍රේලියාවට කරන ලද ප්‍රථම නවසීලන්ත විදෙස් සංචාරයේදී භාවිතා කළ නිල බැනියම වර්තමාන නිල බැනියමට වඩා සම්පුර්ණයෙන්ම වෙනස් එකකි.එවකට භාවිතා කරන ලද්දේ,අඳුරු පැහැ නිල බැනියමක් වන අතර එහි කමිසයට උඩින් පළඳින ඇඳුමේ වම් කෙළවරෙහි රත්‍රන් පැහැති ඔලිව් අත්තක් විය.&lt;ref name=&quot;BlueJGoldF&quot;&gt;Gifford (2004), pg 28.&lt;/ref&gt; 1883දී නැවත නිල ඇඳුම වෙනස් වන අතර,මෙය රිදී පැහැති ඔලිව් අත්තක් සහිත කළු පැහැති බැනියමකින් ද සුදු පැහැති කොට කලිසමකින් ද යුක්ත විය.&lt;ref name=&quot;Jersey1893&quot;&gt;Palenski (2003), pg 17.&lt;/ref&gt; විවිධ අවස්ථා වල ගනු ලැබූ ඡයාරුප වලට අනුව 1897 සිට 1901 දක්වා කාලය තුල තවත් වෙනස් නිල ඇඳුම් වලින් සැරසී නවසීලන්තය තරඟ වලට සහභාගී වී ඇත.&lt;ref name=&quot;jerseychange&quot;&gt;{{cite web | publisher=Te Ara&amp;nbsp;– The Encyclopedia of New Zealand | title=The &quot;All Black&quot; Uniform | url=http://www.teara.govt.nz/1966/A/AllBlacks/TheallBlackUniform/en|accessdate=31 October 2006}}&lt;/ref&gt;

මෑත කාලයේ සම්ප්‍රදායක් ලෙස ප්‍රංශය සමඟ පැවැත්වෙන වර්ෂ අවසාන සංචාරයේ තරඟ වලදී නවසීලන්තය තම නිල බැනියමේ එම්බ්‍රොයිඩ් කරන ලද පොපි මලක් පළඳියි.&lt;ref name=&quot;francejersey&quot;&gt;{{cite news| publisher=The Press (Christchurch) | title=ABs Remember |date=11 November 2006 |page=F1}}&lt;/ref&gt; පොපි මල යුරෝපයේ යුධ මෙහෙයුම් වලදී සටන් වැද මියගිය නවසීලන්ත ජාතිකයන් වෙනුවෙන් කරන ලද ගෞරවයක් බව රිචී මැකොව් සඳහන් කරන ලදී.
&lt;ref name=&quot;richiecomment&quot;&gt;{{cite web
 | work=IOL
 | publisher=Independent News             &amp; Media
 | title=All Blacks to honour fallen soldiers
 | url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=117&amp;set_id=6&amp;click_id=18&amp;art_id=qw116167788450S163
 | accessdate =11 July 2010 |date=24 October 2006
 | location = Cape Town
 | archiveurl=http://web.archive.org/web/20121024025916/http://www.iol.co.za/sport/all-blacks-to-honour-fallen-soldiers-1.564093
 | archivedate=24 October 2012}}&lt;/ref&gt;

නවසීලන්තයේ අමතර නිල ඇඳුම ලෙස සම්ප්‍රදායිකව යොදාගන්නේ කළු කොට කලිසම සමඟ සුදු පැහැති බැනියමකි.2011 දී නවතම අමතර නිල ඇඳුමක් හඳුන්වාදුන් අතර,මෙය කළු කොට කලිසම සමඟ සුදු පැහැති බැනියමට අමතරව බැනියමෙහි සුදු පැහැ කොලරයකින් සමන්විත විය.එම සුදු පැහැ කොලරය,1987 රග්බි ලෝක කුසලානය දිනාගත් නවසිලන්ත කණ්ඩායමට උපහාරයක් වශයෙන් යොදාගෙන තිබේ.

2012දී NZRU ඉතා මතභේදාත්මක තීරණයකට එළඹෙමින්, [[AIG]] නම් වූ ඇමෙරිකානු රක්ෂණ සහ මුදල් පිලිබඳ සේවා ආයතනයකට ඔවුන්ගේ ප්‍රචාරක දැන්වීම්,නවසීලන්ත නිල බැනියම පසුපස පලකිරීමේ අයිතිය ලබා දෙන ලදී.මේ සඳහා එම සමාගම විසින් වසර පහක් සඳහා ඩොලර් මිලියන 80ක් පමණ මුදල් ගෙවන ලද බවට නිල නොවන වාර්තා පවසයි.&lt;ref name=AIGvalue&gt;{{cite news|title=All Blacks' AIG deal worth $80m|url=http://www.odt.co.nz/sport/rugby/233235/rugby-all-blacks-aig-deal-worth-80m|accessdate=13 March 2013|newspaper=Otago Daily Times|date=4 November 2012}}&lt;/ref&gt;

== හකා නර්තනය ==
[[File:All Blacks Haka.jpg|thumb|400px|alt = The New Zealand team lined up, with their arms raised to their side and palms facing down, mouths open in full voice, and eyes looking directly at their opponents opposite. The New Zealanders are wearing black shorts and socks, while squatting with knees bent and backs straight.|[[ප්‍රංශ ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ප්‍රංශය]]ට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී නවසීලන්තය ඉදිරිපත් කරන ලද විශේෂ හකා නර්තනය]]

නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් සෑම ජාත්‍යන්තර තරඟයකට පෙරාතුවම ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික [[මඕරි සංස්කෘතිය]] විදහාපාන නර්තන විශේෂයක් වන [[හකා]] නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරයි.[[1888-89 ඕස්ට්‍රේලියානු සහ එංගලන්ත සංචාරය]]ත් සමඟ ඇරඹුණු මෙය නොකඩවා අඛණ්ඩව මේ වනතෙක් පවත්වාගෙන එයි.&lt;ref name=ABHaka&gt;Derby, Mark. [http://www.TeAra.govt.nz/en/maori-pakeha-relations/page-4 &quot;Māori–Pākehā relations - Sports and race&quot;], Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. 13 July 2012. Retrieved 18 February 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Mulholland17&gt;Mulholland (2009), p 17.&lt;/ref&gt;{{#Tag:ref|The New Zealand team that toured New South Wales in 1884 may have performed a haka, however this is not known for sure.&lt;ref name=AllBlackHaka&gt;Barker, Fiona. [http://www.TeAra.govt.nz/en/zoomify/34617/all-black-haka &quot;New Zealand identity - New Zealand’s peoples&quot;], Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. 16 November 2012. Retrieved 18 February 2013.&lt;/ref&gt;|group =n}} 1888-89 සමයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සංචාරය කරන ලද නවසීලන්ත කණ්ඩායම &quot;අකේ අකේ කියා කහා&quot; නම් හකා නර්තනය සිදුකළ අතර 1903දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ සංචාරය කරන ලද කණ්ඩායම &quot;ටුපටෝ කොයි කැන්ගරු&quot; නම් හකා නර්තනය සිදුකළහ.1905 ඕල් බ්ලැක්ස් කණ්ඩායම පළමු වරට &quot;[[කා මතේ]]&quot;-[[තේ රවුපරා]] ගෝත්‍රයේ එවකට නායකයතුමා වූ [[නිගටි ටෝ]] විසින් 19වන ශත වර්ෂයේදී නිර්මාණය කරන ලදී, නම් හකා නර්තනය යොදාගත්හ.1924 ඕල් බ්ලැක්ස් කණ්ඩායම විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද &quot;කෝ නියු ටිරෙනි&quot; නම් හකා නර්තනයක් යොදාගත්තද පසුව නැවත &quot;කා මතේ&quot; යොදාගන්නට පෙළඹුණි.&lt;ref name=&quot;1924Haka&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.teara.govt.nz/1966/H/Haka/AllBlackshaka/en |title=All Blacks' Haka |publisher=teara.govt.nz |accessdate=9 July 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Mulholland18&gt;Mulholland (2009), p 18.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=InvinciblesHaka&gt;{{cite news|last=Parker|first=Dean|title=The strange tale of Finnegan's haka|url=http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&amp;objectid=10811756|accessdate=2 March 2013|newspaper=New Zealand Herald|date=9 June 2012}}&lt;/ref&gt;

2006 නොවැම්බර් මස කාර්ඩිෆ් හි [[මිලේනියම් ක්‍රීඩාංගනය]]දී පැවති තරඟයේදී,[[වේල්ස රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]] සමඟ ඇතිවූ මතභේදයක් නිසා නවසීලන්තය හකා නර්තනය පැවැත්වුයේ ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩාගාරය තුළ සිටය.මෙයට හේතුව හකා නර්තනයෙන් පසුව [[වේල්ස ජාතික ගීය]] පැවැත්වීමට වේල්සයට අවශ්‍යව තිබීමත් එසේ කිරීමට නවසීලන්තය අකමැත්ත පලකිරිමත්ය.&lt;ref name=&quot;NoHaka&quot;&gt;{{cite web| url=http://icwales.icnetwork.co.uk/rugbynation/rugby-news/tm_method=full&amp;objectid=18166940&amp;siteid=50082-name_page.html |title=So just who is to blame for no Millennium haka? |publisher= IC Wales |date=27 November 2006 |accessdate=14 June 2008}}&lt;/ref&gt; 2008දී නවසීලන්තය [[මුන්ස්ටර් රග්බි|මුන්ස්ටර්]] කණ්ඩායම සමඟ තෝමන්ඩ් පාර්ක් හිදී තරඟ වැදුණි.මෙහිදී මුන්ස්ටර් කණ්ඩායම නියෝජනය කළ නවසීලන්ත ජාතිකයන් සිව්දෙනා ඕල් බ්ලැක්ස් හකා නර්තනයට පෙරාතුව තමන්ගේ හකා නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරමින් නවසීලන්තයට අභියෝග කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web|author= |url=http://www.stuff.co.nz/sport/725123 |title=All Blacks v Munster |publisher=Fairfax |date=19 November 2008 |accessdate=28 November 2009}}&lt;/ref&gt; මෙම තරඟාවලියේදී ම,වරක් නවසීලන්තය තම හකා නර්තනය නිම කළ පසු වේල්ස ක්‍රීඩකයන් තම නියමිත් ස්ථාන වලට නොගොස් සිටි තැනම නැවතී සිටියහ.නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ද තරඟයට අවතීර්ණ නොවී තම ප්‍රතිවාදීන් දෙස බලා සිටි අතර මෙහිදී තරඟ තීරක ගේ මැදිහත්වීමෙන් පසු තරඟය ආරම්භ කිරීමට දෙපිල පෙළඹුණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/international/all-blacks-turn-up-heat-1032255.html|title=All Blacks turn up heat|work =The Independent| accessdate=11 July 2010 | location=London | first=James | last=Corrigan | date=24 November 2008}}&lt;/ref&gt;

== තරඟ වාර්තා ==
=== සමස්තය ===
{{IRB World Rankings|New Zealand|history=yes}}
ජාත්‍යන්තර තලයේ තමන් තරඟ කරන සියලුම ටෙස්ට් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණ අත් කරගෙන ඇති එකම කණ්ඩායම මොවුන් වන අතර 1903 පළමු තරගයෙන් පසුව ටෙස්ට් තරඟ වලදී නවසීලන්තය පරාජය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ වෙනත් රටවල් පහක් පමණි.ඔවුන් තමන් තරඟ කොට ඇති ටෙස්ට් තරඟ 512න් 390ක්ම ජයගෙන ඇති අතර-76.17%(වගුව බලන්න),තම රට තුලදී පරාජය වී ඇත්තේ තරඟ 37ක් පමණි. 2003 වසරේදී [[IRB ලෝක රග්බි ශ්‍රේණි ගතකිරීම්]] හදුන්වාදීමෙන් පසුව,එහි මුල් තැන වැඩිම කාල පරිච්ජේදයක් ගත කර ඇත්තේද නවසීලන්තයයි.&lt;ref name=&quot;RankingsArchive&quot;&gt;Ranking archives can be found at the IRB website; [http://www.irb.com/ www.irb.com]&lt;/ref&gt; 2000 සිට 2009 දශකයේ දී නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරඟ 100ක්-82%ක ජයග්‍රාහී තරඟ ප්‍රතිශතයක්, ජයගෙන ඇති අතර නොකඩවා ජයගත් තරඟ 15ක් සහ නොකඩවා තම රට තුළ ජයගත් තරඟ 30ක් මීට ඇතුලත්ය.2013 වර්ෂයේ තමන් ක්‍රීඩා කළ සියලුම තරඟ ජයගනිමින්,වෘත්තීමය රග්බි ඉතිහාසයේ වසරක් තුළ තමන් ක්‍රීඩා කරන ලද සියළුම තරඟ ජයගත් ප්‍රථම කණ්ඩායම බවට පත්වීමට නවසීලන්තය සමත් විය.&lt;ref name = &quot;A hundred wins&quot;&gt;{{cite web | first = Daniel | last = Gilhooly | date = 20 December 2009
 | url = http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&amp;objectid=10616661 | work = NZ Herald | title=All Blacks: A hundred wins, and thousands of frustrated fans |accessdate=19 December 2009}}&lt;/ref&gt;

නවසීලන්තයේ දීර්ඝතම නොකඩවා ලද ජයග්‍රහණ ප්‍රමාණය වන්නේ 1965 සිට 1970 දක්වා කාලය තුළ ලද ටෙස්ට් තරඟ 17ක සංඛ්‍යාව වන අතර මෙය දකුණු අප්‍රිකාව විසින් පසුකාලීනව සම කරන ලදී.ඔවුන්ගේ දීර්ඝතම නොකඩවා අපරාජිතව සිටි තරඟ සංඛ්‍යාව වන්නේ 1987 සිට 1990 දක්වා ටෙස්ට් තරඟ 23ක් අපරාජිතව සිටීමයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=New Zealand All Black great: John Kirwan|url=http://www.newzealand.com/travel/media/features/personalities/personalities_nz-all-black-great-john-kirwan_feature.cfm|work=Personalities|publisher=Tourism New Zealand|accessdate=25 November 2013}}&lt;/ref&gt; 2013 වර්ෂයේ තමන් ක්‍රීඩා කළ සියලුම තරඟ ජයගනිමින්,වෘත්තීමය රග්බි ඉතිහාසයේ වසරක් තුළ තමන් ක්‍රීඩා කරන ලද සියළුම තරඟ ජයගත් ප්‍රථම කණ්ඩායම බවට පත්වීමට නවසීලන්තය සමත් විය.

ප්‍රංශය,අයර්ලන්තය,ආර්ජන්ටිනාව,ෆිජී,සැමෝවා,ටොන්ගා,ජපානය සහ පෘතුගාලය යන සියලුම රටවල් වලට රග්බි ඉතිහාසයේ එම රටවල් ලද දරුණුම පරාජයන් ඇත කර ඇත්තේ ද  නවසීලන්තය විසිනි.ඔවුන්ගේ හොඳම ටෙස්ට් ජයග්‍රහණය 1995දී 145-7ක් ලෙස ජපානයට එරෙහිව අත්කරගන්නා ලද අතර&lt;ref name=Over100Scored&gt;{{cite web|title=All Black match scores of more than 100 |url=http://stats.allblacks.com/asp/centuries.asp?stats_ID=9 |publisher= All Blacks |accessdate=31 January 2013}}&lt;/ref&gt; ඔවුන්ගේ දරුණුම පරාජය වන්නේ ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව 1999දී ලැබූ 28-7 ක පරාජයයි.&lt;ref name=1999loss/&gt;

2013 නොවැම්බර් 26 වනදා තෙක් නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරඟ වලදී සියළුම රටවල් වලට එරෙහිව දැක්වූ දක්ෂතා පහත වගුවේ සඳහන් වේ:&lt;ref name=&quot;ABrecord&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com |publisher= All Blacks |title=All Blacks Test Match Record since first test match |accessdate=31 January 2013}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- only include matches listed at http://stats.allblacks.com/ - do not include non-Test matches e.g. Barbarians games --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; float:right; clear: right; margin-left: 1em&quot;&gt; '''[[IBR ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම්|IBR ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම් නායකයන්]]'''&lt;br /&gt; {{IRB World Ranking leaders}}&lt;/div&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! width=200 | ප්‍රතිවාදී කණ්ඩායම 
! width=70 | තරඟ සංඛ්‍යාව 
! width=70 | ජය 
! width=70 | පරාජය 
! width=70 | සමවීම් 
! width=70 | ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත 
|-
| ආර්ජන්ටිනාව || [[History of rugby union matches between Argentina and New Zealand|18]] || 17 || 0 || 1 || 94.44%
|-
| ඔස්ට්‍රේලියාව || [[History of rugby union matches between Australia and New Zealand|149]] || 102 || 41 || 6 || 68.46%
|-
| බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් || [[History of rugby union matches between New Zealand and the British and Irish Lions|38]] || 29 || 6 || 3 || 76.32%
|-
| කැනඩාව || 5 || 5 || 0 || 0 || 100%
|-
| එංගලන්තය || [[History of rugby union matches between England and New Zealand|36]] || 28 || 7 || 1 || 77.78%
|-
| ෆිජී || 5 || 5 || 0 || 0 || 100%
|-
| ප්‍රංශය || [[History of rugby union matches between France and New Zealand|55]] || 42 || 12 || 1 || 76.36%
|-
| අයර්ලන්තය || [[History of rugby union matches between Ireland and New Zealand|28]] || 27 || 0 || 1 || 96.43%
|-
| ඉතාලිය || [[History of rugby union matches between Italy and New Zealand|12]] || 12 || 0 || 0 || 100%
|-
| ජපානය || 3 || 3 || 0 || 0 || 100%
|-
| පැසිෆික් දූපත් || 1 || 1 || 0 || 0 || 100%
|-
| පෘතුගාලය || 1 || 1 || 0 || 0 || 100%
|-
| රුමේනියාව || 2 || 2 || 0 || 0 || 100%
|-
| සැමෝවා || 5 || 5 || 0 || 0 || 100%
|-
| ස්කොට්ලන්තය || [[History of rugby union matches between New Zealand and Scotland|29]] || 27 || 0 || 2 || 93.10%
|-
| දකුණු අප්‍රිකාව || [[History of rugby union matches between New Zealand and South Africa|87]] || 50 || 34 || 3 || 57.47%
|-
| ටොන්ගා || 4 || 4 || 0 || 0 || 100%
|-
| ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය || 2 || 2 || 0 || 0 || 100%
|-
| වේල්සය || [[History of rugby union matches between New Zealand and Wales|29]] || 26 || 3 || 0 || 89.66%
|-
| ලෝක කණ්ඩායම || 3 || 2 || 1 || 0 || 66.67%
|- class=&quot;sortbottom&quot;
! එකතුව !! 512 !! 390 !! 104 !! 18 !! 76.17%
|}

=== ලෝක කුසලානය ===
නවසීලන්තය දෙවරක් රග්බි ලෝක කුසලානය දිනා ඇති අතර-1987 දී ඔස්ට්‍රේලියාවේ සහ නවසීලන්තයේ පැවති පළමු ලෝක කුසලානය, අවසන් වරට 2011 දී නවසීලන්තයේ පැවති ලෝක කුසලානය, එම දෙවතාවේදීම අවසන් තරඟයේදී ඔවුන් හමුවේ පරාජයට පත් වුයේ ප්‍රංශයයි.1991 ලෝක කුසලානයේදී ඔවුන් අවසන් පූර්ව තරඟයේදී ඔස්ට්‍රේලියාව හමුවේ පරාජය වුවද තෙවන ස්ථානය සඳහා වූ තරඟය ජයගත්හ.1995 ලෝක කුසලානයේදී,අවසන් තරඟයට ක්‍රීඩා කළ නවසීලන්තය අතිරේක කාලයේදී ලබාගත් ලකුණු හේතුවෙන් සත්කාරක දකුණු අප්‍රිකාව හමුවේ පරාජයට පත්විය.1997 ලෝක කුසලානයේදී,අවසන් පූර්ව තරඟය සහ තෙවන ස්ථානය වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කරන තරඟය යන දෙකම පරාජය වීම නිසා ඔවුන්ට හිමි වුනේ සිව්වන ස්ථානයයි.2003 වසරේදී නැවත අවසන් පූර්ව තරඟයේදී සත්කාරක ඔස්ට්‍රේලියාව හමුවේ පරාජය වී පසුව තෙවන ස්ථානය හිමිකරගන්නා ලදී.2007 ලෝක කුසලානය,රග්බි ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ නවසීලන්තයට අමිහිහිරිම ලෝක කුසලානය බවට පත් කරමින් සත්කාරක ප්‍රංශය හමුවේ අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයේදී පරාජය වීමට ඔවුන්ට සිදුවිය;&lt;ref name=&quot;2007Exit&quot;&gt;{{cite web| url=http://sportal.co.nz/Rugby-Union-news-display/deja-vu-for-all-blacks-36868 |title = Deja vu for All Blacks|accessdate =14 June 2008|last = McConnell|first = Lynn|date = 7 October 2007|publisher=Sportal}}&lt;/ref&gt; මෙය සිදුවන තෙක් සියළුම ලෝක කුසලාන වල අවසන් පූර්ව තරඟ වලට සුදුසුකම් ලැබූ එකම රට නවසීලන්තයයි.&lt;ref name=&quot;RWCFavourites&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.nzherald.co.nz/section/4/story.cfm?c_id=4&amp;objectid=10411281 |title=Zinzan Brooke defends All Blacks – 'we can win the Cup' | agency=NZPA  |work= NZ Herald |accessdate=14 June 2008 |date=17 November 2006 |last=Gilhooly |first=Daniel}}&lt;/ref&gt; මෙතෙක් පැවති ලෝක කුසලාන තරඟාවලි හතෙහිම මුල් වටයේ තම කණ්ඩායමේ පෙරමුණ ගැනීමට නවසීලන්තය සමත්ව ඇති අතර ඔවුන් මුල් වටයේ කිසිදු තරඟයක් මෙතෙක් පරාජය වී නොමැත.

නවසීලන්තය ලෝක කුසලාන තරඟ වාර්තා රැසකටද හිමිකම් කියයි:වැඩිම ලෝක කුසලාන තරඟ සංඛ්‍යාව(43),එක් තරඟයකදී වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1995 ලෝක කුසලානයේදී [[ජපාන ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]]ට එරෙහිව),සියලුම ලෝක කුසලාන තරඟ සැලකූ විට ලබාගත් එක් රටක් ලබාගත් මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව(2,012),වැඩිම උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(272),වැඩිම සාර්ථක ප්‍රතිවර්තන සංඛ්‍යාව(198).&lt;ref name=&quot;RWCTeamStatistics&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.rugbyworldcup.com/statistics/index.html | title=All Time RWC Statistics | work= Rugby World Cup | publisher=[[International Rugby Board]] |accessdate=26 May 2013}}&lt;/ref&gt; නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් රැසක්ද තම පෞද්ගලික දක්ෂතා හේතුවෙන් ලෝක කුසලාන වාර්තා වලට හිමිකම් කියයි:[[ජෝනා ලෝමු]] විසින් වැඩිම ලෝක කුසලාන උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(ලෝක කුසලාන දෙකක් තුලදී උත්සාහක දිනුම් 15ක්),[[මාර්ක් එලිස්]] විසින් එක් තරඟයක වැඩිම උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(1995දී ජපානයට එරෙහිව උත්සාහක දිනුම් 6ක්),[[ග්රාන්ට් ෆොක්ස්]] විසින් එක් තරඟාවලියක් තුළ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1987 ලෝක කුසලානයේදී 126ක්),[[සයිමන් කල්හෙන්]] විසින් එක් තරඟයක වාර්තා වූ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1995දී ජපානයට එරෙහිව 45ක්).&lt;ref name=&quot;RWCTeamStatistics&quot;/&gt;

=== තුන් ජාතීන් සහ රග්බි කුසලානය ===
දකුණු අර්ධගෝලයේ අනෙක් ප්‍රබලතම රග්බි කණ්ඩායම් ද්විත්වය වන ඔස්ට්‍රේලියාව සහ දකුණු අප්‍රිකාව සමඟ වාර්ෂිකව 1996 වර්ෂයේ සිට පවත්වන ලද [[තුන් ජාතීන් තරඟාවලිය]]ට 2012දී ආර්ජන්ටිනාවේ ආගමනයත් සමඟ [[රග්බි කුසලානය]] ලෙසින් නම වෙනස් කරන ලදී.නවසීලන්තය මෙම තරඟාවලිය 11 වරක් ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර වාර්තාගත ලෙස තරඟ 50ක් ජයග්‍රහණය කර තිබේ.වාර්ෂිකව ඔස්ට්‍රේලියාව සමග පැවැත්වෙන [[බ්ලේඩ්ස්ලෝ කුසලානය]]ද වාර්ෂිකව දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවැත්වෙන [[ෆ්රිඩම් කුසලානය]]ද මෙම තුන් ජාතීන් හෝ රග්බි කුසලාන තරඟාවලි වල කොටසක් ලෙසම පැවැත්වේ.

{{The Rugby Championship Aggregate}}

== නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ==
=== වර්තමාන කණ්ඩායම ===
&lt;!-- don't add training squads, only official squads. Use NZ English (half-back rather than scrum-half etc, see talk page for any queries--&gt;
[[2013 වසර අවසාන ටෙස්ට් රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]],ටෙස්ට් තරඟ ක්‍රීඩා කරන ක්‍රීඩකයන් 36 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය.&lt;ref name=CurrentSquad&gt;{{cite news| url = http://www.allblacks.com/index.cfm?layout=displayNews&amp;newsarticle=23647&amp;utm_source=dlvr.it&amp;utm_medium=twitter | title = All Blacks squad for AirNZ European Tour and Japan  | publisher = allblacks.com | date = 20 October 2013 | accessdate = 20 October 2013}}&lt;/ref&gt; මෙම සියළුම ක්‍රීඩකයන් නවසීලන්තය තුළ රග්බි ක්‍රීඩා කරති.

&lt;small&gt;සටහන: කැප්ස් නිවැරදි කිරීම 2013 නොවැම්බර් 25&lt;/small&gt;
{{nat rs start|hidenote=yes}}
{{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[ඩෑන් කෝල්ස්]]|age={{birth date and age|1986|12|10|df=y}}|caps=15|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[ඇන්ඩ්රු හෝර්]]|age={{birth date and age|1978|09|13|df=y}}|caps=83|club=[[Taranaki Rugby Football Union|Taranaki]] / [[Highlanders (rugby)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[කෙවින් මියලාමු]]|age={{birth date and age|1979|3|20|df=y}}|caps=110|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=PR|num=1|name=[[වයට් ක්‍රොකට්]]|age={{birth date and age|1983|1|24|df=y}}|caps=24|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[චාලි ෆාමුවිනා]]|age={{birth date and age|1986|12|24|df=y}}|caps=17|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[බෙන් ෆ්රැන්ක්ස්]]|age={{birth date and age|1984|3|27|df=y}}|caps=31|club=[[Hawke's Bay Rugby Union|Hawke's Bay]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[ඕවන් ෆ්රැන්ක්ස්]]|age={{birth date and age|1987|12|23|df=y}}|caps=54|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[ජෙෆ්රි ටුමාගා-ඇලන්]]|age={{birth date and age|1990|11|19|df=y}}|caps=1|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[ටෝනි වුඩ්කොක් (rugby player)|Tony Woodcock]]|age={{birth date and age|1981|1|27|df=y}}|caps=107|club=[[North Harbour Rugby Union|North Harbour]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[ඩොමිනික් බර්ඩ්]]|age={{birth date and age|1991|4|9|df=y}}|caps=1|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[බ්‍රොඩි රිටලික්]]|age={{birth date and age|1991|5|31|df=y}}|caps=24|club=[[Bay of Plenty Steamers|Bay of Plenty]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[ලූක් රොමානෝ]]|age={{birth date and age|1986|02|16|df=y}}|caps=16|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[ජෙරමි ත්‍රෂ්]]|age={{birth date and age|1985|4|19|df=y}}|caps=5|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[සෑම් වයිට්ලොක්]]|age={{birth date and age|1988|10|12|df=y}}|caps=51|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[සෑම් කේන්]]|age={{birth date and age|1992|1|13|df=y}}|caps=14|club=[[Bay of Plenty Steamers|Bay of Plenty]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[ස්ටීව් ලොවටුවා]]|age={{birth date and age|1991|4|29|df=y}}|caps=11|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[රිචී මැකොව්]] ([[Captain (sports)|c]])|age={{birth date and age|1980|12|31|df=y}}|caps=124|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[ලියාම් මේසම්]]|age={{birth date and age|1984|3|25|df=y}}|caps=29|club=[[Waikato Rugby Union|Waikato]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[ලූක් වයිට්ලොක්]]|age={{birth date and age|1991|1|29|df=y}}|caps=1|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=N8|name=[[කිරන් රීඩ්]]|age={{birth date and age|1985|10|26|df=y}}|caps=61|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=HB|name=[[ටවෙරා කර්-බර්ලොව්]]|age={{birth date and age|1990|8|15|df=y}}|caps=14|club=[[Waikato Rugby Union|Waikato]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=HB|name=[[ටිජේ පෙරනාරා]]|age={{birth date and age|1992|1|23|df=y}}|caps=0|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=HB|name=[[ඇරන් ස්මිත් (rugby union)|Aaron Smith]]|age={{birth date and age|1988|11|21|df=y}}|caps=26|club=[[Manawatu Rugby Union|Manawatu]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=FF|name=[[බෝඩන් බැරට්]]|age={{birth date and age|1991|5|27|df=y}}|caps=16|club=[[Taranaki Rugby Football Union|Taranaki]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=FF|name=[[ඩෑන් කාර්ටර්]]|age={{birth date and age|1982|3|5|df=y}}|caps=100|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=FF|name=[[ඇරන් කෘඩන්]]|age={{birth date and age|1989|1|8|df=y}}|caps=29|club=[[Manawatu Rugby Union|Manawatu]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=FF|name=[[ටොම් ටේලර් (rugby union)|Tom Taylor]]|age={{birth date and age|1989|3|11|df=y}}|caps=3|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=CE|name=[[රයන් ක්‍රොටි]]|age={{birth date and age|1988|9|23|df=y}}|caps=5|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=CE|name=[[මා නෝනු]]|age={{birth date and age|1982|5|21|df=y}}|caps=88|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=CE|name=[[ෆ්‍රැන්සිස් සයෙලි]]|age={{birth date and age|1991|2|16|df=y}}|caps=2|club=[[North Harbour Rugby Union|North Harbour]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=WG|name=[[ෆ්‍රෑන්ක් හැලයිi]]|age={{birth date and age|1988|3|6|df=y}}|caps=1|club=[[Counties Manukau Rugby Union|Counties Manukau]] /[[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=WG|name=[[කෝරි ජේන්]]|age={{birth date and age|1983|2|8|df=y}}|caps=45|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] /[[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=WG|name=[[ජුලියන් සවියා]]|age={{birth date and age|1990|8|7|df=y}}|caps=20|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=WG|name=[[බෙන් ස්මිත් (rugby union)|Ben Smith]]|age={{birth date and age|1986|6|1|df=y}}|caps=26|club=[[Otago Rugby Football Union|Otago]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=FB|name=[[ඊස්රයෙල් ඩෑග්]]|age={{birth date and age|1988|6|6|df=y}}|caps=38|club=[[Hawke's Bay Rugby Union|Hawke's Bay]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=FB|name=[[චාර්ල්ස් පියුටව්]]|age={{birth date and age|1991|10|31|df=y}}|caps=10|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat fs end}}

=== ජනප්‍රිය ක්‍රීඩකයන් ===
[[File:Dave Gallaher.jpg|thumb|left|170px| ප්‍රථම ''[[ඕල් බ්ලැක්ස්]]'' නායක සහ [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]] සාමාජික [[ඩේව් ගලහර්]].]]
&lt;!--Only include players here that have been inducted into the International Rugby Hall of Fame or IRB Hall of Fame. See www.rugbyhalloffame.com for details on the International Hall, and http://www.irb.com/history/halloffame/index.html for details on the IRB Hall.--&gt;

හිටපු ජාත්‍යන්තර නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් 15 දෙනෙක් දැනට [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]] ට පත් කොට ඇත;[[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]], [[ඩොන් ක්ලාර්ක්]], [[ෂෝන් ෆිට්ස්පැට්‍රික්]], [[ග්‍රාන්ට් ෆොක්ස්]], [[ඩේව් ගලහර්]], [[මයිකල් ජෝන්ස්]], [[ඉයන් කර්ක්පැට්‍රික්]], [[ජෝන් කිර්වාන්]], [[බ්‍රයන් ලාකොර්]], [[ජෝනා ලෝමූ]], [[කොලින් මෙඩ්ස්]], [[ග්‍රැහැම් මව්රි]], [[ජෝජ් නෙපියා]] සහ [[විල්සන් විනරි]].&lt;ref name=&quot;IRHFList&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/brendangallagher/2368372/Joining-the-legends-an-added-bonus-for-Wood.html |title=Joining the legends an added bonus for Wood |work=The Daily Telegraph |location=UK |date=17 November 2005 |accessdate=15 December 2006 |last=Gallagher |first=Brendan}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IRHF2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.rugbyhalloffame.com/pages/2007dinner.htm |title=Sixth Induction Dinner – 2007 |publisher= Rugby Hall of Fame |accessdate=13 September 2007|archiveurl=http://archive.is/wdXD|archivedate=29 June 2012}}&lt;/ref&gt;

තවද මොවුන් අතරින් සිව් දෙනෙකු [[ජාත්‍යන්තර රග්බි සම්මේලනයේ කීර්තිමත් මඩුල්ල]]ට පත් කොට ඇත.[[ඩේවිඩ් කර්ක්]],ලෝමූ සහ විනරි ක්‍රීඩක දක්ෂතාවයන් උදෙසා ද ලාකොර් පුහුණුකරුවෙකු ලෙසින් දැක්වූ දක්ෂතාවයන් හේතුවෙන් මෙසේ පත් කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Whineray IRB HOF&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.irb.com/history/awards/newsid=2020608.html#habana+named+irb+player+year |title=Habana named IRB Player of the Year |author=Rugby News Service |publisher=International Rugby Board |date=21 October 2007 |accessdate=21 October 2007 |archive-date=10 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110122659/http://www.irb.com/history/awards/newsid=2020608.html#habana+named+irb+player+year |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IRB HOF 2011&quot;&gt;{{cite press release |url=http://www.irb.com/history/halloffame/newsid=2060049.html#rwc+legends+inducted+into+irb+hall+fame |title=RWC legends inducted into IRB Hall of Fame |publisher=International Rugby Board |date=26 October 2011 |accessdate=26 October 2011 |archive-date=27 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111027230745/http://www.irb.com/history/halloffame/newsid%3D2060049.html#rwc+legends+inducted+into+irb+hall+fame |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ඩේව් ගලහර් නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පළමු ටෙස්ට් තරඟයේ 1903දී ක්‍රීඩා කල අතර 1905දී කණ්ඩායමේ නායකත්වයට පත්විය.ඔහුගේ නායකත්වය යටතේ බිහි වූ කණ්ඩායම මුලින්ම ඕල් බ්ලැක්ස් යන සුරතල් නාමයෙන් හඳුන්වන ලදී.[[බිලී ස්ටෙඩ්]] සමඟ එකතුව ගලහර් විසින් ජනප්‍රිය රග්බි ග්‍රන්ථයක් වන ''ද කම්ප්ලිට් රග්බි ෆුට්බෝලර්''.&lt;ref name=&quot;DaveGallaher&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=300 |publisher=All Blacks |title=Dave Gallaher |accessdate=15 December 2006}}&lt;/ref&gt; යන ග්‍රන්ථය රචනා කරන ලදී. එවකට වයස අවරුදු 19ක් වූ ජෝජ් නෙපියා 1924-25 &quot;නොපෙනේන්නන්&quot;ගේ සංචාරයේ පැවති තරඟ 30ම ක්‍රීඩා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;GeorgeNepia&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=Database&amp;Level2=ABC&amp;IDID=650 |title=George Nepia |publisher= Rugby Museum  |location= New Zealand |accessdate=17 December 2006 |last=Knight |first=Lindsay}}&lt;/ref&gt; නෙපියා නවසීලන්තය වෙනුවෙන් තරඟ 37ට ක්‍රීඩා කළ අතර ඔහුගේ අවසාන තරඟය බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වලට එරෙහිව 1930දී පැවැත්විණි.&lt;ref name=&quot;GeorgeNepia&quot;/&gt;

සර් ෆ්‍රෙඩ් ඇලන් තමන් නියෝජනය කළ සියළුම තරඟ වලදී නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරූ අතර එම තරඟ 21ට 1946 සහ 1949 අතර ක්‍රීඩා කරන ලද ටෙස්ට් තරඟ 6ක් ද ඇතුලත් විය.  &lt;ref name=&quot;FredAllen&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=7 |title=
Fred Allen |publisher=All Blacks |accessdate=15 December 2006 |last=Luxford |first=Bob}}&lt;/ref&gt; පසුකාලීනව,1966 සහ 1968 අතර කාලයේ නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු තනතුර දැරුවේද ඔහු විසින්ය.ඔහු යටතේ නවසීලන්තය සහභාගී වූ තරඟ 14ම ජයගැනීම විශේෂත්වයකි.&lt;ref name=&quot;FredAllen&quot;/&gt;

[[ජෝනා ලෝමූ]] ලෝක රග්බි යුනියන් ඉතිහාසයේ බිහිවූ ප්‍රථම සුපිරි තරුව ලෙස සැලකේ.&lt;ref name=&quot;LomuBBC&quot;&gt;{{cite news |publisher=BBC |location=UK | url=http://news.bbc.co.uk/sportacademy/hi/sa/rugby_union/features/newsid_2118000/2118179.stm | title=Jonah Lomu's rugby journey | accessdate=3 October 2007 | date=10 July 2002}}&lt;/ref&gt; නවසීලන්තය වෙනුවෙන් අඩුම වයසකින් ටෙස්ට් තරඟයකට ක්‍රීඩා කළ ක්‍රීඩකයා ඔහු වන අතර,1994දී තම ප්‍රථම තරඟයට සහභාගී විය. ලෝමූ [[වින්ග් ක්‍රීඩකයෙක්]] වූ අතර ඔහු සතුව ඔහුටම අවේණික වූ ශරීර ලක්ෂණ විය; උසින් මීටර 1.96ක් සහ බරින් කිලෝග්‍රෑම් 119ක් වුවද,නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පසුපස කලාපයේ ක්‍රීඩා කළ උසින් වැඩිම&lt;ref name=&quot;ABHeight&quot;&gt;{{cite web|url=http://stats.allblacks.com/asp/tallest.asp?stats_ID=2 |title=All Blacks Player Profiles, Match Details and Statistics: Tallest All Blacks |publisher=All Blacks |accessdate=9 October 2007}}&lt;/ref&gt; සහ බරින් වැඩිම&lt;ref name=&quot;ABWeight&quot;&gt;{{cite web|url=http://stats.allblacks.com/asp/heaviest.asp?stats_ID=4 |title=All Blacks Player Profiles, Match Details and Statistics: Heaviest All Blacks |publisher=All Blacks |accessdate=9 October 2007}}&lt;/ref&gt; ක්‍රීඩකයා ඔහුය,මීටර 100ක් තත්පර 11ට අඩුවෙන් දිවීමේ හැකියාව ඔහු සතුවිය.[[1995 රග්බි ලෝක කුසලානය]]ත් සමඟ දක්ෂතා අතරට පැමිණෙන ලෝමූ එම තරඟාවලිය තුලදී උත්සාහක දිනුම් 7ක් ලබාගනී.මින් උත්සාහක දිනුම් 4ක්ම එංගලන්තයට එරෙහිව පැවති අවසන් පූර්ව තරඟයේදී වාර්තා කිරීම විශේෂත්වයකි.[[1999 රග්බි ලෝක කුසලානය]]දී මොහු තවත් උත්සාහක දිනුම් 8ක් ලබාගනී.[[nephrotic syndrome]] නැමති භයානක වකුගඩු ආශ්‍රිත රෝගයකින් පෙළෙමින් සිටියදීත් මෙවැනි අනගිභවනිය දස්කම් පෑමට ලෝමූ සමත් වීම මුළු මහත් රග්බි ලෝලීන්ගේ ප්‍රසාදයට පාත්‍ර විය.2004 වර්ෂයේදී රග්බි ක්‍රීඩාවෙන් සමුගන්නා විට ලෝමූ ටෙස්ට් තරඟ 63කට ක්‍රීඩා කරමින් උත්සාහක දිනුම් 37ක් ලබාගන්නට සමත්විය.&lt;ref name=&quot;JonahLomu&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=506 |title=Jonah Lomu |publisher=All Blacks|last=Knight |first=Lindsay |accessdate=31 December 2006}}&lt;/ref&gt; 

=== පෞද්ගලික ලෝක වාර්ථා ===
නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පමණක් නොව ලොව වෙනුවෙන්ම වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ ලකුණු සංඛ්‍යාවට හිමිකම් කියන්නේ ටෙස්ට් තරඟ 100ක් තුල ලකුණු 1440ක් ලබා ඇති වර්තමාන ක්‍රීඩක ඩෑන් කාර්ටර් ය.&lt;ref name=&quot;DanCarter&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/profile.asp?ABID=1031 |title=Dan Carter |publisher=All Blacks |accessdate=20 October 2013}}&lt;/ref&gt; ඔහු [[ඇන්ඩ්රු මර්ටන්]] ගේ පැරණි නවසීලන්ත වාර්තාව වූ ලකුණු 967 පසු කරන ලද්දේ 2009දී එංගලන්තයට එරෙහිව පැවති තරඟයකදීය.&lt;ref name=&quot;AndrewMehrtens&quot;&gt;{{cite web | url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=606 |title=Andrew Mehrtens |publisher=All Blacks |accessdate=28 December 2006 |last=Knight |first=Lindsay}}&lt;/ref&gt; in the All Blacks' win over England on 21 November 2009.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/english/8369358.stm |title=England 6–19 New Zealand |publisher=BBC |location=UK |date=21 November 2009 |accessdate=21 November 2009}}&lt;/ref&gt; 2010දී වේල්සයට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී දඩුවම් පහරක් සාර්ථක කර ගනිමින් ජොනී විල්කින්සන් ගේ පැරණි ලෝක වාර්තාව වූ 1,178 ලකුණු ප්‍රමාණය කාර්ටර් විසින් පසු කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.sport360.com/node/395371 |title=Record breaking Carter surpasses Wilkinson |publisher=Sport 360 |date=28 November 2010 |accessdate=28 November 2010 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020152436/http://www.sport360.com/node/395371 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව ක්‍රීඩකයෙක් ලබාගත් ඉහලම ලකුණු සංඛ්‍යාවට ලකුණු 270ක් සමඟින් හිමකම් කියන්නේද ඩෑන් කාර්ටර් ය.  

ටෙස්ට් තරඟ වලදී නවසීලන්තය වෙනුවෙන් වැඩිම උත්සාහක දිනුම් වාර්තා කර ඇත්තේ උත්සාහක දිනුම් 49කට හිමිකම් කියන [[ඩග් හොව්ලට්]]ය.ඔහු 2007 ලෝක කුසලානයේදී මිට පෙර මෙම වාර්තාව ඉසිලු [[ක්‍රිස්ටියන් කුලන්]]ගේ උත්සාහක දිනුම් 46ක වාර්තාව පසුකර ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.allblacks.com/index.cfm?layout=displayNews&amp;newsArticle=6963 |title=NZ made to battle for 40–0 win |author=Sportal |publisher=All Blacks |accessdate=24 September 2007}}&lt;/ref&gt; 
නවසීලන්තය වෙනුවෙන් වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ සංඛ්‍යාවකට සහභාගී වීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ වර්තමාන නායක [[රිචී මැකොව්]]ටය.&lt;ref name=&quot;Most caps New Zealand&quot;&gt;{{cite web|url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=8;template=results;type=player |title=Statsguru / Test matches / Player records | publisher=ESPN Scrum |accessdate=24 September 2011}}&lt;/ref&gt; ඔහු ටෙස්ට් තරඟ 120 ට සහභාගී වී ඇති අතර තවත් වාර්තාවක් වන වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ සංඛ්‍යාවකට නායකත්වය සපයමින් ටෙස්ට් තරඟ 63ක නායකත්වය දරා ඇත.&lt;ref name=&quot;RichieMcCaw&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=1006 |title=Richie McCaw |publisher=All Blacks |accessdate=24 September 2011}}&lt;/ref&gt;අඩුම වයසකින් නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම නියෝජනය කළේ වයස අවුරුදු 19ක් සහ දවස් 45ක් වන විට ටෙස්ට් වරම් ලැබූ ජෝනා ලෝමු ය.
වයස අවුරුදු 40ක් සහ දවස් 123ක් ඉක්ම වූ පසු ටෙස්ට් තරඟයකට සහභාගී වූ [[නෙඩ් හියුස්]] නවසීලන්තය නියෝජනය කළ වයස්ගතම ක්‍රීඩකයාය.&lt;ref name=&quot;JonahLomu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;YoungestOldest&quot;&gt;Palenski (2003), pg 286&lt;/ref&gt;{{#Tag:ref|The next oldest Test player was [[Frank Bunce]], aged 35 years, 305 days; over four years younger than Hughes.|group = n}}
&lt;!--
please do not add any lists of player records here; instead add them to the article [[List of New Zealand national rugby union team player records]]
--&gt;

== පුහුණුකරුවන් ==
එවකට සිටි පුහුණුකරුවන් පිළිබඳව නිශ්චිත සඳහනක් නොමැති බැවින් මෙහි දැක්වෙන්නේ 1949 දකුණු අප්‍රිකානු සංචාරයේ සිට නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු තනතුර දැරූ පුද්ගලයන් ගැන පමණි.&lt;ref name=&quot;Palenski290&quot;/&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! පුහුණුකරු 
! අවුරුදු 
! ටෙස්ට් තරඟ 
! ජය 
! සමවීම් 
! පරාජ 
! ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත 
|-
| ඇලෙක්ස් මැක්ඩොනල්ඩ් 
| 1949
| 4
| 0
| 0
| 4
| 0%
|-
| ටොම් මොරිසන් 
| 1950, 55–56
| 12
| 8
| 1
| 3
| 66.7%
|-
| ලෙන් ක්ලෝඩ් 
| 1951
| 3
| 3
| 0
| 0
| 100%
|-
| ආතර් මාර්ස්ලින් 
| 1953–54
| 5
| 3
| 0
| 2
| 60%
|-
| ඩික් එවරස්ට් 
| 1957
| 2
| 2
| 0
| 0
| 100%
|-
| ජැක් සලයිවන් 
| 1958–60
| 11
| 6
| 1
| 4
| 54.5%
|-
| නීල් මැක්පෙල් 
| 1961–65
| 20
| 16
| 2
| 2
| 80%
|-
| [[රොනල්ඩ් බුෂ්]]
| 1962
| 2
| 2
| 0
| 0
| 100%
|-
| [[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]]
| 1966–68
| 14
| 14
| 0
| 0
| 100%
|-
| [[ඉවාන් වොඩනොවිච්]]
| 1969–71
| 10
| 4
| 1
| 5
| 40%
|-
| බොබ් ඩෆ් 
| 1972–73
| 8
| 6
| 1
| 1
| 75%
|-
| [[ජෝන් ස්ටුවර්ට්]]
| 1974–76
| 11
| 6
| 1
| 4
| 54.5%
|-
| ජැක් ග්ලීසන් 
| 1977–78
| 13
| 10
| 0
| 3
| 76.9%
|-
| [[එරික් වොට්සන්]]
| 1979–80
| 9
| 5
| 0
| 4
| 55.5%
|-
| පීටර් බුර්කේ 
| 1981–82
| 11
| 9
| 0
| 2
| 81.8%
|-
| [[බ්‍රයිස් රෝප්]]
| 1983–84
| 12
| 9
| 1
| 2
| 75%
|-
| [[බ්‍රයන් ලකොර්]]
| 1985–87
| 18
| 14
| 1
| 3
| 77.7%
|-
| [[ඇලෙක්ස් වයිලි]]
| 1988–91
| 29
| 25
| 1
| 3
| 86.2%
|-
| [[ලෝරි මෙන්ස්]]
| 1992–95
| 34
| 23
| 1
| 10
| 67.6%
|-
| [[ජෝන් හාර්ට්]]
| 1996–99
| 41
| 31
| 1
| 9
| 75.6%
|-
| [[වේන් ස්මිත්]]
| 2000–01
| 17
| 12
| 0
| 5
| 70.5%
|-
| [[ජෝන් මිචෙල්]]&lt;ref name=&quot;MichellRecord&quot;&gt;{{cite news| title=Mitchell likely to have powers;curbed after failure in Australia | newspaper=Otago Daily Times |last=Edwards |first=Brent |date=20 November 2003}}&lt;/ref&gt;
| 2002–03
| 28
| 23
| 1
| 4
| 82.1%
|-
| [[සර් ග්‍රැහැම් හෙන්රි]]&lt;ref name=&quot;HenryRecord&quot;&gt;{{cite news |last=Zavos |first=Spiro |authorlink=Spiro Zavos |url=http://www.theroar.com.au/2011/11/01/graham-henry-retires-from-the-all-blacks-as-their-greatest-coach/ |title=Graham Henry retires from the All Blacks as their greatest coach |publisher=theroar.com.au |accessdate=26 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403200924/http://www.theroar.com.au/2011/11/01/graham-henry-retires-from-the-all-blacks-as-their-greatest-coach/ |archivedate=3 April 2012 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| 2004–11
| 103
| 88
| 0
| 15
| 85.4%
|-
| [[ස්ටීව් හැන්සන්]]
| 2012–
| 28
| 26
| 1
| 1
| 92.86%
|}

== නවසීලන්ත ක්‍රීඩාංගන ==
{{Location map many
|New Zealand
|caption= නවසීලන්තය සතු ක්‍රීඩාංගන
|label={{nowrap|[[North Harbour Stadium|North Harbour&lt;br /&gt;Stadium]]}} |label_size=80 |pos=left |lat=-36.726944 |long=174.701667 |mark=Disc Plain red.svg |marksize=8
|label2=[[Westpac Stadium]] |label2_size=80 |pos2=right |lat2=-41.273056 |long2=174.785833 |mark2=Disc Plain red.svg
|label3=[[Waikato Stadium]] |label3_size=80 |pos3=bottom|lat3=-37.781111 |long3=175.268333 |mark3=Disc Plain red.svg
|label4=[[Eden Park]] |label4_size=80 |pos4=right |lat4=-36.875 |long4=174.744722 |mark4=Disc Plain red.svg
|label5=[[Forsyth Barr Stadium]] |label5_size=80 |lat5=-45.893611 |long5=170.490556 |mark5=Disc Plain red.svg
|label6=[[Lancaster Park|AMI Stadium]] |label6_size=80 |pos6=right |lat6=-43.541944 |long6=172.654167 |mark6=Disc Plain red.svg
|label7=[[Yarrow Stadium|Taranaki]] | label 7
|width=220
}}
වෙනත් ප්‍රධාන රග්බි ක්‍රීඩා කරන ජාතීන් බොහොමයක්-ආර්ජන්ටිනාව,ඔස්ට්‍රේලියාව,ප්‍රංශය සහ දකුණු අප්‍රිකාව-ලෙසම,නවසීලන්ත ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායමට ද ඔවුන්ට වෙන් කරන ලද නිල ක්‍රීඩාංගනයක් නැත.ඒ වෙනුවට නවසීලන්තය තම රට පුරා පවතින ක්‍රීඩාංගන රැසක ටෙස්ට් තරඟ ක්‍රීඩා කරයි.

1999දී [[වෙස්ට්පැක් ක්‍රීඩාංගනය]] සැදීමට පෙරාතුව වෙලින්ග්ටන් හි ටෙස්ට් ක්‍රීඩාංගනය වූයේ [[ඇත්ලටික් පාර්ක්,වෙලින්ග්ටන්]]ය. නවසීලන්තය තුළ ක්‍රීඩා කළ පළමු ඕල් බ්ලැක්ස් තරඟය,1904දී බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වලට එරෙහිව පැවැත්වූයේ ද ඇත්ලටික් පාර්ක් වලය.&lt;ref name=&quot;2ndTest&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1047 |title=2nd All Black Test : 47th All Black Game |publisher=All Blacks |accessdate=27 December 2006}}&lt;/ref&gt; ඕක්ලන්ඩ්,ඩනෙඩින්,ක්‍රයිස්චර්ච් සහ වෙලින්ග්ටන් යන නවසීලන්තයේ ප්‍රධාන නගර වලට අමතරව පළමුවරට ටෙස්ට් තරඟයක සත්කාරකත්වය දැරුවේ 1996දී [[නේපියර්,නවසීලන්තය]] නගරයේ [[මැක්ලරන් පාර්ක්]] ක්‍රීඩාංගනයයි.&lt;ref name=&quot;296thTest&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=2004 |title=296th All Black Test : 1004th All Black Game |accessdate=27 December 2006| publisher=All Blacks }}&lt;/ref&gt; 1987 සහ 2011 වසර දෙකෙහිම පැවති ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරඟ පැවැත්වූයේ [[ඊඩ්න් පාර්ක්]] ක්‍රීඩාංගනයේය.

ඊඩ්න් පාර්ක් සහ AMI ක්‍රීඩාංගනය 2011 රග්බි ලෝක කුසලානය සඳහා නැවත අලුතින් පිළිසකර කරන ලදී. ඊඩ්න් පාර්ක් නැවත යථා තත්වයට පත්කරන තුරු ඒ සඳහා ආදේශකයක් ලෙස [[නවසීලන්ත රජය]] විසින් [[ඕක්ලන්ඩ්]] හි [[නිව් සීලන්ඩ් ක්‍රීඩාංගනය]] නම් කළද, එම යෝජනාව [[ඕක්ලන්ඩ් පළාත් කවුන්සිලය]] විසින් ප්‍රතික්ශේප කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;NationalStadium&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&amp;objectid=10412665 |title=It's Eden Park says disappointed Mallard |date=27 November 2006 |accessdate=27 December 2006 |work=NZ Herald |archive-date=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929120903/http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&amp;objectid=10412665 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ෆොර්සිට් බාර් ක්‍රීඩාංගනය|සම්පුර්ණයෙන්ම ආවරණය කරන ලද ක්‍රීඩාංගනය]] පසුව මේ සඳහා යෝජනා විය.&lt;ref name=&quot;CarisbrookReplacement&quot;&gt;{{cite news |url=http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |title=Proposed stadium a NZ first |publisher=TVNZ |accessdate=27 December 2006 |date=10 August 2006 |archive-date=14 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914055955/http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ඩනෙඩින්|ඩනෙඩින් නගර කවුන්සිලය ]] අඅනුමත කිරීමෙන් පසුව 2008 මාර්තු මස සිට ඊඩ්න් පාර්ක් වෙනුවට ආදේශකය ලෙස මෙම ක්‍රීඩාංගනය යොදා ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tvnz.co.nz/view/page/1320238/1642915|title=Dunedin council to help fund stadium|date=17 March 2008|publisher=TVNZ|accessdate=29 August 2008}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ක්‍රීඩාංගනය 
! පළමු තරඟය 
! පළමු තරඟය
! අවසන් තරඟය
! ටෙස්ට් තරඟ
! ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත 
|-
|[[ඇත්ලටික් පාර්ක්]], [[වෙලින්ග්ටන්]], [[උතුරු දූපත]]
|1904 &lt;br /&gt; v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් 
|1904
|1999
|42
|69%
|-
|ටහුනා පාර්ක්, [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]]
|1905 &lt;br /&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව 
|1905
|1905
|1
|100%
|-
|පොටර්'ස් පාර්ක්, [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]]
|1908 &lt;br /&gt; v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් 
|1905
|1905
|1
|100%
|-
|[[කරිස්බ්රුක්]], [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]]
|1908 &lt;br/&gt; v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් 
|1908
|2011 &lt;br/&gt; v ෆිජී 
|38
|86%
|-
|[[ලන්කස්ටර් පාර්ක්|AMI ක්‍රීඩාංගනය]], [[ක්‍රයිස්චර්ච්]], [[දකුණු දූපත]] &lt;br /&gt; අතීතයේදී ජේඩ් ක්‍රීඩාංගනය සහ ලන්කස්ටර් පාර්ක් 
| 1913 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 1913
| 2010 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 48
| 81%
|-
|[[රග්බි ලීග් පාර්ක්|AMI ක්‍රීඩාංගනය]], [[ක්‍රයිස්චර්ච්]], [[දකුණු දූපත]] &lt;br /&gt; අතීතයේදී රග්බි ලීග් පාර්ක්
| 2012 &lt;br/&gt; අයර්ලන්තය
| 2012
| 2012 &lt;br/&gt; අයර්ලන්තය
| 1
| 100%
|-
|[[ඊඩ්න් පාර්ක්]], [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]]
|1921 &lt;br/&gt; v දකුණු අප්‍රිකාව 
|1921
|2012 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 72
| 82%
|-
|එප්සම් ශෝග්‍රවුන්ඩ්ස්, [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]]
|1958 &lt;br /&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
|1958
|1958
|1
|100%
|-
|[[ෆොරිස්ට් බාර් ක්‍රීඩාංගනය]], [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]]
|2012 &lt;br/&gt; v දකුණු අප්‍රිකාව
|2012
|2013 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
|2
|100%
|-
|[[මැක්ලීන් පාර්ක්]], [[නේපියර්]], [[උතුරු දූපත]]
|1996 &lt;br /&gt; v බටහිර සැමෝවා 
|1996
|1996
|1
|100%
|-
|[[නෝර්ත් හාර්බර් ක්‍රීඩාංගනය]], [[නෝර්ත් ශෝර් සිටි]], [[උතුරු දූපත]]
|1997 &lt;br /&gt; ෆිජී 
|1997
|2005
|6
|100%
|-
|රග්බි පාර්ක්, [[හැමිල්ටන්]], [[උතුරු දූපත]]
|1997 &lt;br /&gt; v ආර්ජන්ටිනාව 
|1997
|1997
|1
|100%
|-
| [[වෙස්ට්පැක් ක්‍රීඩාංගනය]], [[වෙලින්ග්ටන්]], [[උතුරු දූපත]]
| 2000 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 2000
| 2013&lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 16
| 88%
|-
| [[වයිකටෝ ක්‍රීඩාංගනය]], [[හැමිල්ටන්]], [[උතුරු දූපත]]
| 2002 &lt;br/&gt; v ඉතාලිය 
| 2002
| 2012 &lt;br/&gt; v අයර්ලන්තය 
| 9
| 89%
|-
|[[යැරෝ ක්‍රීඩාංගනය]], [[නිව් ප්ලිමත්]], [[උතුරු දූපත]]
|2008 &lt;br /&gt; v සැමෝවා 
|2008
|2013 &lt;br /&gt; v ප්‍රංශය 
|3
|100%
|-
|'''එකතුව'''
|
|
|
| 238
|{{#expr:195/238* 100 round 2}}%
|-
|}

== මේවාත් බලන්න ==
{{div col|2}}
* [[1888–89 නවසීලන්ත ෆුට්බෝල් කණ්ඩායම]]
* [[ඕල් බ්ලැක්ස් කනිෂ්ට කණ්ඩායම]]
* [[නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් ටෙස්ට් තරඟ නාමාවලිය]] 
* [[මඕරි ඕල් බ්ලැක්ස්]]
* [[නිව් සීලන්ඩ් හර්ට්ලන්ඩ්  XV]]
{{div col end}}

== සටහන් ==
{{Reflist|group=n|2}}

== යොමුව ==
{{reflist|20em}}

== උපුටාගැනීම් ==
* {{cite book | last = Gifford | first = Phil | authorlink = Phil Gifford | year = 2004 | title = The Passion&amp;nbsp;– The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby | publisher=Wilson Scott Publishing | isbn = 0-9582535-1-X }}
* {{cite book | last=Harding |first=Grant |coauthors=Williams, David |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy |year=2000 | publisher=Penguin Books |location=[[Auckland]], New Zealand |isbn=0-14-029577-1}}
* {{cite book | last = Howell | first = Max | year = 2005 | title = Born to Lead – Wallaby Test Captains | publisher=Celebrity Books | location = North Harbour, New Zealand | isbn = 1-877252-18-2 }}
* {{cite book | last = Howitt | first = Bob | year = 2005 | title = SANZAR Saga&amp;nbsp;– Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby | publisher=Harper Collins Publishers | isbn = 1-86950-566-2 }}
* {{Cite book | last = McLean | first = Terry | year = 1959 | title = Great Days in New Zealand Rugby | authorlink = Terry McLean | publisher = A. H. &amp; A. W. Reed | location = Wellington, New Zealand }}
* {{cite book | last = Mulholland | first = Malcolm | year = 2009 | title = Beneath the Māori Moon&amp;nbsp;– An Illustrated History of Māori Rugby | publisher =Huia Publishers | isbn = 978-1-86969-305-3 }}
* {{cite book | last = Palenski | first = Ron | year = 2003 | title = Century in Black – 100 Years of All Black Test Rugby | publisher=Hodder Moa Beckett Publishers Limited | isbn = 1-86958-937-8 }}
* {{cite journal | last = Vincent | first = G. T. | year = 1998 | title = Practical Imperialism: The Anglo-Welsh Rugby Tour of New Zealand, 1908 | journal = The International Journal of the History of Sport | volume = 15 | issue = 1 | pages = 123–140 | doi = 10.1080/09523369808714015 | publisher=Routledge }}
* {{cite journal| last=Ryan |first=Greg |year=2011 |title=A Tale of Two Dinners: New Zealand Rugby and the Embrace of Empire, 1919&amp;ndash;32 |journal=The International Journal of the History of Sport |volume=28 |issue=10 |pages=1409&amp;ndash;1425 | doi = 10.1080/09523367.2011.577641 | publisher=Routledge }}

== බාහිර සබැඳුම් ==
{{Spoken Wikipedia|All Blacks.ogg|2007-07-29}}
{{Commons category|New Zealand national rugby union team}}
* [http://www.allblacks.com/  නවසීලන්ත ඕල් බ්ලැක්ස් නිල වෙබ් අඩවිය]
* [http://www.nzrugby.co.nz/  නවසීලන්ත රග්බි]

{{s-start}}
{{s-ach|aw}}
{{s-bef | before = Richard Hadlee}}
{{s-ttl |rows=2 | title  = Halberg awards – Supreme Award | years  = 1987&lt;br&gt;2011}}
{{s-aft | after  = Mark Todd}}
{{s-bef | before = All Whites}}
{{s-aft | after = Hamish Bond සහ Eric Murray}}
{{s-new | award }}
{{s-ttl | rows=6 | title  = Halberg Awards – New Zealand Team of the Year | years  = 1987&lt;br&gt;1996&lt;br&gt;1997&lt;br&gt;2006&lt;br&gt;2011&lt;br&gt;2013}}
{{s-aft | after = Paul MacDonald සහ Ian Ferguson}}
{{s-bef | before = Team New Zealand}}
{{s-aft | after = All Blacks}}
{{s-bef | before = All Blacks}}
{{s-aft | after = Equestrian Eventing Team}}
{{s-bef | before = Nathan Twaddlesaha සහ George Bridgewater }}
{{s-aft | after = Men's Coxless Four}}
{{s-bef | before = All Whites}}
{{s-aft | rows = 2 | after = Hamish Bond සහ Eric Murray}}
{{s-bef | before = Hamish Bond සහ Eric Murray}}
{{s-end}}

&lt;!--{{Rugby union in New Zealand}}
{{National rugby teams}}
{{History of Tier 1 nations}}
{{History of British and Irish Lions}}
{{The Rugby Championship}}
{{New Zealand national teams}}--&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:නවසීලන්තයේ ජාතික ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඕසියානා ජාතික රග්බි සංගමයේ කණ්ඩායම්]]</text>
      <sha1>j265x4k1ob6zetzdpm23khp0aaubvrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>යූටියුබ්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52290</id>
    <revision>
      <id>788737</id>
      <parentid>779291</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T11:56:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="140900" sha1="5tzqb6gr4r1oj37fkdkb7soewh2aatj" xml:space="preserve">{{Infobox dot-com company
|company_name     = යූ ටියුබ්
|company_logo      = [[file:YouTube 2024.svg|200px]]
|caption                    = යූ ටියුබ් ලාංඡනය
|company_type       = [[පොදු සමාගම|පොදු]]
|foundation              = {{Start date|2005|02|14}}
|founder                    = [[ස්ටිව් චෙන්]], [[චැඩ් හ'ලි]], [[ජාවඩ් කරීම්]]
|location_city          = 901 චෙරි පෙදෙස, [[:en:San Bruno, කැලිෆෝනියා|සැන් බ්‍රූනෝ]],&lt;br /&gt;කැලිෆෝනියා
|location_country   = [[ඇමරිකාව|අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය]]
|area_served             = ලොවපුරා (යූ ටියුබ් [[:en:Censorship of YouTube|අවහිර කරන ලද රටවල්]] වල හැර)
|parent                       = නිදහස් (2005–2006)&lt;br /&gt;[[ගූගල්]] (2006–මේ දක්වා)
|key_people             = [[සුසාන් වොජ්සිකී]] (ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී)&lt;br /&gt;චැඩ් හර්ලි (උපදේශක)
|company_slogan   = ඔබම ප්‍රචාරය කරන්න (2005–2012)
|industry                   = අන්තර්ජාල
|url              = {{URL|https://www.youtube.com/|YouTube.com}}
|programming_language = [[Python (programming language)|Python]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gooli.org/blog/youtube-runs-on-python/|title=YouTube runs on Python|first=Vincent|last=Lextrait|date=July 2010|accessdate=5 September 2010 |archiveurl=http://archive.is/20120530/http://www.lextrait.com/Vincent/implementations.html |archivedate=2012-05-30}}&lt;/ref&gt;
|ipv6             =
|alexa            = {{Steady}} 3 ({{as of|2014|3|1|alt=අප්‍රේල් 2014}})&lt;ref name=&quot;alexa&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com |title= Youtube.com Site Info | publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= 2014-03-01 }}&lt;/ref&gt;&lt;!--Updated monthly by OKBot.--&gt;
|website_type     = [[:en:Video hosting service|වීඩියෝ ධාරක සේවාව]]
|advertising      = [[ගූගල්]] [[AdSense]]
|registration     = අනිවාර්ය නොමැත (ලියාපදිංචිය අවශ්‍ය වන්නේ වීඩියෝ උඩුගත කිරීම,පරිශීලක අදහස් දැක්වීම් වීඩියෝවට කැමැත්ත ප්‍රකාශ කිරීම වැනි විශේෂිත ක්‍රියාවන් සදහා පමණි.)
|language        = පරිශීලික අතුරු මුහුණත් හරහා භාෂා 61&lt;ref name=&quot;languages&quot;&gt;{{cite web|url=http://i.imgur.com/PXziGg3.png|title=YouTube language versions|accessdate=March 18, 2014}}&lt;/ref&gt;
|launch_date      = {{Start date|2005|02|14}}
|current_status   = සක්‍රීය
|screenshot       = 
|caption          = යූ ටියුබ් හි මුල්පිටුවේ තිර පිටපතක්
| current_status  = සක්‍රීය
}}
'''යූ ටියුබ්''' යනු 2005 පෙබරවාරි මස දී [[:en:paypal|පේපෑල්]] සාමාජිකයන් තිදෙනෙක් විසින් නිමවන ලද වීඩියෝ හුවමාරු වෙබ් අඩවියකි.&lt;ref&gt;{{Cite news| title=Surprise! There's a third YouTube co-founder|author=Hopkins, Jim|work=USA Today| url =http://www.usatoday.com/tech/news/2006-10-11-youtube-karim_x.htm|accessdate=November 29, 2008 | date=October 11, 2006}}&lt;/ref&gt;.2006 න් පසු [[ගූගල්]] ආයතනයට හිමිව ඇති යූ ටියුබ් භාවිතයෙන් වීඩියෝ දර්ශණ පට උඩුගත කිරීම් නැරඹීම් සහ වීඩියෝපට හුවමරු කරගැනීම් සිදුකල හැක.කැලිෆෝනියාවේ සැන් බෲනෝ හි පවත්වගෙන යන මෙම ආයතනය සතුව ඇඩෝබි ෆ්ලෑශ් විඩියෝ සහ [[:en:HTML5|HTML5]] තාක්ශණය භවිතයෙන් කරනලද ,රූපවහිනී දර්ශනපට සහ සංගීත වීඩියෝපට,කෙටි නව වීඩියෝපට,අධ්‍යාපනික වීඩියෝපට සහ ආධුනිකයන් විසින් ඉදිරි පත් කරනද නිර්මාණ ද ඇතුලත් වේ.

යූ ටියුබ් හී විශාල ප්‍රමාණයක් තනි පුද්ගලයන් විසින් උඩුගත කරන ලද වීඩියෝපටද,සංස්‍ථාපිත ආයතන වන [[:en:CBS|CBS]],[[BBC]],[[:en:Vevo|Vevo]],[[:en:HULU|HULU]] වැනි ආයතන උඩුගත කරන ලද විඩියෝපටද, යූ ටියුබ් සාමජික වැඩසටහන් කොටස්&lt;ref&gt;{{Cite news| title=BBC strikes Google-YouTube deal|author=Weber, Tim|publisher=BBC| url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6411017.stm|accessdate=January 17, 2009 | date=March 2, 2007}}&lt;/ref&gt;  ලෙසද අඩංගු වේ.ලියපදිංචි නොවූ සාමාජිකයින්ට විඩියෝපට නැරඹීමට ද,ලියාපදිංචි වූ සාමාජිකයින්ට අසීමිත ප්‍රමණයක් විඩියෝපට උඩුගත කිරීමටද මෙමගින් අවස්ථාව සලසා ඇත.වැඩිහිටියන්ට පමණක් වූ දර්ශන වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ බව සනාථ කල හැකි සාමාජිකයින්ට පමණක් නැරඹිය හැක.ගූගල් ආධාර වැඩසටහන&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google buys YouTube for $1.65 billion|url=http://www.nbcnews.com/id/15196982/ns/business-us_business/t/google-buys-youtube-billion/#.UbECrBG9KSM|publisher=NBC News}}&lt;/ref&gt;යටතේ ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.65 කට මෙම යූ ටියුබ් LLC ආයතනය මිලට ගෙන ඇත.
 
==&lt;big&gt;ආයතන අතීතය&lt;/big&gt;==

{{Main|යූ ටියුබ් අතීතය}}
[[File:Youtube founders.jpg|thumb|400px|වමේ සිට දකුණට: [[:en:Chad Hurley|චැඩ් හර්ලි]], [[:en:Steve Chen|ස්ටීව් චෙන්]] සහ  [[:en:Jawed Karim|ජාවෙඩ් කරීම්]]]]
පේපෑල් ආයතනයේ&lt;ref name=&quot;usatoday&quot;&gt;{{Cite news| url = http://www.usatoday.com/tech/news/techinnovations/2005-11-21-video-websites_x.htm | title = Video websites pop up, invite postings | work = USA Today | date = November 21, 2005 | accessdate =July 28, 2006 | last = Graham | first = Jefferson}}&lt;/ref&gt; කලින් සේවකයින්වූ චැඩ් හ'ලි,ස්ටීව් චෙන් සහ ජාවඩ් කරීම් යන තිදෙන විසින් යූ ටියුබ් අරඹන ලදී.[[:en:indiana unversity of pensilwenia|පෙන්සිල් වෙනියා හී ඉන්ඩියානා විශ්ව විද්‍යාලයෙ]] නිර්මානකරණය හ'ලි විසින් හදාරා ඇති අතර,චෙන් සහ කරීම් ඉලනොඉඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ [[:en:computer science|පරිඝණක විද්‍යාව]] හදාරා ඇත.සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කො හී චෙන් ගේ ලැගුම්හලේදී තිබූ රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහයක් ආවරණය කොට එහි වීඩියෝ දසුන් එයට සහභාගී නොවූ කරීම්ට හුවමරු කර ගෙනීමේ දී ඇති වූ අපහසුතා වලින් පසු මෙම යූ ටියුබ් පිලිබඳ අදහස ඇතිවී ඇත.තවද 2004 ආසියාවේ ඇති වූ [[සුනාමි]] සිද්ධියේ වීඩියෝපට ද අන්තර්ජාලය තුලින් සොයා ගැනීමට තිබූ අපහසුතාවයද මෙම යූ ටියුබ් අදහස ඇතිවීමට මුල් වී ඇත.තවද හ'ලි සහ චෙන් ප්‍රකාශ කරන පරිදි ඔවුනට අවශ්‍ය වූ [[:en:online dating|&quot;ඔන්ලයින් ඩෙටිං සර්විස් &quot;]] නම් වූ දින වෙන් කර ගැනීමේ සේවයක් වූ &quot;හොට් ඔර් නොට් &quot;&lt;ref&gt;{{cite news| title = The YouTube Gurus| publisher = Time.com| date = December 25, 2006| url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1570795-5,00.html| accessdate = June 19, 2013| archive-date = August 14, 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130814024303/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1570795-5,00.html| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20050428014715/http://www.youtube.com/ Earliest surviving version of the YouTube website] [[Wayback Machine]], April 28, 2005. Retrieved June 19, 2013.&lt;/ref&gt;වෙබ් අඩවිය හරහා මෙම අදහස ඉදිරිපත් වූ බවයි.මූලාරම්භයේදී ඩොලර් මිලියන 11.5 ක මුදල් ආයෝජනයකින් [[:en:Sequoia Capital|සික්වියා කැපිටල්]] නමින් 2005 නොවැම්බර් සහ 2006 අප්‍රේල්&lt;ref&gt;{{Cite news| title=Venture Firm Shares a YouTube Jackpot|author=Miguel Helft and Matt Richtel|work=The New York Times |url=http://www.nytimes.com/2006/10/10/technology/10payday.html|accessdate=November 30, 2008 | date=October 10, 2006}}&lt;/ref&gt; අතර කාලයේදී සිදු කල වාණිජමය සම්ප්‍රේශණයක් ලෙසින් යූ ටියුබ් ආරම්භ කර ඇත.කැලිෆෝනියාවේ&lt;ref&gt;{{Cite news| title=Ready for Its Close-Up|author=Sara Kehaulani Goo|work=Washington Post| url =http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/10/06/AR2006100600660.html|accessdate=November 29, 2008 | date=October 7, 2006}}&lt;/ref&gt; සැන්ටියාගෝ නුවර පිහිටි ජපාන ආපන ශාලවක පිහිටුවා ගත් ස්ථානයක මුලින්ම යූ ටියුබ් මූලස්ථානය ලෙස පැවතුනි.
&quot;Me at the zoo(සත්තුවතේ දී මා)&quot; යන නමින් නිකුත් වූ විඩියෝ දර්ශන පෙල මුල්ම යූ ටියුබ් වීඩියෝ දර්ශන පෙල ලෙස සැලකෙන අතර එහිදී සම නිර්මාණකරු වන ජේකබ් කරීම් [[:en:San Diego Zoo|සැන්ඩියාගෝ සතුන් වත්තේ]] දී ගන්නා ලද ඡායා රූප ඊට අන්තර්ගත විය.එවා 2005 අප්‍රේල් 23 වන දින උඩුගත කල අතර එය තවමත් යූ ටියුබ් වෙබ් අඩවියෙන් නැරඹිය හැක&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://youtube.com/watch?v=jNQXAC9IVRw|title=Me at the zoo|publisher=YouTube|date=April 23, 2005|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;.2005 නොවැම්බර් මස නිල දියත් කිරීමෙන් පසුව 2006 ජූලි මස වන විට දිනකට වීඩියෝ දර්ශණ 6500ක් පමණ උඩුගත කරන බවත් මිලියන 100කට වැඩි ප්‍රමාණයක වීඩියෝ පට නරඹන බවත් එහි ප්‍රකාශකයෙක් පවසා ඇත&lt;ref&gt;{{Cite news|title=YouTube serves up 100 million videos a day online |url=http://www.usatoday.com/tech/news/2006-07-16-youtube-views_x.htm |work=USA Today|date=July 16, 2006 |accessdate=November 29, 2008}}&lt;/ref&gt;.කොම්ස්කෝ නැමති වෙළඳ පර්යේෂණ අයතනයකින් ලබාගත් තොරතුරු මෙයට ඇතුලත්ව ඇත.

එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රධාන පෙලේ සබැදි වීඩියෝ පට සපයන ආයතනයක් ලෙස යූ ටියුබ් හැදින් විය හැකිය.2010 මැයි&lt;ref&gt;{{cite web| title=comScore Releases May 2010 U.S. Online Video Rankings| publisher =[[comScore]]| url =http://www.comscore.com/Press_Events/Press_Releases/2010/6/comScore_Releases_May_2010_U.S._Online_Video_Rankings|accessdate=June 27, 2010 }}&lt;/ref&gt;වන විට කොටස් වෙළද පොළේ 43% ක් ද වීඩියෝ පට බිලියන 14ක් පමණද යූ ටියුබ් සතුව පැවත ඇත.

යූ ටියුබ් හී දැක්වෙන පරිදි සෑම මිනිත්තුවකට වරක් වීඩියෝ පැය 100ක් පමණ උඩුගත වේ.ඉන් 3/4ක් පමණ එක්සත් ජනපදයට පිටස්තර වන අතර&lt;ref name = &quot;60_hours&quot;&gt;{{Cite news| title = YouTube hits 4 billion daily video views|author=Oreskovic, Alexei| publisher = Reuters| url = http://www.reuters.com/article/2012/01/23/us-google-youtube-idUSTRE80M0TS20120123|accessdate=January 23, 2012 | date=January 23, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;48_hours&quot;&gt;{{cite web| title = Statistics|work=YouTube Press Office | url =http://www.youtube.com/yt/press/statistics.html|accessdate=March 23, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| title = Eric Schmidt, Princeton Colloquium on Public &amp; Int'l Affairs| publisher = YouTube| url = http://www.youtube.com/watch?v=9nXmDxf7D_g#t=14m52s|accessdate=June 1, 2009 }}&lt;/ref&gt;  සෑම මසකටම අලුතින් සාමාජිකයින් මිලියන 800ක් පමණ යූ ටියුබ් හී සාමාජිකත්වය ලබා ගනී&lt;ref name=&quot;seabrook20120116&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.newyorker.com/reporting/2012/01/16/120116fa_fact_seabrook?currentPage=all | title=Streaming Dreams | work=The New Yorker | date=January 16, 2012 | accessdate=January 6, 2012 | author=Seabrook, John}}&lt;/ref&gt;.[[:en:Alexa|Alexa]] ශ්‍රේණි ගත කිරීම් වලට අනුව අන්තර් ජාලයේ ගූගල් සහ [[:si:ෆේස්බුක්|ෆේස්බුක්]] වලට පසුව තෙවනියට වැඩිම පිරිසක් පිවිසෙන වෙබ් අඩවිය බවට යූ ටියුබ් පත්වී ඇත&lt;ref&gt;{{cite web| title = Alexa Traffic Rank for YouTube (three month average)| publisher = [[:en:Alexa Internet|Alexa Internet]]| url =http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com|accessdate=March 30, 2010}}&lt;/ref&gt;.

www.youtube.com යන වසම් නාමය තෝරාගැනීම ගැටලු රැසකට හේතුවිය.www.utube.com යන නමින් තවත් වෙබ් අඩවියක් තිබීම මෙයට හේතුවිය.මෙම ආයතනය හිමි යුනිවර්සල් ටියුබ් සහ රෝල්ෆෝම් ඉක්විප්මන්ට් ආයතනය විසින් 2006 නොවැම්බර් මස දී නීතියේ සහය පතා නඩුවක් ගොනු කිරීමට හේතු වූයේත් මිනිසුන් වැඩිපිරිසක් තම වෙබ් අඩවි නාමයට සමාන නාමයක් ඇති නව වෙබ් අඩවියට වැඩියෙන් පිවිසීමයි.කෙසේ වෙතත් www.utiube.com හී නාමය www.utiyubeonline.com&lt;ref&gt;{{Cite news| title = Help! YouTube is killing my business!|author=Zappone, Christian| publisher = CNN| url = http://money.cnn.com/2006/10/12/news/companies/utube/index.htm|accessdate=November 29, 2008 | date=October 12, 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news  |title=Utube sues YouTube  |author=Blakely, Rhys  |work=The Times  |location=London  |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/media/article623050.ece  |accessdate=November 29, 2008  |date=November 2, 2006  |archive-date=August 9, 2011  |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809135859/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/media/article623050.ece  |url-status=dead  }}&lt;/ref&gt; ලෙස වෙනස් කිරීමෙන් අනතුරුව මෙම ගැටලුව නිරාකරණය වූ අතර,ඉන් පසු ගූගල් අයතනය විසින් 2006 නොවැම්බර් 13 වන දින ඩොලර් බිලියන 1.65කට යූ ටියුබ් ආයතනය මිලට ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite news| title = Google closes $A2b YouTube deal|author=[[Reuters]]|work=The Age | location=Melbourne| url = http://www.theage.com.au/news/Busness/Google-closes-A2b-YouTube-deal/2006/11/14/1163266548827.html|accessdate=November 29, 2008 | date=November 14, 2006}}&lt;/ref&gt;
[[File:901cherryave.jpg|thumb|250px|යූ ටියුබ් මූලස්ථානය 2010 දී [[සැන් බ්‍රූනෝ,   California|සැන් බෲනෝ]], කැලිෆෝනියා.]]

යූ ටියුබ් සඳහා වැය වන මුදල පිලිබඳ කිසිදු සඳහනක් නොකරන ගූගල් ආයතනය ආදායම ගැනද කිසිවක් ප්‍රකාශ නොකරයි&lt;ref name=Moneyclip&gt;{{Cite news|first=Yi-Wyn|last=Yen|date=March 25, 2008|url=http://tech.fortune.cnn.com/2008/03/25/youtube-looks-for-the-money-clip/|title=YouTube Looks For the Money Clip|accessdate=March 26, 2008}}&lt;/ref&gt;.කෙසේ වෙතත් [[:en:Forbes|ෆෝබ්ස් සඟරාව]] පවසන පරිදි 2008 දී යූ ටියුබ් ආදයම ලෙස ඩොලර් මිලියන 200ක් පමණ උපයාගෙන ඇත&lt;ref name=&quot;Forbes08&quot;&gt;{{Cite news|first=Quentin|last=Hardy|coauthors=Evan Hessel|url=http://www.forbes.com/forbes/2008/0616/050.html|title=GooTube|work=Forbes Magazine|date=May 22, 2008|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;.2006 ජූනි මසදී [[:en:NBC|NBC]] සමග විකිණුම් සහ දැන්වීම් කොටස් කරුවන් ලෙස යූ ටියුබ් එකතු වී ඇත&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Online Video: The Market Is Hot, but Business Models Are Fuzzy |url=http://knowledge.wharton.upenn.edu/article.cfm?articleid=1519|author=Knowledge@wharton|accessdate=July 19, 2012}}&lt;/ref&gt;.2008 නොවැම්බර් මසදී [[:en:MGM|MGM]],[[:en:Lions Gate Entertainment|Lions Gate Entertainment]] සහ [[:en:CBS|CBS]] ආයතන අතර සම්මුතියකට එලඹි ඇති අතර මෙමඟින් බලා පොරොත්තු වූයේ NBC,[[:en:Fox|Fox]] සහ [[:en:Disney|Disney]] වැනි ආයතන වල වීඩියෝ අතුලත් Hulu වැනි වෙබ් අඩවි සමඟ තරඟකාරිත්වයක් ඇති කිරීමයි&lt;ref&gt;{{Cite news| title = MGM to Post Full Films on YouTube|author=Brad Stone and Brooks Barnes|work=The New York Times| url = http://www.nytimes.com/2008/11/10/business/media/10mgm.html?ref=technology|accessdate=November 29, 2008 | date=November 10, 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/04/30/AR2009043001853.html |title=It's Official: Disney Joins News Corp., NBCU In Hulu; Deal Includes Some Cable Nets |accessdate=April 30, 2009 |date=April 30, 2009 |author=Staci D. Kramer |work=paidContent.org}}&lt;/ref&gt;.ඉන් පසු මෙමෙ ආයතන වලින් ලබා ගත් වීඩියෝ දර්ශන එක්සත් ජනපදයෙන් පිටස්තරවත් ප්‍රදර්ශණය කරන ලදී.

== &lt;big&gt;ලක්ෂණ&lt;/big&gt; ==
    
===&lt;big&gt;වීඩියෝ තාක්ෂණය&lt;/big&gt;===
====&lt;big&gt;'''ප්‍රතිධාවනය'''&lt;/big&gt;====


පුද්ගලික පරිඝණකයක යූ ටියුබ් වීඩියෝ දර්ශන නැරඹිමට එම පරිඝණකයේ [[:en:adobiflashplayer|ඇඩෝබි ෆ්ලෑෂ් ප්ලේයර්]] මෘදුකාංගය ඇතුලත්ව තිබිය යුතුය.2010 ජනවාරියේ දී යූ ටියුබ් මඟින් පරීක්ෂණාත්මක වෙබ් අඩවියක් නිකුත් කල අතර මෙමඟින් HTML5 තාක්ෂණය උපයෝගී කොටගත් වෙබ් අඩවි වලට පිවිසීමට ඇති හැකියාව සහ ඇඩෝබි ෆ්ලෑෂ් ප්ලේයර් මෘදුකාංගය නොමැතිව යූ ටියුබ් වීඩියෝ දර්ෂණ නැරඹීමට ඇති හැකියාව සොයා බලා ඇත.

    
====&lt;big&gt;'''උඩුගත කිරීම්'''&lt;/big&gt;====

වරකට විනාඩි 15ක කාලයකින් යුත් වීඩියෝ දර්ෂණ උඩුගත කළ හැකි අතර විශ්වාසය දිනාගත් ප්‍රවීන සාමාජිකයින්ට තම ජංගම දුරකථනය හරහා ස්ථීර සාමජිකත්වය තහවුරු කිරීමෙන් පසු පැය 12 ක් තරම් දිගු වීඩියෝ දර්ෂණ උඩුගත කිරීමේ හැකියාව ඇත.2005 දී දියත් කරනු ලැබූ යූ ට්යුබ් හරහා අසීමිත ප්‍රමාණයක උඩුගත කිරීම් සදහා අවස්ථාව තිබුනද ඉන්පසු විනාඩි 10ක කාල සීමාවකට සීමා කරන ලදී.2010 ජූලි මසදී මෙම කාල සීමාව විනාඩි 15 දක්වා දීර්ඝ කරන ලද අතර වීඩියෝවේ ප්‍රමාණය 2GB දක්වා සීමා කලත් යාවත්කාලීන කරන ලද වෙබ් බ්‍රවුසර සදහා 20GB දක්වා උඩුගත කිරීම් සිදුකල හැක.
යූ ටියුබ් සදහා [[:en:AVI|AVI]],[[:en:MKV|MKV]],[[:en:MOV|MOV]],[[:en:MP4|MP4]],[[:en:Divx|Divx]] සහ [[:en:FLV|FLV]] වැනි ආකෘති වලින් යුතු වීඩියෝ පට උඩුගත කිරීම් සිදුකල හැක.ස්කෑන් කිරීම් මගින් සහ ජංගම දුරකථන භාවිතයෙන් 3gp ආකෘතියේ වීඩියෝ දර්ෂණ ද උඩුගත කිරීම් කල හැකිය.


====&lt;big&gt;'''කොඩෙක් තත්ත්වය'''&lt;/big&gt;====
  
මුල් යුගයේදී විභේදනය පික්සල්  320x240 ක් වූ එක් තත්ත්ව මට්ටමකට අයත් වීඩියෝ පමණක් භවිතා කිරීමට අවකාශ සලසා තිබුණි. එහිදී සොරෙන්සන් ස්පාර්ක් කොඩෙක් භවිතය සිදුවිය.2007 ජූනි මාසයෙදී ජංගම දුරකතන මගින් සම්බන්ධ  වී වීඩියෝ නැරඹීමේ අවස්ථාව භාවිතා කරන්නන්ට ලැබුණි.2008 නොවැම්බරයේදී [[:en:720p|720p]] උපකාරය එක් කොට යූ ටියුබ් [[:en:player|ධාවකය]] 4:3 අනුපාතයක සිට 16:9 අනුපාතයකට අනුව පුළුල් තිර දර්ශනයට මාරු  වීම කරනලදී. අවසන් වශයෙන් 4-k ආකෘතියට වෙනස් කොට විභේදන හැකියාව 4096x3072 ට වර්ධනය වීම සිදුවිය.  
2010 ජූලි මසදී යූ ටියුබ් ප්‍රකාශ කළ පරිදි පික්සල් 4096x3072 විභේදනයට ලක් විය හැකි 4k ආකෘතියකට අනුව වීඩියෝපට විශාල ප්‍රමාණයක් ඉදිරිපත් කොට ඇත.ආරම්භයේ සිට විභේදනය පික්සල් 3840x2160 තෙක් උපරිම පික්සල් ප්‍රමාණයකින් දෙපසට පික්සල් 1080 ලෙසින් අඩුකිරීම සිදු කර ඇත.ඉතා උසස් ත්ත්වයෙන් යුක්තව වීඩියෝ විශාල ප්‍රමාණයක් යූ ටියුබ් හී දක්නට ලැබේ.කලින් යොදා තිබූ සම්මත තත්ත්ව([[:en:SQ|SQ]]), ඉහළ තත්ත්වය ([[:en:HQ|HQ]])සහ ඉහළ අර්ථයේ වීඩියෝ ([[:en:HD|HD]])ද වීඩියෝ වේ සිරස් විභේදනයට සාපේක්ෂ අංකිත අගය යොදා වෙනස් කර ඇත .නිරවද්‍ය වීඩියෝ ධාරාවH.264/[[:en:MPEG-4AVC|MPEG-4AVC]] ආකෘතියට අනුව ස්ටීරියෝ  [[:en:AAC|AAC]] ඕඩියෝ වශයෙන් කේතාංක  කර ඇත.

&lt;div class=&quot;NavFrame collapsed&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;යූ ටියුබ් හී එන්කෝඩින් තත්ත්ව සැසඳීම&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=&quot;text-align:left&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! &amp;nbsp; |
| Discontinued
| style=&quot;background:lime;&quot; |
| Current
|}
'''Non-DASH'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! itag value{{ref|media_type_table_note_1|[1]}}
! Default container
! Video resolution
! Video encoding
! Video profile
! Video bitrate (Mbit/s) {{ref|media_type_table_note_2|[2]}}
! Audio encoding
! Audio bitrate (kbit/s) {{ref|media_type_table_note_2|[2]}}
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''5'''
|&lt;!--Default container  --&gt; FLV
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 240p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; Sorenson H.263
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.25
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; MP3
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 64
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 6
|&lt;!--Default container  --&gt; FLV
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 270p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; Sorenson H.263
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.8
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; MP3
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 64
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 13
|&lt;!--Default container  --&gt; 3GP
|&lt;!--Video resolution   --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video encoding     --&gt; MPEG-4 Visual
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.5
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; {{n/a}}
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''17'''
|&lt;!--Default container  --&gt; 3GP
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 144p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; MPEG-4 Visual
|&lt;!--Video profile      --&gt; Simple
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.05
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 24
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''18'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 360p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Baseline
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.5
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 96
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''22'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 720p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; High
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 2-3
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 34
|&lt;!--Default container  --&gt; FLV
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 360p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.5
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 35
|&lt;!--Default container  --&gt; FLV
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 480p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.8-1
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''36'''
|&lt;!--Default container  --&gt; 3GP
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 240p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; MPEG-4 Visual
|&lt;!--Video profile      --&gt; Simple
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.175
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 36
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 37
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 1080p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; High
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 3–5.9
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 38
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 3072p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; High
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 3.5-5
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''43'''
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 360p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; VP8
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.5
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 44
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 480p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; VP8
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 1
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 45
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 720p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; VP8
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 2
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 46
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 1080p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; VP8
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''82'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 360p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; 3D
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.5
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 96
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''83'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 240p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; 3D
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.5
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 96
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''84'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 720p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; 3D
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 2-3
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''85'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 1080p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; 3D
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 3-4
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''100'''
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 360p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; VP8
|&lt;!--Video profile      --&gt; 3D
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 101
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 360p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; VP8
|&lt;!--Video profile      --&gt; 3D
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 102
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 720p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; VP8
|&lt;!--Video profile      --&gt; 3D
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|}
'''DASH (video only)'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! itag value{{ref|media_type_table_note_1|[1]}}
! Default container
! Video resolution
! Video encoding
! Video profile
! Video bitrate (Mbit/s) {{ref|media_type_table_note_2|[2]}}
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''133'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 240p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.2-0.3
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''134'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 360p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.3-0.4
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''135'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 480p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.5-1
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''136'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 720p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 1-1.5
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''137'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 1080p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; High
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 2-3
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''160'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 144p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.1
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''264'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 1440p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; High
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 4-5
|}
'''DASH (audio only)'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! itag value{{ref|media_type_table_note_1|[1]}}
! Default container
! Audio encoding
! Audio bitrate (kbit/s) {{ref|media_type_table_note_2|[2]}}
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''139'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 48
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''140'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''141'''
|&lt;!--Default container  --&gt; MP4
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 256
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''171'''
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''172'''
|&lt;!--Default container  --&gt; WebM
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; Vorbis
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 192
|}
'''Live streaming'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! itag value{{ref|media_type_table_note_1|[1]}}
! Default container
! Video resolution
! Video encoding
! Video profile
! Video bitrate (Mbit/s) {{ref|media_type_table_note_2|[2]}}
! Audio encoding
! Audio bitrate (kbit/s) {{ref|media_type_table_note_2|[2]}}
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''92'''
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 240p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.15-0.3
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 48
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''93'''
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 360p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.5-1
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''94'''
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 480p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.8-1.25
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''95'''
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 720p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 1.5-3
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 256
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''96'''
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 1080p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; High
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 2.5-6
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 256
|-
!&lt;!--itag value         --&gt; 120{{ref|media_type_table_note_3|[3]}}
|&lt;!--Default container  --&gt; FLV
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 720p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Main@L3.1
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 2
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 128
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''127'''{{ref|media_type_table_note_4|[4]}}
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video encoding     --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 96
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''128'''{{ref|media_type_table_note_4|[4]}}
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video encoding     --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video profile      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; {{n/a}}
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 96
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''132'''
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 240p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Baseline
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.15-0.2
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 48
|-
| style=&quot;background:lime;&quot; | '''151'''
|&lt;!--Default container  --&gt; TS
|&lt;!--Video resolution   --&gt; 72p
|&lt;!--Video encoding     --&gt; H.264
|&lt;!--Video profile      --&gt; Baseline
|&lt;!--Video bitrate      --&gt; 0.05
|&lt;!--Audio encoding     --&gt; AAC
|&lt;!--Audio bitrate      --&gt; 24
|}
{{note|media_type_table_note_1}}[1]
''itag'' is an undocumented parameter used internally by YouTube to
differentiate between quality profiles. Until December 2010, there was also a
URL parameter known as ''fmt'' that allowed a user to force a profile using
''itag'' codes.

{{note|media_type_table_note_2}}[2]
Approximate values based on statistical data; actual bitrate can be higher or
lower due to variable encoding rate.

{{note|media_type_table_note_3}}[3]
Has metadata referring to &quot;Elemental Technologies Live&quot;.

{{note|media_type_table_note_4}}[4]
Used as alternate audio tracks.&lt;ref&gt;
{{cite web
| url = http://adterrasperaspera.com/blog/2010/05/24/approximate-youtube-bitrates
| title = YTCrack v0.24b
| first = Fred
| last = Macall
| year = 2013
| accessdate = August 25, 2013}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web
| url = http://users.ohiohills.com/fmacall/YTCRACK.TXT
| title = Approximate YouTube Bitrates
| first = Patrick
| last = McFarland
| date = May 24, 2010
| accessdate =August 12, 2010}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web
| url = http://webvideotechniques.com/123/bigger-and-better-encoding-for-youtube-hd
| title = Bigger and Better: Encoding for YouTube 720p HD |date = December 2008
| accessdate =August 12, 2010}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web
| url = http://trevorgreenfield.com/rants-and-raves/youtubes-1080p-failure-depends-on-how-you-look-at-it
| title = YouTube's 1080p&amp;nbsp;– Failure Depends on How You Look At It
| date = November 22, 2009
| accessdate =August 12, 2010
| last = Greenfield | first = Trevor}}{{dead link|date=July 2012}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web
| url = http://youtube-global.blogspot.com/2009/11/1080p-hd-comes-to-youtube.html
| title = 1080p HD Is Coming to YouTube
| date = November 12, 2009
| accessdate =August 12, 2010
| last = Biggs
| first = Billy}}
&lt;/ref&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

====&lt;big&gt;ත්‍රිමාණ වීඩියෝ&lt;/big&gt;====

යූ ටියුබ් [[:en:software engineer|මෘදුකාංග ඉන්ජිනේරු]]වෙකු වූ පීටර් බැඩ් ෂෝ 2009 ජූලි 21 වන දින නිවේදනය කල පරිදි යූ ටියුබ් භාවිතා කරන්නන්ට ත්‍රිමාන වීඩියෝ උඩුගත කිරීමේ  පහසුකම සපයා ඇත.සාමන්‍ය [[:en:anaglyph 3D|ඇනග්ලිප්]] (සියෑන් /රතු කාච ) ක්‍රමයට අදාල ත්‍රිමාන අවස්ථා&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.physorg.com/news167575864.html|title=YouTube in 3D?|work=Physorg|date=July 23, 2009|accessdate=August 3, 2009|first=Miranda|last=Marquit}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://techie-buzz.com/video-tools/youtube-3d-videos.html|title=YouTube 3D Videos|date=July 20, 2009|work=Techie Buzz|first=Keith|last=Dsouza|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thinkdigit.com/Internet/YouTube-adds-a-dimension-3D-goggles-not_3219.html|title=YouTube adds a dimension, 3D goggles not included|date=July 21, 2009|accessdate=August 3, 2009|work=thinkdigit|first=Kshitij|last=Sobti}}&lt;/ref&gt; ලැබෙන කණාඩි පැලදගෙන නැරඹීමේ හැකියාව ඇති වීඩියෝ වර්ග මෙන්ම විවිධ වර්ගයේ වීඩියෝ ද යූ  ටියුබ් මගින් ඉදිරිපත් කරයි.ස්ටීරියෝ තිර ලෙසින් හදුන්වන තීර පේලි  හෝ දාම් ලෑල්ලේ ආකෘතියට ප්‍රදර්ශනය වන ,රතු /සියෑන් ,කොළ /නිල්/කහ මිශ්‍රනයෙන් සැදුම්ලත් ඇනග්ලිප් හෝ පැත්තෙන් පැත්තට දර්ශන නැරඹීමේ හැකියාව ඇත .[[:en:Nvidia 3D Vision|Nvidia]] ත්‍රිමාන දර්ශනය ට&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.anandtech.com/show/4354/youtube-adds-stereoscopic-3d-video-support-and-3d-vision-support-too |title=YouTube Adds Stereoscopic 3D Video Support (And 3D Vision Support, Too) |author=Ryan Smith |publisher=[[AnandTech]] |date=May 26, 2011 |accessdate=May 26, 2011}}&lt;/ref&gt; සංගත පැත්තෙන් පැතට දර්ශනය වන ත්‍රිමාන දර්ශන සඳහාද ක්‍රියාකරන HTML 5 අනුවාදන 2011 මැයි මසදී  අලුතෙන් එක් විය.

===&lt;big&gt;අදාල කොටසට අවතීර්ණය වීමේ හැකියාව&lt;/big&gt;===

පරිශීලකයන්ට තම වෙබ් අඩවියට පරිබාහිරව තම වීඩියෝ පට නැරඹීමේ හැකියාව යූ ටියුබ් මඟින් සලසා දී ඇත.සෑම වෙබ් පිටුවකම වීඩියෝ දර්ශණයට අදාල HTML කොටස ගබඩා කොට එය බැලීමට ඇති හැකියාව යූ ටියුබ් සලසා දී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=YouTube embedded video guide|url=http://www.athenswalk.net/_/Blog/Entries/2013/7/30_YouTube_embed_code_guide.html}}&lt;/ref&gt; මෙම හැකියාව යූ ටියුබ් වීඩ්යෝ පට [[:en:Social network|සමාජ වෙබ් අඩවි]] වල ප්‍රදර්ශනය කිරීමේදී බහුලව යොදා ගනී.යූ ටියුබ් තුලින් දැකිය හැකි වෙනත් කෙනෙකුගේ වීඩියෝ පිලිබඳ විස්තරයක් හෝ වීඩියෝ සාකච්චාවක් තුලින් පරිශීලකයෙකුට වීඩියෝ පතිචාර ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාවද යූ ටියුබ් මඟින් සලසා දී ඇත.තවද 2013 අගෝස්තු මසදී යූ ටියුබ් ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් පවසා සිටියේ විවේචනයක්,විග්‍රහයක් අදී ලෙස වෙනත් පරිශීලකයන් විසින් දක්වන ප්‍රතිචාර,එම ප්‍රතිචාර වල තත්ත්වය අනුව ඉවත් කිරීමට හෝ ඉවත් නොකිරීමට හැකියාව ඇතිබවයි&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://support.google.com/youtube/answer/58123|title=Control comments and video responses|author=YouTube|accessdate=August 28, 2013}}&lt;/ref&gt;. 

සාමාන්‍යයෙන් යූ ටියුබ් හී දැක්වෙන වීඩියෝ දර්ශන බාගත කිරීමට ඈඳියක් යූ ටියුබ් මගින් ලබා නොදෙන අතර එය අදාල වෙබ් අතුරු මුහුණත් හරහා නැරඹීමට පමණක් ඉඩ සලසා ඇත&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.youtube.com/t/terms|title=Terms of Use, 5.B|publisher=YouTube|accessdate=August 25, 2010}}&lt;/ref&gt;.ඉතා සුලු ප්‍රමාණයක වීඩියෝ එනම් [[:en:barak obama|බරක් ඔබාමා]]ගේ සති පතා ජාතිය ඇමතීම් වැනි දෑ MP4 ගොනු ලෙසින් බාගත කිරීමේ අවස්ථාව සලසා තිබුණි.ඒ අතරම තෙවැනි පාර්ශවයේ වෙබ් අඩවි විශාල සංඛ්‍යාවක් බ්‍රවුසර සහ [[:en:plugins|යෙදවුම් මෘදුකාංග]] භාවිතයෙන් පරිශීලකයින්ට වීඩියෝ පට බාගත කිරීමේ හැකියාව සලසා ඇත&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/technology/2009/02/---mark-milian.html?cid=149000259|title=YouTube looks out for content owners, disables video ripping|author=Milian, Mark|work=Los Angeles Times|date=February 19, 2009|accessdate=February 21, 2009}}&lt;/ref&gt;.2009 පෙබරවාරියේ දී යූ ටියුබ් මගින් හඳුන්වාදුන් පරීක්ෂණාත්මක සේවා සේවා ජාලයක් තුලින් [[:en:Google Checkout|ගූගල් පිරික්සුම]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/02/12/AR2009021203239.html|title=YouTube Hopes To Boost Revenue With Video Downloads|work=Washington Post|date=February 12, 2009|accessdate=February 19, 2009 | first=Leena | last=Rao}}&lt;/ref&gt; හරහා සුලු ගෙවීමක් කර හෝ නොමිලයේම බාගත කිරීමට සමහර ග්‍රාහක කංඩායම් වලට අවස්ථාව සලසා දුනි&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://torrentfreak.com/google-threatens-to-sue-huge-youtube-mp3-conversion-site-120619/|title=Google Threatens To Sue Huge YouTube MP3 Conversion Site|author=Torrentfreak|date=June 19, 2012|accessdate=September 4, 2013}}&lt;/ref&gt;.එසේම පසු කාලීනව යම් යම් වෙබ් අඩවි සදහා නෛතිකව සම්භාදක පනවන්නටද යූ ටියුබ් ආයතනයට සිදුවිය.කෙසේ හෝ අයිතිය සීමා කිරීමේ විකල්ප හැකියාවන්ද ඉන් අනතුරුව 2012 ජූලි මසයේ දී බල පැවැත් වුනි&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://youtube-global.blogspot.com/2012/07/heres-your-invite-to-reuse-and-remix-4.html?utm_source=feedburner&amp;utm_medium=feed&amp;utm_campaign=Feed%3A+youtube%2FPKJx+%28YouTube+Blog%29|title=Here's your invite to reuse and remix the 4 million Creative Commons-licensed videos on YouTube|work=YouTube Official Blog|date=July 25, 2012|accessdate=February 12, 2013}}&lt;/ref&gt;.  

====&lt;big&gt;වේදිකාවන්&lt;/big&gt;====

නවීනතම [[:en:Smartphones|ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන]] වලටද යූ ටියුබ් වෙතට අවතීර්ණය වීමේ හැකියාව ලබාදී ඇත.එහෙත් ඉන් අවස්ථාව සලසා දී ඇත්තේ [[:en:Real Time Streaming Protocol|RTSP]] මාර්ගයෙන් ලඟාවිය හැකි සමහර වීඩියෝ සදහා පමණි.තවද එය එම විශේෂිත ජංගම දුරකථන සේවාව හා බැඳුන වෙබ් අඩවිය හරහා පමණක් විය. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.youtube.com/|title=YouTube Mobile}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://googlesystem.blogspot.com/2007/06/mobile-youtube.html|title=Mobile YouTube|author=Google Operating System|date=June 15, 2007|accessdate=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;.

2007 ජූලි මාසයෙන් පසු සමහර [[:en:Apple Inc.|ඇපල් නිශ්පාදන]] වලට පමණක් දර්ශණය වන යූ ටියුබ් දර්ශණ ලබා දී ඇත.[[:en:apple tv|ඇපල් රූපවාහිනී]],[[:en:iPod touch|iPod Touch]] සහ [[:en:iPhone|iPhone]] වැනි සමහර මෙවලම් හරහා යූ ටියුබ් වීඩියෝ දර්ශණ ලබා ගැනීමේ හැකියාව සලසා ඇත&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.apple.com/pr/library/2007/06/20youtube.html|title=YouTube Live on Apple TV Today; Coming to iPhone on June 29|publisher=[[Apple Inc.|Apple]]|date=June 20, 2007|accessdate=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;.අනතුරුව පසු කාලීනව සිදු කරන ලද තවත් වෙනස්කම් මඟින් වෙනත් මාර්ග ඔස්සේ මෙවැනි වීඩියෝ බාගත කිරීමේ අවස්ථාව උදාකර දෙන ලදී.

===&lt;big&gt;දේශීයකරණය&lt;/big&gt;===

2007 ජූනි 19 වන දින ගූගල් ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී [[:en:Eric Schmidt|එරික් ස්මිත්]] මෙහෙයවන ලද නවතම [[:en:localization|දේශීයකරණ]]&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt; පද්ධතීන් දියත් කර ඇත.මෙම වෙබ් අඩවියේ අතුරු මුහුණත රටවල් 71 කටත් එක් රාජ්‍යකටත්(හොංකොං) ලෝක ව්‍යාප්ත සංස්කරණ මගින්ද ලබා ගත හැක&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://i.imgur.com/5mcv2XY.png|title=YouTube content locations|accessdate=April 1, 2014}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
|-
! රට
! භාෂාව
! දියත්වූ දිනය
|-
| {{Flag|USA}} (and worldwide launch)
| [[American English|English]]
| {{dts|2005|February|15}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Brazil}}
| [[Brazilian Portuguese|Portuguese]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|France}}
| [[French language|French]] and [[Basque language|Basque]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot;&gt;{{Cite news|first=Peter|last=Sayer|url=http://www.pcadvisor.co.uk/news/index.cfm?NewsID=9772|title=Google launches YouTube France News|publisher=PC Advisor|date=June 19, 2007|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Ireland}}
| [[Hiberno-English|English]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Italy}}
| [[Italian language|Italian]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Japan}}
| [[Japanese language|Japanese]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Netherlands}}
| [[Dutch language|Dutch]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Poland}}
| [[Polish language|Polish]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Spain}}
| [[Spanish language|Spanish]], [[Galician language|Galician]], [[Catalan language|Catalan]] and [[Basque language|Basque]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|United Kingdom}}
| [[British English|English]]
| {{dts|2007|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Mexico}}
| [[Mexican Spanish|Spanish]]
| {{dts|2007|October|11}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eluniversal.com.mx/articulos/43235.html|title=Presentan hoy YouTube México|publisher=[[El Universal (Mexico City)|El Universal]]|date=October 11, 2007|accessdate=September 9, 2010|language=Spanish|trans_title=YouTube México launched today}}{{dead link|date=February 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Hong Kong}}
| [[Hong Kong English|English]] and [[Traditional Chinese characters|Chinese]]
| {{dts|2007|October|17}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://stanley5.blogspot.com/2007/10/youtube.html|title=中文上線&amp;nbsp;– YouTube 香港中文版登場！|publisher=Stanley5|date=October 17, 2007|accessdate=January 2, 2012|archive-date=April 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200429052053/http://stanley5.blogspot.com/2007/10/youtube.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Taiwan}}
| [[Traditional Chinese characters|Chinese]]
| {{dts|2007|October|18}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.zdnet.com.tw/news/software/0,2000085678,20125299,00.htm|title=YouTube台灣網站上線 手機版再等等|publisher=[[ZDNet]]|date=October 18, 2007|accessdate=January 2, 2012|archive-date=July 6, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100706154250/http://www.zdnet.com.tw/news/software/0,2000085678,20125299,00.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Australia}}
| [[Australian English|English]]
| {{dts|2007|October|22}}&lt;ref name=&quot;AUS-NZ&quot;&gt;{{Cite news|first=Kristen|last=Nicole|url=http://mashable.com/2007/10/22/youtube-australia-new-zealand/|title=YouTube Launches in Australia &amp; New Zealand|publisher=[[Mashable]]|date=October 22, 2007|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|New Zealand}}
| [[New Zealand English|English]]
| {{dts|2007|October|22}}&lt;ref name=&quot;AUS-NZ&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Canada}}
| [[Canadian English|English]] and [[Canadian French|French]]
| {{dts|2007|November|6}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Kristen|last=Nicole|url=http://mashable.com/2007/11/06/youtube-canada/|title=YouTube Canada Now Live|date=November 6, 2007|publisher=[[Mashable]]|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Germany}}
| [[German language|German]]
| {{dts|2007|November|8}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Adam|last=Ostrow|url=http://mashable.com/2007/11/08/youtube-germany/|title=YouTube Germany Launches|publisher=[[Mashable]]|date=November 8, 2007|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Russia}}
| [[Russian language|Russian]]
| {{dts|2007|November|13}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=|last=|url=http://www.kommersant.ru/doc/824940/|title=YouTube перевелся на русский|language=ru|publisher=Kommersant Moscow|date=November 14, 2007|accessdate=March 22, 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|South Korea}}
| [[Korean language|Korean]]
| {{dts|2008|January|23}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Martyn|last=Williams|url=http://www.pcworld.com/article/141684/youtube_launches_korean_site.html|publisher=[[PC World]]|date=January 23, 2008|accessdate=March 22, 2012|title=YouTube Launches Korean Site}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|India}}
| [[Indian English|English]], [[Bengali language|Bengali]], [[Gujarati language|Gujarati]], [[Hindi language|Hindi]], [[Kannada language|Kannada]], [[Malayalam language|Malayalam]], [[Marathi language|Marathi]],  [[Punjabi language|Punjabi]], [[Tamil language|Tamil]] and [[Telugu language|Telugu]]
| {{dts|2008|May|7}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Sandeep|last=Joshi|url=http://www.hindu.com/2008/05/08/stories/2008050857242200.htm|title=YouTube now has an Indian incarnation|work=The Hindu|date=May 8, 2008|accessdate=August 3, 2009|location=Chennai, India|archive-date=November 28, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131128004152/http://www.hindu.com/2008/05/08/stories/2008050857242200.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Israel}}
| [[Hebrew language|Hebrew]] and [[English language|English]]
| {{dts|2008|September|16}}
|-
| {{Flag|Czech Republic}}
| [[Czech language|Czech]]
| {{dts|2008|October|9}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Petr|last=Bokuvka|url=http://czechdaily.wordpress.com/2008/10/12/czech-version-of-youtube-launched-and-its-crap-it-sucks/|title=Czech version of YouTube launched. And it's crap. It sucks|work=The Czech Daily Word|publisher=Wordpress.com|date=October 12, 2008|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Sweden}}
| [[Swedish language|Swedish]]
| {{dts|2008|October|22}}&lt;ref&gt;[http://www.kullin.net/2008/10/launch-video-unavailable-when-youtube-opens-up-in-sweden/ Launch video unavailable when YouTube opens up in Sweden] October 23, 2008. Retrieved December 7, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|South Africa}}
| [[South African English|English]] and [[Afrikaans language|Afrikaans]]
| {{dts|2010|May|17}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Argentina}}
| [[Argentine Spanish|Spanish]]
| {{dts|2010|September|8}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.webcitation.org/5sbofbU9A|title=YouTube launches in Argentina|date=September 9, 2010|accessdate=September 9, 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Algeria}}
| [[literary Arabic|Arabic]] and [[French language|French]]
| {{dts|2011|March|9}}&lt;ref name=&quot;arabcrunch1&quot;&gt;{{cite web|url=http://arabcrunch.com/2011/03/youtube-launches-local-version-for-algeria-egypt-jordan-morocco-saudi-arabia-tunisia-and-yemen.html |title=YouTube Launches Local Version For Algeria, Egypt, Jordan, Morocco, Saudi Arabia, Tunisia and Yemen |publisher=ArabCrunch |accessdate=March 13, 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Egypt}}
| [[Arabic language|Arabic]]
| {{dts|2011|March|9}}&lt;ref name=&quot;arabcrunch1&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Jordan}}
| [[Arabic language|Arabic]]
| {{dts|2011|March|9}}&lt;ref name=&quot;arabcrunch1&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Morocco}}
| [[Arabic language|Arabic]] and [[French language|French]]
| {{dts|2011|March|9}}&lt;ref name=&quot;arabcrunch1&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Saudi Arabia}}
| [[Arabic language|Arabic]]
| {{dts|2011|March|9}}&lt;ref name=&quot;arabcrunch1&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Tunisia}}
| [[Arabic language|Arabic]] and [[French language|French]]
| {{dts|2011|March|9}}&lt;ref name=&quot;arabcrunch1&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Yemen}}
| [[Arabic language|Arabic]]
| {{dts|2011|March|9}}&lt;ref name=&quot;arabcrunch1&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Kenya}}
| [[English language|English]] and [[Swahili language|Swahili]]
| {{dts|2011|September|1}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Nmachi|last=Jidenma|url=http://thenextweb.com/africa/2011/10/05/google-launches-youtube-in-kenya/|title=Google launches YouTube in Kenya|publisher=[[The Next Web]]|date=September 1, 2011|accessdate=March 22, 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Philippines}}
| [[Philippine English|English]] and [[Filipino language|Filipino]]
| {{dts|2011|October|13}}&lt;ref name=&quot;philippines&quot;&gt;{{Cite news|first=Tam|last=Nod|url=http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=737018&amp;publicationSubCategoryId=200|title=YouTube launches 'The Philippines'|publisher=The Philippine Star|date=October 13, 2011|accessdate=October 13, 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Singapore}}
| [[Singapore English|English]]
| {{dts|2011|October|20}}&lt;ref&gt;{{cite news|title=YouTube launches Singapore site|url=http://www.todayonline.com/Singapore/EDC111020-0000359/YouTube-launches-Singapore-site|accessdate=October 20, 2011|newspaper=TODAY|date=October 20, 2011|archive-date=October 21, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111021221603/http://www.todayonline.com/Singapore/EDC111020-0000359/YouTube-launches-Singapore-site|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Belgium}}
| [[Dutch language|Dutch]] and [[Belgian French|French]]
| {{dts|2011|November|16}}&lt;ref name=&quot;local&quot; /&gt;
|-
| {{Flag|Colombia}}
| [[Colombian Spanish|Spanish]]
| {{dts|2011|November|30}}&lt;ref&gt;[http://thenextweb.com/la/2011/12/01/youtube-launches-localized-website-for-columbia/ YouTube launches localized website for Colombia] December 1, 2011. Retrieved December 1, 2011.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Uganda}}
| [[Ugandan English|English]]
| {{dts|2011|December|2}}&lt;ref&gt;[http://pctechmagazine.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1069:google-launches-youtube-uganda&amp;catid=1:latest-news&amp;Itemid=162 Google Launches YouTube Uganda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120104043549/http://pctechmagazine.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1069%3Agoogle-launches-youtube-uganda&amp;catid=1%3Alatest-news&amp;Itemid=162 |date=2012-01-04 }} December 2, 2011. Retrieved January 15, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Nigeria}}
| [[Nigerian Standard English|English]]
| {{dts|2011|December|7}}&lt;ref&gt;[http://www.techmtaa.com/2011/12/07/google-to-launch-youtube-nigeria-today/ Google to Launch YouTube Nigeria Today] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108001623/http://www.techmtaa.com/2011/12/07/google-to-launch-youtube-nigeria-today |date=2012-01-08 }} December 7, 2011. Retrieved January 15, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Chile}}
| [[Spanish language|Spanish]]
| {{dts|2012|January|20}}&lt;ref&gt;[http://nextvlatam.com/index.php/5-otts/google-launches-youtube-chile/ Google launches YouTube Chile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325080121/http://nextvlatam.com/index.php/5-otts/google-launches-youtube-chile/ |date=2012-03-25 }} March 19, 2012. Retrieved March 22, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Hungary}}
| [[Hungarian language|Hungarian]]
| {{dts|2012|February|29}}&lt;ref&gt;[http://kultura.hu/main.php?folderID=1094&amp;articleID=323455&amp;ctag=&amp;iid=11 Google Launches Hungarian YouTube] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130117060628/http://kultura.hu/main.php?folderID=1094&amp;articleID=323455&amp;ctag=&amp;iid=11 |date=2013-01-17 }} March 12, 2012. Retrieved March 22, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Malaysia}}
| [[Malaysian English|English]] and [[Malaysian language|Malay]]
| {{dts|2012|March|22}}&lt;ref&gt;[http://www.webpronews.com/youtube-launches-local-domain-for-malaysia-2012-03 YouTube Launches Local Domain For Malaysia] March 22, 2012. Retrieved March 22, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Peru}}
| [[Spanish language|Spanish]]
| {{dts|2012|March|25}}&lt;ref&gt;[http://www.webpronews.com/youtube-peru-launched-expansion-continues-2012-03 YouTube Peru Launched, Expansion continues] March 27, 2012. Retrieved April 1, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|United Arab Emirates}}
| [[Arabic language|Arabic]] and [[English language|English]]
| {{dts|2012|April|1}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.emirates247.com/business/technology/uae-version-of-youtube-launched-2012-04-02-1.451741|title=UAE version of YouTube launched|publisher=Emirates 247|date=April 2, 2012|accessdate=February 14, 2014|author=Bindu Suresh Rai}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Greece}}
| [[Greek language|Greek]]
| {{dts|2012|May|1}}
|-
| {{Flag|Indonesia}}
| [[English language|English]] and [[Indonesian language|Indonesian]]
| {{dts|2012|June|14}}&lt;ref&gt;[http://www.thejakartaglobe.com/home/youtube-launches-indonesian-version/524443  &quot;YouTube Launches Indonesian Version&quot;], June 15, 2012. Retrieved July 8, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Ghana}}
| [[English language|English]]
| {{dts|2012|June|21}}&lt;ref&gt;[http://www.humanipo.com/blog/713/Google-launches-YouTube-in-Ghana  &quot;Google launches YouTube in Ghana&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624232254/http://www.humanipo.com/blog/713/Google-launches-YouTube-in-Ghana |date=2012-06-24 }}, June 22, 2012. Retrieved July 8, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Senegal}}
| [[English language|English]] and [[French language|French]]
| {{dts|2012|July|12}}&lt;ref&gt;[http://www.telecompaper.com/news/youtube-launches-local-portal-in-senegal  &quot;YouTube launches local portal in Senegal&quot;], Jubr&gt;
{{note|media_type_table_note_3}}[3] itag 120 is for live streaming and has metadata referring to &quot;Elemental Technologies Live&quot;.ly 16, 2012. Retrieved July 25, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Turkey}}
| [[Turkish language|Turkish]]
| {{dts|2012|October|1}}&lt;ref&gt;[http://www.aa.com.tr/en/turkiye/86446--g  &quot;YouTube's Turkish version goes into service&quot;], October 1, 2012. Retrieved October 1, 2012.&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Ukraine}}
| [[Ukrainian language|Ukrainian]]
| {{dts|2012|December|13}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Maryna|last=Tarasova|url=http://google-ukraine-blog.blogspot.com/2012/12/youtube.html|publisher=Google Ukraine Blog|title=YouTube приходить в Україну! (YouTube comes in Ukraine!)|date=December 13, 2012|location=Ukraine}} {{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Denmark}}
| [[Danish language|Danish]]
| {{dts|2013|February|7}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.iprospect.dk/youtube-lanceres-i-danmark|publisher=iProspect|title=YouTube lanceres i Danmark|accessdate=April 17, 2013|location=Denmark|archive-date=May 7, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130507094859/http://www.iprospect.dk/youtube-lanceres-i-danmark|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Finland}}
| [[Finnish language|Finnish]]
| {{dts|2013|February|7}}&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Vilja|last=Sormunen|url=http://www.klok.fi/blog/youtube-launches-in-the-nordics/|publisher=KLOK|title=YouTube Launches in the Nordics|date=February 6, 2013|accessdate=February 11, 2013|location=Nordic|archive-date=October 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110928/http://www.klok.fi/blog/youtube-launches-in-the-nordics/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Norway}}
| [[Norwegian language|Norwegian]]
| {{dts|2013|February|7}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.tono.no/YouTube+lansert+i+Norge.12888.cms|publisher=[[TONO]]|title=YOUTUBE LAUNCHED IN NORWAY|accessdate=April 17, 2013|location=Norway|archive-date=April 20, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130420134320/http://www.tono.no/YouTube+lansert+i+Norge.12888.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Switzerland}}
| [[German language|German]], [[French language|French]] and [[Italian language|Italian]]
| {{dts|2013|April|9}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.swissinfo.ch/eng/business/YouTube_goes_Swiss.html?cid=35450210|publisher=[[swissinfo]]|title=YouTube goes Swiss|accessdate=April 17, 2013|location=Swiss}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Austria}}
| [[German language|German]]
| {{dts|2013|April|11}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.wienerzeitung.at/themen_channel/wz_digital/digital_news/538498_YouTube.at-seit-Donnerstag-online.html|publisher=[[Wiener Zeitung]]|title=YouTube.at since Thursday online|accessdate=April 17, 2013|location=Austria}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Romania}}
| [[Romanian language|Romanian]]
| {{dts|2013|April|25}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.zf.ro/zf-24/youtube-romania-se-lanseaza-intr-o-saptamana-10764820|publisher=ZF.ro|title=Youtube România se lansează într-o săptămână|accessdate=May 14, 2013|location=Romania}}&lt;/ref&gt;
|-	
| {{Flag|Portugal}}
| [[Portuguese language|Portuguese]]
| {{dts|2013|May|7}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.lusonoticias.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=27764:google-lanca-versao-lusa-do-youtube&amp;catid=343&amp;Itemid=159|publisher=Luso Noticias|title=Google lança versão lusa do YouTube|accessdate=May 14, 2013|location=Portugal|archive-date=December 3, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203003223/http://www.lusonoticias.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=27764:google-lanca-versao-lusa-do-youtube&amp;catid=343&amp;Itemid=159|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Slovakia}}
| [[Slovak language|Slovak]]
| {{dts|2013|May|21}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://vat.pravda.sk/obraz-a-zvuk/clanok/281254-slovaci-uz-mozu-oficialne-zarabat-na-tvorbe-videi-pre-youtube/|title=Slováci už môžu oficiálne zarábať na tvorbe videí pre YouTube|publisher=Vat Pravda|date=May 21, 2013|accessdate=February 14, 2014|author=[http://vat.pravda.sk/autor/64-svec-tomas/ tš]|language=[[Slovak language|Slovak]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Bahrain}}
| [[Arabic language|Arabic]]
| {{dts|2013|September|16}}&lt;ref name=&quot;gcc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tbreak.ae/news/youtube-expands-monetization-partnership-gcc|title=YouTube expands monetization and partnership in GCC|publisher=tbreak Media|date=September 16, 2013|accessdate=February 14, 2014|author=[http://www.tbreak.ae/author/theregos Nick Rego]}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Kuwait}}
| [[Arabic language|Arabic]]
| {{dts|2013|September|16}}&lt;ref name=&quot;gcc&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Oman}}
| [[Arabic language|Arabic]]
| {{dts|2013|September|16}}&lt;ref name=&quot;gcc&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Qatar}}
| [[Arabic language|Arabic]]
| {{dts|2013|September|16}}&lt;ref name=&quot;gcc&quot;/&gt;
|-
| {{Flag|Bosnia and Herzegovina}}
| [[Bosnian language|Bosnian]], [[Croatian language|Croatian]] and [[Serbian language|Serbian]]
| {{dts|2014|March|18}}
|-
| {{Flag|Bulgaria}}
| [[Bulgarian language|Bulgarian]]
| {{dts|2014|March|18}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newtrend.bg/digital-company/youtube/youtube-reklama-bulgaria|title=YouTube рекламата става достъпна и за България|publisher=New Trend|date=March 18, 2014|accessdate=April 5, 2014|author=[http://newtrend.bg/author/ivelina Ивелина Атанасова]|language=[[Bulgarian language|Bulgarian]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Croatia}}
| [[Croatian language|Croatian]]
| {{dts|2014|March|18}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://liderpress.hr/poslovna-znanja/oglasavanje-na-video-platformi-youtube-od-sad-dostupno-i-u-hrvatskoj/|title=Oglašavanje na video platformi YouTube od sad dostupno i u Hrvatskoj|publisher=Lider|date=March 19, 2014|accessdate=April 5, 2014|language=[[Croatian language|Croatian]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Estonia}}
| [[Estonian language|Estonian]]
| {{dts|2014|March|18}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.meedium.ee/blog/youtube-reklaamid-eestis|title=Youtube reklaamid - uued võimalused nüüd ka Eestis!|publisher=Meedium|date=March 19, 2014|accessdate=April 5, 2014|author=Siiri Oden|language=[[Estonian language|Estonian]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Latvia}}
| [[Latvian language|Latvian]]
| {{dts|2014|March|18}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://marketing.lv/tagad-reklamas-iespejas-youtube-kanala-iespejams-izmantot-ari-latvija/|title=Tagad reklāmas iespējas Youtube kanālā iespējams izmantot arī Latvijā|publisher=Marketing|date=March 18, 2014|accessdate=April 5, 2014|author=[http://marketing.lv/author/marta/ Marta]|language=[[Latvian language|Latvian]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Lithuania}}
| [[Lithuanian language|Lithuanian]]
| {{dts|2014|March|18}}
|-
| {{Flag|Macedonia}}
| [[Macedonian language|Macedonian]], [[Serbian language|Serbian]] and [[Turkish language|Turkish]]
| {{dts|2014|March|18}}
|-
| {{Flag|Montenegro}}
| [[Croatian language|Croatian]] and [[Serbian language|Serbian]]
| {{dts|2014|March|18}}
|-
| {{Flag|Serbia}}
| [[Serbian language|Serbian]]
| {{dts|2014|March|18}}
|-
| {{Flag|Slovenia}}
| [[Slovenian language|Slovenian]]
| {{dts|2014|March|18}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dnevnik.si/magazin/znanost-in-tehnologija/na-youtube-prihajajo-tudi-slovenski-video-oglasi|title=Na Youtube prihajajo tudi slovenski video oglasi|publisher=[[Dnevnik (Slovenia)|Dnevnik]]|date=March 18, 2014|accessdate=April 5, 2014|author=STA|language=[[Slovenian language|Slovenian]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Flag|Thailand}}
| [[Thai language|Thai]]
| {{dts|2014|April|1}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nationmultimedia.com/business/YouTube-introduces-homepage-especially-30230795.html|title=YouTube introduces homepage especially|publisher=[[The Nation (Thailand)|The Nation]]|date=April 3, 2014|accessdate=April 4, 2014|author=Asina Pornwasin}}&lt;/ref&gt;
|}

යූ ටියුබ් අතුරු මුහුණතේ යෝජිත පරිදි [[:en:IP|IP]] ලිපිනය පදනම් වූ ග්‍රාහකයින්ට තෝරා ගැනීම් වරම් ලැබී ඇත.සමහර අවස්ථාවල &quot;මෙම වීඩියෝව ඔබේ රට තුල ලබා ගැනීමට නොහැක&quot; වැනි අවවද ලබා දීමද සිදුවේ.නුසුසුදුසු අන්තර්ගතයන් හෝ තහන්චි නිසා මෙය සිදු වේ&lt;ref&gt;{{cite web| title = Learn More: Video not available in my country|publisher = YouTube Help| url = http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?hl=en-uk&amp;answer=92571|accessdate=August 4, 2009}}&lt;/ref&gt;.

යූ ටියුබ් අතුරු මුහුණත දැනට භාෂා 61ක සංස්කරණ වලින් ක්‍රියාත්මක වේ.මෙය පර්සියානු,තායි,උර්දු සහ විටයට්නාම වැනි දේශීය විඩියෝ දර්ශණ අවස්ථා නොමැති රටවල් වලටද අදාල වේ.

2008 සහ 2010 අතරතුර [[:en: Mustafa Kemal Atatürk |මුස්ටෆා කමෙල් අටටූක්]] ට අපහාස වන අයුරින් සහ මුස්ලිම් නීති වලට පටහැණි වන අයුරින් වීඩියෝ ඇතුලත් වීම නිසා තුර්කියේ යූ ටියුබ් තහනමට ලක් විය.2012 දී &lt;code&gt;youtube.com.tr&lt;/code&gt; යන වසම් නාමයෙන් දේශීය යූ ටියුබ් සේවාවක් [[:en:Legal system of the Republic of Turkey|තුර්කි නීති]] වලට පටහැණි නොවන ලෙස දියත් කෙරුනි.&lt;ref&gt;{{Cite news| title = YouTube cedes to Turkey and uses local Web domain| publisher = CNET| url = http://news.cnet.com/8301-1023_3-57524907-93/youtube-cedes-to-turkey-and-uses-local-web-domain/|date=October 2, 2012|accessdate=October 3, 2012}}&lt;/ref&gt;.

යූ ටියුබ් සහ බ්‍රිතාන්‍ය [[:en:Royalties|රාජකීයන්]] අතර ඇතිවූ මත භේදයක් නිසා 2009 මාර්තු මසදී ආදික්‍ය ස්ංගීත වීඩියෝ [[එක්සත් රාජධානිය]] තුල විකාශනය කිරීම නවතා දමන ලදී.2009 සැප්තැම්බර් මස දී මෙම තහනම ඉවත් කරන ලදී&lt;ref&gt;{{Cite news| title = Music videos back on YouTube in multi-million pound PRS deal|author=Barnett, Emma|work=The Daily Telegraph |location=London  | url = http://www.telegraph.co.uk/technology/google/6127624/Music-videos-back-on-YouTube-in-multi-million-pound-PRS-deal.html|date=September 3, 2009|accessdate=September 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;.2009 අප්‍රේල් මසදී මෙම තහන්චියම ජර්මනියේදී ද ඇතිවිය&lt;ref&gt;{{Cite news| title = Now YouTube stops the music in Germany|work=The Guardian |location=London  | url = http://www.guardian.co.uk/media/pda/2009/apr/01/youtube-digital-music-and-audio|date=April 1, 2009|accessdate=April 2, 2009 }}&lt;/ref&gt;.

==&lt;big&gt;අප්‍රේල් මෝඩයින්&lt;/big&gt;==

2008 [[:en:April Fools' Day|අප්‍රේල් පළමු වැනි දින]] සිට සෑම වසරකම අප්‍රේල් පළමු දිනට විහිලු වැඩසටහනක් යූ ටියුබ් මගින් ඉදිරිපත් කරයි. 

:*'''2008:''' [[:en:Rick Astley|රික් ඈස්ලි]] ගේ ස්ංගීත වීඩියෝව වන &quot;Never gonna give you up(ඔබව අමතක කරන්න කිසිදා මා සූදානම් නෑ)&quot; රික් රෝලිං නමින් විකට අංගයක් ලෙසින් සංස්කරනය වීම&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://techcrunch.com/2008/03/31/youtube-rickrolls-users/ | title=YouTube RickRolls Users | publisher=TechCrunch.com | date=March 31, 2008 | accessdate=April 2, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://ryanspoon.com/blog/2008/03/31/youtube-rickrolls-april-fools-in/ | title=YouTube RickRolls April Fools In | publisher=RyanSpoon.com | date=March 31, 2008 | accessdate=April 2, 2010}}&lt;/ref&gt;.
:*'''2009:''' ප්‍රධාන පිටුවට යොමු වීමේදී මුලු පිටුවම උඩුයටිකුරු වීම.මෙය නව සැකැස්මක් ලෙස යූ ටියුබ් හදුන්වා දුනි&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.searchcowboys.com/news/453 | title=April fools: YouTube turns the world up-side-down | publisher=searchcowboys.com | date=April 1, 2009 | accessdate=April 2, 2010}}&lt;/ref&gt;.
:*'''2010:''' තාවකාලිකව නිකුත් කළ [[:en:TEXTp|TEXTp]] අවස්ථාව මඟින්,තිබෙන වර්ණයන් ඉංග්‍රීසි කැපිටල් අකුරු වලින් අහඹු ලෙස දර්ශනය වීම.මෙය [[:en:band width|කලාප පළල]] සඳහා වැයවන වියදම තත්පරයකට ඩොලර් 1කින් අඩු කිරීම සදහා ගත් උත්සහායක් ලෙස යූ ටියුබ් මඟින් පවසා ඇත&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://youtube-global.blogspot.com/2010/03/textp-saves-youtube-bandwidth-money.html | title=TEXTp saves YouTube bandwidth, money | publisher=YouTube | date=April 1, 2010 | accessdate=April 2, 2010}}&lt;/ref&gt;.
:*'''2011:''' 1900 යුගයේ හාස්‍යමය චිත්‍රපට වූ [[ෆ්ලූගල්හෝන් ෆීලියින්]] සහ [[:en:Keyboard Cat|යතුරු පුවරු පූසා]] වැනි නිර්මාණ වල අකාරය සහ 1911 බොත්තම භාවිතයෙන් 100වන සංවස්තරය සැමරීම&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.telegraph.co.uk/technology/google/8421394/YouTube-goes-back-to-1911-for-April-Fools-Day.html| title=YouTube goes back to 1911 for April Fools' Day|work=The Daily Telegraph |location=London  | date=April 1, 2011 | accessdate=April 1, 2011| first=Shane| last=Richmond}}&lt;/ref&gt;.
:*'''2012:''' සියලුම වීඩියෝ දර්ශණ නිවසේ දී නැරඹිය හැකි අයුරෙන් [[:en:DVD|DVD]], [[:en:videotape|Video cassette]], [[:en:laser disc|laser disc]] ලබා ගැනීමට අඩවි සළකුණ අසල ඇති ලාංඡනයට අවතීර්න වන ලෙස ප්‍රකාශ කර සිටීම&quot;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2123580/April-Fools-Day-2012-Google-YouTube-past-jokes.html| title=Simon Cowell's bromance, the self-driving Nascar and Hungry Hippos for iPad... the best April Fools' gags|work=The Daily Mail |location=London  | date=April 1, 2012 | accessdate=April 2, 2012| first1=Pamela| last1=Owen|first2=Meghan|last2=Keneally}}&lt;/ref&gt;.
:*'''2013:''' [[:en:The Onion|The Onion]] නම් උපහාසාත්මක පුවත් පත් සමාගම සමඟ හා එක්ව වීඩියෝ බෙදා ගැනීමේ තරඟයක් පවත්වා එහි අවසානයට පැමිණි බවත් එහි ජයග්‍රාහකයින් පිලිබඳව 2023 දී ප්‍රකාශ කරන බවත් ප්‍රකාශ කර සිටීම.මේ අනුව ඊළග පැය 12 තුල සජීවීව සම්බන්ධ වන සාමජිකයින් පිලිබඳ ව වීඩියෝ විග්‍රහයන කිරීමද සිදු විය&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://newsfeed.time.com/2013/04/01/watch-youtube-announces-it-will-shut-down/| title=WATCH: YouTube Announces It Will Shut Down|work=Time.com | date=April 1, 2013 | accessdate=April 26, 2013| first=Kristene|last=Quan}}&lt;/ref&gt;.  
:*'''2014:''' වීඩියෝ වල වෛරසයක් ඇතුලු වීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇතිවී ඇති බව ප්‍රකාශ කොට සිටීම&lt;ref&gt;[http://www.huffingtonpost.com/2014/04/01/youtube-april-fools_n_5068694.html YouTube Reveals Its Viral Secrets In April Fools' Day Video] Kleinman, Alexis, ''Huffington Post'', April 1 2014. Retrieved April 1, 2014.&lt;/ref&gt;.

==&lt;big&gt;සමාජ ගැටුම්&lt;/big&gt;==

{{Main|යූ ටියුබ් සමාජ ගැටුම්}}
පුද්ගලික වශයෙන් තනි පුද්ගලයින්ද විශාල නිශ්පාදන සමාගම් වශයෙන්ද යූ ටියුබ් හී ප්‍රේක්ෂක පිරිස වර්ධනය කිරීමට දායක වී ඇත&lt;ref name=WiredUK20131127&gt;{{cite web |url=http://www.wired.co.uk/news/archive/2013-11/27/youtube-community |title=The rise and fall of YouTube's celebrity pioneers |last=Tufnell |first=Nicholas |date=November 27, 2013 |website=Wired UK |archiveurl=http://www.webcitation.org/6Mblm3WtO |archivedate=January 13, 2014 }}&lt;/ref&gt;.ස්වාධීන අන්තර්ගතයන් තනන්නන් සුලුවෙන් මුදල් සහ මහන්සිය වැයකොට රේඩියෝ ප්‍රචාරක වැඩසටහන් වැනි වැඩ සටහන් නිපදවා ඇති අතර මහා පරිමණයෙන් රේඩියෝ වැඩසටහනක් කිර්‍රීම විශාල වියදමක් සහ ගැටලු රැසක් ඇති වීමට හේතු වන කරුණකි&lt;ref name=Reuters20070225&gt;{{cite web |url=http://www.reuters.com/article/2007/02/26/us-youtube-idUSN2518918320070226 |title=YouTube stars don't always welcome record deals |last=Bruno |first=Antony |date=February 25, 2007 |publisher=Reuters |archiveurl=http://www.webcitation.org/6Mg15Wsfd |archivedate=January 16, 2014 }}&lt;/ref&gt;.කෙසේ හෝ පැරණි චිත්‍රපට නලු නිලියන් විසින් සහ ඉදිරිපත් කර ඇති වැඩසටහන් වල තත්ත්වය පරීක්ෂා කොට බලා වාර්ථා ඉදිරිපත් කිරීමට යූ ටියුබ් හී කලමනාකාරීත්වය පියවර ගෙන ඇත.ආදායම් හුවමාරු කිරීමේ &quot;කොටස්කරු වැඩසටහන්&quot; මගින් වසරකට ඩොලර් ලක්ශයක පමණ අදායමක් ලැබීමට හැකිවී ඇත.2012 දී [[:en:CMU|CMU]] ව්‍යාපාරික සංස්කාරක,යූ ටියුබ් යනු නොමිලයේ සංගීත වීඩියෝපට ප්‍රවර්ධනය කල හැකි මාධ්‍යක් ලෙස ප්‍රකශයට පත් කෙරුනි.2013 දී ෆෝබ්ස් හී ප්‍රකාශකයෙක් වන කැතරින් තයර් ප්‍රකාශ කොට සිටියේ කලා කරුවන්ගේ ඩිජිටල් යුගය වන මෙම යුගයේ දී කලා කෘතියේ තත්ත්වය පමණක් නොව එය යූ ටියුබ් සමග අනුගත වනේද යන බවත් සලකා බැලිය යුතු බවයි&lt;ref name=Forbes20131029&gt;{{cite web |url=http://www.forbes.com/sites/katherynthayer/2013/10/29/the-youtube-music-awards-why-artists-should-care/ |title=The Youtube Music Awards: Why Artists Should Care |last=Thayer |first=Katheryn |date=October 29, 2013 |website=Forbes |archiveurl=http://www.webcitation.org/6KupXHvTe |archivedate=November 6, 2013 }}&lt;/ref&gt;.2013 දී වීඩියෝ වලින් 1.1% කලාකරුවන් විසින් මෙගා සහ මේන්ස්ට්‍රීම් ලෙස වර්ග කරන ලදී.මෙයින් 90.3%ක්ම යූ ටියුබ් හා [[:en:Vevo|වෙවෝ]] හී ප්‍රදර්ශනය වු වීඩියෝ දර්ශන විය.[[:en:TED|TED]] නිශ්පාදක ක්‍රිස් ඇන්ඩර්සන් දන්වා ඇති පරිදි මුහුණට මුහුණ සාක්ච්චා මානව පරිනාමයේ වසර මිලියන ගණනක් හොදින් සිදු වූ බවත් යූ ටියුබ් මගින්ද එම අවස්ථාව සලසා දී ඇතිබවත් ය.ඔහු තවදුරටත් ප්‍රකාශ කොට සිටියේ [[:en:Johannes Gutenberg|ගුටන්බර්ග්]] ලිවීමට භාවිතා කල ක්‍රමයම සජීවී සංවාද සඳහාද භාවිතා කල හැකි බවයි&lt;ref name=TED201007Anderson&gt;{{cite web |url=http://www.ted.com/talks/chris_anderson_how_web_video_powers_global_innovation.html |title=How web video powers global innovation |last=Anderson |first=Chris |date=July 2010 |publisher=[[TED (conference)|TED]] |archiveurl=http://www.webcitation.org/6M8aa7tLF |archivedate=December 25, 2013 }} (click on &quot;Show transcript&quot; tab) • Corresponding [https://web.archive.org/web/20131231115225/http://www.youtube.com/watch?v=LnQcCgS7aPQ YouTube video] from official TED channel was titled &quot;How YouTube is driving innovation.&quot;&lt;/ref&gt;.තවද ඇන්ඩර්සන් ප්‍රකාශ කොට සිටියේ යූ ටියුබ් හී වීඩියෝ දායකයින් විසින් මානව ඉතිහාසයේ විශාලතම අධ්‍යන කවය සාදනු ඇතිබවත් ය.උදාහරණයක් ලෙස [[:en:Salman Khan|සල්මන් ඛාන්]] ගේ සොයුරෙක් විසින් අරම්භ කරන ලද [[:en:Khan Academy|ඛාන් ඇකඩමිය]] හැඳින්විය හැකිය.ෆෝබ්ස් හී මයිකල් නෝර් ප්‍රකාශ කොට සිට්යේ එය ලෝකයේ වැඩිම පිරිසක් ඉගෙනුම ලබන පාසලක් ලෙස අවිවාදාත්මකව පිලිගත හැකි බවයි&lt;ref name=Forbes20121102&gt;{{cite web |url=http://www.forbes.com/sites/michaelnoer/2012/11/02/one-man-one-computer-10-million-students-how-khan-academy-is-reinventing-education/print/ |title=One Man, One Computer, 10 Million Students: How Khan Academy Is Reinventing Education |last=Noer |first=Michael |date=November 2, 2012 |website=Forbes |archiveurl=http://www.webcitation.org/6MEcAmYCW |archivedate=December 29, 2013 }}&lt;/ref&gt;.

2008 දී [[:en:George Foster Peabody|ජොර්ජ් ෆොස්ටර් පීබොඩි]] සම්මානය දිනා ගැනීම තුලින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට රුකුලක් ලැබුන බවත් යූ ටියුබ් කතිකයන්ගේ මුලුව ලෙසින් භාවිතා කිරීමෙන් එය පැහැදිලි වන බවත් යූ ටියුබ් ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත.[[:en:Pew Research Center|පිව් පර්යේශණ මධ්‍යස්ථානය]] මගින් කරන ලද අධ්‍යන වාර්තාවකින් කියැවුනේ ප්‍රවෘත්ති අන්තර්ගතයන් නිර්මාණ හුවමාරුව පිලිබද රට වැසියන්ට නිවැරදි අවබෝදයක් ලැබෙන බවයි.තවද මෙම වාර්තාවෙන් කියැවුනේ යූ ට්යුබ් යනු ජනතාවට පුවත් ලබා ගැනීමට හැකි වේදිකාවක් බවට පත් වී ඇති බවයි&lt;ref name=PewYTnews20120716&gt;{{cite web |url=http://www.journalism.org/2012/07/16/youtube-news/ |title=YouTube and News: A New Kind of Visual News |last=Journalism Project Staff |date=July 16, 2012 |publisher=[[Pew Research Center]] |archiveurl=http://www.webcitation.org/6MGBLpG5R |archivedate=December 3, 2013 }}&lt;/ref&gt;.

යූ ටියුබ් මගින් මහජනතාවට කෙලින්ම රජය සමග සම්බන්ධ වීමට හැකියාව ලැබෙන අතර 2007 දී ඇමරිකාවේ පැවැත්වූ ජනාදිපතිවරනයේ දී මහජනතාවට එම අපේක්ෂකයන්ට තමන්ගේ ගැටලු ඉදිරිපත් කොට එම මොහොතේදීම පිලිතුරු ලබාගත හැකි වීමේ අවස්ථාව උදාකර දී තිබුනි.මේ සදහා [[:en:CNN/YouTube presidential debates|යූ ටියුබ්/CNN විවාද වැඩසටහන]] වැනි වැඩසටහන් යොදා ගැනුනි.එමගින් දේශපාලන වේදිකාවේ විශාල වෙනසක් ඇතිකිරීමටද හැකියාව ලැබුණි&lt;ref name=NYTimes20070613&gt;{{cite news |url=http://www.nytimes.com/2007/06/13/us/politics/13cnd-youtube.html?_r=2&amp;oref=slogin&amp;pagewanted=all |title=New Presidential Debate Site? Clearly, YouTube |last=Seelye |first=Katharine Q. |date=June 13, 2007 |website=The New York Times |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218213142/http://www.nytimes.com/2007/06/13/us/politics/13cnd-youtube.html?_r=2&amp;oref=slogin&amp;pagewanted=all |archivedate=December 18, 2014 |access-date=April 8, 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.2010 දී [[:en:Arab spring|අරාබි වසන්තය]] ගැන [[:en:sociologist|සමාජ විද්‍යඥ]] [[:en:Philip N. Howard|පිලිප් එන් හොවාර්ඩ්]] ප්‍රකාශ කොට සිටියේ දේශපාලන අපහසුතාවයන් නිසා විප්ලවය ඇතිවෙන බවත් එහිදී ෆේස්බුක් උද්යෝගය ඇතිකිරීමටත් [[ට්විටර්]] සම්බන්දීකරනයටත් යූ ටියුබ් ලොවට ප්‍රකාශ කිරීමටත් යොදා ගැනෙන බවයි&lt;ref name=PacificStd20110223&gt;{{cite web |url=http://www.psmag.com/navigation/politics-and-law/the-cascading-effects-of-the-arab-spring-28575/ |title=The Arab Spring’s Cascading Effects |last=Howard |first=Philip N. |date=February 23, 2011 |website=Pacific Standard |archiveurl=http://www.webcitation.org/6MSsLaMuk |archivedate=January 8, 2014 }}&lt;/ref&gt;.රට වැසියන් සහ රජයට පහසුවෙන් සම්බන්ධ විය හැකි ආකාරයට නිර්මාණය කෙරුන ධවළ මන්දිර නිල යූ ටියුබ් නාලිකාව ඉහළ පෙලේ ප්‍රවෘත්ති නිශ්පාදකයින් අතර හත් වැනි තැනට 2007 දී පත් විය.ඉන් පසු අවස්ථා කීපයකදීම යූ ටියුබ් අතර සහ [[:en:White House|ධවල මන්දිරය]] අතර ඇති සම්බන්ධය පැහැදිලි විය&lt;ref name=PewWhiteHouse20120716&gt;{{cite web |url=http://www.journalism.org/2012/07/16/youtube-video-creationa-shared-process/ |title=YouTube Video Creation–A Shared Process |last=Journalism Project Staff |date=July 16, 2012 |publisher=[[Pew Research Center]] |archiveurl=http://www.webcitation.org/6MGUczS29 |archivedate=December 31, 2013 }}&lt;/ref&gt;. මේ අතරම ලෝකයේ නිතර සිදුවන සිදුවීම් කෙරෙහි ඇතිකරන බලපෑම් ගැනත් යූ ටියුබ් පිලිබද විස්තර වල සදහන් වේ.ඒ අතර 2012 [[:en:Innocence of Muslims|මුස්ලිම් වරුන්ගේ අහිංසකත්වය]] සහ [[:en:anti american|ඇමරිකානු විරෝදීන්]]ට සිදුවන හිංසනයන් ජාත්‍යන්තරව බල පැවැත්වෙන අයුරු දැක්වෙන වීඩියෝපට ද යූ ටියුබ් මගින් ප්‍රචාරය වී ඇත&lt;ref name=CNN20120914&gt;{{cite news |url=http://www.cnn.com/2012/09/13/world/meast/embassy-attacks-main/ |title=U.S. warns of rising threat of violence amid outrage over anti-Islam video |last=CNN Wire Staff |date=September 14, 2012 |publisher=CNN |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140420151428/http://www.cnn.com/2012/09/13/world/meast/embassy-attacks-main/ |archivedate=April 20, 2014 |access-date=April 8, 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.  

[[File:ObamaYouTubers307.png|thumb|right|250px|&quot;යූ ටියුබ් පරම්පරාව&quot; සමග රජය යහපත් සම්බන්ධකමක් පැවැත්විය යුත්තේ කෙලෙසදැයි සාකච්චා කිරීමට යූ ටියුබ් හී අන්තර්ගතයන් පාලනය කරන ප්‍රධානීන් සහ එක්සත් ජනපද ජනාදිපති [[:en:Barack Obama|බරක් ඔබාමා]] ධවල මංදිරයේ දී හමුවූ අවස්ථාව.&lt;ref name=WhiteHouse20140306&gt;{{cite web|last=Jenkins|first=Brad L.|title=YouTube Stars Talk Health Care (and Make History) at the White House|url=http://www.whitehouse.gov/blog/2014/03/06/youtube-stars-talk-health-care-and-make-history-white-house|publisher=WhiteHouse.gov|archiveurl=http://www.webcitation.org/6Nt6OZDwh|archivedate=March 7, 2014|location=Washington, D.C.|date=March 6, 2014}}&lt;/ref&gt;]]

==&lt;big&gt;ආදායම් ප්‍රභවයන්&lt;/big&gt;==

යූ ටියුබ් හී විශාල ප්‍රමාණයක් වෙළද දැන්වීම් වන අතර එයින් ලැබෙන දායකත්වය නිසාම යූ ට්යුබ් වීඩියෝ දර්ශන නරඹන්නන්ට දර්ශන නොමිලයේ නැරඹීමට අවස්ථාව ලැබී ඇත.සාමාන්‍යයෙන් වෙලඳ දැන්වීම් වලින් ලැබෙන ආදායමින් 45%ක් යූ ටියුබ් ලබා ගන්නා අතර 55%ක් උඩුගත කරන්නන්ටද කොටස් කරුවන්ගේ වැඩසටහනකදී ඔවුන්ටද හිමිවේ&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theverge.com/2013/3/4/4062810/youtube-partners-complain-revenue-sharing-google-ads|title=It's not TV, it's the Web: YouTube partners complain about Google ads, revenue sharing|work=The Verge |first=Tim|last=Carmody|date=March 4, 2013|accessdate=May 20, 2013}}&lt;/ref&gt;.[[:en:TubeMogul|ටියුබ්මෝගල්]]ට අනුව 2013දී යූ ටියුබ් හී පෙර සේවා වෙලඳ ප්‍රචාරකයින්ට දර්ශන 1000කට ඩොලර් 7.60ක් වැයවන බව ගණන් බලා ඇත.උද්‍යෝගිමත් දැන්වීම් නිපදවන්නන්ගේ අඩුව නිසා දර්ශනය වන වීඩ්යෝ වලින් භාගයකට වඩා පෙර සේවා දැන්විම් සාමාන්‍යයෙන් අන්තර්ගත නොවේ.වීඩියෝ දර්ශණ වලින් භාගයක් පෙර සේවා දන්වීම් වලින් ලැබෙන බව අනුමාන කරමින් දර්ශණ 1000කදී යූ ටියුබ් කොටස් කරුවෙක් 0.5 X $7.60 X 55% = $2.09 ක ආදායමක් ලබා ගන්නා බව 2013 දී ගන්නන් බලා ඇත&lt;ref name=&quot;nyt&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2014/02/02/business/chasing-their-star-on-youtube.html|publisher=New York Times|title=Chasing Their Star, on YouTube}}&lt;/ref&gt;.&lt;ref name=&quot;nyt&quot; /&gt;.

2013 මැයි මස දී පර්යේෂණ යෝජනා ක්‍රමයකට අනුව මසකට ඩොලර් 0.99 සිට මසකට ඩොලර් 6.99ක් තෙක් මිළ ගනන්වලට දායකත්වයන් සදහා නාලිකාවන් 53ක් හ්දුන්වා දී ඇත.[[:en:Netflix|නෙට්ෆික්ස්]] සහ [[:en:Hulu|හුලු]] වැනි සංගත දායකයින්ගේ සැපයුම් හා තරග කල හැකි ප්‍රයත්නයක් ලෙස මෙය දක්වා ඇත&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theregister.co.uk/2013/05/09/youtube_subscription_channels/|title=YouTube launches subscriptions with 53 paid channels|work=The Register |first=Neil|last=McAllister|date=May 9, 2013|accessdate=May 20, 2013}}&lt;/ref&gt; .


==&lt;big&gt;ප්‍රජාව සම්බන්ධ ප්‍රතිපත්තීන්&lt;/big&gt;==

යූ ටියුබ් හී දක්නට ලැබෙන දර්ශණ වල අපයෝජනයන් අඩු කරනු වස් සමාජමය නිර්ණායකයන් පද්ධතියක් යූ ටියුබ් හී දක්නට ඇත.සාමාන්‍යයෙන් ලිංගික කාර්යන් නිරූපනය කරන හෝ නග්නත්වය ප්‍රකාශ කරන හෝ සත්ත්ව අපයෝජන දර්ශන හෝ කම්පනය ඇතිකරවන දර්ශන හෝ හිමිකරුගෙන් අවසරය නොලබා උඩුගත කිරීම්ද,නුරුස්සන කථන කොටස් ද විලෝපීය හැසිරීම් සහ වැරදි පනණිවිඩද යූ ටියුබ් තුලින් තහනම් කොට ඇත.

===&lt;big&gt;හිමිකම් ඇවිරූ දෑ&lt;/big&gt;===  

වීඩියෝ දර්ශණයක් උඩුගත කෙරෙන අව්ස්ථාවකදී යූ ටියුබ් ග්‍රාහකයින් දක්වන පණිවිඩයකින් කියැවෙන්නේ හිමිකම් ඇවිරීම් රීතීන් උල්ලංඝනය නොකරන ලෙසයි&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/features/rhodri-marsden-why-did-my-youtube-account-get-closed-down-1770618.html|title=Why did my YouTube account get closed down?|work=The Independent |location=London  |first=Rhodri|last=Marsden|date=August 12, 2009|accessdate=August 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;.මෙය නොතකමින් බල නොලත් වීඩියෝ දර්ශණ අඩංගු රූප රාමු විශාල වශයෙන් යූ ටියුබ් හී දක්නට ඇත.[[:en:Digital Millennium Copyright Act|ඩ්ජිටල් මිලේනියම් කොපිරයිට් ඇක්ට්]] නැමති අවසර ගැනීමේ පනතට අනුකූලව කලින් සටහන් කෙරෙන දැන්වීමක් හිමිකම් සහතික කරන්නා ඉදිරිපත් කිරීමට පෙරාතුව යූ ටියුබ් මගින් එම වීඩියෝව ප්‍රචාරය නොකෙරේ.එවැනි ගිවිසුම් විරෝධී කටයුතු කර්න්නේ නම්,අවස්ථා 3කට පසු අදාල උඩුගත කරන්නා විසින් උඩුගත කොට ඇති සියලුම වීඩියෝ දර්ශන ඉවත් කරනු ලැබේ.[[:en:Viacom|වයාකොම්]],[[:en:Mediaset|මීඩියාසෙට්]] වැනි සංවිධාන ඇතුලුව ඉංග්‍රීසි මූලික ගිවිසුම් සංවිධාන මගින් ගොනු කරන ලද නීතිමය නඩු වලින් කියා සිටින්නේ යූ ටියුබ් වෙතින් හිමිකම් ඇවිරීමේ කාර්යට අවශ්‍ය කටයුතු ඉතා සුලුවෙන් ඉටු කර ඇති බවයි&lt;ref&gt;{{Cite news| title = Viacom will sue YouTube for $1bn|publisher=BBC News| url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6446193.stm|accessdate=May 26, 2008 | date=March 13, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mediaset Files EUR500 Million Suit Vs Google's YouTube |url=http://money.cnn.com/news/newsfeeds/articles/djf500/200807301025DOWJONESDJONLINE000654_FORTUNE5.htm |date=July 30, 2008 |publisher=[[CNNMoney.com]] |accessdate=August 19, 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news| title =Premier League to take action against YouTube |work=The Daily Telegraph |location=London  | url = http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=/sport/2007/05/05/ufnrup05.xml|accessdate=May 24, 2008  | date=May 5, 2007}}&lt;/ref&gt;.වයාකොම් ඩොලර් බිලියන එකක වන්දියක් ඉල්ලමින් කියා සිටියේ 150000 කට වඩා වැඩි ලියාපදිංචි නොවූ විඩියෝ දර්ශණ ඉදිරිපත් කිරීම නිසාත් පුදුමාකාර ලෙස මිලියන 1.5 වතාවක් එය නැරඹීමෙන් සිදු වූ හානියට වන්දි ලබා දිය යුතු බවත් ය.මීට පිළිතුරු වශයෙන් දක්වා ඇත්තේ නිර්මාණ ඉදිරිපත් කරන්නන් ඔවුන්ගේ නිර්මාණ සඳහා උදව්වක් ලෙස නීති රීති වලට පරටහැනි ආකාරයට එම කර්යන් යූ ටියුබ් හී දක්වන අතර එය සීමා කිරීමට නොහැකි බවයි&lt;ref&gt;{{Cite news| title = YouTube law fight 'threatens net' |publisher=BBC News| url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/7420955.stm|accessdate=May 28, 2008 | date=May 27, 2008}}&lt;/ref&gt;.එම උසාවි නඩු වාරයේ දී වයාකොම් එක්තරා ආකරයක තීන්දුවක් ලැබූ අතර එයි කියැවුනේ ඔවුන්ගේ වෙබ් අඩවිය නැරඹූ සියලු දෙනාම ගැන නැරඹූ ආකරය පිලිබඳ සවිස්තරව ටෙරා බයිට් 12ක වාර්තාවක් ලබා දිය යුතු බවයි.මෙම නඩු තීන්දුව විවේචනයට ලක් කරන ඉලෙක්ට්‍රොනික් ෆොන්ටයර්  ෆන්ඩ් ආයතනය දක්වා ඇත්තේ පුද්කලික අයිතිවාසිකම් වලට පිටුබලයක් දී ඇති බවයි&lt;ref name=privacy_bbc&gt;{{Cite journal |title=Google must divulge YouTube log |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/7488009.stm |date=July 3, 2008 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Google Told to Turn Over User Data of YouTube |last=Helft |first=Miguel |newspaper=The New York Times |url=http://www.nytimes.com/2008/07/04/technology/04youtube.html |date=July 4, 2008}}&lt;/ref&gt;.ගූගල්ට විරුද්ධව වයාකොම් ගෙන ආ [[:en:summary judgment|නඩු තීන්දුව පිලිබද සාරාංශය]]කින් දැක්වෙන්නේ ගූගල් ආයාතනය ඩ්ජිටල් කොපිරයිට් ඇක්ට් පනත ආරක්ෂා කොට ඇති බවයි.මෙම නඩු තීන්දුව ලබා දී ඇත්තේ ඇමරිකානු නිදහස් විනිසුරුවෙකු වන [[:en:Louis L. Stanton|ලුවිස් එල් ස්ටැන්ටන්ය]].නැවතත් 2012 අප්‍රේල් 5 වන දින එක්සත් ජනපද ඇපල් උවසාවියට ඉදිරිපත් කෙරුන ඉල්ලීමකින් දැක්වෙන්නේ නැවතත් නඩුව ඇසීම සිදු කල යුතු බවයි.අනතුරුව 2014 මාර්තු මස වයාකොම් කලක් තිස්සේ අසන ලද නඩුවට තීන්දුවක් ලබා දීමෙන් පසුව නඩුව අවසන් වී ඇත&lt;ref&gt;{{Cite news| title =Google and Viacom settle seven-year YouTube row| work=[[BBC News]]|url =http://www.bbc.co.uk/news/technology-25665596|accessdate=March 18, 2014| date=March 18, 2014}}&lt;/ref&gt;.2008 අගෝස්තු මස ලෙන්ස් එදිරිව යුනිවර්සල් මියුසික් කෝපරේෂන් මගින් පාලනය වන පරිදි පැනවූ අධිකරන නියෝගය නිසා [[:en:fair use|සාධාරණ භාවිත]] සඳහා හිමිකම් දරන්නන්ට භාවිත ගොනු ඉවත් කිරීමේ වරප්‍රසාදය අහිමි වී ඇති බවයි.පෙන්සිල්වේනියාවේ ග්ලැටිසින් හී ස්ටෙෆනී ලෙන්ස් ඇගේ මාස 13ක් වයසැති පුත්‍රයාගේ &quot;ලෙට්ස් ගෝ ක්‍රේසි&quot; ගීතය ඉදිරිපත් කරන නැටුම් වීඩියෝව යූ ටියුබ් හී තත්පර 29ක වීඩියෝපටයක් ලෙස උඩුගත කරන ලදී.මෙම කරුනද ඉහතින් සඳහන් කරන ලද නීතිමය ගැටලුවට අදාල විය&lt;ref&gt;{{Cite news |first=Bob |last=Egelko |title=Woman can sue over YouTube clip de-posting |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/08/20/MNU412FKRL.DTL |quote= |work=San Francisco Chronicle |date=August 20, 2008 |accessdate=August 25, 2008 |archive-date=March 5, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120305184744/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/08/20/MNU412FKRL.DTL |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.වෘත්තීය ගායක [[මට් ස්මිත්]] විසින් ගෙනෙන ලද සමිට් එන්ටර්ටේන්මන්ට් එරෙහිව ස්මිත් නඩුවෙන් ඔහු කියා සිට්යේ යූ ටියුබ් හී හිමිකම් දැන්වීම අනිසි ලෙස භවිතය පිළිබ්දව විරෝධය දක්වන බවයි.ආඥා 7කින් යුත් තීන්දුවේ අඥා 4ක්ම ස්මිත්ට පක්ෂව ක්‍රියාත්මක විය&lt;ref&gt;{{cite web |title=Order |url=http://scholar.google.com/scholar_case?case=4653165041580834913# |author=District Judge James G. Carr |work=Smith v. Summit Entertainment LLC |publisher=United States District Court, N.D. Ohio, Western Division |date=June 6, 2011 |accessdate=November 7, 2011}}&lt;/ref&gt;.2012 අප්‍රේල් මස [[:en:Hamburg|හම්බර්ග්]] උසාවියෙන් නිකුත් කරන ලද නියෝගයෙන් ග්‍රාහකයන්ට එවන ලද හිමිකම් ඇවිරුන වීඩියෝ පිළිබඳ වගකීම යූ ටියුබ් දැරිය යුතු බව දැක්විනි.ජර්මනියේ හිමිකම් ඉදරිපත් කිරීමේ සංවිධාන තර්ක කරන්නේ ජර්මානු හිමිකම් ඇවිරීමේ සංගීතපට ආකර්ෂණය සඳහා අවශ්‍ය කටයුතු සම්පාදනය නොවූ බවයි.මේ ගැන අදහස් දක්වමින් යූ ටියුබ් පවසා සිටියේ කලා කරුවන්ට ගීත රචකයින්ට කතුවරුන්ට ප්‍රකාශකයින්ට සහ ගීත තැටි ලේබල් වලට ප්‍රතිලාබ ලැබෙන, එමෙන්ම යූ ටියුබ් සමාජ වලට ප්‍රයෝජනවත් වන පරිදි ජර්මනියේ ප්‍රකාශයට විසදුම් සොයා ගැටලුව නිරාකරනය කිරීම තව දුරටත් සිදුවන බවයි&lt;ref&gt;{{Cite news| title = YouTube loses court battle over music clips|work=[[BBC News]] |location=London| url = http://www.bbc.co.uk/news/technology-17785613|date=April 20, 2012|accessdate=April 20, 2012 }}&lt;/ref&gt;}}.කෙසේ හෝ මෙම බලපත්‍ර සේවාව තවමත් අවශ්‍ය එකගතාවන් වලට නොපැමිණි බැවින් 2009 සිට ජර්මනියේ හිමිකම් ඇවිරීමේ නියෝග සහිත වීඩියෝපට සඳහා තහංචි පනවා ඇත.යුනිවර්සල් මියුසික් ගෲප් සහ යූ ටියුබ් අතර ඇතිකරගත් එකගතාවයකට අනුව යම්කිසිවෙක් උඩුගත කරන වීඩියෝපට සම්බන්ධයෙන් ඇති ගැටලු [[:en:Universal Music Group|UMG]] වෙත වාර්ථා කලයුතු අතර එය [[:en:Digital Millennium Copyright Act|DMCA]] පනතට අදාල වන ලෙස ඉන්පසු සකසනු ලැබේ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://torrentfreak.com/youtube-deal-with-universal-blocks-dmca-counter-notices-130405/ |title=YouTube's Deal With Universal Blocks DMCA Counter Notices |publisher=TorrentFreak |date=April 5, 2013 |accessdate=April 5, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://support.google.com/youtube/bin/answer.py?hl=en&amp;answer=3045545 |title=Videos removed or blocked due to YouTube's contractual obligations |publisher=[[Google]] |accessdate=April 5, 2013}}&lt;/ref&gt;.

====&lt;big&gt;අන්තර්ගත හඳුනා ගැනීම්&lt;/big&gt;====

2007 ජූනි මසදී ස්වය්ංක්‍රීයව උඩුගත කිරීමේ ක්‍රමයක් පර්යේශන මට්ටමෙන් අරඹා ඇත.මෙය ගූග්ල් හී ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී එරික් ස්මිත් විසින් හදුන්වා දී ඇත්තේ වයාකොම් වැනි ආයතනය සමග ගනුදෙනු කරනු ලබන විට මෙමගින් ලාබ ලබාගත හැකි බවයි&lt;ref&gt;{{Cite news|first= Kevin J.|last= Delaney|title=YouTube to Test Software To Ease Licensing Fights |url=http://online.wsj.com/article/SB118161295626932114.html|quote= |work=Wall Street Journal |date=June 12, 2007 |accessdate=December 4, 2011 }}&lt;/ref&gt;.මෙම පද්ධතිය අන්තර්ගත හඳුනා ගැනිම ලෙස හදුන්වන අතර හිම්කම් ඇවිරුන ශ්‍රව්‍ය සහ දෘශ්‍ය සදහා හදුනා ගැනීමේ ගොනුවක් නිර්මාණය වන අතර එය දත්ත පාදක වල ගබඩා කරනු ලැබේ.වීඩියෝ දර්ශන උඩුගත වීමේදී දත්ත පාදක පිරික්සා බලා ගැලපීමක් හමුවේනම් එය හිමිකම් ඇවරීමේ නීතිය උල්ලංඝනය කොට ඇතිබව දන්වනු ලැබේ&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;[http://www.youtube.com/t/contentid_more More about Content ID] YouTube. Retrieved December 4, 2011.&lt;/ref&gt;.මෙය සිදුවීමේදී අන්තර්ගතය හිමිකරුට දර්ශනය නොවන ලෙසට එය අසුරා තැබිය හැකි අතර සංඛ්‍යාන වාර්ත හෝ මාර්ග පිරික්සා බලා වීඩියෝවට දැන්වීම් ඇතුලත් කල හැක&lt;ref name=&quot;youtube&quot; /&gt; Content ID accounts for over a third of the monetized views on YouTube.&lt;ref&gt;[http://www.youtube.com/t/press_statistics Press Statistics] YouTube. Retrieved March 13, 2012.&lt;/ref&gt;.මෙම අන්තර්ගත හදුනා ගැනීම මගින් ඉතාම නිරවද්‍ය ලෙස උඩුගත කළ කොටස් යෝග්‍ය ප්‍රමාණයකින් හෝ තත්වයකින් යුත් ගොනුවක් දැයි පිරික්සා බලා සාර්ථක ID ගොනුවක් නිර්මාණය වන බව යූටියුබ් පෙන්වා දෙයි.කෙසේ හෝ මෙම ස්වයංක්‍රීය පිරික්සීම් සාර්ථක වන්නේ පුද්ගලයෙක් එය සත්‍ය දැයි පිරික්සීමෙන් අනතුරුව ය. 

===&lt;big&gt;මතභේදයට තුඩු දුන් අන්තර්ගතයන්&lt;/big&gt;===

යූ ටියුබ්හී ඇති සාවද්‍ය හෝ වැරදි සහ ගත වීඩියෝ විවේචනයට ලක්වීමක් දැකිය හැකිය.අපහාසාත්මක,ලිංගික අපචාරාත්මක සහ අපරාද සිදු කිරීමට යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය අඩංගු වීඩියෝ දර්ශන ඇතුලත් වීඩියෝපට උඩුගත කිරීම යූ ටියුබ් [[:en:|terms of service|සේවා කොන්දේසි]] මගින් තහනම් කොට ඇත&lt;ref name=&quot;guidelines&quot;&gt;{{cite web| url = http://youtube.com/t/community_guidelines| title = YouTube Community Guidelines | publisher = YouTube| accessdate =November 30, 2008}}&lt;/ref&gt;.මතභේදයට තුඩු දුන් එනම් 1989 ලෝක කුසලාන පාපන්දු ක්‍රීඩා උළෙලීදී සිදු වූ පාපන්දු ලෝලීන් 96 දෙනෙකුට මරු කැඳ වූ [[:en:Holocaust denial|හොල්කෝස්ට් ඩැනියෙල්]] සහ [[:en:Hillsborough disaster|හිල්ස්බ්‍රෝ ව්‍යසනය]] වැනි සිද්ධීන් මෙහි ලා දැක්විය හැකිය&lt;ref&gt;{{cite web| title =YouTube criticized in Germany over anti-Semitic Nazi videos| publisher = Reuters| url = http://www.haaretz.com/hasen/spages/898004.html|accessdate=May 28, 2008 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| title =Fury as YouTube carries sick Hillsboro video insult| publisher = icLiverpool| url = http://icliverpool.icnetwork.co.uk/0100news/0100regionalnews/tm_headline=fury-as-youtube-carries-sick-hillsboro-video-insult%26method=full%26objectid=18729523%26page=1%26siteid=50061-name_page.html|accessdate=May 24, 2008 }}{{dead link|date=February 2014}}&lt;/ref&gt;.භාවිතා කරන්නන් නුසුදුසු යැයි සඳහන් ධජයන් ප්‍රදර්ශනය මගින් එවැනි දේ නිරීක්ෂණය කොට වෙබ් අඩවියේ නීති රීති උල්ලංඝනය වන බැව් අනාවරණය කරගැනීමට හා තීරණ ගැනීමට යූ ටියුබ් හී නිළධාරීන් විසින් මෙම ධජ ක්‍රමය උපයෝගී කොට ගනී.බ්‍රිතාන්‍ය නියෝජිත මන්ත්‍රී මන්ඩලයේ සංස්කෘතික සහ මාධ්‍ය කමිටුව 2008 ජූලි මස දන්වා සියටියේ යූ ටියුබ් හී වීඩියෝ ප්‍රතිපත්තීන් විවාදයට තුඩු දෙන බවත් ග්‍රාහක ජනක අන්තර්ගතයන් ලෙස එම වෙබ අඩවිය ප්‍රමිති කරණය කළයුතු බවයි.&quot;&quot;ප්‍රචාරයට ඉඩ දෙන සියල්ලටම දැඩි නීති ඇති අතර නුසුදුසු යමක් පිලිබදව ඕනෑම අයෙකුට කංඩායමකට ඒ පිලිබදව පැමිණිලි කළ හැකි නිසා ඒ සම්බන්ධව ක්ශණික පියවර ගත හැකිය.උඩුගත කරන අන්තර්ගතයන් ගැන සැළකීමේ දී නීති විරෝධී සුලුතර කුඩා ප්‍රමාණයේ වීඩියෝ පට සැනෙකින් ඉවතට ඇදීයනු ඇත&quot;&quot;&lt;ref&gt;{{Cite news| title =YouTube attacked by MPs over sex and violence footage|work=The Daily Telegraph |location=London  | url = http://www.telegraph.co.uk/connected/main.jhtml?xml=/connected/2008/07/31/dlyoutube131.xml|accessdate=August 21, 2008  | first1=James | last1=Kirkup | first2=Nicole | last2=Martin | date=July 31, 2008}}&lt;/ref&gt;.(2008 ජූලි උපුටනයකි).[[:en:imam|ඉමාමි]] [[:en:Anwar al-Awlaki|අන්වර් අල් අව්ලාකි]] ගේ පණිවිඩයකින් කියැවුනු &quot;&quot;ගෘහීය ත්‍රාසයන්&quot;&quot; ඇති කිරීමට අපි සහාය වන්නෙමු&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.foxnews.com/politics/2010/10/25/rep-weiner-calls-youtube-al-awlakis-videos/ |title=Al-Awlaki's YouTube Videos Targeted by Rep. Weiner |publisher=Fox News |date=October 25, 2010 |accessdate=November 13, 2010}}&lt;/ref&gt; යන අදහස ඇතිව වෙබ් අඩවියෙන් නිකුත් කරන වීඩියෝ ගැන ඇමරිකානු කොංග්‍රස් සභික [[:en:Anthony Weiner|ඇන්තනී වේනර්]] අවධානය යොමු කර ඇති අතර ඒ ගැන බලපෑම් කිරීමටද 2010 ඔක්තොම්බර් මසදී මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු දක්වා ඇත.බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍ය [[:en:Pauline Neville-Jones|පෝලින් නෙවිල් ජොන්]] මතයක් ඉදිරිපත් කරමින් කියා ඇත්තේ මෙවැනි වෙබ් අඩවි සඳහා කිසිම අයුරකින් එක්සත් රාජධානිය තුල ඉඩ ලබා නොදිය යුතු බවයි.මෙමගින් ඉතා දරුණු නොවිසදෙන මිනී මැරුම් වැනි දේ ඇතිවෙන බව  පෙන්වා දෙයි.එමගින් මහජනතාවට කිසිදු යහපතක් සිදු නොවේ.බෝම්බ නිශ්පාදනය,අපහාස ප්‍රකාශ වැනි අල් මව්ලානික් ගේ මත පල කෙරෙන වීඩියෝ විශාල ප්‍රමාණයක් එම වෙබ් අඩවිය තුලින් ඉවත් කල බවත් [[:en:foreign terrorist organization|විදේශීය ත්‍රස්ත සංවිධාන]] වශයෙන් හදුනා ගත හැකි ආයතන වලට අදාල ගිනුම් හරහා මෙවැනි අක්‍රමික දෑ අතුල් වන බව දක්වා ඇත&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2010/11/05/world/05britain.html?_r=1&amp;adxnnl=1&amp;adxnnlx=1289639324-GpxO1vB7vZ5y1qXSlTRnWA |title=YouTube Withdraws Cleric's Videos |work=The New York Times|date=November 4, 2010 |accessdate=November 13, 2010 |first1=John F. |last1=Burns |first2=Miguel |last2=Helft}}&lt;/ref&gt;.2010 දෙසැම්බර් මසදී යූ ටියුබ් ග්‍රාහකයින්ට නුසුදුසු වීඩියෝ සදහා ධජ එසැවීමේදී ත්‍රස්ථවාදයට උරදෙයි යන්න දක්වා ඇත&lt;ref&gt;{{Cite news| title =YouTube is letting users decide on terrorism-related videos|author=Bennett, Brian|work=Los Angeles Times| url = http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-na-youtube-terror-20101213,0,3375845.story|accessdate=December 14, 2010 | date=December 12, 2010}}&lt;/ref&gt;.

===&lt;big&gt;පරිෂීලක ප්‍රතිචාර&lt;/big&gt;===

වීඩියෝ විශාල ප්‍රමාණයක ප්‍රතිචාර දැක්විය හැකි බව දක්වන අතර එම අන්තර් ග්‍රාහකයන් ගේ ස්වභාවය හා අඩංගු දේවල් වල ඍණාත්මක භාවයට ආකර්ෂණය වීම නිතැනින්ම සිදුවිය.සමාජයේ නොදනුවත්කම මෙන්ම ඔවුන්ගේ දැනීමද එක සේ සන්නද්ධ කිරීමට යූ ටියුබ් කටයුතු කරන අතර මීට කලින් නොදුටු පරාසයක සමාජය හා එක්ව යාමට [[:en:Web 2.0|වෙබ් 2.0]] සමත් බව ප්‍රසාද මුඛයෙන් කත කරන ටයිම්ස් 2006දී ප්‍රකාශ කොට ඇත.මිනිසත්බවේ අනාගතය ගැන වැලපීමට සිදුවන බවත් තවත් විවේචනයක දැක්වේ, ඉන් ගම්‍ය වන තවත් කරුණකි අසභ්‍ය හා නිරුවතට විරෝධය දැක්වීම පමණක් ම ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි&lt;ref&gt;[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1569514,00.html &quot;Time's Person of the Year: You&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130828025236/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1569514,00.html |date=2013-08-28 }}, ''Time'', December 13, 2006&lt;/ref&gt;. 

==&lt;big&gt;වාරණය සහ පෙරණය&lt;/big&gt;==

2012 සැප්තැම්බර් වන විට චීනය,[[ඉරානය]],පකිස්ථානය,තුර්ක්මේනිස්ථානය යන රටවල් යූ ටියුබ් තහංචිය සදහා නැගී සිටියහ.
:යූ ටියුබ් වාරනය හේතු කිහිපයක් නිසා සිදුවිය
*සමාජමය හෝ දෙශපාලනික කැළඹීම් ඇතිවිය හැකි කොටස් මහජනතාවට ඉදිරිපත් කිරීම සීමා කිරීම.
*රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්,රජයක්,රජයේ නිළධාරීන්,ආගමක් හෝ ආගමික විවෙචනය වැලැක්වීම.
* ජාතික නීතීන් උල්ලංගනය,හිමිකම් ඇවිරීම් සහ පුද්ගලික දේපල ආරක්ෂන නීති.
*අවලාද හෝ අපහාස සදාචාර ප්‍රතිපත්තීන් හෝ සදාචාර පදන වූ නීති සහ ජාතික ආර්ක්ෂක නීතීන්.
*තරුණයින්ට අයෝග්‍ය යැයි තීරණය කළ වීඩියෝ වෙතට ළගාවීම වැලැක්වීම.
*වැඩපලේ හෝ පාසැල්වල වියවුල් බව වික්ෂෙපනය අවම කරලීම සහ භාවිත ජාලීය කලාප පළල ප්‍රමාණය අඩු කිරීම.

සමහර රටවල දිගු කාලීන ස්ථාවර නියෝගමත හෝ මැතිවරණ පැවැත්වීම වැනි ව්‍යාකූල තත්වයන් හීදී තාවකාලිකව සීමිත කාල සීමාවන්ට යූ ටුයුබ් තහනම් කිරීම් සිදුකොට ඇත.තවත් රටවලදී සමහර විශේශිත වීඩියෝ දර්ශණ වලට පිවිසීම අසීරු අතර වෙබ අඩවිය මුලුමුනින්ම වාගේ විව්‍රුත ලෙස දැක්වෙයි.එක්තරා වීඩියෝ දර්ශණයක් තහනම් කොට ඇති විට මුලුමහත් වෙබ් අඩවියටම වාගේ පිවිසීමට තහන්චි පැනවෙයි.එවැනි විටෙක යූ ටියුබ් සාමාන්‍යයෙන් එම වීඩියෝවට පිවිසීම සීමා කරන අතර එවැනි අවස්ථාවල දැක්වෙන්නේ සේවා කටයුතු වලට නවතා ඇති ලෙසයි.ව්‍යාපරික ස්ථාන,පසැල්,රජයේ ආයතන සහ වෙනත් පෞද්ගලික ආයතන නිරන්තරව සමාජමය මාධ්‍ය අඩවි නවතාලීම සිදුවන්නේ කලාප පළල සීමාවන් හෝ බලපෑමක් හේතුවෙනි.

යූ ටියුබ් වෙතට පිවිසීමට තහනම් කරන ලද රටවල් කීපයක් ඇත
:*සමාජමය හෝ සදාචරාත්මක හේතුමත යූ ටියුබ් හා එවැනි වෙබ් අඩවි කරා පිවිසීම 2006 දෙසැම්බර් මස 3 වන දින ඉරානය විසින් තාවකාලිකව අවහිර කරන ලදී.එය සිදුවූයේ ඉරාන ජතික සෝප් නාට්‍ය නිලියකගේ ලිංගික දර්ශන ප්‍රදර්ශණය වීම නිසාය&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.guardian.co.uk/iran/story/0,,1963166,00.html|title=Censorship fears rise as Iran blocks access to top websites|date=4 November 2006|accessdate =17 December 2006 |work=The Guardian |location=London   | first=Robert | last=Tait}}&lt;/ref&gt;.2009 [[:en:Iranian presidential election, 2009|ඉරාන මැතිවරණ]] සමයේදී එම තහනම ඉවත් කල අතර,අහින්සක මුස්ලිම්වරු නැමති වීඩියෝ දර්ශනය හේතුවෙන් නැවත තහනම් කරන ලදී&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2012/09/24/world/meast/iran-youtube-blocked/index.html |title=Iran blocks YouTube, Google over Mohammed video |publisher=CNN.com |date=24 September 2012 |accessdate=24 September 2012}}&lt;/ref&gt;.
:*[[:en:Thailand|තයිලන්තය]]&lt;ref&gt;{{Cite news| title =Thailand blocks access to YouTube|publisher=BBC| url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/6528303.stm|accessdate=30 November 2008 | date=4 April 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Ban on YouTube lifted after deal | date=31 August 2007 | url=http://nationmultimedia.com/2007/08/31/headlines/headlines_30047192.php | work=[[The Nation]] | access-date=11 April 2014 | archive-date=3 September 2007 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070903101635/http://www.nationmultimedia.com/2007/08/31/headlines/headlines_30047192.php | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;,[[:en:China|චීනය]]&lt;ref&gt;{{cite web| title =Youku Transcends YouTube as China Becomes Center of Internet|last=Lococo|first=Edmond|last2=Lee|first2=Mark| publisher = Bloomberg News| url =http://www.businessweek.com/news/2010-10-17/youku-transcends-youtube-as-china-becomes-center-of-internet.html|accessdate=23 October 2010|date=17 October 2010}}{{dead link|date=July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=China 'blocks YouTube video site'|author=Sommerville, Quentin|publisher=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7961069.stm|accessdate=24 March 2009 | date=24 March 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title =YouTube遭中國封鎖？ | work = | publisher =Now News | date =19 October 2007 | url =http://www.nownews.com/2007/10/19/11444-2174423.htm | accessdate = 8 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title =China Blocks YouTube | publisher=PC World | date =18 October 2007 | url =http://www.pcworld.com/article/138599/article.html | accessdate = 8 April 2013}}&lt;/ref&gt;,[[:en:Australia|ඕස්ට්‍රේලියාව]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.australianit.news.com.au/story/0,24897,21330109-15306,00.html|title=States still hold out on YouTube|date=6 March 2007|author=Colley, Andrew|publisher=Australian IT|accessdate=11 October 2007|archive-date=23 February 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090223201413/http://www.australianit.news.com.au/story/0,24897,21330109-15306,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;,[[:en:Morocco|මොරොක්කෝව]]&lt;ref&gt;{{Cite news| title =YouTube site 'blocked' in Morocco|work=[[BBC News]]  | url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/6702973.stm|accessdate=25 December 2013 | date=29 May 2007}}&lt;/ref&gt; වැනි රටවල් ද යම් යම් අවස්ථා වල්දී යූ ටියුබ් අවහිර කරන ලදී.
:*[[:en:Turkey|තුර්කිය]]ද මෙවැනි අවහිර කිරීම් සිදු කර ඇති අතර වසර දෙක හමාරක් පමණ කාලයක් පමණ මෙම තනම පැවත ඇත&lt;ref name=&quot;gatekeepers&quot;&gt;{{Cite news|author= Rosen, Jeffrey|title=Google's Gatekeepers |url=http://www.nytimes.com/2008/11/30/magazine/30google-t.html?_r=1&amp;partner=rss&amp;emc=rss&amp;pagewanted=all |quote= |work=The New York Times |date=30 November 2008 |accessdate=1 December 2008 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bbc turkey&quot;&gt;{{Cite news|title=Turkey goes into battle with Google|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/10480877.stm |quote= |publisher=BBC News |date=2 July 2010 |accessdate=3 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| title =Turkey lifts two-year ban on YouTube|publisher=BBC News| url=http://www.bbc.co.uk/news/technology-11659816|date=30 October 2010|accessdate=31 October 2010 }}&lt;/ref&gt;.ඉන් පසුව නැවත වතාවක් තුර්කිය විසින් යූ ටියුබ් තහනම් කර ඇති අතර එහිදී පවසා ඇත්තේ ඉහල මට්ටමේ එය ඉහල මට්ටමේ බුද්ධිය වෑස්සීමක් ලෙසටය&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.businessinsider.com/youtube-blocked-in-turkey-2014-3?utm_source=feedburner&amp;utm_medium=feed&amp;utm_campaign=Feed%3A+businessinsider+(Business+Insider) | title=YouTube Blocked In Turkey Amid High-Level Intelligence Leak | publisher=[[Business Insider]] | date=March. 27, 2014 | accessdate=March 27, 2014 | author=Kelley, Michael}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.bbc.com/news/world-europe-26773702 | title=Turkey moves to block YouTube access after 'audio leak' | publisher=[[BBC]] | date=March 27, 2014 | accessdate=March 27, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.nbcnews.com/tech/tech-news/youtube-banned-turkey-n63776 | title=YouTube Banned in Turkey | publisher=[[NBC News]] | date=March 27, 2014 | accessdate=March 27, 2014 | author=Wagstaff, Keith}}&lt;/ref&gt;.
:*ඉස්ලාමීය විශ්වාසයන්ට එරෙහිව නීති විරෝධී ද්‍රව්‍ය සේ පකිස්ථානය 2008 පෙබරවාරි 23 වන දින යූ ටියුබ් වෙත පිවිසීම අවහිර කරන ලදී.[[:en:Muhammad|මහම්මත් තුමා]] පිලිබදව තැනුන කාටූන් චිත්‍රපටයක් ප්‍රදර්ශනය කිරීම මෙයට හේතු ලෙස දක්වා ඇත&lt;ref&gt;{{Cite news| title =Pakistan blocks YouTube website|publisher=BBC| url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/7261727.stm|accessdate=30 November 2008 | date=24 February 2008}}&lt;/ref&gt;.මෙහි අතුරු ප්‍රතිඵළයක් ලෙස අසල් වැසි රටවලටද බලපාන අයුරින් විශ්වීය විදුලිය ඇනහිටීමක් දක්වා ව්‍යාප්ත විය&lt;ref name=&quot;PAK-ban-lifted&quot;&gt;{{Cite news| title = Pakistan lifts YouTube ban | url = http://www.abc.net.au/news/stories/2008/02/27/2173501.htm?section=world |agency=AFP | publisher = [[ABC News (Australia)]] | date = 26 February 2008 | accessdate = 26 February 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news| title =Pakistan lifts the ban on YouTube|publisher=BBC| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/7262071.stm|accessdate=30 November 2008 | date=26 February 2008}}&lt;/ref&gt;.ඉන් අනතුරුව 2008 පෙබරවාරි 26 දී රජයේ මැදිහත් වීමෙන් විරෝධයට තුඩු දුන් කොටස් ඉවත් කර ගැනීමෙන් පසු මෙම තහංචිය අවසන් කෙරුනි.
මෙවැනි අයුරින් [[:en:Turkmenistan|තුර්කිමෙස්තානය]],[[:en:Libya|ලිබියාව]],[[:en:Afghanistan|ඇෆ්ගනිස්ථානය]],[[:en:Bangladesh|බංගලිදේශය]],[[:en:Russia|රුසියාව]]  සහ [[:en:Sudan|සූඩානය]] වැනි රටවල් ඉන් පසුකාලීනව ඊජිප්තුවද යූ ටියුබ් හී දර්ශණය වන වීඩියෝ සම්බන්ධව විරෝධය දක්වනු වස් යූ ටියුබ් තහනම් කිරීම් සිදුවිය&lt;ref&gt;[http://www.afghanistantimes.af/news_details.php?id=1654&amp;&amp;cid=1 &quot;Afghanistan to unblock YouTube – Afghanistan Times&quot;], 1 December 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.reuters.com/article/2012/09/12/us-afghanistan-youtube-idUSBRE88B0SC20120912 &quot;Afghanistan bans YouTube to block anti-Muslim film&quot;], Miriam Arghandiwal, Reuters (Kabul), 12 September 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.independent.co.uk/news/world/asia/youtube-blocked-in-bangladesh-over-prophet-mohamed-video-8152056.html &quot;YouTube blocked in Bangladesh over Prophet Mohamed video&quot;], ''The Independent'' (AP), 18 September 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.washingtonpost.com/business/economy/youtube-blocked-in-pakistan/2012/09/17/30081fa2-00ea-11e2-b257-e1c2b3548a4a_story.html &quot;YouTube blocked in Pakistan&quot;], Hayley Tsukayama, ''Washington Post'', 17 September 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news| title =Pakistan, Bangladesh Block YouTube Amid Islam Film Protests|publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]| url =http://www.bloomberg.com/news/2012-09-18/pakistan-bangladesh-block-youtube-to-restrict-anti-islam-film.html|accessdate=18 September 2012 | date=18 September 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Russian court bans anti-Islam film|url=http://www.thenews.com.pk/Todays-News-1-134721-Russian-court-bans-anti-Islam-film|newspaper=The News|date=29 September 2012|access-date=11 April 2014|archive-date=17 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117060611/http://www.thenews.com.pk/Todays-News-1-134721-Russian-court-bans-anti-Islam-film|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 
 
==වැඩිදුර අවධානයට==
{{Spoken Wikipedia|Youtube spoken word.ogg|2011-03-26}}


* [[:en:CNN-YouTube presidential debates|CNN-යූ ට්යුබ් ජනාදිපතිවරණ විවාද]]
* [[:en:List of YouTube personalities|යූ ටියුබ් වලට ලැබුණ දෝෂාරෝපණ ලැයිස්තුව]]
* [[:en:Reply Girls|කාන්තා ප්‍රතිචාර]]
* [[:en:YouTube AwardsYouTube Awards|යූ ටියුබ් වෙත ලැබුණ සම්මාන]]
* [[:en:YouTube Live|සජීවී]]
* [[:en:YouTube Multi Channel Network|යූ ටියුබ් බහුමාධ්‍ය ජාලකරණය]]
* [[:en:YouTube Symphony Orchestra|යූ ටියුබ් සංධ්වනි]]
* ''[[:en:Viacom International Inc. v. YouTube, Inc.|වයාකොම් ආයතනයට එදිරිව යූ ටියුබ් ආයතනය]]''

'''සාමාන්‍ය:'''
* [[:en:Alternative media|විකල්ප මාධ්‍ය ]]
* [[:en:Comparison of video hosting services|වීඩ්යෝ ධාරක සේවාවන් සැසදීම]]
* [[:en:List of Internet phenomena|අන්තර්ජාල සංසිද්ධි]]
* [[:en:List of video hosting services|වීඩියෝ ධාරක සේවාවන් ලැයිස්තුව]]

      
==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

===වැඩිදුර කියවීමට===
{{refbegin}}
* {{cite book| last = Kelsey| first = Todd| title = Social Networking Spaces: From Facebook to Twitter and Everything In Between| url = http://books.google.com/?id=1EgTu8fFMJgC| year = 2010| publisher = Springer-Verlag| isbn = 978-1-4302-2596-6 }}
* {{cite book| last = Lacy| first = Sarah| title = The Stories of Facebook, YouTube and MySpace: The People, the Hype and the Deals Behind the Giants of Web 2.0| year = 2008| publisher = Crimson| location = Richmond| isbn = 978-1-85458-453-3 }}
* {{cite news|url=http://www.nytimes.com/2012/07/01/magazine/on-youtube-amateur-is-the-new-pro.html?hpw |title=On YouTube, Amateur Is the New Pro |publisher=New York Times |date=2012-06-28}}
{{refend}}

==භාහිර සබැඳීන්==
{{Sister project links}}
* {{Official website|//www.youtube.com|mobile=//m.youtube.com}}
* {{Blogger|youtube-global|YouTube}}
* [//www.youtube.com/yt/press/ Press room – YouTube]
* [https://developers.google.com/youtube/ YouTube – Google Developers]
* {{cite web|last=Haran|first=Brady|title=Why do YouTube views freeze at 301?|url=http://www.numberphile.com/videos/301_views.html|work=Numberphile|publisher=Brady Haran|authorlink=Brady Haran|coauthors=Hamilton, Ted}}
* {{cite journal|title=The 22 Key Turning Points In The History Of YouTube|url=http://www.businessinsider.com/key-turning-points-history-of-youtube-2013-2?op=1|journal=Business Insider|date=15 February 2013|last=Dickey|first=Megan Rose|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140310221037/http://www.businessinsider.com/key-turning-points-history-of-youtube-2013-2?op=1|archivedate=10 March 2014|access-date=11 April 2014|url-status=dead}}

[[ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාලය]]
[[ප්‍රවර්ගය:වෙබ් අඩවි]]</text>
      <sha1>5tzqb6gr4r1oj37fkdkb7soewh2aatj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ග්‍රහ නිහාරිකා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52650</id>
    <revision>
      <id>788698</id>
      <parentid>744492</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T03:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52228" sha1="dcqatnuwb7s9w1l56769lpay6oknz3t" xml:space="preserve">
[[File:NGC6543.jpg|thumb|alt=The image's organization is similar to that of a cat's eye. A bright almost pinpoint white circle in the center depicts the central star. The central star is encapsulated by a purple and red irregularly edged, elliptically shaped area that suggests a three dimensional shell. This is surrounded by a pair of superimposed circular regions of red with yellow and green edges, suggesting another three dimensional shell.|X-ray/ප්‍රකාශ සංයුක්ත [[Cat's Eye Nebula]] රූපය.]]

[[File:NGC 6326 by Hubble Space Telescope.jpg|thumb|NGC 6326,ද්විත්වයකින් ආලෝකමත් වූ එළියට විහිදුන වායුන්ගෙන් දිදුලන ග්‍රහ නිහාරිකාවක්&lt;ref name=&quot;Miszalski2011&quot;&gt;{{harvnb|Miszalski|Jones|Rodriguez-Gil|Boffin|2011}}&lt;/ref&gt; central star.]]

ග්‍රහ නිහාරිකාවක් යනු විමෝචක නිහාරිකාවකි,බොහෝ අවස්ථාවන් වලදී PN හෝ PNe යන කෙටි යෙදුමෙන් හැදින්වෙන එය රතු යොධ ග්‍රහයන්ගෙන් අවසන් කාලයේ නිකුත් වන අයනික වයුවන්ගෙන් සැදුන බබලන ප්‍රසරණය වෙමින් පවතින කවරයකින් සමන්විත වේ. 'නෙබියුලා'(nebula) යන වචනය ලතින් භාෂාවේ මීදුම හෝ වලාකුළ යන්නයි.
එමෙන්ම 'ග්‍රහ නිහාරිකාව/ ග්‍රහ නෙබියුලාව' යන වැරදි ව්‍යවහාරික වචනය මුලින්ම පටබැඳුනේ 1780 වර්ෂයේ, විලියම් හර්ෂල් නැමති තාරකා විද්‍යාඥයා විසින් ඔහුගේ දුරදක්නයෙන් මුලින් බලන විට මෙම වස්තූන් මුලින් පෙනී ඇත්තේ අලුතින් සැදුන ග්‍රහ මණ්ඩල ලෙසින් ය. මෙම වස්තූන් සඳහා හර්ෂල් යෙදූ නාමය තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් යොදා ගැනුනු අතර දැනටත් එය වෙනස් වී නොමැත. සාමාන්‍ය තාරකා ජීව කාලයක් වන වසර බිලියන ගණනක් සමඟ සංසන්දනය කර බැලීමේ දී අවුරුදු දස දහසක් පමණක් වන හෙයින් සාපේක්ෂව කෙටි කාලයක් තුළ පවතින සංසිද්දීන් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

බොහෝ ග්‍රහ නිහාරිකා නිර්මාණය වන ආකාරය පිළිබඳ වන මතයක් වන්නේ : තරුවක අවසාන සමයේ එහි රතු යෝධ අවධියේ, අනාවෟත සංදීප්ත ගර්භය මඟින් නිකුත් කරන පාරජම්බුල විකිරණ, නෙරපීමට ලක් වූ බාහිර ස්ථරය අයනීකරණයට ලක් කරනු ලබනවා. මෙම ශක්ත්‍යායනයට ලක් වූ නිහාරිකා වායූන්ගෙන් සැදුම් ලත් කවරය මඟින් උරාගත් පාරජම්බුල ශක්තීන් දෘශ්‍යමාන පරාස ලෙසින් නැවත විකිරණය වී ග්‍රහ නිහාරිකා ලෙස දෘශ්‍යමාන වේ.
තීරණාත්මක භූමිකාවක් මන්දාකිණියේ රසායනික පරිනණාමය පිලිබඳ ඉටුකරයි. එය තාරකාවන්ගෙන් නැවත ද්‍රව්‍යයන් අන්තර් තාරකා මධ්‍ය යොමු කිරීමෙන් මූලද්‍රව්‍ය, න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා වල නිපැයුමක් (කාබන්,නයිට්‍රජන්,ඔක්සිජන් සහ කැල්සියම් ආදිය)
ඈත මන්දාකිනි වල වැදගත් තොරතුරු ග්‍රහ නිහාරිකා මගින් සොයා ගැනීමට මෙන්ම විසඳාගැනීමටද හැකියාව ඇත.


== නිරීක්ෂණ  ==
[[File:NGC7293 (2004).jpg|thumb|alt=Colorful shell which has an almost eye like appearance. The center shows the small central star with a blue circular area that could represent the iris. This is surrounded by an iris like area of concentric orange bands. This is surrounded by an eyelid shaped red area before the edge where plain space is shown. Background stars dot the whole image.|&lt;center&gt;NGC 7293, Helix නෙබියුලාව&lt;br /&gt;''Credit: NASA, ESA, and C.R. O'Dell (Vanderbilt University)''&lt;/center&gt;]]
[[File:Ngc2392.jpg|thumb|alt=Spherical shell of colored area against background stars. Intricate cometary-like knots radiate inwards from the edge to about a third of the way to the center. The center half contains brighter spherical shells that overlap each other and have rough edges. Lone central star is visible in the middle. No background stars are visible.|&lt;center&gt;NGC 2392, The Eskimo නෙබියුලාව&lt;br /&gt;''Credit: NASA, ESA, Andrew Fruchter (STScI), and the ERO team (STScI + ST-ECF)''&lt;/center&gt;]]

ග්‍රහ නිහාරිකා හෝ ග්‍රහ නෙබියුලා සමාන්‍යයෙන් නිරීක්ෂණයට අපහසු ඉතා අවම ආලෝකයක් සහිත වස්තූන්ය​. කිසිදු ග්‍රහ නිහාරිකාවක් අපට පියවි ඇසින් දැකගත නොහැක​.
මුල්ම ග්‍රහ නිහාරිකාව නිරික්ෂණය කරන ලද්දේ චාල්ස් මෙසියර් විසින් 1764 දීය​. කුඩා හිවලා ( Vulpecula) තරකා රාශිය වලල්ලේ පිහිටා ඇති  එය මෙසියර් විසින් M27 ලෙස සටහන් කළ අතර පසුව එය ඩිම් බෙල් නිහාරිකාව ලෙස පතල විණි.
මුල් කාලවල තිබූ ප්‍රාථමික දුරේක්‍ෂ වලින් නිරීක්ෂණය  කරන අවදියේ මේවා නව ග්‍රහලෝක පද්ධතීන් නිර්මාණය වෙමින් පවතින ලාබාල සූර්‍යයන් ලෙස හඳුනා ගැනිනි. 
එ නමුත් පසුව කල පරීක්ෂණ වලදී හෙලිවූයේ මේවා  තමා වටා වසර මිලියන ගණනක් ගමන්කළ ග්‍රහ වස්තූන් උරා ගනිමින් විනාශ වන වයස් ගත සූර්‍යයන් බවය​. 
ග්‍රහ නිහාරිකාවල මෙම නියම තත්ත්වය  විද්‍යාඥයන්ට වැටහුනේ 19 වැනි ශත වර්ෂය මැද භාගයේ දී සිදුකල වර්ණාවලීමාණ අද්‍යයනයන් ගෙන් පසුවය​.
ආකාශ වස්තූන්ගෙන් එන ආලෝකයේ  වර්ණාවලිය ප්‍රිස්ම භාවිතා කොට වෙන්කර අද්‍යයනය කිරීමේ මූලිකයකු වූ විලියම් හිගින්ස් ග්‍රහ නිහාරිකාවන් මෙලෙස පර්‍යේශනයට  ලක් කල මුල්ම තැනැත්තා විය​. 
ඔහු විසින් ඇන්ඩ්‍රොමිඩා නිහාරිකාව ඇතුලු බොහෝ නිහාරිකාවන් මෙලෙස නිරීක්ශණය කල අතර ඒ සියල්ල සමාන වර්ණාවලීන් ගෙන් යුක්ත බව සොයා ගැනින​.(ඇන්ඩ්‍රොමිඩා වූ කලී චක්‍රාවාටයක් බව පසුව හෙලි විණි. )


==ප්‍රභවය==
[[File:Stellar nebula simulation.jpg|thumb|alt=Central star has elongated S shaped curve of white emanating in opposite directions to the edge. A butterfly-like area surrounds the S shape with the S shape corresponding to the body of the butterfly. | පරිගනකයෙන් සාදන ලද ග්‍රහ නිහාරිකවක ආරම්භය පිලිබඳ අනුරූපිතයක්, එහි තරුවේ පිට ඇද වීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ අසමිතිය ගතියකින් ඇති විය හැකි සංකීර්ණ භාවය පිලිබඳවයි.&lt;br /&gt;&lt;center&gt;''Credit: Vincent Icke''&lt;/center&gt;]]
සූර්ය ස්කන්ධයෙන් 8 ට වඩා වැඩි තාරකා බොහෝ විටම සිය දිවිය නිම කරන්නේ සුපර්නෝවා ලෙසින් පුපුරා යාමෙනි. ග්‍රහ නෙහාරිකාවන් සැදී ඇත්තේ 0.8 සිට 8 දක්වා විශාලත්වයෙන් යුතුව තිබූ සූර්යයන් විනාශ වීමෙන් බව සැලකේ. 
සූ ර්යයන් සිය ජීවිත කාලය තුල හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට පත්කරමින් න්යශ්ඨික විලයනය මගින් ශක්තිය පිටකරයි .එහිදී අභ්‍යන්තරයේ සිට පිටත දිසාවට ඇතිවන පීඩනය එම සූර්යයන් ගේම දැවැන්ත පදාර්ථය නිසා ඇතුල් දෙසට ඇති වන ගුරුත්වය මගින් තුලනය වේ.
මෙම තත්ත්වයේ ඇති තාරකා ප්රධාන අදියරේ සුර්යයන් ලෙස හැඳින් වේ. කුඩා හා මද්යම ප්රමාණයේ තාරකා ප්රධාන අදියරේ දී වසර මිලියන ගණනක් මෙලෙස සිය ශක්තිය වැයකරගෙන ඇති ඒවාය. 
හීලියම් ප්‍රමාණය වැඩි වත්ම හිරු ගේ මද්යයට ඇති පීඩනය වැඩි වී උෂ්නත්වය අධික ලෙස ඉහල යයි. වර්තමානයේ අපගේ හිරු ගේ මධ්‍ය උෂ්ණත්වය කෙල්වින් අංශක මිලියන් 15 ක් පමණ වේ. හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට වැයවී  ගුරුත්ව පීඩනය වැඩිවූ දිනෙක එම ඌෂ්නත්වය කෙල්වින් මිලියන් 100 ක් දක්වා ඉහල යයි. 

මේ අවස්ථවේදී බාහිර පෘශ්ඨයේ ඌෂ්ණත්වය මද්යයයේ  ඇති අධික උෂ්ණත්වයට වඩා  අඩුවී තාරකාව රතු දැවන්තයකු බවට පත්වේ. 
නමුත්  නොනැවතී සිදුවන අභ්යන්තර හැකිලීම නිසා ඇතිවන අධික පීඩනය හා කෙල්වින් අංශක මිලියන්100 ට අධික ඌෂ්නත්වය නිසා මද්යයයේ  ඇති හීලියම් ද බිඳ වැටීම ආරම්භ වී කාබන් හා ඔක්සිජන් අනු බවට හැරේ. මෙම අවදියට පත්වූ පසු තාරකාවේ සංකෝචනය නවතින අතර කාබන් හා ඔක්සිජන් සහිත ඇතුල් කොටසක් ද හීලියම් කාබන් බවට පත්වන ප්රදේශයක් හා  හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට පත්වන  බාහිර ස්ථර  සහිත වස්තුවක් බවට පත්වේ. 
මේ අවදිය වන විටත් එය විශාල රතු තාරකාවක් ලෙසින්ම දිස්වන නමුත් සත්‍ය වශයෙන්ම එය එකිනෙකට වෙනස් ව්යුහ 3 ක්  එක්ව ඇති වස්තුවකි එය නමින් [https://en.wikipedia.org/wiki/Asymptotic_giant_branch Asymptotic giant branch]නම් වේ.

හීලියම් දහන ප්රතික්රියාවේ ස්වභාවය   උෂ්නත්ව වෙනස්කම් මත වේගයෙන්   වෙනස් වේ. ඌෂ්නත්වයේ 2% ක වැඩිවීමකදී ප්රතික්රියා සීග්රතාව 100% කින් වැඩි වේ. මෙහිදී තාපය තවත් ඉහල ගොස්  තාරකාවෙන් අධික ශක්ති ප්රමාණයක් ඉවතට විහිදීම නිසා   අභ්යන්තරය නිරාවරනය වේ. මේ හේතුවෙන් ඌෂ්නත්වය වැඩිවීම නැවතී ආපසු සිසිලන තත්වයට පත්වේ. මෙලෙස චක්රාකාරව සිදුවන දැවැන්ත අඩු වැඩි වීම් සමග තාරකාව දරුනු ලෙස ගැස්සීමට බඳුන්වීම තුල අවසානයේදී  විශාල බලයක් එකතු වී සිය සමස්ත බාහිර පෘෂ්ඨයම විශ්වයට මුදා හරී. 
තාරකාව වටා පිහිටි වායු පදාර්ථයන් ඉන් ඉවතට යනවිට එහි මැද ඇති අධික ඌෂ්නත්ව ඇති කොටස් නිරාවරනය වේ. මෙලෙස කෙල්වින් අංශක 30,000 පමන වූ ප්රදේශය අවට වායු ගෝලයට නිරාවරනය වන විට ඉන් පිටවන පාරජම් බුල කිරන නිසා අයනීකරනය වන වායු ප්රදේශ දීප්තිමත් වීම සිදුවේ. ග්රහ නිහාරිකාවක ලක්ශණ පහලවීම මේ ලෙස සිදුවේ.


==ජීව කාළය==
[[File:Necklace Nebula.jpg|thumb| Necklace නිහාරිකාව  බබලන වළල්ලකින් සමන්විතය, එහි ආලෝක වර්ෂ 2ක් දුරින් වායූන්ගෙන් සෑදුනු ආලොකමත් දැඩි ගැටිති මාලයක දියමන්ති මෙන් දිස් වේ. එම ගැටති බබලන්නේ මධ්‍යයේ ඇති තරු වලින් පාරජම්බුල කිරණ උරාගෙන ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hubble Offers a Dazzling Necklace|url=http://www.spacetelescope.org/images/potw1133a/|work=Picture of the Week|publisher=ESA/Hubble|accessdate=18 August 2011}}&lt;/ref&gt;]]තරුවක් Asymptotic giant branch (AGB)අවධියෙන් පසුව කෙටි ග්‍රහ නිහාරිකා අවදිය පටන් ගනියි, ඉන්පසුව තත්ත්පරයට කිලෝ මීටර් ගණනක් වේගයෙන් වායුන් මධ්‍ය තාරකාවෙන් නිකුත් වේ. මධ්‍ය තාරකාව පමණක් AGB අවධියෙන් ඉතිරි වේ, ඉලෙක්ට්‍රොන පරිහාණියට පත් වූ කාබන් ඔක්සිජන් ගර්භයෙන් ස්කන්ධය අඩු වීම හෙතුවෙන් හයිඩ්‍රජන් කවරය ද බොහො සෙයින් පරිහාණියට පත් වේ.වායූන් ප්‍රසාරණය වෙද්දී මධ්‍යයේ පිහිටි තාරකාව අදියර දෙකකින් පරිණාමය වේ. උනුසුම් වෙමින් සංකෝචනය වෙද්දී හ්යිඩ්‍රජන් ගර්භයේ හා කවරයේ ප්‍රතික්‍රියා හටගනියි, ඉන්පසුව ස්කන්ධය අඩුවීමත් සමඟ කෙමෙන් කෙමෙන් එය ශීත වේ.
දෙවැනි අදියරයේ එහි ශක්තිය විහිදීමත් සහ සංයොජන ප්‍රතික්‍රියා අඩුවීමත් සමඟ මධ්‍ය තරුවේ බර අඩු වීමෙන් ගර්භයේ ඔක්සිජන් හයිඩ්‍රජන් සංයොජනයට අවශ්‍ය උෂ්ණත්වය නිපදවා ගැනීමට අපහසු වේ.
මෙම අවස්ථාවට පසුව වසර 10,000 ක් පමන ගතවන තුරු පැයට කිලෝ මීටර් කිහිපයක වේගයෙන් තාරකාවෙන් ඉවතට නිකුත්වන වායු දහරා   හා ආරෝපිත අංශු නිසා  එය දීප්තිමත්ව පවතී.මෙසේ එහි සැහෙන කොටසක් විමෝචනය වීමේදී තවදුරටත් සංකෝචනය වීමට හා ඌෂ්නත්වය ඇතිවීම සඳහා අවශ්ය තරම් පදාර්ථය තාරකාවට අහිමි වේ.  ඌෂ්නත්වය අඩුවීම නිසා පාර ජම් බුල කිරණ නිකුත් වීමද අඩපන වී යයි. එවිට පාර ජම් බුල කිරන නිසා අයනීකරනය වී දිදුලන ලද වායු වලාවන් ගේ ආලෝකය අඩුවී ගොස් පොලොවේ සිට නිරීක්ශණය  කිරීමට අපහසු තරම් අඳුරු තත්වයත පත්වේ.
මින් පසු එය සුදු වාමන තරුවක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය වටා පිහිටි වායු වලාකුල් ආරෝපනය නොමැති කමින් නොපෙනි යයි.
මෙසේ ග්‍රහ නිහාරිකාව ක ආයු කාලය නිමවේ. නමුත් තව දුරටත් ඒවා වෙනස් වූ ව්‍යූහයක් සහිතව සුදු වාමන තරු ලෙස පවතී. සුදු වාමන තරු ලෙස දිස්වන්නේ මෙසේ ආයු කාලය අවසන් වූ ග්‍රහ නෙබියුලාවන් ය.  


==මන්දාකිණි ප්‍රතිචක්‍රීකාරකයෝ==
ග්‍රහ නිහාරිකා විශ්ව නිර්මාණ ක්‍රියාවලියේ වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කරයි. 
මුල් ම තාරකා වල සංයුතියේ වැඩිපුරම ඇත්තේ හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම් ය. ඒ ඒවා නිර්මාණය වීමේදී විශ්වයේ තිබුනේ හයිඩ්‍රජන් වීම නිසාය. 
එම තාරකා වසර මිලියන් ගණනකට පසු ග්රහ නිහාරිකා බවට පත්වීමේදී බිඳ වැටෙන හීලියම් මගින් ඒවා තුල ඔක්සිජන්, කාබන්, නයිට්‍රජන් වැනි නව මූල ද්‍රව්‍ය උපදියි. 
ග්රහ නිහාරිකා ඉවතට විදාරනය වීමේදී මෙම නව මූලද්රව්ය ඈත විශ්වයට මුදා හැරේ. 
විශ්වයට මෙසේ අලුතින් එක්වන මෙම බර මුලද්රව්ය ලෝහ (metals ) ලෙස හඳුන්වන අතර මේ පසුබිමේ උපදින දෙවන පරම්පරාවේ සූර්ය මණ් ඩල වල මුල් සූර්යයන් ට වඩා වැඩි ප්රතිශතයකින් නව බර මූල ද්රව්ය අඩංගුවේ. මේ බර මූල ද්රව්ය නව සූර්යයන් හා ග්රහ මණ් ඩල වල සංයුතිය හා පරිනාමයේ විශාල වෙනසක් ඉටුකරයි


==ලක්ෂණ==

===භෞතික ලක්ෂණ===
[[File:M57 The Ring Nebula.JPG|thumb|alt= ඉලිප්සාකාර කවචයකින් කහ පැහැති පෙදෙසක් රතු දාරයකින් වටවූ සහ නිල් පැහැති පෙදෙසේ මැද මධ්‍ය තරකාව දිස් වේ. පසුබිමේ තාරකාවන් කිහිපයක් ද දිස් වේ.|&lt;center&gt;NGC 6720, The [[Ring Nebula]]&lt;br /&gt;''Credit: STScI/AURA''&lt;/center&gt;]]
[[File:IC3568.jpg|thumb|[[Lemon slice nebula]] (IC 3568).]]
ග්‍රහ නිහාරිකාවක් සාමාන්‍යයෙන් ආලෝක වර්ශ 1 ක් තරම් පළලකින් යුක්ත මුත්  විශාල ප්‍රදෙශයක් පුරාම  ඝණ සෙන්ටිමීටරයට  අංශු 100-10,000අතර පවතින ඉතාම අඩු ඝනත්වයෙන් යුතු වායු වර්ග වලින් සමන්විතය.  පොලොවේ වයුගෝලයේ ඝනත්වය ඝණ සෙන්ටිමීටරයට  අංශු 2.5×1019කි. 
මුල් වයස් වල ග්‍රහ නිහාරිකා වල ඝණ සෙන්ටිමීටරයට 1,000,000 පමණ් වූ අංශු ප්රමාණයක් තිබෙන අතර වයස් ගත වීමේදී විමෝචනය වීමෙන් එය ඉතා අඩු මට්ටමකට ළඟා වේ. 
ග්‍රහ නිහාරිකාවක ස්කන්ධය සූර්ය බර 0.1 සිට 1.0 දක්වා වේ.


===සංඛ්‍යා හා ව්‍යාප්තිය===
අපගේ ක්ෂීර පථයේ ඇති බිලියන 200 ක් තරම් වන තාරකා අතුරින් 3000 ක් පමන ග්‍රහ නෙබියුලාවන් බවට හඳුනා ගෙන ඇත. සාපේක්ෂව අඩු ජීවිත කාලයක් ඇති මේවා වැඩි මනත්ව පිහිටා ඇත්තේ ක්ෂීර පථයේ මැද ප්‍රදේශයට වන්නට ය.

===රූප විද්‍යාව===
[[File:Artist’s view of how a planetary nebula’s wobbling jets are sculpted.ogv|thumb|300px|This animation shows how the two stars at the heart of a planetary nebula like [[Fleming 1]] can control the creation of the spectacular jets of material ejected from the object.]]
පොලවේ සිට පෙනෙන පරිදි ඒකාකාර වෘත්තාකාර හැඩ රුවක් සහිතව නිර්මාණය වී ඇත්තේ ග්රහ නිහාරිකා වලින් 20%  ක් පමණි. අනිත් ඒවා විවිධ වෙනස් කම් හා සංකීර්ණ ව්යුහයන් සහිතව සැදී ඇත.  ඒවා තැටි, මුදු, , ද්විත්ව , සර්පිලාකාර ආදී  හැඩයන් ගන්නා අතර ඒ අනුව නම් ලබා ඇත. මූලික වශයෙන්ම ඒවා තෙඅකාරයේ වෙයි. ද්විත්ව bipolar , ඉලිප්සකාර හා සර්පිලාකාර වශයෙනි.
ද්විත්ව හැඩැති ග්රහ නිහාරිකා චක්රාවාට තලය පෙදෙසෙහි එම තලයට සමගාමී ලෙස පිහිටා ඇත. ඒවා බොහෝ විට වයස් ගත නොවූ සූර්යයන් ගෙන් විකසනය වන්නට ඇත. සර්පිලාකාර ග්රහ නිහාරිකා වයස්ගත සූර්යයන් ගෙන් නිර්මාණය වෙයි. 
මෙලෙස විවිධාකාර හැඩයන් ගෙන මේවා දිස්වීමට එක හේතුවක් ලෙස ඒවා අප දෙස යොමුවී ඇති කෝනය විය හැක. විවිධ පැත්තෙන් බැලූ විට විවිධ හැඩයන් ගෙන් මේවා දිස්වනු ඇත. නමුත් මේ වෙනස්කම් වලට නිශ්චිත හේතුවක් සඳහන් කිරීම අපහසුය.
මෙම නිහාරිකා සමග ඇති ග්රහලෝක වලින් එන ගුරුත්ව බලය නිසා ඇදීයන වායු ස්කන්ධ නිසාද විවිධ හැඩයන් වලට පත්වේයැයි විශ්වාස කෙරේ. එමෙන්ම ද්විත්ව සූර්ර්ය පද්ධති වල ඇතිවන ගුරුත්ව වෙනස්කම් ද මේ සඳහා බලපානු ඇත. 
2005 ජනවාරියේදී මෙවන් ග්රහ නිහාරික දෙකක චුම් බක ක්ශේත්ර ඇති බව සොයා ගැණින. ග්රහ නිහාරිකා වල විවිධ හැඩයන් ඇති  වීමට මේ චුම් බක ක්ශේත්ර වල බලපැම ද පූර්ණ වශයෙන් හෝ අඩ වශයෙන් හේතු වෙනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.


==තාරකා ගොනු වල සාමාජිකයන් ලෙස==
[[File:Abell 78.jpg|thumb|Abell 78, 24 inch telescope on Mt. Lemmon, AZ. Courtesy of Joseph D. Schulman.]]

ග්‍රහ නිහාරිකාවෝ තාරකා ගොනු හතරක සාමාජිකයෝ ලෙසින් සොයා ගෙන ඇත:මෙසියර් 15, මෙසියර් 22, NGC 6441 සහ පැලෝමා 6. කෙසේ හෝ දැනට ග්‍රහ නිහාරිකාවක් විවෘත තාරකා වල්ල්ලක සොයා ගෙන ඇත්තේ එක් අවස්තාවක පමණ ය. NGC 2348 මෙසියර් 46 දී සහ NGC 2818 බොහෝ දුරට උත්කෘෂ්ට නිදර්ශන ලෙසින් හැඳින්වේ නමුත් එවා හුදෙක් දෘෂ්ටි රේඛාවේ පවතින අහඹු සිදුවීම් ය.

ඒවායේ කුඩා මුළු ස්කන්ධය හේතු කොට ගෙන විවෘත වලල් වල ඇත්තේ සාපේක්ෂව සුළු ගුරුත්වාකර්ෂණ සන්සක්ති ය. එහෙයින් විවෘත වලල් කෙටි කාලයක් තුල විසිරී යන්නට ඉඩ ඇත, සාමාන්‍යයෙන් මිලියන 100ත් 600ත් අතර කාලයක් තුලදී.

ආදර්ශ සිද්ධාන්ත වලට අනුව ග්‍රහ නිහාරිකා නිපද වීමට ප්‍රධාන අනුපිළිවෙලින් සූර්ය ස්කන්ධය එකත් අටත් අතර, වයස මිලියන සියයක් හෝ ඊට වඩා පැරණි. එම වයසේ විවෘත තාරකා වලල් ඇත්තේ සීමිත ගණනක් වුවද, එනමුත් විවිධ හේතු නිසා ග්‍රහ නිහාරිකා සොයාගැනීමට අපහසු වී ඇත.එක් කාරණාවක් ලෙස ග්‍රහ නිහාරිකා සමය ඉතා විශාල තාරකා සඳහා අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ සිදු වන ක්‍රියා වලියකි - අන්තරීක්ෂ වචනයෙන් නම් ඇස් පිය හෙළන නිමේෂයක්.


==ග්‍රහ නිහාරිකා අධ්‍යයනයේ වර්තමාන ගැටළු==
[[File:The planetary nebula Fleming 1 seen with ESO’s Very Large Telescope.tiff|thumb|Odd pair of aging stars sculpt spectacular shape of planetary nebula.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Cosmic Sprinklers Explained|url=http://www.eso.org/public/news/eso1244/|accessdate=13 February 2013|newspaper=ESO Press Release}}&lt;/ref&gt;]]
[[File:NGC 6886.jpg|thumb|Tiny planetary nebula [[NGC 6886]].]]

ග්‍රහ නිහාරිකාවල පරතරය බොහෝ දුරට හොදින් නිශ්චිත කිරීමට අපහසුය. ළඟම ඇති ග්‍රහ නිහාරිකාවේ දුර, ප්‍රසාරණ අසම්පාතය මැනීමෙන් තීරණය කර ගැනීමට හැකියාව ඇත.වසර කිහිපයක් ඇතුලත වූ අධිවිභේදන නිරීක්ෂණ මඟින් නිහාරිකා ප්‍රසාරණය ද්‍රෂ්ටි රේඛාවට ලම්භකව, ඒ අතර Doppler shiftහි වර්ණාවලීක්ෂ නිරීක්ෂණ මඟින් ප්‍රසාරණයේ ප්‍රවේගය ද්‍රෂ්ටි රේඛාවේ දී අනාවරණය කළ හැකිය. කෝණික ප්‍රසාරණය හා ලබා ගත් ප්‍රසාරණයේ ප්‍රවේගය සංසන්ධනය කර ගැනීමෙන් ග්‍රහ නිහාරිකාවේ දුර නිගමනය කර ගත හැකිය.

විවිධ හැඩයන්ගෙන් යුත් නිහාරිකා/නෙබියුලා හැඩයන් කෙසේ සෑදේ ද යන ගැටළුව විවාදාත්මක මාතෘකාවකි. පිලිගත් මතයක් වන්නෙ   තාරකා මඟින් විවිධ වේගයන් තුලින් නිකුත් වන ද්‍රව්‍යයන්හි අන්තර්ක්‍රියා මඟින් බොහෝ නිරීක්ෂිත හැඩයන් පෙන්නුම් කෙරේ. කෙසේ හෝ සමහර තාරකා විද්‍යාඥයෝ විශ්වාස කරන්නේ  මධ්‍ය ලක්ෂයේ පිහිටන ද්විත්ව තාරකා හේතුවෙන් වඩා සංකීර්ණ ග්‍රහ නිහාරිකා සෑදිය හැකි බවයි.
සමහර නිහාරිකාවන්ගේ තදබල චුම්භක ක්ෂේත්‍ර තිබෙන බව සොයාගෙන ඇති අතර ඒවයේ අයනික වායුන් සමඟ අන්තර්ක්‍රියා සමහර නෙබියුලා හැඩයන් පැහැදිලි වේ.

නිහාරිකාවේ ලෝහ බහුලත්වය පිලිබඳ තීරණය කරන විධි දෙකක් ඇත. එය රඳා පවතින්නේ ප්‍රතිසංයෝජන රේඛා හා සංඝට්ටන උත්තේත රේඛා මතයි. සමහර අවස්ථාවලදී බොහෝ වෙනස්කම් මෙම විධි දෙකේ ප්‍රතිඵල අතර දැකිය හැකිය. එය ග්‍රහා නිහාරිකා ඇතුලත වන කුඩා උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් හේතුවෙන් සිදු විය හැකිය. එම වෙනස්කම් ඉතා විශාල වන අවස්ථාවන් වල දී උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් හේතු කොට ගෙන සිදු වීමට අපහසු විය හැකි අවස්ථාවන් තුලදී එම නිරීක්ෂණ හයිඩ්‍රජන් ඉතා අවම මට්ටමේ ඇති ශීත පුරුක් හේතු කොට ගෙන බව නිගමනය කරයි. කෙසේ හෝ එය තවම නිරීෂණයට ලක් කර යුතුව ඇත.

==තවත් පරිශීලනයට==
{{Portal|Star}}

'''Preceding evolutionary stage:'''
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Asymptotic_giant_branch Asymptotic giant branch]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Protoplanetary_nebula Protoplanetary nebula]
'''Subsequent evolutionary stage:'''
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Fast_Low-Ionization_Emission_Region Fast_Low-Ionization_Emission_Region]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/PG_1159_star PG 1159 star]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/White_dwarf White dwarf]

'''General topics:'''
* [[List of planetary nebulae]]
'''Otherwise related:'''
* [[Cosmic distance ladder]]
'''Alternative developments:'''
* [[Nova remnant]]
* [[Supernova remnant]]

==නිර්දේශ==
{{Reflist|colwidth=25em}}

==උපුටා දැක්වීම්==
{{Refbegin|2}}
* {{citation
 | bibcode = 2003IAUS..209...15A
 | title = Historical Remarks on the Spectroscopic Analysis of Planetary Nebulae (invited review)
 | last1 = Aller
 | first1 = Lawrence H.
 | last2 = Hyung
 | first2 = Siek
 | year = 2003
 | series = Planetary Nebulae: Their Evolution and Role in the Universe
 | journal = Proceedings of the 209th Symposium of the International Astronomical Union
 | date = 19–23 November 2001
 | publication-place = Canberra, Australia
 | editor1-last = Kwok
 | editor1-first = Sun
 | editor2-last = Dopita
 | editor2-first = Michael
 | editor3-last = Sutherland
 | editor3-first = Ralph
 | publisher = Astronomical Society of the Pacific
 | volume = 209
 | page = 15
 | origyear = 2001
}}
* {{citation
 | last = Allison
 | first = Mark
 | title = Star clusters and how to observe them
 | isbn = 978-1-84628-190-7
 | pages = 56–8
 | year = 2006
 | publisher = Birkhäuser
}}
* {{citation
 | last1 = Bowen
 | first1 = I. S.
 | date = October 1927
 | title = The Origin of the Chief Nebular Lines
 | journal = Publications of the Astronomical Society of the Pacific
 | volume = 39
 | pages = 295–7
 | bibcode = 1927PASP...39..295B
 | doi = 10.1086/123745
}}
* {{citation
 | bibcode = 2009NewA...14..654F
 | title = Very late thermal pulses influenced by accretion in planetary nebulae
 | date = November 2009
 | last1 = Frankowski
 | first1 = Adam
 | last2 = Soker
 | first2 = Noam
 | journal = New Astronomy
 | volume = 14
 | issue = 8
 | pages = 654–8
 | quote = A planetary nebula (PN) is an expanding ionized circumstellar cloud that was ejected during the asymptotic giant branch (AGB) phase of the stellar progenitor.
 | doi = 10.1016/j.newast.2009.03.006
|arxiv = 0903.3364 }}
* {{citation
 | last1 = Gurzadyan
 | first1 = Grigor A.
 | year = 1997
 | title = The Physics and dynamics of planetary nebulae
 | publisher = Springer
 | isbn = 978-3-540-60965-0
 | page = 
 | url = http://books.google.com/?id=xxVkZBVIZeAC
 }}
* {{citation
 | last1 = Harpaz
 | first1 = Amos
 | title = Stellar Evolution
 | year = 1994
 | isbn = 978-1-56881-012-6
 | url = http://books.google.com/?id=kd4VEZv8oo0C&amp;dq
 | publisher = A K Peters, Ltd.
 }}
* {{citation
 | last1 = Hora
 | first1 = Joseph L.
 | last2 = Latter
 | first2 = William B.
 | last3 = Allen
 | first3 = Lori E.
 | last4 = Marengo
 | first4 = Massimo
 | last5 = Deutsch
 | first5 = Lynne K.
 | last6 = Pipher
 | first6 = Judith L.
 | title = Infrared Array Camera (IRAC) Observations of Planetary Nebulae
 | journal = Astrophysical Journal Supplement Series
 | date = September 2004
 | volume = 154
 | issue = 1
 | pages = 296–301
 | bibcode = 2004ApJS..154..296H
 | doi = 10.1086/422820
}}
* {{citation
 | url = http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1997/38/background/
 | title = Hubble Witnesses the Final Blaze of Glory of Sun-Like Stars
 | publisher = Hubblesite.org
 | date = December 17, 1997
 | accessdate = 2008-08-09
 | ref = CITEREFHubblesite.org1997
 }}
* {{citation
 | last1 = Huggins
 | first1 = W.
 | last2 = Miller
 | first2 = W. A.
 | year = 1864
 | title = On the Spectra of some of the Nebulae
 | journal = Philosophical Transactions of the Royal Society of London
 | volume = 154
 | pages = 437–44
 | bibcode = 1864RSPT..154..437H
 | doi=10.1098/rstl.1864.0013
}}
* {{citation
 | last1 = Iliadis
 | first1 = Christian
 | title = Nuclear physics of stars. Physics textbook
 | publisher = Wiley-VCH
 | year = 2007
 | pages = 18, 439–42
 | isbn = 978-3-527-40602-9
}}
* {{citation
 | last1 = Jacoby
 | first1 = George. H.
 | last2 = Ferland
 | first2 = Gary. J.
 | last3 = Korista
 | first3 = Kirk T.
 | journal = The Astrophysical Journal
 | volume = 560
 | issue = 1
 | pages = 272–86
 | title = The Planetary Nebula A39: An Observational Benchmark for Numerical Modeling of Photoionized Plasmas
 | year = 2001
 | doi = 10.1086/322489
 | bibcode = 2001ApJ...560..272J
}}
* {{citation
 | date = March 2005
 | bibcode = 2005A&amp;A...432..273J
 | last1 = Jordan
 | last2 = Werner
 | first2 = K.
 | last3 = O'Toole
 | first3 = S. J.
 | title = Discovery of magnetic fields in central stars of planetary nebulae
 | journal = Astronomy &amp; Astrophysics
 | volume = 432
 | issue = 1
 | pages = 273–9
 | doi = 10.1051/0004-6361:20041993
 | first1 = S.
|arxiv = astro-ph/0501040 }}
* {{citation
 | date = November 2008
 | bibcode = 2008MNRAS.391..399K
 | last1 = Kiss
 | first1 = L. L.
 | last2 = Szabó
 | first2 = Gy. M.
 | last3 = Balog
 | first3 = Z.
 | last4 = Parker
 | first4 = Q. A.
 | last5 = Frew
 | first5 = D. J.
 | title =AAOmega radial velocities rule out current membership of the planetary nebula NGC 2438 in the open cluster M46
 | journal = [[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]]
 | volume = 391
 | issue = 1
 | pages = 399–404
 | doi = 10.1111/j.1365-2966.2008.13899.x
|arxiv = 0809.0327 }}
* {{citation
 | url = http://books.google.com/?id=gDSsAAAAIAAJ
 | title = Astronomy
 | last1 = Krause
 | first1 = Arthur
 | year = 1961
 | publisher = Oliver and Boyd
 | page = 187
 }}
* {{citation
 | last = Kwok
 | first = Sun
 | title = The origin and evolution of planetary nebulae
 | year = 2000
 | publisher = Cambridge University Press
 | isbn = 0-521-62313-8
 | url = http://books.google.com/?id=7NfqpZxO_o0C
 }} (Chapter 1 can be downloaded [https://web.archive.org/web/20040708190848/http://www.iras.ucalgary.ca/~kwok/chap1.pdf here].)
* {{citation
 | doi = 10.5303/JKAS.2005.38.2.271
 | bibcode = 2005JKAS...38..271K
 | title = Planetary Nebulae: New Challenges in the 21st Century
 | last1 = Kwok
 | first1 = Sun
 | author1-link = Sun Kwok
 | date = June 2005
 | journal = Journal of the Korean Astronomical Society
 | volume = 38
 | issue = 2
 | pages = 271–8
 }}
* {{citation
 | bibcode = 2005ApJ...635L..49K
 | last1 = Kwok
 | first1 = Sun
 | last2 = Su
 | first2 = Kate Y. L.
 | date = December 2005
 | title = Discovery of Multiple Coaxial Rings in the Quadrupolar Planetary Nebula NGC 6881
 | journal = The Astrophysical Journal
 | volume = 635
 | issue = 1
 | pages = L49–52
 | doi = 10.1086/499332
 | quote = We report the discovery of multiple two-dimensional rings in the quadrupolar planetary nebula NGC 6881. As many as four pairs of rings are seen in the bipolar lobes, and three rings are seen in the central torus. While the rings in the lobes have the same axis as one pair of the bipolar lobes, the inner rings are aligned with the other pair. The two pairs of bipolar lobes are likely to be carved out by two separate high-velocity outflows from the circumstellar material left over from the asymptotic giant branch (AGB) wind. The two-dimensional rings could be the results of dynamical instabilities or the consequence of a fast outflow interacting with remnants of discrete AGB circumstellar shells.
}}
* {{citation
 | bibcode = 2006IAUS..234..445K
 | title = Planetary nebulae in the GLIMPSE survey
 | last1 = Kwok
 | first1 = Sun
 | last2 = Koning
 | first2 = Nico
 | last3 = Huang
 | first3 = Hsiu-Hui
 | last4 = Churchwell
 | first4 = Edward
 | year = 2006
 | series = Planetary Nebulae in our Galaxy and Beyond
 | editor1-last = Barlow
 | editor3-first = Roberto H.
 | editor2-last = Méndez
 | place = Cambridge
 | publisher = Cambridge University Press
 | pages = 445–6
 | doi = 10.1017/S1743921306003668
 | quote = Planetary nebulae (PNs) have high dust content and radiate strongly in the infrared. For young PNs, the dust component accounts for ∼1/3 of the total energy output of the nebulae (Zhang &amp; Kwok 1991). The typical color temperatures of PNs are between 100 and 200 K, and at λ &gt;5 μm, dust begins to dominate over bound-free emission from the ionized component. Although PNs are traditionally discovered through examination of photographic plates or Hα surveys, PNs can also be identified in infrared surveys by searching for red objects with a rising spectrum between 4–10 μm.
 | issue = S234
 | journal = Proceedings of the International Astronomical Union, Symposium #234
 | editor-first = Michael J.
 | volume = 2
}}
* {{citation
 | bibcode = 2000MNRAS.312..585L
 | date = March 2000
 | last1 = Liu
 | first1 = X.-W.
 | last2 = Storey
 | first2 = P. J.
 | last3 = Barlow
 | first3 = M. J.
 | last4 = Danziger
 | first4 = I. J.
 | last5 = Cohen
 | first5 = M.
 | last6 = Bryce
 | first6 = M.
 | title = NGC 6153: a super–metal–rich planetary nebula?
 | journal = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
 | volume = 312
 | issue = 3
 | pages = 585–628
 | doi = 10.1046/j.1365-8711.2000.03167.x
}}
* {{citation
 | bibcode = 2009RMxAA..45..127M
 | title = Planetary nebulae and the chemical evolution of the Magellanic Clouds
 | last1 = Maciel
 | first1 = W. J.
 | last2 = Costa
 | first2 = R. D. D.
 | last3 = Idiart
 | first3 = T. E. P.
 | date = October 2009
 | journal = Revista Mexicana de Astronomía y Astrofísica
 | volume = 45
 | pages = 127–37
 | quote = These objects are produced by low and intermediate mass stars, with main sequence masses roughly between 0.8 and 8 M&lt;sub&gt;⊙&lt;/sub&gt;, and present a reasonably large age and metallicity spread.
|arxiv = 0904.2549}}
* {{citation
 | last1 = Majaess
 | first1 = D. J.
 | last2 = Turner
 | first2 = D.
 | last3 = Lane
 | first3 = D.
 | date = December 2007
 | bibcode = 2007PASP..119.1349M
 | title = In Search of Possible Associations between Planetary Nebulae and Open Clusters
 | journal = Publications of the Astronomical Society of the Pacific
 | volume = 119
 | issue = 862
 | pages = 1349–60
 | doi = 10.1086/524414
|arxiv = 0710.2900 }}
* {{citation
 | chapter = Chapter 19: Chemical abundances
 | last1 = Marochnik
 | first1 = L.S.
 | last2 = Shukurov
 | first2 = Anwar
 | last3 = Yastrzhembsky
 | first3 = Igor
 | title = The Milky Way galaxy
 | year = 1996
 | publisher = Taylor &amp; Francis
 | pages = 6–10
 | isbn = 978-2-88124-931-0
 | url = http://books.google.com/?id=uRgWHDGpKZIC
 }}
* {{citation
 | last1 = Mermilliod
 | first1 = J.-C.
 | last2 = Clariá
 | first2 = J. J.
 | last3 = Andersen
 | first3 = J.
 | last4 = Piatti
 | first4 = A. E.
 | last5 = Mayor
 | first5 = M.
 | date = August 2001
 | bibcode = 2001A&amp;A...375...30M
 | title = Red giants in open clusters. IX. NGC 2324, 2818, 3960 and 6259
 | journal = Astronomy and Astrophysics
 | volume = 375
 | issue = 1
 | pages = 30–9
 | doi = 10.1051/0004-6361:20010845
}}
* {{citation
 | last1 = Miszalski
 | first1 = B.
 | last2 = Jones
 | first2 = D.
 | last3 = Rodríguez-Gil
 | first3 = P.
 | last4 = Boffin
 | first4 = H. M. J.
 | last5 = Corradi
 | first5 = R. L. M.
 | last6 = Santander-García
 | first6 = M.
 | title = Discovery of close binary central stars in the planetary nebulae NGC 6326 and NGC 6778
 | journal = Astronomy and Astrophysics
 | year = 2011
 | volume = 531
 | pages = A158
 | bibcode = 2011A&amp;A...531A.158M
 | doi = 10.1051/0004-6361/201117084|arxiv = 1105.5731 }}
* {{citation
 | last1 = Moore
 | first1 = S. L.
 | title = Observing the Cat's Eye Nebula
 | journal = Journal of the British Astronomical Association
 | date = October 2007
 | volume = 117
 | issue = 5
 | pages = 279–80
 | bibcode = 2007JBAA..117R.279M
}}
* {{citation
 | last1 = Morris
 | first1 = M.
 | title = From Miras to planetary nebulae: which path for stellar evolution?
 | chapter = Bipolar asymmetry in the mass outflows of stars in transition
 | year = 1990
 | publisher = Atlantica Séguier Frontières
 | location = Montpellier, France, September 4–7, 1989 IAP astrophysics meeting
 | pages = 526–30
 | isbn = 978-2-86332-077-8
 | editors = Mennessier, M.O.; Omont, Alain
 | url = http://books.google.com/?id=qTZld_-Y5qYC
 }}
* {{citation
 | title=Astrophysics of gaseous nebulae and active galactic nuclei
 | last = Osterbrock
 | first = Donald E.
 | last2 = Ferland
 | first2 = G. J.
 | editor = Ferland, G. J.
 | publisher = University Science Books
 | year = 2005
 | isbn = 978-1-891389-34-4
}}
* {{citation
 | author=Parker, Quentin A.; Acker, A.; Frew, D. J.; Hartley, M.; Peyaud, A. E. J.; Ochsenbein, F.; Phillipps, S.; Russeil, D.; Beaulieu, S. F.; Cohen, M.; Köppen, J.; Miszalski, B.; Morgan, D. H.; Morris, R. A. H.; Pierce, M. J.; Vaughan, A. E.
 | date = November 2006
 | title = The Macquarie/AAO/Strasbourg Hα Planetary Nebula Catalogue: MASH
 | bibcode = 2006MNRAS.373...79P
 | journal = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
 | volume = 373
 | issue = 1
 | pages = 79–94
 | doi = 10.1111/j.1365-2966.2006.10950.x
}}
* {{citation
 | last1 = Parker
 | first1 = Quentin A.
 | last2 = Frew
 | first2 = David J.
 | last3 = Miszalski
 | first3 = B.
 | last4 = Kovacevic
 | first4 = Anna V.
 | last5 = Frinchaboy
 | first5 =  Peter.
 | last6 = Dobbie
 | first6 = Paul D.
 | last7 = Köppen
 | first7 = J.
| date = May 2011
 | title =  PHR 1315–6555: A bipolar planetary nebula in the compact Hyades-age open cluster ESO 96-SC04
| bibcode = 2011MNRAS.413.1835P
 | journal = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
 | volume = 413
 | issue = 3
 | pages = 1835–1844
 | doi = 10.1111/j.1365-2966.2011.18259.x
 | ref = {{Harvid|Parker|2011}}
|arxiv = 1101.3814 }}
* {{citation
 | last1 = Reed
 | first1 = Darren S.
 | last2 = Balick
 | first2 = Bruce
 | last3 = Hajian
 | first3 = Arsen R.
 | last4 = Klayton
 | first4 = Tracy L.
 | last5 = Giovanardi
 | first5 = Stefano
 | last6 = Casertano
 | first6 = Stefano
 | last7 = Panagia
 | first7 = Nino
 | last8 = Terzian
 | first8 = Yervant
 | title = Hubble Space Telescope Measurements of the Expansion of NGC 6543: Parallax Distance and Nebular Evolution
 | journal = Astronomical Journal
 | date = November 1999
 | volume = 118
 | issue = 5
 | pages = 2430–41
 | bibcode = 1999AJ....118.2430R
 | doi = 10.1086/301091
|arxiv = astro-ph/9907313 }}
* {{citation
 | last1 = Renzini
 | first1 = A.
 | year = 1987
 | title = Thermal pulses and the formation of planetary nebula shells
 | bibcode = 1989IAUS..131..391R
 | journal = Proceedings of the 131st symposium of the IAU
 | editor = S. Torres-Peimbert
 | pages = 391–400
 | volume = 131
}}
* {{citation
 | date = February 2002
 | last1 = Soker
 | first1 = Noam
 | title = Why every bipolar planetary nebula is 'unique'
 | bibcode = 2002MNRAS.330..481S
 | journal = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
 | volume = 330
 | issue = 2
 | pages = 481–6
 | doi = 10.1046/j.1365-8711.2002.05105.x
|arxiv = astro-ph/0107554 }}
* {{citation
 | url = http://www.spacedaily.com/news/stellar-chemistry-05a.html
 | title = The first detection of magnetic fields in the central stars of four planetary nebulae
 | publisher = SpaceDaily Express
 | date = January 6, 2005
 | quote = Source: Journal Astronomy &amp; Astrophysics
 | accessdate = October 18, 2009
 | ref = CITEREFSpaceDaily Express2005
 | access-date = April 11, 2014
 | archive-date = June 18, 2009
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090618193030/http://www.spacedaily.com/news/stellar-chemistry-05a.html
 }}
* {{citation
 | last1 = Rees
 | first1 = B.
 | last2 = Zijlstra
 | first2 = A.A.
 | date = July 2013
 | title = Alignment of the Angular Momentum Vectors of Planetary Nebulae in the Galactic Bulge
 | url = http://www.spacetelescope.org/static/archives/releases/science_papers/heic1316a.pdf
 | publisher = SpaceTelescope.org
 | journal = Mon. Not. R. Astron. Soc
 | access-date = 2014-04-11
 | archive-date = 2014-02-27
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140227133937/http://www.spacetelescope.org/static/archives/releases/science_papers/heic1316a.pdf
 }}
* {{citation
 | url = http://messier.seds.org/planetar.html
 | title = Planetary Nebulae
 | publisher = SEDS
 | date = September 9, 2013
 | accessdate = 2013-11-10
 | ref = CITEREFSEDS2013
 }}
{{Refend}}

==External links==
{{Commons category|Planetary nebulae}}
*[http://www.daviddarling.info/encyclopedia/P/planneb.html Entry in the Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy, and Spaceflight]
*[http://chandra.harvard.edu/photo/cycle1/1220/index.html Press release on recent observations of the Cat's Eye Nebula]
* [http://www.seds.org/messier/planetar.html Planetary Nebulae], SEDS Messier Pages
* [http://www.spacedaily.com/news/stellar-chemistry-05a.html The first detection of magnetic fields in the central stars of four planetary nebulae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618193030/http://www.spacedaily.com/news/stellar-chemistry-05a.html |date=2009-06-18 }}
* [http://www.nightskyinfo.com/planetary_nebulae Planetary Nebulae—Information and amateur observations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060512104211/http://www.nightskyinfo.com/planetary_nebulae/ |date=2006-05-12 }}
* [http://xstructure.inr.ac.ru/x-bin/theme3.py?level=1&amp;index1=38478 Planetary nebula on arxiv.org]

{{Star}}
{{nebula}}

{{DEFAULTSORT:Planetary Nebula}}
[[Category:Planetary nebulae| ]]
[[Category:Stellar evolution]]

{{Featured article}}
[[ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>dcqatnuwb7s9w1l56769lpay6oknz3t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දමිතා අබේරත්න</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53287</id>
    <revision>
      <id>788717</id>
      <parentid>778962</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T06:33:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17405" sha1="2ajrkn5hivlrm0a0fr7ub3botou1hi6" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| image = File:DSC_5709_damitha.jpg
| imagesize = 
| name = දමිතා අබේරත්න
| birthname = දමිතා බුද්ධිනී අබේරත්න
| birth_date = {{birth date and age|1975|09|14}}
| birth_place = [[කොළඹ]]
| death_date = 
| death_place = 
| occupation = 
| yearsactive = 1987–වර්ථමානය තෙක්
| party = [[සමගි ජන බලවේගය]] (2023 - 2024)&lt;br&gt; [[ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සන්ධානය]] (වර්තමානය)
| spouse = 
| awards = '''[[සරසවිය හොඳම නිළිය සම්මානය]]''' (2003)&lt;br&gt; '''සුමති හොඳම නිළිය සම්මානය''' (2006)
| website = {{IMDb name|id=0008690|name=Damitha Abeyratne}}
}}

'''සේධවි මුදියන්සේලාගේ දමිතා බුද්ධිනී අබේරත්න බණ්ඩාර''' (උපත 14 සැප්තැම්බර් 1975), '''දමිතා අබේරත්න''' ලෙස ජනප්‍රිය, [[ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව|ශ්‍රී ලාංකික]] චිත්‍රපට සහ ටෙලිනාට්‍ය නිළියක හා දේශපාලනඥවරියකි.&lt;ref name=&quot;damitha1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.dailymirror.lk/2005/01/25/life/4.asp|title=දමිතා'ස් &quot;ඩේලි මිරර්&quot; ප්‍රොෆයිල්|date=25 ජනවාරි 2005|publisher=ඩේලි මිරර්(ශ්‍රී ලංකා)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;damitha5&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2004/08/29/fea16.html|title=සරසවිය අවෝර්ඩ්ස්:ඇන්ඩ් ද වර්ඩික්ට් ඉස්...|date=29 අගෝස්තු 2004|access-date=2014-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20050428112717/http://www.sundayobserver.lk/2004/08/29/fea16.html|archive-date=2005-04-28|publisher=සන්ඩේ ඔබ්සවර් (ශ්‍රී ලංකා)|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;damitha12&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.dailymirror.lk/2005/01/25/life/4.asp|title=Damitha's &quot;Daily Mirror&quot; Profile|date=25 January 2005|publisher=Daily Mirror(Sri Lanka)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;damitha52&quot;&gt;{{cite news|url=https://archives.sundayobserver.lk/2004/08/29/fea16.html|title=Sarasaviya Awards:And the verdict is...|date=29 August 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20050428112717/http://www.sundayobserver.lk/2004/08/29/fea16.html|archive-date=28 April 2005|publisher=Sunday Observer (Sri Lanka)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==මුල් අවධිය==
දමිතා, ඇගේ අධ්‍යාපන කටයුතු [[නුගේගොඩ]] සමුද්‍රදේවි බාලිකා විද්‍යාලයෙනුත්, මිලාගිරිය ශාන්ත පාවුළු විද්‍යාලයෙනුත් හදාරණ ලදී.{{Citation needed span|text=|date=නොවැම්බර් 2024}}

==වෘත්තීය දිවිය==
1987 වසරේදී (ඇයට වයස අවුරුදු 8ක් පමණ කාලයේදී) ''පස්සෙ ගෙනා මනමාලී'' ටෙලිනාට්‍යයේ රංගනයට එක්වෙමින් දමිතා සිය කලා දිවිය කුඩා කලදීම ඇරඹුවාය. පසුව 1993 වසරේදී තිරගත වූ අයි. හේවාවසම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''මීහරකා'' චිත්‍රපටය, දමිතාගේ රංගනය ශ්‍රී ලංකා රිදී තිරයට මුහුකල මුල්ම චිත්‍රපටිය ලෙස සඳහන් වෙයි. 2003 වසරේදී දමිතා රංගනයෙන් දායක වූ [[ඉනෝකා සත්‍යාංගනී]]ගේ ''[[සුළං කිරිල්ලී (චිත්‍රපටිය)|සුළං කිරිල්ලී]]'' චිත්‍රපටිය, ඇගේ රංගන දිවියේ සුවිශේෂී සනිටුහනක් සළකුණු කල සංධිස්ථානයක් ලෙස හැඳින්වේ. මෙම සුළං කිරිල්ලී චිත්‍රපටියේ සිදුකල විශිෂ්ඨ රංගනය හේතුවෙන් දමිතාට, දේශීය මෙන්ම ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලවල් හීදී සම්මාන රැසක් හිමිවිය.&lt;ref name=&quot;damitha2&quot;&gt;{{cite news| url=http://sundaytimes.lk/070715/TV/tv_8.html|title=''වංසක්කාරයෝ'' එක්ස්පෝසස් ඊවිල්ස් ඔෆ් පොලිටික්ස්|publisher=TV ටයිම්ස්(ශ්‍රී ලංකා,ISSN:1391-0531)|date=15 ජුලි 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;damitha3&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.island.lk/2005/01/19/index.htm|title=සිල්වර් ග්ලිටර් ඉන් ඩාර්ක් ටයිම්|publisher=ද අයිලන්ඩ්(ශ්‍රී ලංකා)|date=19 ජනවාරි 2005}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;damitha4&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.dailynews.lk/2004/11/24/artscop01.html|title=දමිතා රීචස් ස්ටාඩොම් |publisher=ඩේලි නිව්ස් (ශ්‍රී ලංකා)|date=24 නොවැම්බර් 2004}}&lt;/ref&gt;

== අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ මතභේද ==
2012 වසරේදී නෙත් එෆ්.එම්. බැලුම්ගල ගුවන්විදුලිය මගින් විකාශය වූ වැඩසටහනක් මගින් දමිතා හා අතිපූජ්‍ය රුවන්වැල්ලේ සෝභිත හිමියන් අතර ඇතිවූ රහසිගත [[ලිංගික සංසර්ගය|ප්‍රේම සම්බන්දයක්]] පිළිබඳ තතු මහජනතාවට නිරාවරණය විය. සෝභිත හිමියන් පුද්ගලික ලේකම්වරියක බඳවා ගැනීමට තැත් කරන අසභ්‍ය හඬපටි කිහිපයක්ද මෙම වකවානුවේදී විකාශය විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Damitha Abeyratne reveals about Ruwanwelle Sobhitha|author=Damitha Abeyratne Sobhitha|first=නෙත් එෆ් එම් බැලුම්ගල|date=16 March 2012|website=Our Lanka}}&lt;/ref&gt;

2013 වසරේදී රංගන ශිල්පිනී [[සේමිණී ඉද්දමල්ගොඩ]], රන් එෆ්.එම් නාලිකාව සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් තමන්ට අපහාස කළ බව පවසමින් රුපියල් මිලියන 50 ක මුදලක් ඉල්ලා දමිතාට එරෙහිව නඩු පවරන ලදී. 2014 දී දමිතා පෙරලා ඇයට අපහාස කළ බවට සේමිණීගෙන් රුපියල් මිලියන 100 ක වන්දියක් ඉල්ලා නඩු පවරන ලදී. මෙම නඩුව 2014 පෙබරවාරි 24 දින කොළඹ දිසා අධිකරණයේදී කැඳවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Now, Damitha demands Rs. 100 mn from Semini |url=http://www.dailymirror.lk/43610/now-damitha-demands-rs-100-mn-from-semini |access-date=25 August 2019 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt; 2014 ඔක්තෝබර් 14 දින, දෙදෙනාම ඔවුන්ගේ සිවිල් නඩු ඉල්ලා අස්කර ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Damitha, Semini settle their dispute |url=http://www.dailymirror.lk/breaking_news/damitha-semini-settle-their-dispute/108-53726 |access-date=25 August 2019 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt;

2015 නොවැම්බර් 5 වැනි දින [[ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය]] වංචා දූෂණ පිළිබඳ පැමිණිල්ලක් හේතුවෙන් ප්‍රකාශයක් ලබා දෙන ලෙස ඇයගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. දමිතා බරපතල වංචා, දූෂණ සහ බලය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම සහ රාජ්‍ය සම්පත් සහ වරප්‍රසාද විමර්ශනය කිරීමේ සහ විමර්ශනය කිරීමේ ජනාධිපති විමර්ශන කොමිසමට ගොස් සංදර්ශනයක් සඳහා ආහාර සැපයීමේ අක්‍රමිකතාවක් සම්බන්ධයෙන් ප්‍රකාශයක් කළා ය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Damitha Abeyratne gives statement to PRECIFAC |url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20151107/282299614047915 |access-date=25 August 2019 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt;

2022 වසරේදී, [[2022 ශ්‍රී ලංකාවේ විරෝධතා]] අතරතුර ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයට බලහත්කාරයෙන් ඇතුළු වී පොලිස් නිලධාරීන්ගේ රාජකාරියට බාධා කිරීම සම්බන්ධයෙන් දමිතා [[අපරාධ විමර්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව]] විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන සිරගත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |date=7 September 2022 |title=Damitha Abeyratne Arrested! |url=https://lankasara.com/news/damitha-abeyratne-arrested/ |access-date=7 September 2022 |publisher=Lankasara}}&lt;/ref&gt;

2024 පෙබරවාරි මාසයේදී සංගීතවේදී ඉරාජ් වීරරත්නයන් විසින් දමිතා තෙරපිවරියක ලෙස සම්බාහන මධ්‍යස්ථානයක නියැළි අවස්ථාවකදී සිදුවූ අපවාදයක් හෙළිදරව් කළ අතර&lt;ref&gt;{{cite web |title=දමිතගේ කකුල් මසාජ් කරපු මටත් ඇරියා |url=https://www.lankaweb.com/news/items/2024/02/29/%E0%B6%AF%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B7%9A-%E0%B6%9A%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B7%8A-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94-%E0%B6%B8/ |access-date=29 February 2024 |publisher=The Iraj Show}}&lt;/ref&gt;  මාස දෙකකට පසුව, [[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවෙහි]] රැකියා අවස්ථා ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වී ව්‍යාජ ලෙස රුපියල් මිලියන 3 ක් වංචාකිරීම සම්බන්ධයෙන් දමිතා සහ ඇගේ සහකරු අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Activist-turned Actress Damitha Arrested for Alleged Fraud |url=https://english.newsfirst.lk/2024/04/04/activist-turned-actress-damitha-arrested-for-alleged-fraud |access-date=4 April 2022 |publisher=News First}}&lt;/ref&gt;

==රංගනයන්==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background: #d0f0c0; font-size:95%;&quot;
|-  style=&quot;background:#50c878; text-align:center;&quot;
! වසර !! චිත්‍රපටිය !! අධ්‍යක්ෂණය 
|-
| 1993 ||  මී හරකා || අයි. හේවාවසම්
|-
| 2003 ||  සුළං කිරිල්ලී (චිත්‍රපටිය)|සුළං කිරිල්ලී || ඉනෝකා සත්‍යාංගනී
|-
| 2011 ||  ගාමනි|| සරත් වීරසේකර 
|-
| 2015 ||  මහරජ ගැමුණු || [[ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි]]
|-
| 2015 ||  ප්‍රවේගය || ඩොනල්ඩ් ජයන්ත 
|-
| 2021 || [[කබඩි]] || හර්ෂ උඩකන්ද
|-
|2025
|අයිස් ක්‍රීම් 
|ප්‍රදීප් ධර්මදාස 
|-
| TBD  || රෝස කැළේ අපි යං||
|}

==ටෙලිනාට්‍ය==
* ''අනන්තා''
* ''ගැමුණු මහරජ''
* ''තත්පරයක් දෙන්න''
* ''දඩුබස්නාමානය''
* ''බට්ටි''
* ''රිදී තාරකා''
* ''ස්වයංජාත''
* ''සුවඳ ඔබයි අම්මේ''

==සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-
! වසර
! සම්මානය
! පිරිනැමීම
! කරුණු
|-
| 1995
| හොඳම නිළිය සම්මානය
| '''O.C.I.C''' සම්මාන
| [[දඬුබස්නාමානය]] සඳහා
|-
| 1995
| හොඳම සහාය නිළිය ස්වර්ණ සංඛ සම්මානය
| 
| ''මීහරකා'' සඳහා
|-
| 1996
| කුසලතා සම්මානය
| සරසවිය සම්මාන
| ''මීහරකා'' සඳහා
|-
| 2004
|හොඳම නිළිය සම්මානය
| සරසවිය සම්මාන
| [[සුළං කිරිල්ලී (චිත්‍රපටිය)|සුළං කිරිල්ලී]] සඳහා
|-
| 2004
| හොඳම නිළිය සම්මානය
| SIGNIS සම්මාන
| [[සුළං කිරිල්ලී (චිත්‍රපටිය)|සුළං කිරිල්ලී]] සඳහා
|-
| 2004
| හොඳම නිළිය සම්මානය
| 8වන ඩකා ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපටි උළෙල
| [[සුළං කිරිල්ලී (චිත්‍රපටිය)|සුළං කිරිල්ලී]] සඳහා
|-
| 2004
| හොඳම නිළිය සම්මානය
| තමිල්නාඩු ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපටි උළෙල
| [[සුළං කිරිල්ලී (චිත්‍රපටිය)|සුළං කිරිල්ලී]] සඳහා
|-
| 2005
| හොඳම නිළිය සම්මානය
| ජනාධිපති සම්මාන
| [[සුළං කිරිල්ලී (චිත්‍රපටිය)|සුළං කිරිල්ලී]] සඳහා
|-
| 2005
| විශ්ව කීර්ති සම්මානය
| 
| ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපටි උළෙල 2 කදී සම්මාන හිමිකරගැනීම වෙනුවෙන්
|-
| 2005
| කැපීපෙනෙන තාරුණ්‍ය පෞර්ෂ්‍යය
| ජූනියර් චේම්බර් ශ්‍රී ලංකා
| කලාව වෙනුවෙන් දැක්වූ දායකත්වයන් උදෙසා
|-
| 2006
| හොඳම නිළිය සම්මානය
| සුමති සම්මාන
| කෙළි මඩල සඳහා
|-
|}

== මූලාශ‍්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=30  දමිතා අබේරත්න'ස් බයෝග්‍රැෆි ඉන් සිංහල සිනමා ඩේටාබේස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140707112900/http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=30 |date=2014-07-07 }}
*{{imdb name|id=0008690|name=දමිතා අබේරත්න}}
*[http://www.srilankafilmcorp.com/about/ ශ්‍රී ලංකා ජාතික චිත්‍රපටි සංස්ථාව - නිල වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927044031/http://www.srilankafilmcorp.com/about/ |date=2007-09-27 }}
*{{imdb title|id=0381630|title=සුළං කිරිල්ලී}}
*[http://www.amarasara.info/artistes-pro/damitha-abey1.pdf &quot;සුළං කිරිල්ලී&quot; (සිංහල)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928010605/http://www.amarasara.info/artistes-pro/damitha-abey1.pdf |date=2007-09-28 }}
*[http://www.standardnewspaperslk.com/WES2006-01-28/story1404.html සත්‍යාංගනී ඔෆ් &quot;වින්ඩ් බර්ඩ්'ස්&quot; ෆේම් ක්ලේම්ස් විංග්ස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928025658/http://www.standardnewspaperslk.com/WES2006-01-28/story1404.html |date=2007-09-28 }}

{{DEFAULTSORT:අබේරත්න, දමිතා}}
[[ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:නිළියන්]]</text>
      <sha1>2ajrkn5hivlrm0a0fr7ub3botou1hi6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>උතුරු ඉරාක ක්‍රියාන්විත (ජූනි 2014)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54049</id>
    <revision>
      <id>788689</id>
      <parentid>783246</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T23:39:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21514" sha1="i8jy0lc5r9g6j39lly018s7jdxrwboe" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව හමුදාමය ගැටුම
|conflict    = 2014 උතුරු ඉරාක ක්‍රියාන්විත (සිරියානු සිවිල් යුද්ධය, ඉරාකය වෙත ඔඩුදිවීම)
|partof      = [[ඉරාක ත්‍රස්තවාදය (එ.ජ. හමුදා ඉවත් කරගැනුමෙන් පසුව)|ඉරාක ත්‍රස්තවාදය]] සහ  [[සිරියානු සිවිල් යුද්ධය වෙතින් ඔඩුදිවීම]]
|image       = Territorial control of the ISIS.svg{{!}}border
|caption     = 2014 ජූනි වන විට අයිඑස්අයිඑස් විසින් පාලනය කෙරුනු භූමි ප්‍රදේශය (රතු පැහැයෙන්) හෝ ක්‍රියාත්මක වූ භූමි ප්‍රදේශය (පළාත්, තද රෝස පැහැයෙන්). ඉරාකයේ වර්තමාන හමුදාමය තත්ත්වය පිළිබඳ සිතියමක් සඳහා, [[සැකිල්ල:ඉරාක යුද්ධය විස්තරාත්මක සිතියම |මෙතැන]] බලන්න.
|date        = 5 ජූනි 2014{{spaced ndash}}වර්තමානය ({{වසර, මාස, සති හා දින වලින් වයස |month1=06|day1=5|year1=2014}})
|place       = [[නිනාවා පළාත |නිනාවා]], [[කර්කුක් පළාත |කර්කුක්]], [[සැලඩින් පළාත |සැලඩින්]] සහ [[දියාලා පළාත|දියාලා]] පළාත්
|result      = [[දැනට පවතින හමුදාමය ගැටුම් ලැයිස්තුව |දැනට පවතින]]
*අයිඑස්අයිඑස් සහ [[බාත් ආගම|බාත්]] පාක්ෂිකයන් විසින් උතුරු ඉරාකයේ සැලකිය යුතු භූමි ප්‍රමාණයන් අල්ලා ගෙන  [[ජෝර්දානය]] සහ [[සිරියාව]] හා සමගින් ඉරාකයේ සම්පූර්ණ බටහිර දේශ සීමාව යටතට ගන්නා ලදි&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-27979095|title=ඉරාක් ක්‍රයිසිස්: වෙයා නෙක්ස්ට් ඉන් ද ස්ට්‍රග්ල් ෆො ද කන්ට්‍රි?|publisher=බීබීසී|last=අර්බන්|first=මාක්|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bbcseize&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-27966774|title=සුන්නි මිලිටන්ට්ස් 'සීස් ඉරාක්ස් වෙස්ටර්න් බෝර්ඩර් ක්‍රොසිංස්'|date=23 ජූනි 2014|publisher=බීබීසී}}&lt;/ref&gt;
* රජය විසින් ක්‍රියාත්මක කෙරුණු ප්‍රති-ක්‍රියාන්විතයන් වෙතින් බැග්ඩෑඩ් නගරයට උතුරින් සහ දේශ සීමාවට සමීප නගර කිහිපයක බලය යළි අල්ලා ගන්නා ලදි&lt;ref name=&quot;carrier&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.iraqinews.com/iraq-war/iraq-army-recaptures-salahuddin-cities-towns-isil/ |title=ඉරාක් ආමි රිකැප්චර්ස් සැලහුඩින් සිටීස් ඇන්ඩ් ටවුන්ස් ෆ්‍රොම් අයිඑස්අයිඑල් |publisher=Iraqinews.com |accessdate=27 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පුවත් |url=http://www.cnn.com/2014/06/24/world/meast/iraq-crisis/ |title=ඉරාක් ගවර්න්මන්ට් ක්ලේම්ස් ගේන්ස් ඉන් ඇන්ටි-මිලිටන්ට් ෆයිට් |publisher=සීඑන්එන් |accessdate=27 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=ටොම්ලින්සන් |first=සයිමන් |url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2666788/ISIS-takes-control-Iraqs-largest-oil-refinery-John-Kerry-seeks-help-Kurdish-kingmaker-overhaul-Maliki-government.html |title=ඉරාකි එයාර් ස්ට්‍රයික්ස් කිල් 19 ඉන් බැට්ල් ටු රික්ලේම් ලාජස්ට් ඔයිල් රිෆයිනරි ෆ්‍රොම් අයිඑස්අයිඑස්  |work=ඩේලිමේල් |date=23 ජූනි 2014 |accessdate=1 ජූලි 2014}}&lt;/ref&gt;
*[[කුර්දිස්තාන් ප්‍රාදේශීය රජය |කුර්දි]] බලකායන් විසින්  [[කර්කූක් පාලන ප්‍රදේශය|කර්කූක්]], උතුරු [[නිනාවා පළාත|නිනාවාහී]] සහ ඊසාන දිග [[දියාලා පාලන ප්‍රදේශය|දියාලා හී]]  කොටස් වල පාලන තතු කර ගනියි &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.sueddeutsche.de/politik/krise-im-irak-warum-die-kurden-die-grossen-gewinner-sind-1.2005824|title=Warum die Kurden die großen Gewinner sind|publisher=Süddeutsche zeitung|date=18 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt; 
*[[කාලිෆ් රාජ්‍යය|කාලිෆ් රාජ්‍යයක්]] ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි

|combatant1 = {{ධජසැරසිල්ල|ඉරාකය|23px}} '''[[ඉරාක ෆෙඩරල් රජය |ඉරාක රජය]]'''
* [[ඉරාක ආරක්ෂක හමුදා |ආරක්ෂක හමුදා]]
* [[ඉරාකයේ ෂීයා ඉස්ලාම් ආගම |ෂියා]] [[ඉරාකයේ පෞද්ගලික සටන් හමුදා |පෞද්ගලික සටන් හමුදා]]&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://uk.reuters.com/article/idUKKBN0EO0LF20140614?irpc=932|title=ඉරාක් සේස් ස්ලෝස් ඉස්ලමිස්ට් රෙබෙල් ඇඩ්වාන්ස්, රිගේන්ස් සම් ටෙරිටරි |author1=රහීම් සල්මන් |author2=අහ්මඩ් රෂීඩ්|date=14 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-27852832|title=ටෝනි බ්ලෙයාර්: 'වී ඩිඩ්න්ට් කෝස් ඉරාක් ක්‍රයිසිස්|publisher=බීබීසී|date=15 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;
*{{ධජනිරූපක රූපය|Flag of Iraq Turkmen Front.svg}} [[ඉරාක ටර්කමියන් පෙරමුණ]]&lt;ref&gt;[http://www.aljazeera.com/story/201461812214954256 ඉන් පික්චර්ස්: ටෙන්ෂන් ඉන් කර්කූක්]{{මළ බැඳිය|date=ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;
*[[මහදි හමුදාව]]
*[[හිස්බුල්ලා]]
{{ධජයඅබැඳි|සිරියාව}}
*{{ධජනිරූපක රූපය|Flag of the Syrian Arab Air Force.svg}} [[සිරියානු ගුවන් හමුදාව]]&lt;ref name=&quot;syria&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=නබ්හාන් |first=අලි ඒ. |url=http://online.wsj.com/articles/sunni-rebels-take-complete-control-of-iraqs-largest-oil-refinery-1403605510 |title=සිරියන් වෝප්ලේන්ස් ස්ට්‍රයික් වෙස්ටර්න් ඉරාක්, කිලිං ඇට් ලීස්ට් 50 පීප්ල් |work=ද වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නල් |accessdate=27 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;

{{ධජයඅබැඳි|ඉරානය}}&lt;ref name=&quot;Guardian1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පුවත් |title=ඉරාන් සෙන්ඩ්ස් ටෲප්ස් ඉන්ටු ඉරාක් ටු ඒඩ් ෆයිට් එගේන්ස්ට් අයිඑස්අයිඑස් මිලිටන්ට්ස් |url=http://www.theguardian.com/world/2014/jun/14/iran-iraq-isis-fight-militants-nouri-maliki?CMP=fb_gu|work=ද ගාර්ඩියන් |date=14 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;
*[[ගොනුව:Seal of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg|25px]] [[ඉස්ලාමීය විප්ලවය ආරක්ෂකයන්ගේ යුද්ධ හමුදාව |අයිආර්ජීසී]]&lt;ref name=&quot;wsjIRGC&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|last=ෆස්සිහි |first=ෆාර්නාස් |url=http://www.europe.wsj.com/articles/islamist-rebels-vow-to-march-on-iraqs-capital-1402562192?mod=article_next&amp;ref=/mideast |title=ඉරාක් ස්ක්‍රැම්බල්ස් ටු ඩිෆෙන්ඩ් බැග්ඩෑඩ් |work=ද වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නල් |date=12 ජූනි 2014 |accessdate=27 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;
**[[කොඩ්ස් බලකාය]]
*{{ධජයඅබැඳි|එක්සත් ජනපද }}&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.flightglobal.com/news/articles/iraq-regains-fighter-power-with-f-16iq-delivery-400140/ |title=ඉරාක් රිගේන්ස් ෆයිටර් පවර් විත් එෆ්-16අයිකිවු ඩිලිවරි – 6/5/2014 |publisher=ෆ්ලයිට්ග්ලෝබල් |accessdate=27 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;
*{{ධජයඅබැඳි|රුසියාව}} &lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2014/06/28/sukhoi/ В Ирак прибыла партия российских истребителей «Сухой»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ria.ru/world/20140628/1013991769.html Первая партия истребителей &quot;Сухой&quot; прибыла в Ирак]&lt;/ref&gt;
----
{{ධජයඅබැඳි|ඉරාක කුර්දිස්තානය}}
* [[පේෂ්මාර්ගා]]&lt;ref name=&quot;peshmerga&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last1=වැන් හෙයුවෙලන් |first1=බෙන්|title=එම්ඩ් ටර්මොයිල්, ඉරාක්ස් කුර්ඩිෂ් රීජන් ඊස් ලෙයිං ෆවුන්ඩේෂන් ෆෝ ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් ස්ටේට් |url=http://www.washingtonpost.com/world/middle_east/amid-turmoil-iraqs-kurdish-region-is-laying-foundation-for-independent-state/2014/06/12/c1f22d7c-f26a-11e3-bf76-447a5df6411f_story.html|website=වොෂිංටන් පෝස්ට්|quote=&quot;Kurdistan's military forces ... have taken over many of the northernmost positions abandoned by the national army, significantly expanding the zone of Kurdish control... &quot;In most places, we aren't bothering them [ISIS], and they aren't bothering us – or the civilians,&quot; said Lt. Gen. Shaukur Zibari, a pesh merga commander.&quot;|accessdate=13 ජූනි 2014}}&lt;/ref&gt;
|combatant2  = {{ධජසැරසිල්ල|ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය |23px}} [[ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය| ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය]]&lt;ref name=&quot;newname&quot;&gt;http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/isis-declares-new-islamic-state-in-middle-east-with-abu-bakr-albaghdadi-as-emir-removing-iraq-and-syria-from-its-name-9571374.html&lt;/ref&gt; 

}}

&lt;!--LEAD BEGINS HERE--&gt;
2013 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඇතිවූ ගැටුම් වලින් අනතුරුව, [[ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය]] (අයිඑස්අයිඑස්; සමහරවිට අයිඑස්අයිඑල්) සහ එය වටා පෙලගැසුනු බලකායන් විසින්, 2014 ජූනි මාසයෙහිදී  [[ඉරාක රජය|ඉරාක රජයට]] එරෙහිව, උතුරු [[ඉරාකය|ඉරාකයෙහිදී]] ප්‍රධාන ක්‍රියාන්විතයක් අරඹන ලදි. 

==ක්‍රියාන්විතය==
===යළි-ඇරඹුනු ත්‍රස්තවාදී ප්‍රගමනය===
ජූනි 15 දිනයේ අගභාගයේදී, පුනරාගත පහරදීම් වලින් පසුව, නක්ෂබන්දි හමුදාව සහ හිටපු බාත්වරුන් විසින් ප්‍රාථමික ලෙසින් මෙහෙයවුනු ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් තුලින්, [[ටා ලා ෆර්]] සහ එහි අසබඩ වූ ගුවන් කඳවුර අල්ලා ගත්හ&lt;ref&gt;[http://www.businessinsider.com/saddam-husseins-old-party-is-behind-iraq-chaos-2014-6 සදාම් හුසේන්ස් ඕල්ඩ් පාර්ටි ඊස් බිහයින්ඩ් ඉරාක් කෙයෝස්]&lt;/ref&gt; ස්ථානය ආරක්ෂකළ පිරිස, බෙහෙවින් ෂියා [[ඉරාක ටර්කමියන්වරු |ටර්කමියන්වරු]] සහ මොසල් වෙතින් පසුබසිමින් සිටි සොල්දාදුවන් වෙතින් සමන්විත වූ අතර, ඔවුහු කුර්දි-පාලනය යටතැති භූමි භාගය වෙතට පැන ගත්හ.&lt;ref name=&quot;TalAfar&quot;&gt;{{Citation |title=අයිඑස්අයිඑස් ටේක්ස් කන්ට්‍රෝල් ඔෆ් ටා ලා ෆර් |url=http://www.longwarjournal.org/threat-matrix/archives/2014/06/isis_takes_control_of_tal_afar.php |access-date=2014-06-27 |archive-date=2014-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017003344/http://www.longwarjournal.org/threat-matrix/archives/2014/06/isis_takes_control_of_tal_afar.php }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.dnaindia.com/world/report-advancing-isil-militants-seize-northwest-iraq-town-in-heavy-battle-1995812 ඇඩ්වාන්සිං  අයිඑස්අයිඑල් මිලිටන්ට්ස් සීස් නෝර්ත්වෙස්ට් ඉරාක් ටවුන් ඉන් හෙවි බැට්ල්]&lt;/ref&gt;ටා ලා ෆර් සඳහා සටනෙහිදී, සටන්කාමින් 18 දෙනෙකු මිය ගිය අතර ත්‍රස්තවාදීන් විසින් නගරයට ෂෙල් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම නිසා ජනයා දසදෙනෙක් මිය ගියහ. &lt;ref&gt;{{Citation |title=ඉරාක් හිට්ස් මිලිටන්ට්ස් ඇන්ඩ් 'රිගේන්ස් ග්‍රවුන්ඩ්' |url=http://www.3news.co.nz/Iraq-hits-militants-and-regains-ground/tabid/417/articleID/348708/Default.aspx |access-date=2014-06-27 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714150944/http://www.3news.co.nz/Iraq-hits-militants-and-regains-ground/tabid/417/articleID/348708/Default.aspx }}&lt;/ref&gt; ප්‍රාදේශීය ආරක්ෂක සේනාංකය වෙත අධික හානි සිදුවූ නමුදු, අපාතිකයන් සංඛ්‍යාව පිළිබඳ අවබෝධයක් නොමැත. &lt;ref name=&quot;postphotos&quot;&gt;[https://archive.is/20140616091844/www.washingtonpost.com/world/middle_east/militants-post-images-of-mass-killing-in-iraq/2014/06/15/33455d56-f477-11e3-a43f-0dc88bbee9bb_story.html මිලිටන්ට්ස් පෝස්ට් ෆෝටෝස් ඔෆ් මෑස් කිලිං ඉන් ඉරාක්]&lt;/ref&gt; ටා ලා ෆර් හිදී, මේජර් ජනරාල් අබු අල්-වලීඩ් අත් අඩංගුවට පත් වූ බවට විවරණය කෙරුණු නමුදු, රාජ්‍ය රූපවාහිනියෙහි පෙනී සිටි ඔහු පසුව මෙය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. &lt;ref name=&quot;volunteers&quot;&gt;[http://www.nytimes.com/2014/06/17/world/middleeast/iraq.html සුන්නි රෙබෙල්ස් ඉන් ඉරාක් කිල් ෂියාටි වොලන්ටියර්ස් ඇන්ඩ් සීස් නිව් සිටි]&lt;/ref&gt; අත්අඩංගුවට පත් සොල්දාදුවන් 1,000–1,700 පමණ ජීවිතක්ෂයට පත් කළ බවට, කැරැළිකරුවන් විසින් මෙම දිනය තුලදී කියා පෑ අතර, හමුදාව කියා පෑවේ පෙර පැය 24 තුලදී ගුවන් හමුදාව විසින් සටන්කාමීන් 279 ක් මරා දැමූ බවයි. &lt;ref name=&quot;BBCJUNE15&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;persist&quot;&gt;[http://www.post-gazette.com/news/world/2014/06/16/Rebel-gains-persist-in-Iraqi-north/stories/201406160114 රිබෙල් ගේන්ස් පර්සිස්ට් ඉව් ඉරාකි නෝර්ත්]&lt;/ref&gt; ජීවිත්ෂයට පත් කිරීම් පිළිබඳ විඩියෝවන් විශ්ලේෂණය කළ හමුදා විශේෂඥයින් විසින් සනාථ කෙරුණේ අවම වශයෙන් සොල්දාදුවන් 170 ක් හෝ මරාදැමුණු බවයි.&lt;ref name=&quot;postphotos&quot; /&gt;

ජූනි 15 දින වන විට [[දියාලා පළාත]] වෙත තවදුරටත් ප්‍රගමනයවූ අයිඑස්අයිඑස් කණ්ඩායම,  [[බැග්ඩෑඩ්]] නගරයට ඊසාන දිගින්වූ [[අද්හයිම්]]හී ගම්මාන දෙකක පාලනය තමන් සතු කර ගත්හ. &lt;ref&gt;[http://www.cnn.com/2014/06/15/world/meast/iraq-photos-isis/index.html?hpt=hp_t1 ටෙර්ෆයිං එක්සිකියුෂන් ඉමේජර්ස් ඉන් ඉරාක්; යූ.එස්. එම්බසි ඉන් බැග්ඩෑඩ් රීලොකේට්ස් සම් ස්ටාෆ්]&lt;/ref&gt; ඊළඟ දිනයෙහිදී, සමාරා නගරයට දකුණින්වූ පෙදෙසෙහිදී ඔවුන්ගේ රථ සමූහය වෙත අයිඑස්අයිඑස් විසින් සැඟව සිට පහර දීම නිසා,  28–29 ගණනක් ඉරාක ෂියා  ස්වේච්ඡා සටන්කාමීන් පිරිසක් මිය ගියහ. මේ අතර, හමුදාව කියා සිටියේ බැග්ඩෑඩයට බටහිරෙන් සහ දකුණෙන් වූ ප්‍රදේශ වලදී ත්‍රස්තවාදීන් 56 දෙනෙකු මරා දැමූ අතර,&lt;ref name=&quot;volunteers&quot;/&gt; දියාලා පළාතේ සටන් වලදී සටන්කාමින් 29 දෙනෙකු සහ සොල්දාදුවන් අටදෙනෙකු මිය ගිය බවත්ය. සොල්දාදුවන් කිහිප දෙනෙකුද අත්අඩංගුවට පත් වූහ. &lt;ref&gt;[http://www.dailysabah.com/mideast/2014/06/16/iraqi-army-kills-isis-militants-in-eastern-iraq ඉරාකි ආර්මි කිල්ස් අයිඑස්අයිඑස් මිලිටන්ට්ස් ඉන් ඊස්ටර්න් ඉරාක්]&lt;/ref&gt;  පළමු ඉරානියානු සොල්දාදුවාද මිය ගියේය. &lt;ref&gt;[http://online.wsj.com/articles/iranian-quds-force-soldier-killed-in-iraq-fighting-sunni-extremists-1402943891?mod=_newsreel_5 ඉරානියන් කුඩ්ස් ෆෝර්ස් සෝල්ජර් කිල්ඩ් ඉන් ඉරාක් ෆයිටිං සුන්නි එක්ස්ට්‍රීමිට්ස්]&lt;/ref&gt;

ජූනි 26 වන දින උදයෙහි, සටන්කාමීන් විසින් [[මන්සූර්යත් අල්-ජබල්]] නගරය අල්ලා ගත් අතර, එය ස්වභාවික වායු ලිං සතරක් පවතින භූමි ප්‍රදේශයකි.&lt;ref&gt;[http://www.irishtimes.com/news/world/militants-take-iraqi-gas-field-town-reports-of-syria-strikes-on-isis-1.1846180 මිලිටන්ට්ස් ටේක් ඉරාකි ගෑස් ෆීල්ඩ් ටවුන්, රිපෝර්ට්ස් ඔෆ් සිරියා ස්ට්‍රයික්ස් ඉන් අයිඑස්අයිඑස්]&lt;/ref&gt;

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2}}</text>
      <sha1>i8jy0lc5r9g6j39lly018s7jdxrwboe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෞද්ධ ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59544</id>
    <revision>
      <id>788734</id>
      <parentid>694850</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T10:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24164" sha1="ao0us7ywu5ug46vkluw45236iqgxw5y" xml:space="preserve">{{බුද්ධ ධර්මය}}

;මෙහි කාලවකවානු පිළිබඳව ඇත්තේ '''&lt;u&gt;[http://www.ancient.eu/image/1168/ දළ අනුමානයන්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150508123001/http://www.ancient.eu/image/1168/ |date=2015-05-08 }}&lt;/u&gt;'''ය.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! කාළ පරාසය !!සිදුවීම!! විස්තර
|-
|ක්‍රි.පූ. 563|| '''ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ කුමාරෝප්පත්තිය''' || කෝසල ජනපදයේ, [http://www.ancient-buddhist-texts.net/Maps/Map-04-Janapada.htm ශාක්‍ය හා කෝලිය යන දෙර‍ටේ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015035428/http://www.ancient-buddhist-texts.net/Maps/Map-04-Janapada.htm |date=2014-10-15 }}, කපිලවස්තු හා දෙව්දහ නුවර අතර [[ලුම්බිණිය|පිහිටි ලුම්බිණි]] සල් උයනේදී.
|-
|ක්‍රි.පූ. 535
|මහාභිනිෂ්ක්‍රමණය
|වයස අවුරදු 29 දී. 
|-
| ක්‍රි.පූ. 528 || සම්මා සම්බුද්ධත්වය || වයස අවුරදු 35 දී. [[මගධ - භූගෝලීය පිහිටීම|මගධ රාජධානියට]] අයත් ගයා පෙදෙසේ නේරංජනා නදී තිරය අසල පිහිටි ශ්‍රී මහා බෝධිමූලයේදී.
|-
|ක්‍රි.පූ.6 වන සියවස සිට ඉදිරියට
|[[බෞද්ධ ඉතිහාස|ධම්ම චාරිකා]]
|“චරථ භික්ඛවේ චාරිකං - බහුජනහිතාය...“ අනුව ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා [[සංඝ ශාසනයේ ආරම්භය|ලොව පුරා “සුබ ආරංචිය“ දේශනා කිරීමට විවිධ මං පෙත් අනුව ගියෝය.]] උදා.[[මක්කම විහාරය|මක්කම]] යෝනකපුරය, සුනාපරන්තය.., අභිධර්‍මදේශනා,වාද-සංවාද,[[සසුන සුරැකි සංගායනා|සංගායනා]],[[සේද මාවත|'''සේද මාවත''']]. 
|-
|අතර කාළයේදී
|ලංකාගමනය
|බු.ව. ~7 දී මහිඅංගනය, නාගදීපය, කැළණිය හා සමණ්ත කූටය&lt;ref&gt;https://si.wikipedia.org/wiki/පරිශීලක_සාකච්ඡාව:ඉතිහාසය&lt;/ref&gt; දිවාගුහාව, දීගවාපීය,..  
|-
|ක්‍රි.පු. 543 - 504
|විජයාවතරණය 
|යක්ෂ, දේව, නාග - හෙළ රාජධානිය. [[ලොව පළමු චෛත්‍යය ගිරිහඬුසෑය|ගිරිහඬුසෑය]],  එකලතිබූ [[ලෝවා මහාපාය-අහස සූරන මැදුරු#.E0.B6.B1.E0.B7.92.E0.B7.80.E0.B7.8F.E0.B7.83|නිවාස]]
|-
| ක්‍රි.පූ. 483 || මහා පරිනිර්වානය || වයස අවුරදු 80 දී.
|-
|ක්‍රි.පූ. 483
|1 වන ධර්‍ම සංගායනාව&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;තුන්වන ධර්ම සංගායනාව
&lt;/ref&gt;
|පිරිනිවී තෙමසක් ගතවී, මහා කාශ්‍යප මහා රහතන් වහන්සේගේ ප්‍රදානත්වයෙන් [[:en:Magadha|මගද ජනපදයේ]] රජගහනුවරදී [[:en:Ajatasatru|අජාසත් රජ]] අනුග්‍රහය. ධර්‍මය නිකාය 5 කට බෙදා භාණක පරපුරට පැවරීම.
|-
|ක්‍රි.පූ. 427
|[[නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලය]]
|
|-
|ක්‍රි.පූ.386
|2 වන ධර්‍ම සංගායනාව
|පිරිනිවී වර්‍ෂ 100 කින්, (බු.ව. 90-118 අතරදී), සබ්බකාමී මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රධානව කාලාශෝක රජසමය, අකප්පිය දශ වස්තූව මත - ස්ථවිරවාද හා මහාසංගික නිකායන් බිහිවීම. පරිවාර, අභිධර්‍ම ප්‍රකරණ 6, පටිසම්භිදාමග්ග, නිද්දේස හා ජාතක යන කොටස් සැකසීම. (දීපවංශය පරිදි)
|-
|ක්‍රි.පූ. 399-470
|[[සොක්‍රටීස්|සොක්‍රටීස් පඬිවරයා]]
|ග්‍රීසියේ ජීවත්වූ  ප්‍රසිද්ධ දාර්ශනිකයෙකි. [[සේද මාවත]] ඔස්සේ බුදුදහමේ ආභාෂය ලැබී ඇතැයි සැලකේ.
|-
|ක්‍රි.පූ.377
|අනුරාධපුර රාජධානිය
|ශ්‍රී ලාංකික පණ්ඩුකාභය රජ රට එක්සේසත්  කිරීම.
|-
|ක්‍රි.පු. 321
|[[:en:Maurya_Empire|මෞර්ය රාජ වංශය]]
|[[නන්ද රාජවංශය|මගධ නන්ද රාජවංශය]], හා ග්‍රීක ඇලෙක්සැන්ඩර් ආක්‍රමණ චන්ද්‍රගුප්ත මෟර්ය විසින් පැරදවීම. කෙෙටිල්‍ය අර්ථශාස්ත්‍ර උපෙදස්, පාඨලීපුත්‍ර අගනගරය මෞර්ය්‍ය අධිරාජ්‍යය,.ග්‍රීක තානාපති මෙගස්තීනස් හා හෙලන්කුමරිය.
|-
|ක්‍රි.පූ. 250 
|3 වන ධර්‍ම සංගායනාව&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;තුන්වන ධර්ම සංගායනාව
&lt;/ref&gt;
|බු.ව. 235 දී, මොග්ගලීපුත්ත තිස්ස මහරහතන් වහන්සේගේ ප්‍රධාන&lt;ref&gt;https://si.wikipedia.org/wiki/ධර්ම_සංගායනා&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;තුන්වන ධර්ම සංගායනාව
&lt;/ref&gt; කථාවත්ථුපකරණය සැකසීම. ථෙරවදී (විභජ්ජවාදී) පාලි ත්‍රිපිටක වර්‍ගකරණය. ධර්‍මාෙශෝක මහරජ තුමාගේ අනුග්‍රහයෙන්.([[අශෝක අධිරාජයා|අශෝක අධිරාජ්‍යය]] කි.පු 304 - 232)
|-
|ක්‍රි.පූ. 250-220
|අශෝක ධර්‍මදූත සේවාව
|තම්බපණ්ණිය, යෝනක පුරය(ඉපිරස් -වර්තමාන ග්‍රීසිය සහ ඇල්බේනියාව), සෙලෙයුසිඩ් අධිරාජ්‍යය (වර්තමාන මධ්‍යම ආසියාව),  ඊජිප්තුව, සයිරන් (වර්තමාන ලිබියාව),  ස්වර්ණභූමිය(තායිලන්තය/මියැන්මාර්) ඇතුලු සියලු රටවලට.
|-
|~ ක්‍රි.පූ. 250 ~
|මහින්දාගමනය
|[[සාංචි නගරය|සාංචි]]යෙන් [[මිහින්තලය|මිස්සකපව්ව]]ට, සසුනපිහිටුවීම. හෙල අටුවා සැකසීම - ශ්‍රී ලංකාවේදී,  
[[සංඝමිත්තා තෙරණිය|සංඝමිත්තාගමණය]], [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහා බෝධි රෝපනය]]. මහාවිහාරය, [[සිතුල්පව්ව]]. දඹුල්ල ලෙන් විහාරය.
|-
|ක්‍රි. පූ. 307–267
|[[හත්ථිකුච්චි විහාරය]]
|දේවානම්පියතිස්ස රජ, අපර බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් යුත් ගිරි ලිපි
|-
|ක්‍රි.පූ. 180
|[[:en:Greco-Buddhism|Greco-Buddhism]]
|Indo-Greek Kingdom   
|-
|ක්‍රි.පූ. 175~
|[[සිතුල්පව්ව]]
|රුහුණු රට රජ පැමිණ රට කරවූ කාවන්තිස්ස රජතුමා දොළොස් දහසක් මහ රහතන් වහන්සේලා වැඩමවාගෙන සත්දිනක් උත්සව පවත්වා සිතුල්පව්ව සඟ සතු කර පූජා කළ බවද කියැවේ.
|-
|ක්‍රි.පු.161- 137
|රුවන්වැලි මහා සෑය
|[[දුටුගැමුණු රජ|දුටුගැමුණු මහරජු]]  (බු.ව. 407 ), (ග්‍රීක යවන) භික්ෂුන් 30000 ක් වැඩමවීම.&lt;ref&gt;Several influential Greek Buddhist monks are recorded. Mahadharmaraksita (literally translated as 'Great Teacher/Preserver of the Dharma'), was &quot;a Greek (&quot;Yona&quot;) Buddhist head monk&quot;, according to the Mahavamsa (Chap. XXIX&lt;sup&gt;[36]&lt;/sup&gt;), who led 30,000 Buddhist monks from &quot;the Greek city of Alasandra&quot; (Alexandria of the Caucasus, around 150 km north of today's Kabul in Afghanistan), to Sri Lanka for the dedication of the Great Stupa in Anuradhapura during the rule (165 BC - 135 BC) of King Menander I. Dharmaraksita (Sanskrit), or '''Dhammarakkhita''' (Pali) (translation: ''Protected by the Dharma''), was one of the missionaries sent by the Mauryan emperor Ashoka to proselytize the Buddhist faith. He is described as being a Greek (Pali: &quot;Yona&quot;, lit. &quot;Ionian&quot;) in the Mahavamsa.&lt;/ref&gt;
|-
|ක්‍රි.පූ. 150
|මිලිදු හා නාගසේන හිමි
|සංවාදය - [[මිලින්ද ප්‍රශ්නය|මිලින්ද ප්‍රඤ්හ]] විවාදය.
|-
|ක්‍රි.පූ 120
|චීනයට බුදුදහම 
|හදුන්වාදීම - සේද මාර්‍ගය ඔස්සේ?  '''[[බෙයියු පන්සල]]''' [[බෙයියු පන්සල|(සුළු චීන: 北岳庙)]]
|-
|ක්‍රි.පූ. 29-17
|පෙලදහම ග්‍රන්ථාරූඩය  
|(4 වන සංගායනාව) - බු.ව. 440දී - වට්ටගාමිණී (වලගම්බා) රාජ්‍ය සමය. මාතලේ අලු ලෙනේදී -[[අලුවිහාරේ]]දී
|-
|ක්‍රි.පූ. 2 සිට
|චීනයේ බුදුදහම 
|පැතිරීම
|-
|ක්‍රි.ව. 1-67
|[[සද්ධර්‍මපුණ්ඩරීක සූත්‍රය]]  
|සම්පාදනය හා පැතිරීම, කාෂ්‍යප ධර්මරක්ෂ හිමි.
|-
|ක්‍රි.ව. 78 -101
|4 වන  සංගායනාව
|කුෂාණ කණිෂ්ක රාජසමය, ජලන්දරයදී.  ගන්ධාර - හෙලන්තික බුදුසමය.
|-
|ක්‍රි.ව. 80 - 150
|අශ්වඝෝශ හිමි
|සෞන්දරානන්ද බුද්ද චරිත කාව්‍ය
|-
|ක්‍රි.ව. 114 - 136
|පත්තිනි දේවී වන්දනාව
|[[පළමුවෙනි ගජබාහු]] (ගාමිණී අභය) යුගයේදී, (ඊජිප්තු [[ටොලමිගේ ලෝක සිතියම|ටොලමි]] යුගය) 
|-
|ක්‍රි.ව. 150- 250
|නාගර්ජුන හිමි
|මාධ්‍යමික නිකාය. ප්‍රඥාපාරමිතා සූත්‍රය.
|-
|ක්‍රි.ව. 296
|චීන ග්‍රන්තාරූඩය
|පාලි හා සංස්කෘත ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ චීනබසට පරිවර්‍තනය කිරීම.
|-
|ක්‍රි.ව.372
|කොරියාවට 
|චීනයෙන් ධර්‍මය ප්‍රචාරය වීම.
|-
|[[3වන සියවස|3 වන සියවස]]
|[[දන්ත ධාතුන් වහන්සේ ලංකාවට වැඩම කරවීම|දන්ත ධාතුව වැඩමවීම]]
|කාලිංග (ඔඩ්ඩි) පාලක ගුහාශිව රජුගේ පුතා දන්තකුමරු සහ දියණිය හේමමාලී කුමරිය දන්ත ධාතුව අනුරාධපුරයට වැඩම කරවා මහා මේඝ වනයේ මේඝගිරි විහාරයේ තැන්පත් කරන ලද බව සිංහල ග්‍රන්ථයක් වූ දළදා සිරිතෙහි සඳහන් වේ
|-
|3 -4 වන සියවස
|[[දීපවංශය]]
|රචනා කිරීම
|-
|ක්‍රි.ව.320 - 467 
|නාලන්දා විශ්ව විද්‍යාලය
|'පා හියං' දේශාටනය
|-
|5 වන සියවස
|දඹුලු ස්ථූපය 
|නිර්මාණය
|-
|ක්‍රි:ව: 470 -
|සීගිරිය
|ධාතුසේන රජ ද්‍රවිඩආක්‍රමණිකයන් පැරදවා කලාවැව කරවීය. කාශ්‍යප කුමරු සීගිරි බලකොටුව නිර්මානය.
|-
|“
|[[මහාවංශය]]
|වංශ කතා, පුරාවෘත්ත එක් කිරීම හා  තනි ග්‍රන්ථයක් ලෙසින් සම්පාදනය කිරීම මහාථෙර මහානාම හිමි.
|-
|5 වන සියවස
|අටුවා පරිවර්‍තනය
|බු.ව. 953-975 මහානාම රජ යුගයේදී  අනුරාධපුර මහාවිහාරයේදී, [[බුද්ධඝෝෂ හිමි]] ප්‍රමුඛව හෙළ අටුවා ඇසුරෙන් පාළි අටුවා ග්‍රන්ථ සැකසීම. '''[[විසුද්ධිමග්ග|විසුද්ධිමගග]]''' ග්‍රන්තය.
|-
|ක්‍රි.ව. 464 
|බුද්ධබද්‍ර හිමි.
|චීන ෂැඹලින් විහාරය
|-
|ක්‍රි.ව. 527 
|බෝධිධර්ම හිමි.
|චීන ධර්මප්‍රචාරය, [[ලීසාන් බුදු පිළිමය|ලීසාන් බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ]] ( ක්‍රි.ව. 618–907)
|-
|7 වන සියවස
|ටිබෙටය 
|ධර්මය හදුන්වාදීම
|-
|8 වන සියවස 
|සිකීමය හා භූතානයට
|ධර්මය හදුන්වාදීම
|-
|ක්‍රි.ව. 760
|බොරොබදූර් 
|විහාරය නිර්‍මනය - ඉන්දුනීසියාව
|-
|6-9 සියවස්
|[[ලංකා ඉතිහාසය-ලම්බකන්න|පල්ලව බලපෑම]]
|අනුරාධපුරය පිරිහීමකට ලක් වීම.
|-
|8 වන සියවස
|මහායාන බලපෑම
|හින්දු මාතෘ දෙවඟනක්ව සිට ඇති [[තාරා දේවි පිළිමය|තාරා]], පසුව බුද්ධාගම තුල නව භූමිකාවක් සඳහා ප්‍රතිනිර්මාණය කර ඇත.
|-
|ක්‍රි.ව.971-983
|චීන ත්‍රිපිටක මුද්‍රණය
|සුං රාජ සමය, ලී පුවරු 130,000 ක් මගින්.
|-
|9 වන සියවස
|[[බොරෝබුදූර්]]
|මහායාන බෞද්ධ චෛත්‍යය සංකීර්ණයකි.
|-
|ක්‍රි.ව.1070-1110
|පොළොන්නරුව පිහිටවීම
|පළමු වන විජයබාහු රජු, නිකාය සමගිය. [[:en:Gal_Vihara|ගල්විහාරය]] 
|-
|ක්‍රි.ව.1044-1077
|බුරුමයට 
|උපසම්පදාව - ශ්‍රී ලංකාවෙන් බුරුමයට පොලොන්නරු යුගය.
|-
|ක්‍රි.ව. 1057
|තායිලන්තයට
|ශ්‍රී ලංකාවෙන් උපසම්පදාව ගෙනයෑම
|-
|ක්‍රි.ට. 1070
|පැගනයට
|ශ්‍රී ලංකාවෙන් උපසම්පදාව ගෙනයෑම
|-
|ක්‍රි.ව.1167-1183
|[[පාණ්ඩ්‍ය යුද්ධය 1167-1183|පාණ්ඩ්‍ය යුද්ධය]]
|පරාක්‍රමබාහු රජුගේ හමුදාපති වූ ලංකාපුර රාමේෂ්වරම් අල්ලා ගත්තේය. පරාක්‍රම නම් බල කොටුවක් සාදා අවුරුදු 30 කට හෝ ඊටත් වැඩි කාලයක් තිස්සේ සිංහලයන්ගේ පාලනය යටතේ  තැබුවේය. 
|-
|ක්‍රි.ව. 1215–1236
|[[කාලිංග මාඝ රජ|කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණය]]
|රටේ පිරිහෙමින් තිබු දේශීය පාලනය ආක්‍රමණයෙන් පසුවද ශත වර්ෂ 3 ක පමණ කාලයක්  අරාජිකව මෙන් පැවැතුණේය.
|-
|ක්‍රි.ව. 1236 
|කාන්චිපුරමට
|[[:en:Cambodia|කාම්බෝජයට]] ශ්‍රී ලංකාවෙන් උපසම්පදාව ගෙනයෑම.
|-
|ක්‍රි.ව.1232-1272
|දඹදෙණි යුගය 
පූජාවලිය
|විසුද්ධි මාර්ග සන්නය, කව් සිළුමිණ, සද්ධර්ම රත්නාවලිය, භෙසජ්ජ මඤ්ජුසාව, සිංහල ථූප වංශය, සමන්ත කූට වර්ණනාව, පූජාවලිය, සිදත් සඟරාව හා එළු සඳෙස් ලකුණ දඹදෙණි යුගයේ බිහි වූ ග්‍රන්ථ කිහිපයෙකි.
|-
|12 වන සියවස
|ජපානයට
|සෙන් නිකාය ආරම්භය. 
|-
|ක්‍රි.ව.1302-1326
|[[බණකතා සාහිත්‍ය|සිංහල ජාතක පොත]]
|කුරුණෑගල යුගයේ හතරවන පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් පාලි ජාතක අටුවා ඇසුරෙන් ලියන ලද්දක් සේ චූලවංශයේ සැලකෙයි.
|-
|ක්‍රි.ව.1391-1474 
|පලමු දළයි ලාමා
|ටිබෙටය
|-
|ක්‍රි.ව.1405-1431
|චීන ආක්‍රමණ
|අද්මිරල් සෙන් හූ ගේ මුහුදු ගවේශන
|-
|ක්‍රි.ව.1415-1489
|[[ලෝවැඩ සඟරාව|ලෝ වැඩ සඟරාව]],
|බුදුගුණාලංකාරය, සංදේශ කාව්‍ය, කෝට්ටේ යුගය- යුරොපා ආක්‍රමණ,  [[තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමි]]
|-
|ක්‍රි.ව. 1753~
|සියම් නිකාය පිහිටුවීම
|තායිලන්තයෙන් උපසම්පදාව රැගෙන ඒම. මහසාමි තනතුර. [[ශ්‍රී දළදා මාළිගාව|ශ්‍රී දළඳා මාළිගාව]]
|-
|ක්‍රි.ව.1827-1911
|[[විදුදය පිරිවෙන]] 
|ආරම්බ කිරිම [[හික්කඩුවේ ශ්‍රි සුමංගල නාහිමි|හික්කඩූවේ ශ්‍රි සුමංගල නාහිමි]], දිවයින පුරා ශාඛා 46 ක් දක්වා වය්‍යාප්ත විය.   1886 දී කොලඹ ආනන්ද විදය්‍යාලය බිහිකිරිමෙ පුරොගාමි මෙහෙවර.  මහා බොධි සමාගමෙහි ප්‍රකාශනයක්වු &quot;සිංහල බෞද්ධයා&quot; පත්‍රයෙහි කටයුතු.
|-
|ක්‍රි.ව. 1880
|අමෙරිකාවට/යුරෝපයට
|ඕල්කොට් තුමා සහ බලවට්ස්කි මැතිනිය තිසරණ යාම.
|-
|ක්‍රි.ව. 1879
|5 වන සංගායනාව 
|මණ්ඩලේ නුවර
|-
|ක්‍රි.ව. 1893
|ලෝක ආගම් සමුලුව
|අනගාරික ධර්‍මපාල තුමා ගේ සහභාගිත්වය.
|-
|ක්‍රි.ව. 1896
|ලුම්බිණිය හදුනාගැනීම
|අශෝක කුලුණ සොයාගැනීම.
|-
|ක්‍රි.ව. 1949
|මහාබෝධි විහාරය
|බුද්ධගයාව නැවත බෞද්ධ අයිතියට තහවුරුවීම
|-
|ක්‍රි.ව. 1950
|WFB
|[[ලෝක බෞද්ධ මිත්‍රත්වය|ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනය]].
|-
|ක්‍රි.ව. 1954
|6 වන ධර්‍ම සංගායනාව
|බු.ව. 2500 සම්බුද්ධ ජයන්තිය - ඡට්ට ධර්‍ම සංගායනාව. බුරුම අගමැති ඌ නූ මැතිතුමා අනුග්‍රහයෙන්
|-
|ක්‍රි.ව. 1980
|බුද්ධගයාගම - ඉන්දියාව
|ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති ආර්. ප්‍රේමදාස මැතිතුමා විසින් - දළඳා මැදුර රන්වියන, මාලිගාවිල පිලිම ප්‍රතිසංස්කරනය
|-
|2010 -
|[[සඳ හිරු සෑය]]
|ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමා ගේ ආඥාදායකත්වයෙන්, 30 අවුරුදු දෙමළ කොටි (LTTE) ත්‍රස්තවාදය පැරදවීමේ ත්‍රිවිධහමුදා ජයග්‍රහණය සැමරීම පිණිස.
|-
|2015 -
|Internet
|[Http://buddhism.stackexchange.com/ සරල (ඉංග්‍රීසි) ජ්‍යත්‍යන්තර ධර්ම සාකච්ඡා මණ්ඩපය]   [https://suttacentral.net/ ත්‍රිපිටක අධ්‍යයන(ඉංග්‍රීසි)]  [http://www.aathaapi.org/Thripitaka.html ත්‍රිපිටකය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150926225508/http://www.aathaapi.org/Thripitaka.html |date=2015-09-26 }}
|}

==වැඩි විස්තර සඳහා මේවාත් බලන්න==
* http://www.palikanon.com/english/timetable.htm{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[ධර්ම සංගායනා]]
* [[ශ්‍රී ලාංකික රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය]]
* [[මහාවංශය]]
* [[ලක්දිව_රාජාවලිය ]]

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධ ශාසනයේ ඉතිහාසය]]

{{Buddhism topics}}</text>
      <sha1>ao0us7ywu5ug46vkluw45236iqgxw5y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නිකලස් වින්ටන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60238</id>
    <revision>
      <id>788725</id>
      <parentid>338308</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T07:50:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11483" sha1="n1anax6w1oirjqizosu6rclhpca05gq" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name             =ශ්‍රීමත් නිකලස් වින්ටන්
| honorific_suffix = {{පශ්චාත්-නාම|country=GBR|size=100%|MBE}}
| image            = Nicholas Winton in Prague.jpg
| imagesize        = 220px
| caption          = 2007 ඔක්තොම්බර් 10 දිනදී වින්ටන් [[ප්‍රාග්]] නගරයෙහිදී  
| birth_name       = නිකලස් ජෝර්ජ් වියට්හයිම්
| birth_date       = {{උපන් දින |df=yes|1909|05|19}}
| birth_place      = [[හැම්ප්ස්ටඩ්]], ලන්ඩනය
| death_date       = {{මරණ දින හා වයස |df=yes|2015|07|01|1909|05|19}}
| death_place      = වෙක්සම් රෝහල, [[ස්ලව්]], බර්ක්ෂයර්
| death_cause      =  [[ශ්වසන ඇනහිටීම]]
| other_names      = හයිම් වියට්හයිම් 
| alma_mater       = [[ස්ටෝව් පාසල]]
| occupation       = මානවවාදියා
| spouse           = {{විවාහය|ග්‍රීටර් ගිලේස්ටොප්|1948|1999|reason=w}}
| children         = 3
| relatives        = 
| module           = {{තොරතුරුකොටුව හමුදාමය පුද්ගලයා | embed=yes
| nickname         =
| allegiance       = {{ධජය|එක්සත් රාජධානිය }}
| branch           = {{ගුවන් හමුදාව |එක්සත් රාජධානිය }}
| serviceyears     = 1940–1954
| rank             = [[පියාසර ලුතිනන්]]
| unit             =
| command          =
| battles          = [[දෙවන ලෝක යුද්ධය]]
| awards           =
}}
| website          = {{වෙබ්අඩවිය|nicholaswinton.com}}
| years_active     = 1938–2015
}}


'''ශ්‍රීමත් නිකලස් ජෝර්ජ් වින්ටන්''' {{පශ්චාත්-නාම |country=GBR|size=100%|MBE}} (උපත  '''නිකලස් වියට්හයිම්'''; 19 මැයි 1909 – 1 ජූලි 2015) යනු,  [[දෙවන ලෝක යුද්ධය]] ඇරඹුමට ආසන්නයෙහිදී,  [[චෙකොස්ලොවේකියාව ජර්මනිය විසින් අධිවාසය |නාසි-අධිවාසිත චෙකොස්ලොවේකියාව]] වෙතින්, ඔවුනතරින් බොහෝමයක්  [[යුදෙව්වෝ]] වූ , ළමුන් 669 දෙනෙකු බේරා ගැනීම සංවිධානය කල, පසුව චෙක් [[කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට්]] නම් ලැබූ මෙහෙයුම සඳහා ගෞරවයට පාත්‍ර වන, බ්‍රිතාන්‍ය [[මානවවාදියා|මානවවාදියෙකි]]. ළමුන් සඳහා නිවෙස් පිළියෙල කල  වින්ටන්,   ඔවුන් සුරක්ෂිත ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයට යැවීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=සර් නිකලස් වින්ටන්, අ මෑන් ඔෆ් කරේජ් |url=http://www.winton.dk/ |year=2008 |publisher=auschwitz.dk |accessdate=3 සැප්තැම්බර් 2009}}&lt;/ref&gt; යුද්ධයෙන් පසුව, ඔහුගේ පරිශ්‍රමයන් පිළිබඳව වින්ටන් කිසිවකු හා සාකච්ඡා නොකල අතර, ඔහුගේ බිරිඳ විසින් ඔහු සිදු කල දෙය දැන ගත්තේ, දරුවන්ගේ දෙමව්පියන් සහ ඔවුන් භාර ගත්  පවුල් පිළිබඳ විස්තර ඇතුලත් ක්ෂේත්‍ර-පොතක්, 1988 වසරෙහිදී, ඔවුන්ගේ අට්ටාලයෙන් ඇය සොයා ගත් විටය. බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍යය විසින් ඔහු වෙත පටබැඳි නාමය වූයේ &quot;බ්‍රිතාන්‍ය [[ඔස්කා ෂින්ඩ්ලර් |ෂින්ඩ්ලර්]]&quot; යන්නයි.&lt;ref name=&quot;statue&quot; /&gt; 2014 ඔක්තොම්බර් 24 දිනදී, [[චෙක් ජනරජය|චෙක් ජනරජයෙහි]] ඉහළම ගෞරව නාමය වූ, [[ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ලයන්]], චෙක් ජනාධිපති, [[මිලෝස් ෂෙමාන්]] විසින් ඔහු වෙත ප්‍රදානය කෙරිණි.


== ආශ්‍රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|colwidth=30em}}

== තවදුරටත් කියවීම් ==
*වින්ටන්, බාබරා (2014), ''ඉෆ් ඉට්ස් නොට් ඉම්පොසිබල්... ද ලයිෆ් ඔෆ් සර් නිකලස් වින්ටන්'', මාටඩෝර්, ISBN 978-1-78306-520-2
*හැරිස්, මාක් ජොනතන් සහ  ඕපන්හයිමර්, ඩෙබ්රා (2000), ''ඉන්ටු ද ආර්ම්ස් ඔෆ් ස්ට්‍රේන්ජර්ස්: ස්ටෝරීස් ඔෆ් ද  කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට්'', බ්ලූම්ස්බරි

== බාහිර සබැඳි ==
{{කොමන්ස්ප්‍රවර්ග |Nicholas Winton}}
*{{IMDb name|1051211}}
*[http://www.youtube.com/watch?v=6_nFuJAF5F0 සර් නිකලස් වින්ටන්ස් මීටිං විත් මෙවි ඔෆ් ද පීප්ල් හී සේව්ඩ්] (&quot;දැට්ස් ලයිෆ්&quot; නම් බීබීසී වැඩසටහන 1988 දී විකාශය කෙරුණු)
*[http://www.radio.cz/en/article/34888 නිකලස් වින්ටන් ෆිල්ම් වින්ස් එමී] චෙක් රේඩියෝ සම්මුඛසාකච්ඡාව
*[http://movies2.nytimes.com/gst/movies/movie.html?v_id=186639 ඕල් මයි ලව්ඩ් වන්ස් හී නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස්  සමාලෝචනය]
*[http://www.powerofgood.net/index.php නිකලස් වින්ටන් – ද පවර් ඔෆ් ගුඩ් – වෙබ්]
*ඉන්ටු දි ආම්ස් ඔෆ් ස්ට්‍රේන්ජර්ස්: ස්ටෝරීස් ඔෆ් ද  කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට් [http://www.intothearmsofstrangers.com/]
*{{උපන්‍යාස පුවත් |title=බ්‍රෙක්ෆර්ස්ට් විත් ෆ්‍රොස්ට්: ඉන්ටර්විව් විත් නිකලස් වින්ටන් ඇන්ඩ් ඇල්ෆ්‍රඩ් ඩබ්ස් |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/breakfast_with_frost/2629177.stm|publisher=[[බීබීසී බ්‍රෙක්ෆර්ස්ට්]]|date=5 ජනවාරි 2003}}
*[http://www.storyvault.com/video/view/id/219 බේරාගත් එක් දරුවෙක් වන, මිලේනා ග්‍රෙන්ෆෙල්-බ්‍රේන්ස් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවක්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527213559/http://www.storyvault.com/video/view/id/219 |date=2014-05-27 }}
*{{උපන්‍යාස පුවත් |title=රීට්‍රේසිං අ ලයිෆ්-සේවිං ජර්නි |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8227929.stm|publisher=බීබීසී නිවුස් |date=31 අගෝස්තු 2009}}

{{අධිකාරී පාලනය }}

{{පුද්ගලදත්ත
|NAME              = වින්ටන්, නිකලස්
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION =  බ්‍රිතාන්‍ය මානවවාදියා, චෙක් කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට් සංවිධානය කලේය
| DATE OF BIRTH     = 19 මැයි 1909
| PLACE OF BIRTH    = ලන්ඩනය, එංගලන්තය
| DATE OF DEATH     = 1 ජූලි 2015
| PLACE OF DEATH    =  ලන්ඩනය, එංගලන්තය
}}

{{DEFAULTSORT:වින්ටන්, නිකලස්}}
[[ප්‍රවර්ගය:1909 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:2015 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය බැංකුකරුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ශතායුෂ්කයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය සවිඥානික ප්‍රතිවිරෝධතයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශයේ සිටින බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රවාසිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජර්මනියේ වෙසෙන බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රවාසිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය මානවවාදියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ජර්මානු-යුදෙව් සම්භවයක් සහිත බ්‍රිතාන්‍ය ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය තැරැව්කාරයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජුදා ආගම වෙතින් එංගලන්ත සභා ආගම වෙත මාරුවූවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි සමාජවාදියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:පූර්ව එංගලන්ත සභා සාමාජිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට්]]
[[ප්‍රවර්ගය:නයිට්ස් බැචලර් සම්මානලාභියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ද බ්‍රිටිෂ් එම්පයර් සම්මානලාභියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ස්ටෝව් පාසලෙහි උගැනුම ලද්දෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: හැම්ප්ස්ටඩ් හී ජීවත්වූවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ලයන් සම්මානලාභියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ටොමාෂ්  ගරිග්  මසයික් සම්මානලාභියෝ ]]
[[ප්‍රවර්ගය: හොලෝකාස්ට් වර්ගඝාතය තුලදී යුදෙව්වන් බේරාගැනීම]]
[[ප්‍රවර්ගය:රාජකීය ගුවන් හමුදා ගුවන්භටයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:රාජකීය ගුවන් හමුදා නිලධාරියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:දෙවන ලෝක යුද්ධයේ නිරතවූ රාජකීය ගුවන් හමුදා කාර්ය මණ්ඩලය]]</text>
      <sha1>n1anax6w1oirjqizosu6rclhpca05gq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පකිස්තානයෙහි න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62723</id>
    <revision>
      <id>788727</id>
      <parentid>359117</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T08:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37710" sha1="dqtdweward4ixs5sd7ojkz2yfvf6vw2" xml:space="preserve">{{පකිස්තාන න්‍යෂ්ටික බලාගාර සිතියම }}
2012 වසර වන විට, ''' [[පකිස්තානය|පකිස්තානයෙහි]] [[න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය]]''' සපයන ලද්දේ  වරලත්-වාණිජ [[න්‍යෂ්ටික බලාගාර]] තුනක් මගිනි.&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission Directorate for Public Press and International News Relations&quot;/&gt; සිවිල් න්‍යෂ්ටික බලාගාර ගොඩනගා ඒවා ක්‍රියාත්මක කල, ලෝකයේ පළමු [[මුස්ලිම් ලෝකය |මුස්ලිම් රට]] වන්නේ පකිස්තානයයි.&lt;ref&gt;Nuclear power in Pakistan, Dr. Zia H. Siddiqui and Dr. I.H. Qureshi, pp.31–33.&lt;/ref&gt;  මෙම බලාගාර ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් තනි වගකීම දරන  විද්‍යාත්මක සහ න්‍යෂ්ටික [[පකිස්තානු රජය |රාජ්‍ය]] කාර්යාංශය වන්නේ [[පකිස්තානු න්‍යෂ්ටික බලශක්ති කොමිසම]] (PAEC) වෙයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
  | last =(PAEC)
  | first = පකිස්තානු න්‍යෂ්ටික බලශක්ති කොමිසම 
  | authorlink = පකිස්තානු න්‍යෂ්ටික බලශක්ති කොමිසම 
  | title = නියුක්ලියර් පවර් ජෙනරේෂන් ප්‍රෝග්‍රම්
  | work =පකිස්තානු රජය
  | publisher =PAEC
  | url =http://www.paec.gov.pk/paec-np.htm
  | accessdate =2011 }}&lt;/ref&gt; 2012 වසර වන විට, [[ෆොසිල ඉන්ධන]] වෙතින් නිපැයුනු ~62%, [[ජල විදුලි බලශක්තිය]] වෙතින් නිපැයුනු ~33%  සහ [[ගල් අඟුරු විදුලිය]] වෙතින් නිපැයුනු ~0.3% හා සමගින් සැසඳුනු විට, වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර වෙතින්, පකිස්තානයෙහි නිපැයුනු විදුලියෙන් දළ වශයෙන් ~3.6% පමණ නිපැයිණි.&lt;ref name=&quot;Directorate-General for Nuclear Power Generation&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=සයිඩ් යුසාෆ් |first=රාසා|title=කරන්ට් පික්චර් ඔෆ් ඉලෙක්ට්‍රිකල් එනර්ජි ඉන් පකිස්තාන් |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:T4QW3douApsJ:www.iaea.org/INPRO/4th_Dialogue_Forum/DAY_3_01_August-ready/2._-_DG-C3-4-31-07-2012.pdf+pakistan+nuclear+power+program+2050&amp;hl=en&amp;gl=us&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESjUcYBzrkzBdSSwbflDwBpLkLAkFaFROisP_jK3E3S97aqHY9tMS-It6gaYDd-q4lZP8BEuD6e4C5E91EnlkiSKIw-JbWuYsNwjNNC1f1Nxyw9D0Ib_V424k5ghsCazU80qDKfF&amp;sig=AHIEtbRAsJSVdJ36dVxzvdggw_Xz16RLGg|work= පකිස්තානු න්‍යෂ්ටික බලශක්ති කොමිසම |publisher=න්‍යෂ්ටික බලශක්ති නිපැයුම් අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් කාර්යාලයය |accessdate=28 නොවැම්බර් 2012|date=31 ජූලි 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pakistan Observer&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පුවත් |last=සුල්ෆිකාර්|first=සාමන්|title=පක්-චයිනා එනර්ජි කෝපරේෂන් |url=http://pakobserver.net/detailnews.asp?id=109910|accessdate=23 අප්‍රේල් 2012|newspaper=පකිස්තාන් ඔබ්සර්වර් |date=23 අප්‍රේල් 2012}}&lt;/ref&gt;  [[න්‍යෂ්ටික අවි-නොපැතිරවීමේ ගිවිසුම]] අත්සන් නොකල මුත්  [[ජාත්‍යන්තර පරමාණු බලශක්ති කාර්යාංශය]] හා සමගින් හොඳ ස්ථාවරයක සිටිනා [[න්‍යෂ්ටික අවි සහිත රාජ්‍යයන් ලැයිස්තුව |න්‍යෂ්ටික අවි සන්නද්ධ රාජ්‍ය්‍යන්]]  සතර ( [[ඉන්දියාව]], [[ඊශ්‍රායෙලය]] සහ, [[උතුරු කොරියාව]] හා සමගින්) අතුරින් පකිස්තානයද එකකි.&lt;ref name=&quot;IAEA Membership states&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=යූඑන් ප්‍රෙස් රිලීස් |title=අයිඒඊඒ පබ්ලිකේෂන්ස්: පකිස්තාන් ඕවර්වීව් |url=http://ola.iaea.org/factSheets/CountryDetails.asp?country=PK|work=IAEA, P.O. Box 100, Wagramer Strasse 5, A-1400 Vienna, Austria|publisher=IAEA Membership states|accessdate=17 අප්‍රේල් 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dawn Newspapers, 25th April, 2011&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පුවත් |last=ඇසෝෂියෙට් ප්‍රෙස් ඔෆ් පකිස්තාන් (APP)|title=අයිඒඊඒ ඩික්ලෙයාර්ස් නියුක්ලියර් එනර්ජි ප්‍රෝග්‍රම් සේෆ් |url=http://dawn.com/2011/04/25/iaea-declares-pakistan-nuclear-program-safe/|accessdate=17 අප්‍රේල් 2012|newspaper=ඩෝන් නිවුස්පේපර්ස් |date=25 අප්‍රේල් 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reuters, Vienna&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පුවත් |last=ඩාල්|first=ප්‍රෙඩ්රික්|title=නියුක්ලියර්-ආම්ඩ් පකිස්තාන් චෙයාර්ස් බෝර්ඩ් ඔෆ් යූ.එන්. ඇටම් බොඩි |url=http://www.reuters.com/article/2010/09/27/us-nuclear-iaea-pakistan-idUSTRE68Q1MN20100927|accessdate=17 අප්‍රේල් 2012|newspaper=රොයිටර්ස්, වියනා|date=27 සැප්තැම්බර් 2010 &lt;!-- 12:23pm EDT --&gt; |quote=&quot;Pakistan is a long-standing and &quot;very law-abiding&quot; member of the IAEA, got no opposition from any side at all}}&lt;/ref&gt; 2050 වසර වන විට න්‍යෂ්ටික බලාගාර 32 ක් තැනීමට පකිස්තානය සැලසුම් කරයි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thenews.com.pk/Todays-News-3-235039-32-nuclear-plants-to-produce-40000MW-PAEC |access-date=2015-11-14 |archive-date=2020-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200330175726/https://www.thenews.com.pk/ }}&lt;/ref&gt;

==ඉතිහාසය==
[[පකිස්තානයෙහි ජනාධිපතිවරයා |ජනාධිපතිවරයාගේ]] [[විද්‍යා සහ තාක්ෂණ අමාත්‍යාංශය (පකිස්තානය)#විද්‍යා උපදේශකයෝ |විද්‍යා උපදේශක]] ලෙසින්, මහාචාර්ය (සහ පසුව [[භෞතික විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය |නොබෙල් ත්‍යාගලාභී]]) [[අබ්දුස් සලාම්]], ජනාධිපති [[අයුබ් ඛාන් (ෆීල්ඩ් මාෂල්)|අයුබ් ඛාන්]] එකඟ කරවා ගත්තේ,   [[කරච්චි]] අසබඩ ස්ථානයක, පකිස්තානයෙහි පළමු වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාරය පිහිටුවීමටය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස ජර්නල්
  | last =මහාචාර්ය රියාසුඩීන්
  | first =
  | authorlink =රියාසුඩීන් (භෞතික විද්‍යාඥ)
  | title =කන්ට්‍රිබියුෂන් ඔෆ් අබ්දුස් සලාම් ඈස් මෙම්බර් ඔෆ් පීඒඊසී
  | journal =ද නියුක්ලියස් | volume =42 | issue =1–2 | pages =31–34
  | publisher =ද නියුක්ලියස් PINSTECH පබ්ලිකේෂන්
  | location =නිලෝර්, ඉස්ලාමබාද් | date =13 ඔක්තොම්බර් 2005
  | url =http://www.thenucleuspak.org.pk/nucleus/pdf%20Special%20Issue%20Nucleus%2042%281-4%29/Contributions%20of%20Professor%20Abdus%20Salam%20%28ms603%29.pdf
  | issn =0029-5698 | doi =
  | accessdate =2011 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස ජර්නල්
  | last =සිඩ්ඩිකි | first =ආචාර්ය සියා |author2=ආචාර්ය ඉක්බාල් හුසේන් කුරේෂි 
  | title =නියුක්ලියර් පවර් ඉන් පකිස්තාන්
  | journal =ද නියුක්ලියස් | volume =42 | issue =1–2 | pages =63–66
  | publisher =ද නියුක්ලියස් PINSTECH පබ්ලිකේෂන්
  | location =නිලෝර්, ඉස්ලාමබාද් | date =13 ඔක්තොම්බර් 2005
  | url =http://www.thenucleuspak.org.pk/nucleus/pdf%20Special%20Issue%20Nucleus%2042%281-4%29/Nuclear%20Power%20in%20Pakistan%20%28ms611%29.pdf
  | issn =0029-5698
  | doi =
  | accessdate =2011 }}&lt;/ref&gt;  [[කරච්චි න්‍යෂ්ටික බලාගාරය]] (KANUPP) ලෙසින් හැඳින්වෙන මෙම වාණිජ බලාගාරය,  කැනේඩියානු [[පීඩන බැර ජල ප්‍රතික්‍රීයකය|  පීඩන බැර ජල ප්‍රතික්‍රීයකයක්]] වන, කුඩා 137&amp;nbsp;[[වොට්#විදුලි_සහ_තාපජ_වොට්|MWe]] [[CANDU ප්‍රතික්‍රීයකය| CANDU ප්‍රතික්‍රීයකයකි]].

[[න්‍යෂ්ටික ඉංජිනේරුවරයා| න්‍යෂ්ටික ඉංජිනේරුවරයෙක්]] වන, පීඒඊසී හී [[පාර්වේස් බට්]], ව්‍යාපෘති අධ්‍යක්ෂක විය. KANUPP බලාගාරය එහි ක්‍රියාකාරකම් ඇරඹුවේ 1972 වසරෙහිදී වන අතර, එහි නිල ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සිදු කලේ, ජනාධිපති [[සුල්ෆිකාර් අලි භූතෝ]] සහ පීඒඊසී සභාපති  [[මුනීර් අහමඩ් ඛාන්]] විසිනි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පුවත්
  | title =පකිස්තාන් මේක්ස් එචීව්මන්ට්ස් ඉන් පීස්ෆුල් යූස් ඔෆ් නියුක්ලියර් එනර්ජි
  | pages =
  | newspaper =සින්හුවා ජෙනරල් ඕවර්සීස් නිවුස් සර්විස්
  | date =27 ඔක්තොම්බර් 1979
  | url =http://www.nti.org/e_research/profiles/Pakistan/Nuclear/chronology_1974.html
}}&lt;/ref&gt; [[අයිඒඊඒ සුරැකිතාවයන්|ජාත්‍යන්තර සුරැකිතාවයන්]] යටතේ වන KANUPP බලාගාරය,   ක්‍රියාත්මක වන්නේ [[ශක්ති අවශ්‍යතා කළමනාකරණය |ඌතිත ජවයක්]] සහිතවය. 1969 වසරෙහිදී, [[ප්‍රංශය|ප්‍රංශයෙහි]]  [[කොමීසැරියා අ ලෙනෙයෝර්ජි ඇටොමික]] සහ [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියෙහි]]  [[බ්‍රිටිෂ් නියුක්ලියර් ෆුවල්ස් පීඑල්සී]] (BNFL) විසින් පීඒඊසී හා සමගින් ගිවිසුමට එළඹුනේ ප්ලූටෝනියම් සහ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියායන යන්ත්‍රෝපකරණ පකිස්තානයට සපයන ලෙසටයි. ගිවිසුම පරිදී, බලාගාර සහ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියායන පහසුකම් වල ප්‍රධාන සැලසුම්කරුවෝ පීඒඊසී ඉංජිනේරුවෝ වූයේ, බීඑන්එෆ්එල් සහ සීඊඒ විසින් අරමුදල්, තාක්ෂණික ආධාර සහ න්‍යෂ්ටික ද්‍රව්‍ය සපයන අතරතුරය. ව්‍යාපෘති පිළිබඳ කෘත්‍යයන්  1972 වසර දක්වා ඇරඹුනේ නැති අතර, [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]]  [[ස්මයිලින් බුද්ධා - න්‍යෂ්ටික අත්හදාබැලීම]] —1974  වසරෙහි සිදුවූ බලාපොරොත්තු නොවූ න්‍යෂ්ටික අත්හදාබැලීමක්— හේතුවෙන්, පීඒඊසී හා සමගින් සියළු ව්‍යාපෘති බීඑන්එෆ්එල් විසින් අවලංගු කරන ලදි.{{උපහරණ ඇවැසිය |date=අගෝස්තු 2013}} 1974 වසරෙහිදී, [[පකිස්තානු පරමාණුක පර්යේෂණ ප්‍රතික්‍රීයකය |PARR-II ප්‍රතික්‍රීයකය]] ක්‍රියාත්මක කෙරුණු අතර, එහි ව්‍යාපෘති අධ්‍යක්ෂකවරුන් වූයේ මුනීර් අහමඩ් ඛාන් සහ හෆීස් කුරේෂි වූහ. PARR-II යනු දේශීය ප්‍රතික්‍රීකයක් වන අතර,  පීඒඊසී හී ඉංජිනේරුවරුන්ගේ සහ විද්‍යාඥයින්ගේ අනුග්‍රහය යටතේ තැනිණි.

1977 වසරෙහිදී, [[එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම්වරයා |එ.ජ. රාජ්‍ය ලේකම්]] [[හෙන්රි කීසිංගර්]] විසින් යෙදවුනු පීඩනය මධ්‍යයේ, සීඊඒ විසින් පීඒඊසී සමග සිදු කල සියළු ව්‍යාපෘති වහාම අවලංගු කෙරිනි. [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියෙහි]] සහ [[ප්‍රංශය|ප්‍රංශයෙහි]] උපකාරය නොමැතිව, පීඒඊසී ඉංජිනේරුවන් විසින් ප්ලූටෝනියම් න්‍යෂ්ටික ප්‍රතිසැකසුම් යන්ත්‍රෝපකරණ— [[පකිස්තානු පරමාණුක පර්යේෂණ ප්‍රතික්‍රීයකය #PARR-III ප්‍රතික්‍රීයකය (නිව්-ලැබ්ස්)|නිව් ලැබ්ස්]] — සහ ප්ලූටෝනියම් ප්‍රතික්‍රීයකය — [[කූෂාබ් න්‍යෂ්ටික සංකීර්ණය]] නිම කලහ. මෙම බලාගාර දෙකම පීඒඊසී විසින් පාලනය කෙරෙන වාණිජ බලාගාර විය. 1989 වසරෙහිදී, [[මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව]] විසින් පකිස්තානය සමග ගිවිසුමක් අත්සන් කලේ, අයිඒඊඒ සුරැකිතාවයන් යටතේ 300&amp;nbsp;[[MWe]] [[ෂාෂ්මා න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය |CHASNUPP-I]] බලාගාරය  ලබාදීමටය. 1990 වසරේදී, ප්‍රංශය සහ සෝවියට් සංගමය යන රටවල් දෙකම විසින්, අයිඒඊඒ සුරැකිතාවයන් යටතේ වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර සපයන ලෙසට පකිස්තානයෙහි ඉල්ලීම සලකා බලන ලදි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
| title =සෝවියට් ඇම්බැසඩර් සේස් සෝවියට්ස් මයිට් සෙල් පකිස්තාන් අ නියුක්ලියර් ප්ලාන්ට්
| url =http://www.nti.org/e_research/profiles/Pakistan/Nuclear/chronology_1990.html
| date =26 පෙබරවාරි 1990
| accessdate =2011 }}&lt;/ref&gt; එනමුදු, සෝවියට් සංගමය සහ ප්‍රංශය සමගින් වූ මෙම එකඟතා පිළිබඳ [[එක්සත් ජනපදය |එ.ජ.]] නොසතුට,  [[පකිස්තානය සඳහා එක්සත් ජනපද තානාපතිවරයා |පකිස්තානය සඳහා ඇමරිකානු තානාපතිවර]]  [[රොබට් බී. ඕක්ලි|රොබට් ඕකිලිගේ]] ප්‍රකාශයක් තුලින් දැක්වෙත්ම මෙම ගිවිසුම් අවලංගු කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පුවත්
  | last =නිසාමි | first =මජීඩ් |author2=සලීම් බුක්රි
  | title =පේපර් සේස් යූඑස් ටු ඔක්ජේක්ට් ටු නියුක්ලියර් ප්ලාන්ට් ඩීල්
  | newspaper =[[ද නේෂන් (පකිස්තානු පුවත්පත)|ද නේෂන්]]
  | location =ඉස්ලාමබාද්, ඉස්ලාමබාද් ප්‍රධාන බලප්‍රදේශය
  | pages =1–2 
  | publisher =[[නාවා-අයි-වක්ට්| නාවා-අයි-වක්ට් මාධ්‍ය සමූහය]]
  | date =26 පෙබරවාරි 1990
  | url =http://www.nti.org/e_research/profiles/Pakistan/Nuclear/chronology_1990.html
  | accessdate =2011 }}&lt;/ref&gt; 2000 වසර වන විට, චීනය විසින් පීඒඊසී සමගින් එහි කොන්ත්‍රාත්තුව විස්තීරණය කර ඇති අතර, 2011 ඔක්තොම්බර් වන විට [[ෂාෂ්මා න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය |III]], සහ  [[ෂාෂ්මා න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය |IV]] බලාගාර ගොඩනැගීමෙහිලා උපකාර සපයයි. [[ෂාෂ්මා න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය |II]] 2011 වසරෙහි අප්‍රේල් මාසයේදී නිම කරන ලදි. එහි බලශක්තිය සඳහා වන ඉල්ලුමෙහි වැඩිවීම නිසා, [[පකිස්තානයෙහි  රජය |පකිස්තානු රජය]] විසින් රට පුරා න්‍යෂ්ටික බලාගාර පිහිටුවන ලෙසට පීඒඊසී වෙත නියෝග පනවා ඇත. පීඒඊසී පවසන පරිදී, ඉලක්කය වන්නේ, වසර 2030 වන විට, 8800&amp;nbsp;MW ධාරිතාවක විදුලිය ජනනය කිරීමයි. අග්‍රාමාත්‍ය [[යූසුෆ් රසා ගයිලානි]] විසින් [[පකිස්තානු ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය]]  2010 වසරෙහිදී  ප්‍රකාශයට පත් කල අතර,   පකිස්තානයෙහි අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ නිල නිවස්න වන අග්‍රාමාත්‍ය ලේකම් කාර්යාලයෙහිදී හිදී [[සාධ්‍යතා වාර්තාව]] ඉදිරිපත් කරන ලදි.  වර්තමානයෙහි පීඒඊසී සැලසුම් කරමින් සිටින්නේ  KANUPP-II—1100&amp;nbsp;MWe බලාගාරයකි — සහ KANUPP-III — 1100&amp;nbsp;MWe — න්‍යෂ්ටික බලාගාරයන්හී ගොඩනැගීම් කටයුතු වල පෙරමුණ ගෙන ක්‍රියාකිරීමටය. වාණිජ බලාගාර දේශිය වශයෙන් ගොඩනැගෙමින් පවතින අතර, ප්‍රාරම්භක කටයුතු  2009 වසරෙහිදී අත්හිටුවන ලදි. 2010 වසරෙහිදී, [[පකිස්තානු න්‍යෂ්ටික බලශක්ති ඉන්ධන සංකීර්ණය | න්‍යෂ්ටික බලශක්ති ඉන්ධන සංකීර්ණය]] (පීඑන්පීඑෆ්සී) — න්‍යෂ්ටික යළි-සැකසුම් යන්ත්‍රාගාරයක් — පිහිටුවන ලදි. පීඒඊසී විසින් ගොඩනැගීම් කටයුතු, සැලසුම් කටයුතු සහ නඩත්තු කටයුතු සඳහා මූලිකත්වය සපයන ලද අතර,  චීනය සහ අයිඒඊඒ විසින් පහසුකම සඳහා අරමුදල් සපයන ලදි. 2013 නොවැම්බර් 26 දිනදී, අග්‍රාමාත්‍ය නවාෂ් ෂෙරීෆ් විසින්, කරච්චි නගරය අසබඩ,   2200&amp;nbsp;MW ඒකාබද්ධ ධාරිතාවකින් යුතු  න්‍යෂ්ටික බලාගාර දෙක සඳහා මුල්ගල් තැබීමේ උත්සවය පවත්වන ලදි.

==පකිස්තාන න්‍යෂ්ටික බල ප්‍රතික්‍රීයක ==
අද දිනය වන විට, වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර තුනක් පමණක් ක්‍රියාකාරී තත්ත්වයෙහි පවතියි. වර්තමාන සහ අනාගත වාණිජ න්‍යෂ්ටික බලාගාර පිළිබඳ විස්තර සපයන ලැයිස්තුවක් පහත සැපයෙයි.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! න්‍යෂ්ටික බල ප්‍රතික්‍රීයක
! වර්ගය
! පිහිටුම
! [[ධාරිතා සාධකය|දල ධාරිතාව]]
! ගොඩනැගීම ඇරඹීම
! ජාලකයට සම්බන්ධ කිරීම
! වාණිජ ක්‍රියාත්මක වීම
|-
|[[CHASNUPP-1|CHASNUPP-I]]&lt;ref name=&quot;PAEC&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් | last =(PAEC) | first =පකිස්තානු පරමාණු බල කොමිසම | authorlink = පකිස්තානු පරමාණු බල කොමිසම | title = CHASNUPP I | work = PAEC | publisher =PAEC | url =http://www.paec.gov.pk/chasnupp1/index.htm | doi =  | accessdate = }}&lt;/ref&gt;
|[[පීඩන ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PWR]]&lt;ref name=&quot;PAEC&quot;/&gt;
|[[ෂාෂ්මා, පකිස්තානය|ෂාෂ්මා]], [[පන්ජාබ් (පකිස්තානු පළාත)|පන්ජාබ් පළාත]]&lt;ref name=&quot;PAEC&quot;/&gt;
|300 MWe&lt;ref name=&quot;PAEC&quot;/&gt;
|1 අගෝස්තු 1993&lt;ref name=&quot;PAEC&quot;/&gt;
|13 ජූනි 2000&lt;ref name=&quot;PAEC&quot;/&gt;
|15 සැප්තැම්බර් 2000&lt;ref name=&quot;PAEC&quot;/&gt;
|-
|[[CHASNUPP-2|CHASNUPP-II]]&lt;ref name=&quot;IAEA&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් | last =(IAEA) | first =අන්තර්ජාතික පරමාණු බල කාර්යාංශය | authorlink = අන්තර්ජාතික පරමාණු බල කාර්යාංශය | title = CHASNUPP-II | work = IAEA | publisher =IAEA | url =http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=PK&amp;site=CHASNUPP&amp;units=&amp;refno=3&amp;link=HOT&amp;sort=Reactor.Status,&amp;sortlong=By%20Status | accessdate =2011-04-08 }}&lt;/ref&gt;
|[[පීඩන ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PWR]]&lt;ref name=&quot;IAEA&quot;/&gt;
|[[ ෂාෂ්මා, පකිස්තානය| ෂාෂ්මා]], [[පන්ජාබ් (පකිස්තානු පළාත)|පන්ජාබ් පළාත]]
|300 MWe&lt;ref name=&quot;IAEA&quot;/&gt;
|28 දෙසැම්බර් 2005&lt;ref name=&quot;IAEA&quot;/&gt;
|14 මාර්තු 2011&lt;ref name=&quot;IAEA&quot;/&gt;
|20 මැයි 2011&lt;ref name=&quot;IAEA&quot;/&gt;
|-
|[[ ෂාෂ්මා න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය # ෂාෂ්මා බලාගාරය III හා IV|CHASNUPP-III]]&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් | last =(TEX) | first =දි එක්ස්ප්‍රස් ට්‍රයිබියුන් | authorlink =දි එක්ස්ප්‍රස් ට්‍රයිබියුන් | title = චයිනා ෆර්ම් ඒම්ස් ටු බිල්ඩ් බිග් නියුක්ලියර් ප්ලාන්ට් ෆො පකිස්තාන් | work = දි එක්ස්ප්‍රස් ට්‍රිබියුන් | publisher =දි එක්ස්ප්‍රස් ට්‍රිබියුන් | url =http://tribune.com.pk/story/52376/china-firm-aims-to-build-big-nuclear-plant-for-pakistan/ | doi =  | accessdate = }}&lt;/ref&gt;
|[[පීඩන ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PWR]]&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;/&gt;
|[[ ෂාෂ්මා, පකිස්තානය| ෂාෂ්මා]], [[පන්ජාබ් (පකිස්තානු පළාත)|පන්ජාබ් පළාත]]&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;/&gt;
|340 MWe&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;/&gt;
|28 අප්‍රේල් 2009&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission Directorate for Public Press and International News Relations&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් | last =(PAEC) | first =පකිස්තානු පරමාණු බල කොමිසම | authorlink =| title =ප්‍රයිම් මිනිස්ටර් ඉනෝගරේට්ස් 340&amp;nbsp;MW ෂාෂ්මා නියුක්ලියර් පවර් ප්ලාන්ට් යුනිට්-2: ගවර්න්මන්ට් ටු ප්‍රොවයිඩ් ෆුල් සපෝර්ට් ටු පීඒඊසී ෆෝ නියුක්ලියර් ප්‍රොජෙක්ට්ස් අර්ජර්ස් ඉන්ටර්නැෂනල් කමියුනිටි ටු මේක් නියුක්ලියර් ටෙක්නොලොජි ඇක්සෙසිබ්ල් ටු පකිස්තාන් ෆො පවර් ජෙනරේෂන් | work = පකිස්තානු පරමාණු බල කොමිසමේ මාධ්‍ය අධ්‍යක්ෂක කාර්යාලය | publisher =මහජන පුවත් සහ ජාත්‍යන්තර පුවත් සබඳතා සඳහා පකිස්තානු පරමාණු බල කොමිසමෙහි අධ්‍යක්ෂක කාර්යාලය | date =12 මැයි 2011 | url =http://www.paec.gov.pk/p-mj11-news1b.htm | doi =  | accessdate = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;/&gt;
|2016&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission Directorate for Public Press and International News Relations&quot;/&gt;
|නොදනී
|-
|-
|[[ ෂාෂ්මා න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය# ෂාෂ්මා න්‍යෂ්ටික බලාගාරය III හා IV|CHASNUPP-IV]]&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;/&gt;
|[[පීඩන ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PWR]]&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;/&gt;
|[[ ෂාෂ්මා, පකිස්තානය| ෂාෂ්මා]], [[පන්ජාබ් (පකිස්තානු පළාත)|පන්ජාබ් පළාත]]&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;/&gt;
|340 MWe&lt;ref name=&quot;The Express Tribune&quot;/&gt;
|2011&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission Directorate for Public Press and International News Relations&quot;/&gt;
|2017&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission Directorate for Public Press and International News Relations&quot;/&gt;
|නොදනී
|-
|-
|[[ ෂාෂ්මා න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය#ෂාෂ්මා බලාගාරය III &amp; IV|CHASNUPP- V]]
|[[පීඩන ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PWR]]
|[[ ෂාෂ්මා, පකිස්තානය| ෂාෂ්මා]], [[පන්ජාබ් (පකිස්තානු පළාත)|පන්ජාබ් පළාත]]
|1000 MWe
|2014
|2020
|නොදනී

|-
|[[කරච්චි න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය |KANUPP-I]]&lt;ref name=&quot;IAEA database&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් | last =(IAEA) | first =අන්තර්ජාතික පරමාණු බල කාර්යාංශය | authorlink = අන්තර්ජාතික පරමාණු බල කාර්යාංශය | title =KANUPP-I | work = අයිඒඊඒ දත්ත ගබඩාව | publisher =අයිඒඊඒ | url =http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=PK&amp;site=KANUPP&amp;units=&amp;refno=1&amp;link=HOT&amp;sort=Reactor.Status,&amp;sortlong=By%20Status | doi =  | accessdate = }}&lt;/ref&gt;
|[[පීඩන බැර ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PHWR]]
|[[පැරඩයිස් පොයින්ට්, පකිස්තානය|පැරඩයිස් පොයින්ට්]], [[කරච්චි]], [[සින්ද් පළාත]]
|90 MWe&lt;ref name=&quot;IAEA database&quot;/&gt;
|1 අගෝස්තු 1966&lt;ref name=&quot;IAEA database&quot;/&gt;
|18 ඔක්තොම්බර් 1971&lt;ref name=&quot;IAEA database&quot;/&gt;
|7 දෙසැම්බර් 1972&lt;ref name=&quot;IAEA database&quot;/&gt;
|-
|[[කරච්චි න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය |KANUPP-II]]&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් | last =(PAEC) | first =පකිස්තානු පරමාණුක බලශක්ති කොමිසම | authorlink =පකිස්තානු පරමාණුක බලශක්ති කොමිසම | title =KANUPP-II | work = පකිස්තානු පරමාණුක බලශක්ති කොමිසම | publisher =පකිස්තානු පරමාණුක බලශක්ති කොමිසම | url =http://www.paec.gov.pk/newsletters/pkatm-n/sep-oct-02.htm | accessdate = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hameed Haroon of Dawn Group of Newspapers&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පුවත්   | last = හසීම්  | first =අසාද්   | title =ප්ලෑන් ටු එස්ටැබ්ලිෂ් 1,000MW KANUPP-II පුට් ඔන් හෝල්ඩ්   | newspaper =[[ඩෝන් (පුවත්පත)|ඩෝන් පුවත්පත්]]   | location =කරච්චි, සින්ද්  | pages =   | publisher =ඩෝන් පුවත්පත් සමූහයෙහි හමීඩ් හරූන්  | date =31 ජනවාරි 2009| url =http://archives.dawn.com/2009/01/31/local1.htm   | accessdate =2011}}&lt;/ref&gt;
|[[පීඩන ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PWR]]&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Hameed Haroon of Dawn Group of Newspapers&quot;/&gt;
|[[පැරඩයිස් පොයින්ට්, පකිස්තානය|පැරඩයිස් පොයින්ට්]], [[කරච්චිය]], [[සින්ද් පළාත]]&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Hameed Haroon of Dawn Group of Newspapers&quot;/&gt;
|1000 MWe&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Hameed Haroon of Dawn Group of Newspapers&quot;/&gt;
|ප්‍රාරම්භක කටයුතු ඇරඹුනද, 2009 වසරෙහිදී ව්‍යාපෘතිය නවතා දමන ලදි.&lt;ref name=&quot;Hameed Haroon of Dawn Group of Newspapers&quot;/&gt;&lt;ref&gt;අසාඩ් හසීම්, 1,000MW Kanupp-II පිහිටුවීමෙහි සැලසුම නවතා දැමිණි ඩෝන් මාධ්‍ය සමූහය.&lt;/ref&gt;
|2020&lt;ref name=&quot;Pakistan Atomic Energy Commission&quot;/&gt;
|2020
|-
|[[කරච්චි න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය |KANUPP-III]]&lt;ref name=&quot;WNA&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් | last =(WNA) | first =ලෝක න්‍යෂ්ටික සංගමය | authorlink =ලෝක න්‍යෂ්ටික සංගමය | title =KANUPP-II | work = WNA | publisher = | url =http://www.world-nuclear.org/info/inf108.html | doi =  | accessdate = }}&lt;/ref&gt;
|[[පීඩන ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PWR]]&lt;ref name=&quot;WNA&quot;/&gt;
|[[පැරඩයිස් පොයින්ට්, පකිස්තානය|පැරඩයිස් පොයින්ට්]], [[කරච්චිය]], [[සින්ද් පළාත]]&lt;ref name=&quot;WNA&quot;/&gt;
|1000 MWe&lt;ref name=&quot;WNA&quot;/&gt;
|ප්‍රතික්‍රීයකය සැලසුම් කිරීම නිමා කර ඇත. ගොඩනැගීම් කටයුතු තවමත් ආරම්භ කැ නැත &lt;ref name=&quot;The Nation Media News Group&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පුවත්   | last =නසීර්  | first =ෂාහාරා  | title =නියුක්ලියර් නයිට්මෙයාර්ස් ටු අවොයිඩ්   | newspaper =[[ද නේෂන් (පකිස්තානු පුවත්පත)|ද නේෂන්]]   | location =කරච්චිය, සින්ද්  | pages =   | publisher =ද නේෂන් මාධ්‍ය සමූහය  | date =31 ජනවාරි 2009| url =http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/Opinions/Columns/11-Apr-2011/Nuclear-nightmares-to-avoid   | accessdate =2011}}&lt;/ref&gt;
|2020&lt;ref name=&quot;The Nation Media News Group&quot;/&gt;
|2020&lt;ref name=&quot;The Nation Media News Group&quot;/&gt;
|-
|මුෂ්රෆාගා න්‍යෂ්ටික බල සංකීර්ණය
|[[පීඩන ජල ප්‍රතික්‍රීයකය |PWR]]
|[[ මුෂ්රෆාගා]], [[පන්ජාබ් (පකිස්තානය)|පන්ජාබ්]]
|1000 MWe
|වාර්තා ගත වන අයුරින් පීඒඊසී විසින් [[මුෂ්රෆාගා]] හී චීන න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රීයක තුනක් සවිකිරීමට සැලසුම් කරන අතර, භූමිය දැනට සකස් කරමින් පවතියි.&lt;ref&gt;[http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304757004579332460821261146 පකිස්තාන් ඉන් ටෝක්ස් ටු ඇක්වයර් 3 නියුක්ලියර් ප්ලාන්ට්ස් ෆ්‍රොම් චයිනා]&lt;/ref&gt;
|2020
|2020
|}

==ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවය==

===මහජන චීන  සමූහාණ්ඩුව ===
{{ප්‍රධාන|මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව හා පකිස්තානය අතර සබඳතා }}
[[මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව]] මුලදී සිටම පකිස්තානයේ න්‍යෂ්ටික බලශක්ති උත්පාදන වැඩසටහන සඳහා ප්‍රබල වාචික සහ උද්‍යෝගමත් අනුග්‍රාහකයෙක් විය. 1970 ගණන් වලදී [[සුල්ෆිකාර් අලි බූතෝ]]  අග්‍රාමාත්‍යවරයා වශයෙන් චීනයෙහි සංචාරයක යෙදීම සිදුවූ  පළමු අවස්ථාව දක්වා ඈත අතීතයට චීන-පකිස්තාන සබඳතා විහිදී යයි. 

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2}}


{{DEFAULTSORT: න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය, පකිස්තානයෙහි }}
[[ප්‍රවර්ගය:පකිස්තානයෙහි න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය | ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආසියාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015]]
[[ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය]]</text>
      <sha1>dqtdweward4ixs5sd7ojkz2yfvf6vw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නාම්කරණ්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70257</id>
    <revision>
      <id>788724</id>
      <parentid>663479</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T07:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14064" sha1="7kjit6vazb9d4buj0u9iw0l1mattwsd" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රූපවාහිනිය
| show_name          = නාම්කරණ්
| image              = NaamkaranImage.jpg
| image_alt          = 
| genre              = {{Plainlist|
* [[නාට්‍ය]]
* [[ප්‍රේම චිත්‍රපට|ප්‍රේම කථා]]
}}
| creator            = ධවල් ඇන්ඩ් ගුරුදේව් ප්‍රොඩක්ෂන්ස් ප්‍රයිවට් ලිමිටඩ්
| based_on           = [[සාඛ්ම්]]
| writer             = සන්ජේ කුමාර් &lt;br&gt; ශිප්‍රා අරෝරා
| director           = [[මහේෂ් භාට්]]
| creative_director  = ඉෂිකා පරම්ජීත් සහානි
| starring           = {{Plainlist|
* අර්ෂීන් නම්දාර්
* [[බර්ඛා බිෂ්ත් සේන්ගුප්තා]]
* [[විරාෆ් පටෙල්]]
}}
| opentheme          = 
| endtheme           = 
| composer           = 
| country            = ඉන්දියාව
| language           = {{Plainlist|
* [[හින්දි]]
* ඉංග්‍රීසි
}}
| num_seasons        = 1
| num_episodes       = 
| list_episodes      = 
| executive_producer = 
| producer           = {{Plainlist|
* ගුරූදේව් භල්ලා
* ධවල් ගාඩා
}}
| editor             = ශුහාස් සුධිර්
| camera             = 
| runtime            = මිනිත්තු 21
| company            = ධවල් ඇන්ඩ් ගුරුදේව් ප්‍රොඩක්ෂන්ස් ප්‍රයිවට් ලිමිටඩ්
| distributor        = 
| network            = [[ස්ටාර් ප්ලස්]]
| picture_format     = {{Plainlist|
* [[576i]]
* [[HDTV]] [[1080i]]
}}
| audio_format       = 
| first_aired        = {{start date|df=yes|2016|09|12}}
| last_aired         = වර්තමානය
| website            = http://www.hotstar.com/tv/naamkarann/10655
| production_website = 
}}
'''''නාම්කරණ්''''' ''(සිංහල: නාමකරණය)'' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියානු]] හින්දි [[ප්‍රේම චිත්‍රපට|ප්‍රේම වෘත්තාන්ත]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. 2016 සැප්තැම්බර් 12වන දින විකාශය ඇරඹි මෙම කතාමාලාව මේ වන විට ඉන්දියාවේ [[ස්ටාර් ප්ලස්]] රූපවාහිනී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය කෙරෙමින් පවතියි. සඳුදා සිට සෙනසුරාදා දක්වා ඉන්දියානු සම්මත වේලාවෙන් ප.ව. 9:00ට මෙම කතාමාලාව විකාශය වේ. මේ සඳහා පාදක වී ඇත්තේ මහේෂ් භාට්ගේ ජීවන කථාව ඇසුරෙන් නිමවූ 1998 චිත්‍රපටයක් වූ [[සාඛ්ම්]] චිත්‍රපටයයි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://m.mid-day.com/articles/viraf-patel-and-barkha-bisht-to-star-in-mahesh-bhatts-show-namkaran/17473150|title=විරාෆ් පටෙල් ඇන්ඩ් බර්ඛා බිෂ්ත් ටු ස්ටාර් ඉන් මහේෂ් භාට්'ස් ෂෝ 'නාම්කරණ්'|newspaper=[[මිඩ් ඩේ]]|date=28 ජූලි 2016|accessdate=29 අගෝස්තු 2016|archive-date=2017-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170802205933/http://m.mid-day.com/articles/viraf-patel-and-barkha-bisht-to-star-in-mahesh-bhatts-show-namkaran/17473150|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.justbollywood.in/namkaran/ |access-date=2016-11-30 |archive-date=2017-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802204618/http://www.justbollywood.in/namkaran/ }}&lt;/ref&gt;

==කථා පුවත==
මෙම කථාව ආව්නි නැමැති නීත්‍යානුකූල නොවන දැරියකගේ කථාවයි. ඇගේ පියා වන අශිෂ් සහ මව වන ආශා/අයේෂා විවාහ වී නොමැති මුත්, ඔවුන් සැමියා සහ බිරිඳ ලෙස සලකති. විවාහ වී නොමැති මුත්, සමාජයේ ප්‍රශ්නවලින් බේරීම සඳහා ආශා සිය න‍ළලේ සින්දූර් තවරන්නී ය. ආශා සහ අශිෂ් තවමත් එකට ජීවත් වුවත්, මේ පිළිබඳ සෙසු ලෝකයා නොදනී. විශේෂයෙන්ම අශිෂ්ගේ පවුලේ සාමාජිකයන් සහ මව ද මේ පිළිබඳ නොදනී. කෙසේනමුත්, ඇගේ පියාගේ නොපැමිණීම හේතුවෙන් පුංචි ආව්නිට සෙස්සන්ගේ උසුළු විසුළුවලට ලක් වන්නට සිදු වේ. ඇයට අවශ්‍ය වන්නේ සිය පවුල 'සාමාන්‍ය' පවුලක් වනු දැකීමටයි. නමුත්, ඇගේ පියාට නිතරම නිවසින් පිට රැඳී සිටීමට සිදු වන්නේ, ඇගේ මිත්තණිය වන දයාවන්කි ඇගේ පුත්‍රයාට තවත් පවුලක් සිටින බව නොදත් නිසායි. අශිෂ් මේ පිළිබඳ මුහුණලා හෙළි කිරීමට බිය වන හෙයින්, දයාවන්ති ඊමේල් පණිවිඩයක් මාර්ගයෙන් සිය පුත්‍රයා සහ අයේෂාගේ සම්බන්ධය පිළිබඳ දැන ගනියි. නමුත් මේ වන විටත් දයාවන්ති සිය පුත්‍රයාව සිය මිතුරකු වූ හේමන්ත්ගේ දියණිය වන නීලාට විවාහ කරදෙන බවට වචනයක් ලබා දී තිබිණි. නීලා ද රහසේම අශිෂ්ට ප්‍රිය කරන අතර, පසුකලෙක ඇය දුරකථනයෙන් ඔහුට මේ පිළිබඳ හෙළි කරයි. කෙසේනමුත් පසුව හේමන්ත් (භායි) හට මොළයේ ගෙඩියක් හට ගෙන ඇති බව දැන ගැනීමෙන් පසුව සිය වචනය ඉල්ලා අස් කර ගැනීමට නොහැකි වන දයාවන්ති අශිෂ්හට නීලා සමග විවාහ ගිවිස ගන්නා ලස බල කරයි. එපමණක් නොව පසුගිය කාලයේ මුස්ලිම්වරුන් පිරිසක් විසින් සිය පැරණි නිවස ගිනිබත් කොට විනාශ කළ හෙයින්, දයාවන්ති මුස්ලිම්වරුන් කෙරෙහි පිළිකුලක් දක්වයි. එසේම අයේෂා යනු මුස්ලිම් කාන්තාවක බැවින් ඇය, අයේෂාව සිය ලේලිය ලෙස පිළිගැනීමට මැලි වෙයි. අශිෂ්ට අවශය වන්නේ සිය මවගේ ආශිර්වාදය ඇතිව විවාහය සිදු කර ගැනීමටයි. ඔහු පසුගිය වසර 11 පුරාවටම අවිවාහකව සිටියේ ද මේ නිසායි. සිය මව දිගින් දිගටම ආශා සහ අව්නිට අපහාස සිදු කිරීම හේතුවෙන් කෝපයට පත් වන අශිෂ් නිවසෙන් පිට වී ආශා සහ අව්නි සමග ජීවත් වීමට තීරණය කරයි. සිය පවුල නැවත 'සාමාන්‍ය' පවුලක් බවට පත් වීම පිළිබඳ අව්නි දැඩි සතුටකින් පසු වෙයි. අශිෂ් පෞද්ගලික කාර්යයක නියුතුව සිටින විට ඔහුට නීලාගෙන් දුරකථන ඇමතුමක් ලැබෙයි. මෙයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ අව්නියි. නීලා සමග කුඩා සංවාදයකින් පසු නීලා සහ අශිෂ් විවාහ ගිවිසගෙන ඇති බව අව්නිට දැන ගන්නට ලැබෙයි. මෙය වැරදි අංකයක් බව පවසන ඇය දුරකථනය තබයි. මේ අතර නිවාස සංකීර්ණයේ ටියා සහ ඇගේ මව සිය ව්‍යාජ දියණියට අඬ ගසයි. අශිෂ්, ආශාව විවාහ කරගැනීමට තීරණය කරයි.

==චරිත නිරූපණය==
* අර්ෂීන් නම්දාර්, අව්නි මෙහ්තා ලෙස
* [[බර්ඛා බිෂ්ත් සේන්ගුප්තා]], ආශා මෙහ්තා/අයේෂා හයිදර් ලෙස (අව්නිගේ මව)
* [[විරාෆ් පටෙල්]], අශිෂ් මෙහ්තා ලෙස (අව්නිගේ පියා)
* [[සයාන්තනි ඝෝෂ්]], නීලා පරෙඛ් ලෙස (අශිෂ්ගේ දෙවන බිරිඳ)
* [[රීමා ලාගූ]], දයාවන්ති මෙහ්තා ලෙස (අශිෂ්ගේ මව, අව්නිගේ මිත්තණිය)
* [[ගුල්ෆාම් ඛාන්]], නන්නෝ/ෆාතිමා බානු ලෙස
* [[පුරු චිබ්බර්]], කේතන් මෙහ්තා ලෙස
* [[පූජා වර්මා]], හේතල් මෙහ්තා ලෙස
* [[විවේක් මදන්]], හංස්මුඛ් ලෙස (දයාවන්තිගේ බෑනා)
* [[රාජේශ් සිං]], ෆාතිමාගේ මස්සිනා ලෙස (ටිකු)

==ශබ්දපථය==
{| class=&quot;wikitable &quot;
|-
! පථය # !! තේමාව !! ගායක(යන්) !! ගීත රචකයා !! සංගීත නිර්මාණ ශිල්පී(න්)
|-
| 1 || &quot;නාම්කරණ් තේමා පථය&quot; || [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]] ප්‍රභේදය || [[කෞසර් මුනිර්]] || [[අනු මලික්]]
|-
| 2 || &quot;නාම්කරණ් තේමා පථය&quot; || [[මොනාලි තාකුර්]] ප්‍රභේදය || කෞසර් මුනිර් || අනු මලික්
|-
| 3 || &quot;ආජ් ජානේ කි සිද්&quot; || [[අර්ජිත් සිං]] || ඊ. එම්. අයි. පාකිස්ථාන් || පුන්සුර්ජන් ආර්යන්
|- 
| 4 || &quot;ආ ලෙකේ චාලු තුජ්කෝ&quot;  || [[පාලක් මුච්ඡාල්]], ස්නේහා ෂංකර් || [[වි‍ජයි විජාවාත්]] || [[ජීත් ගංගුලි]]
|-
| 5 || &quot;චාල් මෙරි ජාන්&quot; || ආර්යන් || ආර්යන් || ආර්යන්
|-
| 6 || &quot;චාල් මෙරි ජාන්&quot; ඉවත් කළ සංස්කරණය || පාලක් මුච්ඡාල් || ආර්යන් || ආර්යන්
|-
| 7 || &quot;ධාල් ගයා චාන්ද්&quot;... || අශෝ ඝෝසාලා || කතිල් ෂුෆායියේ || ආර්යන්
|- 
| 8 || &quot;ධූප් කා ඒක් තුක්ඩා&quot; || [[අනුරාධ පෞඩ්වාල්]], [[කුමාර් සානු]] || විජයි විජාවාත් || සමිධ්
|-
|}

==මේවාත් බලන්න==
[[මහේෂ් භාට්]]‍ගේ [[විශේෂ් ෆිල්ම්ස්]] ඊළඟ නිෂ්පාදිත හින්දි චිත්‍රපටය [[බෙගම් ජාන්]].

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.hotstar.com/tv/naamkarann/10655 නිල වෙබ්අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161119120333/http://www.hotstar.com/tv/naamkarann/10655 |date=2016-11-19 }}

{{Star Plus Shows}}

[[Category:2010 දශකයේ ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලා]]
[[Category:2016 ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම්]]
[[Category:හින්දි-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්කරණය]]
[[Category:ඉන්දියානු රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරා]]
[[Category:ඉන්දියානු නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලා]]
[[Category:මුම්බායි පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ රූපවාහිනී කතාමාලා]]
[[Category:ස්ටාර් ප්ලස් රූපවාහිනී කතාමාලා]]
[[Category:රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>7kjit6vazb9d4buj0u9iw0l1mattwsd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බාහුබලි: ද බිගිනිං</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73421</id>
    <revision>
      <id>788732</id>
      <parentid>738194</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T09:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112381" sha1="phlfqolmzx8awdmwbi3pbp2ly83hrkd" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව සලරූ
| name           = බාහුබලි: ද බිගිනිං
| image          = Baahubali poster.jpg
| caption        = සිනමාහල් නිකුතු පෝස්ටරයක්
| director       = [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]
| producer       = [[ශෝබු යාර්ලගද්දා]]&lt;br&gt;[[ප්‍රසාද් දේවිනේනි]]
| writer         = සී. එච්. විජේ කුමාර්&lt;br&gt;අජේ කුමාර්&lt;br&gt;&lt;small&gt;'''(තෙලිඟු දෙබස්)'''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[මධන් කාර්කි]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;'''(දෙමළ දෙබස්)'''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;මනෝජ් මුන්තෂීර්&lt;br&gt;&lt;small&gt;'''(හින්දි දෙබස්)'''&lt;/small&gt;
| screenplay     = [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]
| story          = [[කේ. වී. විජයේන්ද්‍ර ප්‍රසාද්]] 
| starring       = {{unbulleted list|[[ප්‍රභාස්]]|[[රානා දග්ගුබාති]]||[[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]]|[[තමන්නා]]}}
| music          = [[එම්. එම්. කීරවානි]]
| cinematography = [[කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර්]]
| editing        = [[කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ]]&lt;br&gt; [[වින්සන්ට් ටැබයිලන්]] (ජාත්‍යන්තර ප්‍රභේදය)
| studio         = [[අර්කා මීඩියා වර්ක්ස්]]
| distributor    = '''තෙලිඟු:'''&lt;br /&gt;[[අර්කා මීඩියා වර්ක්ස්]]&lt;br /&gt;'''දෙමළ:'''&lt;br /&gt;[[ස්ටූඩියෝ ග්‍රීන්]]&lt;br&gt;[[යූවී ක්‍රියේෂන්ස්|UV ක්‍රියේෂන්ස්]]&lt;br&gt;[[ශ්‍රී තේනන්ඩල් ෆිල්ම්ස්]]&lt;br /&gt;'''හින්දි:'''&lt;br /&gt;[[ධර්මා ප්‍රොඩක්ෂන්ස්]]&lt;br&gt;ඒඒ ෆිල්ම්ස්&lt;br /&gt;'''මලයාලම්:'''&lt;br /&gt;[[ග්ලෝබල් යුනයිටඩ් මීඩියා]]
| released       = {{Film date|df=yes|2015|07|10}}
| runtime        = {{Plainlist|
* මිනිත්තු 158&lt;!--Theatrical runtime: 157:55--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/baahubali-film-0 | title=''BAAHUBALI'' [Telugu version] (15) | work=[[චිත්‍රපට වර්ගීකරණය පිළිබඳ බ්‍රිතාන්‍ය මණ්ඩලය|British Board of Film Classification]] | date=9 July 2015 | accessdate=14 July 2015}}&lt;/ref&gt; {{small| (තෙලිඟු)}}
* මිනිත්තු 159&lt;!--Theatrical runtime: 158:41--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/baahubali-film | title=''BAAHUBALI'' [Tamil version] (15) | work=[[චිත්‍රපට වර්ගීකරණය පිළිබඳ බ්‍රිතාන්‍ය මණ්ඩලය|British Board of Film Classification]] | date=9 July 2015 | accessdate=14 July 2015}}&lt;/ref&gt; {{small| (දෙමළ)}}
}}
| country        = [[ඉන්දියාව]]
| language       = [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]]&lt;br&gt;[[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]]
| budget         = {{INR}} කෝටි 180 (බිලියන 1.8)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Has SS Rajamouli's Baahubali 2 earned Rs 500 cr even before release?|url=http://indiatoday.intoday.in/story/baahubali-2-box-office-collection-rajamouli-prabhas-rana/1/871556.html|publisher=India Today|accessdate=1 February 2017}}&lt;/ref&gt;
| gross          ={{INR}} කෝටි 650 (බිලියන 6.5)&lt;ref name=&quot;baahubali&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.ibtimes.co.in/kabali-box-office-collection-rajinikanth-starrer-fails-beat-5-records-baahubali-bahubali-689445#T1OcM8imq1iJpdhE.97 |title='Kabali' box office collection: Rajinikanth starrer fails to beat 5 records of 'Baahubali' (Bahubali)|publisher=International Business Times|date=2016-08-09}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''බාහුබලි: ද බිගිනිං''''' (සිංහල: බාහු බලය ඇත්තා) යනු [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2015 ඉන්දියානු [[වීරකථා චිත්‍රපට|වීරකථා]] [[ෆැන්ටසි චිත්‍රපට]]යකි. [[ශෝබු යාර්ලගද්දා]] සහ [[ප්‍රසාද් දේවිනේනි]] විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙය, [[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු]] සහ [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] භාෂාවලින් සමගාමීව රූගත කරන ලද [[බාහුබලි නිෂ්පාදනය|කොටස් දෙකකින් යුත් චිත්‍රපට මාලාවේ]] පළමු චිත්‍රපටය වේ.&lt;ref name=ForbesBilingual&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/07/14/indias-baahubali-destroys-box-office-records-is-china-next/#9fd488855658|title=India's 'Baahubali' Destroys Box Office Records--Is China Next?|first=Rob|last=Cain|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TOIBilingual&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Sudeep-shoots-for-his-Telugu-Tamil-bilingual/articleshow/36192827.cms|title=Sudeep shoots for his Telugu-Tamil bilingual - Times of India|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MintBilingual&gt;{{cite web|url=http://www.livemint.com/Consumer/TIKFDxKzEkNO0DdUW1XUfP/Is-Puli-the-next-Baahubali.html|title=Is ‘Puli’ the next ‘Baahubali’?|first=Lata|last=Jha|date=28 September 2015|publisher=}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ [[ප්‍රභාස්]], [[රානා දග්ගුබාති]], [[තමන්නා]] සහ [[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]] විසිනි. [[සත්‍යරාජ්]], [[රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්]], [[නසාර්]], [[ආදිවි සේෂ්]], [[තානිකෙල්ල භරනි]] සහ [[සුදීප්]] මෙහි සහාය චරිත නිරූපණය කරනු ලබයි. චිත්‍රපටයේ ධ්වනිපථය සහ පසුබිම් සංගීත නිර්මාණය සිදු කරන ලද්දේ [[එම්. එම්. කීරවානි]] විසින් වන අතර, සිනෙමාරූපණය, සංස්කරණය, කලා අධ්‍යක්ෂණය සහ දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග මෙහෙයවීම සිදුකරන ලද්දේ පිළිවෙලින් [[කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර්]], [[කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ]], [[සාබු සිරිල්]] සහ [[වී. ශ්‍රීනිවාස් මෝහන්]] විසිනි.

{{INR}} කෝටි 180ක (බිලියන 1.8) අයවැයක් සහිතව නිපදවූ මෙම චිත්‍රපටය&lt;ref&gt;{{cite web|title=Has SS Rajamouli's Baahubali 2 earned Rs 500 cr even before release?|url=http://indiatoday.intoday.in/story/baahubali-2-box-office-collection-rajamouli-prabhas-rana/1/871556.html|publisher=India Today|accessdate=1 February 2017}}&lt;/ref&gt; ලොව පුරා මුදාහැරුණේ 2015 ජූලි 10 දින ය. විචාරකයින් වෙතින් යහපත් ප්‍රතිචාර ලද මෙය ඉන්දියාව තුළ [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපටය]],&lt;ref&gt;[http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/08/14/oops-pk-is-not-actually-indias-top-grossing-movie-ever/ Oops... 'PK' Is Not Actually India's Top-Grossing Movie Ever]. Forbes.com. Retrieved on 28 October 2015.&lt;/ref&gt; ගෝලීයව තෙවන ඉහළම ආදායම ලද ඉන්දියානු චිත්‍රපටය, ලොව පුරා {{INR}} කෝටි 650කට (බිලියන 6.5) අධික සමස්ත ආදායමක් ලබාගත් ප්‍රථම සහ එකම [[තෙලිඟු සිනමාව|දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටය]], හින්දි හඬකැවූ ප්‍රභේදයෙන් ලොවු පුරා {{INR}} කෝටි 100කට (බිලියන 1) අධික ආදායමක් ලබාගත් [[බොලිවුඩ් චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|හින්දි]]-නොවන චිත්‍රපටය, සර්වකාලීන ඉහළම ආදායම ලබන [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] චිත්‍රපටය ද වේ.&lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/box-office-will-vijays-puli-shatter-15-new-records-set-by-baahubali-bahubali-648584 'Baahubali' (Bahubali) box office records: Will Vijay's 'Puli' break 15 milestones set by Rajamouli's film?]. Ibtimes.co.in (30 September 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;

[[වින්සන්ට් ටැබයිලොන්]] විසින් සංස්කරණය කරන ලද චිත්‍රපටයේ අන්තර්ජාතික ප්‍රභේදය විවිධ චිත්‍රපට උළෙලවල්වල දී තිරගත කෙරිණි. එය [[හොඳම ෆැන්ටසි චිත්‍රපටය සඳහා සැට්ර්න් සම්මානය]] සහ ඇමරිකානු [[විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට පිළිබඳ ඇකඩමිය|විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට පිළිබඳ ඇකඩමියේ]] සම්මාන සඳහා නිර්දේශ ද විය. මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය [[63වන ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන]] උළෙලේ දී [[හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය|හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය]]-[[ජාතික චිත්‍රපටය සම්මාන (ඉන්දියාව)|ස්වර්ණ පද්ම සම්මානය]] සහ [[හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය|හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග]] යන සම්මාන හිමි කරගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;hind1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/entertainment/amitabh-kangana-bag-national-awards/article8404825.ece|title=Bollywood wins big at National Awards|accessdate=2016-03-28|publisher=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

== කථාපුවත ==
&lt;!--Per WP:FILMPLOT, this section should be 400-700 words. As of this note, the total is 912 words, which needs trimming.--&gt;
දකුණු ඉන්දියාවේ පුරාතන [[මහිෂ්මතී]] අධිරාජ්‍යයේ රාජ මාතාව වන සිවගාමී ([[රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්]]) තුවාල ලබා සිටින අතර, ඇය දැවැන්ත දිය ඇල්ලක් අසල ගුහාවක් තුළින් දරුවකු සමග පැමිණෙයි. ඇය තමන් පසුපස ලුහුබැඳ පැමිණි සෙබලුන්ව මරාදමන අතර, දරුවා රැකගැනීමේ අරමුණින් සිය දිවිය කැප කරයි. ඇය ජලය තුළින් ඇවිද යන්නේ දරුවාව ජලයෙන් ඉහළට ඔසවා තබාගනිමිනි. එම ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශික ගෝත්‍රික ප්‍රජාවක් විසින් දරුවාව බේරාගන්නා අතර, ගෝත්‍රයේ රැජින වන සංගා ([[රෝහිනී (නිළිය)|රෝහිනී]]) දරුවාව හදාවඩා ගනියි. ඇය එම දරුවාව ‘ශිවුදු’ ලෙස නම්කරයි. සංගා සිය ගෝත්‍රයේ වැසියන්ට දිය ඇල්ල හරහා වූ රහස් මාර්ගය අවහිර කරන ලෙස පවසන්නේ ඇගේ පුත්‍රයාව ඇය අසලම තබාගැනීමේ අපේක්ෂාවෙනි.

ශිවුදු ([[ප්‍රභාස්]]) මේ වනවිට ශක්තිමත් තරුණයකු බවට පත්ව සිටින අතර, ඔහු දිය ඇල්ල තරණය කොට ඉහළට යාමේ අපේක්ෂාවෙන් පසුවෙයි. ඔහු ඒ සඳහා ප්‍රයත්න දැරුව ද එය අසාර්ථක වේ. එක් දිනෙක, ඔහු තරුණියකට අයත් දිය ඇල්ලෙන් පහළට ඇදවැටුණු දැව වෙස්මුහුණක් සොයාගනියි. එම තරුණිය‍ගේ අනන්‍යතාව සොයාගැනීමේ අභිප්‍රායෙන් පෙළෙන ඔහු කෙසේ හෝ සාර්ථකව කන්ද තරණය කරයි.

දිය ඇල්ල මුදුනේ දී, ශිවුදු අනාවරණය කරගන්නේ වෙස්මුහුණ අවන්තිකා ([[තමන්නා]]) නැමැති රණකාමී කැරළිකාරියකට අයත් බවයි. ඇගේ කණ්ඩායම මහිෂ්මතී රාජධානියේ භල්ලලදේව අධිරාජයාට ([[රානා දග්ගුබාති]]) එරෙහිව ගරිල්ලා සටන් දියත් කරති. මෙම කණ්ඩායමේ අරමුණ වන්නේ වසර 25ක් පුරා මාලිගයේ එළිමහනේ යදම් ලා බැඳ තැබූ ඔවුන්ගේ හිටපු රැජිනිය වන දේවසේනා ([[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]]) මුදවාගැනීමයි. එදිරියේ දී පැවැත්වෙන උත්සවයේ දී රැජිනියව බේරා ගැනීමට අවන්තිකාට අවස්ථාව ලබා දී ඇත.

අවන්තිකා මහිෂ්මතිය කරා යන ගමනේ දී ඇයට ශිවුදු හමුවේ. මුලින් ඇය මුරණ්ඩු තැනැත්තියක වුව ද, අවන්තිකා ඔහු සමග ප්‍රේමයෙන් බැ‍ඳෙන්නේ ශිවුදු දිය ඇල්ල තරණය කොට පැමිණ ඇත්තේ තමන්ව සොයාගෙන බව දැනගැනීමෙන් පසුවයි. ඇයට උපකාර කිරීමට ප්‍රතිඥා දෙන ශිවා මහිෂ්මතී රාජ්‍යය වෙත ඇතුළු වන්නේ දේවසේනා රැජිනව බේරාගැනීම පිණිසයි. මේ අවස්ථාවේ අධිරාජයා විසින් සිවිල් වැසියන්ගේ සියලුම රත්රන් පැහැරගෙන ඉන් ඔහුගේ දැවැන්ත ප්‍රතිමාවක් තනා ඇත. අඩි 100ක් උසැති මෙම ප්‍රතිමාව උත්සවයේ දී නගරයේ මධ්‍යයේ ස්ථාපනය කිරීමට නියමිත ය. ප්‍රතිමාව ස්ථාපනය කිරීමේ දී, ප්‍රතිමාව ඇද වැටෙන්නට යන අතර එයට යටවී කම්කරුවන් 100ක් මරණයට පත්වන්නට යන බැව් පෙනේ. නමුත් වෙස්වලාගත් ශිවුදු ඔවුනට ආරක්ෂිතව ප්‍රතිමාව පිහිටුවීමට උපකාර කරයි. නමුත් ශිවුදුගේ මුහුණ දකින එක් වහල් සෙවකයකු &quot;බාහුබලි&quot; යනුවෙන් හඬනගයි. මෙම රාවය මුළු මහත් ජනයා අතරම පැතිරයන්නේ භල්ලලදේව අධිරාජයාට මරු පහරක් එල්ල කරමිනි. සවස් යාමයේ භල්ලල සිය සෙබලුන් අතර මෙය විමර්ශනය කරන අවස්ථාවේ, ශිවුදු පෙනීසිටින අතර ඔහු දේවසේනා ද රැගෙන මාලිගයෙන් පලා යයි. ශිවුදු ඇය සමග පලායන නමුත් දක්ෂ රණකාමියකු සහ රජුගේ රාජකීය වහලකු වන කට්ටප්පා ([[සත්‍යරාජ්]]) ඔවුන් පසුපස ලුහුබඳියි. ශිවුදු විසින් භල්ලල‍‍ගේ එකම පුත්‍රයා වන භද්‍ර කුමරුන්ගේ ([[ආදිවි සේෂ්]]) හිසගසා දැමීමත් සමග, කට්ටප්පා සිය ආයුධ පහත හෙළන්නේ ශිවුදු යනු හිටපු රජ අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි ([[ප්‍රභාස්]]) සහ දේවසේනාගේ පුත් මහේන්ද්‍ර බාහුබලි බව වටහා ගැනීමෙනි.

අමරේන්ද්‍ර බාහුබලිගේ අතීතය පිළිබඳ ආවර්ජනය කෙරේ. අමරේන්ද්‍රගේ පියා වූ වික්‍රමදේව මහිෂ්මතී රාජ්‍යයේ රජු ලෙස තෝරාපත් කරගැනීම ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා වන බිජ්ජලදේවගේ ([[නසාර්]]) නොසතුටට හේතුවෙයි. ඔහු සිතන්නේ සිය ආබාධිතතාව හේතුවෙන් මෙය තමන්ට කළ මදිපුංචිකමක් ලෙසයි. වික්‍රමදේව මියයන්නේ මහිෂ්මතී සිහසුනට උරුමකරුවකු නම් නොකර ය. ඔහුගේ රැජින අමරේන්ද්‍ර නම් පුතුව බිහි කිරීමෙන් පසුව මියයයි. බිජ්ජලගේ බිසව වන සිවගාමී කට්ටප්පාගේ සහාය ඇතිව රාජධානිය පාලනය කිරීමේ වගකීම භාරගන්නේ නව රජකු පත්කරන තෙක් ය. එසේම ඇය බිළිඳ අමරේන්ද්‍ර හදාවඩා ගැනීමේ වගකීම ද භාරගන්නේ ඔහුව බාහුබලි ලෙස නම්කරමිනි. ඇය බාහුබලිව සිය පුත්‍රයා වන භල්ලලදේව සමග හදාවඩා ගනියි. කුමාරවරුන් දෙදෙනා එකට හැදී වැඩෙන අතර, කලා, විද්‍යා, වෙස්වලා ගැනීම්, දේශපාලනය සහ රණකාමය ඇතුළු සියලු ක්ෂේත්‍රවලින් ඔවුන්ව පුහුණු කෙරේ. නමුත් රාජ්‍යත්වය කෙරෙහි ඔවුන් දෙදෙනා තුළ ඇති ආකල් බෙහෙවින් වෙනස් යත අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි ([[ප්‍රභාස්]]) නිදහස් මතධාරියකු වන අතර සැමදෙනාටම කරුණාව දක්වයි. නමුත් භල්ලල දේව ([[රානා දග්ගුබාති]]) අනුකම්පා විරහිත පුද්ගලයකු වන අතර, කෙසේ හෝ සිය අරමුණු ඉටු කරගැනීමට ප්‍රයත්න දරන්නෙකි. ඔහු සිය පියා සමග එක්ව කිහිප වරක්ම බාහුබලි මරාදැමීමට කුමන්ත්‍රණය කරයි.

[[කාලකේයවරු]]න් මහිෂ්මතිය සමග යුද්ධයක් අරඹන විට සිවගාමී පොරොන්දු වන්නේ කාලකේය රජුගේ හිස දසා දමන තැනැත්තා රාජධානියේ අනාගත රජු බවයි. එසේම ඇය සියලු ආයුධ කුමාරවරුන් දෙදෙනා අතර සමව බෙදිය යුතු බව ද පවසයි. නමුත් භල්ලලගේ ජයග්‍රහණය උදෙසා බිජ්ජලදේව කමුන්ත්‍රණය කොට බාහුබලිට බාල ආයුධ ලබා දෙයි. යුද්ධයේ දී මහිෂ්මතියට අවාසිදායක අවස්ථාවක් පෙනීගිය විට අමරේන්ද්‍ර සිය සෙබලුන් දිරි ගන්වමින් සිය දිවි දෙවැනි කොට සතුරු හමුදා වනසා දමයි. කාලකේය රජුව ([[ප්‍රභාකර්]]) මරාදමන්නේ භල්ලල දේව විසින් වුව ද, සිවගාමී විසින් අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි නව අධිරාජයා ලෙස නම් කරන්නේ ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සහ සටනේ දී දැක්වූ නායකත්වය හේතුවෙනි.

මෙම අතීතාවර්ජනයෙන් පසුව, සංගා විසින් අමරේන්ද්‍රගේ වත්මන් තතු විමසීමේ දී කඳුළු පිරි දෑසින් යුතුව පවසන්නේ ඔහු මියගිය බවයි. චිත්‍රපටය සමාප්ත වන්නේ ඔහුගේ මරණයට වගකිව යුතු කට්ටප්පා බව අනාවරණය කිරීමෙනි.

== චරිත නිරූපණය ==
{{Quote box
|quote = ඉන්දියාව තුළ ප්‍රකාශිත 'අමර් චිත්‍ර කථා' නැමැති චිත්‍රකථා කියවීම අරඹන විට මාගේ වයස අවුරුදු 7ක් පමණ ය. ඒවා සුපිරි වීරයන් පිළිබඳ නොවේ. නමුත් ඒවායින් ඉන්දියාවේ කථා, ජනප්‍රවාද, පුරාණෝක්ති, සියල්ල නිරූපණය වූවා. නමුත් මෙම කථාවලින් බොහෝමයක් ඉන්දියානු ඓතිහාසික චරිත පිළිබඳවයි. මම මේවායේ ඇතුළත් බ‍ලකොටු, යුද්ධ සහ රජවරුන් පිළිබඳ සතුටට පත්වූවා. මෙම මෙම කථා කියවූවා පමණක් වුවත්, ඒවා මාගේ මිතුරන්ට ඉදිරිපත් කළේ මාගේම ක්‍රමයකටයි.
| source =— රාජමෞලි, බාහුබලි නිර්මාණයට වූ පෙළඹවීම පිළිබඳ.&lt;ref&gt;[http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/08/27/an-interview-with-baahubali-director-ss-rajamouli-the-beginning/ An Interview With 'Baahubali' Director SS Rajamouli: The Beginning]. Forbes.com. Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;
| align = right
| width = 35%
}}
[[File:Anushka Shetty2.jpg|thumb|right|මෙහි ප්‍රධාන වීරවරියකගේ චරිතය සඳහා [[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]] තෝරාගැනුණු අතර, එය ඇය [[ප්‍රභාස්]] සමග රංගනයේ යෙදුණු තෙවන අවස්ථාව විය.]]

* [[ප්‍රභාස්]], ශිවුදු හෙවත් මහේන්ද්‍ර බාහුබලි සහ අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි ලෙස
* [[රානා දග්ගුබාති]], භල්ලල දේව/ පල්ලලතේවන් ලෙස 
* [[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]], මහාරාණි දේවසේනා ලෙස
* [[තමන්නා]], අවන්තිකා ලෙස
* [[රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්]], සිවගාමී ලෙස
* [[සත්‍යරාජ්]], කට්ටප්පා ලෙස
* [[නසාර්]], බිජ්ජලදේව ලෙස
* [[රෝහිනී (නිළිය)|රෝහිනී]], සංගා ලෙස
* [[තානිකෙල්ල භාරණි]], ස්වාමිජී ලෙස
* [[ආදිවි සේෂ්]], භද්‍ර ලෙස
* [[ප්‍රභාකර් (තෙලිඟු නළුවා)|ප්‍රභාකර්]], කාලකේයවරුන්ගේ රජු ලෙස
* [[සුදීප්]] (''පසුබිම් රංගනය''), අස්ලම් ඛාන් ලෙස
* [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] (''පසුබිම් රංගනය''), දෛවඥයා ලෙස
* [[නෝරා ෆටේහි]] (''පසුබිම් රංගනය''), කොළ පැහැ සැට්ටය හැඳි නළඟන ලෙස&lt;ref name=&quot;mid-day1&quot;&gt;[http://www.mid-day.com/articles/nora-fatehi-suffers-a-wardrobe-malfunction-on-baahubali-set/16315159 Nora Fatehi suffers a wardrobe malfunction on 'Baahubali' set&amp;nbsp;– Entertainment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723072608/http://www.mid-day.com/articles/nora-fatehi-suffers-a-wardrobe-malfunction-on-baahubali-set/16315159 |date=2015-07-23 }}. Mid-day.com. Retrieved 25 July 2015.&lt;/ref&gt;
* [[ස්කාලට් මෙලිෂ් විල්සන්]] (''පසුබිම් රංගනය''), තැඹිලි පැහැ සැට්ටය හැඳි නළඟන ලෙස&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Prabhas-is-shy-and-extremely-humble-Scarlett-Wilson/articleshow/46885576.cms Prabhas is shy and extremely humble: Scarlett Wilson&amp;nbsp;– The Times of India]. ''The Times of India''. (10 April 2015). Retrieved 25 July 2015.&lt;/ref&gt;
* ස්නේහා උපධ්‍යායි (''පසුබිම් රංගනය''), නිල් පැහැ සැට්ටය හැඳි නළඟන ලෙස
* රාකේෂ් වරේ, භල්ලලදේවගේ මිතුරා ලෙස
* තේජා කාකුමානු, සාකේතුඩු ලෙස
* භාරනි, මර්තාණ්ඩ ලෙස
* [[සුබ්බරායා ෂර්මා]]
* අආත්‍ය, රාජ ගුරු ලෙස
{{div col end}}

== නිෂ්පාදනය ==
{{Main article|බාහුබලි නිෂ්පාදනය}}
[[File:Baahubali characters.jpg|thumb|චිත්‍රපටයේ චරිත - ''භල්ලල දේව, බාහුබලි, කට්ටප්පා සහ අවන්තිකා'']]
''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ඉන්දියාවේ [[හයිදරාබාද්]] මූලික කරගත් තෙලිඟු භාෂා චිත්‍රපට මධ්‍යස්ථානය වන [[තෙලිඟු සිනමාව|ටොලිවුඩයේ]] ය. මෙම චිත්‍රපට මාලාව මෙතෙක් ඉන්දියාවේ නිර්මිත වියදම් අධිකම චිත්‍රපට යැයි විශ්වාස කෙරේ. 2011 පෙබරවාරි මස, [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] නිවේදනය කළේ ඔහුගේ ඉදිරි චිත්‍රපටයේ [[ප්‍රභාස්]] රඟන බව ය.&lt;ref&gt;[http://www.sify.com/movies/prabhas-rajamouli-film-announced-news-telugu-lcuk8vighjfsi.html Prabhas-Rajamouli film announced]. Sify.com (21 February 2011). Retrieved 25 July 2015&lt;/ref&gt; 2013 ජනවාරියේ දී, ඔහු නිවේදනය කළේ තමන් නිර්මාණය කරමින් පවතින චිත්‍රපටයේ නම ''බාහුබලි'' බවයි. චිත්‍රපටයේ සැබෑ නිෂ්පාදන කටයුතු ආරම්භ වූයේ 2013 ජූලි 6 දින [[කුර්නූල්]]හි [[ඔර්වකාල් ශිලා උද්‍යානය, කුර්නූල්|ශිලා උද්‍යානයේ]] ය. චිත්‍රපටයේ දිය ඇලි සහිත දර්ශන රූගත කෙරුණේ [[කේරළ]]යේ [[අතිරපිල්ලි ඇල්ල|අතිරපිල්ලි ඇල්ලේ]] ය. [[මහිෂ්මතී]] රාජධානිය සඳහා දැවැන්ත පසුතල [[හයිදරාබාද්|හයිදරාබාදයේ]] [[රාමෝජි චිත්‍රපට නගරය|රාමෝජි චිත්‍රපට නගරයේ]] ඉදි විය. චිත්‍රපටයේ හිම දර්ශන රූගත කෙරුණේ [[බල්ගේරියාව|බල්ගේරියාවේ]] ය. රා‍ජමෞලිගේ බොහෝ චිත්‍රපට සඳහා තිර රචනය සිදුකළ [[තිර රචකයා|තිර රචක]], [[කේ. වී. විජයේන්ද්‍ර ප්‍රසාද්]]ම නැවත වරක් [[බාහුබලි (චිත්‍රපට මාලාව)|බාහුබලි]] සඳහා කථා පුවත රචනා කළේ ය. චිත්‍රපටය වසරක පූර්ව නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියකට යටත් වූ අතර, එහි දී කථා පුවරු දළ රූ 15,000ක් නිර්මාණය කෙරිණි. මෙය ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් සඳහා මෙතෙක් නිර්මාණය වූ වැඩිම කථා පුවරු සංඛ්‍යාව ද වේ. චිත්‍රපටයේ දර්ශනවලින් සියයට 90කට වැඩි ප්‍රමාණයක් දෘශ්‍යමය වශයෙන් වැඩිදියුණු කළ දර්ශන වූ අතර, නිෂ්පාදකයා අනුව ලොව පුරා VFX ශිල්පීන් 600කට අධික පිරිසක් අංශ 18ක් ඔස්සේ සේවයෙහි නියුතු වූහ. මෙහි මූලිකත්වය ගන්නා ලද්දේ හයිදරාබාද්හි [[මකුට VFX]] සහ ෆයර්ෆ්ලයි, හයිදරාබාදයේ සහ චෙන්නායිහි [[ප්‍රසාද් ස්ටූඩියෝස්]], හයිදරාබාදයේ [[අන්නපූර්ණ ස්ටූඩියෝස්]], මැලේසියාවේ ටාවු ෆිල්ම්ස්, සහ දකුණු කොරියාවේ ඩාන්සිං ඩිජිටල් ඇනිමේෂන් ඇන්ඩ් මැක්‍රොග්‍රාෆ් යන ආයතන විසිනි. මින් පෙර ද [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] සමග කටයුතු කොට අත්දැකීම් ඇති [[මකුට VFX]] ආයතනය ප්‍රධාන දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග චිත්‍රාගාරය ලෙස භාවිතා විය. චිත්‍රපටයේ සිනෙමාරූපණය සිදුකරන ලද්දේ කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර් විසින් දින 380ක් ඔස්සේ ය. මෙහි දී ඔහු විසින් [[Arri Alexa]] XT කැමරාවක් සමග මාස්ටර් ප්‍රයිම් කාචයක් භාවිතා කරන ලදී. මෙය ඩිජිටල් කැමරාවක් ආධාරයෙන් කළ රාජමෞලිගේ පළමු චිත්‍රපටය ද වේ. චිත්‍රපටයේ දර්ශනවලින් බොහෝමයක් රූගත කෙරුණේ [[ArriRaw|ARRIRAW]] ආකෘතියෙන් 4:3 දර්ශනානුපාතයෙනි. මන්දිත චලන දර්ශන සඳහා 120 fps ශීඝ්‍රතාවෙන් යුතු [[ArriRaw|ARRIRAW]] 16.9 භාවිතා විය. සම්මත [[ArriRaw|ARRIRAW]] ආකෘතියට වඩා විශාල රූප රාමු ලබාගැනීමේ දී පූර්ණ 3.4K සංවේදකය භාවිතා වන ඕපන් ගේට් ආකෘතිය භාවිතයෙන් VFX දර්ශනවල උපරිම ගුණාත්මක භාවය තහවුරු කරගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title = ARRI Group: ALEXA on the biggest ever Indian movie|url = https://www.arri.com/camera/alexa/news/news/alexa-on-the-biggest-ever-indian-movie/|website = www.arri.com|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; ඉන්දියානු චිත්‍රපටවල ප්‍රථම වරට, 4K චිත්‍රපට මුද්‍රණය 1:1.88ක දර්ශනානුපාතයෙන් යුතුව පරිවර්තනය කෙරුණේ තිරවල උපරිම සිනෙමා අත්දැකීම ලබාගත හැකි ආකාරයෙනි. මෙය නිෂ්පාදකයා පැවසූ පරිදි 4K ප්‍රක්ෂේපක ක්‍රමය හා ගැළපෙන සේ සකස් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Shobu Yarlagadda on Twitter|url = https://twitter.com/shobu_/status/617063921938116608|website = Twitter|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන නිර්මාණවේදියා වූ [[සාබු සිරිල්]] සෙබලුන් සඳහා අවශ්‍ය වූ අසිපත්, ශීර්ෂාවරණ සහ සන්නාහ ඇතුළත් වෙනස් වර්ගවල ආයුධ 10,000ක් පමණ නිර්මාණය කළේ ය. අසිපත්වල සැහැල්ලුභාවය වෙනුවෙන් ලෝහ වෙනුවට [[කාබන්-තන්තු]] භාවිතා කෙරිණි. කලා අධ්‍යක්ෂකවරයා පැවසූයේ එම අමුද්‍රව්‍යයම හෙලිකොප්ටර් තල සෑදීමට භාවිතා වන බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite news|title = 'I felt I was in a factory'|url = http://www.thehindu.com/features/metroplus/i-felt-i-was-in-a-factory/article7434017.ece|newspaper = The Hindu|date = 17 July 2015|access-date = 19 October 2015|issn = 0971-751X}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ එන භල්ලල දේවගේ අඩි 100ක් උසැති ප්‍රතිමාවේ හිස නිර්මාණය කිරීමට 3D මුද්‍රණ තාක්ෂණය භාවිතා විය. මෙහි සන්නාහවලට සැහැල්ලුභාවයක් සහ සම් වැනි ස්වරූපයක් ගෙනදීම සඳහා ඒවා ෆ්ලෙක්සි ෆෝම් භාවිතාකොට නිර්මාණය කෙරිණි.&lt;ref&gt;[http://www.navhindtimes.in/my-inspirations-are-drawn-from-nature-and-school-days/ &quot;My inspirations are drawn from nature and school days&quot;]. ''Navhind Times''. 25 October 2015&lt;/ref&gt; මෙහි [[දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග]] නියාමක ලෙස [[වී. ශ්‍රීනිවාස් මෝහන්]] තෝරාගැනුණු අතර, මෙහි සංස්කාරකවරයා වූයේ [[කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ]] ය. පී. එම්. සතීෂ් මෙහි ශ්‍රව්‍ය නිර්මාණවේදියා වූ අතර, [[පීටර් හේන්]] මෙහි ක්‍රියාදාම ජවනිකා සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළේ ය. මෙහි වස්ත්‍ර නිර්මාණය සිදුකරන ලද්දේ රාමා රාජමෞලි සහ ප්‍රසාන්ති තිපිර්නේනි විසිනි‍. මෙහි පෙළ නිෂ්පාදකවරයා වූයේ එම්. එම්. ශ්‍රීවල්ලි ය.

=== දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග ===
ජාතික සම්මාන ලාභී [[වී. ශ්‍රීනිවාස් මෝහන්]] [[බාහුබලි (චිත්‍රපට මාලාව)|බාහුබලි]]හි [[දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග නියාමක]] ලෙස කටයුතු කළේ ය. චිත්‍රපටය 90%ක් පමණම [[පරිගණක-ජනිත රූපකරණය|CGI]] නිර්මාණවලින් යුත් අතර එය VFX දර්ශන 2500කින් පමණ සමන්විත ය. [[හයිදරාබාද්]] මූලික කරගත් [[මකුට VFX]] ආයතනය ප්‍රධාන දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග චිත්‍රාගාරය ලෙස තෝරාගැනිණි. එය චිත්‍රපටයේ පරිගණක-ජනිත රූවලින් 50%කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සඳහා දායකත්වය දැක්වී ය.&lt;ref&gt;Draksharam, Vinay. (9 March 2013) [http://www.makutavfx.com/makuta-confirmed-as-principal-vfx-studio-for-baahubali/ Makuta Confirmed as Principal VFX Studio for SS Rajamouli's &quot;Baahubali&quot; | Makuta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151012090257/http://www.makutavfx.com/makuta-confirmed-as-principal-vfx-studio-for-baahubali/ |date=2015-10-12 }}. Makutavfx.com. Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=7JfFIpyQUGc&amp;ab_channel=iDreamMovies The Magic Of Baahubali Decoded&amp;nbsp;– Pete Draper's Exclusive Interview On Its Visual Effects # 17]. YouTube (17 September 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; මකුට ආයතනය විසින් දායකත්වය සැපයූ නිර්මාණවලින් සමහරක් ලෙස අඩි 1500ක් උසැති දියඇල්ල ජීවමාන ලෙස නිර්මාණය කිරීම, දැවැන්ත කඳු සහ [[මහිෂ්මතී]] රාජධානිය ඇතුළු මහා භූමිදර්ශන, එහි දේවාල සහ මාලිගා ඇතුළත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Srinivas Mohan believes 'Baahubali' is the new benchmark for visual effects in Indian cinema{{!}} Cutting edge content on the go|url = http://www.thegraphicslate.com/vfx-sfx/people-vfx-sfx/srinivas-mohan-believes-baahubali-is-the-new-benchmark-for-visual-effects-in-indian-cinema/2015/07|website = The Graphic Slate {{!}} Cutting edge content on the go|accessdate = 19 October 2015}}&lt;/ref&gt; දැවැන්ත දිය ඇල්ල නිර්මාණය කිරීම සඳහා වසර 2කට ආසන්න කාලයක් ගතවූයේ මකුට ආයතනයට [[තරල ගතිකය|තරල ගතික]] සහ සමාකරණ සංකීර්ණභාවයන් සමග කටයුතු කිරීමට සිදුවූ හෙයිනි. දිය ඇල්ල ඇතුළත් සෑම රූප රාමුවක්ම නවතම පසුතලයක් නිර්මාණය කිරීමට සමාන යැයි මකුට පවසයි.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

හයිදරාබාද් පාදක කරගත් ෆයර්ෆ්ලයි ක්‍රියේටිව් ස්ටූඩියෝව ප්‍රධාන වශයෙන්ම චිත්‍රපටයේ මිනිත්තු 25කට ආසන්න කාලයක් දිවෙන යුධ දර්ශන සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළේ ය. මිට අමතරව ෆයර්ෆ්ලයි ක්‍රියේටිව් විසින් දිය යට VFX රූපරාමු සහ [[කාලකේයවරු|කාලකේය]] චරිත ගොඩනැගීමට උපකාරී විය. මැලේසියාවේ ටාවු ෆිල්ම්ස් වෙතින් CGI බයිසන් ගව රුව නිර්මාණය කළ අතර, හයිදරාබාදයේ [[ප්‍රසාද් EFX]] ආයතනය පූර්ව සහ පශ්චාත් යුධ දර්ශන කිහිපයක් ඩිජිටල් බහුගුණකරණයට දායක විය. මීට අමතරව ප්‍රසාද් ආයතනය විසින් මෙහි එක් දර්ශනයක කට්ටප්පාගේ ත්‍රිමාණ රුවක් නිර්මාණය කොට වෙනත් අමතර නළුවකුගේ සිරුරට එම හිස ඇතුළත් කොට සකසන ලදී.&lt;ref&gt;[http://www.deccanchronicle.com/150721/entertainment-tollywood/article/meet-baahubali%E2%80%99s-vfx-team Meet Baahubali's VFX team]. Deccanchronicle.com (21 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;

හයිදරාබාදයේ ශ්‍රැෂ්ති VFX ආයතනය ෆයර්ෆ්ලයි ස්ටූඩියෝස් සමග මෙහි යුධ ජවනිකා කිහිපයක් ඩිජිටලීකරණය කොට නිර්මාණය කිරීමට දායක විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = About {{!}} Srushti VFX|url = http://srushtivfx.com/about/|archive-url = https://web.archive.org/web/20151012070721/http://srushtivfx.com/about/|url-status = dead|archive-date = 12 October 2015|website = srushtivfx.com|accessdate = 19 October 2015}}&lt;/ref&gt; හයිදරාබාදයේ [[අන්නපූර්ණ ස්ටූඩියෝස්]] ආයතනය චිත්‍රපටයේ [[ඩිජිටල් අතරමැදි]] සහකරු ලෙස තෝරාගැනුණු අතර, ඔවුනගේ කාර්යාභාරය වූයේ සංස්කරණය සඳහා හොඳම වර්ණ සහ ශ්‍රව්‍ය ගුණාංග එකතු කොට එය ඩිජිටලීකෘත අයුරින් පෝෂණය කිරීමයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali, With Hollywood Level VFX, is Breaking Not Just Box Office Records |url = http://movies.ndtv.com/regional/baahubali-with-hollywood-level-vfx-is-breaking-not-just-box-office-records-781219|publisher = NDTV Movies|accessdate = 19 October 2015}}&lt;/ref&gt;

[[බාහුබලි (චිත්‍රපට මාලාව)|බාහුබලි]] සහ [[ජුරාසික් වර්ල්ඩ්]] චිත්‍රපටවල එකම VFX කණ්ඩායම සේවය කරන බවට වූ මාධ්‍ය වාර්තාවලට පිළිතුරු දෙමින් නිෂ්පාදක [[ශෝබු යාර්ලගද්දා]] පැවසූයේ එවැනි කිසිදු දායකත්වයක් නොමැති බවත්, එය අන්තර්ජාල ඕපාදූපයක් බවත් ය.&lt;ref name=&quot;hollywoodreporter1&quot;&gt;Bhushan, Nyay. (15 July 2015) [http://www.hollywoodreporter.com/news/baahubali-5-things-indian-blockbuster-808778 'Baahubali': 5 Things on Indian Blockbuster]. Hollywood Reporter. Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ක්වාර්ට්ස් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී, මකුට VFXහි සම ආදිකර්තෘ පැවසූයේ, &quot;''බාහුබලි''හි වැඩි ප්‍රමාණයක් සංවර්ධනය කෙරුණේ හයිදරාබාදයේ [[තෙලිඟු සිනමාව|ටොලිවුඩ]]යේ ය. එහි දී දේශීය දක්ෂතා උපයෝගී කරගැනිණි. ප්‍රධාන වශයෙන් එය නිවසේම  හැදුණු දක්ෂතාවන්ගෙන් නිපදවූ නිවසේම සැදූ වෘත්තාන්තයකි.&quot;&lt;ref&gt;[http://qz.com/454478/this-little-known-hyderabadi-studio-made-baahubali-a-visual-spectacle This little-known Hyderabadi studio made Baahubali a visual spectacle&amp;nbsp;– Quartz]. Qz.com (16 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;

== සංගීතය ==
{{Main article|බාහුබලි: ද බිගිනිං (ධ්වනිපථය)}}
රාජමෞලිගේ මස්සිනා වූ [[එම්. එම්. කීරවානි]] චිත්‍රපටයේ සංගීත නිර්මාණය සිදුකළ අතර, ශබ්ද පරිපාලනය සිදුකරන ලද්දේ [[කල්‍යාන් කෝඩුරි]] විසිනි.&lt;ref name=&quot;Baahubali next after war&quot;&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Baahubalis-next-schedule-starts-tomorrow/articleshow/33964091.cms|title=Baahubali's next schedule starts tomorrow|work=The Times of India|date=19 April 2014|accessdate=19 July 2014}}&lt;/ref&gt;

== මුදාහැරීම ==
2015 ජූලි 10 දින තෙලිඟු, දෙමළ, හින්දි සහ මලයාලම් භාෂාවලින් ලොව පුරා සිනමාහල් 4,000ක චිත්‍රපටය මුදාහැරිණි. මින් වාර්තාගත සිනමාහල් 1600ක තෙලිඟු බසින් ද, 1500ක හින්දි බසින් ද, 350ක දෙමළ සහ 225ක මලයාලම් භාෂාවලින් තිරගත විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|title = Baahubali: A marketing magnum opus|url = http://www.thehindu.com/features/cinema/baahubali-release/article7386627.ece|newspaper = The Hindu|date = 4 July 2015|access-date = 11 October 2015|issn = 0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/baahubali-becomes-the-first-ever-hindi-dubbed-film-to-release-in-over-1500-screens-across-india/ Baahubali becomes the first ever Hindi dubbed film to release in over 1500 screens across India!&amp;nbsp;– Bollywood News &amp; Gossip, Movie Reviews, Trailers &amp; Videos at]. Bollywoodlife.com (1 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; මෙම දිනයට එක් දිනකට පෙර බ්ලූස්කයි සිනමොස් ආයතනය විසින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ සිනමාහල් 135ක මෙම චිත්‍රපටය මුදාහරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Bahubali set to hit 4,000 screens on July 10|url = http://www.business-standard.com/article/current-affairs/bahubali-set-to-hit-4-000-screens-on-july-10-115070700308_1.html|accessdate = 11 October 2015}}&lt;/ref&gt; මෙහි මංගල දර්ශනයක් ජූලි 9 දින [[හයිදරාබාද්]]හි [[ප්‍රසාද්ස් IMAX]]හි ද පැවැත්විණි. කේරළයේ චිත්‍රපටය මුදාහැරීමට බාධා පැමිණියේ ''[[ප්‍රේමම්]]'' නම් මලයාලම් චිත්‍රපටයේ චෞරත්ව සිදුවීමක් නිසා සිනමාහල්වල කොටසක් වසාදැමීම හේතුවෙනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/rajamouli-baahubali-no-release-kerala-anushka-shetty-prabhas.html |title=Fans unhappy as 'Baahubali' has limited release in Kerala |newspaper=Malayala Manorama |date=10 July 2015 |accessdate=22 July 2015}}&lt;/ref&gt; මේ නිසා මුදාහැරුණේ සිනමාහල් කිහිපයක පමණි. චිත්‍රපටයේ තෙලිඟු ප්‍රභේදය ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ [[කෝවෙලමුඩි රාඝවේන්ද්‍ර රාඕ|කේ. රාඝවේන්ද්‍ර රාඕ]] විසිනි. දෙමළ ප්‍රභේදය [[ස්ටූඩියෝ ග්‍රීන්|කේ. ඊ. ඥානවේල් රාජා]], [[හ්‍රී තේනන්දල් ෆිල්ම්ස්]] සහ [[යූවී ක්‍රියේෂන්ස්]] වෙතින් ද [[හින්දි]] ප්‍රභේදය [[කරන් ජොහාර්]] වෙතින් ද, [[මලයාලම්]] ප්‍රභේදය ග්ලෝබල් යුනයිටඩ් මීඩියා වෙතින් ද ඉදිරිප්ත කරන ලදී. චිත්‍රපටයේ අන්තර්ජාතික ප්‍රභේදය සැබෑ ප්‍රභේදයට වඩා මිනිත්තු 20ක් දිගින් අඩු අතර, එය නිමවන ලද්දේ වින්සන්ට් ටැබයිලොන් විසිනි. මෙය [[බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී තිරගත විය. 2015 නොවැම්බරයේ ඊ ස්ටාර් ෆිල්ම්ස් මගින් චීනය තුළ සිනමාහල් 5000කට අධික සංඛ්‍යාවක මෙය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට නිෂ්පාදකයින් සැලසුම් කොට ඇත.&lt;ref&gt;[http://variety.com/2015/film/asia/indian-blockbuster-baahubali-secures-china-release-with-e-stars-exclusive-1201592129/ ‘Baahubali’ Secures China Release With E Stars]. Variety (13 September 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; චීනය තුළ මෙලෙසින් මුදාහළ දැවැන්තම ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට බාහුබලි පත්වන්නේ 2015 මැයි 22 දින මුදාහළ [[PK (චිත්‍රපටය)|PK]] චිත්‍රපටය අභිබවා යමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.mtime.com/2015/05/07/1542329.html#p1|title='我的个神啊'首曝
中文版海报地球那么大 '外星人'阿米尔汗下周来华|work=时光网|date=7 May 2015}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය ජපානයේ ද මුදාහැරීමට නියමිතව තිබිණි. ජපානයේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට මුදාහැරීමේ ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛයකු වන ට්වින් කෝ සමාගම චිත්‍රපටයේ තිරගත කිරීම් අයිතිය හිමි කරගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/baahubali-bahubali-set-release-japan-twin-co-acquires-its-distribution-rights-649180|title='Baahubali (Bahubali)' set to release in Japan; Twin Co acquires its distribution rights|date=5 October 2015|work=International Business Times, India Edition}}&lt;/ref&gt; නිෂ්පාදක [[ශෝබු යාර්ලගද්දා]] බුසන් ආසියානු ‍චිත්‍රපට වෙළඳපොලේ ආයෝජනය කොට ඇති අතර, ඔහු හෙළි කළේ මෙම චිත්‍රපටය ලතින් ඇමරිකාව, ජර්මනිය සහ යුරෝපා රටවල ද ප්‍රදර්ශනය කිරීමට සැලසුම් කොට ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://variety.com/2015/film/asia/busan-indian-blockbuster-baahubali-sells-to-japan-1201609640/|title=Busan: Indian Blockbuster 'Baahubali' Sells to Japan|author=Ramachandran, Naman |work=Variety|date=4 October 2015}}&lt;/ref&gt; MVP එන්ටර්ටේන්මන්ට් ආයතනය විසින් මෙම චිත්‍රපටය තායිලන්තය, වියට්නාමය, ලාඕසය, කාම්බෝජය, මියන්මාරය සහ ටිමෝර්-ලෙස්ටේ රටවල ප්‍රදර්ශනය සැලුසම් කොට ඇත.&lt;ref&gt;[http://variety.com/2015/film/asia/busan-baahubali-to-release-in-seven-more-territories-via-mvp-entertainment-1201612830/ ‘Baahubali’ to Release in Seven More Territories via MVP]. Variety (7 October 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ලතින් ඇමරිකානු රටවල චිත්‍රපටයේ ප්‍රදර්ශන අයිතිය සන් ඩිස්ට්‍රිබියුෂන් සමාගම විසින් අත් කරගත් අතර, තායිවානයේ ප්‍රදර්ශන අයිතිය ක්‍රියේටිව් සෙන්චරි එන්ටර්ටේන්මන්‍ට් ආයතනය විසින් හිමි කරගන්නා ලදී. කොරියාව තුළ චිත්‍රපටය එන්ටර්මෝඩ් සංස්ථාව වෙතින් ප්‍රදර්ශනය කිරීමට නියමිත ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = AFM: Sun Buys Latin America on Indian Hit 'Baahubali'|url = http://variety.com/2015/film/asia/sun-buys-latin-america-on-indian-hit-baahubali-1201636194/|website = Variety|accessdate = 2015-11-08|language = en-US}}&lt;/ref&gt; අන්තර්ජාතික මුදාහැරීම සඳහා හස්තයක් ලෙස ක්‍රියාකරන අර්කා ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනය විසින් චිත්‍රපටය [[ජර්මනිය]] සහ වෙනත් රටවල් 70ක ්‍රපදර්ශනයට විධිවිධාන යොදා තිබිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Indian blockbuster 'Baahubali' sold to Germany|url = http://www.screendaily.com/news/distribution/indian-blockbuster-baahubali-sold-to-germany/5099063.article?blocktitle=LATEST-FILM-NEWS-HEADLINES&amp;contentID=42422|website = www.screendaily.com|access-date = 2016-01-20}}&lt;/ref&gt;

=== ප්‍රති-නිකුතුව ===
මෙම චිත්‍රපටයේ දෙවන කොටස වන ''[[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' 2017 අප්‍රේල් 28 දින මුදාහැරීමට සැලුසම් කොට ඇති හෙයින්, මෙහි නිෂ්පාදකයින් සහ බෙදාහරින්නන් විසින් මෙම පළමු කොටස 2017 අප්‍රේල් 7 යළි ප්‍රදර්ශනය කිරීමට නියමිත ය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.top10cinema.com/article/42022/re-release-of-baahubali-the-beginning-date-confirmed|title=Re-release of Baahubali – The Beginning date confirmed|date=2017-04-01|work=Top 10 Cinema|access-date=2017-04-02|language=en-US|archive-date=2018-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216104739/https://www.top10cinema.com/article/42022/re-release-of-baahubali-the-beginning-date-confirmed|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලවල්==
මෙම චිත්‍රපටය විවිධ චිත්‍රපට උළෙලවල්හි දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. මේ අතරට [[බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ]] ''Open Cinema Strand'', හේග් ඉන්දියානු චිත්‍රපට උළෙල,&lt;ref&gt;{{cite web|title = Busan: Final 'Baahubali' Aims to Be Bigger, More Emotional|url = http://variety.com/2015/film/asia/s-s-rajamouli-baahubali-aims-to-be-bigger-more-emotional-1201610015/|website = Variety|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; [[ස්පාඤ්ඤය|ස්පාඤ්ඤයේ]] [[සිට්ගෙස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = Sitges Film Festival » Baahubali&amp;nbsp;– The Beginning|url = http://sitgesfilmfestival.com/eng/film/?id=10003810#.ViE50Glyw34.twitter|website = sitgesfilmfestival.com|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; [[ප්‍රංශය|ප්‍රංශයේ]] [[යුටෝපියේල්ස්|යුටෝපියේල්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali : the beginning {{!}} Utopiales • International Festival of science fiction of Nantes|url = http://www.utopiales.org/en/baahubali-beginning|archive-url = https://web.archive.org/web/20160131092459/http://www.utopiales.org/en/baahubali-beginning|url-status = dead|archive-date = 2016-01-31|website = www.utopiales.org|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; [[තායිවානය|තායිවානයේ]] [[තායිපේ]] [[ගෝල්ඩන් හෝර්ස් චිත්‍රපට උළෙල සහ සම්මාන|ගෝල්ඩන් හෝර්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = 2015 台北金馬影展 Taipei Golden Horse Film Festival {{!}} 巴霍巴利王：創始之初|url = http://www.goldenhorse.org.tw/film/programme/films/detail/1350?search_year=2015&amp;ghff_id=220|website = www.goldenhorse.org.tw|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; [[එස්තෝනියාව|එස්තෝනියාවේ]] [[ටැලීන් බ්ලැක් නයිට්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali: The Beginning&amp;nbsp;— Special Screenings&amp;nbsp;— Black Nights Film Festival Nov 13 - 29 nov 2015|url = http://2015.poff.ee/eng/films/programmes.p/special-screenings/baahubali-the-beginning|website = 2015.poff.ee|accessdate = 2015-11-13}}&lt;/ref&gt; [[පැරිස්|පැරීසියේ]] [[:fr:L'Étrange Festival|ලේ’ට්‍රේන්ජ් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = L'Étrange Festival&amp;nbsp;— XXIe édition&amp;nbsp;— Du 3 au 13 septembre 2015 - Baahubali: The Beginning|url = http://www.etrangefestival.com/2015/fr/film/baahubali_the_beginning|website = www.etrangefestival.com|accessdate = 2015-12-06}}&lt;/ref&gt; [[පෝලන්තය|පෝලන්ත‍යේ]] ෆයිව් ෆ්ලේවර්ස් චිත්‍රපට උළෙල,&lt;ref&gt;{{cite web|title = Festiwal Filmowy Pięć Smaków&amp;nbsp;— Bahubali: Początek|url = http://www.piecsmakow.pl/film.do?id=130|website = www.piecsmakow.pl|accessdate = 2015-12-06}}&lt;/ref&gt; [[හොනලුලු]]හි [[හවායි අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]], [[බ්‍රසල්ස්, බෙල්ජියම|බෙල්ජියමේ බ්‍රසල්ස්]]හි [[බ්‍රසල්ස් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://fitnhit.com/news/baahubali-screened-brussels-international-fantastic-film-festival/64181/|title=Baahubali To Be Screened At Brussels International Fantastic Film Festival|work=FitnHit.com|accessdate=2016-10-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title = BAAHUBALI-THE BEGINNING - 2015 HIFF Fall Festival|url = http://program.hiff.org/films/detail/baahubali_the_beginning_2015|website = program.hiff.org|accessdate = 2015-11-15}}&lt;/ref&gt; [[ප්‍රංශය|ප්‍රංශයේ]] [[කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල|කාන් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/baahubali-the-beginning-team-heads-to-cannes-2792127/|title=Baahubali: The Beginning team heads to Cannes|date=9 May 2016|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt; [[රුමේනියාව|රුමේනියාවේ]] [[ට්‍රාන්සිල්වේනියා අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tiff.ro/en/film/baahubali-beginning|title=Baahubali: The Beginning|website=tiff.ro|access-date=2016-06-06}}&lt;/ref&gt; [[පැරිස්|පැරීසියේ]] [[ලේ ග්‍රෑන්ඩ් රෙක්ස්]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.allocine.fr/video/player_gen_cmedia=19555064&amp;cfilm=238311.html|title=La Légende de Baahubali : 1ère Partie Bande-annonce VO|last=AlloCine|website=AlloCiné|access-date=2016-06-06}}&lt;/ref&gt; කර්ජා පොල්ට් සංත්‍රාස චිත්‍රපට උළෙල, ෆේස්ටිවල් ඩි ලැකාමෝ, [[8වන BRICS සමුළුව]], සහ [[ගෝව|ගෝවේ]] 2016 [[ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]] ''Indian Panorama'' අංශය අයත් වේ.&lt;ref&gt;http://dff.nic.in/writereaddata/IP_press_release_2016_Final.pdf&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ අන්තර්ජාතික ප්‍රභේදය [[චීනය]], [[ජපානය]], [[කොරියාව]], [[තායිවානය]], [[ඉන්දුනීසියාව]], [[තායිලන්තය]], [[වියට්නාමය]], [[ලාඕසය]], [[කාම්බෝජය]], [[මියන්මාරය]], [[පිලිපීනය]], ටිමෝර්-ලෙස්ටේ සමග ඇතැම් යුරෝපීය සහ ලතින් ඇමරිකානු රටවල ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Busan: 'Baahubali' to Release in Seven More Territories via MVP Entertainment|url = http://variety.com/2015/film/asia/busan-baahubali-to-release-in-seven-more-territories-via-mvp-entertainment-1201612830/|website = Variety|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt;

=== අලෙවිකරණය ===
&lt;!-- මකාදැමූ රූපය ඉවත් කෙරිණි: [[File:Baahubali Alt Poster.jpg|thumb|345px||left|ප්‍රධාන නළු නිළියන් නිරූපිත ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' දෙවන පෝස්ටරය]] --&gt;
චිත්‍රපටයේ අලෙවිකරණය ඇරඹියේ [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]ගේ රූගත කිරීම්වලට වසර දෙකකට ‍පෙර, [[ෆේස්බුක්]] සහ [[යූටියුබ්]] ඔස්සේ ප්‍රේක්ෂක ව්‍යාපාරයක් සමගිනි. අර්කා මීඩියා වර්ක්ස් යූටියුබ් නාළිකාව ඔස්සේ කෙටි ප්‍රවර්ධන වීඩියෝ පට කිහිපයක් මුදාහැරුණු අතර, එමගින් මුහුරත් පෝස්ටර සහ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන නළු නිළියන් සිය උපන්දින සමරන අයුරු නිරූපණය විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.baahubalimovie.com/2014/02/rev-eye-with-baahubali-at-comic-con.html |title=Baahubali Motion Print |publisher=reveye.in |date=7 February 2014 |accessdate=21 March 2014&lt;!---at 6:12 PM IST---&gt;}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේම ප්‍රවර්ධනයේ කොටසක් ලෙස බාහුබලි චරිතය විසින් භාවිතා කළ කිරුළ හයිදරාබාදයේ කොමික් කොන් හි දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. මෙහි තවත් අංගයක දී තෝරාගත් ජයග්‍රාහකයින්ට චිත්‍රපටයේ පසුතල නැරඹීමට අවස්ථාව ලබාදෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/tollywood-debuts-in-comic-con/article6489522.ece|title=Tollywood debuts in Comic Con|work=The Hindu|date=10 October 2014|accessdate=24 December 2014}}&lt;/ref&gt; මීට අමතරව චිත්‍රපට කණ්ඩායම විසින් චිත්‍රපටය පිළිබඳ නවතම පුවත් ලබාදීමට [[වට්ස්ඇප්|WhatsApp]] පණිවිඩ සේවාවක් ද ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/telugu/news/2014/get-baahubali-updates-on-whatsapp-164908.html|title=Get Baahubali Updates On Whatsapp!|work=The Hindu|date=19 November 2014|accessdate=24 December 2014}}&lt;/ref&gt; 2015 ජූලි 22, [[ගිනස් ලෝක වාර්තා]] කමිටුව විසින් 2015 ජූනි 27 [[කෝචි]]හි බාහුබලි ශ්‍රව්‍ය නිකුතුවේ දී නිර්මිත පෝස්ටරය ලොව විශාලතම පෝස්ටරය යැයි අනුමත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|title = This Is What the World Biggest Movie Poster Looks Like|url = http://time.com/3970104/worlds-biggest-movie-poster-baahubali/|date=23 July 2015|website = TIME.com|accessdate = 22 October 2015|first = Jacob|last = Shamsian}}&lt;/ref&gt; 4,793.65 m²ක (51,598.21&amp;nbsp;ft²) වර්ගඵලයක් පුරා පැතිරි මෙම පෝස්ටරය මුදුන්පත් කරගත්තේ ග්ලෝබල් යුනයිටඩ් මීඩියා සමාගම විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.telangananewspaper.com/bahubali-poster-makes-guinness-world-records/ | location=Hyderabad, India | work=TNP LIVE | title=Guinness World Records Makes Tollywood Proud| date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt; (මෙම වාර්තාව [[MSG-2 ද මැසෙන්ජර්|MSG-2 The Messenger]] චිත්‍රපටයේ 5,969.61 m² වර්ගඵලයෙන් යුත් පෝස්ටරයත් සමග බිඳවැටිණි.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-poster | location=Sirsa, India | work=Guinness World Records online | title=Largest poster in the world | date=7 December 2015}}&lt;/ref&gt;) [[හඩ්හඩ් සුළිසුළඟ]] සඳහා පීඩාවට පත්වූවන්ට උපකාර කිරීම වෙනුවෙන් බාහුබලි කණ්ඩායම විසින් ''මේමු සෛතම්'' නම් විශේෂ අංගයක් සංවිධානය කරන ලදී. චිත්‍රපට මුදාහැරීමෙන් පසු, අලෙවිකරණය කණ්ඩායම විසින් බාහුබලි චිත්‍රපට චරිත හඳනාගැනීම උදෙසා අන්තර්ක්‍රියාකාරී ප්‍රශ්නාවලියක් ද සංවිධානය කරන ලදී. හයිදරාබාදයේ [[රාමෝජි චිත්‍රපට නගරය]] තුළ චිත්‍රපට කෞතුනාගාරයක් තැනීමට නිෂ්පාදකයින් විසින් සැලසුම් කොට ඇති අතර, මෙහි දී චිත්‍රපටයේ භාවිතා වූ ආයුධ, සන්නාහ සහ වස්ත්‍ර ප්‍රදර්ශනය කිරීමට නියමිත ය. මෙය ඉන්දියානු චිත්‍රපට ඉතිහාසයේ පෙර නොවූ විරූ සිදුවීමකි. මෙම කෞතුකාගාරය [[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]] චිත්‍රපටය මුදාහැරීඹට පෙර හෝ මුදාහැර මඳ කලකට පසුව සම්පූර්ණ කිරීමට යෝජිත ය.&lt;ref name=&quot;hollywoodreporter1&quot;/&gt; චිත්‍රපටයේ වෙබ්අඩවිය වෙළඳ භාණ්ඩ ප්‍රර්ධනය කරන අතර, මේ අතරට ඇඟලුම්, උපකරණ සහ චිත්‍රපටයේ විවිධ සිහිවටන ඇතුළත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali Official Merchandise&amp;nbsp;— Baahubali|url = http://shop.baahubali.com|website = shop.baahubali.com|accessdate = 2015-11-13}}&lt;/ref&gt;

ඉන්දියානු සිනමාවට වසර 100ක් සපිරීම නිමිත්තෙන් [[සංජීව් භාස්කර්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ [[BBC]] නාළිකාවේ වාර්තා වැඩසටහනක් වූ ඉන්දීය සිනමාවේ වසර 100ක් නම් වැඩසටහනට මෙම චිත්‍රපටය ද ඇතුළත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Telugu Director S S Rajamouli in 100 Years of Indian Cinema Documentary |url = http://movies.ndtv.com/regional/telugu-director-s-s-rajamouli-in-100-years-of-indian-cinema-documentary-639451|publisher = NDTV Movies|accessdate = 2016-10-27}}&lt;/ref&gt;

=== බෙදා හරින්නා ===
2014 ජූලි ආරම්භයේ චිත්‍රපටයේ පළමු කොටසේ කර්ණාටක සහ කේඩෙඩ් (රායලසීමා) ප්‍රදේශයේ බදාහැරීමේ අයිතීන් ප්‍රමුඛ බෙදා හරින්නකුට අලෙවි කෙරුණේ {{INRConvert|230|m}}කට ය. මේ අතරට [[කඩාපා]], [[කුර්නූල්]], [[අනන්තපූර් දිස්ත්‍රික්කය|අනන්තපූර්]], [[චිට්ටූර්]] සහ [[බෙල්ලරි]] කලාපවලින් හමුවූ {{INRConvert|140|m}}ක මුදල ද ඇතුළත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali sets a new record in Karnataka and Ceded region&amp;nbsp;– The Times of India|url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Baahubali-sets-a-new-record-in-Karnataka-and-Ceded-region/articleshow/37718359.cms|website = The Times of India|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; එම අවස්ථාවේම, චිත්‍රපටයේ නිසාම් ප්‍රදේශයේ සිනමාහල් බෙදාහැරීම් අයිතීන් [[දිල් රාජු]] විසින් මිලදී ගන්නා ලද්දේ {{INRConvert|5.25|b}}ක මුදලකටයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = IndiaGlitz&amp;nbsp;– Baahubali Nizam rights bought by Dil Raju for a whopping price&amp;nbsp;– Telugu Movie News|url = http://www.indiaglitz.com/baahubali-Nizam-Rights-Bought-By-Dil-Raju-For-A-Whopping-Price-telugu-news-109935|website = www.indiaglitz.com|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; ඔහු මුදල තහවුරු නොකළ ද, දිල් රාජු සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී [[ඩෙකෑන් ක්‍රෝනිකල්]] පුවත්පතට පැවසූයේ ඔහු පළමු කොටසේ නිසාම් ප්‍රදේශයේ අයිතීන් මිලදී ගත් බවත්, එහි දෙවන කොටසේ අයිතීන් ද මිලදී ගැනීමට අපේක්ෂාවෙන් සිටින බවත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/140706/entertainment-tollywood/article/dil-raju%E2%80%99s-rs-25crore-buy|title=Dil Raju's Rs 25 crore buy|work=Deccan Chronicle|date=6 July 2014|accessdate=20 July 2014}}&lt;/ref&gt; බ්ලූස්කයි සිනෙමාස් විසින් [[එක්සත් ජනපදය]] සහ [[කැනඩාව|කැනඩාවේ]] බෙදාහැරීම් අයිතීන් තමන් සතු කරගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title = IndiaGlitz&amp;nbsp;– Bahubali Overseas by BlueSky&amp;nbsp;– Telugu Movie News|url = http://www.indiaglitz.com/Bahubali-overseas-by-bluesky-telugu-news-111773|website = www.indiaglitz.com|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt;

== විචාරක පිළිගැනීම ==
විචාරකයින් විසින් චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂණය, තාක්ෂණික අගයයන් සහ රංගන ශිල්පීන්ගේ ප්‍රතිභාව අගය කොට ඇත. ''[[ද හොලිවුඩ් රිපෝටර්]]'' පාදක කරගත් ලීසා ට්සේරිං රචනා කොට ඇත්තේ, ''&quot;''මෙහි කථාව කිහිප වරක් අසා ඇත— ශ්‍රේෂ්ඨත්වය වෙනුවෙන් උපන් බිළිඳකු දුෂ්ට බලවේග වනසයි— නමුත් දක්ෂ දකුණු ඉන්දීය අධ්‍යක්ෂක එස්. එස්. රාජමෞලිගේ විශ්වසනීය දෑතින් ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' නව ජීවයක් ලබා ඇත.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = 'Bahubali': Film Review|url = http://www.hollywoodreporter.com/review/baahubali-film-review-808168|accessdate = 1 August 2015|first = Lisa|last = Tsering}}&lt;/ref&gt; ''[[ස්ක්‍රීන් ඩේලි]]'' වෙනුවෙන් ඇලන් හන්ටර් රචනාකොට තිබුණේ, &quot;චිත්‍රපටයේ කථාව ගලායාමේ පුළුල් භාවය සහ මන්දිත-චලන ජවනිකා සඳහා අධ්‍යක්ෂකවරයා දක්වන අතිශය ප්‍රියභාවය මෙහි ඇති දුර්වලතා වුවත්, මෙය තවමත් ප්‍රබෝධකර, සුගම වීර කථාවකි. බාහුබලි: ද බිගිනිං තුළ කම්මැලි ජවනිකා ඇත්තේ කිහිපයකි. ජන මන පිනවන තෙලිඟු-භාෂා වීර කාව්‍යයක් වන මෙය ඉන්දියාව තුළ බොක්ස් ඔෆීස් වාර්තා බිඳහෙළයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = 'Baahubali: The Beginning': Review|url = http://www.screendaily.com/reviews/baahubali-the-beginning-review/5090691.article|accessdate = 1 August 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[ද ගාඩියන්]]'' සඟරාවේ මයික් මැකහිල් චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් හතරක් ලබාදෙමින් චිත්‍රපටය අගය කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali: The Beginning review&amp;nbsp;– fantastic bang for your buck in most expensive Indian movie ever made|url = https://www.theguardian.com/film/2015/jul/12/baahubali-the-beginning-review-fantastic-bang-for-your-buck-in-most-expensive-indian-movie-ever-made|website = the Guardian|accessdate = 1 August 2015|first = Mike|last = McCahill}}&lt;/ref&gt; ''[[ද හෆිංටන් පෝස්ට්]]''හි සුප්‍රතීක් චැටර්ජී ලියා ඇත්තේ, &quot;කෙසේනමුත්, සැමදෙනාම පවසන පරිදි, ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' වැදගත් ජයග්‍රහණයකි. දෝෂ සහගත වුවත් මෙහි රාජමෞලි ඇද දමා ඇත්තේ ප්‍රාතිහාර්යයකි. එසේවුව ද, ඉන්දියාවේ අවදානමක් ගැනීමට අකමැති චිත්‍රපට නිර්මාණ පසුබිම තුළ, චිත්‍රපටය අවසන් වන්නේ හිංසාකාරී උච්චස්ථානයෙනි. (ඊළඟ වර්ෂයේ එන ''බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්'' සඳහා මග පාදමිනි) නමුත් ඔහුගේ තනි නිර්භීත දැක්ම වෙනුවෙන් අත්පොලසන් නැගිය යුතු ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = 'Baahubali: The Beginning' Review: A Giddy Spectacle, If Somewhat Uneven|url = http://www.huffingtonpost.in/suprateek-chatterjee/baahubali-the-beginning-r_b_7767206.html|website = The Huffington Post|accessdate = 1 August 2015}}&lt;/ref&gt;

''[[ෆස්ට්පෝස්ට්|Firstpost]]''හි දීපාංජන පාල් රචනා කොට ඇත්තේ, &quot;මෙම සටන රාජමෞලිගේ බලවත් සංචාරයයි. එය විසිතුරු ය. මනා නර්තන රචනයක් සහිත අතර, ත්‍රාසජනක ජවනිකා කිහිපයක් ද ඇත. [[ප්‍රභාස්]] සහ [[රානා දග්ගුබාති|දගුබාති]] යන දෙදෙනාම වෙනස් ‍ශෛලීන් දෙකකින් යුත් රණකාමීන් ලෙස හැසිරේ. සටනේ ප්‍රතිඵලයේ විස්මයක් නැත. නමුත් ප්‍රේක්ෂකයන් ඇඳබැඳ තබාගැනීමට ප්‍රමාණවත් තරමේ උපායයන් එය සතුව පවතියි. කෙසේනමුත්, දැවැන්තම විස්මය රඳා පවතින්නේ චිත්‍රපටයේ අවසන් ජවනිකාවේ ය. එමගින් ඊළඟ වර්ෂයේ ඒමට නියමිත චිත්‍රපටයේ දෙවන කොටසක් පිළිබඳ ඉඟියක් ලැබේ. මෙය 2016 වර්ෂය පිළිබඳ පැතුමක් තබාගැනීමට අවස්ථාව ලබා දෙයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = Bahubali review: With hunky heroes and great battle scenes, SS Rajamouli's fantasy film is epic&amp;nbsp;– Firstpost|url = http://www.firstpost.com/bollywood/bahubali-review-hunky-heroes-great-battle-scenes-ss-rajamoulis-fantasy-film-epic-2335958.html|accessdate = 1 August 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[ද ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්]]''හි ශුභ්‍රා ගුප්තා චිත්‍රපටය අගය කොට ඇත්තේ: &quot;මෙහි ආරම්භක රූපරාමුවල සිටම, 'බාහුබලි' නොයෙකුත් පූර්වනිමිති ග්‍රහණය කොටගෙන ඇත: ක්‍රියාදාම සහ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත, ආදරය සහ ද්‍රෝහීභාවය, වීර්යය සහ දුර්වලබාවය මින් පෙන්වයි. සරලව පැවසුවහොත් 'බාහුබලි' ආකර්ෂණීයයි.&quot;&lt;ref&gt;[http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/baahubali-movie-review-s-s-rajamouli/ Baahubali review: S S Rajamouli's film holds out many promises]. The Indian Express (12 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ''[[ද හින්දු]]'' පුවත්පත වෙනුවෙන් සිය විචාරයෙහි සංගීතා දේවි දණ්ඩූ රචනා කර ඇත්තේ, ''&quot;''චිත්‍රපටයේ පසු භාගයේ වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කරගන්නා යුධ දර්ශන ඉන්දියානු සිනමාවේ අප මෙතෙක් දුටු හොඳම දර්ශන වේ. මෙම දර්ශන නෙත්තාකර්ෂණීය අතර එමගින් සිනෙමාරූපකයා (කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර්) සහ දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග කණ්ඩායමේ ඇති තාක්ෂණික දක්ෂභාවය පෙනේ. දියඇල්ල, ගුප්ත වනාන්තර සහ ගිරිකුළුවලට ඉහළින් වූ ජලතල මෙන්ම ප්‍රධාන නළු නිළි යුවළ ප්‍රේක්ෂකයා මවිතයට පත්කරයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|title = Baahubali: A little more, a little less|url = http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/baahubali-review-a-little-more-a-little-less/article7407650.ece|newspaper = The Hindu|date = 10 July 2015|access-date = 1 August 2015|issn = 0971-751X}}&lt;/ref&gt;

[[Rediff.com|''Rediff'']]හි සුකන්‍යා වර්මා මෙයට තරු පහෙන් හතරක් ලබාදෙමින් පැවසූයේ, එය ‘දැවැන්ත, උපායශීලී තල්ලුවක්!' ලෙසයි.&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/movies/report/review-bahubali-is-mega-indigenious-and-envelope-pushing/20150710.htm Review: Bahubali is mega, ingenious and envelope pushing!&amp;nbsp;– Rediff.com Movies]. Rediff.com (10 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ''[[කොයිමොයි|Koimoi]]'' පාදක කරගත් අර්චිතා කාශ්‍යප් ද එම ඇගයුමම ලබාදෙමින් පැවසූයේ, &quot;මෙහි යුධ දර්ශන හෙවත් අසිපත් සටන් නැතහොත් දෘශ්‍ය ආකර්ෂණය නිමා මෙය නැරඹිය යුතුම වේ. එස්. එස්. රාජමෞලි සහ ඔහුගේ ප්‍රධාන මිනිසුන් වන ප්‍රභාස් සහ රානා හට ප්‍රණාමය පුදකළ යුත්තේ චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් වසර ගණනාවක් සිය කාලය කැපකිරීම වෙනුවෙනි. සැබැවින්ම පරිකල්පනය සහ ඉන්දියානුභාවය අතින්, ''බාහුබලි'' නැවුම් ආරම්භයක් වනු ඇත.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = Bahubali Review|url = http://www.koimoi.com/reviews/bahubali-review/|website = Koimoi|accessdate = 2 August 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[ෆිල්ම්ෆෙයාර්]]''හි රචිත් ගුප්තා චිත්‍රපටයට තරු හතරක් (තරු 5න්) ලබාදෙමින් සාරාංශ කොට දැක්වූයේ, &quot;''බාහුබලි'' සැබැවින්ම වීරකථා අත්දැකීමකි. මෙහි කථාව මෙතරම් තෙහෙට්ටු නොවූයේ නම් එය සර්වකාලීන සම්භාව්‍ය කෘතියක් ලෙසින් ඉතිහාස ග්‍රන්ථවලට එක්වනු ඇත. නමුත් ගැටලුව එය නොවේ. රාජමෞලිගේ අදහස්වලින් පෝෂණය වී තිබුණ ද, මෙහි කථාව ගලායාමේ දෝෂයක් පවතියි. මෙය ඉන්දියාවේ මල අධිකම චිත්‍රපටය වීමට නිසැකවම සුදුසු ය. මෙය වඩාත් නැරඹිය යුතු අත්දැකීමකි.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.filmfare.com/reviews/movie-review-baahubali-9786.html Movie Review: Baahubali]. Filmfare.com (10 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ''[[ඩෙකෑන් ක්‍රෝනිකල්]]'' පුවත්පතේ සුපර්ණා ෂර්මා චිත්‍රපටයේ දෙවන අර්ධය අගය කරමින් ලියා ඇත්තේ, &quot;රජමෞලි විසින් විරාමයෙන් පසුව එහි අග කොටසට සියලු ශ්‍රී විභූතිය මුසු කොට ඇත. මේ නිසායි, චිත්‍රපටයට වීර කාව්‍යයක් ලෙස ගලායාමට හැකිව ඇත්තේ.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.deccanchronicle.com/150711/entertainment-bollywood/article/movie-review-baahubali-tolkien-kadi-patta-tadka Movie review 'Baahubali': Tolkien with kadi-patta tadka]. Deccanchronicle.com (11 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ''[[ඉන්ඩියා ටුඩේ]]'' පුවත්පතේ සුහානි සිං පැවසූයේ චිත්‍රපටය වින්දනීය අතර තාර්කික බවයි. එසේම ඇය තවදුරටත් පැවසූයේ, &quot;එස්. එස්. රාජමෞලි සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම විසින් රසවත් දඩබ්බර පෙරදිග වීර ක්‍රියාවක් නිර්මාණය කොට ඇත. ''බාහුබලි'' අන්තර්ජාතික මට්ටම හා සම කළ හැකි යැයි ඇතැමෙකුට සිතීමට පුළුවන. අවසානයේ මිනිත්තු 45ක් පමණම පවතින සටන මෙහි ඇති උච්චතම අවස්ථාවන්ගෙන් එකක් පමණක් නොව, ඉන්දීය සිනමාවේ කලාතුරකින් දක්නට ලැබෙන නෙත්කලු ක්‍රියාදාම ජවනිකාවකි. මෙවැනි තවත් එකක් මෙහි දෙවන කොටසේ දී ඉදිරිපත් කිරීමට රාජමෞලිට හැකිවේ නම් එහි දී ඔහු සිනමා ඉතිහාස ග්‍රන්ථවල සිය නම සනිටුහන් කරගනු ඇත. අපට නැවත මහිෂ්මතී රාජධානිය දැකගන්නට බලාසිටිය නොහැකියි.&quot;&lt;ref&gt;[http://indiatoday.intoday.in/story/baahubali-review-it-is-best-enjoyed-when-you-keep-logic-far-away-rana-daggubati-tamannaah-bhatia/1/450550.html Baahubali review: It's best enjoyed when you keep logic far away : Reviews, News&amp;nbsp;– India Today]. Indiatoday.intoday.in. Retrieved on 28 October 2015.&lt;/ref&gt; ''[[මිඩ් ඩේ|Mid Day]]'' වෙනුවෙන් ශුභා ෂෙට්ටි සහා රචිත විචාරයෙහි මෙම චිත්‍රපටයට තරු හතරක් ලබාදී ඇති අතර, ඇය පවසා ඇත්තේ, &quot;'බාහුබලි' නරඹන අතරතුර යම් වේලාවකට, ඔබ ඔබගේම හනුව බිම තිබී සොයාගනීවි. ‍එයට හේතුව මෙය හුදු චිත්‍රපටයක් නොව විශ්වාස කළ නොහැකි තරම් ත්‍රාසජනක ෆැන්ටසි චාරිකාවක් හෙයිනි.&quot; ‍මෙම විචාරය මගින් තවදුරටත් මෙහි පෙනුම අගය කොටඇත්තේ, &quot;චිත්‍රපටයේ සෑම මුහුණුවරක් වෙනුවෙන්ම–ක්‍රියාදාම, මන කළඹන පසුතල සහ නර්තන රචනය– අධ්‍යක්ෂකවරයා අගය කළ යුතු අතර, එමගින් මෙම දැවැන්ත වීර කාව්‍යය ජීවමාන‍ කොට ඇත. ශිවා විසින් අවන්තිකාගේ සළු උනා දමමින් ඇගේ ස්ත්‍රී ස්වරූපය ඇයට වටහාදෙන අවස්ථාව දැක්වෙන ගීතය නම් සැබැවින්ම මැණිකකි.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.mid-day.com/articles/baahubali---movie-review/16360169 'Baahubali'&amp;nbsp;– Movie Review&amp;nbsp;– Entertainment]. Mid-day.com. Retrieved on 28 October 2015.&lt;/ref&gt;

== බොක්ස් ඔෆීස් ==
''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' චිත්‍රපටය එය මුදා හළ ප්‍රථම දිනයේම ලොව පුරා {{INRConvert|750|m}}ක මුදලක් උපයාගත්තේ ය. මෙය එතෙක් ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් ලද ඉහළම ආදායම විය. නමුත් 2016දී {{INRConvert|875|m}}ක මුදලක් උපයා ගනිමින් [[කබාලි (චිත්‍රපටය)|කබාලි]] චිත්‍රපටය මෙය අභිබවා යාමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;ibtimes1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kabali-box-office-collection-rajinikanth-starrer-beats-7-big-records-baahubali-bahubali-688964#r9LDzExtdPIPsswR.97|title=Kabali box office collections:Rajinikanth starrer beats 7 big records of Baahubali(Bahubali)|work=International Business Times|date=6 August 2016|accessdate=20 September 2016}}&lt;/ref&gt; එහි පළමු දිනයේම එක්සත් ජනපදය තුළ චිත්‍රපටය {{INRConvert|150|m}}ක මුදලක් උපයාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;[http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ss-rajamoulis-baahubali-mints-rs-60-crore-on-release-day/ SS Rajamouli's ‘Baahubali’ mints Rs 60 cr on day one, becomes highest opener]. The Indian Express (12 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; සියලු ප්‍රභේදවලින් ලොව පුරා ප්‍රදර්ශනයෙන් පළමු සති අන්තයේ ලද ආදායම {{INRConvert|1.62|b}}ක් විය. මෙය මෙතෙක් ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් ලද [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|තෙවන ඉහළම ආදායම]] වේ.&lt;ref name=&quot;WWOWBOI&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/topworldwideopeningweekendsbaahubalifourth|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714122440/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/topworldwideopeningweekendsbaahubalifourth|archivedate=2015-07-14|title=Top Worldwide Opening Weekends&amp;nbsp;– Baahubali Fourth|publisher=Box Office India|date=14 July 2015}}&lt;/ref&gt; මුදාහැර පළමු සතිය තුළ චිත්‍රපටය ලොව පුරා {{INRConvert|2.55|b}}කට ආසන්න ආදායමක් උපයා ගැනීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;FWGWW&quot;&gt;{{cite news|url = http://movies.ndtv.com/regional/ss-rajamoulis-baahubali-makes-rs-32558-crores-in-10-days-782948|title = SS Rajamouli's Baahubali Makes Rs 325Crores in 10 Days|newspaper = NDTV NEWS|date = 19 July 2015|accessdate = 19 July 2015}}&lt;/ref&gt; මෙය ලොව පුරා {{INRConvert|3|b}}ක ආදායම ඉක්මවූ ප්‍රථම දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට පත්වූයේ දින 9ක් ඇතුළත මෙම කඩඉම වෙත ළඟාවෙමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2015/jul/20/global-box-office-ant-man-jian-bing-man-bajrangi-bhaijaan-salman-khan|title=Salman Khan's Bajrangi Bhaijaan establishes Indian dominance as Baahubali breaks more records}}&lt;/ref&gt; අනතුරුව දින 15ක් ඇතුළත ලොව පුරා {{INRConvert|4.01|b}}ක ආදායමක් උපයා ගැනීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;baahubali400&quot;&gt;[http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/07/25/indias-baahubali-punches-out-401-crore-62-6-million-gross-in-15-days/ India's 'Baahubali' Punches Out 401 Crore / $62.6 Million Gross In 15 Days]. Forbes.com (25 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; සාර්ථක ලෙස දින 24ක් ඇතුළත {{INRConvert|5|b}} සීමාව වෙත ළඟාවීමට චිත්‍රපටය සමත් විය.&lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/baahubali-bahuabali-4th-weekend-box-office-collection-prabhas-film-crosses-rs-500-crore-mark-641484 'Baahubali' 4th Weekend Box Office Collection: Prabhas Film Crosses Rs 500-Crore Mark in 24 Days]. Ibtimes.co.in (3 August 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; දින 50 අවසන් වන විට, ''International Business Times'' පුවත්පතේ ඇස්තමේන්තු අනුව චිත්‍රපටය ලොව පුරා ප්‍රදර්ශනයෙන් ආසන්න වශයෙන් {{INRConvert|5.95|b}}ක සමස්ත ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි.&lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/baahubali-bahubali-completes-50-day-run-600-theatres-india-ss-rajamouli-sets-another-new-644762 'Baahubali' (Bahubali) Completes 50-Day Run in 600+ Theatres in India: SS Rajamouli Sets Another New Record]. Ibtimes.co.in (30 August 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; අද වනවිට, චිත්‍රපටයේ සමස්ත ආදායම {{INRConvert|650|c}} අගයෙහි පවතියි.{{when|date=අගෝස්තු 2016}} ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' චිත්‍රපටය ඉන්දියාව තුළ පමණක් {{INRConvert|5|b}}කට වඩා ඉපැයූ අතර, ඉන්දියාවේ ඉහළම ආදායම් ලද චිත්‍රපටය බවට පත්වූයේ ''[[PK (චිත්‍රපටය)|PK]]'' (2015) චිත්‍රපටය තබා තිබූ {{INRConvert|4.4|b}} ආදායම් වාර්තාව ඉක්මවා යමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/08/14/oops-pk-is-not-actually-indias-top-grossing-movie-ever/|title=Oops... 'PK' Is Not Actually India's Top-Grossing Movie Ever|author=Rob Cain|date=14 August 2015|work=Forbes}}&lt;/ref&gt;

=== ඉන්දියාව ===
''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශය සහ තෙලංගානාව තුළ 100ක ප්‍රතිශතයක නිල කාලයකට හිමිකම් කී අතර, තමිල් නාඩු, කේරළ සහ කර්ණාටක ප්‍රාන්තවල එය සියයට 70ක ප්‍රතිශතයකින් පැවතියේ ය. භාෂා ප්‍රභේද හතරෙන්ම (තෙලිඟු, දෙමළ, මලයාලම් සහ හින්දි) ඉන්දියාව තුළ පළමු ප්‍රදර්ශන දිනයේම {{INRConvert|500|m}}ක පමණ සමස්ත ආදායමක් හිමි කරගැනීමට මෙය සමත් විය.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;[http://www.dnaindia.com/entertainment/report-baahubali-creates-history-rakes-in-rs-50-crore-on-its-opening-day-2103615 'Baahubali' creates history, rakes in Rs 50 crore on its opening day | Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis]. Dnaindia.com (11 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; හින්දි ප්‍රභේදය {{INRConvert|50|m}}ක පමණ ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගත් අතර, එය මෙතෙක් හින්දි හඬකැවූ චිත්‍රපටයක් ලද ඉහළම ආරම්භක ආදායම වේ.&lt;ref&gt;[http://movies.ndtv.com/regional/baahubali-breaks-box-office-records-with-historic-rs-50-crores-on-opening-day-780370 Baahubali Smashes Records With Historic Rs 50 Crores on Opening Day&amp;nbsp;– NDTV Movies]. Movies.ndtv.com (11 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ඉන්දියාව තුළ පළමු දින ප්‍රදර්ශනයෙන් බාහුබලි ලද ආදායම {{INRConvert|494.8|m}}කි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=2179|title=Top Openings India - All Films All Languages}}&lt;/ref&gt; හින්දි ප්‍රභේදය පළමු සති අන්තය තුළ {{INRConvert|195|m}}පමණ ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගැනීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;BOI&quot; /&gt;

ඉන්දියාව තුළ පළමු සති අන්තයේ මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය පමණත් {{INRConvert|650|m}}කට ආසන්න ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන ඇත. මේ අනුව මෙහි ප්‍රභේද සියල්ලෙන්ම පළමු සති අන්තය වන විට චිත්‍රපටය {{INRConvert|1|b}} පමණම ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි. මෙය ඉන්දියාවේ චිත්‍රපටයක් ලද සිව්වන ඉහළම ආරම්භක සති අන්ත ආදායම වේ.&lt;ref name=&quot;BOI&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubaliscoresinhindinear100croreinallformats|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721024932/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubaliscoresinhindinear100croreinallformats|archivedate=2015-07-21|title=Baahubali Scores In Hindi&amp;nbsp;– Near 100 Crore In All Formats|publisher=[[බොක්ස් ඔෆීස් ඉන්ඩියා|Box Office India]]|date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; පළමු සතිය තුළ මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය {{INRConvert|400|m}}ක පමණ ශුද්ධ ආදායමක් හිමි කරගෙන ඇත.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150720201256/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubalihinditrendslike100crfilmonweekdays Baahubali Hindi Trends Like 100 Cr Film On Weekdays] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20150720201256/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubalihinditrendslike100crfilmonweekdays |date=20 July 2015 }}. Box Office India. 17 July 2015.&lt;/ref&gt; පළමු සතිය තුළ සියලු ප්‍රභේදවලින් ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' චිත්‍රපටය {{INRConvert|1.78|b}}කට අධික ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි. දෙවන සති අන්තය තුළ මෙය තවත් {{INRConvert|450|m}}ක ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගත් අතර, දින දහයක් ඇතුළත මෙහි සමස්ත ශුද්ධ ලාභය {{INRConvert|2.24|b}}ක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubalifirstweekallindiaterritorybreakdown |title=Baahubali All India First Week Territorial Breakdown |archiveurl=http://www.webcitation.org/6aKrbLPWH?url=http%3A%2F%2Fboxofficeindia.com%2FDetails%2Fart_detail%2Fbaahubalifirstweekallindiaterritorybreakdown |archivedate=27 July 2015 |publisher=Box Office India |date=21 July 2015 |url-status=live |df=dmy }}&lt;/ref&gt; මුම්බායි කලාපය තුළ මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය {{INRConvert|400|m}}කට අධික ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි.&lt;ref name=&quot;baahubalihindi90&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151101154540/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubalirocksteadymasaanflop Boxoffice]. Boxofficeindia.com (31 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;

=== විදේශ ===
අන්තර්ජාතික වෙළඳපොල තුළ පළමු දිනයේම {{INRConvert|200|m}}ක ආදායමක් උපයාගැනීමට මෙම චිත්‍රපටය සමත් විය.&lt;ref name=&quot;FDOBO&quot;&gt;{{cite web|url = http://www.business-standard.com/article/companies/bahubali-displays-might-at-box-office-becomes-highest-opener-of-2015-115071100857_1.html|title = Bahubali displays might at box office, becomes highest opener of 2015|work = Business Standard|date = 11 July 2015}}&lt;/ref&gt; සති අන්තයේ ඇ.ඩො. මිලියන 3.5ක ආදායමක් සහ තිරයකට ඩො. 15,148ක මධ්‍යන්‍ය ආදායමක් මෙය උපයාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/weekend/chart/?yr=2015&amp;wknd=28&amp;p=.htm|title=July 10–12, 2015 Weekend|publisher=[[බොක්ස් ඔෆිස් මොජෝ|Box Office Mojo]]|accessdate=2016-10-27}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටය එක්සත් ජනපද සහ කැනේඩියානු බොක්ස් ඔෆීස් තුළ නවවන ස්ථානයට ප්‍රදර්ශනය අරඹමින් දින තුන්ක ඇතුළත ඩො. 4,630,000ක මුදලක් උපයාගත් අතර, 2015 ජූලි 10-12 සති අන්තයේ ඩො. 3,250,000ක ආදායමක් ලබාගැනීමට එය සමත් විය.&lt;ref name=&quot;nytimesweekend&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/boxoffice/us/weekend.html|title=U.S. and Canada Box Office|newspaper=The New York Times |date=13 July 2015|location=Newyork|accessdate=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එක්සත් රාජධානිය සහ අයර්ලන්තය තුළ බාහුබලි: ද බිගිනිං චිත්‍රපටයේ තෙලිඟු ප්‍රභේදය £66,659ක ආදායමක් උපයාගත් අතර, දෙමළ ප්‍රභේදය ඕස්ට්‍රේලියාව තුළ දෙවන සති අන්තය (17 – 19 ජූලි 2015) තෙක් A$194,405ක් උපයාගත්තේ ය. මෙහි දෙමළ ප්‍රභේදය මැලේසියාව තුළ MYR 663,869ක ආදායමක් උපයා ගත්තේ ය.&lt;ref&gt;[http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/587 'Bajrangi Bhaijaan' a runaway hitBox Office Overseas Report]. Bollywood Hungama. Retrieved 25 July 2015.&lt;/ref&gt; චීනය තුළ ආරම්භක සති අන්තයේ දී චිත්‍රපටය {{USD|540,000}}ක මුදලක් උපයා ගැනීමට සමත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://variety.com/2016/film/asia/china-box-office-jackie-chan-skiptrace-1201821902/|title=China Box Office: Jackie Chan's ‘Skiptrace’ Leaps to $60 Million Opening|first= Patrick|last= Frater|date= July 24, 2016|work=[[වැරයිටි (සඟරාව)|Variety]]|accessdate=July 25, 2016}}&lt;/ref&gt; එය එරට තුළ {{CNY|මිලියන 7.49}}({{INR}} මිලියන 77.8) ක සමස්ත ආදායමක් උපයාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.cbooo.cn/m/633819|title= 巴霍巴利王：开端（2016）|accessdate= July 25, 2016|work= cbooo.cn|language= Chinese}}&lt;/ref&gt; මෙලෙසින් චිත්‍රපටය විදෙස් ප්‍රදර්ශනය තුළින් $ මිලියන 10.94ක සමස්ත බොක්ස් ඔෆීස් ආදායම්ක උපයා ගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;ibtimes1&quot;/&gt;

==ධ්වනිපථය==
{{main article|බාහුබලි: ද බිගිනිං (ධ්වනිපථය)}}

== සම්මාන සහ නිර්දේශ ==
{{main article|බාහුබලි: ද බිගිනිං ලද ඇගයුම් ලැයිස්තුව}}

== මතභේදය ==
චිත්‍රපටයේ දෙමළ ප්‍රභේදය චිත්‍රපටයේ භාවිතා වූ වචනයක් හේතුවෙන් මතභේදයට මුහුණපෑවේ ය. 2015 ජූලි 22 දින, දාලිත් කණ්ඩායමක් වූ පුරාට්චි පුලිකල් ඉයක්කම් කල්ලිය විසින් චිත්‍රප‍ටයේ දෙමළ ප්‍රභේදය තිරගත වූ මදුරෛහි 'ටැමිල්, ජයා' සංකීර්ණය ඉදිරිපිට පෙට්‍රල් බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කළහ. පුරාට්චි පුලිකල් ඉයක්කම් නැමැති [[දාලිත්]] කල්ලිය මෙම විරෝධතාවෙහි නියැළුණේ චිත්‍රපටයේ අන්තර්ගත පෙළක් වන ''පගඩෛක්කු පිරන්දවන්'' යන්න [[අරුන්තතියර්]] [[දාලිත්]] උපකුලය හැඳින්වීමට වාර්ගික හින්දුවරුන් භාවිතා කරන අපහාසාත්මක යෙදුමක් වීම නිසායි. දෙමළ ප්‍රභේදයෙහි දෙබස් රචක [[මධන් කාර්කි]] විසින් [[දාලිත්වරු]]න්ගේ මනෝභාවය පිළිබඳ ඇතිවූ සිත් රිදවීමට සමාව අයැද සිටියේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Dalit Party Members Hurls Bomb on Baahubali Theatre|url = http://www.newindianexpress.com/states/tamil_nadu/Dalit-Party-Members-Hurls-Bomb-on-Baahubali-Theatre/2015/07/23/article2935377.ece|website = The New Indian Express|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt;

== දෙවන කොටස ==
මෙහි දෙවන කොටස වන ''[[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' චිත්‍රපටය 2017 අප්‍රේල් 28 දින මුදාහැරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/ss-rajamoulis-baahubali-2-to-release-across-8000-screens/1/937504.html|title=SS Rajamouli's Baahubali 2 to release across 6000 screens worldwide|work=[[ඉන්ඩියා ටුඩේ|India Today]]|date=25 April 2017|accessdate=10 May 2017|author=Srivatsan}}&lt;/ref&gt;
== මේවාත් බලන්න ==
* [[වියදම් අධිකම ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]
* [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist|30em}}

== බාහිර සබැඳි==
* {{Official website |https://web.archive.org/web/20150717205142/http://baahubali.com}}
* {{IMDb title|2631186|බාහුබලි: ද බිගිනිං}}
* {{mojo title|baahubali:thebeginning|බාහුබලි: ද බිගිනිං}}
* {{Bollywoodhungama|4765128}}

{{NationalFilmAwardBestFeatureFilm}}
{{Filmfare Best Telugu Film}}
{{Baahubali}}
{{S. S. Rajamouli}}

{{DEFAULTSORT:බාහුබලි ද බිගිනිං}}
[[ප්‍රවර්ගය:2015 වසර තුළ චිත්‍රපට]]
[[Category:බාහුබලි]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට]]
[[Category:අධි ෆැන්ටසි චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු වීරකථා විත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු යුධ චිත්‍රපට]]
[[Category:බහුභාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු ඓතිහාසික චිත්‍රපට]]
[[Category:ප්‍රබන්ධ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:පරිස්ථිතිය පුරාතන ඉන්දියාව තුළ වන චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:චාලකුඩි ප්‍රදේශය තුළ රූගත කල චිත්‍රපට]]
[[Category:එම්. එම්. කීරවානිගේ චිත්‍රපට ස්වර ලිපි නිර්මාණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන (ඉන්දියාව) ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:එස්. එස්. රාජමෞලි අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:පරිගණක-ජනිත රූ භාවිතා වන චිත්‍රපට]]
[[Category:හින්දියෙන් හඬකැවුණු තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:මලයාලම් බසින් හඬකැවුණු තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන ජයග්‍රාහකයෝ]]</text>
      <sha1>phlfqolmzx8awdmwbi3pbp2ly83hrkd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කොනාරක්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75581</id>
    <revision>
      <id>788697</id>
      <parentid>722676</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T02:38:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17041" sha1="ckz4fki40r8n0tw5vel7nk1hq55gbh9" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = කොනාරක්
| native_name             = କୋଣାର୍କ
| native_name_lang        = [[ඔඩියා භාෂාව|ඔඩියා]]
| other_name              = කොනාර්ක, කොනාරක්
| nickname                = 
| settlement_type         = නගරය
| image_skyline           = Konark Temple Panorama2.jpg
| image_alt               = 
| image_caption           = සූර්ය දේවාලය, කොනාරක්
| pushpin_map             = India Odisha#India
| pushpin_label_position  = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = ඉන්දියාවේ ඔඩිෂා තුළ පිහිටීම
| coordinates             = {{coord|19|53|27|N|86|06|01|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = රට
| subdivision_name        = {{ධජය|ඉන්දියාව}}
| subdivision_type1       = [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත|ප්‍රාන්තය]]
| subdivision_name1       = [[ඔඩිෂා]]
| subdivision_type2       = [[ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක ලැයිස්තුව|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name2       = [[පුරි දිස්ත්‍රික්කය|පුරි]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| unit_pref               = Metric
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 2
| population_total        = 15015
| population_as_of        = 2001
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = භාෂා
| demographics1_title1    = නිල
| demographics1_info1     = [[ඔඩියා භාෂාව|ඔඩියා]]
| timezone1               = [[ඉන්දියානු සම්මත වේලාව|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code             = 
| registration_plate      = OD
| website                 = http://konark.nic.in
| footnotes               = 
}}

'''කොනාරක්''' ([[ඔඩියා භාෂාව|ඔඩියා]]: କୋଣାର୍କ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] [[ඔඩිෂා]] ප්‍රාන්තයේ [[පුරි දිස්ත්‍රික්කය|පුරි දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටි හධ්‍ය ප්‍රමාණයේ නගරයකි. මෙය [[බෙංගාල බොක්ක]] අසල වෙරළ තීරයේ ප්‍රාන්ත අගනුවර වන [[භුබනේස්වර්]] සිට කිලෝමීටර 65ක් දුරින් පිහිටා තිබේ.&lt;ref name=approach&gt;{{cite web|title=Konark, Official Website (Approach)|url=http://konark.nic.in/approach.HTM}}&lt;/ref&gt; 13වන සියවසේ [[නරසිංහදේව I|Iවන නරසිංහදේව]] රජ සමයේ කළු [[ග්‍රැනයිට්]] පාෂාණයෙන් ඉදිකළ [[කොනාරක් සූර්ය දේවාලය|සූර්ය දේවාලය]] හෙවත් කළු පැගෝඩාව පිහිටියේ මෙහි ය. මෙම දේවාලය [[ලෝක උරුම අඩවිය]]කි.&lt;ref name=unesco&gt;{{Cite web|title=World Heritage List: Sun Temple, Konârak|author=UNESCO|year=1984|url=http://whc.unesco.org/en/list/246|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150403190240/http://whc.unesco.org/en/list/246/|archivedate=3 April 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; වර්තමානයේ බෙහෙවින් නටබුන් බවට පත්ව ඇති මෙම දෙවොලේ ප්‍රතිමා එකතුවක් සූර්ය දේවාල කෞතුකාගාරයේ තබා ඇත. මෙය ක්‍රියාත්මක වන්නේ [[ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණය]] මගිනි.

කොනාරක් නගරය '''කොනාරක් නර්තන උළෙල''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන් වාර්ෂික නර්තන උළෙල හේතුවෙන් ප්‍රකට වී ඇත. සෑම දෙසැම්බරයකම පැවැත්වෙන මෙම උත්සවය සම්භාව්‍ය ඉන්දියානු නර්තන ක්‍රම වෙනුවෙන් වෙන්කොට ඇත. මේ අතරට ඔඩිෂාහි සම්ප්‍රදායික නර්තන ක්‍රමයක් වන '''[[ඔඩිසි]]''' නර්තනය ද ඇතුළත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=25th Konark Dance &amp; Music festival|url=http://www.odisha.gov.in/portal/LIWPL/event_archive/Events_Archives/152Konark_Dance_Music_Festival_2010.pdf}}&lt;/ref&gt;

1980 පෙබරවාරි 16 දින, කොනාරක් නගරය පූර්ණ සූර්යග්‍රහණය දර්ශනය වූ මාර්ගය ඔස්සේ විය.&lt;ref name=newsci&gt;{{cite news|title=Solar Eclipse|url=https://books.google.com/books?id=YwZY9SbRT8wC&amp;lpg=PA422&amp;dq=konark%20solar%20eclipse&amp;pg=PA422#v=onepage&amp;q=konark%20solar%20eclipse&amp;f=false|accessdate=25 October 2012|newspaper=New Scientist|date=13 Aug 1981}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=indianastro&gt;{{cite web|last=Kapoor|first=R. C.|title=Some Total Solar Eclipses Observed from India|url=http://www.iiap.res.in/solareclipse|publisher=Indian Institute of Astrophysics|quote=In that sense the Feb 16, 1980 eclipse was a great awakener post Independence that created an unprecedented excitement among persons from all walks of life. The path of totality fell over places in India such as Hubli, Raichur, Nalgonda and Konark etc.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|author=Parkinson, John|title=What's wrong with the Sun? |date=24 April 1980 |accessdate=25 October 2012|magazine=New Scientist |volume= 86 |issue=1204 |pages=[https://books.google.com/books?id=59-_mdEJoRkC&amp;pg=PA200-IA3 200–204] }}&lt;/ref&gt;

==නිරුක්තිය==

'''කොනාර්ක''' යන වදන පැන නැගී ඇත්තේ [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]] වදනක් වන ''කෝණ'' (අර්ථය ''කෝණය'') සහ [[සූර්ය]] දෙවියන්ට පිදූ දෙවොල ආශ්‍රයෙන් ''අර්ක'' (අර්ථය ''සූර්යයා'') යන වදන එක් වීමෙනි.&lt;ref&gt;''Konârka is a combination of two words, kona (corner) and arka (Sun).'' {{harvnb|UNESCO|1984}}&lt;/ref&gt;

== සූර්ය දේවාලය==

{{Main article|කොනාරක් සූර්ය දේවාලය}}
[[File:Konark Temple.jpg|thumb|right|200px|කොනාරක් සූර්ය දේවාලය]]

13වන සියවසේ ඉදිවූ සූර්ය දේවාලය [[සූර්ය]] දෙවියන් වෙනුවෙන් පුදකළ දැවැන්ත රථයක් ලෙසින් සැලසුම් කෙරුණකි. මෙයට විසිතුරු කරන ලද රෝද යුගළ දොළසක් ඇති අතර, එය ඇදීමට අශ්ව රූ සතක් ඇත. මින් ඇතැම් රෝද මීටර 3ක් පමණ පළල් ය. වර්තමානයේ මෙහි වූ අශ්ව ප්‍රතිමා හතෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ සයක් පමණි.&lt;ref&gt;''It is a monumental representation of the chariot of Surya pulled by a team of seven horses (six of which still exist and are placed on either side of the stairway leading to the sanctuary).'' {{harvnb|UNESCO|1984}}&lt;/ref&gt; 17වන සියවසේ මුල්කාලයේ මෝගල් [[ජහාන්ගිර්]] අධිරාජයගේ දූතයකු විසින් මෙම දේවාලය අවභාවිතයට ගෙන වනසා ඇත.&lt;ref&gt;''The temple fell into disuse in the early 17th century after it was desecrated by an envoy of the Mughal Emperor Jahangir.'' {{harvnb|UNESCO|1984}}&lt;/ref&gt;

මෙම දේවාලය උච්චස්ථානයට පත්ව තිබූ සමයේ, මෙහි වන්දනාමාන කෙරුණු සූර්ය දෙවියන්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රතිමාව මුදුනේ සවිකළ විශාල චුම්බකයකින් සහ පත්ළේ සවිකළ විශාල චුම්බකයකින් යුතුව අහසේ පාවෙන අයුරින් නිමවා කිබෙන්නට ඇතැයි සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bigwire.in/2016/06/09/10-things-you-must-know-about-konark-sun-temple/|title=10 things to know about Konark|publisher=bigwire|accessdate=3 August 2016}}&lt;/ref&gt;

දේව ප්‍රතිමාව මධ්‍යයේ දියමන්තියක් ඔබ්බවා තිබූ අතර, එයට හිරු එළිය පතිත වී පරාවර්තනය වූ බැව් විශ්වාස කෙරේ. 1627දී, ඛුර්දාහි රජු කොනාරක්හි සිට සූර්ය දේව ප්‍රතිමාව පූරිහි ජගන්නාත් දේවාලය වෙත රැගෙන ගියේ ය. මෙම කොනාරක් සූර්ය දේවාලය අයත් වන්නේ [[කාලිංග, ඉන්දියාව|කාලිංග]] ගුරුකුලයේ ඉන්දියානු ගෘහනිර්මාණ ශෛලියට ය. මෙම සූර්ය දේවාලය ඉදි කොට ඇත්තේ නැගෙනහිර-බටහිර දිශාව ඔස්සේ ය. මෙහි ඇතුළු ශුද්ධස්ථාන හෙවත් ''විමාන'', කුළුණක් හෙවත් ''ශිඛරය''ක් වටා පිහිටා තිබෙන්නට ඇත. නමුත් 19වන සියවසේ එය විනාශ කොට ඇත. මෙහි ශ්‍රවණාගාරය හෙවත් ''ජගමෝහන'' ශාලාව තවමත් පවතින අතර, නටබුන් අතුරින් බොහෝමයක් එයට අයත් ඒවායි. නෘත්‍ය ශාලාව හෙවත් ''නාට්මන්දීර්''හි පියස්ස ඇද වැටී ඇත. මෙය නටබුන් පිහිටි පෙදෙසේ නැගෙනහිර අන්තයේ පිහිටා ඇති අතර, උස් වේදිකාවක එය ඉදිකර තිබිණි.&lt;ref&gt;''Further to the east, the natmandir (dance hall), today unroofed, rises on a high platform.'' {{harvnb|UNESCO|1984}}&lt;/ref&gt;

==ඉතිහාසය==
1559දී, මුකුන්දා ගජපති [[කත්තක්]]හි සිහසුනට පත් විය. ඔහු [[අක්බර්]] අධිරාජයාට පක්ෂපාතී වූ අතර, බෙංගාලයේ සුල්තාන් වූ [[සුලෙයිමාන් ඛාන් කරානි]]ට සතුරුව ක්‍රියා කරන්නට වූයේ ය. සටන් කිහිපයකින් පසු, අවසානයේ ඕදිෂාව බිඳවැටිණි. මෙම බිඳ වැටීමට රාජ්‍යයේ අභ්‍යන්තර ව්‍යාකූළ ස්වභාවය ද හේතුවූයේ ය. 1568දී, සුල්තාන්ගේ සෙන්පතියකු වූ [[කාලපහාද්]]ගේ හමුදාව විසින් කොනාරක් දේවාලයට හානි සිදුකළ බැව් පැවසේ.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Patnaik|first=Durga Prasad|title=Palm Leaf Etchings of Odisha|year=1989|publisher=Abhinav Publications|url=https://books.google.com/books?id=90_qAeMT1bwC&amp;lpg=PA49&amp;vq=Konark&amp;pg=PA4#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=25 October 2012|page=4}}&lt;/ref&gt; කාලපහාද් විසින් මෙම ‍ආක්‍රමණයේ දී තවත් දේවාල කිහිපයක් විනාශ කළ බැව් වාර්තා වේ.

==ජනගහන විද්‍යාව==
2011 ඉන්දියානු සංඛ්‍යාලේඛන අනුව,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archivedate=2004-06-16|title=Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns  (Provisional)|accessdate=2008-11-01|publisher=Census Commission of India}}&lt;/ref&gt; කොනාරක්හි ජනගහනය 16,779කි. මින් පුරුෂ ජනගහනය 8,654 (52%) වන අතර, ස්ත්‍රී ජනගහනය 8,125 (48%) ක් විය. 2001 ජනගහන වාර්තා අනුව, කොනාරක්හි සාමාන්‍ය සාක්ෂරතා ප්‍රතිශතය 57%කි. මෙය ඉන්දියාවේ ජාතික සාක්ෂරතා ප්‍රතිශතය වන 59.5%ට වඩා පහළ අගයයකි: මින් පුරුෂ සාක්ෂරතාව 64%කි. ස්ත්‍රීන්ගේ සාක්ෂරතාව 49%කි. කොනාරක් නගරයේ ජනගහනයෙන් 14%ක් අවුරුදු 6ට අඩු පුද්ගලයෝ වෙති.

==සංචාරක කර්මාන්තය==
කොනාරක් සුප්‍රකට සංචාරක ස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. සංචාරකයන්හට භුබනේස්වර් හෝ පූරි සිට කොනාරක් වෙත ළඟා විය හැක. භුබනේස්වර් ගුවන්තොටුපළේ සිට කොනාරක් වෙත කිලෝමීටර 64ක දුරක් ඇති අතර, සුඛෝපභෝගී බස් රථ සේවා ද මුළු දිවා කාලය පුරා මෙහි ක්‍රියාත්මක ය. මීට සමගාමීව ටැක්සි සේවාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. පූරි සිට කොනාරක් වෙත් ඇති දුර ප්‍රමාණය කිලෝමීටර 34ක් පමණ ය. පූරි දුම්රිය ස්ථානයේ සිට බසයක හෝ ටැක්සියක නැගී කොනාරක් වෙත ළඟ විය හැක. කොනාරක් වෙත දුම්රිය සේවා ද ක්‍රියාත්මක වුවත්, එය එතරම් ජනප්‍රිය නැත.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.konark.org/how-to-reach-konark.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2017-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170706213758/http://www.konark.org/how-to-reach-konark.html }}&lt;/ref&gt;


==මේවාත් බලන්න==
[[බිරාන්චි නාරායන් සූර්ය දේවාලය|බුගුඩාහි බිරාන්චිනාරායන් දේවාලය]], ඔඩිෂාහි පිහිටි තවත් සූර් දේවාලයකි.


==සටහන් සහ ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist}}

==වැඩිදුර කියවීමට==
* ජී. සී. චෞලී, ''Sun Temple of Konark: History and Preservation'' ISBN 978-81-86867-73-0
* රංජන් කුමාර් සිං, ''Surya: The God and His Abode'' ISBN 81-903561-7-8

==බාහිර සබැඳි==
{{commons category|Konarak|Konark}}
* [http://whc.unesco.org/en/list/246/ කොනාරක්, ලෝක උරුම අඩවිය, යුනෙස්කෝ]
* [http://www.konark.nic.in කොනාරක් (නිල අඩවිය), සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව, ඔඩිෂා රජය]
* {{Wikivoyage-inline}}
{{Puri district}}

[[Category:ඔඩිෂාහි සංචාරක කර්මාන්තය]]
[[Category:පුරි දිස්ත්‍රික්කයේ පුරවර සහ නගර]]
[[Category:හින්දු ශුද්ධ නගර]]
[[Category:හින්දු වන්දනා අඩවි]]
[[Category:පුරි දිස්ත්‍රික්කය]]</text>
      <sha1>ckz4fki40r8n0tw5vel7nk1hq55gbh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගෞතම් රෝද්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75629</id>
    <revision>
      <id>788700</id>
      <parentid>722687</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T03:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37680" sha1="a66ucnf1q0v0h6njmiwuwwh0ecnb7rv" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = ගෞතම් රෝද්
| image = Rode Gautam.jpg
| caption = ගෞතම් රෝද්, ලෝඛාන්ද්වාලා සංකීර්ණයේ දී
| birth_name = ගෞතම් රෝද්
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1977|8|14}}&lt;ref name=happy&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2013/birthday-boy-gautam-rode-turns-36-today-117191.html|title=Birthday Boy Gautam Rode Turns 36 Today|publisher=[[Oneindia.in]]|date=14 August 2013}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[නව දිල්ලි]], [[ඉන්දියාව]]
| nationality = [[ඉන්දියාව|ඉන්දියානු]]
| occupation = නළුවකු, රූපවාහිනී නිවේදකයකු
| spouse = {{marriage|[[පන්ඛුරී අවස්ථී]]|2018}}
| yearsactive = 2000 – වර්තමානය
| website = 
}}

'''ගෞතම් රෝද්''' (උපත 14 අගෝස්තු 1977) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු නළුවකු සහ රූපවාහිනී නිවේදන ශිල්පියෙකි‍. ඔහු රූපවාහිනී වැඩසටහන් ගණනාවකට දායක වී අතර මේ අතර ''[[බා බාහු ඕර් බේබි]]'', ''[[ලකී (ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාව)|ලකී]]'', ''[[සරස්වතිචන්ද්‍ර (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|සරස්වතීචන්ද්‍ර]]'' සහ ''[[මහා කුම්භ්: ඒක් රහස්‍යා, ඒක් කහානි]]'' වැනි වැඩසටහන් ප්‍රචලිත ය.

2002දී ''[[අනාර්ත්]]'' චිත්‍රපටය ඔස්සේ ඔහු සිය බොලිවුඩ් ආගමනය සිදුකළේ ය. නමුත් ඔහු [[බොලිවුඩ්]] චිත්‍රපට කිහිපයක සුළු චරිත නිරූපණය කොට ඇත. ඔහුගේ රංගන දිවියේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍ය ලෙස ''[[සරස්වතිචන්ද්‍ර (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|සරස්වතීචන්ද්‍ර]]'', ''[[මහා කුම්භ්: ඒක් රහස්‍යා, ඒක් කහානි]]'' සහ ''[[සූර්යපුත්‍ර කර්ණ්]]'' යන නිර්මාණ සැලකේ. මේ වනවිට ඔහු [[සරීන් ඛාන්]] සමග සිය [[බොලිවුඩ්]] චිත්‍රපටය වන ''[[අක්සර් 2]]'' සඳහා දායකවෙමින් සිටියි.

==දිවිය සහ පවුල==
ගෞතම් රෝද් උපත ලැබූයේ 1977 අගෝස්තු 14 දින [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] [[දිල්ලි]]යේ ය. මුල්කාලීනව රෝද් සහ ඔහුගේ පවුල නව දිල්ලියේ නවාතැන් ගෙන සිටි නමුත්, පසුව [[මුම්බායි]]හි පදිංචි වී තිබේ.&lt;ref name=fa&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/10-virtues-that-will-make-you-fall-in-love-with-Gautam-Rode/photostory/48454283.cms|title=10 virtues that will make you fall in love with Gautam Rode|work=The Times of India|accessdate=23 January 2016}}&lt;/ref&gt; මුම්බායිහි දී රෝද් හට නොයෙකුත් මූල්‍යමය අර්බුදවලට මුහුණපෑමට සිදු විය.&lt;ref name=&quot;fa&quot;/&gt; රෝද්ගේ පියා වූ සුරේන්ද්‍ර රෝද් විශ්‍රාමලත් තැරැව්කරුවකු&lt;ref name=&quot;fa&quot;/&gt; වූ අතර ඔහුගේ මෑණියන් වූ සංගීතා රෝද් ආභරණ සැලසුම් ශිල්පිණියකි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/10-virtues-that-will-make-you-fall-in-love-with-Gautam-Rode/photostory/48454211.cms|title=10 virtues that will make you fall in love with Gautam Rode|work=The Times of India|accessdate=23 January 2016}}&lt;/ref&gt; රෝද්හට රශ්මි නැමැති වැඩිමහල් සොහොයුරියක ද වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-take-inspiration-from-tv-stars-on-gift-ideas-this-raksha-bandhan-2119554|title=Take inspiration from TV stars on gift ideas this Raksha Bandhan|date=29 August 2015|work=dna|accessdate=23 January 2016}}&lt;/ref&gt; රෝද් සිය පාසල් අධ්‍යාපනය හදාළේ දිල්ලියේ [[හමුදා මහජන පාසල, ධෞලා කුවාන්|ධෞගා කුවාන්හි හමුදා මහජන පාසලේ]] දී ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/fitness/400-crunches-a-day-keeps-Gautam-Rode-fit/articleshow/22392292.cms|title=400 crunches a day keeps Gautam Rode fit|work=The Times of India|accessdate=23 January 2016}}&lt;/ref&gt; වර්තමානයේ ඔහු පදිංචි වී සිටින්නේ [[මුම්බායි]]හි [[කන්ඩිවාලි]]හි ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/tv/behind-closet-doors-gautam-rode/story-B1i03ljfpOa1LlfscXuRUP.html|title=Behind closet doors: Gautam Rode|work=Hindustan Times|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තිය==
රෝද් ඉන්දියානු රූපවාහිනිය වෙත ප්‍රවිෂ්ට වූයේ [[සී ටීවී]] නාළිකාවේ ''ජහන් ප්‍යාර් මිලේ'' වැඩසටහන තුළිනි.&lt;ref name=bigboys&gt;{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1130329/jsp/entertainment/story_16722449.jsp|title=Big boys of the small screen|work=The Telegraph|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; 2000දී, ඔහු ''රි‍ෂතේ'', ''අප්නා අප්නා ස්ටයිල්'' සහ ''Thriller at 10'' යන රූපවාහිනී වැඩසටහන්වල කථාංගික චරිත නිරූපණය කළේ ය. 2002දී, ''[[අනාර්ත්]]'' චිත්‍රපටය ඔස්සේ ඔහු [[බොලිවුඩ්]] සිනමාව වෙත පිවිසියේ ය. මෙහි ප්‍රධාන චරිත [[සංජේ දත්]], [[සුනිල් ෂෙට්ටි]] සහ [[ප්‍රීති ජාන්ගියානි]] විසින් නිරූපණය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;bigboys&quot;/&gt; ඔහු මෙම චිත්‍රපටයේ නිරූපණය කළේ ඉන්ස්පෙක්ටර් සමීර් දේශ්මුඛ් නැමැති චරිතයකි. [[බොලිවුඩ් හුංගාමා]]හි රසවින්දන ද්වාරයේ [[තරන් ආදර්ශ්]] ඔහුගේ රංගන ප්‍රතිභාව පිළිබඳ රචනා කොට ඇත්තේ, &quot;නවක ගෞතම් රෝද් හට තිරය ඉදිරියේ හොඳ පැවැත්මක් ඇති අතර, නළුවකු ලෙස ඔහු අපව විස්මයට පත් කරයි. එහු අපව බෙහෙවින් මුළාවට පත් කරන්නට සමත් ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/509637|title=Annarth|author=Bollywood Hungama|date=1 November 2002|publisher=|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; ''අනාර්ත්'' චිත්‍රපටය දේශීයව ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 23.4ක ආදායමක් හිමි කරගැනීමට සමත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/boxoffice/id/509637|title=Annarth|author=Bollywood Hungama|publisher=|accessdate=25 January 2016}}&lt;/ref&gt;

2005දී, ඔහු සිය දෙවන චිත්‍රපටය වූ ''[[යූ, බූම්සි ඇන්ඩ් මී]]'' චිත්‍රපටයේ රංගනයෙහි යෙදුණේ [[සොනාල් සේගාල්]] සහ [[විවේක් මදන්]] සමග ය. මෙම චිත්‍රපටයේ ඔහු නිරූපණය කළේ ප්‍රකට රචකයකු වීමට සිහින මවන සෑම් මැක් මටෙල් ගුවන් විදුලි ශිල්පියකු පිළිබඳව ය. [[තරන් ආදර්ශ්]] රෝද්ගේ රංගන ප්‍රතිභාව මෙසේ අගයා ඇත, &quot;අනාර්ත් [සංජු සහ සුනීල් සමග] තුළින් ප්‍රවිෂ්ට වූ ගෞතම්, නළුවකු ලෙස දායක වී ඇත. සිය බිරිය අත්හැර ගිය අවස්ථා වැනි [හැඟීම්බර] දසුන් නිරූපණය කිරීමේ දී ඔහු අතිශයින්ම විශිෂ්ට ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/reviews/type/view/id/1052/U,%20Bomsi%20n%20Me|title=U, Bomsi n Me - Latest Hindi Movie Review by Taran Adarsh - Bollywood Hungama|author=Bollywood Hungama|publisher=|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; 2005දී, ඔහු සිය රූපවාහිනියේ පළමු වැදගත් චරිතය වන අනිෂ් කොතාක්ගේ චරිතය ''[[බා බාහු ඕර් බේබි]]'' තුළ නිරූපණය කළේ ය.

එම වර්ෂයේම, ''[[ලකී (ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාව)|ලකී]]'' නැමැති රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ලකීගේ චරිතය ඔහු විසින් නිරූපණය කළ ප්‍රථම ප්‍රධාන චරිතය ලෙස සැලකේ. ඉන් පසුව ඔහු වැඩසටහන් රාශියක පසුබිම් සහ සහාය චරිත නිරූපණයේ යෙදී ඇති අතර, මේ අතරට ''[[ප්‍රින්සස් ‍ඩොලී ඕර් උස්කා මැජික් බෑග්]]'' (2006), ''බේටියාන් අප්නි යා පරායා ධාන්'' (2006), ''[[ෂ්...කොයි හේ]]'' (2008), ''[[සිම්ප්ලි සප්නේ]]'' (2008), ''රූබි'' (2008), ''[[බාබුල් කා ආන්ගාන් චූටේ නා]]'' (2008) යන නිර්මාණ ඇතුළත් වේ. 2009දී, රෝද් ''[[අග්‍යාත්]]'' චිත්‍රපටයේ පෙනී සිටියේ ය. මෙහි [[නිතින්]] සහ [[ප්‍රියංකා කොතාරි]] ද චරිත නිරූපණය කරන ලදී. මෙහි ඔහු නිරූපණය කරන ලද්දේ සිය මස්පිඬු සහ ප්‍රධාන කාන්තා චරිතය වන ආශා කෙරෙහි පමණක් සැලකිළිමත් වන ෂාමන් කපූර් නැමැති ආත්මාර්ථකාමී චරිතයකි‍. [[තරන් ආදර්ශ්]] ඔහුගේ රංගන ප්‍රතිභාව පිළිබඳ මෙසේ රචනා කොට ඇත්තේ &quot;ගෞතම් රෝද් හිතුවක්කාර සුපිරි තරුවකගේ චරිතය විශ්වාසයෙන් යුතුව නිරූපණය කරන බවයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/64979|title=Agyaat|author=Bollywood Hungama|date=7 August 2009|publisher=|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; ''අග්‍යාත්'' චිත්‍රපටය ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 45.4ක ආදායම් දේශීයව ලබා ගැනීමට සමත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/boxoffice/id/64979|title=Agyaat|author=Bollywood Hungama|publisher=|accessdate=25 January 2016}}&lt;/ref&gt; 

2010දී, ඔහු විසින් ''[[මාතා කි චෞකි]]'', ''[[කාෂි – අබ් නේ රහේ තේරා කාගාස් කෝරා]]'', ''Crime &amp; Bollywood'', ''[[මාන් රහේ තේරා පිතා]]'' සහ ''[[ආහත්]]'' යන රූපවාහිනී වැඩසටහන්වල පසුබිම් සහ සහාය චරිත නිරූපණ සිදුකරන ලදී. 2010දී, ඔහු ''[[ඹීරා නාම් කරේගි රෝෂන්]]'' වැඩසටහනට සම්බන්ධ වූ අතර, මෙහි ඔහු නිරූපණය කළේ සම්වාද් නැමැති අන්‍යයන් ප්‍රීතිමත් කිරීමට උත්සාහ දරන තරුණයකුගේ චරිතයකි.&lt;ref name=&quot;samvad&quot;/&gt; 2011දී, ඔහු විසින් ''[[පරිචේ (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|පරිචේ]]'' නැමැති රූපවාහිනී කතාමාලාවේ විනීත් සක්සේනාගේච චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. 2012දී, රෝද් ''[[තේරි මේරි ලව් ස්ටෝරීස්]]'' කතාමාලාව තුළ තරුණ්ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය. එම වර්ෂයේම ඔහු විසින් [[කරන් වාහි]] සමග රියැලිටි නර්තන වැඩසහටනක් වූ ''[[නාච් බාලියේ|නාච් බාලියේ 5]]'' මෙහෙයවන ලදී.&lt;ref name=&quot;continue&quot;/&gt; 

2013දී, ඔහු විසින් [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]ගේ ''[[සරස්වතිචන්ද්‍ර (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|සරස්වතීචන්ද්‍ර]]'' රූපවාහිනී කතාමාලාවේ සරස්වතීචන්ද්‍ර නැමැති ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. මෙහි ඔහු සමග සෙසු ප්‍රධාන චරිතය [[ජෙනිෆර් විංගට්]] විසින් නිරූපණය කරන ලදී.&lt;ref name=tp&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Gautam-Rode-isnt-quitting-Saraswatichandra/articleshow/38413767.cms|title=Gautam Rode isn’t quitting Saraswatichandra|work=The Times of India|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; ‍මෙම කතාමාලාව ඔහුගේ රංගන දිවියේ සන්ධිස්ථානයක් වූ අතර, එහි රංගනය වෙනුවෙන් ඔහු පැසසුම් දිනාගත් අතර අතිශයින් ජනප්‍රියත්වයට ද පාත්‍ර විය.&lt;ref name=&quot;tp&quot;/&gt; 2013දී, ඔහු විසින් ''[[නාච් බාලියේ|නාච් බාලියේ 6]]'' වැඩසටහන මෙහෙයවන ලද්දේ [[කරන් වාහි]] සමග සහයෝගීත්වයෙනි.&lt;ref name=continue&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-gautam-rode-and-karan-wahi-to-continue-as-nach-baliye-hosts-1894530|title=Gautam Rode and Karan Wahi to continue as 'Nach Baliye' hosts|date=27 September 2013|work=dna|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; 2014 සැප්තැම්බර් 20 දින ''සරස්වතීචන්ද්‍ර'' රූපවාහිනී කතාමාලාව අවසන් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://daily.bhaskar.com/news-hf/ENT-TV-saraswatichandra-set-to-go-off-air-gautam-rode-tweets-last-day-pics-with-jennife-4749075-PHO.html|title=Saraswatichandra set to go off air, Gautam Rode tweets last day pics with Jennifer Winget and crew - daily.bhaskar.com|work=daily.bhaskar.com|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; 

2015 වර්ෂයේ දී, ඔහු තවත් රූපවාහිනී කතාමාලාවක් සඳහා දායක වූ අතර එය ''[[මහා කුම්භ්: ඒක් රහස්‍යා, ඒක් කහානි]]'' නැමැති ත්‍රාසජනක මිත්‍යා කථාවක් විය.&lt;ref name=&quot;deccanchronicle.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/141130/commentary-sunday-chronicle/article/sixty-episode-treat|title=A sixty episode treat|publisher=|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; මෙහි ඔහු නිරූපණය කළේ මිනිස් වර්ගයා ආරක්ෂා කරන රුද්‍ර නැමැති &quot;ගාරුඩ්&quot;වරයාගේ චරිතයයි.&lt;ref name=&quot;deccanchronicle.com&quot;/&gt; මෙම කතාමාලාව යහපත් ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර හිමි කරගන්නට අසමත් වූ අතර, 2015 අප්‍රේල් මස නිමාවට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/specials/hindi/off-air-shows-you-might-miss-on-tv-soon/entspecial/47551068.cms|title=Off Air - Shows you might miss on TV soon - News Stories, Latest News Headlines on Times of India|work=The Times of India|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; 2015දී ම, ඔහු ''[[සූර්යපුත්‍ර කර්ණ්]]'' කතාමාලාව සමග සම්බන්ධ වූ අතර, ඔහු විසින් එහි ප්‍රධාන චරිතය වූ [[කර්ණා]]ගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/151004/entertainment-tvmusic/article/my-role-karn-was-meant-be-gautam-rode|title=My role as Karn was meant to be: Gautam Rode|publisher=|accessdate=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; මෙම කතාමාලාව 2016 ජූලි මස අවසන් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Gautams-Suryaputra-Karn-gets-an-extension/articleshow/50716526.cms|title=Gautam’s 'Suryaputra Karn' gets an extension - Times of India|publisher=|accessdate=27 August 2016}}&lt;/ref&gt; 2016 අගොස්තු මස, රෝද් [[අනන්ත් මහාදේවන්]]‍ගේ ''අක්සර් 2'' සඳහා අත්සන් තැබී ය. මෙහි ඔහු සමග සරීන් ඛාන් රංගනයේ යෙදේ.&lt;ref name=&quot;indiatimes.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Rode-to-success/articleshow/53825831.cms|title=Gautam Rode's 'Aksar 2' director is all praise for him - Times of India|publisher=|accessdate=27 August 2016}}&lt;/ref&gt;

==නිර්මාණ දායකත්වය==
===චිත්‍රපට===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | වර්ෂය
! scope=&quot;col&quot; | චිත්‍රපටය
! scope=&quot;col&quot; | චරිතය
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | සටහන්
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;  | {{Tooltip|Ref(s)|ආශ්‍රේය(යන්)}}
|-
|2002
!scope=&quot;row&quot;|''[[අනාර්ත්]]''
|ඉන්ස්පෙක්ටර් සමීර් දේශ්මුඛ්
|ප්‍රථම චිත්‍රපටයයි.
|style=&quot;text-align:center;&quot;|
|-
|2005
!scope=&quot;row&quot;|''[[යූ, බොම්සි ඇන්ඩ් මී]]''
|සෑම් මැක් පටෙල්
|
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508716|title=U, Bomsi &amp; Me(2005)|publisher=[[බොලිවුඩ් හුංගාමා|Bollywood Hungama]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|2009
!scope=&quot;row&quot;|''[[අග්‍යාත්]]''
|ෂාමන් කපූර්
|
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/Hot-N-Happening/2014/04/02/article2144165.ece|title=Hot 'N' Happening|publisher=[[ද නිව් ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්|The New Indian Express]]|date=2 April 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
!scope=&quot;row&quot;|''[[අක්සර් 2]]''
|TBA
|
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;indiatimes.com&quot;/&gt;
|}

===රූපවාහිනිය===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | වර්ෂය
! scope=&quot;col&quot; | වැඩසටහන
! scope=&quot;col&quot; | චරිතය
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;  | {{Tooltip|Ref(s)|ආශ්‍රේය(යන්)}}
|-
|1995
!scope=&quot;row&quot;|''ජහන් ප්‍යාර් මිලේ''
| රිජ්ජු
|
|-
| 2000
!scope=&quot;row&quot;| ''රිෂ්තේ''
| කථාංගික චරිතය
|
|-
|2000-01
!scope=&quot;row&quot;|''අප්නා අප්නා ස්ටයිල්''
|රොකී
|
|-
|2000
!scope=&quot;row&quot;|''Thriller at 10''
|කථාංගික චරිත
|
|-
| 2005-07
!scope=&quot;row&quot;|''[[බා බාහූ ඕර් බේබි]]''
| අනිෂ් කොතාක්
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/In-showbiz-if-you-are-out-of-sight-you-are-out-of-mind-Gautam-Rode/articleshow/18417081.cms|title=In showbiz if you are out of sight, you are out of mind: Gautam Rode|publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=10 February 2013}}&lt;br&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Baby-Birju-from-Baa-Bahu-and-Baby-chat-up/articleshow/4112953.cms|title=Baby &amp; Birju from 'Baa, Bahu and Baby' chat up|publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=12 February 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005
!scope=&quot;row&quot;| ''[[ලකී (ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාව)|ලකී]]''
| ලකී
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/television/gautam-rode-prefers-acting-to-hosting-614691|title=Gautam Rode prefers acting to hosting|publisher=[[එන්ඩීටීවී|NDTV]]|date=5 November 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2006
!scope=&quot;row&quot;|''බේටියාන් අප්නි යා පරායා ධාන්''
| පර්ත්
|
|-
| 2008
!scope=&quot;row&quot;| ''[[ෂ්...ෆිර් කොයි හේ|ඉන්තෙසාර්]]''
| මෝහන්/මාධව්
|
|-
| 2008
!scope=&quot;row&quot;| ''[[සිම්ප්ලි සප්නේ]]''
| කරන් මෙහ්රා
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Marriage-Not-right-now-Gautam/articleshow/2947084.cms|title=‘Marriage? Not right now': Gautam|publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=13 April 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
|2008
!scope=&quot;row&quot;|''රූබි''
| කුණාල්
|
|-
|2008-09
!scope=&quot;row&quot;|''[[බාබුල් කා ආන්ගාන් චූටේ නා]]''
| ලඛාන් මලික්
|
|-
| 2010
!scope=&quot;row&quot;|''[[මාතා කි චෞකි]]''
| අමාන්
|
|-
|2010
!scope=&quot;row&quot;|''[[කාෂි – අබ් නා රහේ තේරා කගාස් කෝරා]]''
|ෂෞරයා
|
|-
| 2010
!scope=&quot;row&quot;| ''Crime &amp; Bollywood''
| දොන් රඝු
|
|-
| 2010
!scope=&quot;row&quot;|''[[මාන් රහේ තේරා පිතා]]''
| රාජ්වීර්
|
|-
| 2010
!scope=&quot;row&quot;|''[[ආහත්]]''
| ඔහු ලෙසම
|style=&quot;text-align:center;&quot;|
|-
| 2010-11
!scope=&quot;row&quot;| ''[[මේරා නාම් කරේගි රෝෂන්]]''
| සම්වාද්
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=samvad&gt;{{cite web|url=http://www.zeetv.com/news-media/gossip-trivia/gautam-rode-enters-zee-tvs-mera-naam-karegi-roshan.html|title=GAUTAM RODE ENTERS ZEE TV'S MERA NAAM KAREGI ROSHAN|publisher=[[සී ටීවී|Zee TV]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
!scope=&quot;row&quot;| ''[[පරිචේ (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|පරිචේ]]''
| විනීත් සක්සේනා
|
|-
| 2011
!scope=&quot;row&quot;|''[[ඉන්ඩියා’ස් ගොට් ටැලන්ට්|India's Got Talent (වාරය 3)]]''
| නිවේදක
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=host&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/TV-actors-who-became-more-successful-as-hosts/articleshow/19663104.cms|title=TV actors who became more successful as hosts|publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=22 April 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
!scope=&quot;row&quot;|''[[තේරි මේරි ලව් ස්ටෝරීස්]]''
| තරුන්
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/In-showbiz-if-you-are-out-of-sight-you-are-out-of-mind-Gautam-Rode/articleshow/18417081.cms|title=In showbiz if you are out of sight, you are out of mind: Gautam Rode|publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=10 February 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012-13
!scope=&quot;row&quot;| ''[[නාච් බාලියේ 5]]''
| නිවේදක
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;host&quot;/&gt;
|-
| 2013-14
!scope=&quot;row&quot;|''[[සරස්වතිචන්ද්‍ර (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|සරස්වතීචන්ද්‍ර]]''
| සරස්වතීචන්ද්‍ර ව්‍යාස්
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|last=Maheshwri|first=Neha|title=Saraswatichandra: A lavish love story|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Saraswatichandra-A-lavish-love-story/articleshow/18657678.cms|accessdate=7 April 2014|newspaper=indiatimes.com|date=25 February 2013}}&lt;br&gt;{{cite news|last=Maheshwri|first=Neha|title=Gautam Rode isn’t quitting Saraswatichandra|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Gautam-Rode-isnt-quitting-Saraswatichandra/articleshow/38413767.cms|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=15 July 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013-14
!scope=&quot;row&quot;| ''[[නාච් බාලියේ 6]]''
| නිවේදක
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
|-
| 2014-15
!scope=&quot;row&quot;| ''[[මහා කුම්භ්: ඒක් රහස්‍යා, ඒක් කහානි]]''
| රුද්‍ර
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;[http://www.ibnlive.com/news/mahakumbh-is-my-most-challenging-show-ever-gautam-rode/517416-8-66.html 'Mahakumbh' is my most challenging show ever: Gautam Rode] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729152241/https://www.news18.com/ |date=2023-07-29 }}. IBN Live. Press Trust of India. 10 December 2014.&lt;br&gt;{{cite news|title=Gautam Rode to enter Mahakumbh on New Year's eve|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Gautam-Rode-to-enter-Mahakumbh-on-New-Years-eve/articleshow/45665517.cms|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=28 December 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015-16
!scope=&quot;row&quot;|''[[සූර්යපුත්‍ර කර්ණ්]]''
| වැඩිහිටි [[කර්ණා]]
|style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Gautam Rode joins ‘Suryaputra Karn’|url = http://indianexpress.com/article/entertainment/television/gautam-rode-joins-suryaputra-karn/|website = The Indian Express|date = 2015-09-22|accessdate = 2015-12-05}}&lt;/ref&gt;
|}

===සංගීත වීඩියෝ නිරූපණ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot;| වර්ෂය
! scope=&quot;col&quot;| තේමාව
! scope=&quot;col&quot;| චරිතය
! scope=&quot;col&quot;| ශිල්පි(යා)
! scope=&quot;col&quot;| ඇල්බමය
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{Tooltip|Ref(s)|ආශ්‍රේය(යන්)}}
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|2011
!scope=&quot;row&quot;|&quot;කභි මෞසම් හුවා රේෂම්&quot;
|rowspan=&quot;5&quot;|නම් නොකළ
|rowspan=&quot;4&quot;|[[අභිජීත් භට්ටාචාර්ය]]
|rowspan=&quot;4&quot;|''තෙරෙ බිනා''
|style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=bQqRsyM-amA|title=&quot;Kabhi Mausam Hua Resham&quot; - Full Video Song - Tere Bina by Abhijeet|date=18 September 2011|publisher=|accessdate=14 March 2016|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;මුජේ කන්හේයා කහා කරෝ&quot;
|style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref name=&quot;youtube.com&quot;&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=OKMGwA-A5Ac|title=Mujhe Kanhaiya Kaha Karo (Full Video Song) Abhijeet Bhattacharya - Tere Bina|date=24 October 2002|publisher=|accessdate=14 March 2016|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;චල්නේ ලගි හේ හවායේන්&quot;
|style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=mLCyEk6GZLM|title=Chalne Lagi Hai Hawayein (Full Video) &quot;Tere Bina&quot; - Abhijeet|date=16 September 2011|publisher=|accessdate=14 March 2016|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;නීන්දොන් මේන් ඛ්වාබොන් කා සිසිලා&quot;
|style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=Mt4pN9iNt5Q|title=Neendon Mein Khwabon Ka Silsila (Tere Bina) - By Abhijeet Bhattacharya|date=17 September 2011|publisher=|accessdate=14 March 2016|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&quot;ශුක්රියා ශුක්රියා සාර්ස් ටු තුම්නේ දියා&quot;
|අගම් කුමාර් නිගම්
|''බේවාෆායි''
|style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=7SbTEiGZH3c|title=Shukriya Shukriya Dard Jo Tumne Diya (Full Song) - Bewafaai &quot;Agam Kumar Nigam&quot;|date=16 November 2011|publisher=|accessdate=14 March 2016|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;
|-
|2015
!scope=&quot;row&quot;|&quot;ඕ මේරි ජාන්&quot;
|ඔහු ලෙසම
|සුහායිල් සාර්ගාර්
|
|style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mid-day.com/articles/tv-celebs-shoot-a-music-video-for-a-cause/16242178|title=TV celebs shoot a music video for a cause - Entertainment|work=Mid Day|date=27 May 2015|accessdate=7 September 2015|archive-date=14 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201114104503/https://www.mid-day.com/articles/tv-celebs-shoot-a-music-video-for-a-cause/16242178|url-status=dead}}&lt;br&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=p9RYzjgZXvo|title=O Meri Jaan - Suhail Zargar|date=19 June 2015|publisher=|accessdate=14 March 2016|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;
|-
|2015
!scope=&quot;row&quot;|&quot;කුට්ටේ&quot;
|ඔහු ලෙසම
|ධ්‍රැබජ්‍යොත් භාදුරි
|
|style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=npsWr-Q5s4M|title=&quot;Kuttey&quot; #guiltindia : Feat.Gautam Rode - Indian Street Children - Awareness Video|date=12 February 2015|publisher=|accessdate=14 March 2016|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;
|}

==සම්මාන සහ නිර්දේශ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! වර්ෂය
! සම්මානය
! ප්‍රවර්ගය
! කෘතිය
! ප්‍රතිඵලය
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2013
| rowspan=&quot;2&quot; | [[සී ස්වර්ණ සම්මාන]]
| වඩාත් ගැළපෙන නළුවා
| rowspan=&quot;7&quot;| ''[[සරස්වතිචන්ද්‍ර (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|සරස්වතීචන්ද්‍ර]]''
| {{won}}&lt;ref name=&quot;ga&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2013/2013-boroplus-gold-awards-2013-winners-list-115204.html|title=Photos: 2013 Boroplus Gold Awards Winners List!|publisher=[[Oneindia.in]]|date=23 July 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| හොඳම නළුවා
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;ga&quot;/&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන]]
| හොඳම නළුවා
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;Indiantelevisionacademy.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=80 |title=THE INDIAN TELEVISION ACADEMY AWARDS 2013 - TOP - 5 NOMINEES (JURY &amp; POPULAR) |publisher=Indiantelevisionacademy.com |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304001735/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=80 |archivedate=4 March 2016 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
|-
| GR8! වසරේ ශිල්පියා
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;Indiantelevisionacademy.com&quot;/&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot;|2014
| [[දාදාසහේබ් ෆල්කේ සම්මාන]]
| හොඳම නළුවා සම්මානය
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2014/kapil-sharma-gautam-rode-receive-dadasaheb-phalke-award-2014-138059.html|title=Kapil Sharma And Gautam Rode Receive Dadasaheb Phalke Award 2014|publisher=[[Oneindia.in]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[සී ස්වර්ණ සම්මාන]]
| හොඳම නළුවා (ජනප්‍රිය)
|{{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2014/zee-gold-awards-2014-list-of-winners-list-jodha-akbar-beintehaa-diya-baati-140309.html|title=Zee Gold Awards 2014 Complete List Of Winners|publisher=[[Oneindia.in]]|date=21 May 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[ඉන්දියානු ටෙලි සම්මාන]]
| ප්‍රදාන චරිතයක හොඳම නළුවා
|{{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Gautam-Rode-claims-Indian-Telly-Award/articleshow/42177040.cms|title=Gautam Rode claims Indian Telly Award|publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=10 September 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| හොඳම මෙහෙයවන්නා &lt;small&gt;([[කරන් වාහි]] සමග)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot;|''[[නාච් බාලියේ]]''
| {{nom}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2014/13th-indian-telly-awards-nomination-list-158912.html|title=13th Indian Telly Awards 2014: Nomination List!|publisher=[[Oneindia.in]]|date=10 September 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන]]
| හොඳම මෙහෙයවන්නා
| {{nom}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=95 |title=THE ITA AWARDS 2014 - TOP 5 NOMINEES (JURY &amp; POPULAR) |publisher=Indiantelevisionacademy.com |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150725174620/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=95 |archivedate=25 July 2015 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
|-
|2015
|rowspan=&quot;2&quot;| [[ලයන්ස් ගෝල්ඩ් සම්මාන]]
|rowspan=&quot;2&quot;|හොඳම නළුවා
|''[[සරස්වතිචන්ද්‍ර (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|සරස්වතීචන්ද්‍ර]]''
|{{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2015/lions-gold-awards-divyanka-tripathi-gautam-rode-win-best-actor-awards-169744.html|title=Lions Gold Awards: Divyanka Tripathi, Gautam Rode Win Best Actor Awards!|publisher=[[Oneindia.in]]|date=7 January 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|2016
|''[[සූර්යපුත්‍ර කර්ණ්]]''
|{{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2016/22nd-lions-gold-awards-naagin-adaa-khan-mona-iqbal-bag-awards-list-pic-213105.html|title=22nd Lions Gold Awards: Naagin’s Adaa Khan, Gautam Rode, Asha-Rithvik, Mona-Iqbal Bag Awards - PICS|work=www.filmibeat.com|accessdate=25 January 2016}}&lt;/ref&gt;
|}

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist|2}}

==බාහිර සබැඳි==
{{Portal|ඉන්දියාව|බොලිවුඩ්}}
*[http://www.iamgautamrode.com/ IamGautamRode.com - නිල වෙබ්අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201128164333/http://iamgautamrode.com/ |date=2020-11-28 }}
*{{IMDb name|1294558}}
*{{Facebook|IamGautamRode|ගෞතම් රෝද්}}
{{Navboxes
| title = ගෞතම් රෝද් දිනාගත් සම්මාන
| list =
{{Indian Telly Award Best Lead Actor}}

}}

[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:1977 උපත්]]
[[Category:දිල්ලියේ නළුවන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෝ]]
[[Category:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නළු‍වන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරා නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිවේදකයෝ]]</text>
      <sha1>a66ucnf1q0v0h6njmiwuwwh0ecnb7rv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ත්‍රිදේව් රෝයි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75652</id>
    <revision>
      <id>788714</id>
      <parentid>647707</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T06:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22921" sha1="dw49vhd4kap2irsr060ggmcygi3lbok" xml:space="preserve">'''රාජා ත්‍රිදිව් රෝයි''' ({{lang-ur|{{Nastaliq|راجہ تری دیو راۓ}}}}) හෙවත් ඇතැම්විට '''ත්‍රිදේව් රෝයි''', (14 මැයි 1933 – 17 සැප්තැම්බර් 2012)&lt;ref&gt;[http://uqconnect.net/~zzhsoszy/ips/c/chakma.html CHAKMA (Kingdom)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516071943/http://uqconnect.net/~zzhsoszy/ips/c/chakma.html |date=2011-05-16 }} Retrieved 28 January 2011&lt;/ref&gt; යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[චක්මා ජනයා|චක්මා]] ගෝත්‍රයේ 50වන [[රාජා|රජු]] ය. මෙම ගෝත්‍රය වර්තමාන [[බංගලාදේශය|බංගලාදේශයේ]] [[චිතගොං කඳු කලාපය]]ට අයත් ප්‍රදේශයේ ජීවත්ව සිටියහ. ඔහු විසින් 1953 මැයි 2 දින සිට, [[බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධය|බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධයෙන්]] පසුව 1971දී සිහසුන අත්හරින තෙක්ම එම පදවිය හොබවන ලදී.&lt;ref name=&quot;mg&quot;&gt;[http://www.modernghana.com/blogs/268394/31/hindus-contribution-towards-making-of-pakistan.html Hindus Contribution Towards Making Of Pakistan] Retrieved 28 January 2011&lt;/ref&gt;&lt;ref name=dstar&gt;{{cite news |first= |last=|title=Tridiv Roy passes away |url=http://www.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=250386|work=[[ද ‍ඩේලි ස්ටාර් (බංගලාදේශය)|The Daily Star (Bangladesh)]] |publisher= |date=18 September 2012 |accessdate=2012-10-19}}&lt;/ref&gt; 1971දී බංගලාදේශය නිදහස හිමි කරගැනීමත් සමග තවදුරටත් පාකිස්ථාන ජාතිකයකුව සිටීමට ඔහු තීරණය කළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Genesis of Indigenous Chakma Buddhists and Their Pulverization Worldwide|url=https://books.google.com/books?id=RGHfVGV5A5wC&amp;pg=PA110&amp;dq=pakistan+chakma&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiqh86GnonRAhWnL8AKHQwODZIQ6AEIIDAB#v=onepage&amp;q=pakistan%20chakma&amp;f=false|year=2010|publisher=Gyan Publishing House|isbn=978-81-7835-758-4|pages=110–}}&lt;/ref&gt; ඔහු පාකිස්ථානයේ ලේඛකයකු, විද්වතකු, [[බෞද්ධ]] ආගමික නායකයකු සහ දේශපාලනඥයකු ලෙස සැලකේ.&lt;ref name=&quot;mg&quot;/&gt; 1981 සහ 1995 අතර කාලයේ, ඔහු [[ආර්ජන්ටිනාව|ආර්ජන්ටිනාවේ]] පාකිස්ථාන තානාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේ ය. අනතුරුව ඔහු [[චිලී]], [[උරුගුවේ]], [[පේරු]] සහ [[ඉක්වදෝරය]] සඳහා ද තානාපතිවරයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thenews.com.pk/Todays-News-6-132535-Eulogy-for-a-friend|title=Eulogy for a friend|last=Hyatt|first=Ishrat|date=18 September 2012|publisher=[[ද නිව්ස් ඉන්ටර්නැෂනල්|The News International]]|accessdate=30 October 2012|archive-date=16 April 2013|archive-url=https://archive.today/20130416084545/http://www.thenews.com.pk/Todays-News-6-132535-Eulogy-for-a-friend|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; මීට අමතරව ඔහු පාකිස්ථාන රජය තුළ ජීවිතාන්තය දක්වා වන අමාත්‍ය ධුරය ද ඉසිලී ය.&lt;ref name=etribune/&gt; Tridev Roy died in September 2012.&lt;ref name=etribune/&gt;&lt;ref name=dawn&gt;{{cite news |first= |last=|title=Raja Tridiv Roy dies |url=http://dawn.com/2012/09/18/raja-tridiv-roy-dies/ |work=[[ඩෝන් (පුවත්පත)|Dawn]] |publisher= |date=18 September 2012 |accessdate=2012-10-19}}&lt;/ref&gt;

==චරිතාපදානය==

රෝයි උපත ලැබූයේ 1933දී [[බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව|බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ]] [[චිතගොං කඳු ප්‍රදේශය|චිතගොං කඳු ප්‍රදේශයේ]] [[රංගමතී]]හි [[රාජ්බරි දිස්ත්‍රික්කය|රාජ්බරි]] දිස්ත්‍රික්කයේ ය.&lt;ref name=etribune/&gt; ඔහු රාජා නලීනාක්ෂ රෝයිගේ පුත්‍රයා ය.&lt;ref name=dstar/&gt;

1953 මැයි 2 දින ඔහු පාරම්පරික [[චක්මා කවයේ රජු]] හෙවත් 50වන රාජා ලෙස පත්කෙරිණි.&lt;ref name=dstar/&gt;&lt;ref name=etribune/&gt; 1971දී [[බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධය|බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධයේ]] දී සිය පුත්‍රයා වූ [[රාජා දේවාසිශ් රෝයි]] හට සිහසුන පවරා සිහසුනෙන් ඉවත් විය. දේවාසිශ් රෝයි වර්තමාන [[චක්මා ජනයා]]ගේ පාලකයා ලෙස සැලකේ.&lt;ref name=dstar/&gt;&lt;ref name=etribune/&gt; රෝයි සිය ජීවිත කාලය පුරාම චක්මා ජනයාගේ අතිප්‍රමුඛ විශ්වාසය වූ [[බෞද්ධ|බුදු දහම]] අනුගමනය කරමින් බෞද්ධයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය.&lt;ref name=etribune/&gt;

1947 [[ඉන්දියාව බෙදීම|ඉන්දියාව බෙදීමේ]] දී මුස්ලිම්-නොවන අති බහුතරයක් ජනයා විසූ චිතගොං කඳුකර ප්‍රදේශ බ්‍රිතාන්‍යවරුන් විසින් පාකිස්ථානය (විශේෂයෙන් [[නැගෙනහිර පාකිස්ථානය]]) වෙත ලබාදෙන ලදී.&lt;ref name=etribune/&gt; කඳුකර පෙදෙස්වල වූ චක්මාවරුන් ඇතුළු වෙනත් ජනයා ප්‍රියකළේ පාකිස්ථානය හා එක්වීමට වඩා ඉන්දියාව සමග ඒකාබද්ධව සිටීමටයි.&lt;ref name=etribune/&gt; මූලිකව ලබා දුන් ස්වයංපාලන තත්ත්වය නිසා, 1950 දශකයේ පාකිස්ථානු රජය විසින් මෙම ප්‍රදේශයේ ස්වදේශික නොවූ මුස්ලිම් බෙංගාලි ජනයාව විශාල වශයෙන් පදිංචි කරවන ලදී.&lt;ref name=etribune/&gt; 1960 දශකයේ මුල් කාලයේ පාකිස්ථාන රජය විසින් ජල-විදුලි වේල්ලක් ඉදිකළ අතර, මේ නිසා ඇති වූ ජලගැපීම් හේතුවෙන් චක්මාවරුන්ගේ ගොවිතැනට යෝග්‍ය බිම්වලින් 40%ක් පමණම විනාශ විය.&lt;ref name=etribune/&gt; කෙසේනමුත්, ත්‍රිදේව් රෝයි යටතේ චක්මාවරු 1960 සහ 1970 දශකවල මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළහ. මෙකල පාකිස්ථාන හමුදාව සහ බංගලාදේශ නිදහස සඳහා වූ [[මුක්ති බාහිනි]] අතර සම්බන්ධතා පැවතිණි.&lt;ref name=etribune/&gt;

1970, [[අවාමි ලීගය|අවාමි ලීගයේ]] ප්‍රධානියා මෙන්ම අනාගත බංගලාදේශයේ ආදිකර්තෘ ද වූ [[ෂෙයික් මුජිබර් රහ්මාන්]] රෝයි හට අවාමි ලීගයේ සාමාජිකයකු ලෙස පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් වන මෙන් ආරාධනා කළේ ය.&lt;ref name=etribune/&gt; නමුත් රහ්මාන්ගේ ආරාධනය ප්‍රතික්ෂේප කළ රෝයි [[බංගලාදේශයේ දේශපාලනය|1970 මහමැතිවරණයට]] ඉදිරිපත් වූයේ ස්වාධීන අපේක්ෂකයකු ලෙසයි.&lt;ref name=etribune/&gt; රෝයි ස්වාධීන අපේක්ෂකයකු ලෙස චිතගොං කඳුකර ප්‍රදේශ කොට්ඨාසයෙන් ජයග්‍රහණය කළේ ය.&lt;ref name=etribune/&gt;

1971 [[බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධය|බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධයේ]] දී, රෝයි [[පාකිස්ථානය]] හා පක්ෂ විය. මෙකල බංගලාදේශයට නිදහස හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=HNyJS9YfbyoC&amp;pg=RA1-PA34&amp;lpg=RA1-PA34&amp;dq=raja+tridiv+roy&amp;source=web&amp;ots=kbiJCqIvai&amp;sig=xDAg8CY-1lPOhyNTr2T1L7Hq3Bg |title=Indigenous peoples and ethnic ... – Google Books |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=2010-01-20}}&lt;/ref&gt; යුද්ධයෙන් පසුව බංගලාදේශය නිදහස දිනාගත් අතර, රෝයි පැරණි [[නැගෙනහිර පාකිස්ථානය|නැගෙනහිර පාකිස්ථානයේ]] සිට [[බටහිර පාකිස්ථානය]] වෙත ගමන් කිරීමට තීරණය කළේ ය. ඔහු සිය දිවියේ සෙසු කාලය ගතකළේ එහි ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mshel.com/book00022.html |title=Books |publisher=Mshel.com |date= |accessdate=2010-01-20}}&lt;/ref&gt; තමන් බංගලාදේශයේ රැඳුණහොත්, නිදහසින් පසු දේශපාලන පළිගැනීම්වලට ලක්විය හැකිය යන්න ඔහු පාකිස්ථානය කරා සංක්‍රමණය වීමට හේතු විය.&lt;ref name=etribune/&gt; නව බංගලාදේශ රජය චිතගොං කඳුකර ප්‍රදේශයේ ස්වයංපාලන තත්ත්වය පිළිබඳ තවදුරටත් සහතික වේ ද යන්න පිළිබඳ ඔහුට විශ්වාසයක් ද නොවිණි.&lt;ref name=etribune/&gt; 1971දී චක්මාවරුන්ගේ රජ පදවිය අත්හළ ඔහු සිය පුත්‍රයා වූ [[රාජා දේබාශිෂ් රෝයි]]ට සිහසුන පවරා, දේශයෙන් පිට විය.&lt;ref name=etribune/&gt; යුධ සමයේ රෝයි ඉස්ලාමාබාදයේ රජයට දැක්වූ පක්ෂපාතීත්වය හේතුවෙන් පාකිස්ථාන රජය විසින් රෝයි හට ජීවිතාන්තය දක්වා ෆෙඩරල් අමාත්‍ය ධුරයක් පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=dawn/&gt;

එක්සත් ජාතීන්ට සම්බන්ධ වීමට බංගලාදේශය කළ ඉල්ලීමට රෝයි ඇතුළු පිරිස පාකිස්ථානයේ සිට විරෝධය පල කළහ.&lt;ref name=dawn/&gt; බංගලාදේශ රජය විසින්, ෂෙයික් මුජිබර් රහ්මාන් යටතේ නිව් යෝක් වෙත සිය අයැදුම ඉදරිපත් කළේ ත්‍රිදේව් රෝයිගේ මව වූ [[බෙනිටා රෝයි|රාජමාතා බෙනිටා රෝයි]] විසින් මූලිකත්වය දරන ලද දූත කණ්ඩායමක් ඔස්සේයි.&lt;ref name=dawn/&gt;

1970 දශකයේ රෝයි [[සුල්ෆිකාර් අපි භූතෝ]]ගේ රජය සමග සම්බන්ධ විය.&lt;ref name=etribune/&gt; භූතෝ [[පාකිස්ථානයේ අගමැති]] පදවියට පත්වූ පසු ඔහු රෝයි හට [[පාකිස්ථානයේ ජනාධිපති]] පරිනැමී ය.&lt;ref name=etribune/&gt; නමුත්, රෝයි විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කළේ 1973 නව [[පාකිස්ථානයේ ව්‍යවස්ථාව]] අනුව එරට ජනපති විය හැකිවූයේ මුස්ලිම්වරයකුට පමණක් බැවිනි.&lt;ref name=etribune/&gt; ජනපති ධුරය &quot;රන් ආලේපිත කූඩුවක්&quot; යැයි පැවසූ රෝයි එම පදවිය භාර ගැනීමට බුදු දහම අත්හැර ඉස්ලාමය වැළඳ ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය.&lt;ref name=etribune/&gt; පසුව 1977දී [[මුහම්මද් සියා-උල්-හක්]] නැමැති ජනරාල්වරයා විසින් භූතෝව ධුරයෙන් නෙරපන ලදී.

1981දී, සියාගේ රජය විසින් රෝයිව [[ආර්ජන්ටිනාව|ආර්ජන්ටිනාවේ]] පාකිස්ථාන තානාපති ලෙස පත්කළේ ඔහුව පාකිස්ථාන එදිනෙදා දේශපාලනයෙන් ඉවත් කර තැබීම පිණිසයි.&lt;ref name=etribune/&gt; මීට සමගාමීව ඔහු චිලී, ඉක්වදෝරය, පේරු සහ උරුගුවේ රාජ්‍යවල තානාපති ලෙස කටයුතු කළ අතර, 1995 තෙක් එම පදවි උසුලන ලදී. පසුව ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පාකිස්ථාන මහ කොමසාරිස් ලෙස ද කටයුතු කළේ ය.&lt;ref name=dawn/&gt; 1996 යළි [[ඉස්ලාමාබාද්]] වෙත පැමිණෙන තෙක්ම ඔහු විවිධ දුරබැහැර රටවල කටයුතු කරමින් සිටියේ ය.&lt;ref name=etribune/&gt; ‍මීට අමතරව රෝයි විසින් ජීවිතාන්තය තෙක් ඉසිලිය හැකි පාකිස්ථාන රජයේ ෆෙඩරල් අමාත්‍ය ධුරයක් ද හෙබවී ය.&lt;ref name=etribune/&gt;

පාකිස්ථානයේ බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ නායකයකු වූ රෝයි 1996 සිට 2012 ඔහුගේ මරණය තෙක්ම පාකිස්ථාන බෞද්ධ සංගමයේ නායකයා ලෙස කටයුතු කළේ ය.&lt;ref name=etribune/&gt; 2005දී, [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකා]], [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති|ජනාධිපති]] වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකා [[මහ කොමසාරිස්]] ජනරාල් ශ්‍රීලාල් වීරසූරිය විසින් ත්‍රිදේව් රෝයි හට [[ශ්‍රී ලංකා රංජන ජාතික සම්මානය]] පිරිනමන ලද්දේ, පාකිස්ථාන බෞද්ධ ප්‍රජාව වෙනුවෙන් ඔහු ඉටුකළ අනූපමේය මෙහෙය උදෙසායි.&lt;ref name=dawn/&gt;

2012 සැප්තැම්බර් මස [[ඉස්ලාමාබාද්]]හි සිය නිවසේ දී හෘදයාබාධයක් හේතුවෙන් මරණයට පත්වන විට රෝයිගේ වයස අවුරුදු 79කි.&lt;ref name=dawn/&gt; මියයන විට, ඔහුගේ බිරිය වූ ආරති රෝයි හට පුතුන් තිදෙනකු සහ දියණියන් දෙපළක විය.&lt;ref name=dstar/&gt;

==උරුමය==

ඔහුගේ මරණින් පසු දිනයේ ''[[එක්ස්ප්‍රස් ට්‍රිබියුන්|Express Tribune]]'' පුවත්පත සිය කතුවැකිය ලෙස සටහන් කළේ &quot;සිය රාජධානිය අත්හළ රාජා&quot; යනු තේමාව ඔස්සේ ය. මෙහි ඔහුගේ දේශපාලන වෘත්තිය ආදිය පිළිබඳ උපුටාගත් වැකි කිහිපයක් පහත දැක්වේ:&lt;ref name=etribune&gt;{{cite news |first= |last=|title=The Raja who gave away his kingdom |url=http://tribune.com.pk/story/438375/the-raja-who-gave-away-his-kingdom/|work=[[ද එක්ස්ප්‍රස් ට්‍රිබියුන්|The Express Tribune]] |publisher= |date=18 September 2012 |accessdate=2012-10-18}}&lt;/ref&gt;

{{quote|ජීවිතාන්තය දක්වා අමාත්‍යවරයකු වූ, හිටපු රාජ්‍ය උපදේශක, රාජ්‍ය දූත සහ චක්මා ගෝත්‍රයේ ප්‍රධානියා වූ රාජා ත්‍රිදීව් රෝයි සඳුදා ඉස්ලාමාබාද්හි දී මරණයට පත් විය. ඔහුගේ වයස 79කි. රාජා රෝයි පසුකාලීනව වඩාත් අවුල් සහගත තත්ත්වයන්හි දී පාකිස්ථානය සමග සිටීමට සිය රාජධානිය අත්හළ පුද්ගලයකු ලෙස සිහිපත් කෙරෙනු ඇත...

බෞද්ධාගමිකයකු වූ ත්‍රිදේව්‍ රෝයි  [[නැගෙනහිර පාකිස්ථානය]] අත්හැර හැත්තෑව දශකයේ පාකිස්ථානයේ එකල ජනපති වූ [[සුලිෆිකාර් අලි භූතෝ]]ගේ රජය හා එක් විය. එ‍සේ වුව ද, ඔහු 1971 මැතිවරණයෙන් ස්වාධීන අපේක්ෂකයකු ලෙස ජයග්‍රහණය කිරීමට ඔහුට හැකි විය. රෝයි කෙතරම් සුවිශේෂී පුද්ගලයකු වී ද කියතොත් අගමැති ධුරයට පත් සුල්ෆිකාර් අලි භූතෝ විසින් වරක් ඔහුට [[පාකිස්ථානයේ ජනාධිපති]] පදවිය පවා පිරිනැමී ය...

1977දී භූතෝ බලයෙන් පහ කිරීමත් සමග, 1981දී රාජා ත්‍රිදේව් රෝයි දුරබැහැර ආර්ජන්ටිනාවේ තානාපති ලෙස පත් කොට යවන ලදී. 1996දී ඔහු යළි ඉස්ලාමාබාදයට පැමිණියේ ය. අනතුරුව ඔහු විසින් පාකිස්ථාන බෞද්ධ සංගමයේ නායකත්වය දරන ලදී.}}

==ග්‍රන්ථ==

සිය ග්‍රන්ථ අතර ත්‍රිදේව් රෝයි සිය මතකයන් අලලා රචිත &quot;The Departed Melody&quot; (නික්මගිය තාලය) යන ග්‍රන්ථය වැදගත්‍ වේ. මෙම ග්‍රන්ථය ඇරඹෙන්නේ [[චිතගොං කඳු ප්‍රදේශය|චිතගොං කඳු ප්‍රදේශයේ]] ජනයාගේ සංස්කෘතිය සහ චක්මා රාජාවරුන්ගේ ඉතිහාසය ඇසුරෙනි. ඔහුගේ සෙසු ග්‍රන්ථ සහ ප්‍රකාශන අතරට උර්දු බසට පරිවර්තනය වූ &quot;Collection of Short Stories&quot; (කෙටි කථා සංග්‍රහය) සහ &quot;South American Diary&quot; (දකුණු ඇමරිකානු දිනපොත) යන ග්‍රන්ථ ප්‍රධාන වේ.&lt;ref name=dawn/&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{Reflist}}
{{Socialism in Pakistan}}
{{Government of Prime minister Zulfikar Ali Bhutto}}

{{Authority control}}


{{DEFAULTSORT:Roy, Raja Tridev}}
[[Category:1933 උපත්]]
[[Category:2012 මරණ]]
[[Category:බෞද්ධ ආගමික නායකයින්]]
[[Category:චක්මා ජනයා]]
[[Category:ආර්ජන්ටිනාවේ පාකිස්ථාන තානාපතිවරුන්]]
[[Category:චිලීහි පාකිස්ථාන තානාපතිවරුන්]]
[[Category:උරුගුවේහි පාකිස්ථාන තානාපතිවරුන්]]
[[Category:පේරුහි පාකිස්ථාන තානාපතිවරුන්]]
[[Category:ඉක්වදෝරයේ පාකිස්ථාන තානාපතිවරුන්]]
[[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ පාකිස්ථාන මහ කොමසාරිස්වරුන්]]
[[Category:පාකිස්ථාන ජාතික සමුළුවේ සාමාජිකයින්]]
[[Category:සිහසුන අත්හැරි රජවරුන්]]
[[Category:සුල්ෆිකාර් අලි භූතෝගේ රජය]]
[[Category:පාකිස්ථාන බෞද්ධයින්]]
[[Category:බංගලාදේශ සම්භවයක් ඇති පාකිස්ථාන ජනයා]]
[[Category:පාකිස්ථාන දේශපාලනඥයින්]]
[[Category:පාකිස්ථාන ලේඛකයින්]]
[[Category:චිතගොංහි ජනයා]]
[[Category:බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධයේ ජනයා]]
[[Category:චක්මා රාජකීය පවුල]]
[[ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධයෝ]]</text>
      <sha1>dw49vhd4kap2irsr060ggmcygi3lbok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82987</id>
    <revision>
      <id>788677</id>
      <parentid>745490</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T14:36:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oshanaya444</username>
        <id>74798</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>788677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31949" sha1="83fwcrq50lg7nsakz3dtzfn3e25f3v2" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලන පක්ෂය
| name             = ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ
| native_name      = {{lang|ta|இலங்கை பொதுஜன முன்னணி}}&lt;br/&gt;{{lang|en|Sri Lanka Podujana Peramuna}}
| logo             = Sri Lanka Podujana Peramuna logo.png
| flag             = 
| logo_size        = 175px
| colorcode        = maroon
| leader           = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]]{{Efn|[[Mahinda Rajapaksa]] is considered to be the real leader of Sri Lanka Podujana Peramuna whilst its official leader [[G. L. Peiris]] is considered to be Rajapaksa's proxy.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sri Lanka’s Local Government Polls: Time To Send Signals|url=http://www.sundaytimes.lk/article/1037517/sri-lankas-local-government-polls-time-to-send-signals|accessdate=14 january 2018|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|date=9 January 2018|location=Colombo, Sri Lanka|archive-date=10 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190810211503/http://www.sundaytimes.lk/article/1037517/sri-lankas-local-government-polls-time-to-send-signals|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Liyanagama|first1=Lakdev|title=Waiting to Vote|url=http://www.dailynews.lk/2017/07/06/features/121063/waiting-vote?page=4|accessdate=14 January 2018|work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]]|date=6 July 2017 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;}}
| chairperson      = [[ජී.එල්. පීරිස්]]
| secretary        = [[සාගර කාරියවසම්]]
| founder          = [[බැසිල් රාජපක්ෂ]]
| slogan           = අපි අපේ රට හදමු
| founded          = 2016
| dissolved        = 
| merger           = 
| predecessor      = [[ඒකාබද්ධ විපක්ෂය]]
| split            = [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]],[[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]]
| merged           = 
| successor        = 
| headquarters     = 1316 නෙළුම් මාවත, ජයන්තිපුර, [[බත්තරමුල්ල]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Contact |url=http://slpyf.lk/contact/ |website=Sri Lanka People's Youth Front |publisher=Sri Lanka Podujana Peramuna |accessdate=26 June 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Marasinghe |first1=Sandasen |last2=Jayamanna |first2=Kamal |title=Historic victory for SLPP - JO |url=http://www.dailynews.lk/2018/02/12/local/142556/historic-victory-slpp-jo |accessdate=26 June 2018 |agency=Daily News |date=12 Feb 2018}}&lt;/ref&gt;
| newspaper        = 
| student_wing     = පොදුජන ශිෂ්‍ය සංගමය
| youth_wing       = පොදුජන තරුණ පෙරමුණ
| membership_year  = 
| membership       = 
| ideology         = [[සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය]](නමට පමණි)&lt;ref&gt;https://www.business-standard.com/article/international/don-t-buy-lankan-assets-may-nationalise-jvs-if-i-come-to-power-rajapaksa-118080300391_1.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.sundaytimes.lk/100627/Columns/eco.html&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[ජාතිවාදය]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Perera|first1=Jehan|title=Prevent Vicious Cycle From Re-Emerging After Election|url=http://www.peace-srilanka.org/media-centre/political-commentary/item/518-prevent-vicious-cycle-from-re-emerging-after-election-jehan-perera|website=peace-srilanka.org|publisher=The National Peace Council of Sri Lanka|accessdate=30 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Jayakody|first1=Rasika|title=Week of Masqueraders|url=http://www.sundayobserver.lk/2017/10/08/features/week-masqueraders|accessdate=30 March 2018|agency=The Sunday Observer|publisher=sundayobserver.lk|date=8 October 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[සන්ධීය විරෝධී වාදය]]&lt;br /&gt;[[බඩගෝස්තරවාදය]]&lt;br /&gt;[[පවුල්වාදය]]&lt;br /&gt; [[අධිරාජ්‍ය විරෝධිවාදය]](නමට පමණි)
| position         = සමාජ: [[දක්ෂිණාංශික]]&lt;br /&gt;ආර්ථික: [[වාමාංශික]]&lt;ref&gt;http://www.ft.lk/columns/The-SLFP-s-crisis/4-645000&lt;/ref&gt;
| religion         = 
| national         = 
| international    = 
| european         = 
| europarl         = 
| affiliation1_title = 
| affiliation1     = 
| colors           = {{color box|brown}} මැරූන්
| seats1_title     = [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තුව]]
| seats1           = {{Composition bar|3|225|hex=Maroon}}
| seats2_title     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන|පළාත් පාලන ආයතන]]
| seats2           = 
| seats3_title     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන|පළාත් පාලන සභිකයන්]]
| seats3           = {{Composition bar|742|8793|hex=Maroon}}
| symbol           = &lt;small&gt;මල් පොහොට්ටුව&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[File:SlpjpLogo.jpg|125px]]
| website          = http://www.podujanaperamuna.lk
| country          = ශ්‍රී ලංකාව
| footnotes        = 
}}
 
'''ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ''' ({{බස-en|The Sri Lanka People's Front}} ; {{බස-ta|இலங்கை பொதுஜன முன்னணி}},'''SLPP''') යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] දේශපාලන පෙරමුණකි. 
එය 2019 සිට 2022 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පාලක පක්ෂය වූ අතර 2020 සිට 2024 දක්වා [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තුව]] හි විශාලතම පක්ෂය විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-06 |title=Sri Lanka ruling party to announce presidential candidate on Aug 07 |url=https://economynext.com/sri-lanka-ruling-party-to-announce-presidential-candidate-on-aug-07-175478/ |access-date=2024-09-27 |website=EconomyNext |language=en}}&lt;/ref&gt; මීට පෙර '''ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ'''  සහ '''අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ'''  ලෙස හැඳින්වු සුළු දේශපාලන පක්ෂයක් වූ එය, 2016 දී ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ලෙස නැවත ආරම්භ කරන ලදි. එහිදී [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය|එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ]] හිටපු නායක [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] සහ ඔහුට පක්ෂපාතී සාමාජිකයින් මෙම පක්ෂයට පැමිණියේය.&lt;ref name=&quot;Jayakody 2017&quot;&gt;{{cite news |last=Jayakody |first=Rasika |title=Week of Masqueraders |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2017/10/08/features/week-masqueraders |access-date=30 March 2018 |newspaper=The Sunday Observer |date=8 October 2017}}&lt;/ref&gt;

මෙම පක්ෂය පිහිටුවන ලද්දේ [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]] (SLFP) පක්ෂයෙන් වෙන්වීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. එසේම මධ්‍ය-වාමාංශික සහ [[සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදය|සිංහල ‌ජාතිකවාදී]] මතවාදයක් දරයි.&lt;ref name=&quot;Srinivasan 2019&quot;/&gt; ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ දෘෂ්ටිවාදයේ සමහර අංග ඇති නමුත් එහි ආර්ථික දැක්ම වෙනස් වේ. එය ශ්‍රී ලංකාවේ ෆෙඩරල්වාදයට විරුද්ධ වේ.&lt;ref name=&quot;Srinivasan 2019&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Jeyaraj 2019&quot;/&gt; පක්ෂයේ නායකත්වය දරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] විසිනි. සාගර කාරියවසම් පක්ෂයේ මහලේකම්වරයා වේ. නිදහස් මහජන කොංග්‍රසය පිහිටුවීමට පෙර [[ජී.එල්. පීරිස්]] පක්ෂයේ සභාපතිවරයා විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adaderana.lk/news/57006/mahinda-made-leader-of-slpp|title=Mahinda made Leader of SLPP|website=Ada Derana|date=11 August 2019|access-date=12 July 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sri Lanka Podujana Peramuna|url=http://www.slelections.gov.lk/web/index.php/en/sri-lanka-national-front?|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt;

== පසුබිම ==
=== ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ ===
[[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2001|2001 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] රට පුරා මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 15 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ තරඟ කළේය. ඡන්ද 719 ක් (ප්‍රකාශිත සියලුම ඡන්ද වලින් 0.01% ක් පමණ) ලබා ගැනීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ එක ආසනයක්වත් දිනා ගැනීමට එම පක්ෂය අසමත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2001|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/Parliamentary_Elections_2001.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 17 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ නැවත තරඟ කළ නමුත් ඡන්ද 493 ක් (0.01%) ලබා ගැනීමෙන් පසු නැවත වරක් පාර්ලිමේන්තුවේ කිසිදු ආසනයක් දිනා ගැනීමට අපොහොසත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2004|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/Parliamentary_Elections_2004.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; නායක විමල් ගීගනගේ [[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2005|2005 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයට]] තරඟ කළ අතර ඡන්ද 6,639 ක් (0.07%) ලබා ගැනීමෙන් පසු අටවන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results Of Presidential Election – 2005 (Summary)|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/past-presidential-election-results/result-of-presidential-election-2005(summary).pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

[[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010|2010 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 19 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය තරඟ කළ නමුත් රට පුරා ඡන්ද 5,313 ක් (0.07%) ලබා ගැනීමෙන් පසු පාර්ලිමේන්තුවේ කිසිදු ආසනයක් දිනා ගැනීමට අපොහොසත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2010|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/GE/ParliamentaryElections2010.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; ගීගනගේ [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරණය, 2015|2015 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී]] තරඟ කළ අතර ඡන්ද 1,826 ක් (0.02%) ලබා ගැනීමෙන් පසු 19 වන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results Of Presidential Election –2015 |url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/PresidentialElections2015.pdf |publisher=Election Commission of Sri Lanka |access-date=17 December 2017 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

=== අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ ===
2015 දී, ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ එහි නම '''අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ''' ලෙසත් එහි සංකේතය ක්‍රිකට් පිත්තෙන් මල් පොහොට්ටුවක් ලෙසත් වෙනස් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=If UPFA nomination foils; Mahinda prepared to contest through 'budding flower'|url=http://www.adaderana.lk/news/31507/if-upfa-nomination-foils-mahinda-prepared-to-contest-through-budding-flower|access-date=17 December 2017|work=[[Ada Derana]]|date=7 July 2015|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=G.L. Peiris to Chair Sri Lanka Podujana Peramuna changed|url=https://puvath.lk/news/217763/hl/en|access-date=17 December 2016|work=Puvath.lk|date=November 2016|archive-date=27 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927050359/https://puvath.lk/news/217763/hl/en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2016 මුල් භාගයේදී, නායක ගීගනගේ පක්ෂ නායකත්වයේ වෙනසක් ඉක්මනින් සිදුවනු ඇති බවට ඉඟි කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Fernando |first1=Tharushan |title=Contention in political circles over budding new political party |url=http://newsfirst.lk/english/2016/02/contention-in-political-circles-over-budding-new-political-party/127076 |access-date=17 December 2017 |work=[[News First]] |date=2 February 2016 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
=== ආරම්භය ===
2016 නොවැම්බර් මාසයේදී, අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ, [[ඒකාබද්ධ විපක්ෂය (ශ්‍රී ලංකාව)|ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ]] දේශපාලන පෙරමුණක් වන '''ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ''' ලෙස නැවත ආරම්භ කළ අතර, එහි සභාපතිවරයා ලෙස රටේ හිටපු විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය [[ජී.එල්. පීරිස්]] පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|title=GL named Chairman of Podujana Peramuna|url=http://www.dailymirror.lk/article/GL-named-Chairman-of-Podujana-Peramuna-118561.html|access-date=17 December 2017|work=[[The Daily Mirror (Sri Lanka)|The Daily Mirror]]|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Sri Abeyratne|first1=Dharma|title=Renamed political party under GL's chairmanship|url=https://dailynews.lk/2016/11/03/law-order/97935?page=10|access-date=17 December 2017|work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]]|date=3 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ]] හිටපු සංවිධායක සහ හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] සහ ඔහුගේ සහෝදරයා වන හිටපු ආරක්ෂක ලේකම් [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]ගේ නීතිඥයා ලෙස කටයුතු කල සාගර කාරියවසම් පක්ෂ ලේකම් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Jayakody |first1=Rasika |date=14 February 2016 |title=SLFP cracks down on dissidents as pro-MR party suffers birth-pangs |work=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] |location=Colombo, Sri Lanka |url=https://archives.sundayobserver.lk/2016/02/14/fea01.asp |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Fonseka |first1=Piyumi |date=26 July 2015 |title=MR sends Letters of Demand |work=[[The Daily Mirror (Sri Lanka)|The Daily Mirror]] |location=Colombo, Sri Lanka |url=http://www.dailymirror.lk/80961/mr-sends-letters-of-demand |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ramakrishnan |first1=T. |date=24 April 2015 |title=Gotabaya Rajapaksa appears before anti-graft body |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-international/gotabaya-rajapaksa-appears-before-antigraft-body/article7135854.ece |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt; මල් පොහොට්ටුව පක්ෂයේ සංකේතය ලෙස පැවතුනි.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Dharmasena|first1=Ranil|title=Sri Lanka Podujana Peramuna formed|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=154867|access-date=17 December 2017|work=[[The Island (Sri Lanka)|The Island]]|date=3 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title='Our Sri Lanka Freedom Front' changes name; GL named Chairman|url=http://www.adaderana.lk/news/37661/our-sri-lanka-freedom-front-changes-name-gl-named-chairman|access-date=17 December 2017|work=[[Ada Derana]]|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt; [[මහින්ද රාජපක්ෂ|මහින්ද රාජපක්ෂගේ]] තවත් සහෝදරයෙකු වන [[බැසිල් රාජපක්ෂ]], එය නැවත දියත් කිරීමෙන් ටික කලකට පසු ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට එක් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Basil Rajapaksa Joins Sri Lanka Podujana Permauna|url=http://www.hirunews.lk/147705/basil-rajapaksa-joins-sri-lanka-podujana-peramuna|access-date=17 December 2017|work=Hiru News|date=17 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

=== මැතිවරණ ජයග්‍රහණ ===
[[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2018|2018 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී,]] පුදුම සහගත ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ 40% ක බහුතර ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින්, වැඩිම මන්ත්‍රීවරුන් සහ පළාත් පාලන ආයතන ඇති පක්ෂය බවට පත්විය;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Imtiaz|first=Zahrah|date=14 February 2018|url=http://www.dailynews.lk/2018/02/14/local/142796/over-180-local-govt-hung-councils|title=Over 180 Local Govt. hung councils|work=Daily News|location=Colombo, Sri Lanka|access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kanakarathna|first=Thilanka|date=6 March 2018|url=http://www.dailymirror.lk/article/LG-Election-SLPP-obtained-votes-media-miscalculated-Champika-146817.html|title=LG Election: SLPP obtained 40% votes; media miscalculated: Champika|work=The Daily Mirror|location=Colombo, Sri Lankaaccess-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt; ඔවුන් මහ නගර සභා, නගර සභා සහ ප්‍රාදේශීය සභා ඇතුළුව පළාත් පාලන ආයතන 239 ක් දිනා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dailymirror.lk/article/SLPP-wins-LG-bodies-UNP--145619.html|title=SLPP wins 239 LG bodies, UNP 41|work=Daily Mirror|location=Colombo, Sri Lanka|access-date=14 July 2023}}&lt;/ref&gt;  ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ එහි මල් පොහොට්ටුවේ සංකේතය යටතේ මැතිවරණයට තරඟ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Podu Jana Peramuna submits nominations|url=https://www.newsradio.lk/2017/12/13/podu-jana-peramuna-submits-nominations/|access-date=7 January 2017|work=News Radio|date=13 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180107175102/https://www.newsradio.lk/2017/12/13/podu-jana-peramuna-submits-nominations/ |archive-date=2018-01-07}}&lt;/ref&gt; 2019 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී, රාජපක්ෂවරුන්ගේ බාල සහෝදරයා වු [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ අපේක්ෂකයා ලෙස මැතිවරණයට තරඟ කර මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කර ශ්‍රී ලංකාවේ නව ජනාධිපතිවරයා ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.economist.com/asia/2020/03/05/sri-lankas-ruling-party-calls-an-election-hoping-for-a-landslide|title = Sri Lanka's ruling party calls an election, hoping for a landslide|newspaper = The Economist|date = 5 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/11/17/world/asia/sri-lanka-Gotabaya-Rajapaksa-election.html|title = Gotabaya Rajapaksa Wins Sri Lanka Presidential Election|newspaper = The New York Times|date = 17 November 2019|last1 = Bastians|first1 = Dharisha|last2 = Schultz|first2 = Kai}}&lt;/ref&gt; 2020 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ අතිවිශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් සහ පාර්ලිමේන්තුවේ පැහැදිලි බහුතරයක් ලබා ගනිමින් පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 116 ක් දිනා ගත්තේය. රාජපක්ෂ පවුලේ සාමාජිකයින් පස් දෙනෙකු පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන දිනා ගත් අතර, හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] ශ්‍රී ලංකාවේ නව අගමැති ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/8/9/mahinda-rajapaksa-sworn-in-as-sri-lankas-pm-after-record-victory|title = Mahinda Rajapaksa sworn in as Sri Lanka's PM}}&lt;/ref&gt;

== මැතිවරණ ඉතිහාසය ==
===ජනාධිපතිවරණ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | අපේක්ෂකයා
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ප්‍රතිඵලය
|-
|align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2005|'''2005''']] || විමල් ගීගනගේ || align=right| 6,639 || align=right| 0.07% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2015|'''2015''']] || විමල් ගීගනගේ || align=right| 1,826 || align=right| 0.02% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය |'''2019''']] || '''[[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]''' || align=right| '''6,924,255'''|| align=right| '''52.25%'''|| {{yes2|ජය}}
|-
|rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2022|'''2022''']]{{efn|මෙය වක්‍ර මැතිවරණයක් විය. මෙම මැතිවරණයේදී, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ එක් කොටසක් එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] මහතාට සහාය දැක්වූ අතර, අනෙක් කොටස ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ [[ඩලස් අලහප්පෙරුම]] මහතාට සහාය දැක්වීය.}}
|'''[[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]ට සහය දැක්විය'''
|align=right|'''134 (පා.ම)'''
|align=right|'''61.19%'''
|{{yes2|ජය}}
|-
|[[ඩලස් අලහප්පෙරුම]] || align=right| 82 (පා.ම) || align=right| 37.44% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[2024 Sri Lankan presidential election|'''2024''']] || [[නාමල් රාජපක්ෂ]] || align=right| 342,781 || align=right| 2.57% || {{no2|පරාජය}}
|}

===පාර්ලිමේන්තු===
{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | දිනූ ආසන
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | +/–
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | නායක
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ප්‍රතිඵලය
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2001|2001]]
|align=center| 719
|align=center| 0.01%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004]]
|align=center| 493
|align=center| 0.01%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{steady}}
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010|2010]]
|align=center| 5,313
|align=center| 0.07%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{steady}}
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2020|2020]]
|6,853,690
|59.09%
|{{composition bar|145|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}{{efn|[[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] විසින් දිනාගත් මුළු ආසන සංඛ්‍යාව, SLPP පමණක් ආසන 100ක් දිනා ගත්තේය.}}
|{{increase}} 145
|rowspan=2|[[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
|{{yes2|ආණ්ඩුව}}
|-
![[2024 Sri Lankan parliamentary election|2024]]
|350,429
|3.14%
|{{composition bar|3|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 142
|{{no2|විපක්ෂය}}
|}

===පළාත් පාලන===
{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | සභා මන්ත්‍රීවරු
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | පළාත් පාලන ආයතන
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | +/–
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | නායකයා
|-
![[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2018|2018]]
|align=center| 5,006,837
|align=center| 40.47%
|{{composition bar|3436|8327|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|231|341|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
| rowspan=&quot;4&quot; |[[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
|-
![[ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය, 2019 |2019 (ඇල්පිටිය)]]
|align=center| 23,372
|align=center| 56.3%
|{{composition bar|17|29|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|1|1|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
|-
![[ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය, 2024 |2024 (ඇල්පිටිය)]]
|align=center| 3,597
|align=center| 9.91%
|{{composition bar|3|30|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|0|1|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 14
|-
![[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2025|2025]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Local Authorities Election 2025 Results - Sri Lanka {{!}} Adaderana |url=https://election.adaderana.lk/local-authorities-election-2025/ |access-date=2025-05-07 |website=election.adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;
|954,517
|9.17%
|{{composition bar|742|7812|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|0|341|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 2,694
|}

== සටහන් ==
{{සටහන්ලැයිස්}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ}}

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ]]</text>
      <sha1>83fwcrq50lg7nsakz3dtzfn3e25f3v2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>788678</id>
      <parentid>788677</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T14:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oshanaya444</username>
        <id>74798</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>788678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31929" sha1="b9yca4wqjzquu2aqzbiej3pairbpzfm" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලන පක්ෂය
| name             = ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ
| native_name      = {{lang|ta|இலங்கை பொதுஜன முன்னணி}}&lt;br/&gt;{{lang|en|Sri Lanka Podujana Peramuna}}
| logo             = Sri Lanka Podujana Peramuna logo.png
| flag             = 
| logo_size        = 175px
| colorcode        = maroon
| leader           = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]]{{Efn|[[Mahinda Rajapaksa]] is considered to be the real leader of Sri Lanka Podujana Peramuna whilst its official leader [[G. L. Peiris]] is considered to be Rajapaksa's proxy.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sri Lanka’s Local Government Polls: Time To Send Signals|url=http://www.sundaytimes.lk/article/1037517/sri-lankas-local-government-polls-time-to-send-signals|accessdate=14 january 2018|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|date=9 January 2018|location=Colombo, Sri Lanka|archive-date=10 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190810211503/http://www.sundaytimes.lk/article/1037517/sri-lankas-local-government-polls-time-to-send-signals|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Liyanagama|first1=Lakdev|title=Waiting to Vote|url=http://www.dailynews.lk/2017/07/06/features/121063/waiting-vote?page=4|accessdate=14 January 2018|work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]]|date=6 July 2017 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;}}
| chairperson      = [[ජී.එල්. පීරිස්]]
| secretary        = [[සාගර කාරියවසම්]]
| founder          = [[බැසිල් රාජපක්ෂ]]
| slogan           = අපි අපේ රට හදමු
| founded          = 2016
| dissolved        = 
| merger           = 
| predecessor      = [[ඒකාබද්ධ විපක්ෂය]]
| split            = [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]],[[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]]
| merged           = 
| successor        = 
| headquarters     = 1316 නෙළුම් මාවත, ජයන්තිපුර, [[බත්තරමුල්ල]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Contact |url=http://slpyf.lk/contact/ |website=Sri Lanka People's Youth Front |publisher=Sri Lanka Podujana Peramuna |accessdate=26 June 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Marasinghe |first1=Sandasen |last2=Jayamanna |first2=Kamal |title=Historic victory for SLPP - JO |url=http://www.dailynews.lk/2018/02/12/local/142556/historic-victory-slpp-jo |accessdate=26 June 2018 |agency=Daily News |date=12 Feb 2018}}&lt;/ref&gt;
| newspaper        = 
| student_wing     = පොදුජන ශිෂ්‍ය සංගමය
| youth_wing       = පොදුජන තරුණ පෙරමුණ
| membership_year  = 
| membership       = 
| ideology         = [[සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය]](නමට පමණි)&lt;ref&gt;https://www.business-standard.com/article/international/don-t-buy-lankan-assets-may-nationalise-jvs-if-i-come-to-power-rajapaksa-118080300391_1.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.sundaytimes.lk/100627/Columns/eco.html&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[ජාතිවාදය]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Perera|first1=Jehan|title=Prevent Vicious Cycle From Re-Emerging After Election|url=http://www.peace-srilanka.org/media-centre/political-commentary/item/518-prevent-vicious-cycle-from-re-emerging-after-election-jehan-perera|website=peace-srilanka.org|publisher=The National Peace Council of Sri Lanka|accessdate=30 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Jayakody|first1=Rasika|title=Week of Masqueraders|url=http://www.sundayobserver.lk/2017/10/08/features/week-masqueraders|accessdate=30 March 2018|agency=The Sunday Observer|publisher=sundayobserver.lk|date=8 October 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[බඩගෝස්තරවාදය]]&lt;br /&gt;[[අවස්ථාවාදය]]&lt;br /&gt;[[පවුල්වාදය]]&lt;br /&gt; [[අධිරාජ්‍ය විරෝධිවාදය]](නමට පමණි)
| position         = සමාජ: [[දක්ෂිණාංශික]]&lt;br /&gt;ආර්ථික: [[වාමාංශික]]&lt;ref&gt;http://www.ft.lk/columns/The-SLFP-s-crisis/4-645000&lt;/ref&gt;
| religion         = 
| national         = 
| international    = 
| european         = 
| europarl         = 
| affiliation1_title = 
| affiliation1     = 
| colors           = {{color box|brown}} මැරූන්
| seats1_title     = [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තුව]]
| seats1           = {{Composition bar|3|225|hex=Maroon}}
| seats2_title     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන|පළාත් පාලන ආයතන]]
| seats2           = 
| seats3_title     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන|පළාත් පාලන සභිකයන්]]
| seats3           = {{Composition bar|742|8793|hex=Maroon}}
| symbol           = &lt;small&gt;මල් පොහොට්ටුව&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[File:SlpjpLogo.jpg|125px]]
| website          = http://www.podujanaperamuna.lk
| country          = ශ්‍රී ලංකාව
| footnotes        = 
}}
 
'''ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ''' ({{බස-en|The Sri Lanka People's Front}} ; {{බස-ta|இலங்கை பொதுஜன முன்னணி}},'''SLPP''') යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] දේශපාලන පෙරමුණකි. 
එය 2019 සිට 2022 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පාලක පක්ෂය වූ අතර 2020 සිට 2024 දක්වා [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තුව]] හි විශාලතම පක්ෂය විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-06 |title=Sri Lanka ruling party to announce presidential candidate on Aug 07 |url=https://economynext.com/sri-lanka-ruling-party-to-announce-presidential-candidate-on-aug-07-175478/ |access-date=2024-09-27 |website=EconomyNext |language=en}}&lt;/ref&gt; මීට පෙර '''ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ'''  සහ '''අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ'''  ලෙස හැඳින්වු සුළු දේශපාලන පක්ෂයක් වූ එය, 2016 දී ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ලෙස නැවත ආරම්භ කරන ලදි. එහිදී [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය|එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ]] හිටපු නායක [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] සහ ඔහුට පක්ෂපාතී සාමාජිකයින් මෙම පක්ෂයට පැමිණියේය.&lt;ref name=&quot;Jayakody 2017&quot;&gt;{{cite news |last=Jayakody |first=Rasika |title=Week of Masqueraders |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2017/10/08/features/week-masqueraders |access-date=30 March 2018 |newspaper=The Sunday Observer |date=8 October 2017}}&lt;/ref&gt;

මෙම පක්ෂය පිහිටුවන ලද්දේ [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]] (SLFP) පක්ෂයෙන් වෙන්වීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. එසේම මධ්‍ය-වාමාංශික සහ [[සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදය|සිංහල ‌ජාතිකවාදී]] මතවාදයක් දරයි.&lt;ref name=&quot;Srinivasan 2019&quot;/&gt; ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ දෘෂ්ටිවාදයේ සමහර අංග ඇති නමුත් එහි ආර්ථික දැක්ම වෙනස් වේ. එය ශ්‍රී ලංකාවේ ෆෙඩරල්වාදයට විරුද්ධ වේ.&lt;ref name=&quot;Srinivasan 2019&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Jeyaraj 2019&quot;/&gt; පක්ෂයේ නායකත්වය දරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] විසිනි. සාගර කාරියවසම් පක්ෂයේ මහලේකම්වරයා වේ. නිදහස් මහජන කොංග්‍රසය පිහිටුවීමට පෙර [[ජී.එල්. පීරිස්]] පක්ෂයේ සභාපතිවරයා විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adaderana.lk/news/57006/mahinda-made-leader-of-slpp|title=Mahinda made Leader of SLPP|website=Ada Derana|date=11 August 2019|access-date=12 July 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sri Lanka Podujana Peramuna|url=http://www.slelections.gov.lk/web/index.php/en/sri-lanka-national-front?|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt;

== පසුබිම ==
=== ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ ===
[[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2001|2001 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] රට පුරා මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 15 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ තරඟ කළේය. ඡන්ද 719 ක් (ප්‍රකාශිත සියලුම ඡන්ද වලින් 0.01% ක් පමණ) ලබා ගැනීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ එක ආසනයක්වත් දිනා ගැනීමට එම පක්ෂය අසමත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2001|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/Parliamentary_Elections_2001.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 17 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ නැවත තරඟ කළ නමුත් ඡන්ද 493 ක් (0.01%) ලබා ගැනීමෙන් පසු නැවත වරක් පාර්ලිමේන්තුවේ කිසිදු ආසනයක් දිනා ගැනීමට අපොහොසත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2004|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/Parliamentary_Elections_2004.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; නායක විමල් ගීගනගේ [[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2005|2005 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයට]] තරඟ කළ අතර ඡන්ද 6,639 ක් (0.07%) ලබා ගැනීමෙන් පසු අටවන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results Of Presidential Election – 2005 (Summary)|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/past-presidential-election-results/result-of-presidential-election-2005(summary).pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

[[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010|2010 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 19 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය තරඟ කළ නමුත් රට පුරා ඡන්ද 5,313 ක් (0.07%) ලබා ගැනීමෙන් පසු පාර්ලිමේන්තුවේ කිසිදු ආසනයක් දිනා ගැනීමට අපොහොසත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2010|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/GE/ParliamentaryElections2010.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; ගීගනගේ [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරණය, 2015|2015 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී]] තරඟ කළ අතර ඡන්ද 1,826 ක් (0.02%) ලබා ගැනීමෙන් පසු 19 වන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results Of Presidential Election –2015 |url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/PresidentialElections2015.pdf |publisher=Election Commission of Sri Lanka |access-date=17 December 2017 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

=== අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ ===
2015 දී, ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ එහි නම '''අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ''' ලෙසත් එහි සංකේතය ක්‍රිකට් පිත්තෙන් මල් පොහොට්ටුවක් ලෙසත් වෙනස් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=If UPFA nomination foils; Mahinda prepared to contest through 'budding flower'|url=http://www.adaderana.lk/news/31507/if-upfa-nomination-foils-mahinda-prepared-to-contest-through-budding-flower|access-date=17 December 2017|work=[[Ada Derana]]|date=7 July 2015|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=G.L. Peiris to Chair Sri Lanka Podujana Peramuna changed|url=https://puvath.lk/news/217763/hl/en|access-date=17 December 2016|work=Puvath.lk|date=November 2016|archive-date=27 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927050359/https://puvath.lk/news/217763/hl/en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2016 මුල් භාගයේදී, නායක ගීගනගේ පක්ෂ නායකත්වයේ වෙනසක් ඉක්මනින් සිදුවනු ඇති බවට ඉඟි කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Fernando |first1=Tharushan |title=Contention in political circles over budding new political party |url=http://newsfirst.lk/english/2016/02/contention-in-political-circles-over-budding-new-political-party/127076 |access-date=17 December 2017 |work=[[News First]] |date=2 February 2016 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
=== ආරම්භය ===
2016 නොවැම්බර් මාසයේදී, අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ, [[ඒකාබද්ධ විපක්ෂය (ශ්‍රී ලංකාව)|ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ]] දේශපාලන පෙරමුණක් වන '''ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ''' ලෙස නැවත ආරම්භ කළ අතර, එහි සභාපතිවරයා ලෙස රටේ හිටපු විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය [[ජී.එල්. පීරිස්]] පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|title=GL named Chairman of Podujana Peramuna|url=http://www.dailymirror.lk/article/GL-named-Chairman-of-Podujana-Peramuna-118561.html|access-date=17 December 2017|work=[[The Daily Mirror (Sri Lanka)|The Daily Mirror]]|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Sri Abeyratne|first1=Dharma|title=Renamed political party under GL's chairmanship|url=https://dailynews.lk/2016/11/03/law-order/97935?page=10|access-date=17 December 2017|work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]]|date=3 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ]] හිටපු සංවිධායක සහ හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] සහ ඔහුගේ සහෝදරයා වන හිටපු ආරක්ෂක ලේකම් [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]ගේ නීතිඥයා ලෙස කටයුතු කල සාගර කාරියවසම් පක්ෂ ලේකම් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Jayakody |first1=Rasika |date=14 February 2016 |title=SLFP cracks down on dissidents as pro-MR party suffers birth-pangs |work=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] |location=Colombo, Sri Lanka |url=https://archives.sundayobserver.lk/2016/02/14/fea01.asp |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Fonseka |first1=Piyumi |date=26 July 2015 |title=MR sends Letters of Demand |work=[[The Daily Mirror (Sri Lanka)|The Daily Mirror]] |location=Colombo, Sri Lanka |url=http://www.dailymirror.lk/80961/mr-sends-letters-of-demand |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ramakrishnan |first1=T. |date=24 April 2015 |title=Gotabaya Rajapaksa appears before anti-graft body |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-international/gotabaya-rajapaksa-appears-before-antigraft-body/article7135854.ece |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt; මල් පොහොට්ටුව පක්ෂයේ සංකේතය ලෙස පැවතුනි.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Dharmasena|first1=Ranil|title=Sri Lanka Podujana Peramuna formed|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=154867|access-date=17 December 2017|work=[[The Island (Sri Lanka)|The Island]]|date=3 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title='Our Sri Lanka Freedom Front' changes name; GL named Chairman|url=http://www.adaderana.lk/news/37661/our-sri-lanka-freedom-front-changes-name-gl-named-chairman|access-date=17 December 2017|work=[[Ada Derana]]|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt; [[මහින්ද රාජපක්ෂ|මහින්ද රාජපක්ෂගේ]] තවත් සහෝදරයෙකු වන [[බැසිල් රාජපක්ෂ]], එය නැවත දියත් කිරීමෙන් ටික කලකට පසු ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට එක් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Basil Rajapaksa Joins Sri Lanka Podujana Permauna|url=http://www.hirunews.lk/147705/basil-rajapaksa-joins-sri-lanka-podujana-peramuna|access-date=17 December 2017|work=Hiru News|date=17 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

=== මැතිවරණ ජයග්‍රහණ ===
[[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2018|2018 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී,]] පුදුම සහගත ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ 40% ක බහුතර ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින්, වැඩිම මන්ත්‍රීවරුන් සහ පළාත් පාලන ආයතන ඇති පක්ෂය බවට පත්විය;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Imtiaz|first=Zahrah|date=14 February 2018|url=http://www.dailynews.lk/2018/02/14/local/142796/over-180-local-govt-hung-councils|title=Over 180 Local Govt. hung councils|work=Daily News|location=Colombo, Sri Lanka|access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kanakarathna|first=Thilanka|date=6 March 2018|url=http://www.dailymirror.lk/article/LG-Election-SLPP-obtained-votes-media-miscalculated-Champika-146817.html|title=LG Election: SLPP obtained 40% votes; media miscalculated: Champika|work=The Daily Mirror|location=Colombo, Sri Lankaaccess-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt; ඔවුන් මහ නගර සභා, නගර සභා සහ ප්‍රාදේශීය සභා ඇතුළුව පළාත් පාලන ආයතන 239 ක් දිනා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dailymirror.lk/article/SLPP-wins-LG-bodies-UNP--145619.html|title=SLPP wins 239 LG bodies, UNP 41|work=Daily Mirror|location=Colombo, Sri Lanka|access-date=14 July 2023}}&lt;/ref&gt;  ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ එහි මල් පොහොට්ටුවේ සංකේතය යටතේ මැතිවරණයට තරඟ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Podu Jana Peramuna submits nominations|url=https://www.newsradio.lk/2017/12/13/podu-jana-peramuna-submits-nominations/|access-date=7 January 2017|work=News Radio|date=13 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180107175102/https://www.newsradio.lk/2017/12/13/podu-jana-peramuna-submits-nominations/ |archive-date=2018-01-07}}&lt;/ref&gt; 2019 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී, රාජපක්ෂවරුන්ගේ බාල සහෝදරයා වු [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ අපේක්ෂකයා ලෙස මැතිවරණයට තරඟ කර මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කර ශ්‍රී ලංකාවේ නව ජනාධිපතිවරයා ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.economist.com/asia/2020/03/05/sri-lankas-ruling-party-calls-an-election-hoping-for-a-landslide|title = Sri Lanka's ruling party calls an election, hoping for a landslide|newspaper = The Economist|date = 5 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/11/17/world/asia/sri-lanka-Gotabaya-Rajapaksa-election.html|title = Gotabaya Rajapaksa Wins Sri Lanka Presidential Election|newspaper = The New York Times|date = 17 November 2019|last1 = Bastians|first1 = Dharisha|last2 = Schultz|first2 = Kai}}&lt;/ref&gt; 2020 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ අතිවිශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් සහ පාර්ලිමේන්තුවේ පැහැදිලි බහුතරයක් ලබා ගනිමින් පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 116 ක් දිනා ගත්තේය. රාජපක්ෂ පවුලේ සාමාජිකයින් පස් දෙනෙකු පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන දිනා ගත් අතර, හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] ශ්‍රී ලංකාවේ නව අගමැති ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/8/9/mahinda-rajapaksa-sworn-in-as-sri-lankas-pm-after-record-victory|title = Mahinda Rajapaksa sworn in as Sri Lanka's PM}}&lt;/ref&gt;

== මැතිවරණ ඉතිහාසය ==
===ජනාධිපතිවරණ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | අපේක්ෂකයා
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ප්‍රතිඵලය
|-
|align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2005|'''2005''']] || විමල් ගීගනගේ || align=right| 6,639 || align=right| 0.07% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2015|'''2015''']] || විමල් ගීගනගේ || align=right| 1,826 || align=right| 0.02% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය |'''2019''']] || '''[[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]''' || align=right| '''6,924,255'''|| align=right| '''52.25%'''|| {{yes2|ජය}}
|-
|rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2022|'''2022''']]{{efn|මෙය වක්‍ර මැතිවරණයක් විය. මෙම මැතිවරණයේදී, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ එක් කොටසක් එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] මහතාට සහාය දැක්වූ අතර, අනෙක් කොටස ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ [[ඩලස් අලහප්පෙරුම]] මහතාට සහාය දැක්වීය.}}
|'''[[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]ට සහය දැක්විය'''
|align=right|'''134 (පා.ම)'''
|align=right|'''61.19%'''
|{{yes2|ජය}}
|-
|[[ඩලස් අලහප්පෙරුම]] || align=right| 82 (පා.ම) || align=right| 37.44% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[2024 Sri Lankan presidential election|'''2024''']] || [[නාමල් රාජපක්ෂ]] || align=right| 342,781 || align=right| 2.57% || {{no2|පරාජය}}
|}

===පාර්ලිමේන්තු===
{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | දිනූ ආසන
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | +/–
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | නායක
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ප්‍රතිඵලය
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2001|2001]]
|align=center| 719
|align=center| 0.01%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004]]
|align=center| 493
|align=center| 0.01%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{steady}}
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010|2010]]
|align=center| 5,313
|align=center| 0.07%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{steady}}
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2020|2020]]
|6,853,690
|59.09%
|{{composition bar|145|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}{{efn|[[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] විසින් දිනාගත් මුළු ආසන සංඛ්‍යාව, SLPP පමණක් ආසන 100ක් දිනා ගත්තේය.}}
|{{increase}} 145
|rowspan=2|[[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
|{{yes2|ආණ්ඩුව}}
|-
![[2024 Sri Lankan parliamentary election|2024]]
|350,429
|3.14%
|{{composition bar|3|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 142
|{{no2|විපක්ෂය}}
|}

===පළාත් පාලන===
{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | සභා මන්ත්‍රීවරු
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | පළාත් පාලන ආයතන
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | +/–
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | නායකයා
|-
![[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2018|2018]]
|align=center| 5,006,837
|align=center| 40.47%
|{{composition bar|3436|8327|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|231|341|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
| rowspan=&quot;4&quot; |[[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
|-
![[ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය, 2019 |2019 (ඇල්පිටිය)]]
|align=center| 23,372
|align=center| 56.3%
|{{composition bar|17|29|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|1|1|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
|-
![[ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය, 2024 |2024 (ඇල්පිටිය)]]
|align=center| 3,597
|align=center| 9.91%
|{{composition bar|3|30|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|0|1|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 14
|-
![[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2025|2025]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Local Authorities Election 2025 Results - Sri Lanka {{!}} Adaderana |url=https://election.adaderana.lk/local-authorities-election-2025/ |access-date=2025-05-07 |website=election.adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;
|954,517
|9.17%
|{{composition bar|742|7812|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|0|341|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 2,694
|}

== සටහන් ==
{{සටහන්ලැයිස්}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ}}

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ]]</text>
      <sha1>b9yca4wqjzquu2aqzbiej3pairbpzfm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>788679</id>
      <parentid>788678</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T14:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oshanaya444</username>
        <id>74798</id>
      </contributor>
      <origin>788679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31979" sha1="fqo2cfcof3vuff93nu5fwyzoiseky3k" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලන පක්ෂය
| name             = ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ
| native_name      = {{lang|ta|இலங்கை பொதுஜன முன்னணி}}&lt;br/&gt;{{lang|en|Sri Lanka Podujana Peramuna}}
| logo             = Sri Lanka Podujana Peramuna logo.png
| flag             = 
| logo_size        = 175px
| colorcode        = maroon
| leader           = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]]{{Efn|[[Mahinda Rajapaksa]] is considered to be the real leader of Sri Lanka Podujana Peramuna whilst its official leader [[G. L. Peiris]] is considered to be Rajapaksa's proxy.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sri Lanka’s Local Government Polls: Time To Send Signals|url=http://www.sundaytimes.lk/article/1037517/sri-lankas-local-government-polls-time-to-send-signals|accessdate=14 january 2018|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|date=9 January 2018|location=Colombo, Sri Lanka|archive-date=10 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190810211503/http://www.sundaytimes.lk/article/1037517/sri-lankas-local-government-polls-time-to-send-signals|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Liyanagama|first1=Lakdev|title=Waiting to Vote|url=http://www.dailynews.lk/2017/07/06/features/121063/waiting-vote?page=4|accessdate=14 January 2018|work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]]|date=6 July 2017 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;}}
| chairperson      = [[ජී.එල්. පීරිස්]]
| secretary        = [[සාගර කාරියවසම්]]
| founder          = [[බැසිල් රාජපක්ෂ]]
| slogan           = අපි අපේ රට හදමු
| founded          = 2016
| dissolved        = 
| merger           = 
| predecessor      = [[ඒකාබද්ධ විපක්ෂය]]
| split            = [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]],[[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]]
| merged           = 
| successor        = 
| headquarters     = 1316 නෙළුම් මාවත, ජයන්තිපුර, [[බත්තරමුල්ල]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Contact |url=http://slpyf.lk/contact/ |website=Sri Lanka People's Youth Front |publisher=Sri Lanka Podujana Peramuna |accessdate=26 June 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Marasinghe |first1=Sandasen |last2=Jayamanna |first2=Kamal |title=Historic victory for SLPP - JO |url=http://www.dailynews.lk/2018/02/12/local/142556/historic-victory-slpp-jo |accessdate=26 June 2018 |agency=Daily News |date=12 Feb 2018}}&lt;/ref&gt;
| newspaper        = 
| student_wing     = පොදුජන ශිෂ්‍ය සංගමය
| youth_wing       = පොදුජන තරුණ පෙරමුණ
| membership_year  = 
| membership       = 
| ideology         = [[සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය]](නමට පමණි)&lt;ref&gt;https://www.business-standard.com/article/international/don-t-buy-lankan-assets-may-nationalise-jvs-if-i-come-to-power-rajapaksa-118080300391_1.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.sundaytimes.lk/100627/Columns/eco.html&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[ජාතිවාදය]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Perera|first1=Jehan|title=Prevent Vicious Cycle From Re-Emerging After Election|url=http://www.peace-srilanka.org/media-centre/political-commentary/item/518-prevent-vicious-cycle-from-re-emerging-after-election-jehan-perera|website=peace-srilanka.org|publisher=The National Peace Council of Sri Lanka|accessdate=30 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Jayakody|first1=Rasika|title=Week of Masqueraders|url=http://www.sundayobserver.lk/2017/10/08/features/week-masqueraders|accessdate=30 March 2018|agency=The Sunday Observer|publisher=sundayobserver.lk|date=8 October 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[බඩගෝස්තරවාදය]]&lt;br /&gt;[[අවස්ථාවාදය]]&lt;br /&gt;[[පවුල්වාදය]]&lt;br /&gt; [[අධිරාජ්‍ය විරෝධිවාදය]](නමට පමණි)
| position         = සමාජ: [[ඒකාධිපති දක්ෂිණාංශික]]&lt;br /&gt;ආර්ථික: [[ඒකාධිපති වාමාංශික]]&lt;ref&gt;http://www.ft.lk/columns/The-SLFP-s-crisis/4-645000&lt;/ref&gt;
| religion         = 
| national         = 
| international    = 
| european         = 
| europarl         = 
| affiliation1_title = 
| affiliation1     = 
| colors           = {{color box|brown}} මැරූන්
| seats1_title     = [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තුව]]
| seats1           = {{Composition bar|3|225|hex=Maroon}}
| seats2_title     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන|පළාත් පාලන ආයතන]]
| seats2           = 
| seats3_title     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන|පළාත් පාලන සභිකයන්]]
| seats3           = {{Composition bar|742|8793|hex=Maroon}}
| symbol           = &lt;small&gt;මල් පොහොට්ටුව&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[File:SlpjpLogo.jpg|125px]]
| website          = http://www.podujanaperamuna.lk
| country          = ශ්‍රී ලංකාව
| footnotes        = 
}}
 
'''ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ''' ({{බස-en|The Sri Lanka People's Front}} ; {{බස-ta|இலங்கை பொதுஜன முன்னணி}},'''SLPP''') යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] දේශපාලන පෙරමුණකි. 
එය 2019 සිට 2022 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පාලක පක්ෂය වූ අතර 2020 සිට 2024 දක්වා [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තුව]] හි විශාලතම පක්ෂය විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-06 |title=Sri Lanka ruling party to announce presidential candidate on Aug 07 |url=https://economynext.com/sri-lanka-ruling-party-to-announce-presidential-candidate-on-aug-07-175478/ |access-date=2024-09-27 |website=EconomyNext |language=en}}&lt;/ref&gt; මීට පෙර '''ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ'''  සහ '''අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ'''  ලෙස හැඳින්වු සුළු දේශපාලන පක්ෂයක් වූ එය, 2016 දී ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ලෙස නැවත ආරම්භ කරන ලදි. එහිදී [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය|එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ]] හිටපු නායක [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] සහ ඔහුට පක්ෂපාතී සාමාජිකයින් මෙම පක්ෂයට පැමිණියේය.&lt;ref name=&quot;Jayakody 2017&quot;&gt;{{cite news |last=Jayakody |first=Rasika |title=Week of Masqueraders |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2017/10/08/features/week-masqueraders |access-date=30 March 2018 |newspaper=The Sunday Observer |date=8 October 2017}}&lt;/ref&gt;

මෙම පක්ෂය පිහිටුවන ලද්දේ [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]] (SLFP) පක්ෂයෙන් වෙන්වීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. එසේම මධ්‍ය-වාමාංශික සහ [[සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදය|සිංහල ‌ජාතිකවාදී]] මතවාදයක් දරයි.&lt;ref name=&quot;Srinivasan 2019&quot;/&gt; ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ දෘෂ්ටිවාදයේ සමහර අංග ඇති නමුත් එහි ආර්ථික දැක්ම වෙනස් වේ. එය ශ්‍රී ලංකාවේ ෆෙඩරල්වාදයට විරුද්ධ වේ.&lt;ref name=&quot;Srinivasan 2019&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Jeyaraj 2019&quot;/&gt; පක්ෂයේ නායකත්වය දරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] විසිනි. සාගර කාරියවසම් පක්ෂයේ මහලේකම්වරයා වේ. නිදහස් මහජන කොංග්‍රසය පිහිටුවීමට පෙර [[ජී.එල්. පීරිස්]] පක්ෂයේ සභාපතිවරයා විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adaderana.lk/news/57006/mahinda-made-leader-of-slpp|title=Mahinda made Leader of SLPP|website=Ada Derana|date=11 August 2019|access-date=12 July 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sri Lanka Podujana Peramuna|url=http://www.slelections.gov.lk/web/index.php/en/sri-lanka-national-front?|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt;

== පසුබිම ==
=== ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ ===
[[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2001|2001 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] රට පුරා මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 15 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ තරඟ කළේය. ඡන්ද 719 ක් (ප්‍රකාශිත සියලුම ඡන්ද වලින් 0.01% ක් පමණ) ලබා ගැනීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ එක ආසනයක්වත් දිනා ගැනීමට එම පක්ෂය අසමත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2001|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/Parliamentary_Elections_2001.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 17 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ නැවත තරඟ කළ නමුත් ඡන්ද 493 ක් (0.01%) ලබා ගැනීමෙන් පසු නැවත වරක් පාර්ලිමේන්තුවේ කිසිදු ආසනයක් දිනා ගැනීමට අපොහොසත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2004|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/Parliamentary_Elections_2004.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; නායක විමල් ගීගනගේ [[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2005|2005 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයට]] තරඟ කළ අතර ඡන්ද 6,639 ක් (0.07%) ලබා ගැනීමෙන් පසු අටවන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results Of Presidential Election – 2005 (Summary)|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/past-presidential-election-results/result-of-presidential-election-2005(summary).pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

[[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010|2010 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී]] මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 න් 19 ක් සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය තරඟ කළ නමුත් රට පුරා ඡන්ද 5,313 ක් (0.07%) ලබා ගැනීමෙන් පසු පාර්ලිමේන්තුවේ කිසිදු ආසනයක් දිනා ගැනීමට අපොහොසත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of Parliamentary General Election – 2010|url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/GE/ParliamentaryElections2010.pdf|publisher=Election Commission of Sri Lanka|access-date=17 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; ගීගනගේ [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරණය, 2015|2015 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී]] තරඟ කළ අතර ඡන්ද 1,826 ක් (0.02%) ලබා ගැනීමෙන් පසු 19 වන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results Of Presidential Election –2015 |url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/election_results/PE/PresidentialElections2015.pdf |publisher=Election Commission of Sri Lanka |access-date=17 December 2017 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

=== අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ ===
2015 දී, ශ්‍රී ලංකා ජාතික පෙරමුණ එහි නම '''අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ''' ලෙසත් එහි සංකේතය ක්‍රිකට් පිත්තෙන් මල් පොහොට්ටුවක් ලෙසත් වෙනස් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=If UPFA nomination foils; Mahinda prepared to contest through 'budding flower'|url=http://www.adaderana.lk/news/31507/if-upfa-nomination-foils-mahinda-prepared-to-contest-through-budding-flower|access-date=17 December 2017|work=[[Ada Derana]]|date=7 July 2015|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=G.L. Peiris to Chair Sri Lanka Podujana Peramuna changed|url=https://puvath.lk/news/217763/hl/en|access-date=17 December 2016|work=Puvath.lk|date=November 2016|archive-date=27 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927050359/https://puvath.lk/news/217763/hl/en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2016 මුල් භාගයේදී, නායක ගීගනගේ පක්ෂ නායකත්වයේ වෙනසක් ඉක්මනින් සිදුවනු ඇති බවට ඉඟි කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Fernando |first1=Tharushan |title=Contention in political circles over budding new political party |url=http://newsfirst.lk/english/2016/02/contention-in-political-circles-over-budding-new-political-party/127076 |access-date=17 December 2017 |work=[[News First]] |date=2 February 2016 |location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
=== ආරම්භය ===
2016 නොවැම්බර් මාසයේදී, අපේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පෙරමුණ, [[ඒකාබද්ධ විපක්ෂය (ශ්‍රී ලංකාව)|ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ]] දේශපාලන පෙරමුණක් වන '''ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ''' ලෙස නැවත ආරම්භ කළ අතර, එහි සභාපතිවරයා ලෙස රටේ හිටපු විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය [[ජී.එල්. පීරිස්]] පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|title=GL named Chairman of Podujana Peramuna|url=http://www.dailymirror.lk/article/GL-named-Chairman-of-Podujana-Peramuna-118561.html|access-date=17 December 2017|work=[[The Daily Mirror (Sri Lanka)|The Daily Mirror]]|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Sri Abeyratne|first1=Dharma|title=Renamed political party under GL's chairmanship|url=https://dailynews.lk/2016/11/03/law-order/97935?page=10|access-date=17 December 2017|work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]]|date=3 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ]] හිටපු සංවිධායක සහ හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] සහ ඔහුගේ සහෝදරයා වන හිටපු ආරක්ෂක ලේකම් [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]ගේ නීතිඥයා ලෙස කටයුතු කල සාගර කාරියවසම් පක්ෂ ලේකම් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Jayakody |first1=Rasika |date=14 February 2016 |title=SLFP cracks down on dissidents as pro-MR party suffers birth-pangs |work=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] |location=Colombo, Sri Lanka |url=https://archives.sundayobserver.lk/2016/02/14/fea01.asp |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Fonseka |first1=Piyumi |date=26 July 2015 |title=MR sends Letters of Demand |work=[[The Daily Mirror (Sri Lanka)|The Daily Mirror]] |location=Colombo, Sri Lanka |url=http://www.dailymirror.lk/80961/mr-sends-letters-of-demand |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ramakrishnan |first1=T. |date=24 April 2015 |title=Gotabaya Rajapaksa appears before anti-graft body |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-international/gotabaya-rajapaksa-appears-before-antigraft-body/article7135854.ece |access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt; මල් පොහොට්ටුව පක්ෂයේ සංකේතය ලෙස පැවතුනි.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Dharmasena|first1=Ranil|title=Sri Lanka Podujana Peramuna formed|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=154867|access-date=17 December 2017|work=[[The Island (Sri Lanka)|The Island]]|date=3 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title='Our Sri Lanka Freedom Front' changes name; GL named Chairman|url=http://www.adaderana.lk/news/37661/our-sri-lanka-freedom-front-changes-name-gl-named-chairman|access-date=17 December 2017|work=[[Ada Derana]]|date=2 November 2016}}&lt;/ref&gt; [[මහින්ද රාජපක්ෂ|මහින්ද රාජපක්ෂගේ]] තවත් සහෝදරයෙකු වන [[බැසිල් රාජපක්ෂ]], එය නැවත දියත් කිරීමෙන් ටික කලකට පසු ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට එක් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Basil Rajapaksa Joins Sri Lanka Podujana Permauna|url=http://www.hirunews.lk/147705/basil-rajapaksa-joins-sri-lanka-podujana-peramuna|access-date=17 December 2017|work=Hiru News|date=17 November 2016|location=Colombo, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

=== මැතිවරණ ජයග්‍රහණ ===
[[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2018|2018 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී,]] පුදුම සහගත ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ 40% ක බහුතර ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින්, වැඩිම මන්ත්‍රීවරුන් සහ පළාත් පාලන ආයතන ඇති පක්ෂය බවට පත්විය;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Imtiaz|first=Zahrah|date=14 February 2018|url=http://www.dailynews.lk/2018/02/14/local/142796/over-180-local-govt-hung-councils|title=Over 180 Local Govt. hung councils|work=Daily News|location=Colombo, Sri Lanka|access-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kanakarathna|first=Thilanka|date=6 March 2018|url=http://www.dailymirror.lk/article/LG-Election-SLPP-obtained-votes-media-miscalculated-Champika-146817.html|title=LG Election: SLPP obtained 40% votes; media miscalculated: Champika|work=The Daily Mirror|location=Colombo, Sri Lankaaccess-date=6 May 2018}}&lt;/ref&gt; ඔවුන් මහ නගර සභා, නගර සභා සහ ප්‍රාදේශීය සභා ඇතුළුව පළාත් පාලන ආයතන 239 ක් දිනා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dailymirror.lk/article/SLPP-wins-LG-bodies-UNP--145619.html|title=SLPP wins 239 LG bodies, UNP 41|work=Daily Mirror|location=Colombo, Sri Lanka|access-date=14 July 2023}}&lt;/ref&gt;  ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ එහි මල් පොහොට්ටුවේ සංකේතය යටතේ මැතිවරණයට තරඟ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Podu Jana Peramuna submits nominations|url=https://www.newsradio.lk/2017/12/13/podu-jana-peramuna-submits-nominations/|access-date=7 January 2017|work=News Radio|date=13 December 2017|location=Colombo, Sri Lanka |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180107175102/https://www.newsradio.lk/2017/12/13/podu-jana-peramuna-submits-nominations/ |archive-date=2018-01-07}}&lt;/ref&gt; 2019 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී, රාජපක්ෂවරුන්ගේ බාල සහෝදරයා වු [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ අපේක්ෂකයා ලෙස මැතිවරණයට තරඟ කර මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කර ශ්‍රී ලංකාවේ නව ජනාධිපතිවරයා ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.economist.com/asia/2020/03/05/sri-lankas-ruling-party-calls-an-election-hoping-for-a-landslide|title = Sri Lanka's ruling party calls an election, hoping for a landslide|newspaper = The Economist|date = 5 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/11/17/world/asia/sri-lanka-Gotabaya-Rajapaksa-election.html|title = Gotabaya Rajapaksa Wins Sri Lanka Presidential Election|newspaper = The New York Times|date = 17 November 2019|last1 = Bastians|first1 = Dharisha|last2 = Schultz|first2 = Kai}}&lt;/ref&gt; 2020 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ අතිවිශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් සහ පාර්ලිමේන්තුවේ පැහැදිලි බහුතරයක් ලබා ගනිමින් පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 116 ක් දිනා ගත්තේය. රාජපක්ෂ පවුලේ සාමාජිකයින් පස් දෙනෙකු පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන දිනා ගත් අතර, හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] ශ්‍රී ලංකාවේ නව අගමැති ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/8/9/mahinda-rajapaksa-sworn-in-as-sri-lankas-pm-after-record-victory|title = Mahinda Rajapaksa sworn in as Sri Lanka's PM}}&lt;/ref&gt;

== මැතිවරණ ඉතිහාසය ==
===ජනාධිපතිවරණ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | අපේක්ෂකයා
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ප්‍රතිඵලය
|-
|align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2005|'''2005''']] || විමල් ගීගනගේ || align=right| 6,639 || align=right| 0.07% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2015|'''2015''']] || විමල් ගීගනගේ || align=right| 1,826 || align=right| 0.02% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය |'''2019''']] || '''[[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]''' || align=right| '''6,924,255'''|| align=right| '''52.25%'''|| {{yes2|ජය}}
|-
|rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2022|'''2022''']]{{efn|මෙය වක්‍ර මැතිවරණයක් විය. මෙම මැතිවරණයේදී, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ එක් කොටසක් එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] මහතාට සහාය දැක්වූ අතර, අනෙක් කොටස ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ [[ඩලස් අලහප්පෙරුම]] මහතාට සහාය දැක්වීය.}}
|'''[[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]ට සහය දැක්විය'''
|align=right|'''134 (පා.ම)'''
|align=right|'''61.19%'''
|{{yes2|ජය}}
|-
|[[ඩලස් අලහප්පෙරුම]] || align=right| 82 (පා.ම) || align=right| 37.44% || {{no2|පරාජය}}
|-
|align=center|[[2024 Sri Lankan presidential election|'''2024''']] || [[නාමල් රාජපක්ෂ]] || align=right| 342,781 || align=right| 2.57% || {{no2|පරාජය}}
|}

===පාර්ලිමේන්තු===
{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | දිනූ ආසන
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | +/–
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | නායක
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ප්‍රතිඵලය
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2001|2001]]
|align=center| 719
|align=center| 0.01%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004]]
|align=center| 493
|align=center| 0.01%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{steady}}
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010|2010]]
|align=center| 5,313
|align=center| 0.07%
|{{composition bar|0|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{steady}}
|විමල් ගීගනගේ
|{{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}}
|-
![[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2020|2020]]
|6,853,690
|59.09%
|{{composition bar|145|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}{{efn|[[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] විසින් දිනාගත් මුළු ආසන සංඛ්‍යාව, SLPP පමණක් ආසන 100ක් දිනා ගත්තේය.}}
|{{increase}} 145
|rowspan=2|[[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
|{{yes2|ආණ්ඩුව}}
|-
![[2024 Sri Lankan parliamentary election|2024]]
|350,429
|3.14%
|{{composition bar|3|225|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 142
|{{no2|විපක්ෂය}}
|}

===පළාත් පාලන===
{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | මැතිවරණ වර්ෂය
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | ඡන්ද %
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | සභා මන්ත්‍රීවරු
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | පළාත් පාලන ආයතන
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | +/–
! style=&quot;background-color:{{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}; color:white;&quot; | නායකයා
|-
![[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2018|2018]]
|align=center| 5,006,837
|align=center| 40.47%
|{{composition bar|3436|8327|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|231|341|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
| rowspan=&quot;4&quot; |[[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
|-
![[ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය, 2019 |2019 (ඇල්පිටිය)]]
|align=center| 23,372
|align=center| 56.3%
|{{composition bar|17|29|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|1|1|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|''නව''
|-
![[ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය, 2024 |2024 (ඇල්පිටිය)]]
|align=center| 3,597
|align=center| 9.91%
|{{composition bar|3|30|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|0|1|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 14
|-
![[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2025|2025]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Local Authorities Election 2025 Results - Sri Lanka {{!}} Adaderana |url=https://election.adaderana.lk/local-authorities-election-2025/ |access-date=2025-05-07 |website=election.adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;
|954,517
|9.17%
|{{composition bar|742|7812|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{composition bar|0|341|hex={{party color|Sri Lanka Podujana Peramuna}}}}
|{{decrease}} 2,694
|}

== සටහන් ==
{{සටහන්ලැයිස්}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ}}

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ]]</text>
      <sha1>fqo2cfcof3vuff93nu5fwyzoiseky3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නාට්‍ය ශාස්ත්‍ර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88332</id>
    <revision>
      <id>788722</id>
      <parentid>708289</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T07:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5683" sha1="b46nmiqi4e2noqhsaz30zyk2yi0n317" xml:space="preserve">{{italics title}}
{{short description|අභිවාහ්‍ය කලා පිළිබඳ සංස්කෘත පාඨ ග්‍රන්ථය}}
{{Infobox religious text|image=Shiva as the Lord of Dance LACMA edit.jpg|alt=|caption=ශුව නර්තනයට අධිපති ලෙස|religion=[[හින්දු ආගම]]|verses=|author=[[භරත මුණි]]|language=[[සංස්කෘත]]}}{{Hindu scriptures|image=1_dancing_Hindu_god_Shiva_Nataraja_Tanjore,_India.jpg|Other}}
'''''නාට්‍ය ශාස්ත්‍ර''''' ([[සංස්කෘත]]: नाट्य शास्त्र, ''Nāṭyaśāstra'') යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[අභිවාහ්‍ය කලා]]වන් පිළිබඳ වූ සංස්කෘත ග්‍රන්ථයකි.&lt;ref name=&quot;katherineyoung20&quot;&gt;{{cite book|author1=Katherine Young |author2=Arvind Sharma |title=Her Voice, Her Faith: Women Speak on World Religions |url=https://books.google.com/books?id=xUoEw0IQvPEC |year=2004|publisher=Westview Press |isbn=978-0-8133-4666-3 |pages=20–21 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GuyBeckp138&quot;&gt;{{cite book|author=Guy L. Beck|title=Sonic Liturgy: Ritual and Music in Hindu Tradition|url=https://books.google.com/books?id=UzUMCAAAQBAJ |year=2012|publisher=University of South Carolina Press|isbn=978-1-61117-108-2|pages=138–139 |quote='''Quote:''' &quot;A summation of the signal importance of the Natyasastra for Hindu religion and culture has been provided by Susan Schwartz, &quot;In short, the Natyasastra is an exhaustive encyclopedic dissertation of the arts, with an emphasis on performing arts as its central feature. It is also full of invocations to deities, acknowledging the divine origins of the arts and the central role of performance arts in achieving divine goals (...)&quot;.}}&lt;/ref&gt; මෙම ග්‍රන්ථය [[භරත මුණි]]වරයා විසින් රචනා කරන ලදැයි පැවසේ. මෙහි පළමු සම්පූර්ණ සම්පාදනය ක්‍රි.පූ. 200 සහ ක්‍රි.ව. 200 අතර කාලයට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ.{{Sfn|Natalia Lidova|2014}}{{Sfn|Tarla Mehta|1995|pp=xxiv, 19–20}} නමුත් ඇතැමුන් මෙය ක්‍රි.පූ. 500 සහ ක්‍රි.ව. 500 අතර කාල පරාසයේ ලියැවෙන්නට ඇතැයි සඳහන් කොට තිබේ.{{Sfn|Wallace Dace|1963|p=249}}

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{cite web|title=Museum for Natya Shastra / Bharatanatiyam at Bharata Ilango Foundation For Asian Culture (BIFAC) in Pattipulam, ECR, Chennai|publisher=CasualWalker|url=http://casualwalker.com/bharata-museum-of-performing-arts-at-bharata-ilango-foundation-for-asian-culture-bifac-in-pattipulam-ecr-chennai-museum-of-natyasastra-bharatanatiyam-visit-travel-guide}}
* [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-natyashastra Natya-shastra full English translation by Manomohan Ghosh], including additional footnotes and commentary extracts. &lt;small&gt;The Bibliography and Table of Contents of vol. 1 (1951) are missing from the web version. It contains a number of typos and of notes missing and generally skips Sanskrit quotations present in the printed version, providing only their English translation. On the other hand, chapters 28 to 36 from vol. 2 (1961) are included in the web version whereas vol. 1 stops at chapter 27 and contains only a preliminary version of chapters 34, 35 and 36.&lt;/small&gt;
* {{cite web |title=Natya Shastra (Chapters 1–27) |author= Manomohan Ghosh (Transl) |url=https://archive.org/details/NatyaShastra |year=1951 |publisher=[[බෙංගාලයේ ආසියාතික සංගමය|Asiatic Society of Bengal]], Calcutta}}
* {{cite book|author=Manomohan Ghosh (Transl) |oclc= 603994750|title=The Natyasastra : a treatise on Hindu dramaturgy and histrionics (Chapters 28–36) |year=1961}}
*[http://sanskritdocuments.org/sanskrit/by-category/natyashastra.php Natya sastra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160207045109/http://sanskritdocuments.org/sanskrit/by-category/natyashastra.php |date=2016-02-07 }} Manuscript (with 37 chapters), in Sanskrit (Chapters 31, 32 and 34 missing)
*[https://archive.org/stream/NatyaShastraWithCommentaryOfAbhinavaGuptaByMRamakrishnaKavi/NatyaShastraWithAbhinavaGuptasCommentaryByMRamakrishnaKavi#page/n1/mode/2up Natya Shastra with Commentary of Abhinavagupta], 10th-century commentary, Compiled by M Ramakrishna Kavi, in Sanskrit (Vol. 2 only; the complete work is in 4 vols.)
*[http://www.bharatiyadrama.org/theatreacc.htm Theatre layout with diagrams according to Natyasastra]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Prachi Shah, Bhartiya Drama
*Related Bibliography: {{cite book| author=Judy Van Zile |title=Dance in India: An Annotated Guide to Source Materials |url=https://books.google.com/books?id=8T9Fk2Xqbj0C |year=1973| isbn=978-0-913360-06-4 }}


{{Dance in India}}
{{Hindudharma}}

[[Category:හින්දු පාඨ ග්‍රන්ථ]]
[[Category:ඉන්දියාවේ වේදිකාව]]
[[Category:සංගීතමය වේදිකාව]]
[[Category:සංස්කෘත පාඨ ග්‍රන්ථ]]
[[Category:ඉන්දියාවේ නර්තනය]]
[[Category:ඉන්දියාවේ සංස්කෘතික ඉතිහාසය]]
[[Category:හින්දුස්තානි සංගීත සාහිත්‍යය]]</text>
      <sha1>b46nmiqi4e2noqhsaz30zyk2yi0n317</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගොර්යෝ බෞද්ධ සිතුවම් ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88479</id>
    <revision>
      <id>788699</id>
      <parentid>780307</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T03:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97943" sha1="kcua9tvlcf3z994dnlezf1y9tuchvow" xml:space="preserve">{{GeoGroupTemplate}}
මෙම ලැයිස්තුව '''[[ගොර්යෝ|ගොර්යෝ රාජවංශ]] [[කොරියාව|කොරියාවේ]] (918-1392) '''[[කොරියානු බුද්ධාගම|බෞද්ධ]] [[කොරියානු චිත්‍ර කලාව|සිතුවම්]]''' පිළිබඳ වේ. මෙම යුගයට අයත් [[එල්ලන ලුලි]] සිතුවම් එක්සිය හැටක් පමණ සොයාගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;Lippit&quot;&gt;{{cite journal |jstor=25481912 |title=Goryeo Buddhist Painting in an Interregional Context |author=Yukio Lippit |journal=Ars Orientalis |volume=25 |year=2008 |pages=192–232 |publisher=[[ෆ්‍රියර් කලාගාරය|Freer Gallery of Art]] and [[මිචිගන් විශ්වවිද්‍යාලය|University of Michigan]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2010/10/148_74273.html |title=National museum to feature Goryeo Buddhist paintings |author=Chung Ah-young |work=[[ද කොරියා ටයිම්ස්|The Korea Times]] |date=10 October 2010 |accessdate=24 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;&gt;{{cite book |title=Masterpieces of Goryeo Buddhist Painting |publisher=[[කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය|National Museum of Korea]] |date=2010 |isbn=978-89-960957-8-1 |language=Korean, English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;&gt;{{cite journal |jstor=20111324 |title=Iconographic Surrogates: Contemplating Amitābha Images in the Late Koryō Dynasty (Fourteenth Century) |author=Junhyoung Michael Shin |journal=[[ආකයිව්ස් ඔෆ් ඒෂියන් ආට්|Archives of Asian Art]] |volume=55 |year=2004 |pages=1–15 |publisher=[[යුනිවර්සිටි ඔෆ් හවායි ප්‍රෙස්|University of Hawaii Press]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Yamato&quot;&gt;{{cite book |script-title=ja:特別展高麗仏画: わが国に請来された隣国の金色の仏たち |trans-title=Special Exhibition: Korean Buddhist Paintings of Koryo Dynasty (918-1392) |language=Japanese |editor=[[යමාතෝ බුන්කකන්|Yamato Bunkakan]] |publisher=[[යමාතෝ බුන්කකන්|Yamato Bunkakan]] |year=1978}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Identity&quot;&gt;{{cite journal |url=http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |title=Identity of Goryeo Buddhist Painting |author=Chung Woothak |journal=The International Journal of Korean Art and Archaeology |publisher=[[කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය|National Museum of Korea]] |year=2010 |volume=4 |pages=12–29 |access-date=2021-02-02 |archive-date=2015-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616021822/http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Patrons&quot;&gt;{{cite journal |url=http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |title=The Patrons of Goryeo Buddhist Painting |author=Kim Junghee |journal=The International Journal of Korean Art and Archaeology |publisher=[[කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය|National Museum of Korea]] |year=2010 |volume=4 |pages=30–61 |access-date=2021-02-02 |archive-date=2015-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616021822/http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Periphery&quot;&gt;{{cite journal |url=http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |title=On the Periphery of Goryeo Buddhist Painting: Preliminary Study of the Silk Weave, Width of the Silk and Enshrinement of Works |author=Park Eunkyung |journal=The International Journal of Korean Art and Archaeology |publisher=[[කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය|National Museum of Korea]] |year=2010 |volume=4 |pages=62–91 |access-date=2021-02-02 |archive-date=2015-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616021822/http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Enlightenment&quot;&gt;{{cite book |title=Goryeo Dynasty: Korea's Age of Enlightenment, 918-1392 |editor=Kumja Paik Kim |publisher=[[සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ආසියානු කලා කෞතුකාගාරය|Asian Art Museum]] |year=2003 |pages=319}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Korai&quot;&gt;{{cite book |script-title=ja:高麗仏画 |trans-title=Goryeo Buddhist Painting |language=Japanese |author1=Kikutake Junichi |author2=Yoshida Hiroshi |year=1981 |publisher=[[අසාහි ෂිම්බුන්|Asahi Shimbun]]sha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fujimoto&quot;&gt;{{cite journal |url=http://www.gakushuin.ac.jp/univ/let/rihum/hujimoto-jinbun11.pdf |script-title=ja:高麗仏画の振幅 : 養寿寺・泉屋博古館・浅草寺所蔵「水月観音(楊柳観音)像」を中心に |trans-title=Variation on Buddhist paintings of the Goryeo Dynasty: focussing on the Water-Moon Bodhisattvas at Senso-ji temple, Youju-ji temple and Sen-oku Hakoku Kan Museum |language=Japanese |author=Fujimoto Yuji |year=2012 |volume=11 |pages=189–216 |journal=Jinbun |publisher=[[ගකුෂුඉන් විශ්වවිද්‍යාලය|Gakushuin University]] |access-date=2021-02-02 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924020455/http://www.gakushuin.ac.jp/univ/let/rihum/hujimoto-jinbun11.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gazo&quot;&gt;{{cite book |script-title=ja:高麗時代阿弥陀画像の研究 |trans-title=Research into Images of Amida from the Goryeo Dynasty |language=Japanese |year=1990}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;  style=&quot;width:100%;&quot;
|-
!width=&quot;25%&quot; align=&quot;left&quot; | චිත්‍රය
!width=&quot;5%&quot; align=&quot;left&quot; | දිනය
!width=&quot;10%&quot; align=&quot;left&quot; | පිහිටීම
!width=&quot;10%&quot; align=&quot;left&quot; | ආයතනය
!width=&quot;25%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | සටහන්
!width=&quot;10%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | රුව
!width=&quot;5%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | මිනුම්
!width=&quot;5%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ඛණ්ඩාංක
!width=&quot;5%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ආශ්‍රේ.
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.1|රාජ මාලිග මණ්ඩලය, සේද මත වර්ණාලේපිත}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色王宮曼荼羅図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku ōkyū mandara zu''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;관경서분변상도 || {{sort|1312|1312}} || {{sort|ජපානය|[[ටොයොකාවා, අයිචි|ටොයොකාවා]]}} || {{nihongo|[[දායිඔන්-ජි]]|[[:ja:大恩寺 (豊川市)|大恩寺]]}} || dated to 1312 by the inscription in the bottom right corner; [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt; || [[File:絹本著色王宮曼荼羅図 (Daionji Toyokawa).jpg|150px]] || {{convert|133.3|cm|ftin}} by {{convert|51.4|cm|ftin}} || {{coord|34.820556|N|137.310556|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Daionji}} || [http://www.pref.aichi.jp/kyoiku/bunka/bunkazainavi/yukei/kaiga/kunisitei/0136.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.2|Royal Palace Mandala}}&lt;br&gt;{{nihongo2|王宮曼荼羅図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ōkyū mandara zu''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;관경서분변상도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|[[Saifuku-ji (Tsuruga)|Saifuku-ji]]|[[:ja:西福寺 (敦賀市)|西福寺]]}} || || [[File:王宮曼荼羅図.jpg|150px]] || {{convert|150.5|cm|ftin}} by {{convert|113.2|cm|ftin}} || {{coord|35.656956|N|136.032114|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saifukuji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.3|Illustration of the [[Amitayurdhyana Sutra|Visualisation Sutra]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観経十六観変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kangyō jūroku kanhensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1323|1323}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || [[File:Illustration of the Visualisation Sutra (Chion-in).jpg|150px]] || {{convert|224.2|cm|ftin}} by {{convert|139.1|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.4|Illustration of the Meditation Sutra}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観経変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;Kankyō hensō zu&lt;/small&gt;&lt;br&gt;관경서분변상도 || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|[[Saifuku-ji (Tsuruga)|Saifuku-ji]]|[[:ja:西福寺 (敦賀市)|西福寺]]}} || || [[File:Illustration of the Meditation Sutra (Saifukuji Tsuruga).jpg|150px]] || {{convert|202.8|cm|ftin}} by {{convert|129.8|cm|ftin}} || {{coord|35.656956|N|136.032114|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saifukuji}} || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.5|Illustration of the Sutra on the Descent of Maitreya}}&lt;br&gt;{{nihongo2|弥勒下生経変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Miroku geshōkyō hensō zu''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;미륵하생경변상도 || {{sort|1350|1350}} || {{sort|Japan|[[Kōya, Wakayama|Kōya]]}} || {{nihongo|Shinnō-in|親王院}} || ||[[File:미륵하생경변상도.jpg|150px]] || {{convert|178.0|cm|ftin}} by {{convert|90.3|cm|ftin}} || {{coord|34.213781|N|135.581366|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shinnō-in}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.6|Illustration of the Sutra on the Descent of Maitreya}}&lt;br&gt;{{nihongo2|弥勒下生経変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Miroku geshōkyō hensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || [[File:Descent of Maitreya Sutra Illustration (Chion-in).jpg|150px]] || {{convert|171.8|cm|ftin}} by {{convert|92.1|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.99a|Illustration of the [[Sutra of Perfect Enlightenment]]}}&lt;br&gt;원각경변상도 || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Boston]]}} || [[Museum of Fine Arts, Boston]] || || [[File:Perfect Enlightenment Sutra Illumination (Museum of Fine Arts, Boston).jpg|150px]] || {{convert|165.5|cm|ftin}} by {{convert|85.5|cm|ftin}} || {{coord|42.339167|N|71.094167|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum of Fine Arts, Boston}} || [http://www.mfa.org/collections/object/perfect-enlightenment-sutra-illumination-25398 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.99b|Illustration of the [[Amitayurdhyana Sutra|Visualisation Sutra]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色観経十六観変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku kangyō jūroku kanhensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Takahagi, Ibaraki|Takahagi]]}} || {{nihongo|Ōtakaji|大高寺}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Illustration of the Visualisation Sutra (Otakaji Takahagi).jpg|150px]] || {{convert|183.0|cm|ftin}} by {{convert|121.0|cm|ftin}} || {{coord|36.715271|N|140.709200|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōtakaji}} || [http://www.edu.pref.ibaraki.jp/board/bunkazai/ken/kaiga/2-71/2-71.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210727123644/https://www.edu.pref.ibaraki.jp/board/bunkazai/ken/kaiga/2-71/2-71.html |date=2021-07-27 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.99c|Illustration of the Sutra on the Descent of [[Maitreya]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色弥勒下生経変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Miroku geshōkyō hensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1294|1294}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Myōman-ji]]|[[:ja:妙満寺|妙満寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]; inscribed 画文翰待詔李晟、至元三十一年甲午 || [[File:Descent of Maitreya Sutra (Myomanji Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|227|cm|ftin}} by {{convert|129|cm|ftin}} || {{coord|35.067484|N|135.774450|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Myōman-ji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/00011849 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99a|[[Sakyamuni]] Preaching the Law}}&lt;br&gt;{{nihongo2|釈迦説法図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Shaka seppō zu''&lt;/small&gt;|| {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kōya, Wakayama|Kōya]]}} || {{nihongo|Shinnō-in|親王院}} || || || {{convert|178.0|cm|ftin}} by {{convert|90.3|cm|ftin}} || {{coord|34.213781|N|135.581366|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shinnō-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99b|[[Vairocana]]}} || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Hiroshima]]}} || {{nihongo|[[Fudō-in]]|[[:ja:不動院 (広島市)|不動院]]}} || also known as ''Fifteen Thousand Buddhas'' || [[File:Vairocana (Fudoin) 2.jpg|150px]] || {{convert|162.0|cm|ftin}} by {{convert|88.2|cm|ftin}} || {{coord|34.426877|N|132.471213|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Fudō-in}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99c|[[Vairocana]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|毘盧遮那仏変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Birushana butsu hensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Hyōgo Prefecture]]}} || private || || || {{convert|196.0|cm|ftin}} by {{convert|133.5|cm|ftin}} || || [http://www.city.kobe.lg.jp/culture/culture/institution/museum/activity/kiyo_18.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180513081045/http://www.city.kobe.lg.jp/culture/culture/institution/museum/activity/kiyo_18.html |date=2018-05-13 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99d|[[Vairocana]] Triad}} || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Germany|[[Cologne]]}} || [[Museum für Ostasiatische Kunst, Köln]] || || [[File:Vairocana Triad (Cologne).jpg|150px]] || {{convert|123.0|cm|ftin}} by {{convert|82.0|cm|ftin}} || {{coord|50.935120|N|6.925592|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum für Ostasiatische Kunst, Köln}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99e|[[Bhaisajyaguru]] Preaching the Law}} || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Chishaku-in]]|[[:ja:智積院|智積院]]}} || || || || {{coord|34.988069|N|135.776381|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chishaku-in}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99f|Buddha Pentad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色五仏尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku go-Butsu-son zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Takasago, Hyogo|Takasago]]}} || {{nihongo|[[Jūrin-ji (Takasago)|Jūrin-ji]]|[[:ja:十輪寺 (高砂市)|十輪寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]; alternatively dated to the sixteenth century&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.city.takasago.hyogo.jp/index.cfm/7,28406,c,html/28406/20121116-142803.pdf |script-title=ja:高砂市内の文化財を訪ねて |trans-title=Cultural Properties in Takasago |language=Japanese |publisher=[[Takasago, Hyogo|Takasago City]] |accessdate=2 November 2013}}&lt;/ref&gt; || || || {{coord|34.747306|N|134.799722|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jūrinji}} ||
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99g|Descent of Tejaprabha Buddha}}&lt;br&gt;치성광여래왕림도 || {{sort|1350-1392|late C14}} || {{sort|USA|[[Boston]]}} || [[Museum of Fine Arts, Boston]] || || [[File:Descent of Tejaprabha Buddha (Museum of Fine Arts, Boston).jpg|150px]] || {{convert|124.4|cm|ftin}} by {{convert|54.8|cm|ftin}} || {{coord|42.339167|N|71.094167|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum of Fine Arts, Boston}} || [http://www.mfa.org/collections/object/the-descent-of-tejaprabha-buddha-9612 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.7|[[Amitabha]]}} || {{sort|1286|1286}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || private; {{nihongo|former Shimazu collection|島津家旧蔵}} || || [[File:Amitabha (former Shimazu collection).jpg|150px]] || {{convert|203.5|cm|ftin}} by {{convert|105.1|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.8|[[Amitabha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida Nyorai zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kan'onji, Kagawa|Kan'onji]]}} || {{nihongo|Hagiwara-ji|萩原寺}} || || [[File:Amitabha (Hagiwaraji Kanonji).jpg|150px]] || {{convert|110.8|cm|ftin}} by {{convert|50.4|cm|ftin}} || {{coord|34.071098|N|133.688362|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hagiwara-ji}} || [http://www.gakushuin.ac.jp/univ/let/rihum/hujimoto-jinbun11.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924020455/http://www.gakushuin.ac.jp/univ/let/rihum/hujimoto-jinbun11.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.9|[[Amitabha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|如来像 or 阿弥陀如来図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Nyorai zō or Amida Nyorai zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|Shōbō-ji|正法寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha (Shoboji).jpg|150px]] || {{convert|190.0|cm|ftin}} by {{convert|87.2|cm|ftin}}&lt;!--or 184.0x86.5--&gt; || || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.10|[[Amitabha]]|}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|Tōkai-an|東海庵}} || || || {{convert|116.4|cm|ftin}} by {{convert|54.5|cm|ftin}} || {{coord|35.022748|N|135.720613|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tōkai-an}} || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.11|[[Amitabha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida Nyorai zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1306|1306}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha (Nezu Museum) 2.jpg|150px]] || {{convert|162.5|cm|ftin}} by {{convert|91.7|cm|ftin}} &lt;!--or 162.2x92.2--&gt; || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029184856/http://bunka.nii.ac.jp/db/SearchDetail.do?heritageId=198922 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.12|[[Amitabha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色釈迦如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shaka Nyorai&lt;!--sic--&gt; zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Gyokurin-in]]|[[:ja:玉林院|玉林院]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha (Gyokurin-in Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|163.0|cm|ftin}} by {{convert|87.0|cm|ftin}}&lt;!--or 164.0x89.5--&gt; || {{coord|35.042418|N|135.743176|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Gyokurin-in}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.13|[[Amitabha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Higashiōmi, Shiga|Higashiōmi]]}} || {{nihongo|Ishiba-ji|石馬寺}} || || || {{convert|98.0|cm|ftin}} by {{convert|55.5|cm|ftin}} || {{coord|35.161459|N|136.164465|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ishibaji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.14|[[Bhaisajyaguru]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Nyorai zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Nagoya]]}} || [[Banshō-ji]] || || [[File:Bhaisajyaguru (Banshoji Nagoya).jpg|150px]] || {{convert|151.0|cm|ftin}} by {{convert|86.2|cm|ftin}} || {{coord|35.159167|N|136.904722|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bhaisajyaguru}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.15|[[Amitabha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色釈迦如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shaka Nyorai&lt;!--sic--&gt; zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Eikan-dō Zenrin-ji|Zenrin-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || || {{convert|177.9|cm|ftin}} by {{convert|106.9|cm|ftin}} || {{coord|35.014525|N|135.795292|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zenrin-ji}} || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.99a|[[Amitabha]]}} || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|France|[[Paris]]}} || [[Musée Guimet]] || || [[File:Amitabha (Musee Guimet).jpg|150px]] || {{convert|104.0|cm|ftin}} by {{convert|46.0|cm|ftin}} || {{coord|48.865106|N|2.293632|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Musée Guimet}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.99b|[[Amitabha]]}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Italy|[[Rome]]}} || [[Museo Nazionale d'Arte Orientale]] || || [[File:Amitabha (Museo Nazionale d'Arte Orientale).jpg|150px]] || {{convert|105.6|cm|ftin}} by {{convert|47.0|cm|ftin}} || {{coord|41.894523|N|12.500403|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museo Nazionale d'Arte Orientale}} || [http://www.museorientale.beniculturali.it/index.php?it/311/opere/25/dipintobuddha-amitabha-amitabul ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211209001858/http://museorientale.beniculturali.it/index.php?it/311/opere/25/dipintobuddha-amitabha-amitabul |date=2021-12-09 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.99c|[[Amitabha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀如来坐像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida Nyorai zazō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Yaita, Tochigi|Yaita]]}} || {{nihongo|Kagamiyama-dera|鏡山寺}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]]; there are two further Goryeo Buddhist paintings at {{nihongo|Kōbō-ji|興法寺}} in [[Oyama, Tochigi|Oyama]] || [[File:Amitabha (Kagamiyama-dera Yaita).jpg|150px]] || {{convert|149.3|cm|ftin}} by {{convert|94.0|cm|ftin}} || {{coord|36.837197|N|139.921457|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kagamiyama-dera}} || [http://www.city.yaita.tochigi.jp/soshiki/syougaigakusyu/kenbunkazai1.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180625160958/http://www.city.yaita.tochigi.jp/soshiki/syougaigakusyu/kenbunkazai1.html |date=2018-06-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.99d|[[Amitabha]]}}&lt;br&gt;아미타여래도|| {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Korea|[[Yongin]]}} || Uhak Cultural Foundation || Treasure No. 1238 || [[File:Amitabha (Uhak Yongin).jpg|150px]] || {{convert|105.6|cm|ftin}} by {{convert|52.3|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.16a|Amitabha Triad, colour on silk ([[Amitabha]])}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1309|1309}} || {{sort|Japan|[[Yonezawa, Yamagata|Yonezawa]]}} || {{nihongo|[[Uesugi Jinja]]|[[:ja:上杉神社|上杉神社]]}} || central scroll of a set of three jointly designated an [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref name=&quot;Uesugi&quot;&gt;{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/2420 |script-title=ja:絹本著色阿弥陀三尊像 |trans-title=Amida Triad, colour on silk |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |accessdate=26 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Uesugi2&quot;&gt;{{cite journal |script-title=ja:阿弥陀三尊像 (上杉神社蔵) |trans-title=Amida Triad at Uesugi Jinja |language=Japanese |journal=[[Ars Buddhica]] |publisher=[[Mainichi Shimbun]]sha |year=1973 |volume=91 |pages=42–45 |author=Ariga Yoshitaka}}&lt;/ref&gt; || [[File:Amitabha Triad - Amitabha (Uesugi Jinja).jpg|150px]] || {{convert|148|cm|ftin}} by {{convert|77|cm|ftin}}&lt;!--or 151.0x63.5--&gt; || {{coord|37.909237|N|140.104072|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Uesugi Jinja}} || [http://www.pref.yamagata.jp/cgi-bin/yamagata-takara/?m=detail&amp;id=1037 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.16b|Amitabha Triad, colour on silk ([[Avalokiteśvara]])}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1309|1309}} || {{sort|Japan|[[Yonezawa, Yamagata|Yonezawa]]}} || {{nihongo|[[Uesugi Jinja]]|[[:ja:上杉神社|上杉神社]]}} || right-hand scroll of a set of three jointly designated an [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref name=&quot;Uesugi&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Uesugi2&quot;/&gt; || [[File:Amitabha Triad - a (Uesugi Jinja).jpg|150px]] || {{convert|148|cm|ftin}} by {{convert|77|cm|ftin}} || {{coord|37.909237|N|140.104072|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Uesugi Jinja}} || [http://www.pref.yamagata.jp/cgi-bin/yamagata-takara/?m=detail&amp;id=1037 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.16c|Amitabha Triad, colour on silk ([[Mahasthamaprapta]])}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1309|1309}} || {{sort|Japan|[[Yonezawa, Yamagata|Yonezawa]]}} || {{nihongo|[[Uesugi Jinja]]|[[:ja:上杉神社|上杉神社]]}} || left-hand scroll of a set of three jointly designated an [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref name=&quot;Uesugi&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Uesugi2&quot;/&gt; || [[File:Amitabha Triad - Mahasthamaprapta (Uesugi Jinja).jpg|150px]] || {{convert|148|cm|ftin}} by {{convert|77|cm|ftin}} || {{coord|37.909237|N|140.104072|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Uesugi Jinja}} || [http://www.pref.yamagata.jp/cgi-bin/yamagata-takara/?m=detail&amp;id=1037 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.17|[[Amitabha]] Triad with [[Ananda]] and [[Mahākāśyapa]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色釈迦三尊及阿難迦葉像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shaka&lt;!--sic--&gt; sanzon oyobi Anan Kashō zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1330|1330}} || {{sort|Japan|[[Ogose, Saitama|Ogose]]}} || {{nihongo|Hōon-ji|法恩寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amida Triad with Ananda and Mahakasyapa (Hoonji Ogose).jpg|150px]] || {{convert|119.4|cm|ftin}} by {{convert|64.2|cm|ftin}}&lt;!--or 119.0x62.0--&gt; || {{coord|35.962133|N|139.297135|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōonji}} || [https://archive.is/20131028004348/http://www.town.ogose.saitama.jp/div_soumu/sec_jichi/cyousei_youran/2013/histry.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.18|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || [[File:Amitabha Triad (Nezu Museum).jpg|150px]] || {{convert|111.2|cm|ftin}} by {{convert|50.9|cm|ftin}}&lt;!--or 112.9x51.1--&gt; || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.19|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || || {{convert|129.0|cm|ftin}} by {{convert|62.0|cm|ftin}} || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.20|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || || {{convert|139.0|cm|ftin}} by {{convert|87.9|cm|ftin}} || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.21|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kakogawa, Hyogo|Kakogawa]]}} || [[Kakurin-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Kakurinji Kakogawa).jpg|150px]] || {{convert|130.0|cm|ftin}} by {{convert|73.3|cm|ftin}} || {{coord|34.752244|N|134.832587|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kakurinji}} || [http://www.kakurinji.or.jp/art/kaigapage/amidasanzonzou.htm ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.22|[[Amitabha]] Triad}} || {{sort|1200-1299|circa C13}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Metropolitan Museum of Art]] || || [[File:Amitabha Triad (Metropolitan Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|114.9|cm|ftin}} by {{convert|59.1|cm|ftin}}&lt;!--or 117.3x60.2--&gt; || {{coord|40.779152|N|73.962933|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Metropolitan Museum of Art}} || [http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/39882 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.23|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || || {{convert|170.3|cm|ftin}} by {{convert|92.2|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.23a|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || || {{convert|160.6|cm|ftin}} by {{convert|80.6|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.23b|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || || {{convert|160.6|cm|ftin}} by {{convert|80.6|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.23c|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || || {{convert|160.6|cm|ftin}} by {{convert|80.6|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.24|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Sakai, Osaka|Sakai]]}} || {{nihongo|[[Hōdō-ji (Sakai)|Hōdō-ji]]|[[:ja:法道寺 (堺市)|法道寺]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Hodoji Sakai).jpg|150px]] || {{convert|166.4|cm|ftin}} by {{convert|88.8|cm|ftin}} || {{coord|34.463931|N|135.517731|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōdōji}} || [http://www.city.sakai.lg.jp/kanko/rekishi/bunkazai/bunkazai/shokai/bunya/kaiga/amidasanzonzu.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.25|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|C13/14}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Tokyo National Museum]] || || [[File:Amitabha Triad (Tokyo National Museum) 2.jpg|150px]] || {{convert|122.9|cm|ftin}} by {{convert|56.6|cm|ftin}}&lt;!--or 123.0x55.8--&gt; || {{coord|35.718826|N|139.776467|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tokyo National Museum}} || [http://webarchives.tnm.jp/imgsearch/show/C0044940 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.26|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;아미타삼존도 || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || [[National Treasures of South Korea|National Treasure]] No. 218 || [[File:Amitabha Triad (Leeum, Samsung Museum of Art) 2.jpg|150px]] || {{convert|110.7|cm|ftin}} by {{convert|51.0|cm|ftin}}&lt;!--or 110.0x51.0--&gt; || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.27|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Atami, Shizuoka|Atami]]}} || [[MOA Museum of Art]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (MOA Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|100.9|cm|ftin}} by {{convert|54.2|cm|ftin}}&lt;!--or 100.6x56.3--&gt; || {{coord|35.108991|N|139.075091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=MOA Museum of Art}} || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.28|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kobe]]}} || [[Hakutsuru Fine Art Museum]] || || || {{convert|133.3|cm|ftin}} by {{convert|58.9|cm|ftin}} || {{coord|34.731024|N|135.258136|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hakutsuru Fine Art Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.29|[[Amitabha]] Triad}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Brooklyn Museum]] || || [[File:Amitabha Triad (Brooklyn Museum).jpg|150px]] || {{convert|130.2|cm|ftin}} by {{convert|81.9|cm|ftin}}&lt;!--or 143.2x95.1--&gt; || {{coord|40.671306|N|73.96375|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Brooklyn Museum}} || [http://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/3718/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228162517/https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/3718 |date=2021-02-28 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.30|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Maizuru, Kyoto|Maizuru]]}} || {{nihongo|[[Matsunoo-dera (Maizuru)|Matsunoo-dera]]|[[:ja:松尾寺 (舞鶴市)|松尾寺]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Matsunoodera Maizuru).jpg|150px]] || {{convert|109.5|cm|ftin}} by {{convert|55.7|cm|ftin}} || {{coord|35.497225|N|135.469408|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Matsunoodera}} || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/2130.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210206061827/http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/2130.html |date=2021-02-06 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.31|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Sen-oku Hakuko Kan]] || || || {{convert|130.0|cm|ftin}} by {{convert|83.0|cm|ftin}} || {{coord|35.0176|N|135.7929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sen-oku Hakuko Kan}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.32|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Chion-ji]]|[[:ja:知恩寺|知恩寺]]}} || || [[File:Amitabha Triad (Chionji Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|103.0|cm|ftin}} by {{convert|86.0|cm|ftin}} || {{coord|35.030304|N|135.780877|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chionji}} || [http://www.bukkyo-u.ac.jp/event/detail/2011/11/07/143/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180625103926/http://www.bukkyo-u.ac.jp/event/detail/2011/11/07/143/ |date=2018-06-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.33|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || private || || [[File:Amitabha Triad (private Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|99.2|cm|ftin}} by {{convert|51.7|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.34|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Izumo, Shimane|Izumo]]}} || {{nihongo|[[Ichibata-ji]]|[[:ja:一畑寺|一畑寺]]}} || || || || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.35|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tsu, Mie|Tsu]]}} || {{nihongo|Senju-ji|専修寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Senjuji Tsu).jpg|150px]] || {{convert|168.5|cm|ftin}} by {{convert|92.4|cm|ftin}} || {{coord|34.762028|N|136.503582|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Senjuji}} || [http://www.bunka.pref.mie.lg.jp/art-museum/catalogue/religious/mouri-50.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923195219/http://www.bunka.pref.mie.lg.jp/art-museum/catalogue/religious/mouri-50.htm |date=2015-09-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.36|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Okura Museum of Art|Ōkura Museum of Art]] || || || {{convert|113.0|cm|ftin}} by {{convert|61.0|cm|ftin}} || {{coord|35.666944|N|139.743333|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōkura Museum of Art}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.37|[[Shakyamuni]] and Two Attendants}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Cleveland]]}} || [[Cleveland Museum of Art]] || || [[File:Shakyamuni and Two Attendants (Cleveland Museum of Art) 2.jpg|150px]] || {{convert|217.8|cm|ftin}} by {{convert|112.7|cm|ftin}} || {{coord|41.508891|N|81.611348|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Cleveland Museum of Art}} || [http://www.clevelandart.org/art/1982.25 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.999a|[[Amitabha]] Triad, gold with blue ground on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本紺地金泥阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon konji kindei Amida sanson zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1359|1359}} || {{sort|Japan|[[Kōfu, Yamanashi|Kōfu]]}} || {{nihongo|Hontai-ji|尊躰寺}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Hontaiji Kofu).jpg|150px]] || {{convert|164.9|cm|ftin}} by {{convert|85.6|cm|ftin}} || {{coord|35.659711|N|138.580041|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hontaiji}} || [http://www.city.kofu.yamanashi.jp/koho/shise/koho/kohoshi/documents/24_1.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225438/http://www.city.kofu.yamanashi.jp/koho/shise/koho/kohoshi/documents/24_1.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.38|[[Amitabha]] with Eight Great Bodhisattvas}} || {{sort|1270-1392|late Goryeo}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || || {{convert|21.0|cm|ftin}} by {{convert|13.0|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.39|[[Sakyamuni]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色釈迦八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shaka hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1320|1320}} || {{sort|Japan|[[Yamatokōriyama, Nara|Yamatokōriyama]]}} || {{nihongo|[[Matsuo-dera]]|[[:ja:松尾寺 (大和郡山市)|松尾寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Sakyamuni with Eight Great Bodhisattvas (Matsuodera).jpg|150px]] || {{convert|177.3|cm|ftin}} by {{convert|91.2|cm|ftin}} || {{coord|34.634064|N|135.728107|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Matsuodera}} || [http://www.city.yamatokoriyama.nara.jp/ourcity/history/shiseki/000196.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.40|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本着色阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Saga, Saga|Saga]]}} || property of {{nihongo|Kōfuku-ji|広福寺}}, more properly {{nihongo|Kōfukugokokuzen-ji|廣福護国禅寺}} in [[Takeo, Saga|Takeo]]; kept at the [[Saga Prefectural Museum]] || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Kofukugokokuzenji Takeo) 2.jpg|150px]] || {{convert|155.4|cm|ftin}} by {{convert|87.2|cm|ftin}} || {{coord|33.244978|N|130.300598|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saga Prefectural Museum}} || [http://www.city.takeo.lg.jp/kyouiku/bunkazai/pages/bunkazai/bunkazai-316.htm ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.41|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || {{nihongo|[[The University Art Museum, Tokyo University of the Arts]]|[[:ja:東京藝術大学大学美術館|東京藝術大学大学美術館]]}} || || [[File:Amida with Eight Great Bodhisattvas (University Art Museum, Tokyo University of the Arts) 2.jpg|150px]] || {{convert|180.3|cm|ftin}} by {{convert|92.5|cm|ftin}}&lt;!--or 175.3x91.5--&gt; || {{coord|35.719218|N|139.771494|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=The University Art Museum, Tokyo University of the Arts}} || [http://db.am.geidai.ac.jp/object.cgi?id=1254;image_file=EP000351.jpg ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029195205/http://db.am.geidai.ac.jp/object.cgi?id=1254;image_file=EP000351.jpg |date=2013-10-29 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.42|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Ashikaga, Tochigi|Ashikaga]]}} || {{nihongo|[[Banna-ji]]|[[:ja:鑁阿寺|鑁阿寺]]}} || alternatively identified as Shakyamauni with Eight Great Bodhisattvas (Prefectural Cultural Property) and dated to the [[Muromachi period]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tochigi-edu.ed.jp/center/bunkazai/bunkazai/list/277.htm |script-title=ja:絹本著色釈迦八大菩薩像 |trans-title=Shakyamuni with Eight Great Bodhisattvas, colour on silk |language=Japanese |publisher=[[Tochigi Prefecture]] |accessdate=2 November 2013}}&lt;/ref&gt; || || {{convert|153.0|cm|ftin}} by {{convert|84.3|cm|ftin}} || {{coord|36.337461|N|139.452295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bannaji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.43|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Museum of Japanese Art|Yamato Bunkakan]] || || || {{convert|110.2|cm|ftin}} by {{convert|57.7|cm|ftin}} || {{coord|34.695278|N|135.756667|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yamato Bunkakan}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.44|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}} || {{sort|1350-1392|2nd half C14}} || {{sort|USA|[[San Francisco]]}} || [[Asian Art Museum of San Francisco|Asian Art Museum]] || || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Asian Art Museum, San Francisco).jpg|150px]] || {{convert|151.1|cm|ftin}} by {{convert|88.7|cm|ftin}} || {{coord|37.780213|N|122.416416|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Asian Art Museum}} || [http://searchcollection.asianart.org/view/objects/asitem/id/21254 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304034830/http://searchcollection.asianart.org/view/objects/asitem/id/21254 |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.45|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Washington, D.C.]]}} || [[Freer Gallery of Art]] || || [[File:Amitabha and Eight Great Bodhisattvas (Freer Gallery of Art).jpg|150px]] || {{convert|160.3|cm|ftin}} by {{convert|86.0|cm|ftin}}&lt;!--or 191.0x93.0--&gt; || {{coord|38.888135|N|77.02739|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Freer Gallery of Art}} || [http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=F1906.269 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930052506/http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=F1906.269 |date=2015-09-30 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.46|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Nagoya]]}} || [[Tokugawa Art Museum]] || || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Tokugawa Art Museum) 2.jpg|150px]] || {{convert|143.0|cm|ftin}} by {{convert|87.0|cm|ftin}} || {{coord|35.183814|N|136.933261|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tokugawa Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029200438/http://www.tokugawa-art-museum.jp/planning/h20/04/obj03.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.47|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|Jōkyō-ji|浄教寺}} || || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Jokyoji Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|173.1|cm|ftin}} by {{convert|91.1|cm|ftin}} || {{coord|35.002863|N|135.767219|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōkyōji}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.48|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kobe]]}} || private&lt;br&gt;{{nihongo|former Kawasaki collection|川崎家旧蔵}} || || || {{convert|107.3|cm|ftin}} by {{convert|58.5|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.49|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Nezu Museum).jpg|150px]] || {{convert|222.5|cm|ftin}} by {{convert|166.8|cm|ftin}} || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.99a|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|紫絹金銀泥絵 阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''shiken kingin doro-e Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|end of the Goryeo period}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|Zenmyō-ji|善妙寺}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || || {{convert|155.0|cm|ftin}} by {{convert|146.0|cm|ftin}} || {{coord|35.653583|N|136.071843|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zenmyōji}} || [http://info.pref.fukui.jp/bunka/bunkazai/sitei/kaiga/zenmyoji-amidahachidai.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.99b|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachi bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1325-1392|mid-/late C14}} || {{sort|Japan|[[Nishio, Aichi|Nishio]]}} || property of {{nihongo|Keigan-ji|桂岩寺}}; kept at the {{nihongo|[[Iwase Bunko Library]]|[[:ja:西尾市岩瀬文庫|西尾市岩瀬文庫]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Keiganji Nishio).jpg|150px]] || {{convert|139.4|cm|ftin}} by {{convert|85.0|cm|ftin}} || {{coord|34.874388|N|137.053853|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Iwase Bunko Library}} || [http://www.city.nishio.aichi.jp/index.cfm/8,2056,91,408,html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113015749/https://www.city.nishio.aichi.jp/index.cfm/8,2056,91,408,html |date=2021-01-13 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.99c|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本着色阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Ōtsu, Shiga|Ōtsu]]}} || {{nihongo|[[Shiga-in]]|[[:ja:滋賀院|滋賀院]]}} || || || || {{coord|35.069594|N|135.867583|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shiga-in}} || [http://www.rekihaku.otsu.shiga.jp/news/1002.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.50|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Karatsu, Saga|Karatsu]]}} || {{nihongo|[[Kagami Jinja]]|[[:ja:鏡神社 (唐津市)|鏡神社]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Kagami Jinja).jpg|150px]] || {{convert|419.5|cm|ftin}} by {{convert|254.2|cm|ftin}} || {{coord|33.432122|N|130.008130|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kagami Jinja}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.51|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像〈徐九方筆／至治三年六月の年記がある〉}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1323|1323}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Sen-oku Hakuko Kan]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Senoku Hakokukan Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|164.8|cm|ftin}} by {{convert|101.7|cm|ftin}}&lt;!--or 165.5x101.5--&gt; || {{coord|35.0176|N|135.7929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sen-oku Hakuko Kan}} || [http://www.sumitomo.or.jp/html/culja/culja12/jp1220.htm ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.52|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Sensō-ji]] || || [[File:Yoryu Kannon (Sensoji).jpg|150px]] || {{convert|144.0|cm|ftin}} by {{convert|62.6|cm|ftin}} || {{coord|35.714427|N|139.796863|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sensōji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.53|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Museum of Japanese Art|Yamato Bunkakan]] || || || {{convert|100.4|cm|ftin}} by {{convert|49.6|cm|ftin}} || {{coord|34.695278|N|135.756667|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yamato Bunkakan}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.54|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Daitoku-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Daitokuji).jpg|150px]] || {{convert|227.9|cm|ftin}} by {{convert|135.8|cm|ftin}} || {{coord|35.043753|N|135.746040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Daitokuji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/1310 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.55|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Daitoku-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || || {{convert|154.3|cm|ftin}} by {{convert|84.7|cm|ftin}} || {{coord|35.043753|N|135.746040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Daitokuji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/1313 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.56|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Daitoku-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || || {{convert|129.6|cm|ftin}} by {{convert|63.8|cm|ftin}} || {{coord|35.043753|N|135.746040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Daitokuji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/1319 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.57|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Yūrinkan Museum]]|[[:ja:藤井斉成会有鄰館|藤井斉成会有鄰館]]}} || || || {{convert|105.5|cm|ftin}} by {{convert|54.3|cm|ftin}} || {{coord|35.011694|N|135.781263|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yūrinkan Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.58|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Atami, Shizuoka|Atami]]}} || [[MOA Museum of Art]] || || || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|46.2|cm|ftin}} || {{coord|35.108991|N|139.075091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=MOA Museum of Art}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.59|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Sakurai, Nara|Sakurai]]}} || [[Tanzan Shrine|Tanzan Jinja]] || || [[File:Water-Moon Avalokitesvara (Tanzan Jinja Sakurai).jpg|150px]] || {{convert|110.0|cm|ftin}} by {{convert|57.7|cm|ftin}}&lt;!--or 109.5x54.3--&gt; || {{coord|34.465833|N|135.861667|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanzan Jinja}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.60|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]]}} || {{nihongo|Chōraku-ji|長楽寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Chorakuji Miyoshi).jpg|150px]] || {{convert|119.0|cm|ftin}} by {{convert|63.5|cm|ftin}} || {{coord|34.029891|N|133.862336|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōrakujii}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.61|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Ōtsu, Shiga|Ōtsu]]}} || {{nihongo|[[Shōjuraigō-ji]]|[[:ja:聖衆来迎寺|聖衆来迎寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Shojuraigoji Otsu).jpg|150px]] || {{convert|145.5|cm|ftin}} by {{convert|82.7|cm|ftin}} || {{coord|35.072427|N|135.885816|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shōjuraigōji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/1257 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.62|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kōya, Wakayama|Kōya]]}} || {{nihongo|Hōju-in|宝寿院}} || || || {{convert|166.4|cm|ftin}} by {{convert|88.8|cm|ftin}} ||　{{coord|34.214588|N|135.577641|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōju-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.63|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Taishi, Osaka|Taishi]]}} || {{nihongo|[[Eifuku-ji]]|[[:ja:叡福寺|叡福寺]]}} || || || {{convert|99.9|cm|ftin}} by {{convert|50.7|cm|ftin}} || {{coord|34.518625|N|135.639761|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Eifukuji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.64|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1350-1392|2nd half C14}} || {{sort|Japan|[[Nishio, Aichi|Nishio]]}} || property of {{nihongo|Yōju-ji|養寿寺}}; kept at the {{nihongo|[[Iwase Bunko Library]]|[[:ja:西尾市岩瀬文庫|西尾市岩瀬文庫]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Water-Moon Avalokitesvara (Yojuji Nishio).jpg|150px]] || {{convert|101.0|cm|ftin}} by {{convert|56.0|cm|ftin}} || {{coord|34.874388|N|137.053853|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Iwase Bunko Library}} || [http://www.pref.aichi.jp/kyoiku/bunka/bunkazainavi/yukei/kaiga/kensitei/0267.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.65|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色白衣観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Byakue Kannon&lt;!--sic--&gt; zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kobe]]}} || [[Taisan-ji (Kobe)|Taisan-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Taisanji Kobe).jpg|150px]] || {{convert|109.2|cm|ftin}} by {{convert|56.7|cm|ftin}} || {{coord|34.6965|N|135.067|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Taisanji}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.66|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;!--on [[Potalaka]]--&gt;&lt;br&gt;수월관음보살도&lt;br&gt;{{nihongo2|水月観音菩薩図}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || Treasure No. 926 || [[File:Avalokitesvara on Potalaka (Leeum, Samsung Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|119.2|cm|ftin}} by {{convert|59.8|cm|ftin}}&lt;!--or 85.0x53.0--&gt; || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.67|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Hitoyoshi, Kumamoto|Hitoyoshi]]}} || {{nihongo|Ganjō-ji|願成寺}} || || || {{convert|106.6|cm|ftin}} by {{convert|48.6|cm|ftin}} || {{coord|32.218066|N|130.772538|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ganjōji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.68|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Nara National Museum]] || || [[File:Yoryu Kannon (Nara National Museum) 2.jpg|150px]] || {{convert|163.0|cm|ftin}} by {{convert|84.7|cm|ftin}}&lt;!--or 105.3x50.5--&gt; || {{coord|34.683564|N|135.836678|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nara National Museum}} || [http://www.narahaku.go.jp/collection/1180-0.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.69|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|USA|[[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]]}} || [[Harvard Art Museums]] || || || {{convert|158.3|cm|ftin}} by {{convert|82.1|cm|ftin}} || {{coord|42.374073|N|71.114159|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Harvard Art Museums}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.70|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1300-1350|1st half C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Metropolitan Museum of Art]] || the encounter with [[Sudhana]] (lower right) is recounted in the [[Avatamsaka Sutra]] || [[File:Water-Moon Avalokiteshvara (Metropolitan Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|114.5|cm|ftin}} by {{convert|55.6|cm|ftin}} || {{coord|40.779152|N|73.962933|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Metropolitan Museum of Art}} || [http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/36029 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.71|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|([[Hyōgo Prefecture]])}} || private || || || {{convert|163.9|cm|ftin}} by {{convert|61.0|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.72|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|([[Fukuoka Prefecture]])}} || || || || {{convert|108.5|cm|ftin}} by {{convert|57.1|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.73|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Germany|[[Cologne]]}} || [[Museum für Ostasiatische Kunst, Köln]] || || [[File:Water-Moon Avalokiteshvara (Cologne).jpg|150px]] || {{convert|98.0|cm|ftin}} by {{convert|55.0|cm|ftin}} || {{coord|50.935120|N|6.925592|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum für Ostasiatische Kunst, Köln}} || [http://www.museenkoeln.de/museum-fuer-ostasiatische-kunst/default.asp?s=320&amp;kontrast=&amp;schrift=&amp;abb=857 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029184051/http://www.museenkoeln.de/museum-fuer-ostasiatische-kunst/default.asp?s=320&amp;kontrast=&amp;schrift=&amp;abb=857 |date=2013-10-29 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.74|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|([[Okayama Prefecture]])}} || private || || || {{convert|143.8|cm|ftin}} by {{convert|77.2|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.75|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|([[Okayama Prefecture]])}} || {{nihongo|Chōraku-ji|長楽寺}} || || || {{convert|152.3|cm|ftin}} by {{convert|86.5|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.76|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Tottori, Tottori|Tottori]]}} || property of {{nihongo|[[Bujō-ji]]|[[:ja:豊乗寺|豊乗寺]]}} in [[Chizu, Tottori|Chizu]]; kept at the [[Tottori Prefectural Museum]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Bujoji Chizu).jpg|150px]] || {{convert|106.0|cm|ftin}} by {{convert|54.6|cm|ftin}}&lt;!--or 105.2x54.5--&gt; || {{coord|35.508265|N|134.236128|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tottori Prefectural Museum}} || [http://db.pref.tottori.jp/bunkazainavi.nsf/bunkazai_web_view/7B32597A1F17D9A04925796F0007FC5C ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.77|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Sakurai, Nara|Sakurai]]}} || [[Hase-dera]] || || || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|52.5|cm|ftin}} || {{coord|34.535860|N|135.906844|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hase-dera}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99a|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|France|[[Paris]]}} || [[Musée Guimet]] || || [[File:Water-Moon Avalokitesvara (Musee Guimet).jpg|150px]] || {{convert|105.0|cm|ftin}} by {{convert|58.0|cm|ftin}} || {{coord|48.865106|N|2.293632|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Musée Guimet}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99b|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1325-1375|mid-C14}} || {{sort|USA|[[Washington, D.C.]]}} || [[Freer Gallery of Art]] || || [[File:Water-Moon Avalokitesvara (Freer Gallery of Art).jpg|150px]] || {{convert|98.3|cm|ftin}} by {{convert|47.7|cm|ftin}} || {{coord|38.888135|N|77.02739|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Freer Gallery of Art}} || [https://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=F1904.13 ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99c|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|水月観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''suigetsu Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Seikadō Bunko Art Museum]] || || || || {{coord|35.622402|N|139.619290|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Seikadō Bunko Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029201117/http://kaken.nii.ac.jp/d/p/12610069/2002/3/ja.ja.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99d|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kamakura, Kanagawa|Kamakura]]}} || [[Kenchō-ji]] || || || {{convert|141.5|cm|ftin}} by {{convert|77.2|cm|ftin}} || {{coord|35.331705|N|139.555072|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kenchōji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99e|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kōya, Wakayama|Kōya]]}} || {{nihongo|Daitoku-in|大徳院}} || || || {{convert|143.8|cm|ftin}} by {{convert|77.2|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99f|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || || || || [[File:Yoryu Kannon.jpg|150px]] || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|49.0|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99g|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本着色楊柳観音坐像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zazō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1325-1375|mid-C14}} || {{sort|Japan|[[Shimonoseki]]}} || property of [[Kōzan-ji (Shimonoseki)|Kōzan-ji]]; kept at the {{nihongo|[[Shimonoseki Chōfu Museum]]|[[:ja:下関市立長府博物館|下関市立長府博物館]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Kozanji Shimonoseki).jpg|150px]] || {{convert|146.9|cm|ftin}} by {{convert|85.8|cm|ftin}} || {{coord|33.995474|N|130.982255|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shimonoseki Chōfu Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131104074524/http://bunkazai.ysn21.jp/bunkazai/detail.asp?mid=110034 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99g|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|水月観音図}}&lt;br&gt;수월관음도(水月觀音圖) || late Goryeo || {{sort|Korea|[[Yongin]]}} || Amore pacific museum of art || Treasure No. 1426 || [[File:수월관음도.jpg|150px]] ||  ||  ||
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.78|[[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Kannon zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Gifu Prefecture]]}} || {{nihongo|Tōkō-ji|東光時}} || || || {{convert|109.2|cm|ftin}}&lt;!--or 110.5--&gt; by {{convert|53.7|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.99a|White-Robed [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|白衣観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Byakue Kannon zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Agency for Cultural Affairs]] || || || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|40.3|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.99b|White-Robed [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色白衣観音図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Byakue Kannon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1377|1377}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Nara National Museum]] || white-robed and seated on a grass-covered rock; according to the fifth chapter of the [[Mahavairocana Sutra]], the white is the &quot;whiteness of the pure aspiration of enlightenment&quot;; ink inscription in the upper right corner: 稽首淨聖甘露除焔 | 眞大依怙普施福縁 | 丁巳仲夏 | 壽峯海燁謹題; stylistic considerations date 丁巳 (Yin Fire Snake according to the [[Sexagenary cycle]]) to 1377; of Goryeo, [[Yuan Dynasty|Yuan]] or [[Ming Dynasty|Ming]] origin; [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.aisf.or.jp/~jaanus/deta/b/byakuekannon.htm |title=Byakue Kannon |publisher=[[Japanese Architecture and Art Net Users System]] |accessdate=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.narahaku.go.jp/collection/942-0.html |script-title=ja:白衣観音像 |trans-title=Byakue Kannon |language=Japanese |publisher=[[Nara National Museum]] |accessdate=2 November 2013}}&lt;/ref&gt; || [[File:Byakue Kannon (Nara National Museum).jpg|150px]] || {{convert|99.1|cm|ftin}} by {{convert|40.3|cm|ftin}} || {{coord|34.683564|N|135.836678|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nara National Museum}} || [http://www.emuseum.jp/detail/100071?d ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195819/http://www.emuseum.jp/detail/100071?d |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.99c|[[Avalokiteśvara]]}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Cleveland]]}} || [[Cleveland Museum of Art]] || || [[File:Avalokitesvara (Cleveland Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|155.0|cm|ftin}} by {{convert|51.4|cm|ftin}} || {{coord|41.508891|N|81.611348|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Cleveland Museum of Art}} || [http://www.clevelandart.org/art/1986.8 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.99d|[[Avalokitesvara]] with One Thousand Arms}}&lt;br&gt;천수천안관음도&lt;br&gt;{{nihongo2|千手観音図}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || || [[File:Avalokitesvara with One Thousand Arms (Leeum, Samsung Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|93.8|cm|ftin}} by {{convert|51.2|cm|ftin}} || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.79|[[Ksitigarbha]]}} || || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || || {{convert|21.0|cm|ftin}} by {{convert|12.0|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.80|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Fukuoka]]}} || {{nihongo|[[Zendō-ji (Fukuoka)|Zendō-ji]]|[[:ja:善導寺 (福岡市)|善導寺]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Ksitigarbha (Zendoji Fukuoka).jpg|150px]] || {{convert|111.0|cm|ftin}} by {{convert|43.5|cm|ftin}} || {{coord|33.599420|N|130.410681|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zendōji}} || &lt;ref&gt;{{cite journal |script-title=ja:善導寺蔵地蔵菩薩画像 |trans-title=Painting of Ksitigarbha at Zendō-ji |language=Japanese |journal=[[Bijutsu Kenkyū]] |publisher=[[Tokyo Research Institute for Cultural Properties]] |year=1969 |volume=265 |pages=36–37 |author=Kumagai Nobuo}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.81|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || [[File:Ksitigarba (Nezu Museum) 3.jpg|150px]] || {{convert|155.4|cm|ftin}} by {{convert|87.2|cm|ftin}}&lt;!--or 107.6x45.3--&gt; || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.82|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Nagoya]]}} || [[Tokugawa Art Museum]] || || [[File:Ksitigarbha (Tokugawa Art Museum).jpg|150px]] || {{convert|105.1|cm|ftin}} by {{convert|43.9|cm|ftin}} || {{coord|35.183814|N|136.933261|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tokugawa Art Museum}} || [https://archive.is/20131026122821/http://www.tokugawa-art-museum.jp/planning/h20/04/obj04.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.83|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Chūgū-ji]] || || || {{convert|102.5|cm|ftin}} by {{convert|40.0|cm|ftin}} || {{coord|34.614941|N|135.739496|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chūgū-ji}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.84|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|([[Shiga Prefecture]])}} || {{nihongo|Hōren-ji|法蓮寺}} || || || {{convert|93.0|cm|ftin}} by {{convert|38.5|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.85|[[Ksitigarbha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色地蔵菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Nishio, Aichi|Nishio]]}} || property of {{nihongo|Yōju-ji|養寿寺}}; kept at the {{nihongo|[[Iwase Bunko Library]]|[[:ja:西尾市岩瀬文庫|西尾市岩瀬文庫]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Ksitigarbha (Yojuji Nishio).jpg|150px]] || {{convert|101.0|cm|ftin}} by {{convert|56.0|cm|ftin}}&lt;!--or 143.3x78.3--&gt; || {{coord|34.874388|N|137.053853|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Iwase Bunko Library}} || [http://www.pref.aichi.jp/kyoiku/bunka/bunkazainavi/yukei/kaiga/kensitei/0268.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.86|Hooded [[Ksitigarbha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色被帽地蔵菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku hibō Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Kamakura, Kanagawa|Kamakura]]}} || [[Engaku-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Hooded Ksitigarbha (Engakuji Kamakura).jpg|150px]] || {{convert|239.4|cm|ftin}} by {{convert|130.0|cm|ftin}} || {{coord|35.336781|N|139.547836|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Engakuji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.87|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;지장도&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏図}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || Treasure No. 784 || [[File:Ksitigarbha (Leeum Seoul).jpg|150px]] || {{convert|104.0|cm|ftin}} by {{convert|55.3|cm|ftin}}&lt;!--or104.3x55.6--&gt; || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.87.99a|[[Ksitigarbha]]}} || {{sort|1300-1350|1st half C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Metropolitan Museum of Art]] || || [[File:Ksitigarbha (Metropolitan Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|84.5|cm|ftin}} by {{convert|36.8|cm|ftin}} || {{coord|40.779152|N|73.962933|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Metropolitan Museum of Art}} || [http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/39883 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.87.99b|[[Ksitigarbha]]}} || {{sort|1275-1325|late C13/early C14}} || {{sort|USA|[[Washington, D.C.]]}} || [[Arthur M. Sackler Gallery]] || || [[File:Ksitigarbha (Sackler Gallery).jpg|150px]] || {{convert|107.6|cm|ftin}} by {{convert|49.4|cm|ftin}} || {{coord|38.88806|N|77.026995|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Arthur M. Sackler Gallery}} || [http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=S1992.11 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930055242/http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=S1992.11 |date=2015-09-30 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.87.99c|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;지장보살도 || {{sort|1350-1392|late C14}} || {{sort|USA|[[Boston]]}} || [[Museum of Fine Arts, Boston]] || || [[File:Ksitigarbha (Museum of Fine Arts, Boston).jpg|150px]] || {{convert|92|cm|ftin}} by {{convert|40|cm|ftin}} || {{coord|42.339167|N|71.094167|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum of Fine Arts, Boston}} || [http://www.mfa.org/collections/object/the-bodhisattva-ksitigarbha-10489 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.88|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色地蔵十王像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kasaoka, Okayama|Kasaoka]]}} || {{nihongo|Nikkō-ji|日光寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;!--Song dynasty according to database--&gt; || [[File:Ksitigarbha with the Ten Kings of Hell (Nikkoji Kasaoka).jpg|150px]] || {{convert|117.1|cm|ftin}} by {{convert|59.2|cm|ftin}}&lt;!--or 116.4x58.9--&gt; || {{coord|34.452170|N|133.511310|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nikkōji}} || [http://www.city.kasaoka.okayama.jp/soshiki/28/b-jizoujyuuo.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043046/http://www.city.kasaoka.okayama.jp/soshiki/28/b-jizoujyuuo.html |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.89|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地蔵十王図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Seikadō Bunko Art Museum]] || || [[File:Ksitigarbha with the Ten Kings of Hell (Seikado Bunko Art Museum).jpg|150px]] || {{convert|143.5|cm|ftin}} by {{convert|55.9|cm|ftin}} || {{coord|35.622402|N|139.619290|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Seikadō Bunko Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029201117/http://kaken.nii.ac.jp/d/p/12610069/2002/3/ja.ja.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.90|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地蔵十王像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Horim Museum]] || Treasure No. 1048 || [[File:Ksitigarbha with the Ten Kings of Hell (Horim Museum).jpg|150px]] || {{convert|111.1|cm|ftin}} by {{convert|60.4|cm|ftin}}&lt;!--or 179.0x52.0--&gt; || {{coord|37.480869|N|126.918311|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Horim Museum}} || [http://www.horimmuseum.org/museum/eng/painting01.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180625104042/http://www.horimmuseum.org/museum/eng/painting01.htm |date=2018-06-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.91|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地蔵十王図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Germany|[[Berlin]]}} || [[Museum für Asiatische Kunst]] || || [[File:Ksitigarbha with the Ten Kings of Hell (Berlin).jpg|150px]] || {{convert|109.0|cm|ftin}} by {{convert|56.8|cm|ftin}} || {{coord|52.457304|N|13.292964|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum für Asiatische Kunst}} || &lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ksitigarbha as Supreme Lord of the Underworld: a Korean Buddhist Painting in the Museum für Ostasiatische Kunst in Berlin |author=Pak Youngsook |journal=Oriental Art Magazine |volume=XXIII |issue=1 |year=1977 |pages=96–104}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.91.99a|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地蔵十王図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Sagae, Yamagata|Sagae]]}} || {{nihongo|Kezō-in|華蔵院}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Ksitigarbha with Ten Kings of Hell (Kezoin Sagae).jpg|150px]] || {{convert|115.2|cm|ftin}} by {{convert|59.1|cm|ftin}} || {{coord|38.410289|N|140.252055|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kezō-in}} || [https://web.archive.org/web/20150923204109/http://www.city.sagae.yamagata.jp/docs/2013080100018/files/99.pdf ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.92|[[Avalokitesvara]] and [[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観音地蔵像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Kannon Jizō zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|[[Saifuku-ji (Tsuruga)|Saifuku-ji]]|[[:ja:西福寺 (敦賀市)|西福寺]]}} || || || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|52.2|cm|ftin}} || {{coord|35.656956|N|136.032114|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saifukuji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.93a|[[Avalokitesvara]]}} || || {{sort|Japan|[[Takatori, Nara|Takatori]]}} || {{nihongo|[[Minamihōkke-ji]]|[[:ja:南法華寺|南法華寺]]}} || || || {{convert|105.9|cm|ftin}} by {{convert|36.4|cm|ftin}} || {{coord|34.426422|N|135.809886|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Minamihōkkeji}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.93b|[[Ksitigarbha]]}} || || {{sort|Japan|[[Takatori, Nara|Takatori]]}} || {{nihongo|[[Minamihōkke-ji]]|[[:ja:南法華寺|南法華寺]]}} || || || {{convert|105.9|cm|ftin}} by {{convert|36.4|cm|ftin}} || {{coord|34.426422|N|135.809886|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Minamihōkkeji}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.94|[[Avalokitesvara]] and [[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観音地蔵像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Kannon Jizō zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Gujō, Gifu|Gujō]]}} || {{nihongo|Ana-in|阿名院}} || || || {{convert|90.2|cm|ftin}} by {{convert|45.0|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.95|[[Amitabha]] and [[Ksitigarbha]]}} || {{sort|1300-1350|1st half C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Metropolitan Museum of Art]] || pigments were applied to both sides of the silk; the only surviving example of this iconography; more typical is an Amitabha Triad featuring also [[Avalokiteśvara]] || [[File:Amitabha and Kshitigarba (Metropolitan Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|94.6|cm|ftin}} by {{convert|55.6|cm|ftin}} || {{coord|40.779152|N|73.962933|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Metropolitan Museum of Art}} || [http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/39881 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.95.99a|[[Ksitigarbha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏三尊図}}&lt;br&gt;지장보살삼존도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Horim Museum]] || Treasure No. 1287 || [[File:Ksitigarbha Triad (private collection in Korea).jpg|150px]] || {{convert|98.8|cm|ftin}} by {{convert|50.2|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.95.99b|[[Ksitigarbha]] Mandala}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色地蔵曼荼羅図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Jizō mandara zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1500|late Goryeo/early [[Joseon Dynasty|Joseon]]}} || {{sort|Japan|[[Higashikagawa, Kagawa|Higashikagawa]]}} || {{nihongo|[[Yoda-ji]]|[[:ja:与田寺|与田寺]]}} || six bodhisattvas and two further figures form a circle beneath Ksitigarbha; of [[Yuan Dynasty|Yuan]], Goryeo, or early [[Joseon Dynasty|Joseon]] origin; [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Ksitigarbha Mandala (Yodaji Higashikagawa) 2.jpg|150px]] || {{convert|128.0|cm|ftin}} by {{convert|76.5|cm|ftin}} || {{coord|34.241694|N|134.321694|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodaji}} || &lt;ref&gt;{{cite journal |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/jeb1947/1989/164/1989_164_37/_pdf |script-title=ja:香川・与田寺の地蔵曼荼羅図について |trans-title=Concerning the Ksitigarbha Mandala at Yoda-ji, Kagawa |language=Japanese |author=Takeda Kazuaki |journal=密教文化 |year=1989 |volume=164 |pages=37–57}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.95.99c|[[Ksitigarbha]] Mandala}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏曼荼羅図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō mandara zu''&lt;/small&gt; || || || || || || {{convert|104.3|cm|ftin}} by {{convert|55.6|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.97|[[Sakyamuni]] Triad and Sixteen [[Arhat]]s}}&lt;br&gt;석가삼존십육나한도&lt;br&gt;{{nihongo2|釈迦三尊十六羅漢図}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || || [[File:Sakyamuni Triad and Sixteen Arhats (Leeum, Samsung Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|93.0|cm|ftin}} by {{convert|46.2|cm|ftin}}&lt;!--or 93.5x44.5--&gt; || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|9.110|[[Marici (Buddhism)|Marici]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|摩利支天像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Marishiten zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|Shōtaku-in|聖澤院}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Marishiten (Shotaku-in Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|97.4|cm|ftin}} by {{convert|54.0|cm|ftin}} || {{coord|35.022783|N|135.719267|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shōtaku-in}} ||
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|9.199a|[[Taishakuten]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|帝釈天像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Taishakuten zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Seikadō Bunko Art Museum]] || || || || {{coord|35.622402|N|139.619290|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Seikadō Bunko Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029201117/http://kaken.nii.ac.jp/d/p/12610069/2002/3/ja.ja.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|9.199b|[[Devadatta]], colour on paper}}&lt;br&gt;{{nihongo2|紙本著色提婆達多像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''shihon chakushoku Daibadatta zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Yokohama]]}} || [[Sōji-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Devadatta (Sojiji Yokohama).jpg|150px]] || {{convert|150.2|cm|ftin}} by {{convert|91.6|cm|ftin}} || {{coord|35.506867|N|139.670048|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sōjiji}} || [http://www.sojiji.jp/honzan/meihou/ ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|9.199c|Shuyajin, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色主夜神像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shuyajin zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|end of the Goryeo period}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|[[Saifuku-ji (Tsuruga)|Saifuku-ji]]|[[:ja:西福寺 (敦賀市)|西福寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Shuyajin (Saifukuji Tsuruga).jpg|150px]] || {{convert|161.0|cm|ftin}} by {{convert|91.0|cm|ftin}} || {{coord|35.656956|N|136.032114|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saifukuji}} || [http://info.pref.fukui.jp/bunka/bunkazai/sitei/kaiga/saifukuji-shuya.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Nirvana]] painting, colour on silk&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色仏涅槃図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Butsu nehan zu''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Hirado, Nagasaki|Hirado]]}} || {{nihongo|[[Saikyō-ji (Hirado)|Saikyō-ji]]|[[:ja:最教寺 (平戸市)|最教寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Butsu nehan zu (Saikyoji Hirado).jpg|150px]] || || {{coord|33.363761|N|129.552841|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saikyōji}} ||
|-
| align=&quot;center&quot;|500 [[Arhat]]s&lt;br&gt;{{nihongo2|五百羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gohyaku Rakan zu''&lt;/small&gt; || || [[Kyoto]] || [[Chion-in]] || || || || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 15&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1299|C13}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|53.5|cm|ftin}} by {{convert|39.5|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 23&lt;br&gt;{{nihongo2|五百羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gohyaku Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Tokyo National Museum]] || || [[File:Goryeo Arhat (Tokyo National Museum).jpg|150px]] || {{convert|60.2|cm|ftin}} by {{convert|41.6|cm|ftin}} || {{coord|35.718826|N|139.776467|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tokyo National Museum}} || [http://webarchives.tnm.jp/imgsearch/show/C0024265 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]]&lt;br&gt;{{nihongo2|五百羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gohyaku Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Idemitsu Museum of Arts]] || || || {{convert|59.0|cm|ftin}} by {{convert|41.3|cm|ftin}} || {{coord|35.676559|N|139.760916|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Idemitsu Museum of Arts}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 92&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 92 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|64.7|cm|ftin}} by {{convert|42.2|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 125&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 125 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|57.0|cm|ftin}} by {{convert|50.2|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 145&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1236|1236}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 145 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|59.2|cm|ftin}} by {{convert|42.0|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 170&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1236|1236}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 170 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|53.9|cm|ftin}} by {{convert|37.7|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 329&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Korea|[[South Korea|Korea]]}} || Ilamgwan || || [[File:Arhat 329 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|59.0|cm|ftin}} by {{convert|42.0|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 357&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 357 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|52.5|cm|ftin}} by {{convert|36.8|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 427&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1236|1236}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 427 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|58.2|cm|ftin}} by {{convert|40.4|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|500 [[Arhat]]s&lt;br&gt;{{nihongo2|五百羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gohyaku Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || || || || || {{convert|55.1|cm|ftin}} by {{convert|38.1|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] || {{sort|1235|1235}} || {{sort|USA|[[Cleveland]]}} || [[Cleveland Museum of Art]] || one of circa ten known fragments of a hand scroll depicting 500 Arhats, remounted as a hanging scroll || [[File:Arhat (Cleveland Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|54.29|cm|ftin}} by {{convert|40.64|cm|ftin}} || {{coord|41.508891|N|81.611348|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Cleveland Museum of Art}} || [http://www.clevelandart.org/art/1979.71 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Maitreya]] Triad || || || {{nihongo|Hōkyō-ji|寳鏡寺}} || || || || || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|Visualization of the [[Hwaom]] Pure Land || {{sort|1200-1299|C13}} || || || five main buddhas are at the bottom, fifty-two bodhisattvas descend on clouds; ink, colour, and gold on silk; sold at [[Christie's]] in 2003 || [[File:Visualization of the Hwaom Pure Land.png|150px]] || {{convert|131.1|cm|ftin}} by {{convert|58.5|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=4069224 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|Chin'gwang Wang, First of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]]}} || [[Harvard Art Museums]] || the inscription in the upper right corner reads 第一秦廣王 (No. 1 Chin'gwang Wang) || [[File:Ten Kings of Hell (Harvard Art Museums).jpg|150px]] || {{convert|61.5|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || {{coord|42.374073|N|71.114159|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Harvard Art Museums}} || [http://www.harvardartmuseums.org/art/202112 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|Wu-kuan Wang, Fourth of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || private || sold at [[Christie's]] in 1992 || [[File:Ten Kings of Hell No.4.jpg|150px]] || {{convert|61.2|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|Yen-lo Wang, Fifth of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || private || sold at [[Christie's]] in 1992 || [[File:Ten Kings of Hell No.5.jpg|150px]] || {{convert|61.2|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|P'ing-cheng Wang, Eighth of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || private || sold at [[Christie's]] in 1992 || [[File:Ten Kings of Hell No.8.jpg|150px]] || {{convert|61.2|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|Wu-tao Chuan-lin Wang, Tenth of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || private || sold at [[Christie's]] in 1992 || [[File:Ten Kings of Hell No.10.jpg|150px]] || {{convert|61.2|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 ]
|-
|}

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Commons category|Goryeo Buddhist paintings}}
{{Reflist}}
{{Goryeo topics}}

[[Category:ගොර්යෝ]]
[[Category:කොරියානු චිත්‍ර කලාව]]
[[Category:කොරියාවේ බුද්ධාගම]]
[[Category:බෞද්ධ කලාව]]</text>
      <sha1>kcua9tvlcf3z994dnlezf1y9tuchvow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අලව්ව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88652</id>
    <revision>
      <id>788686</id>
      <parentid>676987</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T22:27:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3856" sha1="qx8tmvitzdvr2qxv5vnhe64gh9ng4xg" xml:space="preserve">{{about}}
{{Infobox settlement
| official_name          = අලව්ව
| native_name            = 
| settlement_type        = [[Town]]
| image_skyline          = 
| image_caption          = 
| image_flag             = 
| image_seal             = 
| image_map              = 
| map_caption            = 
| pushpin_map            = ශ්‍රී ලංකාව
| coordinates            = {{coord|7|17|48.4|N|80|14|06.2|E|region:LK|display=inline,title}}
| subdivision_type       = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name       = [[Sri Lanka]]
| subdivision_type1      = District
| subdivision_name1      = [[Kurunegala]]
| government_type        = 
| leader_title           = 
| leader_name            = 
| area_total_km2         = 
| area_total_sq_mi       = 
| area_land_km2          = 
| area_land_sq_mi        = 
| area_water_km2         = 
| area_water_sq_mi       = 
| population_total       = 
| population_as_of       = 
| population_density_km2 = 
| timezone               = [[Sri Lanka Standard Time|SLST]]
| utc_offset             = +5:30
| timezone_DST           = 
| utc_offset_DST         = 
| postal_code_type       = [[Postal codes in Sri Lanka|Postal code]]
| postal_code            = 60280&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sri-lankan.net/kurunegala-district.html|title=Postal Codes|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170813154235/http://www.sri-lankan.net/kurunegala-district.html|archivedate=13 August 2017}}&lt;/ref&gt;
| area_code              = [[Telephone numbers in Sri Lanka|037]]
| website                = 
}}
'''අලව්ව''' [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]], [[වයඹ පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|වයඹ පළාතේ]], [[කුරුණෑගල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයට]] අයත් නගරයකි. මෙම නගරය [[පොල් ත්‍රිකෝණය|පොල් ත්‍රිකෝණයට]] අයත් නගරයක් ලෙස සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecoconutcoop.com/blog/2017/1/22/a-new-coconut-triangle-in-sri-lanka|title=A New Coconut Triangle in Sri Lanka|date=22 January 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170819191353/http://www.thecoconutcoop.com/blog/2017/1/22/a-new-coconut-triangle-in-sri-lanka|archivedate=19 August 2017}}&lt;/ref&gt;

[https://www.google.com/maps/d/u/0/edit?mid=11PVYehSDgYdqmDB_UopcyUb4imd6eCw&amp;usp=sharing අලව්ව නගරය ග්‍රාම නිලධාරී වසම් 66 කින් සමන්විතය.]

==ආශ්‍රිත==
* [https://alawwaps.lk/ අලව්ව ප්‍රාදේශීය සභාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240610064600/https://alawwaps.lk/ |date=2024-06-10 }}
* [[අලව්ව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය]]
* [[2011 Alawwa rail accident|2011 අලව්ව දුම්රිය අනතුර]]
* [[අලව්ව දුම්රිය ස්ථානය]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}

== භාහිර සබැඳි ==
* [http://www.alawwa.ds.gov.lk/ අලව්ව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911120535/http://www.alawwa.ds.gov.lk/ |date=2019-09-11 }}
* [https://alawwaps.lk/ අලව්ව ප්‍රාදේශීය සභාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240610064600/https://alawwaps.lk/ |date=2024-06-10 }}

{{Divisional Secretariats of Sri Lanka - North Western Province}}

[[Category:Populated places in North Western Province, Sri Lanka]]
[[Category:Populated places in Kurunegala District]]


{{NorthWesternLK-geo-stub}}</text>
      <sha1>qx8tmvitzdvr2qxv5vnhe64gh9ng4xg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පට්දීප්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92427</id>
    <revision>
      <id>788728</id>
      <parentid>501432</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T08:18:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2018" sha1="nvbzvc20gppltoy19hg3mgbmr9edi7p" xml:space="preserve">{{Infobox raga
| name          = පට්දීප්
| image_name    =
| image_alt     =
| thaat         = [[කාෆි (ථාට්)|කාෆි]]&lt;ref&gt;http://www.tanarang.com/english/patdeep_eng.htm&lt;/ref&gt;
| type          = 
| time          = දිවා&lt;ref&gt;http://www.tanarang.com/english/patdeep_eng.htm&lt;/ref&gt;
| season        =
| arohana       = 'N S g m P N S'&lt;ref&gt;http://www.tanarang.com/english/patdeep_eng.htm&lt;/ref&gt;
| avarohana     = S' N D P, m P g, m g R S&lt;ref&gt;http://www.tanarang.com/english/patdeep_eng.htm&lt;/ref&gt;
| vadi          = Pa&lt;ref&gt;http://www.tanarang.com/english/patdeep_eng.htm&lt;/ref&gt;
| samavadi      = Sa&lt;ref&gt;http://www.tanarang.com/english/patdeep_eng.htm&lt;/ref&gt;
| pakad         =
| chalan        =
| synonym       = 
| equivalent    =
| similar       = {{ubl|[[ධනශ්‍රී]]|[[ධනී (රාගය)|ධනී]]|[[භීම්පලාසි]]|[[හංසකිංකිණි]]|[[පට්දීපකී]]|[[ගෞරිමනෝහරී]]}}
}}
{{Listen
 |filename3    =
 |title3       = Raga Patdip
 |description3 = [[අබ්දුල් වාහීද් ඛාන්]] විසින් 1947 දී පට්දීප් ගයන ආකාරය
}}
'''පට්දීප්''' (पटदीप) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[කාෆි ථාට්|කාෆි ථාටය]]ට අයත් [[හින්දුස්තානී ශාස්ත්‍රීය සංගීතය|හින්දුස්තානී ශාස්ත්‍රීය]] [[රාග]]යකි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.tanarang.com/english/patdeep_eng.htm |access-date=2021-11-26 |archive-date=2021-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211126101522/http://www.tanarang.com/english/patdeep_eng.htm }}&lt;/ref&gt;

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist}}

==බාහිර සබැඳි==

{{Rāgas as per Performance Time}}

[[Category:හින්දුස්තානී රාග]]</text>
      <sha1>nvbzvc20gppltoy19hg3mgbmr9edi7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සචින් ලියනගේ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93508</id>
    <revision>
      <id>788682</id>
      <parentid>749013</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T16:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <origin>788682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="763" sha1="joplwj6id7nftvs4hnq70lz0nk3ymf2" xml:space="preserve">

සචින් ලියනගේ [[කියා දෙන්න ආදරේ තරම්]] ටෙලිනාට්‍යයෙන් ජනප්‍රිය වූ රංගන ශිල්පියෙකි.
{{Infobox actor
| name               = සචින් සමීර ලියනගේ
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| birth_date         = 1996
| birth_place        = 
| birth_name         = 
| children           = 
| education          = St.Anthony's College,Wattala
| alma_mater         = 
| occupation         = නළුවෙක්,නිවේදකයෙක්   
| yearsactive        = 2017 - වර්තමානය
| spouse             = අවිවාහකයි 
| signature          = 
}}</text>
      <sha1>joplwj6id7nftvs4hnq70lz0nk3ymf2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:ජපානය තුළ සත්වෝද්‍යාන</title>
    <ns>10</ns>
    <id>94484</id>
    <revision>
      <id>788730</id>
      <parentid>788620</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T09:13:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>අසහියමා සත්වෝද්‍යානය</comment>
      <origin>788730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1647" sha1="4j687e3k33wuixsft7l03x60zi022m7" xml:space="preserve">{{Navbox
| name  = ජපානය තුළ සත්වෝද්‍යාන
| title = ජපානයේ සත්වෝද්‍යාන
| listclass = hlist
| state = 

| group1 = [[Zoo|සත්වෝද්‍යාන]]
| list1  =
*[[Adventure World (Japan)|Adventure World]]
*[[Amami Islands Botanical Garden]]
*[[අසහියමා සත්වෝද්‍යානය]]
*[[හිගශියමා සත්වෝද්‍යානය සහ උද්භිත උද්‍යානය]]
*[[Hiroshima City Asa Zoological Park]]
*[[Kobe Animal Kingdom]]
*[[Kyoto City Zoo]]
*[[Nogeyama Zoo]]
*[[Sapporo Maruyama Zoo]]
*[[Sasebo Zoological Park and Botanical Garden]]
*[[සත්සුකියමා සත්වෝද්‍යානය]]
*[[Tama Zoological Park]]
*[[තෙන්නොජි සත්වෝද්‍යානය]]
*[[උඑනෝ සත්වෝද්‍යානය]]
*[[යොකොහාමා සත්වෝද්‍යානය]]

| group2 = [[Public aquariums|මින්මැදුරු]]
| list2  = 
*[[Aqua Park Shinagawa]]
*[[The Ice Aquarium]]
*[[Kamogawa Sea World]]
*[[Okinawa Churaumi Aquarium]]
*[[Osaka Aquarium Kaiyukan]]
*[[Sendai Umino-Mori Aquarium]]
*[[Toba Aquarium]]
*[[Yokohama Hakkeijima Sea Paradise]]


| group3 = ආයතන
| list3  = 
*[[Japanese Association of Zoos and Aquariums]]


| group4 = ආශ්‍රිත ලැයිස්තු
| list4  = 

|belowclass = hlist
|below = 
{{portal-inline|සත්තු}} 

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Category:Japan navigational boxes]]
[[Category:Japan geography templates]]
[[Category:Zoo templates|Japan]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4j687e3k33wuixsft7l03x60zi022m7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:James500</title>
    <ns>2</ns>
    <id>98796</id>
    <revision>
      <id>788684</id>
      <parentid>535212</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T22:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>James500</username>
        <id>61071</id>
      </contributor>
      <comment>Remove template</comment>
      <origin>788684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="3fnki73r2oax93bkxvnd5wcqa6b1tlf" xml:space="preserve">{{User page}}
{{Babel|en}}

[[en:User:James500]]</text>
      <sha1>3fnki73r2oax93bkxvnd5wcqa6b1tlf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Television drama series</title>
    <ns>10</ns>
    <id>99670</id>
    <revision>
      <id>788712</id>
      <parentid>770380</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T05:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26006-98</username>
        <id>78731</id>
      </contributor>
      <origin>788712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2432" sha1="j938kuwnibbf4ljqjfeigrhcy3cy6yy" xml:space="preserve">{{Navbox
|name    = Television drama series
|title   = [[Drama (film and television)|රූපවාහිනී කතාමාලා]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1  = ස්ථානය අනුව
|list1   = 
* [[Chinese television drama|China]]
* [[Hong Kong television drama|Hong Kong]]
* [[Indian television drama|India]]
* [[Japanese television drama|Japan]]
* [[Pakistani dramas|Pakistan]]
* [[Philippine television drama|Philippines]]
* [[Korean drama|South Korea]]
* [[Taiwanese drama|Taiwan]]
* [[Thai television soap opera|Thailand]]
* [[Turkish television drama|Turkey]]

|group2  = ප්‍රභේදය
|list2   = 
* [[Buddy film|Buddy]]
* [[Comedy-drama]]
* [[Economics film|Economics]]
* [[Legal drama|Legal]]
* [[Historical drama|Period]]
* [[Police procedural|Police]]
* [[Political drama|Politic]]
* [[Medical drama|Medical]]
* [[Sitcom]]
** [[Animated sitcom]]
** [[Black sitcom]]
** [[Teen sitcom]]
* [[සෝප් ඔපෙරා]]
* [[Telenovela]]
* [[Téléroman]]

|group3  = රට අනුව ලැයිස්තු
|list3   = 
* [[Lists of TVB dramas and series|Hongkongese]]
* [[List of Japanese television dramas|Japanese]]
* [[List of Pakistani television series|Pakistani]]
* [[List of South Korean dramas|South Korean]]
* Taiwanese
** [[List of Taiwanese dramas from 2000 to 2010|2000s]]
** [[List of Taiwanese dramas from 2011 to 2020|2010s]]
** [[List of Taiwanese dramas from 2021 to present|2020s]]
* [[List of Thai television soap operas|Thai]]

|group4  = ප්‍රභේදය අනුව ලැයිස්තු
|list4   =
* [[List of comedy-drama television series|Comedy-drama]]
* [[List of medical drama television programs|Medical drama]]
* [[List of police television dramas|Police drama]]
* [[List of science fiction sitcoms|Science fiction sitcom]]
* [[List of serial drama television series|Serial]]
* [[List of situation comedies|Situation comedies]]
* [[List of soap operas|Soap opera]]
* [[List of teen dramas|Teen drama]]
* [[List of teen sitcoms|Teen sitcoms]]
* [[List of telenovelas|Telenovela]]

|group5  = ආකෘතිය
|list5   = 
* [[Serial (radio and television)|Serial]]
* [[Procedural drama|Procedural]]
* [[Miniseries]]

|group6  = ආශ්‍රිත මාතෘකා
|list6   = 
* [[Executive producer]]
* [[Showrunner]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Category:Television show templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j938kuwnibbf4ljqjfeigrhcy3cy6yy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>788723</id>
      <parentid>788712</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T07:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MathXplore</username>
        <id>61602</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-26006-98|~2026-26006-98]] ([[User talk:~2026-26006-98|සාකච්ඡාව]]) ගේ සංස්කරණයන්  [[User:IDB.S|IDB.S]] ගේ අවසන් අනුවාදය වෙත ප්‍රතිවර්තනය කෙරිණි</comment>
      <origin>538784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2471" sha1="2ruktd7v23kfsguli9t3ufzv248yrhp" xml:space="preserve">{{Navbox
|name    = Television drama series
|title   = [[Drama (film and television)|රූපවාහිනී කතාමාලා]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1  = ස්ථානය අනුව
|list1   = 
* [[Arab television drama|Arab world]]
* [[Chinese television drama|China]]
* [[Hong Kong television drama|Hong Kong]]
* [[Indian television drama|India]]
* [[Japanese television drama|Japan]]
* [[Pakistani dramas|Pakistan]]
* [[Philippine television drama|Philippines]]
* [[Korean drama|South Korea]]
* [[Taiwanese drama|Taiwan]]
* [[Thai television soap opera|Thailand]]
* [[Turkish television drama|Turkey]]

|group2  = ප්‍රභේදය
|list2   = 
* [[Buddy film|Buddy]]
* [[Comedy-drama]]
* [[Economics film|Economics]]
* [[Legal drama|Legal]]
* [[Historical drama|Period]]
* [[Police procedural|Police]]
* [[Political drama|Politic]]
* [[Medical drama|Medical]]
* [[Sitcom]]
** [[Animated sitcom]]
** [[Black sitcom]]
** [[Teen sitcom]]
* [[සෝප් ඔපෙරා]]
* [[Telenovela]]
* [[Téléroman]]

|group3  = රට අනුව ලැයිස්තු
|list3   = 
* [[Lists of TVB dramas and series|Hongkongese]]
* [[List of Japanese television dramas|Japanese]]
* [[List of Pakistani television series|Pakistani]]
* [[List of South Korean dramas|South Korean]]
* Taiwanese
** [[List of Taiwanese dramas from 2000 to 2010|2000s]]
** [[List of Taiwanese dramas from 2011 to 2020|2010s]]
** [[List of Taiwanese dramas from 2021 to present|2020s]]
* [[List of Thai television soap operas|Thai]]

|group4  = ප්‍රභේදය අනුව ලැයිස්තු
|list4   =
* [[List of comedy-drama television series|Comedy-drama]]
* [[List of medical drama television programs|Medical drama]]
* [[List of police television dramas|Police drama]]
* [[List of science fiction sitcoms|Science fiction sitcom]]
* [[List of serial drama television series|Serial]]
* [[List of situation comedies|Situation comedies]]
* [[List of soap operas|Soap opera]]
* [[List of teen dramas|Teen drama]]
* [[List of teen sitcoms|Teen sitcoms]]
* [[List of telenovelas|Telenovela]]

|group5  = ආකෘතිය
|list5   = 
* [[Serial (radio and television)|Serial]]
* [[Procedural drama|Procedural]]
* [[Miniseries]]

|group6  = ආශ්‍රිත මාතෘකා
|list6   = 
* [[Executive producer]]
* [[Showrunner]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Category:Television show templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ruktd7v23kfsguli9t3ufzv248yrhp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ද ගාඩියන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99954</id>
    <revision>
      <id>788715</id>
      <parentid>746188</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T06:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10290" sha1="jzr7cqky1zdzphr15a3qzu0x4krkxff" xml:space="preserve">{{Infobox newspaper
| name               = ද ගාඩියන්
| native-name         = The Guardian
| logo               = The Guardian 2018.svg
| image              = The Guardian 28 May 2021.jpg
| caption            = Front page on 28 May 2021
| type               = Daily newspaper
| format             = [[Broadsheet]] (1821–2005)&lt;br&gt;[[Berliner (format)|Berliner]] (2005–2018)&lt;br&gt;[[Compact (newspaper)|Compact]] (since 2018)
| owners             = [[Guardian Media Group]]
| founder            = [[John Edward Taylor]]
| publisher          = Guardian Media Group
| editor             = 
| chiefeditor        = [[Katharine Viner]]
| assoceditor        = 
| maneditor          = 
| newseditor         = 
| managingeditordesign = 
| opeditor           = 
| sportseditor       = 
| photoeditor        = 
| staff              = 
| foundation         = {{start date and age|1821|5|5|df=yes}} (as ''The Manchester Guardian'', renamed ''The Guardian'' in 1959)
| political          = [[Centre-left politics|Centre-left]]&lt;ref name=&quot;left-wing&quot;&gt;{{*}} {{cite web |last=Tsang |first=Amie |title=The Guardian, Britain's Left-Wing News Power, Goes Tabloid |url=https://www.nytimes.com/2018/01/15/business/media/guardian-tabloid-uk.html |work=[[The New York Times]] |date=15 January 2018 |access-date=24 January 2019}}
* {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/8282189.stm |title=The politics of UK newspapers |publisher=[[BBC News]] |date=30 September 2009 |access-date=24 January 2019}}
* [https://yougov.co.uk/topics/politics/articles-reports/2017/03/07/how-left-or-right-wing-are-uks-newspapers &quot;How left or right-wing are the UK’s newspapers?&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190711060555/https://yougov.co.uk/topics/politics/articles-reports/2017/03/07/how-left-or-right-wing-are-uks-newspapers |date=2019-07-11 }}, MediaPolitics &amp; current affairs, YouGov, 7 March 2017.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;centre-left&quot;&gt;* {{cite journal |last=Payling |first=Daisy |date=20 April 2017 |title=City limits: sexual politics and the new urban left in 1980s Sheffield |journal=Contemporary British Society |volume=31 |issue=2 |pages=256–273 |doi=10.1080/13619462.2017.1306194 |doi-access=free}}
* {{cite journal |last1=Villeneuve |first1=Jean-Patrick |date=9 August 2015 |title={{sic|Wh|o's|nolink=y|expecting=Whose}} fault is it? An analysis of the press coverage of football betting scandals in France and the United Kingdom |journal=Sport in Society: Cultures, Commerce, Media, Politics |volume=19 |issue=2 |pages=191 |doi=10.1080/17430437.2015.1067772|s2cid=146330318}}
* {{cite book |last=Russell |first=Adrienne |title=Journalism and the Nsa Revelations: Privacy, Security and the Press |year=2017 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |page=53}}
* {{cite journal |last=Copsy |first=Nathaniel |date=21 February 2017 |title=Rethinking Britain and the European Union: Politicians, the Media and Public Opinion Reconsidered |journal=Journal of Common Market Studies |volume=55 |issue=4 |pages=716 |doi=10.1111/jcms.12527 |s2cid=151394355 |url=https://publications.aston.ac.uk/id/eprint/30170/1/Rethinking_Britain_and_EU_politicians_media_and_public_opinion.pdf |access-date=22 July 2019 |archive-date=26 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726141742/https://publications.aston.ac.uk/id/eprint/30170/1/Rethinking_Britain_and_EU_politicians_media_and_public_opinion.pdf |url-status=live }}
* {{cite journal |last1=Harbisher |first1=Ben |date=6 February 2016 |title=The Million Mask March: Language, legitimacy, and dissent |journal=Critical Discourse Studies |volume=13 |issue=3 |pages=297 |doi=10.1080/17405904.2016.1141696|s2cid=147508807 }}
* {{cite journal |last1=Yuval-Davis |first1=Nira |last2=Varju |first2=Viktor |date=6 January 2017 |title=Press discourses on Roma in the UK, Finland and Hungary |journal=European Roma |volume=40 |issue=7 |pages=1153 |doi=10.1080/01419870.2017.1267379 |s2cid=151843450 |url=http://eprints.bournemouth.ac.uk/28046/3/Roma%20paper%20draft%20for%20BURO.pdf }}
* {{cite journal |last1=Flew |first1=Terry |date=11 January 2019 |title=Digital communication, the crisis of trust, and the post-global |journal=Communication Research and Practice |volume=5 |issue=1 |pages=11 |doi=10.1080/22041451.2019.1561394 |s2cid=159032311 |url=https://eprints.qut.edu.au/127256/2/Flew%20paper%20for%20CRP.pdf }}
* {{cite journal |last1=Helton |first1=Levy |date=17 March 2016 |title=Reporting the 2014 World Cup: football first and social issues last |journal=Sport in Society: Cultures, Commerce, Media, Politics |volume=20 |issue=5–6 |pages=574 |doi=10.1080/17430437.2016.1158477|s2cid=147644706 }}
* {{cite journal |last1=Gill |first1=Alisha K |last2=Harrison |first2=Karen |date=2015 |title=Child Grooming and Sexual Exploitation: Are South Asian Men the UK Media's New Folk Devils? |url=https://www.crimejusticejournal.com/article/view/756/511 |journal=Crime Justice Journal |volume=4 |issue=2 |pages=38 |access-date=2 July 2019 }}
* {{cite journal |last1=Painter |first1=James |last2=Neil T |first2=Gavin |date=27 January 2015 |title=Climate Skepticism in British Newspapers, 2007–2011 |journal=Environmental Communication |volume=10 |issue=4 |pages=436 |doi=10.1080/17524032.2014.995193|s2cid=143214856}}
* {{cite book | last1=Harmer | first1=Emily | last2=Southern | first2=Rosalynd | title=Political Communication in Britain | chapter=Alternative Agendas or More of the Same? Online News Coverage of the 2017 UK Election | publisher=Springer International Publishing | publication-place=Cham | date=2019 | isbn=978-3-030-00821-5 | doi=10.1007/978-3-030-00822-2_7 | pages=99–116| s2cid=158648099 }}
* {{cite book | last=Bączkowska | first=Anna | title=Second Language Learning and Teaching | chapter=A Corpus-Assisted Critical Discourse Analysis of &quot;Migrants&quot; and &quot;Migration&quot; in the British Tabloids and Quality Press | publisher=Springer International Publishing | publication-place=Cham | year=2019 | isbn=978-3-030-04980-5 | issn=2193-7648 | doi=10.1007/978-3-030-04981-2_12 | pages=163–181| s2cid=150658204 }}
* {{cite book | last=Boukala | first=Salomi | title=European Identity and the Representation of Islam in the Mainstream Press | chapter=Introduction: Kafka in ‘Fortress Europe’—The ‘Other’ Within the Walls | publisher=Springer International Publishing | publication-place=Cham | date=2019 | isbn=978-3-319-93313-9 | doi=10.1007/978-3-319-93314-6_1 | pages=1–17| s2cid=158203231 }}
* Sancho Guinda, Carmen, ed. (2019). [https://books.google.co.uk/books?hl=en&amp;lr=&amp;id=jz2SDwAAQBAJ&amp;oi=fnd&amp;pg=PA67&amp;dq=guardian+centre+left&amp;ots=TcrKGXRyol&amp;sig=fC9cI8CibLW--V5JK2hoCuzkOpk#v=onepage&amp;q=guardian%20centre%20left&amp;f=false ''Engagement in Professional Genres'']. John Benjamins Publishing Company.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Guardian2003158&quot; /&gt;
| language           = English
| ceased publication = 
| headquarters       = [[Kings Place]], London
| circulation        = 105,134
| sister newspapers  = ''[[The Observer]]''&lt;br /&gt;''[[The Guardian Weekly]]''
| ISSN               = 0261-3077
| eISSN              = 1756-3224
| oclc               = 60623878
| website            = {{url|https://www.theguardian.com/|theguardian.com}}
| circulation_ref    = &lt;ref name=&quot;circlead&quot;&gt;{{cite web |title=National press ABCs: December distribution dive for freesheets Standard and City AM |url=https://pressgazette.co.uk/media-audience-and-business-data/media_metrics/most-popular-newspapers-uk-abc-monthly-circulation-figures-2/ |last1=Tobitt |first1=Charlotte |last2=Majid |first2=Aisha |website=[[Press Gazette]] |date=25 January 2023 |access-date=15 February 2023}}&lt;/ref&gt;
| circulation_date   = July 2021
| image_border       = yes
| publishing_country = United Kingdom
}}

'''''ද ගාඩියන්''''' ({{en|The Guardian}}) යනු බ්‍රිතාන්‍යයේ ප්‍රකාශයට පත්වන දිනපතා [[newspaper|පුවත්පතක්]] වේ. එය 1821 වසරේ දී '''''The Manchester Guardian''''' නමින් ආරම්භ වී පසුව1959 වසරේ දී නම වෙනස් කිරීමක් සිදුවිය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=collection (The University of Manchester Library) |url=https://www.library.manchester.ac.uk/rylands/special-collections/exploring/a-to-z/collection/?match=Guardian+(formerly+Manchester+Guardian)+Archive |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428161019/https://www.library.manchester.ac.uk/rylands/special-collections/exploring/a-to-z/collection/?match=Guardian+(formerly+Manchester+Guardian)+Archive |archive-date=28 Apr 2021 |access-date=12 March 2021 |website=www.library.manchester.ac.uk}}&lt;/ref&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* {{Portal-inline|Journalism}}
* {{Portal-inline|United Kingdom}}
* ''[[Guardian Monthly]]''
* ''[[The Guardian Weekly]]''

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Guardian2003158&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/guardian-reader |title=Definition of Guardian Reader |website=Collins English Dictionary |access-date=10 January 2018}}&lt;/ref&gt;
}}

==භාහිර සබැඳි==
* {{Commons category-inline|The Guardian (newspaper)}}
{{Wikiquote}}
{{Wikisource|The Manchester Guardian|''The Manchester Guardian''}}
* {{Official website}}

{{Navboxes|list = 
{{Guardian Media Group}}
{{Media in the United Kingdom|newsmag}}
{{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}}
{{United Kingdom Alternative Vote referendum, 2011}}
{{PulitzerPrize PublicService 2001–2025}}
}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Guardian, The}}
[[Category:The Guardian| ]]
[[Category:1821 establishments in England]]
[[Category:Centre-left newspapers]]
[[Category:Daily newspapers published in the United Kingdom]]
[[Category:History of Manchester]]
[[Category:Liberal media in the United Kingdom]]
[[Category:National newspapers published in the United Kingdom]]
[[Category:Newspapers published in London]]
[[Category:Newspapers published in Manchester]]
[[Category:Progressivism in the United Kingdom]]
[[Category:Publications established in 1821]]
[[Category:Republicanism in the United Kingdom]]
[[Category:Pulitzer Prize for Public Service winners]]
[[Category:Podcasting companies]]</text>
      <sha1>jzr7cqky1zdzphr15a3qzu0x4krkxff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නිහාල් සිල්වා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100858</id>
    <revision>
      <id>788726</id>
      <parentid>543913</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T08:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16011" sha1="cgn8gkgpgpdqi2b4rsr0w015g7mwqqy" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = නිහාල් සිල්වා&lt;br&gt;Nihal Silva
| image = Nihal Silva (1954–1989).jpg
| image_size = 
| caption = 
| birth_name = දහනායකගේ නිහාල් රංජිත් සිල්වා
| birth_date = {{Birth date|1954|01|10|df=y}}
| birth_place = {{flagicon|Sri Lanka}} [[කිරුළපන]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]&lt;ref name=&quot;dailynews.lk&quot;&gt;[http://www.dailynews.lk/2011/01/19/art16.asp Comedian Reminisced By Amalshan Gunerathne]&lt;/ref&gt;
| death_date = {{Death date and age|1989|12|03|1954|01|10|df=y}}
| death_place = [[දෙහිවල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]&lt;ref name=&quot;dailynews.lk&quot;/&gt;
| mother = ලුසිහාමි
| father = ඇන්ඩෲ ද සිල්වා
| relatives = නිමල් ද සිල්වා (සහෝදරයා)&lt;br/&gt; (උපත 1951 ජූනි 10, මිය ගියේ 2002 ජූලි 10)
}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''දහනායකගේ නිහාල් රංජිත් සිල්වා''' ( [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] :නිහාල් සිල්වා) (10 ජනවාරි 1954 &amp;#x2013; 3 දෙසැම්බර් 1989), '''නිහාල් සිල්වා''' ලෙසින් ජනප්‍රිය වූ අතර, [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකේය]] විකට නළුවෙක් සහ නළුවෙකි. ඔහු එම නමින්ම නාට්‍යයේ ''සාජන් නල්ලතම්බි'' ලෙස රඟපාමින් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. චරිතය තට්ට හිසක්, කුඩා උඩු රැවුලක්, පොලිස් ඇඳුමක් සහ ඔහුගේ නළලේ අළු රේඛා තුනක් සහිත විභූතිය සහිත ඒකාකෘති [[දෙමළ ජනතාව|දෙමළ]] හින්දු චරිතයක් විය.

== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
සිල්වා 1954 ජනවාරි 10 දින [[කිරුළපන|කිරුලපන]] &lt;ref name=&quot;DailyMirror&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |year=2005 |title=NIhal Silva |url=http://www.dailymirror.lk/2005/11/28/life/02.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930224612/http://www.dailymirror.lk/2005/11/28/life/02.asp &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date=2007-09-30 |access-date=2007-05-31 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt; හි උපත ලැබූ අතර පවුලේ බාලයා ලෙස හැදී වැඩුණේ [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[නුවරඑළිය|නුවරඑළියේ]] ය. ඔහුගේ පියා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවය කළ දහනායකගේ ඇන්ඩෘ ද සිල්වාය. ඔහුගේ මව වටකැටිය රාජපක්ෂගේ ලුසිහාමිය. ඇය රෝහල් සේවිකාවක් ලෙස සේවය කළාය. සිල්වාට මාලිනී, ශ්‍රියාවතී සහ පද්මිණී යන වැඩිමහල් සහෝදරියන් තිදෙනෙක් ද නිමල්, සිරිපාල යන වැඩිමහල් සොහොයුරන් තිදෙනෙක් ද සිටිති. සිල්වා වැල්ලවත්ත ශ්‍රී වෛශාක විද්‍යාලයෙන් සහ හැටන් ශ්‍රී වටවල මහා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීය.&lt;ref name=&quot;Nihal&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Nallathambi with tears, sighing, stage success: Nihal Silva |url=http://www.sarasaviya.lk/features-story/2019/12/05/12962/කඳුළින්-සුසුමින්-වේදිකාව-ජයගත්-නල්ලතම්බි-නිහාල්-සිල්වා |access-date=7 December 2019 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;

== මරණය ==
1989 දෙසැම්බර් 3 වැනි දින දෙහිවල දී අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හරිමින් රිය පැදවීම නිසා, මුරපොලක් පවත්වාගෙන ගිය [[ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදා]] සෙබළුන් විසින් සිල්වා වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;DailyMirror&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |year=2005 |title=NIhal Silva |url=http://www.dailymirror.lk/2005/11/28/life/02.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930224612/http://www.dailymirror.lk/2005/11/28/life/02.asp &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date=2007-09-30 |access-date=2007-05-31 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt; බීමත්කම නිසා ඇති වූ තත්ත්වය නිසා ඔහුට නොතේරෙන්නට ඇත.{{තහවුරු​ කරන්න|date=November 2020}}

== වෘත්තීය ==
නිහාල් මුලින්ම රඟපෑවේ කිරුළපන ප්‍රාදේශීය සභා තරුණ සංගමය වෙනුවෙන් අශෝක සෙනරත් මුදලි අධ්‍යක්ෂණය කළ 1975 වෙසක් නාට්‍ය වූ ''දේශ ද්‍රෝහියේය'' . අශෝක සෙනරත් මුදලිගේ මහතාට ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවක ප්‍රසංගයක් කිරීමට අවස්ථාව හිමි විය. ''මෙහෙ රට'' නාට්‍යයේ ඔහු තවත් මිතුරන් දෙදෙනෙකු වන රාජා සහ ජිනදාසගේ පියා ලෙස රඟපෑවේය. ප්‍රේමදාස හෙට්ටිගොඩ ''බහුකෝලම් සොහොන් බේරේ'' නාට්‍යයක් නිෂ්පාදනය කරන විට ඔහු සිටියේ පොලිසියේය. පසුව ඔහු ''අමල් බිසෝ'', ''අම්බලමක නදේ'' සහ ''ලේ කඳුළු'' වැනි වේදිකා නාට්‍යවල චරිත නිරූපණය කළේය.&lt;ref name=&quot;DailyMirror&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |year=2005 |title=NIhal Silva |url=http://www.dailymirror.lk/2005/11/28/life/02.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930224612/http://www.dailymirror.lk/2005/11/28/life/02.asp &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date=2007-09-30 |access-date=2007-05-31 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ මංගල සිනමා රංගනය 1974 ''හදවත නැත්තෝ'' චිත්‍රපටය හරහා නැටුම් කණ්ඩායමක නොසැලකිලිමත් භූමිකාවක් සමඟින් පැමිණියේය. 1980 වසරේ එස්.දයානන්ද අධ්‍යක්ෂණය කළ ''ජෝඩු වළලු'' චිත්‍රපටයේ දෙමළ උද්‍යාන මුරකරුගේ චරිතයක් සමඟින් නිහාල්ට චිත්‍රපටයක චරිතයක් ලෙස රඟපාන්නට අවස්ථාව ලැබී තිබේ. අධ්‍යක්ෂක යසපාලිත නානායක්කාරගේ ''රෝසි'' චිත්‍රපටයේ චරිතයක් කිරීමට අවස්ථාව ලබාදීමට බලපෑවේ නිහාල් ''කදිර'' චිත්‍රපටයේ &quot;මද්දුමේ&quot; චරිතයයි. ඉන්පසුව සත්වෙනි දවස, ''නැති දඩයම'', ''කවුළුව'', ''කිරි'' ''මඩු වල්'' වැනි වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථක වූ චිත්‍රපට රැසක ඔහු රඟපෑවා.&lt;ref name=&quot;Nihal&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Nallathambi with tears, sighing, stage success: Nihal Silva |url=http://www.sarasaviya.lk/features-story/2019/12/05/12962/කඳුළින්-සුසුමින්-වේදිකාව-ජයගත්-නල්ලතම්බි-නිහාල්-සිල්වා |access-date=7 December 2019 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;

නිහාල් මුලින්ම නාට්‍ය නිෂ්පාදකවරයකු ලෙස කටයුතු කළේ ජයසේකර අපෝන්සු අධ්‍යක්ෂණය කළ ''සතුරෝ'' නාට්‍යයේය. ඉන්පසුව ඔහු විසින් ''සභාවනිය කාක්කෝ'' නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර එහිදී ඔස්ට්‍රේලියානු නළු ජෝන් මුසෝ ද රංගනයෙන් දායක විය. නිහාල් පසුව ''රුදිර වනිජා'' නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කළ අතර පසුව පතිරාජ එල්.එස්. දයානන්ද නිෂ්පාදනය කළ ''කවුරුත් එන්න නෑහේ'' සහ ''ඇයි ඉඳින් හෙට යන'' චිත්‍රපටවල වැඩ කළේය. ඔහුගේ සමහර කැපී පෙනෙන වේදිකා නාට්‍ය රංගනය ''පුන්තිල'' සහ ''රන් සලකුණ'' හරහා සිදු විය.&lt;ref name=&quot;Nihal&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Nallathambi with tears, sighing, stage success: Nihal Silva |url=http://www.sarasaviya.lk/features-story/2019/12/05/12962/කඳුළින්-සුසුමින්-වේදිකාව-ජයගත්-නල්ලතම්බි-නිහාල්-සිල්වා |access-date=7 December 2019 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; ඔහු මුලින්ම ''සජන් නල්ලතම්බි ලෙස'' රඟපෑවේ 1985 දී දයා වයමන් විසින් රචිත ''නෙයිනාගේ සුදුව'' නාට්‍යයේය. ''සජාන් නල්ලතම්බි'' නාට්‍යය මුල්‍යමය වශයෙන් සාර්ථක වූ ශ්‍රී ලාංකේය නාට්‍යවලින් එකක් විය. එය ඉතා ජනප්‍රිය වූ අතර, සාර්ථක සංදර්ශන 366ක් සමඟින් මැදපෙරදිග සිංහල ප්‍රේක්ෂකයන්ට පවා දර්ශනය කලේය.&lt;ref name=&quot;TheaterSinhala&quot;&gt;{{Cite journal|year=1992|title=The Sinhala Theater of Sri Lanka: A Form of Discourse|journal=TDR|publisher=MIT Press|volume=36|pages=126–137|doi=10.2307/1146202}}&lt;/ref&gt; එහි ධාවනයෙන් පසු, එහි සාර්ථකත්වයේ ආනුභාවයෙන් ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාහල්වල ''රැල්ල'', ''කමාන්ඩෝ දියසේන'' සහ ''වඩමාරච්චි'' වැනි සමාන හාස්‍ය නාට්‍ය රැසක් දර්ශනය විය.&lt;ref name=&quot;TheaterSinhala&quot; /&gt;

== චිත්‍රපටකරණය ==

* අංකය ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ ඇති කී වෙනි චිත්‍රපටයද යන්න දක්වයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lankan Cinema History |url=http://www.nfc.gov.lk/films-history.php |access-date=9 August 2016 |publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!වසර
!අංකය
!චිත්‍රපටය
!චරිතය
|-
|1974
|288
|හදවත් නැත්තෝ
|
|-
|1978
|395
|සෙලිනගේ වලව්ව
|නෙරපා හරින ලද පදිංචිකරු
|-
|1978
|404
|කුමාර කුමාරියෝ
|බෙර වාදකයා
|-
|1980
|441
|ජෝඩු වළලු
|
|-
|1980
|465
|සිංහබාහු
|
|-
|1981
|475
|සත්වෙනි දවස
|
|-
|1981
|504
|සාරංග
|
|-
|1982
|512
|බයිසිකල්
|බට්ටා
|-
|1982
|524
|ප්‍රදීපා
|
|-
|1982
|529
|සිටු දියනිය
|
|-
|1983
|557
|තුත්තිරි මල්
|
|-
|1983
|568
|චණ්ඩි පැටවු
|සාජන්
|-
|1984
|607
|බිරින්ද
|
|-
|1985
|622
|ඩොරින්ගේ සයනය
|
|-
|1985
|626
|රෝසි
|
|-
|1985
|634
|කිරි මදුවැල්
|
|-
|1986
|637
|ප්‍රාර්ථනා
|
|-
|1986
|642
|ගිම්හානේ ගී නදේ
|මල්හාමි
|-
|1987
|654
|හිත හොද චණ්ඩියා
|වෙළඳ සැලක් හිමිකරු
|-
|1987
|660
|කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාල
|කොටේබේ රාළ
|-
|1987
|663
|කවුළුව
|
|-
|1988
|680
|සටන
|
|-
|1988
|682
|කෝ හතුරෝ
|
|-
|1989
|688
|ඔක්කෝම රජවරු
|
|-
|1989
|692
|සිනසෙන්න රත්තරන්
|
|-
|1989
|693
|වරදට දඩුවම්
|
|-
|1990
|700
|යුක්තියට වද
|ඇන්ටන්
|-
|1990
|701
|දේදුන්නෙන් සමනලියක්
|
|-
|1990
|704
|හොදින් නැත්තම් නරකින්
|
|-
|1990
|707
|පෙම් රජ දහන
|
|-
|1990
|711
|චන්ඩි රාජා
|
|-
|1990
|713
|හොද හොද සෙල්ලම්
|නිහාල් සිල්වා හෙවත් යකා
|-
|1990
|714
|හිත හොද පුතෙක්
|
|-
|1991
|719
|වැඩ බැරි නම් වැඩක් නෑ
|
|-
|1991
|727
|රාජා සෙල්ලන්
|
|-
|1991
|729
|ඇසල සඳ
|
|-
|1991
|732
|රන් හදවත
|
|-
|1991
|734
|''[[චෙරියෝ ඩොක්ටර්]]''
|ඩොක්ටර් මොකෝ
|-
|1991
|736
|ධනය
|
|-
|1991
|741
|මා ඔබේ හිතවත
|
|-
|1992
|742
|රණබිමේ වීරයා
|
|-
|1992
|760
|ඔබ මට විශ්වාසයි
|චාලි
|-
|1992
|764
|මුවන් පැලැස්සේ කදිර
|
|-
|1992
|767
|රජෙක් වාගේ පුතෙක්
|
|-
|1992
|749
|සක්විති රජ
|
|-
|1992
|751
|අහිමි දඩමන්
|සින්නා
|-
|1993
|771
|සාජන්ට් නල්ලතම්බි
|සාජන්ට් නල්ලතම්බි
|-
|1993
|776
|සසර සරිසරන තෙක් ඔබ මගේ
|මල්හාමි
|-
|1993
|790
|ජුරියා මමයි
|
|-
|1994
|808
|මව්බිමේ වීරයෝ
|
|-
|1995
|820
|ඉන්ස්පැක්ටර් ගීතා
|ජොනී
|-
|1998
|891
|ඇය ඔබට භාරයි
|සාජන් සිල්වා
|-
|2007
|1091
|හායි මාස්ටර්
|
|}

== යොමු කිරීම් ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;0&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== බාහිර සබැඳි ==

* [http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=1105 නිහාල් සිල්වාගේ චරිතාපදානය සිංහල සිනමා දත්ත ගබඩාවේ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[ප්‍රවර්ගය:1989 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1954 උපත්]]</text>
      <sha1>cgn8gkgpgpdqi2b4rsr0w015g7mwqqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඥානාංග ගුණවර්ධන</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102853</id>
    <revision>
      <id>788709</id>
      <parentid>728212</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T05:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4813" sha1="t4sqd3quk9yj9ew9veyd87p40kecyh5" xml:space="preserve">{{short description|ශ්‍රී ලාංකේය නළුවෙකු සහ නාට්‍යකරුවෙකි}}
{{Infobox person
|name          = ඥානාංග ගුණවර්ධන&lt;br /&gt;Gnananga Gunawardane
|other_names   = 
|image         = 
|background    = 
|image_size    = 
|alt           = 
|caption       = 
|birth_date    = {{birth date|1945|9|18|df=y}}
|birth_name    = කල්පුගේ දොන් ඥානාංග ගුණවර්ධන
|birth_place   = [[බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව]]&lt;br /&gt;(දැන් [[ශ්‍රී ලංකාව]])
|residence     = 
|death_date    = 4 මැයි 2023 (වයස 78)
|death_place   = [[කොළඹ]], ශ්‍රී ලංකාව
|death_cause   = 
|resting_place = 
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|citizenship   = ශ්‍රී ලාංකික
|education     =
|years_active  = 1980–2023
|party         = 
|spouse        = නාලනී ගුණවර්ධන 
|children      = 
|awards        =   
|signature     = 
|website       = 
|footnotes     = 
|occupation    = 
}}

'''කල්පුගේ දොන් ඥානාංග ගුණවර්ධන''' (''Gnananga Gunawardana'', 18 සැප්තැම්බර් 1945-4 මැයි 2023)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Gnananga Gunawardana|newspaper=films.lk|language=en|publisher=films.lk|date=2020|url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-gnananga-gunawardana-133.html|access-date=6 May 2023}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;දිනමණ&quot; /&gt;, හෙවත් '''ඥානාංග ගුණවර්ධන''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ රඟපෑ නළුවෙකි.&lt;ref name=&quot;දිනමණ&quot;&gt;{{cite news|title=ඥානාංග ගුණවර්ධන සමුගනියි|newspaper=දිනමණ|language=si|publisher=දිනමණ|date=5 May 2023|url=https://www.dinamina.lk/2023/05/05/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/169653/%E0%B6%A5%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C-%E0%B6%9C%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%92|access-date=6 May 2023|archive-date=6 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230506233539/https://www.dinamina.lk/2023/05/05/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/169653/%E0%B6%A5%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C-%E0%B6%9C%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%92|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික සහ වෘත්තීය ජීවිතය==
ගුණවර්ධන උපත ලැබුවේ [[බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව|බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ය]].1980 දී පරාක්‍රම ද සිල්වා අධ්‍යක්ෂණය කළ ඔහුගේ පළමු චිත්‍රපටය වන [[හැවනලී අද මිනිසුන්]] චිත්‍රපටයේ ඔහු රඟපෑවා. ගුණවර්ධන [[සප්ත කන්‍යා]], [[සීලම]], [[තරණය]], [[මහරජ අජාසත්]] වැනි චිත්‍රපටවල ද රඟපෑවේය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Veteran actor Gnananga Gunawardena passes away|language=en|publisher=Ada Derana|date=4 May 2023|url=https://www.adaderana.lk/news/90301/veteran-actor-gnananga-gunawardena-passes-away|access-date= 6 May 2023}}&lt;/ref&gt;.

==මරණය==
ඥානංග ගුණවර්ධන 2023 මැයි 4 වන දින මිය යන විට 78 වන වියේ පසුවිය. අභාවප්‍රාප්ත වීමට පෙර ඔහු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික රෝහල| කොළඹ ජාතික රෝහලේ]] ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියේය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ඥාණාංග ගුණවර්ධන අභාවප්‍රාප්ත වෙයි|language=si|publisher=ITN News.LK|date=4 May 2023|url=https://www.itnnews.lk/2023/05/04/480614/|access-date= 6 May 2023}}&lt;/ref&gt;.
==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{IMDb name|nm2768604}}

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:ගුණවර්ධන, ඥානාංග}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:2023]]</text>
      <sha1>t4sqd3quk9yj9ew9veyd87p40kecyh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>යෙලෝ ෆීවර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156356</id>
    <revision>
      <id>788738</id>
      <parentid>680663</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T11:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5250" sha1="oqq5v70cwt896b15y199h8eu2wufx8q" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition (new)
| name            = Yellow fever
| image           = YellowFeverVirus.jpg
| caption         = A [[Transmission electron microscope|TEM]] [[micrograph]] of ''yellow fever virus'' (234,000× magnification)
| image_size      = 250px
| field           = [[Infectious disease (medical specialty)|Infectious disease]]
| synonyms        = Yellow jack, yellow plague,&lt;ref name=Old2009/&gt; bronze john&lt;ref&gt;{{cite book | vauthors = Bazin H |title=Vaccination: a history from Lady Montagu to genetic engineering |date=2011 |publisher=J. Libbey Eurotext |location=Montrouge |isbn=978-2-7420-0775-2 |page=407 |url=https://books.google.com/books?id=orjaA_7sYZQC&amp;pg=PA407 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170223042240/https://books.google.com/books?id=orjaA_7sYZQC&amp;pg=PA407 |archive-date=2017-02-23}}&lt;/ref&gt;
| symptoms        = [[Fever]], [[chills]], [[muscle pain]], [[headache]], [[Jaundice|yellow skin]]&lt;ref name=WHO2014/&gt;
| complications   =[[Liver failure]], [[bleeding]]&lt;ref name=WHO2014/&gt;
| onset           = 3–6 days post exposure&lt;ref name=WHO2014/&gt;
| duration        = 3–4 days&lt;ref name=WHO2014/&gt;
| causes          = ''Yellow fever virus'' spread by [[mosquitoes]]&lt;ref name=WHO2014/&gt;
| risks           =
| diagnosis       = [[Blood test]]&lt;ref name=Toll2009/&gt;
| differential    =
| prevention      = [[Yellow fever vaccine]]&lt;ref name=WHO2014/&gt;
| treatment       = [[Supportive care]]&lt;ref name=WHO2014/&gt;
| medication      =
| prognosis       =
| frequency       = ~130,000 severe cases in Africa alone (2013)&lt;ref name=WHO2014/&gt;&lt;ref name=garskeetal2014&gt;{{cite journal|vauthors=Garske T, Van Kerkhove MD, Yactayo S, Ronveaux O, Lewis RF, Staples JE, Perea W, Ferguson NM, ((Yellow Fever Expert Committee))|title=Yellow Fever in Africa: Estimating the Burden of Disease and Impact of Mass Vaccination from Outbreak and Serological Data|journal=PLOS Medicine|volume=11|issue=5|id=e1001638|doi=10.1371/journal.pmed.1001638|doi-access=free|year=2014|pages=e1001638 |pmid=24800812|pmc=4011853}}&lt;/ref&gt;
| deaths          = ~78,000 in Africa alone (2013)&lt;ref name=WHO2014/&gt;&lt;ref name=garskeetal2014/&gt;
}}

'''යෙලෝ ෆීවර්''' ({{en|Yellow fever}}), යනු [[Virus|වෛරස්]] [[disease|රෝගයක්]] වෙයි.&lt;ref name=WHO2014&gt;{{cite web |title=Yellow fever Fact sheet N°100 |url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs100/en/ |work=World Health Organization |access-date=23 February 2014 |date=May 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219011908/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs100/en/ |archive-date=19 February 2014}}&lt;/ref&gt;

== සටහන් ==
{{reflist|group=note}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=Old2009&gt;{{cite book | vauthors = Oldstone M |title=Viruses, Plagues, and History: Past, Present and Future |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-975849-4 |pages=102–4 |url=https://books.google.com/books?id=2XbHXUVY65gC&amp;pg=PA103 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170223052653/https://books.google.com/books?id=2XbHXUVY65gC&amp;pg=PA103 |archive-date=2017-02-23}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Toll2009&gt;{{cite journal | vauthors = Tolle MA | title = Mosquito-borne diseases | journal = Current Problems in Pediatric and Adolescent Health Care | volume = 39 | issue = 4 | pages = 97–140 | date = April 2009 | pmid = 19327647 | doi = 10.1016/j.cppeds.2009.01.001 }}&lt;/ref&gt;
}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{Library resources box}}
{{commons category|Yellow fever}}
{{Wikivoyage|Yellow fever}}
{{Wiktionary}}
{{offline|med}}
* {{Curlie|Health/Conditions_and_Diseases/Infectious_Diseases/Viral/Hemorrhagic_Fevers/Yellow_Fever/}}
* {{cite journal | vauthors = Finlay CJ | title = The Mosquito Hypothetically Considered as the Transmitting Agent of Yellow Fever | journal = MEDICC Review | volume = 14 | issue = 1 | pages = 56–59 | date = January 2012 | pmid = 34503309 | doi = 10.37757/MR2012V14.N1.10 | doi-access = free }}
* [http://exhibits.hsl.virginia.edu/yellowfever/ &quot;U.S. Army Yellow Fever Commission.&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170426200032/http://exhibits.hsl.virginia.edu/yellowfever/ |date=2017-04-26 }} Claude Moore Health Sciences Library, [[University of Virginia]]
* {{cite web |title=''Yellow fever virus'' |work=NCBI Taxonomy Browser |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Info&amp;id=11089 |id=11089}}

{{Medical condition classification and resources
| ICD10          = {{ICD10|A|95||a|90}}
| ICD9           = {{ICD9|060}}
| ICDO           =
| OMIM           =
| DiseasesDB     = 14203
| MedlinePlus    = 001365
| eMedicineSubj  = med
| eMedicineTopic = 2432
| eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|645}}
| MeshID = D015004
}}
{{Zoonotic viral diseases}}
{{Portalbar|වෛද්‍යවේදය|වෛරස}}
{{Authority control}}
{{taxonbar|from=Q836749}}

[[Category:Yellow fever| ]]
[[Category:Biological weapons]]
[[ප්‍රවර්ගය:වසංගත]]
[[Category:Wikipedia medicine articles ready to translate]]
[[Category:Wikipedia infectious disease articles ready to translate]]
[[Category:Tropical diseases]]
[[Category:Vaccine-preventable diseases]]

{{disease-stub}}</text>
      <sha1>oqq5v70cwt896b15y199h8eu2wufx8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wadi gee sinhala</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158128</id>
    <revision>
      <id>788673</id>
      <parentid>677943</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T13:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26029-74</username>
        <id>78723</id>
      </contributor>
      <comment>දැල් ගි</comment>
      <origin>788673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9895" sha1="cd6la2txhplzpz73upw6rtngenti4vc" xml:space="preserve">
== දැල් ගී ==
By K. Gesadu sadith wijayasiri on Wensday 12 June 2024 at 21:37

'''වැදි ගී'''

'''දරු නැළැවිලි ගි'''

කැකුලා මොක්කට අඬන්නේ

පැට්ටි මොක්කට අඬන්නේ

දෑ මුණු මාලට අඬන්නේ

සිරිතල මාලට පැට්ටි අඬන්නේ

ගෝණල මාලට පැට්ටි අඬන්නේ

ඌයෙල මාලට පැට්ටි අඬන්නේ


දෑමුණු මාලට නාඬන් පැට්ටි

වම්බොටු මාලට නාඬන් පැට්ටි

ඌයෙල බොක්කිට නාඬාපෝ


සිරිතල බොක්කිට නාඬාපෝ

එව්වත් දීපිය පැට්ටිට

පැට්ටි මොක්කට නැළැවෙන්නේ

ගෝණල මාලට නාඬප පැට්ටි

ඈලල මාලට නාඬප පැට්ටි


අම්මි කොදොය් රොරොය්යා

අප්පි කොදොය් රොරොය්යා

දියේ කොරාටත් නාඬප පැට්ටි

දියේ කොරාටත් නාඬාපෝ


එව්වත් දීපව් පැට්ටිට

පැට්ටි මොක්කට නැළැවෙන්නේ

වම්බටු මාලට නාඬප පැට්ටි

වම්බටු මාලට නාඬාපෝ


ඌයෙල බොක්කිට නාඬප පැට්ටි

ඌයෙල බොක්කිට නාඬාපෝ


අම්මි කොදොය් රොරොය්යා

අප්පි කොදොය් රොරොය්යා


මෙවැනි දරු නැළැවිලි ගීත කිහිපයක්ම වැදි සාහිත්‍යය තුල දක්නට ලැබෙන අතර ළමා ගී ද දක්නට ලැබේ.පහතදැක්වෙන්නේ දරුවන් අතර ප්‍රචලිත ළමා

ගීයකි.


තෙන තෙඳිනානා තෙඳිනානේ

තෙන තෙඳිනානා තෙඳිනානේ


කදිරං ඇල්ලට බැඳි වියනා //

දුන්න නමාගෙන දුනු කොබ්බෑවල //

කුණු ගොන් තඩියෙක් පිටවතුරා ගෙන //

චප්පි චලපිලි කියන කලට //


චප්පිගේ බිත්තර දෙකම දෙකයි

චප්පිගේ බිත්තර දෙකම දෙකයි

මෙවැනි ගී වලට අමතරව වෙනස් ආකාර ගත් ගී රාශියක්ම වැදි සාහිත්‍යය තුල දක්නට ලැබේ.වනයේදි වැවේදි දඩයමට යන විට ගයන ගී මෙන්ම ප්‍රේමය

සම්බන්ධ වු ගී ද දක්නට ලැබේ. 


'''වැව් පොජ්ජේ සීපද පොජ්ජ'''

සුළං ගසන කොට කෙළිනා මල් පොජ්ජ


සීතල බාන කොට මෝරන අල පොජ්ජ

අල පොජ්ජෙන් සැදේ සොඳමින් ඇට පොජ්ජ

මල් පොජ්ජෙන් සැදේ සොඳමින් ඇට පොජ්ජ


ඇට පොජ්ජෙන් කරු ගච්චන පිටි පොජ්ජ

පිටි පොජ්ජෙන් කරු ගච්චන ගුලි පොජ්ජ

මහම වනන්තර පොජ්ජෙ කැකුලන්ට

කැකුලෝ කැවිලිලන්නේ මහ ගුලි පොජ්ජ


දිය මතුපිට කෙළි සුදෙමින් මල් පොජ්ජ

සීතල බාන කොට මෝරන අල පොජ්ජ 


'''නැටුම් ගී'''


තෙන තෙඳිනානා තෙඳිනානෝ

තාලා පාරේ කොබෙයියෝ

කොවුරුං මිටුරුං කියන්නේ


අඟර නැටුම් නටාපෝ

ඩිංගිරි නැටුම් නටාපෝ

ආටී බිටි ගසාපෝ

බලී බිලී ගසාපෝ

සුදු හුරව දකින්ඩයි

මම දුවගෙන ආවේ මෝ

කොළඹ රාජව දකින්ඩයි

මම දුවගෙන ආවේ මෝ

ගලේ මුලේ වැටීලා

මගේ තොලේ වැදීලා

ටික්කට මෝලා මරාපී


වැදි ජන ජිවිතයේ සුවිශේෂි අවස්ථාවන් මෙන්ම විවිධ අවස්ථාවන් හා සම්බන්ධව නිර්මාණය වු වැදි ගී දක්නට ලැබෙන අතර කවි ද ප්‍රමුඛස්ථානයක්ගනි.

විශේෂයෙන් වැදි ජනයාගේ කවි නිර්මාණය වි ඇත්තේ ඔවුන්ගේ ශාන්තිකර්ම හා අදහන දෙවි දේවතාවුන්අරභයාය.

'''වැදි කවි'''

'''කිරි කොරහේ දි ගැයෙන කවි'''

හෝ...ඒ දෙයියෝ මෙ දෙයියෝ

කන්දේ ගමන් පොජ්ජේ කැවිල්ලාන කංකුණා

කන්දේ මං පොජ්ජේ කැවිල්ලාන කංකුණා

ඉස් පොජ්ජේ මස් පොජ්ජ කැවිල්ලාන කංකුණා

පය පොජ්ජේ මස් පොජ්ජ ඇනඋකාලන කංකුණා


මේ ඇත්තන්නේ කිරි ගෙජ්ජට ඇනඋකාලන කංකුණා

මේ ඇත්තන්නේ තුඹ පෝරුතනට ඇනඋකාලන කංකුණා

මේ ඇත්තන්නේ පැඟිරි කොළ පොජ්ජට ඇනඋකාලන කංකුණා

මේ ඇත්ත‍න්නේ කෝනම් පොජ්ජට ඇනඋකාලන කංකුණා

මේ ඇත්තන්නේ දෙපටුල්ලන් තැනට ඇනඋකාලන කංකුණා

මේ ඇත්තන්නේ මොරියං කැච්චට ඇනඋකාලන කංකුණා

කන්දේ දෙයියල ඇත්තෝ ඇනඋකාලන කංකුණා

ඉස් ගෙජ්ජේ මස් පොජ්ජ ඇනඋකාලන කංකුණා

හොඃ හොඃ හොඃ 


'''කිරි අම්මාවරුන්ගේ කවි'''

ඉඳිගොල්ලේ කන්දේ මම යන කල ට

ගල්කෑරා මල් සුවඳක් ගැසු ම ට

එමල සොයා තනිමාලට යන කල ට

ඉඳිගොල්ලේ කිරි අම්මා වැඩි ලෙස ට


අත්තනමල ලොල සපුමල පිපෙන් නේ

රෙද්දේ නොවෙද සිත්තර රුව අඳින් නේ

තිස්සේ නොවෙද රජ්ජුරුවන් දකින් නේ

කිරි අම්මා නුඹ මානෙල් මලක් නේ 


'''වැද්දන් පිලිබඳ ජනකවි'''

සොරබොර වැවේ එගොඩෙත් ඉන්නේ වැද්දෝ

සොරබොර වැවේ මෙගොඩෙත් ඉන්නේ වැද්දෝ

සොරබොර වැවේ දෙගොඩෙම ඉන්නේ වැද්දෝ

අපටත් නෙළුම් මල් හුලන්නට දෙද්දෝ


මෙවැනි ජනකවි වැද්දන්ගේ කොළ මඩුව නම් ශාන්තිකර්මයේදි මෙන්ම කිරි කොරහ නටන අවස්ථාවන්හිදි ගායනා කරනු ලබයි. 


'''මන්තර'''

මන්තර මැතිරිමෙන් තම ජිවිතයට සහනයක් ලැබෙන බව වැදි ජනතාවගේ විශ්වාසයකි.ලෙඩ දුක් සන්සිඳවිමට, වන සතුන්ගෙන් සිදුවන කරදර

මඟහැරවිමට මෙම මන්තරවල විශාල බලයක් ඇතැයි වැදි ජනතාව විශ්වාස කරයි.දෙහි කැපිම, වල් අලින් එලවා දැමිමට,වලසුන් එලවා දැමිමට,

වල් මිහරකුන් එලවා දැමිමට, කොටියා එලවා දැමිමට ආදි ලෙස වෙන් වෙන් වු මන්තර රාශියක් ඔවුන් සතුව ඇත. 


'''වල් අලින් එලවා දැමිමේ මන්තරයක්'''

ඉච්චට වල්ලයි - පච්චට වල්ලයි

හරි හොඳ වල්ලයි -දෑල දෙවල්ලයි

බැහැගං බොටකදානං -බොට කඳීනං

මංගච්ච බොට කඳා තෝඃ -බොටකඳා 


'''වල් මිහරකුන් එලවා දැමිමේ මන්තරය'''

ඉරි දෙයියන්නේ ඔක්මා

සඳ දෙවියන්නේ ඔක්මා

පසේ බුදුන්නේ ඔක්මා

සිටු ඔක්මා සිටු


ආචාර්ය ඊ.ඇම්.රත්නපාල මහතාගේ &quot;ලංකාවේ වැද්දෝ&quot; කෘතියෙනි.</text>
      <sha1>cd6la2txhplzpz73upw6rtngenti4vc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජික රාජ්‍යයෝ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>161304</id>
    <revision>
      <id>788731</id>
      <parentid>772272</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T09:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39382" sha1="tafe8ge5qfnp90ren94wgf5pc3ldz66" xml:space="preserve">[[File:Carte des pays du Commonwealth.png|thumb|right|350px|
{{Legend|#000081|[[#Current member states|Current member states]]}}
{{Legend|lime|[[Gabon|Partially suspended member state]]}}
{{Legend|#F57A00|[[#Former member states|Former member states]]}}
{{Legend|lightblue|[[British Overseas Territories]] and [[Crown Dependencies]]}}]]

[[පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය]] යනු, '''පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල්''' ලෙස හැඳින්වෙන [[sovereign state|ස්වෛරී රාජ්‍ය]] 56 ක [[voluntary association|ස්වේච්ඡා සංගමයක්]] වෙයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Member countries |url=https://thecommonwealth.org/our-member-countries |access-date=2024-06-05 |website=Commonwealth |language=en}}&lt;/ref&gt; ඒවායින් බොහොමයක් [[Crown colony|බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත]] හෝ ඒවායේ [[dependent territory|පරායත්ත රාජ්‍ය]] වෙයි.

== වත්මන් සාමාජිකයෝ ==
පහත දැක්වෙන සියලුම දින පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ ලේකම් කාර්යාලයේ සාමාජික ලැයිස්තුවෙන්,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thecommonwealth.org/|title=The Commonwealth|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=7 November 2023}}&lt;/ref&gt; වන අතර ජනගහන සංඛ්‍යා 2020 පෙබරවාරි 1 වන දිනට අදාළව වෙයි.

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; | [[List of sovereign states|රට]]
! scope=&quot;col&quot; data-sort-type=&quot;date&quot; |ප්‍රථම වරට සාමාජික වීම
! scope=&quot;col&quot; | [[United Nations geoscheme|එක්සත් ජාතීන්ගේ මහාද්වීපික කලාපය]]
! scope=&quot;col&quot; | [[List of countries and territories by the United Nations geoscheme|එක්සත් ජාතීන්ගේ භූගෝලීය උප කලාපය]]
! scope=&quot;col&quot; | [[List of countries and dependencies by population|ජනගහණය]]&lt;ref&gt;https://databank.worldbank.org/source/population-estimates-and-projections&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; | [[List of countries by system of government|ආණ්ඩු ක්‍රමය]]
! scope=&quot;col&quot; | සටහන්{{ref|1|[A]}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Antigua and Barbuda}}
|1981 නොවැම්බර් 1
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; |94,298
| [[Unitary state|Unitary]] [[Commonwealth realm]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Australia}}
| 1926 නොවැම්බර් 19
| ඕෂිනියාව
| [[Australasia|Australia and New Zealand]]
| align=&quot;right&quot; |26,256,970
| [[Federation|Federal]] Commonwealth realm
| Australia was one of the original Dominions at the time of the [[Balfour Declaration of 1926]] and the [[Statute of Westminster 1931]], although the statute was not adopted in Australia until [[Statute of Westminster Adoption Act 1942|1942]] (with retroactive effect from 1939).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Templates/YearbookHomeInternal.asp?NodeID=138122|title=Australia|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=2008-02-15|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080214114035/http://www.thecommonwealth.org/Templates/YearbookHomeInternal.asp?NodeID=138122|archive-date=2008-02-14}}&lt;/ref&gt; The ''[[Australia Act 1986]]'' eliminated the remaining possibilities for the UK to legislate with effect in Australia, for the UK to be involved in Australian government, and for an appeal from any Australian court to a British court.&lt;ref&gt;There is no equivalent provision as to the Commonwealth. However, for both the Commonwealth and the States, constitutional convention effectively excludes the monarch from any personal exercise of governmental power. The 1986 proclamation was an exception, approved by Australian ministers.&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Bahamas}}
| 1973 ජූලි 10
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; |412,623
| Unitary Commonwealth realm
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Bangladesh}}
| 1972 අප්‍රේල් 18&lt;ref&gt;{{cite book|title=Secession|url=https://archive.org/details/secession00kohe|url-access=limited|last=Kohen|first=Marcelo G.|year=2006|publisher=Cambridge University Press|location=London|isbn=978-0-521-84928-9|page=[https://archive.org/details/secession00kohe/page/n159 122]}}&lt;/ref&gt;
| [[Asia]]
| [[South Asia|Southern Asia]]
| align=&quot;right&quot; |172,954,319
| Unitary [[Westminster system|Westminster]] [[republic]]
| Declared independence from [[Pakistan]] in 1971.&lt;ref name=&quot;Wind of Change&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.commonwealthofnations.org/commonwealth/history|title=Wind of Change|date=2016|publisher=Commonwealth of Nations|access-date=2016-10-15}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Barbados}}
| 1966 නොවැම්බර් 30
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; |281,995
| Unitary Westminster republic
| Barbados removed Elizabeth II as its head of state and [[Republicanism in Barbados|became a republic]] on 30 November 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Barbados to become a parliamentary republic by November 30|url=https://barbados.loopnews.com/content/barbados-become-parliamentary-republic-november-30|date=27 July 2021|website=Loop News Barbados|access-date=30 July 2021|quote=[...] we will make amendments to facilitate that transition to a new president to be sworn in on that day - November 30, 2021.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Barbados elects first ever president ahead of becoming republic|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-58993728|date=21 October 2021|publisher=[[BBC News]]|access-date=22 October 2021}}&lt;/ref&gt; 
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Belize}}
| 1981 සැප්තැම්බර් 21
| ඇමෙරිකාව
| [[Central America]]
| align=&quot;right&quot; |410,825
| Unitary Commonwealth realm
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Botswana}}
|data-sort-value=&quot;30 September 1966&quot;| 1966 සැප්තැම්බර් 30&lt;!--- citation Commonwealth Secretariat at top of table ---&gt;
| අප්‍රිකාව
| [[Southern Africa]]
| align=&quot;right&quot; |2,675,352
| Unitary [[List of countries by system of government#Parliamentary republics with an executive presidency|parliamentary republic with an executive presidency]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Brunei}}
| 1984 මැයි 7
| [[Asia]]
| [[Southeast Asia|South-eastern Asia]]
| align=&quot;right&quot; |452,524
| Unitary [[Islamic state|Islamic]] [[absolute monarchy]]
| 
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Cameroon}}
| 1995 නොවැම්බර් 1&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Pondi |first=Jean-Emmanuel|date=October 1997|title=Cameroon and the Commonwealth of Nations |journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=86|issue=344|pages=563–570|doi=10.1080/00358539708454389}}&lt;/ref&gt;
| අප්‍රිකාව
| [[Central Africa|Middle Africa]]
| align=&quot;right&quot; |28,647,293
| Unitary [[semi-presidential republic]]
| Most of the country was the formerly French [[League of Nations mandate|mandate]] territory (later [[United Nations trust territories|UN trust territory]]) of [[Cameroon|Cameroun]], which gained independence from [[France]] on 1 January 1960. It united with the much smaller former British mandate/trust territory of [[Southern Cameroons]], which gained independence from the [[United Kingdom]] on 1 October 1961.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Canada}}
| 1926 නොවැම්බර් 19
| ඇමෙරිකාව
| [[North America]]
| align=&quot;right&quot; |39,244,168 
| Federal Commonwealth realm
| Canada was the first among the several original Dominions at the time of the [[Balfour Declaration of 1926]] and the [[Statute of Westminster 1931]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145152/history|title=Canada – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080418032915/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145152/history/|archive-date=18 April 2008}}&lt;/ref&gt; Incorporated another original Dominion, [[Dominion of Newfoundland|Newfoundland]], on 31 March 1949.&lt;ref name=&quot;Dominion status&quot;/&gt; The ''[[Canada Act 1982]]'' formally ended the &quot;request and consent&quot; provisions of the Statute of Westminster 1931 in relation to Canada, whereby the British parliament had a general power to pass laws extending to Canada at its own request.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Cyprus}}{{ref|4|[D]}}
| 1961 මාර්තු 13&lt;ref&gt;{{cite journal|last=McIntyre|first=W. David|author-link=W. David McIntyre|date=January 2000|title=Britain and the creation of the Commonwealth Secretariat|journal=[[Journal of Imperial and Commonwealth History]]|volume=28|issue=1|pages=135–158|doi=10.1080/03086530008583082|s2cid=159673400}}&lt;/ref&gt;
| යුරෝපය
| ගිණිකොණදිග යුරෝපය
| align=&quot;right&quot; |1,260,138
| Unitary [[presidential system|presidential]] republic
| Gained independence from the [[United Kingdom]] on 16 August 1960. Britain retains military bases at [[Akrotiri and Dhekelia]]. [[Northern Cyprus]] is not recognised by the Commonwealth.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Dominica}}
| 1978 නොවැම්බර් 3
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; |73,040
| Unitary Westminster republic
| Dominica has always been a republic since independence.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Eswatini}}
| 1968 සැප්තැම්බර් 6
| අප්‍රිකාව
| [[Southern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 1,210,822
| Unitary absolute monarchy
| Joined as Swaziland, subsequently changing its name to Eswatini on 19 April 2018.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Fiji}}{{ref|2|[B]}}
| 1970 ඔක්තෝබර් 10
| ඕෂිනියාව
| [[Melanesia]]
| align=&quot;right&quot; |936,375
| Unitary Westminster republic
| Suspended in 1987; rejoined in 1997; suspended on 6 June 2000;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Ingram|first=Derek|author-link=Derek Ingram (journalist)|date=July 2000|title=Commonwealth Update|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=89|issue=355|pages=311–55|doi=10.1080/00358530050083406|s2cid=219626283}}&lt;/ref&gt; suspension lifted on 20 December 2001;&lt;ref name=&quot;Commonwealth Update Apr 2002&quot;&gt;{{cite journal|last=Ingram|first=Derek|author-link=Derek Ingram (journalist)|date=April 2002|title=Commonwealth Update|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=91|issue=364|pages=131–59|doi=10.1080/00358530220144148|s2cid=219627051}}&lt;/ref&gt; again suspended on 8 December 2006 because of the [[2006 Fijian coup d'état]].&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Ingram|first1=Derek|author-link=Derek Ingram (journalist)|date=February 2007|title=Commonwealth Update|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=96|issue=388|pages=2–28|doi=10.1080/00358530701189734|last2=Soal|first2=Judith|s2cid=219623258}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/213088/010909fijisuspended.htm Fiji suspended from the Commonwealth] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429161637/http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/213088/010909fijisuspended.htm |date=2011-04-29 }}. Commonwealth Secretariat, 1 September 2009; retrieved 11 April 2011.&lt;/ref&gt; Suspension lifted on 26 September 2014.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Gabon}}{{ref|2|[B]}}
| 2022 ජූනි 25
| අප්‍රිකාව
| [[Central Africa|Middle Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 2,436,566
| Unitary presidential republic
| Gained independence from [[France]] on 17 August 1960. The third (after [[Mozambique]] and [[Rwanda]]) to be admitted to the Commonwealth without any former colonial or constitutional links with the United Kingdom.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Donmez |first1=Ahmet Emin |title=Gabon set to join British Commonwealth this year: President |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/gabon-set-to-join-british-commonwealth-this-year-president/2464136 |access-date=6 February 2022 |agency=Anadolu Agency |date=3 January 2022}}&lt;/ref&gt; Partially suspended on 18 September 2023 following the military coup that ousted President Ali Bongo the previous month, with two years given by the Commonwealth Ministerial Action Group for the country to hold new elections before a full suspension of membership would be considered.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://thecommonwealth.org/news/gabon-partially-suspended-commonwealth-pending-restoration-democracy | title=Gabon partially suspended from the Commonwealth pending restoration of democracy | access-date=1 October 2023 | archive-date=30 September 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230930044928/https://thecommonwealth.org/news/gabon-partially-suspended-commonwealth-pending-restoration-democracy | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-09-20 |title=Gabon partially suspended from Commonwealth after coup |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-66861734 |access-date=2023-10-03 |archive-date=4 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004115135/https://www.bbc.com/news/world-africa-66861734 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Gambia}}
| 1965 පෙබරවාරි 18
| අප්‍රිකාව
| [[West Africa|Western Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 2,773,168
| Unitary presidential republic
| Withdrew on 3 October 2013 citing &quot;[[neocolonialism]]&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thecommonwealth.org/media/news/statement-commonwealth-secretary-general-kamalesh-sharma-gambia|title=Statement by Commonwealth Secretary-General Kamalesh Sharma on The Gambia|publisher=The Commonwealth|date=4 October 2013|access-date=6 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2013/oct/03/gambia-quits-commonwealth-yahya-jammeh|title=Gambia quits the Commonwealth|work=The Guardian|date=2 October 2013|access-date= 5 October 2013}}&lt;/ref&gt; Following the [[Gambian presidential election, 2016|election]] of [[Adama Barrow]] as President of Gambia in 2016, it submitted an application to rejoin the Commonwealth on 22 January 2018,&lt;ref&gt;{{cite news|title=The Gambia presents formal application to re-join the Commonwealth|url=http://thecommonwealth.org/media/news/gambia-presents-formal-application-re-join-commonwealth|access-date=24 January 2018|publisher=The Commonwealth|date=23 January 2018|format=Media Release|archive-date=24 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135618/http://thecommonwealth.org/media/news/gambia-presents-formal-application-re-join-commonwealth|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; and rejoined on 8 February 2018.&lt;ref name=gambia&gt;{{cite web|url=http://thecommonwealth.org/media/news/gambia-rejoins-commonwealth|title=The Gambia rejoins the Commonwealth|date=8 February 2018|publisher=Commonwealth Secretariat}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Ghana}}
| 1957 මාර්තු 6
| අප්‍රිකාව
| [[West Africa|Western Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 34,121,985
| Unitary presidential republic
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Grenada}}
| 1974 පෙබරවාරි 7
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; | 126,183
| Unitary Commonwealth realm
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Guyana}}
| 1966 මැයි 26
| ඇමෙරිකාව
| [[South America]]
| align=&quot;right&quot; | 813,834
| Unitary presidential republic
| 
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|India}}
| 1947 අගෝස්තු 15
| [[Asia]]
| [[South Asia|Southern Asia]]
| align=&quot;right&quot; | 1,428,627,663
| Federal Westminster republic
| [[Political integration of India|Incorporated]] former [[French India]] ([[Chandannagar]] from 2 May 1950 and [[Pondicherry|Puducherry]], [[Karaikal]], [[Yanam]] and [[Mahé, India|Mahé]] from 1 November 1954), former [[Portuguese India]] ([[Goa]], [[Daman, India|Daman]] and [[Diu, India|Diu]] from 19 December 1961 and [[Dadra and Nagar Haveli]] formally from 1961) and [[Sikkim]] (from 16 May 1975).
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Jamaica}}
| 1962 අගෝස්තු 6
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; | 2,825,544
| Unitary Commonwealth realm
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Kenya}}
| 1963 දෙසැම්බර් 12
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 55,100,586
| Unitary presidential republic
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Kiribati}}
| 1979 ජූලි 12
| ඕෂිනියාව
| [[Micronesia]]
| align=&quot;right&quot; | 133,515
| Unitary parliamentary republic with an executive presidency
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Lesotho}}
| 1966 ඔක්තෝබර් 4
| අප්‍රිකාව
| [[Southern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 2,330,318
| Unitary Westminster monarchy{{ref|5|[E]}}
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Malawi}}
| 1964 ජූලි 6
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 20,931,751
| Unitary presidential republic
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Malaysia}}
| 1957 අගෝස්තු 31&lt;ref name=&quot;Federation of Malaya Independence Act&quot;&gt;{{sourcetext|source=Federation of Malaya Independence Act 1957}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malaysia Act 1963&quot;&gt;{{sourcetext|source=Malaysia Act 1963}}&lt;/ref&gt;
| [[Asia]]
| [[Southeast Asia|South-eastern Asia]]
| align=&quot;right&quot; | 34,308,525
| Federal Westminster monarchy{{ref|5|[E]}}
| Joined as the [[Federation of Malaya]] in 1957; reformed as Malaysia on 16 September 1963 with its federation with [[Singapore in Malaysia|Singapore]] (which became a separate country on 9 August 1965), [[Crown Colony of North Borneo|North Borneo]], and [[Crown Colony of Sarawak|Sarawak]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145165/history|title=Malaysia – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080203015006/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145165/history/|archive-date=3 February 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Maldives}}
| 1982 ජූලි 9
| [[Asia]]
| [[South Asia|Southern Asia]]
| align=&quot;right&quot; | 521,021
| Unitary presidential republic
| Gained independence from the [[United Kingdom]] on 26 July 1965.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145167/history|title=Maldives – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080705060545/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145167/history/|archive-date=5 July 2008}}&lt;/ref&gt; A [[Special membership of the Commonwealth of Nations|special member]] from 9 July 1982 until 20 July 1985.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.maldiveshighcommission.org/?id_w=8|title=The Maldives and the Commonwealth|access-date=30 January 2009|publisher=Republic of Maldives|archive-url=https://web.archive.org/web/20121203002638/http://www.maldiveshighcommission.org/?id_w=8|archive-date=3 December 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Withdrew on 13 October 2016.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://thecommonwealth.org/media/news/secretary-general-statement-maldives-decision-leave-commonwealth|title=Commonwealth Secretariat|date=2016-10-13|access-date=2016-10-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Safi|first=Michael|date=2016-10-13|title=Maldives quits Commonwealth over alleged rights abuses|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2016/oct/13/maldives-quits-commonwealth-over-alleged-rights-abuses|access-date=2023-02-10|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; Rejoined on 1 February 2020.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://thecommonwealth.org/media/news/maldives-becomes-54th-member-commonwealth-family |title=Maldives becomes 54th member of Commonwealth family |website=The Commonwealth |date=1 February 2020 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Malta}}{{ref|6|[F]}}
| 1964 සැප්තැම්බර් 21
| යුරෝපය
| දකුණු යුරෝපය
| align=&quot;right&quot; | 532,616
| Unitary Westminster republic
| Gained independence from the [[United Kingdom]] on 21 September 1964 as the [[State of Malta]]. Became a republic on 13 December 1974.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Mauritius}}
| 1968 මාර්තු 12
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 1,263,939
| Unitary Westminster republic
| Became a republic on 12 March 1992.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Mozambique}}
| 1995 නොවැම්බර් 13&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Ingram|first=Derek|author-link=Derek Ingram (journalist)|date=April 1996|title=Commonwealth Update|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=85|issue=338|pages=153–165|doi=10.1080/00358539608454302}}&lt;/ref&gt;
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 33,897,354
| Unitary semi-presidential republic
| Former dependency of [[Portuguese India]] until 1752. Gained independence from [[Portugal]] on 25 June 1975. The first country to be admitted to the Commonwealth without any former colonial or constitutional links with the United Kingdom.&lt;ref name=rwandajoins/&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Namibia}}
| 1990 මාර්තු 21
| අප්‍රිකාව
| [[Southern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 2,604,172
| Unitary semi-presidential republic
| Gained independence from [[South Africa]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chronology of Namibian History|author=Klaus Dierks|url=https://www.klausdierks.com/Chronology/132.htm|date=2 January 2005|access-date=2023-02-10|website=www.klausdierks.com|at=Ch. 7: The period after Namibia'S independence}}&lt;/ref&gt; Includes [[Walvis Bay]] and the [[Penguin Islands]] transferred by South Africa at midnight 28 February 1994.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Nauru}}{{ref|1|[B]}}
| 1968 නොවැම්බර් 29
| ඕෂිනියාව
| [[Micronesia]]
| align=&quot;right&quot; | 12,780
| Unitary parliamentary republic with an executive presidency
| Gained independence on 31 January 1968 from joint trusteeship of [[Australia]], [[New Zealand]] and [[United Kingdom]]. A [[Special membership of the Commonwealth of Nations|special member]] from 29 November 1968 until 1 May 1999, when it became a full member,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/34786/nauru_accedes_to_full_membership_of_the_commonweal.htm |title=Nauru Accedes to Full Membership of the Commonwealth |access-date=30 January 2009 |publisher=[[Commonwealth Secretariat]] |date=12 April 1999 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426051802/http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/34786/nauru_accedes_to_full_membership_of_the_commonweal.htm |archive-date=26 April 2009 }}&lt;/ref&gt; before reverting to special status in January 2006.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145172/history|title=Nauru–History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080903225217/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145172/history/|archive-date=3 September 2008}}&lt;/ref&gt; A full member again since June 2011.&lt;ref name=&quot;RNZI_61413&quot;&gt;{{cite news|date=26 June 2011|title=Nauru back as full Commonwealth member|work=[[Radio New Zealand International]]|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/197957/nauru-back-as-full-commonwealth-member|access-date=23 October 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200724073148/https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/197957/nauru-back-as-full-commonwealth-member|archive-date=24 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|New Zealand}}
| 1926 නොවැම්බර් 19
| ඕෂිනියාව
| [[Australasia|Australia and New Zealand]]
| align=&quot;right&quot; | 5,163,908
| Unitary Commonwealth realm
| Granted nominal independence ([[Dominion]] status) on 26 September 1907. One of the original Dominions at the time of the [[Balfour Declaration of 1926]] and the [[Statute of Westminster 1931]], although the Statute was not adopted in New Zealand until [[Statute of Westminster Adoption Act 1947|1947]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145173/history|title=New Zealand – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080302072940/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145173/history/|archive-date=2 March 2008}}&lt;/ref&gt; Removed final links with the British Parliament in [[New Zealand Constitution Act 1986|1986]]. Removed the final link with the British legal system ([[Judicial Committee of the Privy Council]]) in [[Supreme Court Act 2003|2003]].
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Nigeria}}
| 1960 ඔක්තෝබර් 1
| අප්‍රිකාව
| [[West Africa|Western Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 223,804,632
| Federal presidential republic
| Incorporated the former British mandate/trust territory of [[British Cameroon|Northern Cameroons]] on 31 May 1961. Suspended in 1995, suspension lifted in 1999.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://thecommonwealth.org/our-member-countries/nigeria|title=Nigeria {{!}} The Commonwealth|website=thecommonwealth.org|language=en|access-date=2017-06-05}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Pakistan}}
| 1947 අගෝස්තු 14{{ref|3|[C]}}
| [[Asia]]
| [[South Asia|Southern Asia]]
| align=&quot;right&quot; | 240,485,658
| Federal Westminster republic
| Includes the city of [[Gwadar]], transferred from [[Muscat and Oman]] on 8 September 1958. Included [[Bangladesh]] (then known as [[East Pakistan]]) until 1971.&lt;ref name=&quot;Wind of Change&quot;/&gt; Left Commonwealth in 1972, rejoined 1990, effective retroactively from October 1989; suspended in 1999, suspension lifted in 2004; again suspended in 2007,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/news/34581/172911/221107cmag.htm|title=Pakistan suspended from the Commonwealth|date=22 November 2007|publisher=Commonwealth Secretariat|archive-url=https://web.archive.org/web/20120825155648/http://thecommonwealth.org/news/34581/172911/221107cmag.htm|archive-date=25 August 2012|url-status=dead|access-date=15 June 2008}}&lt;/ref&gt; suspension lifted in 2008.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/179063/120508cmag.htm|title=Commonwealth lifts Pakistan suspension|date=12 May 2008|publisher=Commonwealth Secretariat|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120014337/http://thecommonwealth.org/news/34580/34581/179063/120508cmag.htm|archive-date=20 January 2012|url-status=dead|access-date=15 June 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Papua New Guinea}}
| 1975 සැප්තැම්බර් 16
| ඕෂිනියාව
| [[Melanesia]]
| align=&quot;right&quot; | 10,329,931
| Unitary Commonwealth realm
| Gained independence from [[Australia]].
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Rwanda}}
| 2009 නොවැම්බර් 29&lt;ref name=&quot;rwanda&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/11/29/world/africa/29rwanda.html|title=Rwanda Joins the Commonwealth|author=Josh Kron|newspaper=[[The New York Times]]|date=29 November 2009|access-date=29 November 2009}}&lt;/ref&gt;
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 14,094,683
| Unitary presidential republic
| Gained independence from [[Belgium]] on 1 July 1962. The second country (after Mozambique) to be admitted to the Commonwealth without any former colonial or constitutional links with the United Kingdom.&lt;ref name=rwandajoins&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8384930.stm|title=Rwanda becomes a member of the Commonwealth|publisher=BBC News|date=29 November 2009|access-date=29 November 2009}}&lt;/ref&gt; Admitted despite the [[Commonwealth Human Rights Initiative]] (CHRI) finding that &quot;the state of governance and [[human rights in Rwanda]] does not satisfy Commonwealth standards&quot;, and that it &quot;does not therefore qualify for admission&quot;.&lt;ref name=chri&gt;{{Cite web|url=https://www.humanrightsinitiative.org/download/Rwanda%20application%20for%20membership.pdf|title=Rwanda's application for membership, Commonwealth Human Rights Initiative|access-date=27 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717172217/https://www.humanrightsinitiative.org/download/Rwanda%20application%20for%20membership.pdf|archive-date=17 July 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Saint Kitts and Nevis}}{{ref|1|[B]}}
| 1983 සැප්තැම්බර් 19
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; | 47,755
| Federal Commonwealth realm
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Saint Lucia}}
| 1979 පෙබරවාරි 22
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; | 180,251
| Unitary Commonwealth realm
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}}
| 1979 ඔක්තෝබර් 27
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; | 103,698
| Unitary Commonwealth realm
| A [[Special membership of the Commonwealth of Nations|special member]] from 27 October 1979 until 1 June 1985.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Samoa}}{{ref|2|[B]}}
| 1970 අගෝස්තු 28
| ඕෂිනියාව
| [[Polynesia]]
| align=&quot;right&quot; | 225,681
| Unitary Westminster republic
| Gained independence from [[New Zealand]] on 1 January 1962. Joined as Western Samoa, subsequently changing its name to Samoa on 4 July 1997.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Constitution Amendment Act (No 2) 1997|url=http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/caa21997295|access-date=27 November 2007|archive-date=11 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411062058/http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/caa21997295/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Seychelles}}
|data-sort-value=&quot;28 June 1976&quot;| 1976 ජූනි 28
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 120,622
| Unitary presidential republic
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Sierra Leone}}
| 1961 අප්‍රේල් 27
| අප්‍රිකාව
| [[West Africa|Western Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 8,791,092
| Unitary presidential republic
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Singapore}}{{ref|2|[B]}}
| 1965 ඔක්තෝබර් 15&lt;!--- as per Commonwealth Secretariat ---&gt;
| [[Asia]]
| [[Southeast Asia|South-eastern Asia]]
| align=&quot;right&quot; | 5,673,743
| Unitary Westminster republic
| Gained independence from the [[United Kingdom]] and joined Federation of [[Malaysia]] on 16 September 1963. Became independent on 9 August 1965.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Road to Independence |publisher=AsiaOne |access-date=28 June 2006 |url=http://ourstory.asia1.com.sg/merger/merger.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013002423/http://ourstory.asia1.com.sg/merger/merger.html |archive-date=13 October 2013 }}&lt;/ref&gt; While joining in 1966, the effective date is from its date of independence.&lt;ref name=&quot;Singapore Act 1966&quot;&gt;{{sourcetext|source=Singapore Act 1966}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Solomon Islands}}
| 1978 ජූලි 7
| ඕෂිනියාව
| [[Melanesia]]
| align=&quot;right&quot; | 740,424
| Unitary Commonwealth realm
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|South Africa}}
| 1926 නොවැම්බර් 19
| අප්‍රිකාව
| [[Southern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 60,414,495
| Unitary parliamentary republic with an executive presidency
| Granted nominal independence ([[Dominion]] status) on 31 May 1910. One of the original Dominions at the time of the [[Balfour Declaration of 1926]] and [[Statute of Westminster 1931]]. Left on 31 May 1961; rejoined 1 June 1994.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thecommonwealth.org/our-member-countries/south-africa|title=South Africa|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=2016-01-25}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Sri Lanka}}
| 1948 පෙබරවාරි 4
| [[Asia]]
| [[South Asia|Southern Asia]]
| align=&quot;right&quot; | 22,037,000
| Unitary semi-presidential republic
| Joined as the [[Dominion of Ceylon]], subsequently changing its name in 1972.  Became a republic in 1972
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Tanzania}}
| 1961 දෙසැම්බර් 9
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 67,438,106
| Unitary presidential republic
| [[Tanganyika (1961–1964)|Tanganyika]] joined the Commonwealth on 9 December 1961, with the island of [[Zanzibar]] following suit later. The two subsequently merged to form [[Tanzania]] on 26 April 1964.&lt;ref name=&quot;Tanzania&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145193/history|title=Tanzania – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080903225028/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145193/history/|archive-date=3 September 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Togo}}{{ref|2|[B]}}
| 2022 ජූනි 25
| අප්‍රිකාව
| [[West Africa|Western Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 9,053,799
| Unitary presidential republic
| The country was the formerly French and British [[League of Nations Mandate|mandate]] territory (later [[United Nations Trust Territories|UN trust territory]]) of [[Togoland]] after the [[First World War]] in 1919; [[British Togoland]] (which would be attached to the [[Gold Coast (British colony)|Gold Coast]] in 1956 and become [[Ghana]] on 6 March 1957) and [[French Togoland]]. Independence of French Togoland as Togo from [[France]] on 27 April 1960.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://education.stateuniversity.com/pages/1535/Togo-HISTORY-BACKGROUND.html | title=Togo - History Background }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Tonga}}
| 1970 ජූනි 4
| ඕෂිනියාව
| [[Polynesia]]
| align=&quot;right&quot; | 107,773
| Unitary [[constitutional monarchy]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Trinidad and Tobago}}
| 1962 අගෝස්තු 31
| ඇමෙරිකාව
| [[Caribbean]]
| align=&quot;right&quot; | 1,534,937
| Unitary Westminster republic
| Granted independence on 31 August 1962. Became a republic on 1 August 1976 under the Republic of Trinidad and Tobago Constitution Act 1976, passed by the Parliament of Trinidad and Tobago.
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Tuvalu}}{{ref|1|[B]}}
| 1978 ඔක්තෝබර් 1
| ඕෂිනියාව
| [[Polynesia]]
| align=&quot;right&quot; | 11,396
| Unitary Commonwealth realm
| A [[Special membership of the Commonwealth of Nations|special member]] from 1 October 1978 until 1 September 2000.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/141646/tuvalu_accedes_to_full_membership_of_the_commonwea.htm|title=Tuvalu Accedes to Full Membership of the Commonwealth|access-date=30 January 2009|publisher=[[Commonwealth Secretariat]]|date=14 August 2000|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011110022/http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/141646/tuvalu_accedes_to_full_membership_of_the_commonwea.htm|archive-date=11 October 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Uganda}}
| 1962 ඔක්තෝබර් 9
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 48,582,334
| Unitary presidential republic
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|United Kingdom}}
| 1926 නොවැම්බර් 19
| යුරෝපය
| උතුරු යුරෝපය
| align=&quot;right&quot; | 67,184,072
| Unitary Commonwealth realm
| [[Balfour Declaration of 1926]] and the Parliament of the United Kingdom enacted the [[Statute of Westminster 1931]]. Has four individual nations within the UK: [[England]], [[Northern Ireland]], [[Scotland]], and [[Wales]].
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Vanuatu}}{{ref|1|[B]}}
| 1980 ජූලි 30
| ඕෂිනියාව
| [[Melanesia]]
| align=&quot;right&quot; | 334,506
| Unitary Westminster republic
| Gained independence from joint rule ([[Condominium (international law)|condominium]]) of [[France]] and the [[United Kingdom]].
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|Zambia}}
|data-sort-value=&quot;24 October 1964&quot;| 1964 ඔක්තෝබර් 24&lt;!--- citation as per Commonwealth Secretariat ---&gt;
| අප්‍රිකාව
| [[East Africa|Eastern Africa]]
| align=&quot;right&quot; | 20,569,737
| Unitary presidential republic
| 
|}

{{note|1}}A. Unless otherwise noted, independence was gained from the United Kingdom on the date (shown in column 2) of joining the Commonwealth.&lt;br /&gt;
{{note|2}}B. Not a member of the [[Commonwealth Foundation]].&lt;br /&gt;
{{note|3}}C. Though Pakistan celebrates 14 August 1947 as its independence day, independence was officially granted at midnight, 15 August 1947. Therefore, its date of joining the Commonwealth would be 15 August 1947.&lt;br /&gt;
{{note|4}}D. Geographically a part of [[Asia]], considered a [[Europe]]an country in [[political geography]].&lt;br /&gt;
{{note|5}}E. Constitutional monarchy that operates under a Westminster system. The monarch is not the same individual as the [[monarchy of the United Kingdom|British monarch]], hence making it not a Commonwealth realm.&lt;br /&gt;
{{note|6}}F. In [[geology]], the Maltese Islands are located on the [[African Plate]]. The island group lies approx. {{convert|200|km|abbr=on}} south of the boundary between the African Plate and the [[Eurasian Plate]].&lt;ref name=gal&gt;{{Cite journal |url=http://www.annalsofgeophysics.eu/index.php/annals/article/viewFile/3053/3096 |title=Seismic history of the Maltese Islands and considerations on seismic risk: Earthquakes in Malta |last=Galea |first=Pauline |year=2007 |journal=Annals of Geophysics |volume=50 |issue=6 |pages=725–740 |access-date=5 June 2015 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118101958/https://www.annalsofgeophysics.eu/index.php/annals/article/viewFile/3053/3096 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In [[political geography]], Malta is considered a European country.

== අමතර අවධානයට==
* [[Commonwealth of Nations membership criteria]]
* [[List of countries and territories where English is an official language]]
* [[List of countries by English-speaking population]]
* [[List of current viceregal representatives of the Crown]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist|colwidth=30em|refs=
&lt;ref name=&quot;Dominion status&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.commonwealthofnations.org/commonwealth/history|title=Dominion Status|publisher=Commonwealth of Nations|date=2016|access-date=2016-10-15}}&lt;/ref&gt;
}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{commons category|Member countries of the Commonwealth of Nations}}
{{wikisource|Territories forming part of the Commonwealth|British Nationality Act (1981 c 61) Annex B – The territories forming part of the Commonwealth}}
* [https://web.archive.org/web/20090425073548/http://www.thecommonwealth.org/Internal/34493/140633/timeline/ Commonwealth timeline]
* {{cite web|url=https://thecommonwealth.org/our-member-countries|title=Members|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=2008-02-15}}
* {{cite web|url=http://www.commonwealth-of-nations.org/article.php|title=Commonwealth of Nations |publisher=Commonwealth of Nations |access-date=2008-02-15}}
* {{cite web|url=http://www.direct.gov.uk/Gtgl1/GuideToGovernment/InternationalBodies/InternationalBodiesArticles/fs/en?CONTENT_ID=4003092&amp;chk=JXlogH|title=The Commonwealth|publisher=[[Directgov]]|access-date=2008-02-15}}

{{Commonwealth of Nations topics}}
{{The Commonwealth}}

[[ප්‍රවර්ගය:පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජික රාජ්‍යයෝ| ]]
[[Category:Commonwealth of Nations-related lists|Members by date joined]]
[[Category:History of the Commonwealth of Nations]]
[[Category:Countries by international organization|Commonwealth of Nations]]</text>
      <sha1>tafe8ge5qfnp90ren94wgf5pc3ldz66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දිව්‍ය සත්ප්‍රසාද කරඬුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167586</id>
    <revision>
      <id>788718</id>
      <parentid>699460</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T06:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15650" sha1="bls6qjvhvie0ebv9xwunorpm3mh5d23" xml:space="preserve">{{Short description|ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායේ දිව්‍ය සත් ප්‍රදර්ශනය කිරීමට භාවිතා කරන කරඬුවකි}}
{{translate}}
[[Image:Monstrans.jpg|thumb|right|සාම්ප්‍රදායික දිව්‍ය සත්ප්‍රසාද කරඬුවක්]]

'''දිව්‍ය සත්ප්‍රසාද කරඬුව''', '''සත්ප්‍රසාද කරඬුව''' (හෝ '''ostensory''')&lt;ref&gt;[http://www.newadvent.org/cathen/01357e.htm &quot;Altar vessels&quot;]. New Advent Catholic Encyclopedia. Retrieved on 2014-11-16.&lt;/ref&gt; යනු රෝමානු කතෝලික, පැරණි කතෝලික, ලූතරන් සහ ඇංග්ලිකන් පල්ලිවල භාවිතා කරන කරඬුවකි. එය දිව්‍ය පූජාවේදී හෝ සත්ප්‍රසාද වන්දනාවේදි 'දිව්‍ය සත්ප්‍රසාද වහන්සේ' හෝ වෙනත් යම් භක්තිවන්ත වස්තුවක පූජාසනයක් මත ප්‍රදර්ශනය කිරීමට යොදාගනී.

මෙවැනි කරඬු විවිධ සාන්තුවරුන්ගේ ධාතූන්ද ප්‍රදර්ශනය කිරීමට යොදා ගැනේ.&lt;ref name=catholic&gt;[http://www.newadvent.org/cathen/11344a.htm &quot;&quot;]. New Advent Catholic Encyclopedia. Retrieved on 2014-11-16.&lt;/ref&gt; මෙහී ඉංග්‍රීසි නාමය ''monstrance'' වන අතර එය ලතින් භාශාවේ {{Lang|la|monstrare}} යන වචනයෙන් එන්නකි.&lt;ref&gt;[http://www.bartleby.com/61/61/D0126100.html &quot;Demonstrate&quot;], ''The American Heritage Dictionary'', '''men''' in Appendix I, Indo-European Roots&lt;/ref&gt;&lt;ref name=catholic/&gt;

== Liturgical context ==
In the [[Catholic Church|Catholic]] tradition, at the moment of [[consecration]] the elements (called &quot;gifts&quot; for liturgical purposes) are transformed (literally [[transubstantiation|transubstantiated]]) into the body and blood of Christ. Catholic doctrine holds that the elements are not only spiritually transformed, but are (substantially) transformed into the body and blood of Christ. Although the elements retain the appearance, or [[Accident (philosophy)|accidents]] of bread and wine, they become the body and blood of Christ. The presence of [[Jesus]] Christ God in the Eucharist is known as the doctrine of the [[Real presence of Christ in the Eucharist|Corporeal Presence]] within the [[Magisterium|Roman Catholic Magisterium]]. The Corporeal Presence is believed to be real (in {{Lang-la|realiter}}) and of the whole (''totaliter'') Christ, in [[Body of Christ|Body]], [[Anima Christi|Soul]] and [[Holy Spirit|Spirit]]. The name &quot;Corporeal Presence&quot; concerns the [[Corporal (liturgy)|Corporal]] reserved to the [[chalice (cup)|chalice]], [[paten]] and the [[ciborium (container)|ciborium]] during the [[Mass (liturgy)|Holy Mass]].

Other Christians (notably in the [[Anglican Church]], Old Catholic Church, and [[Lutheran Church]]) accept the doctrine of the [[Real Presence]], whilst rejecting transubstantiation as a philosophical concept (''cf''. [[sacramental union]]). Owing to these beliefs, the consecrated elements are given the same adoration and devotion that Christians of these traditions accord to Christ himself.

Within churches of these traditions the reserved sacrament serves as a focal point of religious devotion. In many of them, during Eucharistic adoration, the celebrant displays the sacrament in the monstrance, typically on the [[Altar#In Western Christian churches|altar]]. When not being displayed, the reserved sacrament is locked in a [[Church tabernacle|tabernacle]] (more common in Roman Catholicism) or [[aumbry]] (more common in the other traditions mentioned).

== Use and design ==
[[File:HoldingMonstrance.jpg|thumb|left|upright|The Blessed Sacrament in a monstrance carried in a procession by a priest wearing a [[humeral veil]]]]
[[Image:Two Monstrance.JPG|thumb|right|Two monstrances, showing the contrast between the modern simplified design on the right with its more ornate predecessor on the left]]
In the service of [[benediction]], (the priest blesses the people with the Eucharist displayed in the monstrance). This blessing differs from the priest's blessing, as it is seen to be the blessing by Christ rather than that of the individual priest. The exposition of the monstrance during Benediction is traditionally accompanied by chanting or singing of the hymn ''[[Tantum Ergo]]''.

Monstrances are usually elaborate in design; most are carried by the priest. Others may be much larger fixed constructions, typically for displaying the host in a special side chapel, often called the &quot;Chapel of the Blessed Sacrament&quot;. For portable designs, the preferred form is a [[sunburst]]&lt;ref&gt;''Instructio Clement'', 5.&lt;/ref&gt; on a stand, usually topped by a cross.

Before the [[Council of Trent]], the most common design was the tower.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|last=Kilroy-Ewbank|first=Lauren|url=https://www.worldcat.org/oclc/1056201987|title=Holy organ or unholy idol? : the Sacred Heart in the art, religion, and politics of New Spain|date=2018|isbn=978-90-04-38496-5|location=Leiden|pages=208|oclc=1056201987}}&lt;/ref&gt;  The sun design would come to dominate the shape of modern monstrances after it became clear that the ostensorium could be better adapted to the object of drawing all eyes to the Sacred Host itself by making the transparent portion of the vessel just of the size required, and surrounded, like the sun, with rays. Monstrances of this shape, dating from the fifteenth century, are also not uncommon, and for several hundred years past this has been by far the commonest form in practical use.

Medieval monstrances were more varied in form than contemporary ones. Those used for relics, and occasionally for the host, typically had a crystal cylinder in a golden stand, and those usually used for hosts had a crystal window in a flat-faced golden construction, which could stand on its base. The monstrance was most often made of [[silver-gilt]] or other precious metal, and highly decorated. In the center of the sunburst, the monstrance normally has a small round glass the size of a host, through which the [[Blessed Sacrament]] can be seen. Behind this glass is a holder made of gilded metal, called a [[Lunette (liturgy)|lunette]] or lunula, which holds the host securely in place. When not in the monstrance, the host in its lunula is placed in a special standing container, called a standing ''[[pyx]]'', in the Tabernacle. Before the current design, earlier &quot;little shrines&quot; or reliquaries of various shapes and sizes were used.

== Noted monstrances ==
*The monstrance of Corpus Christi at the Cathedral of Valencia (Spain) - Every year, during the Corpus Christi procession in Valencia, the largest Monstrance in the world, made of {{Convert|600|kg}} of silver, {{Convert|5|kg}} of gold, {{Convert|75|g}} of platinum, hundreds of precious stones and thousands of pearls, runs through the streets of Valencia under a shower of flower petals.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.catedraldevalencia.es/arte/museo-catedralicio-diocesano|title = Museo Catedralicio Diocesano}}&lt;/ref&gt;
*[[La Lechuga]] is a monstrance built between 1700 and 1707 that is currently owned by the [[Banco de la Republica]] of Colombia. It consists of {{Convert|9|kg}} of 18 karat gold, 1,485 emeralds which gave the name to the piece due to its color, and other gems from various parts of the world.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=La Lechuga|url=https://www.banrepcultural.org/la-lechuga/explore/|access-date=2020-06-27|website=banrepcultural.org}}&lt;/ref&gt;
*The [[Cathedral of Toledo]], [[Spain]], boasts one of the most famous monstrances in European medieval history. Made of pure gold (the first gold brought over from the New World by Admiral Columbus)&lt;ref&gt;{{Cite web|last=catedralprimada.es|title=Catedral Primada Toledo|url=http://www.catedralprimada.es/es|access-date=2020-06-27|website=Catedral Primada Toledo|language=es}}&lt;/ref&gt; and encrusted with several jewels, it has merited several papal processions, acclamations and uses. Most recently among these is [[Pope Benedict XVI]] in his [[World Youth Day]] Apostolic Visit in 2011. It has also been immortalized in several 18th-century and 19th-century devotional handbooks. This portable monstrance (or ostensory) is housed within a second, fixed monstrance made of partially gilded silver.
*The Vatican monstrance ({{Lang-la|Ostensorio Vaticana}})  of is one of the most exquisite monstrances used by recent popes, as it is an exact miniature of the [[Baldachin]] inside [[St. Peter's Basilica]]. It is complete in ornamentation including the angels adorning its rooftop. It was most recently used by Pope Benedict XVI.
*[[Raymond Nonnatus]] and [[Clare of Assisi]] are often portrayed with monstrances. Nonnatus used a Gothic box-style monstrance while Clare is often portrayed with a solar version.
*Founderess of the [[EWTN|Eternal World Television Network]], [[Mother Angelica]] of the Annunciation, was often portrayed with a golden solar monstrance pendant.
*The [[St. Stanislaus Kostka Church (Chicago, Illinois)|Church of St. Stanislaus Kostka]], one of [[Chicago]]'s famed [[Polish Cathedral]]s, is home to one of the largest monstrances in the world, a {{convert|9|ft|m|adj=mid|-wide}} Iconic Monstrance of [[Our Lady of the Sign]]. It is part of the planned [[Sanctuary]] of [[Chaplet of Divine Mercy|The Divine Mercy]], which is being constructed adjacent to the church. The Monstrance is to be installed in the sanctuary's adoration [[chapel]], to be the focus of 24-hour Eucharistic Adoration. The clergy will conduct no liturgies or vocal prayers in the chapel, either by individuals or groups, as the space is meant for private meditation and contemplation.
* In the treasury at the St. Loreta Church in Prague, there is on display a monstrance featuring 6,000 diamonds.
*On top of the main dome of the [[Mariavite Church|Mariavite]] [[Temple of Mercy and Charity]] in [[Płock, Poland]], is a large monstrance. The monstrance is adorned with four angels, each measuring almost {{Convert|4|ft}} in height. The following Polish phrase is inscribed below the monstrance: {{Lang|pl|Adorujmy Chrystusa Króla panującego nad narodami}} (in [[English language|English]], &quot;Let us adore [[Christ the King]] reigning over all nations&quot;.)
*[[Perrot's Ostensorium]] was presented by 17th-century fur trader [[Nicolas Perrot]] to the priests at the [[St. Francis Xavier Mission]] in 1686, located at what is now modern [[Green Bay, Wisconsin]]. It was buried by the priests when the local Indians became hostile and burned the mission buildings. It was dug up by accident in 1802 and is currently in the [[Neville Public Museum of Brown County|Neville Public Museum]] in Green Bay, Wisconsin. It is the oldest surviving physical artifact of French settlement west of the Alleghenies.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Butler |first=J.D. |date=February 1880 |title=Nicolas Perrot's ostensorium |url=http://www.wisconsinhistory.org/Content.aspx?dsNav=N:4294963828-4294963788&amp;dsRecordDetails=R:BA3702 |newspaper=Watchman |location=Green Bay |access-date=November 6, 2014 |archive-date=November 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141106172843/http://www.wisconsinhistory.org/Content.aspx?dsNav=N:4294963828-4294963788&amp;dsRecordDetails=R:BA3702 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Gallery==
===For displaying the sacred host===
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
File:Silver gilt monstrance given to the Monastery of Alcobaça by Dom João Dornelas in 1412.jpg|Monstrance given to the Monastery of Alcobaça by Dom João Dornelas in 1412, with some later additions during the baroque period, [[National Museum of Ancient Art]], [[Portugal]]
File:Patriarchal Cathedral of Lisbon - Patriarcal Monstrance, mid 18th century.jpg|The large Patriarchal Monstrance was a gift from king D. João V to the Patriarchal Cathedral of Lisbon, and is made of solid gold, diamonds, rubies, sapphires and emeralds. It was commissioned in 1748, [[Lisbon Cathedral]] Museum, Portugal.
File:Imagem169 Gil Vicente, Custódia de Belém.jpg|[[Belém Monstrance]]; gold and enamel monstrance made in 1506 by Gil Vicente, and offered by king Dom [[Manuel I of Portugal]] to the [[Jerónimos Monastery]]. Nowadays in the [[National Museum of Ancient Art]], Portugal.
File:Prague Sun 01(js).jpg|The Diamond Monstrance, made between 1696–99 in the Viennese workshops of J. B. Khünischbauer and M. Stegner. The 6,222 diamonds decorating this treasure were from the bequest of Countess Ludmila Eva Frances Kolowrat [[Loreta (Prague)|Loreta]] ([[Prague]]).
File:Monstrancja Jagiełły.JPG|Ca. 1400. Gift of [[Władysław Jagiełło]] to the [[Corpus Christi (feast)|Corpus Christi]] Church in [[Poznań]], [[Poland]].
File:19th century Monstrance once belonging to Infanta Benedita of Portugal, Centro de Apoio Social de Runa, Portugal.jpg|Late 18th to early 19th century 1,30 metres monstrance, [[Asilo de Inválidos Militares de Runa]], Portugal
File:Figuraz monstrancją przy kościele św. Wawrzyńca p.jpg|Monument with a Monstrance in [[Rybnik]], Poland in front of the Church of St. Laurence
File:Mostrance - Portugal - 18th century.JPG|[[Bemposta Monstrance]]; 18th-century silver gilt diamonds, emeralds, rubies, etc. [[National Museum of Ancient Art]], Portugal.
File:Toledo monstrance.jpg|Monstrance of [[silver-gilt]] Ca. 1517 [[Cathedral of Toledo]]. [[Spain]].
File:Museu Nacional Arte Antiga - Custódia, ca. 1750-75.jpg|18th century Portuguese silver gilt and gems, [[National Museum of Ancient Art]], Portugal
File:Oudkatholieke Kerk Oudewater Monstrans.JPG|Fixed monstrance in the [[Old Catholic]] church in [[Oudewater]], the [[Netherlands]]
File:Museum of Archdiocese in Gniezno - monstrancja 06.JPG|Polish [[Rococo]] monstrances
File:Melk28.jpg|Monstrance from the museum of the [[Melk Abbey]], [[Austria]]
File:Muzeum Pelplin 1.jpg|Monstrance from the museum in [[Pelplin]], Poland
File:Design for a Monstrance.jpg|a 16th-century design for a Monstrance by Daniel Hopfer
File:PL Wwa, Wielkanoc - groby, kosc Kazimierza, rynek Nowe Miasto, 2023.04.08, fot Ivonna Nowicka (4) corr.jpg|Monstrance as part of the [[Easter]] &quot;Tomb of the Lord&quot; scene in [[St. Kazimierz Church]], [[Warsaw]], Poland
File:PL Wwa, Wielkanoc - groby, kosc paulinow, Nowe Miasto, 2023.04.08, fot Ivonna Nowicka (3)corr.jpg|Monstrance as part of a [[Postmodernism|postmodern]] Easter &quot;Tomb of the Lord&quot; scene in a [[Church of the Holy Spirit in Warsaw|church]] in Warsaw, Poland
&lt;/gallery&gt;

===As reliquaries===
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Koeln monstranz im Domschatz.jpg|[[Reliquary]] monstrance. Cathedral Treasury, [[Cologne, Germany]]
Relic of Saint Rita de Cascia at the Minalin Church, Pampanga.jpg|Monstrance with a relic of Saint [[Rita of Cascia]] at the [[Minalin Church]] in [[Pampanga]], [[Philippines]]
Relic of Saint Augustine at the Minalin Church, Pampanga.jpg|A relic of Saint [[Augustine]] at the [[Minalin Church]] in [[Pampanga]], Philippines
TalaveraChurchjf9795 07.JPG|Saint [[Isidore the Laborer]] relic at the St. Isidore Church in [[Talavera, Nueva Ecija]], Philippines
Église Saint-Jérôme de Toulouse - ostensoir reliquaire de la Vraie Croix.jpg|[[Reliquary]] monstrance, True Cross, [[Toulouse]]
&lt;/gallery&gt;

==References==
{{Reflist}}

==External links==
{{Commons category|Monstrances}}</text>
      <sha1>bls6qjvhvie0ebv9xwunorpm3mh5d23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සුනිල් වටගල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177888</id>
    <revision>
      <id>788680</id>
      <parentid>782941</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T14:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26049-24</username>
        <id>78725</id>
      </contributor>
      <origin>788680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12214" sha1="c4kl6xzms5eutk8b2rssjbe6b6vtict" xml:space="preserve">{{Short description|ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙකි}}
{{Use dmy dates|date=November 2024}}
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix    = [[ගරු]]
| native_name         = {{nobold|{{lang|en|Sunil Watagala}}}}
| honorific-suffix    = [[පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී|පා.ම.]]
| image               = 
| caption             = 
| office              = මහජන ආරක්ෂක සහ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය
| president           = [[අනුර කුමාර දිසානායක]]
| primeminister       = [[හරිනි අමරසූරිය]]
| minister            = [[ආනන්ද විජේපාල]]
| term_start          = 21 නොවැම්බර් 2024
| term_end            = 
| predecessor         = නලින් බණ්ඩාර ජයමහ{{Efn|රාජ්‍ය පරිපාලන හා කළමනාකරණ සහ නීතිය හා සාමය පිළිබඳ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යය ලෙසය}}
| successor           =
| office1             = [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී
| parliament1         = 
| majority1           = 125,700&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sinhala.adaderana.lk/news/203405|title=කොළඹ මනාප ප්‍රතිඵලය|website=අද දෙරණ|date=15 නොවැම්බර් 2024|access-date=17 නොවැම්බර් 2024}}&lt;/ref&gt;
| term_start1         = 21 නොවැම්බර් 2024
| term_end1           = 
| predecessor1        =
| successor1          = 
| office2             = 
| governor2           = 
| 1blankname2         = 
| 1namedata2          = 
| constituency2       = 
| predecessor2        = 
| successor2          = 
| term_start2         = 
| term_end2           = 
| birth_date          = {{Birth date and age|1967|12|16|df=y}}&lt;ref name=&quot;පාර්ලිමේන්තුව 1&quot;&gt;{{Cite web |title=ගරු නීතිඥ සුනිල් වටගල මහතා, පා.ම.|url=https://www.parliament.lk/si/component/members/viewMember/3461|access-date=24 දෙසැම්බර් 2024|work=මන්ත්‍රීවරුන්‌ගේ නාමාවලිය|publisher=[[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව]]|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| birth_place         = [[ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය]]&lt;br /&gt;(දැන් [[ශ්‍රී ලංකාව]])
| death_date          = 
| death_place         = 
| death_cause         = 
| nationality         = [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]]
| party               = [[ජාතික ජන බලවේගය]]
| otherparty          = [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] 
| occupation          = දේශපාලනඥ
| spouse              = 
| partner             = 
| relations           = 
| children            = 
| residence           = 
| alma_mater          =
| profession          = නීතිඥ 
| rank                = 
| branch              = 
| unit                = 
| allegiance          = 
| serviceyears        = 
| signature           = 
| website             = 
| footnotes           = {{Notelist}}
}}

'''සුනිල් වටගල''' ({{Lang-en|Sunil Watagala}}; උපත 16 දෙසැම්බර් 1967), යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] දෙමළ ගත්තර කුලයේ වන අතර වන අතර වත්මන් මහජන ආරක්ෂක සහ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sinhala.adaderana.lk/news/203601|title=නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරු 29ක් දිවුරුම් දෙති|website=අද දෙරණ|date=21 නොවැම්බර් 2024|access-date=27 නොවැම්බර් 2024}}&lt;/ref&gt; ඒ මහතා [[ජාතික ජන බලවේගය]] නියෝජනය කරමින් [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙන්]] [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට]] තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sinhala.newsfirst.lk/2024/11/15/2024-%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%94-%E0%B6%B8%E0%B7%9001|title=2024 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ කොළඹ දිස්ත්‍රික් මනාප ප්‍රතිඵල මෙන්න.. වැඩිම මනාප හරිනි අමරසූරියට|website=නිව්ස්ෆස්ට්|date=15 නොවැම්බර් 2024|access-date=17 නොවැම්බර් 2024}}&lt;/ref&gt;

== මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==
සුනිල් වටගල 1967 දෙසැම්බර් 16 දින උපත ලැබීය.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |title=Hon. Sunil Watagala, Attorney at Law, M.P. |url=https://www.parliament.lk/en/members-of-parliament/mp-profile/3461 |access-date=2026-03-10 |publisher=Parliament of Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; ඔහු ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අධ්‍යාපනය මතුගම සී.ඩබ්ලිව්.ඩබ්ලිව්. කන්නංගර මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් ලබා ගත්තේය.

පසුව ඔහු [[කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය|කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ]] නීති පීඨයට ඇතුළත්ව නීතිවේදී උපාධිය (LL.B.) 1994 දී ලබා ගත්තේය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

එමෙන්ම [[ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලය|ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයේ]] නීති පුහුණුව සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පසු 1996 දී [[ශ්‍රී ලංකාවෙහි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය|ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ]] නීතිඥවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලැබීය.

== නීති වෘත්තිය ==
වටගල ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ නීතිඥවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරමින් නීති ක්ෂේත්‍රයේ ක්‍රියාකාරීව සිටියේය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ඔහු මූලික අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධ නඩු ඇතුළු නීතිමය කරුණු කිහිපයකදී නීතිමය නියෝජනය ලබා දී මූලික අයිතිවාසිකම් සඳහා ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ නීතිඥයෙකු ලෙස සැලකේ.

== දේශපාලන ජීවිතය ==
වටගලගේ දේශපාලන කටයුතු 1983 දී [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] (JVP) සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් ආරම්භ විය. ඔහු 1994 මහ මැතිවරණයේදී කළුතර දිස්ත්‍රික්කයෙන් අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරඟ කළේය.

ඉන්පසු ඔහු [[කොළඹ මහනගර සභාව|කොළඹ මහ නගර සභාව]] සහ බස්නාහිර පළාත් සභාව තුළ දේශපාලන නියෝජනයක් ලබා ගත් අතර වැඩි වශයෙන් [[කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] තුළ දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් වල නිරත විය.

2024 ශ්‍රී ලංකා මහ මැතිවරණයේදී [[ජාතික ජන බලවේගය]] නියෝජනය කරමින් කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

එමෙන්ම ඔහුව මහජන ආරක්ෂක සහ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පත් කරන ලදී.

2025 දී ඔහු සමාජ මාධ්‍යවල ප්‍රචාරය වූ අසත්‍ය චෝදනා සම්බන්ධයෙන් අපහාස නඩුවක් ගොනු කර රුපියල් බිලියන 10 ක වන්දියක් ඉල්ලා තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.newswire.lk/2025/12/24/minister-watagala-files-rs-10-billion-defamation-case-against-slpp-activist/|title=Minister Watagala files Rs. 10 billion defamation case against SLPP activist|date=2025-12-24|access-date=2026-03-10|publisher=Newswire}}&lt;/ref&gt;

==මැතිවරණ ඉතිහාසය==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|+ මැතිවරණ ඉතිහාසය
! scope=col|මැතිවරණය
! scope=col|මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය
! scope=col colspan=&quot;2&quot;|පක්ෂය
! scope=col|ඡන්ද
! scope=col|ප්‍රතිඵලය
! scope=col|මූලාශ්‍ර
|-
| [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2024|2024 පාර්ලිමේන්තු]] || [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] || style=&quot;background:{{ජාතික ජන බලවේගය/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[ජාතික ජන බලවේගය]] || align=right|{{Nts|125,700}} || {{yes2|තේරීපත් වෙයි}} ||&lt;ref name=&quot;PE2024&quot;&gt;{{cite news |title=ශ්‍රී ලංකා 2024 මැතිවරණයේ අපේක්ෂකයින් සහ මනාප ලැයිස්තුව|url=https://economynext.com/list-of-candidates-and-preferential-votes-in-sri-lanka-2024-election-188007/ |access-date=24 දෙසැම්බර් 2024|work=ඉකොනොමි නෙක්ස්ට් වෙබ් අඩවිය |date=15 නොවැම්බර් 2024 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

==මූලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

{{ශ්‍රී ලංකාවෙහි 17 වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු}}

{{DEFAULTSORT:වටගල, සුනිල්}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]]</text>
      <sha1>c4kl6xzms5eutk8b2rssjbe6b6vtict</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2025 වසරෙහි මරණ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178849</id>
    <revision>
      <id>788683</id>
      <parentid>783746</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T21:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163676" sha1="97hngnej7pc8yezfmew3dxqs64lx5wx" xml:space="preserve">{{යාවත්කාලීන කරන්න}}
2025 දී පහත සඳහන් කැපී පෙනෙන මරණ සිදු විය. නම් මරණ දිනය යටතේ, අකාරාදී පිළිවෙලට වාර්තා කර ඇත. සාමාන්‍ය ඇතුළත් කිරීමක් පහත අනුපිළිවෙලින් තොරතුරු වාර්තා කරයි:

නම, වයස, උපතේදී පුරවැසිභාවය ලැබූ රට, පසුව ජාතිකත්වය (අදාළ නම්), සටහන් කරන ලද විෂය, මරණයට හේතුව (දන්නා නම්) සහ යොමුවක්.

== ජනවාරි ==

=== 17 ===

=== 16 ===

* පෝල් ඩැනන්, 46, ඉංග්‍රීසි නළුවා (හොලියෝක්ස්).&lt;ref&gt;[https://news.sky.com/story/hollyoaks-star-paul-danan-dies-aged-46-13289367 Hollyoaks star Paul Danan dies aged 46]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)
* හ්සී ෂි-චියන්, 72, තායිවාන ගුවන් සේවා විධායක, සභාපති (2016 සිට) සහ චයිනා එයාර්ලයින්ස් හි සභාපති (2019 සිට), හෘදයාබාධය.&lt;ref&gt;[https://money.udn.com/money/story/5612/8494259 華航董事長 由總經理高星潢代理] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250116061636/https://money.udn.com/money/story/5612/8494259 |date=2025-01-16 }} {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;

=== 15 ===

* ඇනා මාරියා ඇකර්මන්, 92, ඉතාලි නිළිය (ලෙ ඉන්චියෙස්ටේ ඩෙල් කොමිසාරියෝ මයිග්‍රෙට්, ද ස්කින්, '''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''ඕ රේ).&lt;ref&gt;[https://napoli.repubblica.it/cronaca/2025/01/15/news/anna_maria_ackermann_morta_attrice_eduardo-423941427/ Teatro, morta Anna Maria Ackermann: debuttò con Eduardo] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ස්ටෙෆනි ඒෆ්නර්, 48, ජර්මානු දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (2021 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.gruene-bundestag.de/presse/pm-januar-25/wir-trauern-um-stephanie-aeffner/ Wir trauern um Stephanie Aeffner] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ක්‍රිස්ටෝපර් බෙන්ජමින්, 9''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''0, ඉංග්‍රීසි නළුවා (ඩොක්ටර් හූ, ජජ් ජෝන් ඩීඩ්, ද ප්ලේග් ඩෝග්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.doctorwhonews.net/2025/01/christopher_benjamin_1934_2025.html Christopher Benjamin 1934–2025]&lt;/ref&gt;''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''
* ඇලෙක්ස් බ්‍රාෂ්, 69, ස්කොට්ලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ෆෝෆාර් මලල ක්‍රීඩා, රයිත් රෝවර්ස්, බ්‍රෙ''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''චින් සිටි).&lt;ref&gt;[https://www.forfarathletic.co.uk/item/6260-alex-brash Alex Brash]&lt;/ref&gt;
* ටොමී බ්‍රවුන්, 97, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩිකාව (බෲක්ලින් ඩොජර්ස්, ෆිලඩෙල්ෆියා ෆිලීස්, චිකා''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''ගෝ කබ්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.si.com/mlb/tommy-brown-last-living-member-1947-brooklyn-dodgers-dies Tommy Brown, Last Living Member of 1947 Brooklyn Dodgers, Dies at 97]&lt;/ref&gt;
* ඇලෙජන්ඩ්‍රා ඩැරින්, 62, ආර්ජන්ටිනා නිළිය.&lt;ref&gt;[https://www.lanacion.com.ar/espectaculos/murio-alejandra-darin-a-los-58-anos-nid15012025/ Murió la actriz Alejandra Darín a los 62 años] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* එම්. අසිසුල් හක්, 84, බංග්ලාදේශ පොලිස් නිලධා''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''රිනිය, පොලිස් පරීක්ෂක ජෙනරාල් (1996–1997).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former adviser Azizul Haque passes away |url=https://www.bssnews.net/others/238651 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122030030/https://www.bssnews.net/others/238651 }}&lt;/ref&gt;
* ජැක් හොෆ්මන්, 19, ඇමරිකානු පාපන්දු ක්‍රීඩිකාව සහ පිළිකා පර්යේෂණ උපදේශක, ග්ලියෝමා.&lt;ref&gt;[https://nebraskapublicmedia.org/en/news/news-articles/jack-hoffman-loses-battle-with-brain-cancer/ Jack Hoffman dies after battling brain cancer for years]&lt;/ref&gt;
* ඩයෑන් ලැන්ග්ටන්, 77, ඉංග්‍රීසි නිළිය (හොලියෝක්ස්, ඔන්ලි ෆූල්ස් ඇන්ඩ් හෝර්ස්, ඊස්ට්එන්ඩර්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.lbc.co.uk/news/only-fools-and-horses-star-soap-legend-diane-langton-dies-77/ Only Fools and Horses star and soap legend Diane Langton dies aged 77]&lt;/ref&gt;
* ලී කුයි-හ්සියන්, 87, තායිවාන කවියා.&lt;ref&gt;[https://www.cna.com.tw/news/acul/202501150408.aspx 詩人李魁賢過世 享壽87歲] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* පැට්‍රීෂියා ලයිෆවුන්, 47, ප්‍රංශ කාටූන් ශිල්පිනිය.&lt;ref&gt;[https://www.livreshebdo.fr/article/patricia-lyfoung-lautrice-de-la-rose-ecarlate-est-decedee Patricia Lyfoung, l’autrice de « La Rose écarlate », est décédée] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ඊබ්‍රහිම් නබාවි, වයස අවුරුදු 66, ඉරාන උපහාසාත්මක ලේඛකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ දිනපොත් රචකයෙක්, සියදිවි නසා ගැනීම.&lt;ref&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501157443 Dissident Iranian satirist Ebrahim Nabavi commits suicide in Maryland]&lt;/ref&gt;
* ලින්ඩා නෝලන්, වයස අවුරුදු 65, අයර්ලන්ත ගායිකාවක්, නිළියක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක් (ද නෝලන්ස්), ද්විත්ව නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1ezlgzj4vvo Singer Linda Nolan dies aged 65]&lt;/ref&gt;
* රිචඩ් රසල්, වයස අවුරුදු 79, ජැමෙයිකානු ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙක්, නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://jamaica-gleaner.com/article/sports/20250115/jamaican-tennis-legend-richard-russell-has-died Jamaican tennis legend Richard Russell has died]&lt;/ref&gt;
* සයිඩ් මුහම්මද් අස්ගාර් ෂා, වයස අවුරුදු 75, පකිස්ථාන දේශපාලනඥයෙක්, එම්එන්ඒ (2013–2018).&lt;ref&gt;[https://www.24newshd.tv/15-Jan-2025/fomer-mna-syed-asghar-shah-passes-away Fomer MNA Syed Asghar Shah passes away]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* මංජුල් සිංහ, ඉන්දියානු රූපවාහිනී අධ්‍යක්ෂක (යේ ජෝ හායි සින්ඩගි, යේ හායි මුම්බායි මේරි ජාන්), හෘදයාබාධය.&lt;ref&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tv-show-yeh-jo-hai-zindagis-veteran-filmmaker-manjul-sinha-passes-away-due-to-a-massive-heart-attack-producer-ashoke-pandit-extends-condolences/articleshow/117267578.cms TV show Yeh Jo Hai Zindagi's veteran filmmaker Manjul Sinha passes away due to a massive heart attack; Producer Ashoke Pandit extends condolences]&lt;/ref&gt;
* රොස්නි ස්මාර්ත්, වයස අවුරුදු 84, හයිටි දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1996–1997).&lt;ref&gt;[https://www.alterpresse.org/spip.php?article31331 Haïti : Décès de l’ancien premier ministre Rosny Smarth] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* පී. ආර්. සුන්දරම්, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙක්, තමිල්නාඩු මන්ත්‍රී (1996–2006) සහ මන්ත්‍රී (2014–2019).&lt;ref&gt;[https://www.dtnext.in/news/tamilnadu/former-rasipuram-mla-pr-sundaram-passes-away-at-73-819449 Former Rasipuram MLA PR Sundaram passes away at 73]&lt;/ref&gt;
* ජෙනොට් ස්වාර්ක්, වයස 85, ප්‍රංශ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ (ජාව්ස් 2, සුපර්ගර්ල්, සමවර් ඉන් ටයිම්).&lt;ref&gt;[https://thedailyjaws.com/news/jaws-2-director-jeannot-szwarc-passes-away-aged-85 Jaws 2 director Jeannot Szwarc passes away aged 85]&lt;/ref&gt;
* සරිගම විජි, වයස 76, ඉන්දියානු නළුවා (බෙලුවලද මැඩිලල්ලි, මානා මෙචිඩා සෝසේ, යමලෝකදල්ලි වීරප්පන්).&lt;ref&gt;[https://www.oneindia.com/entertainment/kannada-actor-sarigama-vijay-passes-away-4042811.html Kannada Actor Sarigama Viji Passes Away At 76l]&lt;/ref&gt;
* ගස් විලියම්ස්, වයස 71, ඇමරිකානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩක (ගෝල්ඩන් ස්ටේට් වොරියර්ස්, සියැටල් සුපර්සොනික්ස්, වොෂින්ටන් බුලට්ස්), NBA ශූරයා (1979), ආඝාතයකින් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.seattletimes.com/sports/sonics/gus-williams-who-lead-sonics-to-nba-championship-dies-at-71/ Gus Williams, who led Sonics to NBA championship, dies at 71]&lt;/ref&gt;

=== 14 ===

* නෙලෝ අල්ටෝමරේ, වයස 61, කැනේඩියානු දේශපාලනඥයෙක්, මැනිටෝබා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකයෙක් (2019 සිට), හොඩ්ග්කින් ලිම්ෆෝමාව.&lt;ref&gt;[https://www.winnipegfreepress.com/breakingnews/2025/01/15/education-minister-altomare-dies-at-61 Education minister Altomare dies at 61]&lt;/ref&gt;
* නසාර් බිරියා, වයස 65, ඉරාන ෂියා පූජකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.asriran.com/fa/news/1029959/سقای-بی-ریا-درگذشت «سقای بی ریا» درگذشت] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
* ජෝන් බ්ලේක්මෝර්, වයස 88, ඉංග්‍රීසි ඡායාරූප ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://britishphotohistory.ning.com/profiles/blogs/john-blakemore-1936-2025 In passing: John Blakemore (1936-2025)]&lt;/ref&gt;
* ආතර් බ්ලෙසිට්, වයස 84, ඇමරිකානු ක්‍රිස්තියානි දේශකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://premierchristian.news/en/news/article/arthur-blessitt-the-world-s-farthest-walking-pilgrim-dies-at-84 World's farthest walking pilgrim Arthur Blessitt dies at 84]&lt;/ref&gt;
* ෆියුරියෝ කලම්බු, 94, ඉතාලි මාධ්‍යවේදියා (L'Unità) සහ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1996–2001, 2008–2013) සහ සෙනෙට් සභික (2006–2008).&lt;ref&gt;[https://www.ilsole24ore.com/art/morto-fuorio-colombo-giornalista-e-parlamentare-AG02RIIC Morto Furio Colombo, giornalista e parlamentare] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ක්ජෙල් ග්ජර්සෙත්, 78, නෝර්වීජියානු නවකතාකරු සහ මාධ්‍යවේදියා.&lt;ref&gt;[https://www.aftenbladet.no/kultur/i/93nlk9/kjell-gjerseth-er-doed Kjell Gjerseth er død] {{in lang|nn}}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)
* ඉෂාක් හලේවා, 84, තුර්කි රබ්බි, හකාම් බාෂි (2002 සිට).&lt;ref&gt;[https://bianet.org/haber/isak-haleva-chief-rabbi-of-turkey-dies-303602 Isak Haleva, Chief Rabbi of Turkey, dies]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)
* ලැඩිස්ලාව් හුච්කෝ, 76, ස්ලෝවැක් රුතේනියානු ග්‍රීක කතෝලික ධූරාවලිය, චෙක් ජනරජයේ අපෝස්තලික එක්සාර්ච් (2003 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.cirkev.cz/zemrel-apostolsky-exarcha-reckokatolicke-cirkve-biskup-ladislav-hucko_48610 Zemřel apoštolský exarcha řeckokatolické církve biskup Ladislav Hučko] {{in lang|cs}}&lt;/ref&gt;
* මිචාල් ජැනිස්වෙව්ස්කි, 70, පෝලන්ත දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1991–1993, 1997–2001).&lt;ref&gt;[https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/205959,Zmarl-Michal-Janiszewski-dzialacz-NSZZ-Solidarnosc-i-KPN.html Zmarł Michał Janiszewski – działacz NSZZ „Solidarność&quot; i KPN] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* සුරත් සිං ඛල්සා, 91, ඉන්දියානු-ඇමරිකානු දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයා.&lt;ref&gt;[https://www.ptcnews.tv/punjab-2/sikh-activist-advocate-of-bandi-singhs-surat-singh-khalsa-passes-away-at-91-4404401 Sikh activist, advocate of Bandi Singhs Surat Singh Khalsa passes away at 91]&lt;/ref&gt;
* හයින්ස් ක්ලූට්මියර්, වයස 82, ජර්මානු ක්‍රීඩා ඡායාරූප ශිල්පියා (ක්‍රීඩා නිදර්ශනය).&lt;ref&gt;[https://www.si.com/media/remembering-sports-illustrated-photographer-heinz-kluetmeier-iconic-career SI Photographer Heinz Kluetmeier’s Eye for the Iconic Made Him One of a Kind]&lt;/ref&gt;
* බෙනඩිටෝ ද ලීරා, වයස 82, බ්‍රසීලියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1995–1999, 2003–2019) සහ බාරා ද සාඕ මිගෙල් නගරාධිපති (2021 සිට), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://g1.globo.com/al/alagoas/noticia/2025/01/14/morre-benedito-de-lira-em-maceio.ghtml Benedito de Lira, prefeito da Barra de São Miguel e pai de Arthur Lira, morre aos 82 anos em Maceió] {{in lang|pt}}&lt;/ref&gt;
* තෝමස් මැක්හග්, වයස 88, ඇමරිකානු නීතිවේදියෙක්, බටහිර වර්ජිනියාවේ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරු (1981–1997, 2009–2013).&lt;ref&gt;[https://apnews.com/article/west-virginia-supreme-court-justice-thomas-mchugh-28ff1242594e155212e6655912b96bcc Former West Virginia Supreme Court Justice Thomas McHugh dies at 88]&lt;/ref&gt;
* මයිකල් මෙඩින්ගර්, වයස 83, ලක්සම්බර්ග් ඡායාරූප ශිල්පියෙක් සහ ඔලිම්පික් මධ්‍යම දුර ධාවකයෙක් (1964).&lt;ref&gt;[https://infos.rtl.lu/actu/luxembourg/a/2266943.html Le photographe luxembourgeois Michel Medinger est mort à 83 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ටෙඩි ඔසෙයි, වයස 87, ඝානා ජෑස් සැක්සෆෝනිස්ට් (ඔසිබිසා).&lt;ref&gt;[https://3news.com/showbiz/ghanaian-music-legend-teddy-osei-of-osibisa-passes-away-at-88/ Ghanaian music legend Teddy Osei of Osibisa passes away at 88]&lt;/ref&gt;
* හාන්ස් රීචෙල්ට්, වයස 99, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, වොක්ස්කැමර් සාමාජිකයෙක් (1950–1990).&lt;ref&gt;[https://www.tagesspiegel.de/berlin/im-alter-von-99-jahren-fruherer-ddr-minister-hans-reichelt-in-berlin-gestorben-13018387.html Im Alter von 99 Jahren: Früherer DDR-Minister Hans Reichelt in Berlin gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* තෝමස් පී. සැමන්, වයස 92, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, වර්මොන්ට් ආණ්ඩුකාර (1973–1977).&lt;ref&gt;[https://www.burlingtonfreepress.com/story/news/politics/2025/01/15/thomas-salmon-vermont-governor-uvm-president-death-obituary/77715944007/ 'He could walk with kings': Former Vermont Democratic Gov. Thomas Salmon dies at 92]&lt;/ref&gt;
* ටෝනි ස්ලැටරි, වයස 65, බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා (ද ක්‍රයිං ගේම්, පීටර්ස් ෆ්‍රෙන්ඩ්ස්), විකට නළුවෙක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක් (කාගේ රේඛාවද එය කෙසේ වෙතත්?), හෘදයාබාධය.&lt;ref&gt;[https://www.aol.co.uk/comedian-tony-slattery-dies-aged-140227095.html Comedian Tony Slattery dies aged 65 after heart attack]&lt;/ref&gt;
* ජූඩි තොන්ගෝරි, කෙන්යානු නීතිඥවරියක් සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිනියක්.&lt;ref&gt;[https://www.capitalfm.co.ke/news/2025/01/renowned-family-lawyer-judy-thongori-passes-away-in-india/ Renowned Family Lawyer Judy Thongori Passes Away While Undergoing Treatment in India]&lt;/ref&gt;
* සයිමන් ටවුන්සෙන්ඩ්, වයස 79, ඕස්ට්‍රේලියානු රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියක් (සයිමන් ටවුන්සෙන්ඩ්ගේ වොන්ඩර් වර්ල්ඩ්, ටීවීටීවී), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.abc.net.au/news/2025-01-15/simon-townsend-has-died-journalist-tv-presenter/104818750 Wonder World presenter and creator Simon Townsend dies aged 79]&lt;/ref&gt;

=== 13 ===

* එලිසියෝ ඇල්කොන්, 74, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, නිව් මෙක්සිකෝ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (2009–2024), අක්මා පිළිකාව.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former New Mexico State Rep. Eliseo Alcon passes away |url=https://www.krqe.com/news/new-mexico/former-new-mexico-state-rep-eliseo-alcon-passes-away/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114090216/https://www.krqe.com/news/new-mexico/former-new-mexico-state-rep-eliseo-alcon-passes-away/ }}&lt;/ref&gt;
* නීල් බර්නාඩ්, 75, දකුණු අප්‍රිකානු බුද්ධි අංශ ප්‍රධානියා, ජාතික බුද්ධි සේවයේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් (1979–1992), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.news24.com/news24/southafrica/news/former-spy-boss-and-first-negotiator-for-a-democratic-sa-dr-niel-barnard-dies-at-75-20250113 Former spy boss and first negotiator for a democratic SA, Dr Niël Barnard, dies at 75]&lt;/ref&gt;
* ටෝනි බුක්, 90, ඉංග්‍රීසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (බාත් සිටි, මැන්චෙස්ටර් නගරය) සහ කළමනාකරු (මැන්චෙස්ටර් නගරය).&lt;ref&gt;[https://www.mancity.com/news/club/tony-book-obituary-63872451 Tony Book: 1934–2025]&lt;/ref&gt;
* මාරියාමා කමාරා, 66, ගිනියානු දේශපාලනඥයෙක් සහ ව්‍යාපාරික කාන්තාවක්.&lt;ref&gt;[https://mosaiqueguinee.com/2025/01/urgent-lancienne-ministre-de-lagriculture-mariama-camara-soguipah-est-decedee-ce-lundi-au-maroc/ Urgent: l’ancienne Ministre de l’Agriculture Mariama Camara (SOGUIPAH) est décédée ce lundi au Maroc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250201033354/https://mosaiqueguinee.com/2025/01/urgent-lancienne-ministre-de-lagriculture-mariama-camara-soguipah-est-decedee-ce-lundi-au-maroc/ |date=2025-02-01 }} {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* වෝල්ටර් ඩොයිෂ්, 101, ඔස්ට්‍රියානු සංගීත විද්‍යාඥවරිය.&lt;ref&gt;[https://noe.orf.at/stories/3288844 Volksmusikforscher Walter Deutsch ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* නතාලි ඩුප්‍රී, 85, ඇමරිකානු ඉවුම් පිහුම් පොත් ලේඛිකාවක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක්.&lt;ref&gt;[https://roughdraftatlanta.com/2025/01/14/nathalie-dupree-southern-cookbook-author-chef-dies/ Legendary Southern cookbook author and chef Nathalie Dupree dies at 85]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* බෙඩියා එනර් (tr), 70, තුර්කි නිළිය (යාප්‍රක් ඩොකුමු, කාරා පරා ආස්ක්, බානා සෙව්මේයි ඇන්ලට්).&lt;ref&gt;[https://www.anews.com.tr/celebrities/2025/01/14/turkish-actress-bedia-ener-dies-at-70 Turkish actress Bedia Ener dies at 70]&lt;/ref&gt; 
* පී. ෆ්ලූයිඩ්, වයස අවුරුදු 64, ඇමරිකානු රොක් සංගීතඥ (ස්පයිස් 24-7).&lt;ref&gt;[https://www.yahoo.com/news/bronx-man-found-beaten-death-000100974.html Bronx man found beaten to death in ambulette was groundbreaking rocker]&lt;/ref&gt;

* ටෝනි ග්‍රේෂම්, වයස අවුරුදු 84, ඕස්ට්‍රේලියානු ගොල්ෆ් ක්‍රීඩකයා, ආධුනික ශූරයා (1977).&lt;ref&gt;[https://www.golfnsw.org.au/news/2025/01/13/76636/vale-tony-gresham-oam/ Vale: Tony Gresham, OAM]&lt;/ref&gt;
* කීත් ග්‍රිෆිත්, වයස අවුරුදු 77, බාබඩියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ජාතික කණ්ඩායම) සහ කළමනාකරු (ජාතික කණ්ඩායම, එක්සත් ජනපද වර්ජින් දූපත් ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://barbadostoday.bb/2025/01/14/football-legend-grel-passes-on/ Football legend Grel passes on]&lt;/ref&gt;
* ෂම්සුදීන් හන්බබයෙව්, වයස අවුරුදු 85, අසර්බයිජානියානු දේශපාලනඥයා, නක්චිවන් ස්වයං පාලන ජනරජයේ අගමැති (1993–2000).&lt;ref&gt;[https://oxu.az/cemiyyet/semseddin-xanbabayev-defn-olundu Şəmsəddin Xanbabayev dəfn olundu] {{in lang|az}}&lt;/ref&gt;
* එල්ගාර් හොවාර්ත්, වයස අවුරුදු 89, ඉංග්‍රීසි කොන්දොස්තර, රචක සහ හොරණෑ වාදකයා.&lt;ref&gt;[https://www.4barsrest.com/news/61679/death-of-elgar-howarth Death of Elgar Howarth]&lt;/ref&gt;
* චාල්ස් ඊ. ජෙෆර්සන්, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, ඉලිනොයිස් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (2001–2014).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former Illinois State Representative Chuck Jefferson dies at 79 |url=https://www.mystateline.com/news/local-news/former-illinois-state-representative-chuck-jefferson-dies-at-79/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117034511/https://www.mystateline.com/news/local-news/former-illinois-state-representative-chuck-jefferson-dies-at-79/ }}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  චාල්ස් ක්ලයිබර්, වයස අවුරුදු 82, ස්විට්සර්ලන්ත රජයේ නිලධාරියෙක්, අධ්‍යාපන රාජ්‍ය ලේකම් (1997–2007).&lt;ref&gt;[https://www.letemps.ch/suisse/deces-de-charles-kleiber-architecte-du-paysage-academique-suisse Décès de Charles Kleiber, architecte du paysage académique suisse] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රැන්කෝ පිපර්නෝ, වයස අවුරුදු 82, ඉතාලි භෞතික විද්‍යාඥ සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරික, පොටෙරේ ඔපෙරායෝ හි සම-නිර්මාතෘ.&lt;ref&gt;[https://www.ilpost.it/2025/01/14/morto-franco-piperno/ È morto a 82 anni Franco Piperno, tra i fondatori del gruppo di sinistra extraparlamentare Potere operaio] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* පලවලස රාජසේකරම්, වයස අවුරුදු 80, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් මන්ත්‍රී (1976–1982, 1994–1999).&lt;ref&gt;[https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/veteran-politician-palavalasa-rajasekharam-passes-away-937059 Veteran politician Palavalasa Rajasekharam passes away]&lt;/ref&gt;

* රොල්ෆ් ෂ්වීගර්, වයස අවුරුදු 80, ස්විස් දේශපාලනඥයා, රාජ්‍ය කවුන්සිලයේ සාමාජික (1999–2011).&lt;ref&gt;[https://www.watson.ch/schweiz/gesellschaft-politik/445714126-ex-fdp-praesident-rolf-schweiger-ist-tot Ex-FDP-Präsident Rolf Schweiger ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ඇන්ඩ්‍රේ සොලී, වයස අවුරුදු 77, බෙල්ජියම් කතුවරයා සහ චිත්‍ර ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/01/13/andre-sollie-overleden-schrijver-dichter-illustrator/ Bekroonde jeugdschrijver en illustrator André Sollie (77) overleden] {{in lang|nl-BE}}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* මයිකයිලෝ ස්ටෙල්මාක්, වයස අවුරුදු 58, යුක්‍රේන පාපන්දු ක්‍රීඩක (ඩයිනමෝ කියෙව්, ෂක්තාර් ඩොනෙට්ස්ක්) සහ කළමනාකරු (කාර්කිව්).&lt;ref&gt;[https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/news/1736779081-pomer-eksgravec-kiyivskogo-dinamo-i-shahtarya-yomu-ne-bulo-60-ti.html Помер ексгравець київського Динамо і Шахтаря. Йому не було 60-ти] {{in lang|uk}}&lt;/ref&gt;
* හිල්පාස් සුලින්, වයස අවුරුදු 90, ෆින්ලන්ත අයිස් හොකී ක්‍රීඩක සහ පුහුණුකරු (HPK).&lt;ref&gt;[https://hpk.fi/suru-uutinen-hpk-hall-of-fame-jasen-hilpas-sulin-on-poissa/ Suru-uutinen: HPK Hall of Fame jäsen Hilpas Sulin on poissa] {{in lang|fi}}&lt;/ref&gt;
* ක්ජෙල් ස්වින්ඩ්ලන්ඩ්, වයස අවුරුදු 91, නෝර්වීජියානු දේශපාලනඥයා, වෙස්ට්-ඇග්ඩර් ප්‍රාන්ත නගරාධිපති (1995–1999).&lt;ref&gt;[https://www.nrk.no/sorlandet/kjell-svindland-er-dod-1.17204237 Kjell Svindland er død] {{in lang|no}}&lt;/ref&gt;
* ඔලිවියෙරෝ ටොස්කානි, වයස අවුරුදු 82, ඉතාලි ඡායාරූප ශිල්පියා, ඇමයිලොයිඩෝසිස් සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c99yr0g4j17o Oliviero Toscani, Benetton's shock photographer, dies aged 82]&lt;/ref&gt;
* විසෙන්ට් වේගා, වයස අවුරුදු 69, වෙනිසියුලානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඩිපෝර්ටිවෝ ඉතාලි කැරකස්, පෘතුගීසි ඇකරිගුවා, ජාතික කණ්ඩායම), දියවැඩියාවෙන් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.balonazos.com/fallecio-vicente-vega-gloria-del-futbol-profesional-venezolano-y-de-la-vinotinto/ Falleció Vicente Vega, gloria del futbol profesional venezolano y de la Vinotinto] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* බක් වයිට්, වයස අවුරුදු 94, ඇමරිකානු සංගීතඥයා (සුදු ජාතිකයින්).&lt;ref&gt;[https://savingcountrymusic.com/country-music-patriarch-buck-white-has-died-at-94/ Country Music Patriarch Buck White Has Died At 94]&lt;/ref&gt;

=== 12 ===

* පීටර් බ්‍රවුන්, වයස අවුරුදු 83, ස්කොට්ලන්ත රග්බි සංගම් ක්‍රීඩකයා (ග්ලාස්ගෝ, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.theoffsideline.com/pc-brown/?srsltid=AfmBOophfd_boZAF-udY2mSc66IHZoJrrtcXg9CRbai30NII3SXGh7Co Scotland loses another giant with the death of Peter ‘PC’ Brown]&lt;/ref&gt;
* ලෙස්ලි චාර්ල්සන්, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු නිළිය (සාමාන්‍ය රෝහල, ආදරය යනු බොහෝ සෙයින් අලංකාර වූ දෙයක්, ඩොල්ෆින් දිනය).&lt;ref&gt;[https://variety.com/2025/tv/news/leslie-charleson-general-hospital-dies-79-1236272564/ Leslie Charleson, ‘General Hospital’ Icon Known as Monica Quartermaine, Dies at 79]&lt;/ref&gt;
* හස්ජිම් ජලාල්, වයස අවුරුදු 90, ඉන්දුනීසියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා.&lt;ref&gt;[https://en.antaranews.com/news/341158/hasjim-djalal-an-architect-of-unclos-passes-away-at-90 Hasjim Djalal, an architect of UNCLOS, passes away at 90]&lt;/ref&gt;
* ජැකී ෆැරී, වයස අවුරුදු 58, ඇමරිකානු සංගීත කළමනාකරු සහ රූපවාහිනී සත්කාරක (සුපෙරොක්), පෙනහළු රෝගය.&lt;ref&gt;[https://www.billboard.com/music/music-news/jackie-farry-dead-frances-bean-cobain-nanny-label-veteran-dies-obituary-1235874683/ Jackie Farry, Frances Bean Cobain’s Nanny, 1990s Music Industry Veteran, Dies at 58]&lt;/ref&gt;
* ආර්නෝල්ඩ් ෆ්‍රොලොව්, වයස අවුරුදු 74, ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් විදුලි පෞරුෂය, අග්න්‍යාශය සහ අක්මා පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://www.abc.net.au/news/2025-01-13/arnold-frolows-triple-j-music-director-dead-double-jay/104811632 Arnold Frolows, long time triple j music director, dies at 74]&lt;/ref&gt;
* මොනිරේ ගෝර්ජි, 95–96, ඉරාන ගුරුවරියක් සහ මුජ්තාහිඩ්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අවසාන සමාලෝචනය සඳහා වූ සභාවේ සාමාජික (1979).&lt;ref&gt;[https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/959566-درگذشت-تنها-زن-نماینده-مجلس-خبرگان-در-ایران درگذشت تنها زن نماینده مجلس خبرگان در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115062036/https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/959566-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%B2%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=2025-01-15 }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
* මාර්ක් ඉසු, වයස අවුරුදු 70, ඇමරිකානු ජෑස් ද්විත්ව බාස් වාදකයෙක් සහ නිර්මාපකයෙක්, මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.sfchronicle.com/entertainment/article/mark-izu-obit-20034770.php Mark Izu, bassist and composer at the center of the Asian American arts movement, dies at 70]&lt;/ref&gt;
* මන්දා ජගනාත්, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1998–2014).&lt;ref&gt;[https://www.gulte.com/political-news/334798/ex-mp-jagannadham-passes-away Ex-MP Jagannadham Passes Away]&lt;/ref&gt;
* ක්ලෝඩ් ජර්මන් ජූනියර්, වයස අවුරුදු 90, ඇමරිකානු නළුවා (ද ඉයර්ලින්, ඉන්ට්‍රූඩර් ඉන් ද ඩස්ට්, රියෝ ග්‍රෑන්ඩ්).&lt;ref&gt;[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ Claude Jarman Jr., Young Star of ‘The Yearling,’ Dies at 90]&lt;/ref&gt;
* රොබට් මැක්‍රේ, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු නළුවා (චියර්ස්, තැන්ක්ස්, රැප්සිටී ස්ට්‍රීට් කිඩ්ස්: බිලීව් ඉන් සැන්ටා).&lt;ref&gt;[https://neptunesociety.com/obituaries/sherman-oaks-ca/robert-ward-12196502 Robert Machray Ward]&lt;/ref&gt;
* ජෙෆ්රි ඒ. මේයර්, වයස අවුරුදු 61, ඇමරිකානු නීතිවේදියෙක්, කනෙක්ටිකට් දිස්ත්‍රික්කය සඳහා එක්සත් ජනපද දිස්ත්‍රික් උසාවියේ විනිසුරු (2014 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.law360.com/legalindustry/articles/2283592/u-s-district-judge-jeffrey-a-meyer-dies-at-61 U.S. District Judge Jeffrey A. Meyer Dies At 61]&lt;/ref&gt;
* ඩැරල් පියර්ස්, වයස අවුරුදු 64, ඕස්ට්‍රේලියානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඇඩිලේඩ් 36ers).&lt;ref&gt;[https://www.adelaide36ers.com/news/vale-darryl-pearce Vale: Darryl Pearce]&lt;/ref&gt;
* ජෑන් රැන්ඩල්ස්, වයස 79, ඕස්ට්‍රේලියානු දිගු දුර ධාවකයා, පැරාලිම්පික් ශූරයා (1984).&lt;ref&gt;[https://australiansportreflections.com/2021/12/08/australian-first-female-paralympic-marathon-gold-medallist-jan-randles-journey/ Australian First Female Paralympic Marathon Gold Medallist: Jan Randles Journey]&lt;/ref&gt;
* කීත් රේනර්, වයස 95, ඕස්ට්‍රේලියානු ඇන්ග්ලිකන් පූජකවරයා, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රයිමේට් (1991–1999).&lt;ref&gt;[https://tma.melbourneanglican.org.au/2025/01/significant-anglican-and-instrument-of-god-bishop-keith-rayner-dies/ Significant Anglican and ‘instrument of God’: Bishop Keith Rayner dies]&lt;/ref&gt;
* ඉසාස් රොඩ්‍රිගස්, වයස 82, වෙනිසියුලානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, උප ජනාධිපති (2000) සහ නීතිපති (2000–2007).&lt;ref&gt;[https://www.ntn24.com/noticias-actualidad/murio-el-exfiscal-isaias-rodriguez-el-acusador-del-regimen-chavista-y-cerebro-de-toda-la-narrativa-del-caso-anderson-532935 Murió el exfiscal Isaías Rodríguez, el acusador del régimen chavista y cerebro de toda la narrativa del caso Anderson] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ස්ටුවර්ට් ස්පෙන්සර්, වයස 97, ඇමරිකානු දේශපාලන උපායමාර්ගික.&lt;ref&gt;[https://www.latimes.com/obituaries/story/2025-01-13/stuart-spencer-republican-strategist-who-helped-launch-ronald-reagan-obituary Stuart Spencer, GOP strategist who helped Reagan become California governor, 40th president, dies]&lt;/ref&gt;
* ලින් ටේලර්-කෝබට්, වයස 78, ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනිය (ෆුට්ලූස්, ස්විං!, ටයිටැනික්).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Famed 'Footloose' choreographer Lynne Taylor-Corbett has died |url=https://denvergazette.com/arts-entertainment/footloose-choreographer-lynne-taylor-corbett-obituary/article_0aab2ff4-d2a3-11ef-8afc-df132b4cf3c4.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122110644/https://denvergazette.com/arts-entertainment/footloose-choreographer-lynne-taylor-corbett-obituary/article_0aab2ff4-d2a3-11ef-8afc-df132b4cf3c4.html }}&lt;/ref&gt;
* ඉවානා වොන්ඩ්‍රොවිකෝවා (cs), වයස 80, චෙක් නිළිය.&lt;ref&gt;[https://www.novinky.cz/clanek/kultura-divadlo-zemrela-herecka-ivana-vondrovicova-40504732 Zemřela herečka Ivana Vondrovicová] {{in lang|cs}}&lt;/ref&gt;
* කිම් යාරොෂෙව්ස්කායා, වයස 101, රුසියානු-උපත ලද කැනේඩියානු නිළිය (ෆැන්ෆ්‍රෙලුච්, පාස්-පාර්ට්අවුට්, හෝම් ෆයර්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.lequotidien.com/arts/2025/01/12/la-comedienne-kim-yaroshevskaya-seteint-a-101-ans-2PBMB3SQ2VGJ7BUH2RKPME3TOY/ La comédienne Kim Yaroshevskaya s’éteint à 101 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;

=== 11 ===

* රාʼනෝ අබ්දුල්ලායෙවා, වයස 89, උස්බෙක් ඉතිහාසඥයා.&lt;ref&gt;[https://vesti.uz/v-moskve-umerla-rano-abdullaeva/ В Москве умерла Рано Абдуллаева] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* බෙරිල් ඇන්තනි ජූනියර්, වයස 86, ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, එක්සත් ජනපද නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (1979–1993).&lt;ref&gt;[https://www.nwaonline.com/news/2025/jan/14/beryl-anthony-longtime-us-congressman-from/ Beryl Anthony, longtime U.S. congressman from Arkansas, dead at 86]&lt;/ref&gt;
* ලින්ඩා බර්න්ස් බෝල්ටන්, වයස 76, ඇමරිකානු හෙදියක් සහ සෞඛ්‍ය සේවා පරිපාලක (සීඩාර්ස්-සිනායි වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය).&lt;ref&gt;[https://www.cedars-sinai.org/newsroom/a-tribute-linda-burnes-bolton-drph-rn-faan-1948--2025/ A Tribute: Linda Burnes Bolton, DrPH, RN, FAAN, 1948 – 2025]&lt;/ref&gt;
* මාටි ඩිමෙරිට්, වයස 71, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩක සහ පුහුණුකරු (සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ජයන්ට්ස්, චිකාගෝ කබ්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.newsweek.com/sports/mlb/former-bounty-hunter-turned-mlb-pitching-coach-nicknamed-mad-dog-passes-away-2013659 Former Bounty Hunter Turned MLB Pitching Coach Nicknamed 'Mad Dog' Passes Away]&lt;/ref&gt;
* කිටී ෆ්ලින්, වයස 98, අයර්ලන්ත ඉතිහාසඥ සහ කතුවරිය.&lt;ref&gt;[https://rip.ie/death-notice/kitty-flynn-westmeath-kilbeggan-581482 Kitty Flynn]&lt;/ref&gt;
* ගුර්ප්‍රීත් ගෝගි, වයස 57, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, පන්ජාබ් මන්ත්‍රී (2022 සිට), වෙඩි තබා ඇත.&lt;ref&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/india/aap-punjab-mla-gurpreet-bassi-gogi-dies-of-gunshot-wounds/articleshow/117132567.cms AAP Punjab MLA Gurpreet Bassi Gogi dies of gunshot wounds]&lt;/ref&gt;
* ඉන්ද්‍රදාස හෙට්ටිආරච්චි, වයස 97, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයා.&lt;ref&gt;[https://www.dailymirror.lk/obituaries/DESHABANDU-INDRADASA-HETTIARACHCHI/378-300007# Deshabandu Indradasa Hettiarachchi]&lt;/ref&gt;
* රයින් ජෑන් හෝක්ස්ට්‍රා, වයස 83, ලන්දේසි නීතිවේදියෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.trouw.nl/politiek/rein-jan-hoekstra-1941-2025-was-jarenlang-de-meest-invloedrijke-man-van-nederland~bf521ee2/ Rein Jan Hoekstra (1941-2025) was jarenlang de ‘meest invloedrijke’ man van Nederland] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* බොබී කෙනඩි, 87, ස්කොට්ලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩක (මැන්චෙස්ටර් නගරය, කිල්මර්නොක්) සහ කළමනාකරු (ග්‍රිම්ස්බි නගරය).&lt;ref&gt;[https://www.mancity.com/news/club/former-city-defender-bobby-kennedy-passes-away-63872199 Bobby Kennedy: 1937-2025]&lt;/ref&gt;
* මාරියෝ ක්ලෙමන්ස්, 88, චෙක් කොන්දොස්තර (චිත්‍රපට සංධ්වනි වාද්‍ය වෘන්දය) සහ මෙහෙයවීමේ අධ්‍යාපනඥයා.&lt;ref&gt;[https://www.memoryofnations.eu/en/klemens-mario-1936 Master of Fine Arts Mario Klemens * 1936  †︎ 2025]&lt;/ref&gt;
* සෝරා පැලෝවා, 77, ස්ලෝවැක් වීදුරු කලාකරුවා.&lt;ref&gt;[https://dennikn.sk/minuta/4403688/ Umelkyňa, sochárka a pedagogička Zora Palová zomrela vo veku 77 rokov] {{in lang|sk}}&lt;/ref&gt;
* කියු ඩහොං, 94, චීන වෙරළබඩ සහ අක්වෙරළ ඉංජිනේරු, චීන විද්‍යා ඇකඩමියේ සාමාජිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.stdaily.com/web/gdxw/2025-01/11/content_285082.html 痛别！邱大洪院士逝世] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* ටයිනි රූයිස්, 67, ලන්දේසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ කළමනාකරු (ෆෝචූනා සිටාර්ඩ්, එම්වීවී මාස්ට්‍රිච්ට්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://fortunasittard.nl/nieuws/fortunees-tini-ruijs-67-overleden Tiny Ruijs overleden] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* බාබරා රයිල්ස්කා, 88, පෝලන්ත නිළිය.&lt;ref&gt;[https://kultura.onet.pl/film/nie-zyje-ikona-polskiego-kina-barbara-rylska-odeszla-w-wieku-89-lat/eh4sz6x Nie żyje ikona polskiego kina. Barbara Rylska odeszła w wieku 89 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* ෆෙරෙයිඩූන් ෂාබස්යාන්, 82, ඉරාන නිර්මාපකයෙකු සහ කොන්දොස්තර, ශ්වසන රෝගය.&lt;ref&gt;[https://ifpnews.com/renowned-iranian-musician-fereydoun-shahbazian-82/ Renowned Iranian musician Fereydoun Shahbazian passes away at 82]&lt;/ref&gt;

=== 10 ===

* කොලින් කාටර්, 76, බ්‍රිතාන්‍ය සංගීතඥ (ෆ්ලෑෂ්).&lt;ref&gt;[https://dmme.net/colin-carter-passed-away/ Colin Carter Passed Away]&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රෑන්ක් සිකුටෝ, 74–75, ඉතාලි-ඕස්ට්‍රේලියානු ව්‍යාපාරික විධායක, ජාතික ඕස්ට්‍රේලියානු බැංකුවේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී (1999–2004).&lt;ref&gt;[https://www.nationaltribune.com.au/statement-on-passing-of-former-nab-ceo-frank-cicutto/ Statement On Passing Of Former NAB CEO Frank Cicutto]&lt;/ref&gt;
* යෙව්ජීනියා ඩොබ්‍රොවොල්ස්කායා, වයස අවුරුදු 60, රුසියානු නිළිය (ක්වීන් මාර්ගොට්, නිළිය, ද අයිරනි ඔෆ් ෆේට් 2), පිළිකා සහ හෘදයාබාධ වලින් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/society/10/01/2025/678147e59a79472b64f7a234 Умерла Евгения Добровольская] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* මිලාන් ෆෙරනෙක්, වයස අවුරුදු 60, චෙක් දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (2017 සිට), වකුගඩු පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/domaci/zemrel-poslanec-milan-feranec-356984 Zemřel poslanec Milan Feranec] {{in lang|cs}}&lt;/ref&gt;
* රයිමොන්ඩෝ ගලුප්පෝ, වයස අවුරුදු 78, ඉතාලි දේශපාලනඥයා, සෙනෙට් සභික (1992–1994).&lt;ref&gt;[https://www.fise.it/federazione/news-la-federazione/archivio-news-la-federazione/20554-addio-a-raimondo-galuppo.html Addio a Raimondo Galuppo] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* හොරසියෝ ගොන්සාලෙස් ඩි ලාස් කැසාස්, වයස අවුරුදු 82, මෙක්සිකානු දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1988–1991).&lt;ref&gt;[https://eldiariodedelicias.mx/local/2025/jan/10/fallece-el-exalcalde-de-delicias-horacio-gonzalez-de-las-casas-667203.html Fallece el exalcalde de Delicias, Horacio González de las Casas] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* වයිනන්ඩ් හැවෙන්ගා, වයස අවුරුදු 59, දකුණු අප්‍රිකානු ඩාර්ට්ස් ක්‍රීඩකයා.&lt;ref&gt;[https://www.pdc.tv/news/2025/01/10/south-africas-first-world-championship-representative-havenga-passes-away South Africa's first World Championship representative Havenga passes away]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* තෙල්මා හොප්කින්ස්, වයස අවුරුදු 88, උතුරු අයර්ලන්ත උස පැනීමේ ක්‍රීඩිකාව, ඔලිම්පික් රිදී පදක්කම්ලාභී (1956).&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c4gxvj91vnxo Olympic high jump silver medallist Hopkins dies]&lt;/ref&gt;
* ජෝස් ජිමිනෙස්, වයස අවුරුදු 76, පුවර්ටෝ රිකෝ දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙක්, යන්ග් ලෝඩ්ස් හි නිර්මාතෘ.&lt;ref&gt;[https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/01/11/jose-cha-cha-jimenez-human-rights-activist-and-former-chair-of-young-lords-organization-dead-at-76 José 'Cha Cha' Jiménez, human rights activist and former chair of Young Lords organization, dead at 76]&lt;/ref&gt;
* ටෙඩ් කිල්මුරේ, වයස අවුරුදු 90, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (නැගෙනහිර පර්ත්).&lt;ref&gt;[https://eastperthfc.com.au/news/25926/vale-ted-kilmurray Vale Ted Kilmurray]&lt;/ref&gt;

* ඇන්ඩ්‍රෙජ් ක්‍රස්නිකි, වයස අවුරුදු 75, පෝලන්ත ක්‍රීඩා ක්‍රියාකාරිකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2025-01-11/nie-zyje-andrzej-krasnicki-byly-prezes-pkol-mial-75-lat/ Nie żyje Andrzej Kraśnicki. Były prezes PKOl miał 75 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* ස්ටෙෆාන් ක්‍රසොවිට්ස්කි, වයස අවුරුදු 89, රුසියානු කවියෙක්, පරිවර්තකයෙක් සහ පූජකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.svoboda.org/a/umer-poet-svyaschennik-religioznyy-deyatelj-stanislav-krasovitskiy/33271216.html Умер поэт, священник, религиозный деятель Станислав Красовицкий] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* රොජර් ලෙබ්‍රාන්චු, වයස අවුරුදු 102, ප්‍රංශ ඔලිම්පික් ඔරු පැදීමේ ක්‍රීඩකයෙක් (1948).&lt;ref&gt;[https://www.lequipe.fr/Aviron/Actualites/Doyen-des-porteurs-de-la-flamme-olympique-lors-des-jo-2024-roger-lebranchu-est-mort/1531261 Doyen des porteurs de la flamme olympique lors des JO 2024, Roger Lebranchu est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* සර් චාල්ස් ලෙපානි, වයස අවුරුදු 77, පැපුවා නිව්ගිනියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා.&lt;ref&gt;[https://www.postcourier.com.pg/former-diplomat-sir-charles-lepani-passes-away/ Former diplomat Sir Charles Lepani passes away]&lt;/ref&gt;
* ජෝන්ස් පී. මැඩෙයිරා, වයස අවුරුදු 80, ට්‍රිනිඩෑඩියානු මාධ්‍යවේදියා (ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ ගාඩියන්).&lt;ref&gt;[https://www.guardian.co.tt/news/jones-p-madeira-pioneering-journalist-and-broadcasting-legend-dies-at-80-6.2.2205037.ab86e2c880 Jones P Madeira, pioneering journalist and broadcasting legend, dies at 80]&lt;/ref&gt;
* ෆීලික්ස් මැන්ටිලා, වයස අවුරුදු 90, පුවර්ටෝ රිකෝ බේස්බෝල් ක්‍රීඩකයෙක් (මිල්වෞකි බ්‍රේව්ස්, බොස්ටන් රෙඩ් සොක්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.mlbtraderumors.com/2025/01/felix-mantilla-passes-away.html Felix Mantilla Passes Away]&lt;/ref&gt;
* බිල් මැකාර්ට්නි, වයස අවුරුදු 84, ඇමරිකානු ප්‍රසිද්ධ පාපන්දු පුහුණුකරු (කොලරාඩෝ බෆලෝස්), ඩිමෙන්ශියාවෙන් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://ca.sports.yahoo.com/news/bill-mccartney-former-championship-winning-head-coach-at-colorado-dies-at-age-84-052254130.html Bill McCartney, former championship-winning head coach at Colorado, dies at age 84]&lt;/ref&gt;
* සෑම් මුවර්, වයස 89, ඇමරිකානු ප්‍රසිද්ධ ගායක-ගීත රචක (සෑම් සහ ඩේව්), ශල්‍යකර්මයෙන් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.rollingstone.com/music/music-news/sam-moore-sam-and-dave-soul-man-dead-obituary-1235140865/ Sam Moore, Soul Man Who Scored Hits With Sam and Dave, Dead at 89]&lt;/ref&gt;
* පැකිටා ඕර්ස් (එස්), වයස 96, ස්පාඤ්ඤ ඖෂධවේදිනියක් සහ රූපලාවන්‍ය ව්‍යාපාරික කාන්තාවක්.&lt;ref&gt;[https://www.abc.es/estilo/belleza/muere-paquita-ors-farmaceutica-pionera-cosmetica-botanica-20250110164058-nt.html Muere Paquita Ors, la farmacéutica pionera de la cosmética botánica y la divulgación en medios] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ලොන්ගින් පැස්ටූසියාක්, වයස 89, පෝලන්ත දේශපාලනඥයෙක් සහ ඉතිහාසඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,31608771,nie-zyje-longin-pastusiak-byly-marszalek-senatu-mial-89-lat.html Nie żyje Longin Pastusiak. Były marszałek Senatu miał 89 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* ඇනටෝලි පාටා, වයස 66, රුසියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ඩයිනමෝ ස්ටැව්රොපොල්, කුබන් ක්‍රස්නෝඩර්) සහ කළමනාකරු (ඩයිනමෝ ස්ටැව්රොපොල්).&lt;ref&gt;[https://pfckuban.ru/news/nashi-poteri-/ Наши потери….] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111105733/https://pfckuban.ru/news/nashi-poteri-/ |date=2025-01-11 }} {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* ජීන්-ලූක් පෙටිට්‍රෙනෝඩ්, වයස 74, ප්‍රංශ ආහාර විචාරක සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා.&lt;ref&gt;[https://www.francetvinfo.fr/culture/cuisine-et-gastronomie/le-journaliste-gastronomique-jean-luc-petitrenaud-ancien-animateur-d-emissions-culinaires-est-mort-a-l-age-de-74-ans_7005968.html Le journaliste gastronomique Jean-Luc Petitrenaud, ancien animateur d'émissions culinaires, est mort à l'âge de 74 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ෂියු කා-චුන්, වයස 55, හොංකොං ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාකාරිකයෙක්, එම්එල්සී (2016–2020), ආමාශ පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.rfa.org/cantonese/news/htm/hongkong-shiu-ka-chun-death-01092025133836.html 港前立法會議員邵家臻因胃癌病逝　終年55歲] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* නෙල්සන් සිල්වා පැචෙකෝ, වයස 80, උරුගුවේ උපන් කොලොම්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ස්පෝර්ටිවෝ ඉතාලියානෝ, ටයිග්‍රේ, කොලොම්බියා ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.infobae.com/colombia/deportes/2025/01/10/fallecio-nelson-silva-pacheco-idolo-del-junior-y-figura-clave-del-subcampeonato-de-colombia-en-la-copa-america-1975/ Falleció Nelson Silva Pacheco, ídolo del Junior y figura clave del subcampeonato de Colombia en la Copa América] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* එයිනාර් ඔලව් ස්කොගොල්ට්, 77, නෝර්වීජියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (1989-2001).&lt;ref&gt;[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=EOS&amp;tab=Biography Skogholt, Einar Olav (1947-2025)] {{in lang|no}}&lt;/ref&gt;

=== 9 ===

* ඇන්ඩ්‍රෙජ් මේරියන් බාර්ට්සාක්, වයස අවුරුදු 79, පෝලන්ත කලාකරුවෙක් සහ අධ්‍යාපනඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://dzienniklodzki.pl/zmarl-profesor-andrzej-marian-bartczak-lodzki-artysta-i-pedagog/ar/c13-19030818 Zmarł profesor Andrzej Marian Bartczak, łódzki artysta i pedagog] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* බ්ලැක් බාර්ට්, වයස අවුරුදු 76, ඇමරිකානු වෘත්තීය මල්ලවපොර (NWA), මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://slamwrestling.net/index.php/2025/01/09/black-bart-dies-at-76/ Black Bart dies at 76]&lt;/ref&gt;
* බිල් බයර්ජ්, වයස අවුරුදු 86, ඇමරිකානු නළුවා (''[[:en:Ernest_Saves_Christmas|Ernest Saves Christmas]]'', ''[[:en:Ernest_Goes_to_Jail|Ernest Goes to Jail]]'', ''[[:en:Ernest_Scared_Stupid|Ernest Scared Stupid]]'') සහ විකට නළුවා.&lt;ref&gt;[https://deadline.com/2025/01/bill-byrge-dies-bobby-ernest-movies-age-92-1236253707/ Bill Byrge Dies; Actor From ‘Ernest’ Movies Was 92]&lt;/ref&gt;
* මාරියස් සියුගරින්, වයස අවුරුදු 75, රුමේනියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ස්ටීවා බුකුරෙස්ටි, එෆ්සී බ්‍රසොව්, ප්‍රොග්‍රෙසුල් බුකුරෙස්ටි).&lt;ref&gt;[https://www.7est.ro/2025/01/a-murit-fostul-fotbalist-marius-ciugarin-sportul-romanesc-este-in-doliu/ A murit fostul fotbalist Marius Ciugarin. Sportul românesc este în doliu] {{in lang|ro}}&lt;/ref&gt;
* බිල් ක්ලෙමන්ට්ස්, වයස අවුරුදු 91, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (රිච්මන්ඩ්).&lt;ref&gt;[https://www.richmondfc.com.au/news/1707214/vale-bill-clements Vale Bill Clements]&lt;/ref&gt;
* ෆිලිස් ඩල්ටන්, වයස අවුරුදු 99, ඉංග්‍රීසි ඇඳුම් නිර්මාණකරු (ලෝරන්ස් ඔෆ් අරාබියා, ඩොක්ටර් ෂිවාගෝ, ද ප්‍රින්සස් බ්‍රයිඩ්), ඔස්කාර් සම්මානලාභියා (1966, 1990).&lt;ref&gt;[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/phyllis-dalton-dead-lawrence-of-arabia-doctor-zhivago-costume-designer-1236107231/ Phyllis Dalton, ‘Lawrence of Arabia’ and ‘Doctor Zhivago’ Costume Designer, Dies at 99]&lt;/ref&gt;
* මාග්‍රට් බබා ඩිරි, වයස අවුරුදු 70, උගන්ඩා දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1996 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.independent.co.ug/former-koboko-woman-mp-margaret-baba-diri-dead/ Former Koboko Woman MP Margaret Baba Diri dead]&lt;/ref&gt;
* ලෝරි හොලෝවේ, වයස 86, ඉංග්‍රීසි පියානෝ වාදක, සංගීත අධ්‍යක්ෂක (ස්ට්‍රික්ට්ලි කම් ඩාන්සින්, පාකින්සන්) සහ රචක.&lt;ref&gt;[https://jerseyeveningpost.com/morenews/entertainment/2025/01/10/former-strictly-and-parkinson-musical-director-laurence-holloway-dies-aged-86/ Former Strictly and Parkinson musical director Laurence Holloway dies aged 86]&lt;/ref&gt;
* නෙකුලයි ඉයෝර්ගා, වයස 91, රුමේනියානු චිත්‍ර ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://www.protv.ro/articol/107746-pictorul-neculai-iorga-a-murit-mesajul-transmis-de-uap Pictorul Neculai Iorga a murit! Mesajul transmis de UAP] {{in lang|ro}}&lt;/ref&gt;
* පී. ජයචන්ද්‍රන්, වයස 80, ඉන්දියානු පසුබිම් ගායකයා.&lt;ref&gt;[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/09/veteran-singer-p-jayachandran-passes-away.html Legendary singer P Jayachandran passes away at 80]&lt;/ref&gt;
* මික් කෙනඩි, වයස 89, අයර්ලන්ත හෙලිකොප්ටර් (ෆෝස්, ටිපරරි, ඩබ්ලින්).&lt;ref&gt;[https://www.independent.ie/sport/gaelic-games/hurling/dublin-all-ireland-final-hurler-mick-kennedy-who-hit-the-first-ever-televised-score-in-gaa-passes-away/a1415471510.html Dublin All-Ireland final hurler Mick Kennedy, who hit the first-ever televised score in GAA, passes away]&lt;/ref&gt;
* සුසන් කෝන්, වයස 63, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, උටා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකාව (1997–2000), පියයුරු පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://www.russonmortuary.com/obituaries/susan-koehn Susan Koehn]&lt;/ref&gt;
* වාසිලේ ලෙවා, වයස 65, රුමේනියානු ජන ගායිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.libertatea.ro/stiri/vasile-leva-a-murit-5150460 Vasile Leva, artistul care a compus legendara piesă folk „Străinul”, a murit. „Muzica și poezia nu-mi ies din cap câte zile oi avea”] {{in lang|ro}}&lt;/ref&gt;
* මුක්තාර් මැගවුයින්, වයස 84, කසකස් ලේඛක සහ ප්‍රචාරක.&lt;ref&gt;[https://kazpravda.kz/n/izvestnyy-kazahstanskiy-pisatel-muhtar-magauin-umer-v-ssha/ Известный казахстанский писатель Мухтар Магауин умер в США] {{in lang|kk}}&lt;/ref&gt;
* මාර්ක් මිචෙට්ස් (ෆ්‍රා), වයස 73, බෙල්ජියම් විකට පොත් කලාකරුවා (කොගරාට්සු).&lt;ref&gt;[https://fumettologica.it/2025/01/marc-michetz-morto-disegnatore-kogaratsu/ È morto Marc Michetz, disegnatore di “Kogaratsu”] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* අයන් මයිල්ස්, වයස 72, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (රිච්මන්ඩ්).&lt;ref&gt;[https://www.richmondfc.com.au/news/1707273/vale-ian-miles Vale Ian Miles]&lt;/ref&gt;
* මැනුවල් එල්කින් පැටරෝයෝ, 78, කොලොම්බියානු ව්‍යාධි විද්‍යාඥ සහ ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාඥ.&lt;ref&gt;[https://www.elespectador.com/ciencia/murio-el-cientifico-colombiano-manuel-elkin-patarroyo/ Murió el científico colombiano Manuel Elkin Patarroyo] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ලයිලා රුස්ටොම් (ආර්), 87, ඊජිප්තු රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියකි.&lt;ref&gt;[https://gate.ahram.org.eg/News/5071315.aspx وفاة الإعلامية ليلى رستم عن عمر يناهز 88 عامًا] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;
* ජෝර්ජ් ලුයිස් සැන්චෙස්, 64, කියුබානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක (එල් බෙනී, බුස්කැන්ඩෝ සහ කැසල්).&lt;ref&gt;[https://www.granma.cu/cultura/2025-01-09/fallecio-el-cineasta-cubano-jorge-luis-sanchez-director-de-el-benny-09-01-2025-09-01-12 Falleció el cineasta cubano Jorge Luis Sánchez, director de El Benny] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ඔටෝ ෂෙන්ක්, 94, ඔස්ට්‍රියානු නළුවා (Dunja, Always Trouble with the Reverend), චිත්‍රපටය (Die Fledermaus) සහ නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂක.&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3001001/ Otto Schenk ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ෂුලමිත් ෂහාර්, 96, ලැට්වියානු-උපත ඊශ්‍රායල ඉතිහාසඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.haaretz-evel.co.il/פרופ-אמריטה-שולמית-שחר-זל-תנחומים-מאו/ פרופ' (אמריטה) שולמית שחר ז&quot;ל – תנחומים מאוניברסיטת תל אביב] {{in lang|he}}&lt;/ref&gt;
* ඩොක් ෂෙබෙලේසා, 51, දකුණු අප්‍රිකානු ක්වේටෝ සංගීතඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://sundayworld.co.za/celebrity-news/kwaito-legend-doc-shebeleza-has-died/ Kwaito legend Doc Shebeleza has died]&lt;/ref&gt;
* මුහම්මද් සෙගිරිනියා, 36, උගන්ඩාවේ දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2022 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-ssegirinya-dies-at-37-4883142 MP Ssegirinya dies at 37]&lt;/ref&gt;
* ජෝන් විලියම් තොම්සන්, 96, කැනේඩියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (1979-1984).&lt;ref&gt;[https://exparl.ca/news/mr-john-william-thomsom/ Mr. John William Thomsom]&lt;/ref&gt;
* මාරියස් ට්‍රින්කිවික්ස්, 62, පෝලන්ත අනුක්‍රමික ඝාතකයා සහ ලිංගික අපරාධකරුවෙකි.&lt;ref&gt;[https://wiadomosci.onet.pl/kraj/mariusz-trynkiewicz-nie-zyje-szatan-z-piotrkowa-zmarl-w-wieku-62-lat/q9n92n7 Mariusz Trynkiewicz nie żyje. &quot;Szatan z Piotrkowa&quot; zmarł w wieku 62 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;

=== 8 ===

* ගේබ්‍රියෙල් ඩි බ්‍රොග්ලි, 93, ප්‍රංශ ඉතිහාසඥයා, ප්‍රංශ ආයතනයේ චාන්සලර් (2006-2017) සහ ඇකඩමි ෆ්‍රැන්චයිස් හි සාමාජිකය.&lt;ref&gt;[https://www.academie-francaise.fr/actualites/deces-de-m-gabriel-de-broglie-f11 Décès de M. Gabriel de Broglie (F11)] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ජෝර්ජ් කැසරෙස්, 77, ආර්ජන්ටිනාවේ උපන් කොලොම්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (සැන් මාර්ටින් ඩි ටුකුමන්, ඇමරිකා ඩි කැලි, කොලොම්බියා ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.infobae.com/colombia/deportes/2025/01/08/fallecio-jorge-ramon-la-fiera-caceres-historico-goleador-del-america-de-cali/ Falleció Jorge Ramón ‘la Fiera’ Cáceres, histórico goleador del América de Cali] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රැන්කොයිස් චෝයි, 99, ප්‍රංශ වාස්තු විද්‍යා සහ නාගරික ඉතිහාසඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.igloo.ro/francoise-choay-1925-2025/ Françoise Choay (1925–2025)] {{in lang|ro}}&lt;/ref&gt;
* ජුවාන් කාලෝස් කොන්චා ගුටියෙරෙස්, 91, චිලී ශල්‍ය වෛද්‍ය සහ දේශපාලනඥයා, මහජන සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය (1971-1972).&lt;ref&gt;[https://www.latercera.com/nacional/noticia/fallece-el-exministro-de-salud-juan-carlos-concha/NPEXNFYBHVGNFNT33M3ZHO7R2I/ Fallece el exministro de Salud Juan Carlos Concha] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ෆැබියෝ කුඩිසිනි, 89, ඉතාලි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (උඩිනීස්, රෝමා, මිලාන්).&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/0295-1cc56ed57f30-a62b282fa7f5-1000--italian-football-mourns-legendary-goalkeeper-fabio-cudicini/ Italian football mourns legendary goalkeeper Fabio Cudicini]&lt;/ref&gt;
* විලියම් පී. ඩික්සන්, වයස අවුරුදු 81, ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලන උපායමාර්ගික, ලෝක බැංකුවේ එක්සත් ජනපද විකල්ප අධ්‍යක්ෂ (1977–1979), 1980 ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සම්මේලනයේ කළමනාකරු, පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/madison/name/william-dixon-obituary?id=57247841 William Patrick Dixon]&lt;/ref&gt;
* රුඩොල්ෆ් ඩ්‍රෙස්ලර්, වයස අවුරුදු 84, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙකු සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු, මන්ත්‍රී (1980–2000).&lt;ref&gt;[https://www.wz.de/nrw/wuppertal/der-ehemalige-spd-bundespolitiker-rudolf-dressler-ist-tot_aid-122877011 Der ehemalige SPD-Bundespolitiker Rudolf Dreßler ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ඇලන් එම්රිච්, වයස අවුරුදු 65, ඇමරිකානු ලේඛක සහ ක්‍රීඩා නිර්මාණකරු.&lt;ref&gt;[https://www.pcgamer.com/games/strategy/alan-emrich-the-game-designer-and-writer-who-coined-the-term-4x-has-died/ Alan Emrich, the game designer and writer who coined the term '4X,' has died]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* ක්ජෙල්-ඔලොෆ් ෆෙල්ඩ්, වයස අවුරුදු 93, ස්වීඩන් දේශපාලනඥයෙකු, මුදල් අමාත්‍ය (1983–1990), අයවැය (1982) සහ වාණිජ හා කර්මාන්ත (1970–1975).&lt;ref&gt;[https://www.dn.se/sverige/forre-finansministern-kjell-olof-feldt-s-ar-dod/ Förre finansministern Kjell-Olof Feldt (S) är död] {{in lang|sv}}&lt;/ref&gt;
* ක්නඩ් හයින්සන්, වයස අවුරුදු 92, ඩෙන්මාර්ක දේශපාලනඥයෙකු, මුදල් අමාත්‍ය (දෙවරක්), පොදු වැඩ (1981) සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1971–1973).&lt;ref&gt;[https://www.dr.dk/nyheder/seneste/tidligere-minister-knud-heinesen-er-doed Tidligere minister Knud Heinesen er død] {{in lang|da}}&lt;/ref&gt;
* සෙලිම් ඉලෙරි, වයස අවුරුදු 75, තුර්කි ලේඛක, තිර රචක සහ චිත්‍රපට විචාරක.&lt;ref&gt;[https://www.aa.com.tr/tr/kultur/yazar-selim-ileri-hayatini-kaybetti/3445067 Yazar Selim İleri hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}&lt;/ref&gt;
* ලකී ජයවර්ධන, වයස අවුරුදු 70, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1994–2004, 2015–2020).&lt;ref&gt;[https://www.newswire.lk/2025/01/08/former-state-minister-lucky-jayawardena-passes-away/ Former State Minister Lucky Jayawardena passes away]&lt;/ref&gt;
* ජෙරන්ට් එච්. ජෙන්කින්ස්, වයස අවුරුදු 78, වේල්ස් ඉතිහාසඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/cymrufyw/erthyglau/c159ex1ky7jo.amp Yr hanesydd Geraint H Jenkins wedi marw] {{in lang|cy}}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේදී මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* ගයනාඩා කකාටි, වයස අවුරුදු 92, ඉන්දියානු නිළිය.&lt;ref&gt;[https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-veteran-actress-gyanda-kakati-passes-away-at-92 Assam: Veteran Actress Gyanda Kakati Passes Away at 92]&lt;/ref&gt;
* චාල්ස් කේ, වයස අවුරුදු 94, බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා (ඇමඩියස්, හෙන්රි V, ද ඉම්පෝර්ටන්ස් ඔෆ් බීවිං අර්නස්ට්).&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/stage/2025/jan/14/charles-kay-obituary Charles Kay obituary]&lt;/ref&gt;
* කෙජෙල් ක්ජාර්, වයස අවුරුදු 82, නෝර්වීජියානු නළුවා (ෆ්ලෙක්ස්නස් ෆැටලයිටර්).&lt;ref&gt;[https://akasien.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4410980&amp;set_site_id=112&amp;cat=ads&amp;sign=56455daf23901372e34c82f1ec02baa7 Kjell Kjær] {{in lang|no}}&lt;/ref&gt;
* ලින් ලෙපෝර්, වයස අවුරුදු 63, ඕස්ට්‍රේලියානු ටැන්ඩම් බයිසිකල් ක්‍රීඩිකාව, පැරාලිම්පික් ශූරයා (2000), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.westannouncements.com.au/browse/obituaries/view/lepore-lyn Lepore Lyn]{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ලින් චෙං-ෆොන්ග්, වයස අවුරුදු 75, තායිවාන දේශපාලනඥයෙක්, ව්‍යවස්ථාදායක යුවාන් සාමාජිකයෙක් (2005–2008) සහ ගුයිෂාන් නගරයේ නගරාධිපති (1998–2005), ඇමයිට්‍රොෆික් පාර්ශ්වික ස්ක්ලෙරෝසිස් වලින් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.cna.com.tw/news/aipl/202501090003.aspx 國民黨前桃園立委林正峰辭世 享壽76歲] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* ඇලස්ටෙයාර් මැකින්වන්, වයස අවුරුදු 53, බ්‍රිතාන්‍ය දෘශ්‍ය කලාකරුවෙක්.&lt;ref&gt;[https://thequietus.com/news/alastair-mackinven-has-died-aged-53/ Alastair Mackinven Has Died, Aged 53]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේදී මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* ප්‍රිටිෂ් නැන්ඩි, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු කවියෙක්, චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙක් (බොලිවුඩ් කැලිං, ද මිස්ටික් මැසියර්), සහ දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1998–2004), හෘදයාබාධයක්.&lt;ref&gt;[https://odishabytes.com/poet-filmmaker-writer-pritish-nandy-dies-at-73-heartbroken-friend-anupam-kher-pays-rich-tribute/ Poet, Filmmaker, Writer Pritish Nandy Dies At 73; ‘Heartbroken’ Friend Anupam Kher Pays Rich Tribute]&lt;/ref&gt;
* ඩෙස් ඕ'ග්‍රේඩි, වයස අවුරුදු 72, අයර්ලන්ත ගේලික් පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ශාන්ත ෆින්බාර්ස්, කෝක්).&lt;ref&gt;[https://rip.ie/death-notice/des-ogrady-cork-ovens-581090 The death has occurred of Des O'Grady]&lt;/ref&gt;
* චාල්ස් පර්සන්, වයස අවුරුදු 82, ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙක් (ෆ්‍රීඩම් රයිඩ්ස්).&lt;ref&gt;[https://thebamabuzz.com/charles-person-civil-rights-icon-original-freedom-rider-passes-away-at-82/ Charles Person, civil rights icon + original Freedom Rider, passes away at 82]&lt;/ref&gt;
* ජේස් ලින්හාරෙස් පොන්ටේ, වයස අවුරුදු 94, බ්‍රසීලියානු දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (1991–2015).&lt;ref&gt;[https://www.opovo.com.br/noticias/politica/2025/01/08/morre-ex-deputado-do-ceara-padre-ze-linhares.html Morre ex-deputado do Ceará Padre Zé Linhares] {{in lang|pt}}&lt;/ref&gt;
* නුරුල් කොමාර්, වයස අවුරුදු 64, ඉන්දුනීසියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (2004–2014), මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.kompas.com/hype/read/2025/01/08/225156466/pelawak-qomar-meninggal-anak-sebut-penyebaran-sel-kanker-menjalar-ke-ginjal Pelawak Qomar Meninggal, Anak Sebut Penyebaran Sel Kanker Menjalar ke Ginjal, Lambung dan Jantung] {{in lang|id}}&lt;/ref&gt;
* රිනෝ ටොමාසි, වයස අවුරුදු 90, ඉතාලි මාධ්‍යවේදියෙක්, රූපවාහිනී සත්කාරකයෙක් සහ ක්‍රීඩා විචාරකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://sport.sky.it/tennis/2025/01/08/rino-tommasi-morto Rino Tommasi, morto a 90 anni il giornalista sportivo] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ඩේවිඩ් වයිසි, වයස අවුරුදු 89, බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලයාධිපති, බොඩ්ලිගේ පුස්තකාලයාධිපති (1986–1996).&lt;ref&gt;[https://www.exeter.ox.ac.uk/exeter-mourns-the-death-of-emeritus-fellow-and-alumnus-david-vaisey-cbe/ Exeter mourns the death of Emeritus Fellow and alumnus David Vaisey CBE]&lt;/ref&gt;
* වු ලුෂෙන්ග්, වයස අවුරුදු 94, චීන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://finance.sina.com.cn/tech/discovery/2025-01-10/doc-ineenhzz6237665.shtml 同济大学教授吴庐生逝世，享年95岁] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* නීල් සර්චර්, වයස අවුරුදු 89, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (WJW-TV) සහ රූපවාහිනී සත්කාරක.&lt;ref&gt;{{Citation |title=FOX 8's Neil Zurcher passes away at 89 |url=https://fox8.com/news/fox-8s-neil-zurcher-passes-away-at-89/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114210249/https://fox8.com/news/fox-8s-neil-zurcher-passes-away-at-89/ }}&lt;/ref&gt;

=== 7 ===

* ඇල්ෆ්‍රඩ් බැම්ස්බර්ගර්, වයස 86, ජර්මානු ශාස්ත්‍රඥයා.&lt;ref&gt;[http://www.ku.de/die-ku/kontakt/presse/presseinformationen-detail/sprachwissenschaftler-prof-dr-alfred-bammesberger-verstorben Sprachwissenschaftler Prof. Dr. Alfred Bammesberger verstorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* කැරොලින් බ්‍රවුන්, වයස 97, ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනිය, නර්තන ශිල්පිනිය සහ ලේඛිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/buehne-und-konzert/carolyn-brown-ist-verstorben-taenzerin-wollte-sie-eigentlich-nie-werden-110221314.html Ihr Sinn für Rhythmus und Romantik] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* චෙන් යූ-චෙන්, වයස 78, තායිවාන දේශපාලනඥයා, ව්‍යවස්ථාදායක යුවාන් සාමාජිකා (1981–1987, 1990–1993, 2002–2005), හෘදයාබාධය.&lt;ref&gt;[https://tw.news.yahoo.com/前民進黨立委鄭余鎮心臟病發逝世-享壽79歲-120411519.html 前民進黨立委鄭余鎮心臟病發逝世 享壽79歲] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* බාබරා ක්ලෙග්, වයස 98, බ්‍රිතාන්‍ය නිළිය (හදිසි අවස්ථා වාට්ටුව 10) සහ තිර රචිකාවිය (ඩොක්ටර් හූ, කිරීටක වීදිය).&lt;ref&gt;[https://www.doctorwhonews.net/2025/01/barbara_clegg_1926_2025.html Barbara Clegg 1926–2025]&lt;/ref&gt;
* අයිලා එර්ඩුරන්, වයස 90, තුර්කි වයලීන වාදිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.aa.com.tr/tr/kultur/devlet-sanatcisi-ayla-erduran-istanbulda-hayatini-kaybetti/3443741 Devlet Sanatçısı Ayla Erduran, İstanbul'da hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}&lt;/ref&gt;
* මර්වින් ගුවාර්ට්, වයස 32, පිලිපීන මධ්‍යම දුර ධාවකයිය, පිහියෙන් ඇන ඇත.&lt;ref&gt;[https://newsinfo.inquirer.net/2022175/sea-games-gold-medalist-mervin-guarte-stabbed-dies-in-mindoro SEA Games gold medalist Mervin Guarte stabbed, dies in Mindoro]&lt;/ref&gt;
* විනී කුමාලෝ, වයස 51, දකුණු අප්‍රිකානු ගායිකාවක් සහ නිළියක්.&lt;ref&gt;[https://www.newzimbabwe.com/legendary-south-african-singer-winnie-khumalo-dies-at-51-after-short-illness/ Legendary South African singer Winnie Khumalo dies at 51 after short illness]&lt;/ref&gt;
* ලිම් කිම්යා, වයස 73, ප්‍රංශ-කාම්බෝජ දේශපාලනඥයෙක්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2013–2018), වෙඩි තබා ඇත.&lt;ref&gt;[https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2934876/former-cambodian-mp-shot-dead-in-bangkok Former Cambodian MP shot dead in Bangkok]&lt;/ref&gt;
* ජීන්-මාරි ලෙ පෙන්, 96, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1956–1962, 1986–1988) සහ MEP (1984–2019), ජාතික පෙරමුණේ නිර්මාතෘ.
* අබ්දෙල්කදර් ඕල්ඩ් මක්ලූෆි, 80, ඇල්ජීරියානු බොක්සිං ක්‍රීඩකයා.&lt;ref&gt;[https://www.dzair-tube.dz/en/minister-of-sports-sadi-pays-tribute-to-former-international-boxer-abdelkader-ould-makhloufi/ Minister of Sports Sadi Pays Tribute to Former International Boxer Abdelkader Ould Makhloufi]&lt;/ref&gt;
* මිරෝස්ලාවා මාර්චෙලුක් (pl), 85, පෝලන්ත නිළිය (වසරේ වීරයා, මැග්නට්).&lt;ref&gt;[https://dzienniklodzki.pl/zmarla-miroslawa-marcheluk-znakomita-aktorka-przez-wiele-lat-zwiazana-z-lodzia/ar/c13-19026458 Zmarła Mirosława Marcheluk, znakomita aktorka przez wiele lat związana z Łodzią] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* වෝල්ටර් මාර්ටෝස්, 67, පේරු හමුදා නිලධාරිනියක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (2020) සහ ආරක්ෂක අමාත්‍ය (2019–2020).&lt;ref&gt;[https://larepublica.pe/politica/2025/01/07/fallecio-walter-martos-ex-primer-ministro-del-gobierno-de-martin-vizcarra-a-los-67-anos-hnews-458318 Falleció Walter Martos, exministro del gobierno de Martín Vizcarra, a los 67 años] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* නීල් මැකලෙබ්, 89, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ඔක්ලහෝමා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1975–1983), ඉන්දියානු කටයුතු සඳහා අභ්‍යන්තර කටයුතු පිළිබඳ සහකාර ලේකම් (2001–2003).&lt;ref&gt;[https://www.kosu.org/local-news/2025-01-10/prominent-chickasaw-politician-neal-mccaleb-dies-at-90 Prominent Chickasaw politician Neal McCaleb dies at 90]&lt;/ref&gt;
* බිල් මැක්මාස්ටර්, 94, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් සහ පුහුණුකරුවෙක් (ගීලොන්ග්).&lt;ref&gt;[https://www.geelongcats.com.au/news/1706502/vale-cyril-bill-mcmaster Vale Cyril &quot;Bill&quot; McMaster]&lt;/ref&gt;
* ජග්දීෂ් මිට්ටල්, 99, ඉන්දියානු කලා එකතු කරන්නා.&lt;ref&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/art-connoisseur-jagdish-mittal-passes-away/articleshow/117034472.cms Art connoisseur Jagdish Mittal, passes away]&lt;/ref&gt;
* බෙටී සී. මොන්ක්මන්, 82, ඇමරිකානු භාරකරු සහ කතුවරිය, ධවල මන්දිර භාරකරු (1997–2002), ලියුකේමියාව.&lt;ref&gt;[https://www.whitehousehistory.org/betty-monkman-in-memoriam-1942-2025 Betty Monkman - In Memoriam 1942–2025]&lt;/ref&gt;
* ජිබාන් මුඛෝපාධ්‍යායි, ​​76, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, බටහිර බෙංගාල මන්ත්‍රී (2011–2021).&lt;ref&gt;[https://www.millenniumpost.in/bengal/former-tmc-mla-jiban-mukhopadhyay-passes-away-593863 Former TMC MLA Jiban Mukhopadhyay passes away Former TMC MLA Jiban Mukhopadhyay passes away]&lt;/ref&gt;
* පෙටියා පෙන්ඩරේවා, 53, බල්ගේරියානු ඔලිම්පික් කෙටි දුර ධාවන ශූරයා (1996, 2000).&lt;ref&gt;[https://sportal.bg/news-2025010711145326533 Почина легендарната българска спринтьорка Петя Пендарева] {{in lang|bg}}&lt;/ref&gt;
* ආතර් පොමරෝයි (ද), 71, නවසීලන්ත සම්භාව්‍ය විශාරද, චෙස් ක්‍රීඩක සහ පරිපාලක.&lt;ref&gt;[https://newzealandchess.co.nz/2025/01/arthur-pomeroy-passes-away-7-january-2025-rip/ Arthur Pomeroy passes away 7 January 2025]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ඩියොග්‍රේසියස් වික්ටර් සැවෙලානෝ, 65, පිලිපීන දේශපාලනඥයා, ඉලොකොස් සුර් හි තුන් වතාවක් ආණ්ඩුකාර, නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (2016–2022) සහ නියෝජ්‍ය කථික (2019–2022), උදරීය ඇනුරිසම්.&lt;ref&gt;[https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/932127/da-usec-dv-savellano-s-cause-of-death-is-abdominal-aneurysm/story/ DA USec. DV Savellano's cause of death is abdominal aneurysm]&lt;/ref&gt;
* ලියෝ සෙගෙඩින්, 97, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://archive.today/20250109213249/https://www.chicagotribune.com/2025/01/09/leo-segedin-artist-whose-magic-realism-often-depicted-his-west-side-youth-dies-at-97/ Leo Segedin, artist whose magic realism often depicted his West Side youth, dies at 97]&lt;/ref&gt;
* වොල්කර් ස්ක්නාර්, වයස අවුරුදු 80, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, තුරින්ජියා හි ලෑන්ඩ්ටැග් සාමාජිකයෙක් (1990–2009).&lt;ref&gt;[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/volker-sklenar-tod-minister-104.html Ehemaliger Landwirtschafts- und Umweltminister Volker Sklenar gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ජෝසප් ට්‍රාන් සුආන් ටියු, වයස අවුරුදු 80, වියට්නාම රෝමානු කතෝලික පූජකයෙක්, ලෝන්ග් සුයෙන් බිෂොප් (2003–2019).&lt;ref&gt;[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/btrxt.html Bishop Joseph Trần Xuân Tiếu †]&lt;/ref&gt;
* ඕයිවින්ද් වැග්නස්, වයස අවුරුදු 52, නෝර්වීජියානු ලේඛක සහ සඟරා සංස්කාරක, පෙනහළු ෆයිබ්‍රෝසිස්.&lt;ref&gt;[https://www.uib.no/infomedia/175098/professor-øyvind-vågnes-1972-2025 Professor Øyvind Vågnes (1972-2025)] {{in lang|nn}}&lt;/ref&gt;
* ඩෙරික් වෝඩ්, වයස අවුරුදු 62, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (WRC-TV).&lt;ref&gt;[https://www.nbcwashington.com/news/local/derrick-ward-beloved-news4-reporter-and-dc-native-dead-at-62/3808156/ Derrick Ward, beloved News4 reporter and DC native, dead at 62]&lt;/ref&gt;
* පීටර් යාරෝ, වයස අවුරුදු 86, ඇමරිකානු ගායකයා (පීටර්, පෝල් සහ මේරි) සහ ගීත රචකයා (&quot;පෆ්, ද මැජික් ඩ්‍රැගන්&quot;), මුත්‍රාශ පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/music/2025/jan/07/peter-yarrow-of-folk-trio-peter-paul-and-mary-dies-aged-86 Peter Yarrow of folk trio Peter, Paul and Mary dies aged 86]&lt;/ref&gt;

=== 6 ===

* ආලෝක් චැටර්ජි, 64, ඉන්දියානු නාට්‍ය නළුවා සහ අධ්‍යක්ෂ, බහු අවයව සැත්කම අසාර්ථකයි.&lt;ref&gt;[https://www.indiatoday.in/movies/story/alok-chatterjee-irrfan-nsd-batchmate-and-theatre-actor-dies-at-64-2660844-2025-01-07 Alok Chatterjee, Irrfan's NSD batchmate and theatre actor, dies at 64]&lt;/ref&gt;
* ගුසෙප් චියරවල්ලෝටි, 90, ඉතාලි නීතිවේදියෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, කැලබ්‍රියා හි සභාපති (2000-2005).&lt;ref&gt;[https://www.adnkronos.com/cronaca/calabria-morto-ex-presidente-della-regione-chiaravalloti_2djhmR6ZVXQ730wG8Ym36A Calabria, morto l'ex presidente della Regione Chiaravalloti] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ඇන්ටෝනියෝ කූටෝ ඩොස් සැන්ටොස්, 75, පෘතුගීසි දේශපාලනඥයා, අධ්‍යාපන ඇමති (1992-1993).&lt;ref&gt;[https://expresso.pt/sociedade/2025-01-06-couto-dos-santos-encontrado-morto-num-campo-de-golfe-3c1a8849 Couto dos Santos encontrado morto num campo de golfe] {{in lang|pt}}&lt;/ref&gt;
* බුල්චා ඩෙමෙක්සා, 94, ඉතියෝපියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2005-2010).&lt;ref&gt;[https://www.ebc.et/newsdetails.aspx?newsid=9160 የምጣኔ ሀብት ባለሙያው እና የሰላማዊ ፖለቲካ አቀንቃኙ አቶ ቡልቻ ደመቅሳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115182245/https://ebc.et/newsdetails.aspx?newsid=9160 |date=2025-01-15 }} {{in lang|amh}}&lt;/ref&gt;
* ශ්‍රීමත් තෝමස් ඩන්, 91, බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා නිලධාරියා, හියර්ෆෝර්ඩ් සහ වෝර්සෙස්ටර්හි සාමි ලුතිනන් (1977-1998), හියර්ෆෝර්ඩ්ෂයර් (1998-2008) සහ වෝර්සෙස්ටර්ෂයර් (1998-2001).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Announcement regarding the death of the former Chairman of the Association of the Lord-Lieutenants and former Lord-Lieutenant of Herefordshire, Sir Thomas Dunne, KG, KCVO |url=https://www.herefordshire.gov.uk/news/article/1901/announcement-regarding-the-death-of-the-former-chairman-of-the-association-of-the-lord-lieutenant-and-former-lord-lieutenant-of-herefordshire-sir-thomas-dunne-kg-kcvo- |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109181932/https://www.herefordshire.gov.uk/news/article/1901/announcement-regarding-the-death-of-the-former-chairman-of-the-association-of-the-lord-lieutenant-and-former-lord-lieutenant-of-herefordshire-sir-thomas-dunne-kg-kcvo- }}&lt;/ref&gt;
* රේමන්ඩ් ඩුරන්ඩ්, වයස අවුරුදු 79, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (2008–2012), චැපොන්නේ නගරාධිපති (1989 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.leprogres.fr/politique/2025/01/06/maire-de-chaponnay-depuis-1989-raymond-durand-est-decede-ce-lundi-matin Maire de Chaponnay depuis 1989, Raymond Durand est décédé] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* හෙනී එමන්, වයස අවුරුදු 76, අරුබාන් දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1986–1989, 1994–2001).&lt;ref&gt;[https://www.nd.nl/varia/varia/1252822/eerste-premier-van-aruba-henny-eman-76-overleden Eerste premier van Aruba Henny Eman (76) overleden] {{in lang|nl}} {{paywall}}&lt;/ref&gt;
* ජෝර්ජ් ෆ්ලෝරස්, වයස 70, මෙක්සිකානු ඔලිම්පික් පැසිපන්දු ක්‍රීඩකයා (1976).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/name/jorge-flores-obituary?id=57226269 Jorge L. Flores]&lt;/ref&gt;
* ඩ්වයිට් ෆොස්ටර්, වයස 67, කැනේඩියානු අයිස් හොකී ක්‍රීඩකයා (ඩිට්‍රොයිට් රෙඩ් වින්ග්ස්, බොස්ටන් බෲයින්ස්, කොලරාඩෝ රොකීස්).&lt;ref&gt;[https://chl.ca/ohl/article/ohl-mourns-the-loss-of-dwight-foster/ OHL mourns the loss of Dwight Foster]&lt;/ref&gt;
* හෝප් ෆෝයි, වයස 103, ඇමරිකානු ජන ගායකයා.&lt;ref&gt;[https://www.randomlengthsnews.com/archives/2025/01/09/hope-foye/68303 Hope Foye, Trailblazing ‘People’s Artist’ and Civil Rights Pioneer, Passes Away at 103 (Sept. 2, 1921 – Jan. 6, 2025)]&lt;/ref&gt;
* ජෝන් ග්‍රැනාරා, වයස 81, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මැසචුසෙට්ස් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1977–1979).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/bostonglobe/name/john-granara-obituary?id=57236949 John R. Granara]&lt;/ref&gt;
* ස්ටෙලා ග්‍රේකා, වයස 102, ග්‍රීක ගායිකාවක් සහ නිළියක්.&lt;ref&gt;[https://avecnews.gr/2025/01/06/apochairetismos-sti-stella-gkreka-1922-2025-tou-david-nachmia/ Αποχαιρετισμός στη Στέλλα Γκρέκα 1922-2025 -Του Δαυιδ Ναχμία] {{in lang|el}}&lt;/ref&gt;
* ඇරිස්ටයිඩ් ගුනෙල්ලා, වයස 93, ඉතාලි දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (1968–1992) සහ ප්‍රාදේශීය කටයුතු අමාත්‍ය (1987–1988).&lt;ref&gt;[https://www.rainews.it/tgr/sicilia/articoli/2025/01/morto-lex-ministro-e-leader-del-pri-aristide-gunnella--3190e16e-38fe-4cde-92d0-9c560fd76dbc.html Morto l'ex ministro e leader del Pri Aristide Gunnella] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ජෝන් එස්. හන්කින්, වයස 79, කැනේඩියානු බැංකුකරුවෙක්, සභාපති (1999–2003) සහ ජනාධිපති (2003–2004) ) CIBC හි.&lt;ref&gt;[https://www.theglobeandmail.com/business/article-former-cibc-ceo-john-hunkin-dies-at-79/ Former CIBC CEO John Hunkin dies at 79]&lt;/ref&gt;
* පන්යා ක්‍රිචරෝන්, වයස අවුරුදු 75, තායි රෝමානු කතෝලික නාහිමි, රට්චබුරි හි බිෂොප් (2005–2023).&lt;ref&gt;[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkrit.html Bishop John Bosco Panya Kritcharoen †]&lt;/ref&gt;
* ඩුසාන් මාරවිච්, වයස අවුරුදු 85, සර්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (රෙඩ් ස්ටාර් බෙල්ග්‍රේඩ්, රේසිං පැරිස්, යුගෝස්ලාවියානු ජාතික කණ්ඩායම), ඔලිම්පික් ශූරයා (1960).&lt;ref&gt;[https://kossev.info/it/kosovo-online-najnovije-vestu-preminula-legenda-crvene-zvezde-dusan-maravic/ È morta la leggenda della Stella Rossa Dušan Maravić] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* බ්‍රයන් මැටූස්, වයස 37, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩක (බැල්ටිමෝර් ඔරියෝල්ස්, චිකාගෝ කබ්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.mlb.com/news/former-orioles-pitcher-brian-matusz-dies-at-37 Brian Matusz, lefty who had Big Papi's number, dies at 37]&lt;/ref&gt;
* ඔල්ගා මෙෂෝ වොෂින්ටන්, වයස 42, දකුණු අප්‍රිකානු නීතිඥ.&lt;ref&gt;[https://www.snl24.com/dailysun/news/kenneth-meshoes-daughter-olga-passes-in-the-usa-after-sudden-lupus-diagnosis-20250107 Kenneth Meshoe mourns daughter's passing!]&lt;/ref&gt;
* මිලෝරාඩ් මිලින්කොවිච්, වයස 59, සර්බියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ (ෆ්‍රොසන් ස්ටිෆ්), තිර රචක සහ රොක් සංගීතඥ (මොර්බිඩි අයි ම්නොචි).&lt;ref&gt;[https://www.blic.rs/sudbine/milorad-milinkovic-imao-velike-planove-sa-ekipom-potere-iznenadna-smrt-sve-prekinula/zk6ec3k Milorad Milinković imao velike planove sa ekipom &quot;Potere&quot;, iznenadna smrt sve prekinula: Sve je trebalo da počne posle praznika] {{in lang|sr}}&lt;/ref&gt;
* ගන්වෝර් නෙල්සන්, වයස 93, ස්වීඩන් චිත්‍රපට නිෂ්පාදක (''[[:en:Schmeerguntz|Schmeerguntz]]'', ''[[:en:My_Name_Is_Oona|My Name Is Oona]]'').&lt;ref&gt;[https://www.dn.se/kultur/experimentfilmaren-gunvor-nelson-ar-dod/ Experimentfilmaren Gunvor Nelson är död] {{in lang|sv}}&lt;/ref&gt;
* ජේම්ස් නුනලි, වයස 79 , ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මිසිසිපි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1972–1988).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/djournal/name/james-nunnally-obituary?id=57199698 James David Nunnally]&lt;/ref&gt;
* මාගස් ඕප්කාප්, වයස අවුරුදු 65, එස්තෝනියානු නළුවා.&lt;ref&gt;[https://saartehaal.postimees.ee/8168640/kaastunne-lahedastele-igaviku-teele-on-lainud-saaremaalt-parit-naitleja-margus-oopkaup Kaastunne lähedastele ⟩ Igaviku teele on läinud Saaremaalt pärit näitleja Margus Oopkaup] {{in lang|et}}&lt;/ref&gt;
* මෙරියන් රොබට්ස්, වයස අවුරුදු 90, වේල්ස් රග්බි සංගම් ක්‍රීඩකයා (කාඩිෆ්, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/cn540wr2eq6o Wales and Cardiff centre Roberts dies aged 90]&lt;/ref&gt;
* චාල්ස් එම්. රොසෙල්, වයස අවුරුදු 63, ඇමරිකානු නවාජෝ ඡායාරූප ශිල්පියා, මාධ්‍යවේදියා සහ අධ්‍යයන පරිපාලක, ඩිනේ විද්‍යාලයේ සභාපති (2017 සිට).&lt;ref&gt;[https://navajotimes.com/reznews/dine-college-president-charles-roessel-dies-at-63/ Diné College President Charles Roessel dies at 63]&lt;/ref&gt;
* පීටර් රොජර්ස්, වයස අවුරුදු 85, වේල්ස් දේශපාලනඥයා, ඒඑම් (1999–2003).&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/cymrufyw/erthyglau/cdxz192nel0o Y cyn-wleidydd, Peter Rogers, wedi marw yn 85 oed] {{in lang|cy}}&lt;/ref&gt;
* රේමන්ඩ් සෝ පෝ රේ, වයස අවුරුදු 76, බුරුම රෝමානු කතෝලික නාහිමි, යැන්ගොන්හි සහායක රදගුරු (1987–1993) සහ මව්ලමයින්හි රදගුරු (1993–2023).&lt;ref&gt;[https://www.rvasia.org/asian-news/myanmar-former-bishop-mawlamyine-diocese-dies-76 Myanmar: Former bishop of Mawlamyine diocese dies at 76]&lt;/ref&gt;
* හෙක්ටර් ට්‍රැවිසෝ, වයස අවුරුදු 81, කියුබානු-පුවර්ටෝ රිකන් නළුවා, විකට නළුවා සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා. (SuperXclusivo), හෘදයාබාධ.&lt;ref&gt;[https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/01/06/muere-el-actor-y-animador-hector-travieso/ Muere el actor y animador Héctor Travieso] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ජිම් වෙදරින්ටන්, වයස අවුරුදු 87, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ජෝර්ජියාවේ කොලොම්බස් නගරාධිපති (2007–2011).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former Columbus Mayor and Police Chief Jim Wetherington dies in Columbus home |url=https://www.wrbl.com/news/local-news/former-columbus-mayor-and-police-chief-jim-wetherington-dies-in-columbus-home/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114100749/https://www.wrbl.com/news/local-news/former-columbus-mayor-and-police-chief-jim-wetherington-dies-in-columbus-home/ }}&lt;/ref&gt;
* ඩේල් විල්සන්, වයස අවුරුදු 74, කැනේඩියානු හඬ නළුවා (ඩ්‍රැගන් බෝල් ඉසෙඩ්, ජී.අයි. ජෝ: සැබෑ ඇමරිකානු වීරයා, මාටින් අභිරහස), පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා සහ පාකින්සන් රෝගයෙන් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.animenewsnetwork.com/news/2025-01-08/voice-actor-dale-wilson-dies/.219832 Voice Actor Dale Wilson Dies]&lt;/ref&gt;
* රොබට් පෝල් වුල්ෆ්, 91, ඇමරිකානු දේශපාලන දාර්ශනිකයා (අරාජිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, පිරිසිදු ඉවසීම පිළිබඳ විවේචනයක්).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/legacyremembers/robert-wolff-obituary?id=57223118 Robert Wolff]&lt;/ref&gt;
* යූන් ජු-යොං, වයස 96, දකුණු කොරියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1973–1979).&lt;ref&gt;[https://www.chosun.com/culture-life/culture_general/2025/01/07/4AM5E6L3QNBVPDIG3DN2E3XYM4/ 교수·언론·정치 거쳐도… 사진가의 삶 가장 행복했다] {{in lang|ko}}&lt;/ref&gt;
* ලුඩ්වික් සාලෙව්ස්කි, වයස 70, පෝලන්ත දේශපාලනඥයෙක්, සෙනෙට් සභිකයෙක් (2005–2007).&lt;ref&gt;[https://mylomza.pl/artykul/zmarl-pulkownik-ludwik-n1661827 Zmarł pułkownik Ludwik Zalewski] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* එඩ්ගර් මැඩිසන් වෙල්ච්, වයස 36, ඇමරිකානු අපරාධකරුවෙක්, වෙඩි තබා ඇත.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2025/01/10/pizzagate-gunman-edgar-welch-killed-kannapolis-nc/77592172007/ Man at the center of Washington DC 'Pizzagate' killed during North Carolina traffic stop]&lt;/ref&gt;

=== 5 ===

* ගර්ඩ් ඇච්ටර්බර්ග්, 84, ජර්මානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (ස්පැන්ඩෝවර් BC) සහ කළමනාකරු (ටෙනිස් බොරූෂියා බර්ලින්, BFC සුඩ්‍රින්).&lt;ref&gt;[https://www.moz.de/nachrichten/regionalsport/gerd-achterberg-ist-tot-spandauer-ikone-verstorbennbsp-berlin-und-chemie-leipzig-trauern-77768182.html Gerd Achterberg ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* බෙනොයිට් ඇලමේන්, 82 හැවිරිදි, ප්‍රංශ හඬ නළුවා&lt;ref&gt;[https://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=1000122211.html Mort de Benoît Allemane, voix française mythique de Morgan Freeman et du Père Noël] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ජෝ බාර්නෙට්, 95, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මොන්ටානා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1991–2001).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/bozemandailychronicle/name/joseph-barnett-obituary?id=57242378 Joseph William Barnett]&lt;/ref&gt;
* ජෝසප් බෙන්ඩොන්ගා, 70, මධ්‍යම අප්‍රිකානු නීතිඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, බන්ගුයි නගරාධිපති (1997–2000).&lt;ref&gt;[https://www.radiondekeluka.org/79051-centrafrique-lopposant-joseph-bendounga-tire-sa-reverence Centrafrique : l’opposant Joseph Bendounga tire sa révérence] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* පිලිප්පා බ්ලෙයාර්, 79, නවසීලන්ත කලාකරුවෙක්.&lt;ref&gt;[https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/philippa-blair-obituary?id=57194953 Philippa Mary Blair]&lt;/ref&gt;
* ඔර්ලන්ඩෝ කබ්‍රල්ස් මාටිනෙස්, 85, කොලොම්බියානු රසායනික ඉංජිනේරුවෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, පතල් හා බලශක්ති අමාත්‍ය (1997–1998) සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍ය (1996–1997).&lt;ref&gt;[https://www.larepublica.co/obituarios/orlando-jose-cabrales-martinez-exministro-de-minas-y-energia-4031170 Orlando José Cabrales Martínez] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* බීජ් චානි, 68, ඇමරිකානු සංගීතඥයෙක් (උප නගර).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Minnesota punk rock hero Beej Chaney of the Suburbs, 68, dies while swimming in the Pacific Ocean |url=https://www.startribune.com/beej-chaney-suburbs-death-guitarist/601203171 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123175854/https://www.startribune.com/beej-chaney-suburbs-death-guitarist/601203171 }}&lt;/ref&gt;
* ඈන්-මාරි කොම්පරිනි, වයස 77, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (2002–2007) සහ රෝන්-ඇල්ප්ස් (1999–2004) හි සභාපති.&lt;ref&gt;[https://www.leprogres.fr/politique/2025/01/05/anne-marie-comparini-ancienne-presidente-de-la-region-rhone-alpes-est-decedee Anne-Marie Comparini, ancienne présidente de la Région Rhône-Alpes, est décédée] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ජෝන් ඩග්ලස්, වයස 90, ස්කොට්ලන්ත රග්බි සංගම් ක්‍රීඩක (ම්ලේච්ඡ, බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත සිංහයන්, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.theoffsideline.com/john-douglas/ Former Scotland cap and Grand National winning owner John Douglas dies, aged 90]&lt;/ref&gt;
* නා ඩි'සූසා, වයස 87, ඉන්දියානු නවකතාකරු.&lt;ref&gt;[https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/well-known-writer-na-dsouza-passes-away/article69065691.ece Well-known writer Na. D’Souza passes away]&lt;/ref&gt;
* මයිකල් ෆැල්සන්, වයස 79, මෝල්ටා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා සහ දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1976–1996).&lt;ref&gt;[https://www.maltatoday.com.mt/news/national/133007/maltatoday_columnist_and_expn_minister_michael_falzon_dies_at_79 MaltaToday columnist and ex-PN minister Michael Falzon dies at 79]&lt;/ref&gt;
* රොබට් හබ්නර්, වයස 76, ජර්මානු චෙස් ග්‍රෑන්ඩ්මාස්ටර්, ආමාශ පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://en.chessbase.com/post/robert-huebner-has-passed-away Robert Hübner has passed away]&lt;/ref&gt;
* එස්. ඒ. කලෙක්, බංග්ලාදේශ දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1979–1990, 1996, 2001–2006).&lt;ref&gt;[https://www.dhakatribune.com/bangladesh/people/370021/ex-mp-sa-khaleque-passes-away Ex-MP SA Khaleque passes away]&lt;/ref&gt;
* ලී හෝසුන්, වයස 89, ජපන්-දකුණු කොරියානු නවකතාකරු.&lt;ref&gt;[https://www.hokkaido-np.co.jp/article/1110363/ 李恢成さん死去　89歳　芥川賞作家、北海道新聞文学賞選考委員] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115175720/https://www.hokkaido-np.co.jp/article/1110363/ |date=2025-01-15 }} {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* ෆෙඩ්රික් ලින්ඩ්ග්‍රන්, 53, ස්වීඩන් හෙවි මෙටල් සංගීත ශිල්පී (Unleshed, Terra Firma).&lt;ref&gt;[https://metalinsider.net/sad-news/former-unleashed-guitarist-fredrik-lindgren-passes-away Former Unleashed guitarist Fredrik Lindgren passes away]&lt;/ref&gt;
* අල් මැක්නීල්, 89, කැනේඩියානු අයිස් හොකී ක්‍රීඩකයා (Toronto Maple Leafs, Chicago Blackhawks) සහ පුහුණුකරු (Calgary Flames).&lt;ref&gt;[https://calgary.ctvnews.ca/al-macneil-long-time-flames-coach-executive-dies-at-89-1.7166216 Al MacNeil, long-time Flames coach, executive, dies at 89]&lt;/ref&gt;
* ඔල්ගා මාර්ලින්, 90, ඇමරිකාවේ උපන් කෙන්යානු අධ්‍යාපනඥයෙක් සහ ලේඛකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://opusdei.org/en-ke/article/a-life-a-dream-and-magnificent-realities/ A life, a dream and magnificent realities]&lt;/ref&gt;
* ප්‍රබීර් මිත්‍රා, 83, බංග්ලාදේශ නළුවා (Titash Ekti Nadir Naam, Boro Bhalo Lok Chhilo, Buk Fatey To Mukh Foteyna).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Prabir Mitra passes away |url=https://www.daily-sun.com/post/785405 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117143622/https://www.daily-sun.com/post/785405 }}&lt;/ref&gt;
* සිමෙවෝ ඔරිෂා ඔකේ, 48, බෙනිනීස් ගායකයා.&lt;ref&gt;[https://lanouvelletribune.info/2025/01/deces-de-semevo-oricha-au-benin-les-confidences-de-son-chef-orchestre-exclusivite/ Décès de Sèmèvo Oricha au Bénin : Les confidences de son chef orchestre (Exclusivité)] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* බර්න්ඩ් නොතොෆර්, 83, ජර්මානු වාග් විද්‍යාඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://mittelhessen-gedenkt.de/traueranzeige/bernd-nothofer Bernd Nothofer] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* මාරියා පරමෝ, 61, කොලොම්බියානු පාෂාණ විද්‍යාඥයා, භූ විද්‍යාඥ සහ කෞතුකාගාර අධ්‍යක්ෂ.&lt;ref&gt;[https://www.elespectador.com/ciencia/fallecio-maria-euridice-paramo-paleontologa-y-directora-del-museo-geologico-nacional/ Falleció María Páramo, paleontóloga y exdirectora del Museo Geológico Nacional] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* පාක් ස්යුං-හ්යුන්, 35, දකුණු කොරියානු කායවර්ධන ක්‍රීඩකයෙකි.&lt;ref&gt;[https://torontosun.com/sports/other-sports/south-korean-bodybuilder-youtuber-dead South Korean bodybuilder, Youtube Star died at the age of 35]&lt;/ref&gt;
* රැකෙල් රබිනොවිච්, 95, ආර්ජන්ටිනා-ඇමරිකානු කලාකරු, පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://hyperallergic.com/982551/raquel-rabinovich-artist-of-submerged-worlds-dies-at-95/ Raquel Rabinovich, Artist of Submerged Worlds, Dies at 95]&lt;/ref&gt;
* අනිසුර් රහ්මාන්, 91, බංග්ලාදේශ ආර්ථික විද්‍යාඥ.&lt;ref&gt;[https://en.prothomalo.com/bangladesh/wcqgsv1n4l Economist Anisur Rahman no more]&lt;/ref&gt;
* මයික් රින්ඩර්, 69, ඕස්ට්‍රේලියානු-ඇමරිකානු විද්‍යාඥ විධායක (1982–2007) සහ ලේඛක (බිලියන වසර), esophageal පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://www.thedailybeast.com/scientology-executive-turned-whistleblower-mike-rinder-dead-after-cancer-battle/ Scientology Whistleblower Dead After Cancer Battle]&lt;/ref&gt;
* ජිම් ෂෝර්ට්, 58, ඕස්ට්‍රේලියාවේ උපන් ඇමරිකානු විකට නළුවෙක්, බඩේ රෝගය.&lt;ref&gt;[https://www.forbes.com/sites/marcberman1/2025/01/06/jim-short-dies-the-comedian-and-podcast-host-was-58/ Jim Short Dies: The Comedian And Podcast Host Was 58]&lt;/ref&gt;
* කොස්ටාස් සිමිටිස්, 88, ග්‍රීක දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1996–2004), සහ මන්ත්‍රී (1985–2009).&lt;ref&gt;[https://www.barrons.com/news/former-greek-pm-costas-simitis-dies-aged-88-ea144ae0 Former Greek PM Costas Simitis Dies Aged 88]&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රැන්ටිසෙක් ෂ්මහෙල්, 90, චෙක් ඉතිහාසඥයා.&lt;ref&gt;[https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/veda/zemrel-historik-smahel-znalec-lucemburku-husitstvi-ci-reformace-356820 Zemřel historik Šmahel, znalec Lucemburků, husitství či reformace] {{in lang|cs}}&lt;/ref&gt;
* ඇන්ඩ්‍රියාස් ස්ටෙන්ග්ලයින්, 95, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, බැවේරියාවේ ලෑන්ඩ්ටැග් සාමාජික (1958–1962, 1963–1966).&lt;ref&gt;[https://www.fraenkischertag.de/lokales/bamberg/politik/tod-von-altbuergermeister-andreas-stenglein-in-gaustadt-art-415436 Wie Andreas „Andres&quot; Stenglein Gaustadt geprägt hat] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* මසාහිරෝ ටබාටා, 85, ජපන් දේශපාලනඥයෙක්, නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://www.jiji.com/jc/article?k=2025011501157&amp;g=pol 田端正広さん死去　元公明党衆院議員] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250116190139/https://www.jiji.com/jc/article?k=2025011501157&amp;g=pol |date=2025-01-16 }} {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* ජෙෆ්රි ටැටර්සාල්, වයස අවුරුදු 77, බ්‍රිතාන්‍ය නීතිවේදියෙකු සහ ඇන්ග්ලිකන් පූජකයෙකි.&lt;ref&gt;[https://www.churchtimes.co.uk/articles/2025/10-january/news/uk/geoffrey-tattersall-synodsman-and-chancellor-dies-aged-77 Geoffrey Tattersall, synodsman and chancellor, dies, aged 77]&lt;/ref&gt;
* ඇල්බර්ටෝ වරිලාස්, වයස අවුරුදු 90, පේරු නීතිඥ, දේශපාලනඥයා සහ ලේඛක, අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1992–1993).&lt;ref&gt;[https://puntoedu.pucp.edu.pe/noticia/alberto-varillas-montenegro-una-vida-entregada-al-desarrollo-cultural-y-educativo-del-pais/ Alberto Varillas Montenegro: una vida entregada al desarrollo cultural y educativo del país] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ජුවාන් මැනුවෙල් විලා, වයස අවුරුදු 86, ස්පාඤ්ඤ පාපන්දු ක්‍රීඩක (ප්ලස් අල්ට්‍රා, රියල් සරගෝසා, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://as.com/futbol/segunda/fallece-juan-manuel-villa-el-malabarista-de-los-cinco-magnificos-n/ Fallece Juan Manuel Villa, el malabarista de los Cinco Magníficos] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* විවියන්, වයස අවුරුදු 32, බ්‍රිතාන්‍ය ඩ්‍රැග් ක්වීන් (රුපෝල්ස් ඩ්‍රැග් රේස් එක්සත් රාජධානිය, රූපෝල්ස් ඩ්‍රැග් රේස් සියලුම තරු, අයිස් මත නැටුම්).&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gw1v51yezo ''RuPaul's Drag Race UK'' star The Vivienne dies aged 32]&lt;/ref&gt;
* වැන්ග් ෂෙන්ගුඕ, වයස අවුරුදු 89, චීන ක්ෂේත්‍ර වෛද්‍ය ඉංජිනේරු.&lt;ref&gt;[https://www.sohu.com/a/845538335_260616 工程院首批院士、野战外科学专家王正国逝世，享年90岁 ] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රෙඩී සික්ස්, වයස අවුරුදු 89, ප්‍රංශ පාපන්දු ක්‍රීඩක (පියරොට්ස් වෝබන් ස්ට්‍රාස්බර්ග්, ආර්සී ස්ට්‍රාස්බර්ග්, 1968 ඔලිම්පික්).&lt;ref&gt;[https://www.fff.fr/article/13932-disparition-de-freddy-zix.html Disparition de Freddy Zix] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;

=== 4 ===

* මතියාස් අකුනා, වයස අවුරුදු 32, උරුගුවේ පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ලැමියා), සියදිවි නසා ගැනීම.&lt;ref&gt;[https://www.footboom1.com/en/news/football/2259116-tragedy-in-ecuador-mathias-acuna-found-dead-in-hotel-in-ecuador Tragedy in Ecuador: Mathias Acuña Found Dead in Hotel in Ecuador]&lt;/ref&gt;
* ක්ලෝඩ් ඇලෙග්‍රේ, වයස අවුරුදු 87, ප්‍රංශ භූ රසායන විද්‍යාඥයා සහ දේශපාලනඥයා, ජාතික අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1997–2000).&lt;ref&gt;[https://www.lepoint.fr/politique/claude-allegre-est-mort-04-01-2025-2579206_20.php Claude Allègre est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* එඩ් ඇස්කෙව්, වයස අවුරුදු 84, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා සහ ගායක-ගීත රචකයා.&lt;ref&gt;[https://exclaim.ca/music/article/ed-askew-has-died Ed Askew Has Died]&lt;/ref&gt;
* බකී බ්ලැක්වෙල්, වයස අවුරුදු 77, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, බටහිර වර්ජිනියා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (1976–1982, 2016), සාර්කෝමා.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/name/frank-blackwell-obituary?id=57190194 Frank &quot;Bucky&quot; Blackwell]&lt;/ref&gt;
* වයි. මයිකල් බෝඩමන්, වයස අවුරුදු 80, ජර්මනියේ උපන් කැනේඩියානු සමාජ විද්‍යාඥයා.&lt;ref&gt;[https://www.boersenblatt.net/home/y-michal-bodemann-ist-gestorben-357393 Y. Michal Bodemann ist gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;  
* පීටර් බ්‍රැන්ඩස්, වයස අවුරුදු 80, ඩෙන්මාර්ක චිත්‍ර ශිල්පියා සහ මූර්ති ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://www.dr.dk/nyheder/seneste/kirkekunster-peter-brandes-er-doed Kirkekunster Peter Brandes er død] {{in lang|da}}&lt;/ref&gt;
* එල්වර් සෙරෝන්, කොලොම්බියානු දේශපාලනඥයා, මොකෝවා නගරාධිපති (2004–2007, 2012–2015), වෙඩි තබා ඇත.&lt;ref&gt;[https://www.elespectador.com/judicial/asesinan-en-su-casa-a-elver-ceron-exalcalde-de-mocoa-putumayo/ Asesinan en su casa a Elver Cerón, exalcalde de Mocoa (Putumayo)] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* රාජගෝපාල චිදම්බරම්, වයස අවුරුදු 88, ඉන්දියානු න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාඥ, රජයේ ප්‍රධාන විද්‍යාත්මක උපදේශක (2002–2018).&lt;ref&gt;[https://www.deccanherald.com/india/nuclear-scientist-dr-rajagopala-chidambaram-passes-away-3341318 Nuclear scientist Dr. Rajagopala Chidambaram passes away]&lt;/ref&gt;
* කොල්ම් කොනොලි, වයස අවුරුදු 82, අයර්ලන්ත මාධ්‍යවේදියා (RTÉ පුවත්, බීබීසී පුවත්).&lt;ref&gt;[https://www.rte.ie/news/2025/0105/1489190-colm-conolly/ Death announced of former RTÉ correspondent Colm Connolly]&lt;/ref&gt;
* බ්‍රයන් ඩන්ස්බි, වයස අවුරුදු 84, බ්‍රිතාන්‍ය පර්ලයිට් කර්මාන්ත විධායක.&lt;ref&gt;[https://www.harrogatechamber.co.uk/business-hub/dunsby-family-announcement-dunsby-brian-leslie Dunsby Family Announcement]&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රැන්ජෝ ඩිඩික්, වයස අවුරුදු 85, බොස්නියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (වෙලෙස් මොස්ටාර්) සහ කළමනාකරු (ෂිරෝකි බ්‍රිජෙග්, ස්රින්ජ්ස්කි මොස්ටාර්).&lt;ref&gt;[https://nova.rs/sport/fudbal/preminuo-franjo-dzidic/ Tuga: Preminuo prvi trener Luke Modrića, on mu je dao najvažniju šansu] {{in lang|sr}}&lt;/ref&gt;
* එමිලියෝ එචෙවාරියා, වයස අවුරුදු 80, මෙක්සිකානු නළුවා (අමෝරස් පෙරෝස්, ඩයි අනදර් ඩේ, ද ඇලමෝ).&lt;ref&gt;[https://www.excelsior.com.mx/funcion/muere-emilio-echevarria-actor-interpreto-el-chivo-amores-perros/1692626 Muere Emilio Echevarría, querido actor que interpretó a &quot;El Chivo&quot; en &quot;Amores Perros&quot;] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* බෙන් එස්පි, වයස අවුරුදු 81, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, ඔහියෝ සෙනෙට් සභික (1992–2002).&lt;ref&gt;[https://myfox28columbus.com/newsletter-daily/ben-espy-former-ohio-senate-minority-leader-columbus-city-council-member-dies-at-81-kathy-duffy-shannon-harding-andrew-ginther-joyce-beatty Ben Espy, former Ohio Senate minority leader, Columbus City Council member dies at 81]&lt;/ref&gt;
* බිලී ෆාලින්, 92, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ජෝර්ජියා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1967–1971).&lt;ref&gt;[https://www.bakerfhga.com/obituaries/william-fallin William Fallin]&lt;/ref&gt;
* රිචඩ් ෆෝර්මන්, 87, ඇමරිකානු නාට්‍ය රචකයෙක් (අල රටෙහි රෝඩා), නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/01/04/theater/richard-foreman-dead.html Richard Foreman, Iconoclastic Playwright and Impresario, Dies at 87]&lt;/ref&gt;
* ඇනා ග්ලිජික්, 90, සර්බියානු වෛරස් විද්‍යාඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://n1info.hr/regija/umrla-ana-gligic-virologinja-koja-je-zaustavila-velike-boginje/ Odlazak Ane Gligić: Znanstvenica koja je zaustavila smrtonosnu epidemiju] {{in lang|hr}}&lt;/ref&gt;
* එලිසබෙත් හාර්, 78, නෝර්වීජියානු කලාකාරිනි.&lt;ref&gt;[https://www.fvn.no/mening/debattinnlegg/i/o3lerj/en-annen-side-ved-elisabeth-astrup-haarr En annen side ved Elisabeth Astrup Haarr] {{in lang|no}}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* මොහ්සන් හබාචා, 82, ටියුනීසියානු පාපන්දු ක්‍රීඩිකාව (සහෙල්, අජැසියෝ, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.tunisienumerique.com/ancien-joueur-de-less-mohsen-habacha-est-decede-a-lage-de-82-ans/ Ancien joueur de l’ESS, Mohsen Habacha est décédé à l’âge de 82 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ඔලෙක්සැන්ඩර් හුමෙන්යුක්, 48, යුක්රේන පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (CSKA කියෙව්, චෝර්නොමොරෙට්ස් ඔඩේසා) සහ කළමනාකරු (බුකොවිනා චර්නිව්ට්සි).&lt;ref&gt;[https://sport.ua/uk/news/728123-raptovo-pomer-eksvorotar-dnipra-ta-vidomiy-trener-golkiperiv-v-ukraini Раптово помер ексворотар Дніпра та відомий тренер голкіперів в Україні] {{in lang|uk}}&lt;/ref&gt;
* සාකා ඉසා, 69, නයිජීරියානු දේශපාලනඥයෙක්.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former Kwara State SSG, Saka Isau, Dies at 69, Janazah to hold on Sunday |url=https://thenationalpilot.ng/2025/01/04/former-kwara-state-ssg-saka-isau-dies-at-69-janazah-to-hold-on-sunday/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116121755/https://thenationalpilot.ng/2025/01/04/former-kwara-state-ssg-saka-isau-dies-at-69-janazah-to-hold-on-sunday/ }}&lt;/ref&gt;
* බැරී ක්‍රේමර්, වයස අවුරුදු 82, ඇමරිකානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩක (සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ වොරියර්ස්, නිව් යෝර්ක් නික්ස්) සහ නීතිවේදියෙකු, නිව් යෝර්ක් ප්‍රාන්ත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරු (2009–2012).&lt;ref&gt;[https://www.dailygazette.com/news/barry-kramer-schenectady-basketball-judge-obituary/article_8d45baaa-cb06-11ef-ab6a-bb42c6edffe5.html Schenectady basketball legend, long-time judge Barry Kramer dead at 82]&lt;/ref&gt;
* ඩිලන් තෝමස් මෝර්, ඇමරිකානු සංගීතඥ (කෙම්ලැබ්).&lt;ref&gt;[https://regenmag.com/blog/blog-for-dylan/ For Dylan]&lt;/ref&gt;
* අරිගෝ පැඩෝවන්, වයස අවුරුදු 97, ඉතාලි මාර්ග ධාවන පාපැදිකරු.&lt;ref&gt;[https://www.mattinopadova.it/cronaca/morto-arrigo-padovan-ciclista-giro-italia-tour-de-france-fk8vpjyp Addio a Arrigo Padovan, gloria di Giro e Tour] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ජූලියන් පෝලින්, වයස අවුරුදු 78, කැනේඩියානු නළුවෙකු සහ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක (මිනුයිට්, ලෙ සොයර්, බේබයින්).&lt;ref&gt;[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2130667/deces-julien-poulin-elvis-gratton-cinema-tele-falardeau Julien Poulin, interprète d’Elvis Gratton, est décédé] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* කැරන් ප්‍රයර්, වයස අවුරුදු 92, ඇමරිකානු හැසිරීම් මනෝවිද්‍යාඥවරියක් සහ කතුවරියක්.&lt;ref&gt;[https://improbable.com/2025/01/05/sad-news-karen-pryor-has-died/ Sad news: Karen Pryor has died]&lt;/ref&gt;
* ජෙනී රැන්ඩර්සන්, බැරොනස් රැන්ඩර්සන්, වයස අවුරුදු 76, වේල්ස් දේශපාලනඥයියක් සහ සම වයසේ මිතුරියක්, වේල්සයේ වැඩබලන නියෝජ්‍ය පළමු අමාත්‍යවරිය (2001–2002) සහ ලෝඩ්ස් හවුස් හි සාමාජිකාවක් (2011 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.libdemvoice.org/lib-dem-peer-jenny-randerson-dies-at-76-76789.html Lib Dem Peer Jenny Randerson dies at 76]&lt;/ref&gt;
* රිරෝ, වයස අවුරුදු 17, ජපන් මුහුදු ඔටර්.&lt;ref&gt;[https://www.asahi.com/articles/AST1413P4T14TIPE006M.html 国内唯一のオスのラッコ「リロ」死ぬ　「これまでよく頑張って感謝」] {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* රොබට් සෙඩ්ලර්, වයස අවුරුදු 89, ඇමරිකානු නීති විශාරදයෙක්.&lt;ref&gt;[https://law.wayne.edu/news/remembering-professor-robert-a-sedler-65222 Remembering Professor Robert A. Sedler]&lt;/ref&gt;
* අංජන සුල්තානා, 69, බංග්ලාදේශ නිළිය (පරිනීතා, අශික්ඛිතෝ), පෙනහළු ආසාදනය.&lt;ref&gt;[https://www.bd24live.com/actress-anjana-rahman-passes-away/ Actress Anjana Rahman Passes Away]&lt;/ref&gt;
* ඩෙනිස් ටෲ, 34, ජර්මානු දේශපාලනඥයා, පහළ සැක්සොනියේ ලෑන්ඩ්ටැග්හි සාමාජික (2022 සිට), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/hannover_weser-leinegebiet/SPD-Landtagsabgeordneter-Dennis-True-mit-36-Jahren-gestorben,true110.html SPD-Landtagsabgeordneter Dennis True mit 36 Jahren gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* කනෝකෝ ට්සුටානි-මබුචි, 86, ජපන් ඔලිම්පික් කිමිදුම්කරු (1956, 1960, 1964), නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://www.kobe-np.co.jp/news/sports/202501/0018529082.shtml 水泳飛び込みで五輪3度出場、馬淵かの子さん死去　寺内健さん、玉井陸斗ら指導] {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* යිල්මාස් උරුල්, 82, තුර්කි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඉස්තාන්බුල්ස්පෝර්, මර්සින් ඉඩ්මන්යර්ඩු, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.iha.com.tr/istanbul-haberleri/eski-milli-kaleci-yilmaz-urul-hayatini-kaybetti-171050219 Eski milli kaleci Yılmaz Urul, hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}&lt;/ref&gt;

=== 3 ===

* [[:en:Jeff_Baena|Jeff Baena]], 47, American film director and screenwriter (''[[:en:The_Little_Hours|The Little Hours]]'', ''[[:en:Horse_Girl|Horse Girl]]'', ''[[:en:Spin_Me_Round|Spin Me Round]]''), suicide by hanging.&lt;ref&gt;[https://people.com/jeff-baena-writer-director-aubrey-plaza-husband-dead-at-47-8769239 Jeff Baena, Writer-Director Married to Aubrey Plaza, Dies by Suicide at 47]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Hans_Dieter_Beck|Hans Dieter Beck]], 92, German publisher ([[:en:C._H._Beck|Verlag C. H. Beck]]).&lt;ref&gt;[https://www.faz.net/aktuell/beck-verlag-chef-hans-dieter-beck-gestorben-110211614.html Verleger Hans Dieter Beck gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Emmanuel_Bonde|Emmanuel Bonde]], 77, Cameroonian politician.&lt;ref&gt;[https://actucameroun.com/2025/01/04/necrologie-emmanuel-bonde-membre-du-conseil-constitutionnel-est-mort/ Nécrologie : Emmanuel Bonde, membre du conseil constitutionnel est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Morris_Bradshaw|Morris Bradshaw]], 72, American football player ([[:en:Oakland_Raiders|Oakland Raiders]], [[:en:New_England_Patriots|New England Patriots]]), [[:en:Super_Bowl|Super Bowl]] champion ([[:en:Super_Bowl_XI|1977]], [[:en:Super_Bowl_XV|1981]]).&lt;ref&gt;[https://www.raiders.com/news/raiders-mourn-the-passing-of-morris-bradshaw Raiders mourn the loss of Morris Bradshaw]&lt;/ref&gt; (death announced on this date)
* [[:en:Howard_Buten|Howard Buten]], 74, American author and clown.&lt;ref&gt;[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/01/05/quand-j-avais-cinq-ans-je-m-ai-tue-deces-d-howard-buten-alias-le-clown-buffo_6481848_3382.html Howard Buten, alias le clown Buffo, auteur de « Quand j’avais cinq ans, je m’ai tué », est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Mukesh_Chandrakar|Mukesh Chandrakar]], 32, Indian journalist.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2025/jan/06/indian-journalist-mukesh-chandrakar-body-found-in-septic-tank-ntwnfb Indian press groups call for investigation after journalist’s body found in septic tank]&lt;/ref&gt; (body discovered on this date)
* [[:en:Choi_Sang-yeop_(politician)|Choi Sang-yeop]], 87, South Korean lawyer and politician, [[:en:Ministry_of_Government_Legislation|minister of legislation]] (1990–1992) and [[:en:Ministry_of_Justice_(South_Korea)|justice]] (1997).&lt;ref&gt;[https://www.yna.co.kr/view/AKR20250103065400505 최상엽 전 법무부 장관 별세] {{in lang|ko}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:La_Chunga|La Chunga]], 87, French-born Spanish [[:en:Flamenco|flamenco]] dancer and painter.&lt;ref&gt;[https://www.elmundo.es/cultura/2025/01/03/67782e3721efa0bb708b457f.html Muere La Chunga, la genial bailaora descalza, a los 87 años] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Kate_Coolahan|Kate Coolahan]], 95, Australian-born New Zealand commercial artist, fashion illustrator and printmaker.&lt;ref&gt;[https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/cathrine-coolahan-obituary?id=57231047 Dr Cathrine Anne ONZM Coolahan]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Zlatko_Dupovac|Zlatko Dupovac]], 72, Bosnian footballer ([[:en:FK_Sarajevo|Sarajevo]], [[:en:FK_Borac_Banja_Luka|Borac Banja Luka]], [[:en:FC_St._Gallen|St. Gallen]]).&lt;ref&gt;[https://www.nezavisne.com/sport/fudbal/Preminuo-Zlatko-Dupovac/879159 Preminuo Zlatko Dupovac] {{in lang|sr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Sergio_Elgueta|Sergio Elgueta]], 91, Chilean politician, [[:en:Chamber_of_Deputies_of_Chile|deputy]] (1990–2002), mayor of [[:en:Puerto_Montt|Puerto Montt]] (1971–1973).&lt;ref&gt;[https://www.diariodepuertomontt.cl/noticia/actualidad/2025/01/a-los-91-anos-fallece-sergio-elgueta-exdiputado-y-exalcalde-de-puerto-montt A los 91 años fallece Sergio Elgueta, exdiputado y exalcalde de Puerto Montt] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ernesto_Gianella|Ernesto Gianella]], 83, Argentine-French footballer ([[:en:AS_Béziers_Hérault_(football)|AS Béziers]], [[:en:Nîmes_Olympique|Nîmes]]).&lt;ref&gt;[https://www.objectifgard.com/sports-gard/nimes-olympique/nimes-olympique-lancien-attaquant-ernesto-gianella-est-mort-140066.php Nîmes Olympique L'ancien attaquant, Ernesto Gianella est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Sajad_Haider|Sajad Haider]], 92, Pakistani fighter pilot.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Air Commodore Sajjad Haider laid to rest |url=https://24newshd.tv/04-Jan-2025/air-commodore-sajjad-haider-laid-to-rest |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117035538/https://24newshd.tv/04-Jan-2025/air-commodore-sajjad-haider-laid-to-rest }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Hiroshi_Hara_(architect)|Hiroshi Hara]], 88, Japanese architect ([[:en:Kyōto_Station|Kyōto Station]], [[:en:Umeda_Sky_Building|Umeda Sky Building]], [[:en:Sapporo_Dome|Sapporo Dome]]).&lt;ref&gt;[https://www.asahi.com/sp/articles/AST143D7ST14UCVL002M.html 建築家の原広司さん死去　梅田スカイビル、京都駅ビルなど手がける] {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Richard_B._Hays|Richard B. Hays]], 76, American theologian.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Richard B. Hays, 1948–2025 |url=https://akma.disseminary.org/2025/01/richard-b-hays-1948-2025/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105140755/https://akma.disseminary.org/2025/01/richard-b-hays-1948-2025/ }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:William_Leo_Higi|William Leo Higi]], 91, American Roman Catholic prelate, bishop of [[:en:Roman_Catholic_Diocese_of_Lafayette_in_Indiana|Lafayette]] (1984–2010).&lt;ref&gt;{{Citation |title=William L. Higi |url=https://dol-in.org/current-news-events#tabContent_6551598 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116134338/https://dol-in.org/current-news-events#tabContent_6551598 }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Robert_Loewy|Robert Loewy]], 98, American aerospace engineer.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/nytimes/name/robert-loewy-obituary?id=57246999 Robert Loewy]&lt;/ref&gt;
* {{ill|Stipica Kalogjera|hr}}, 90, Croatian composer.&lt;ref&gt;[https://www.vecernji.hr/showbiz/preminuo-stipica-kalogjera-jedan-od-najznacajnih-hrvatskih-skladatelja-i-aranzera-1828917 Preminuo Stipica Kalogjera, jedan od najznačajnijih hrvatskih skladatelja i aranžera] {{in lang|hr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Donal_Kelly|Donal Kelly]], 86, Irish journalist and broadcaster ([[:en:RTÉ_News|RTÉ News]]).&lt;ref&gt;[https://www.donegallive.ie/news/local-news/1694426/former-rte-political-editor-and-buncrana-man-donal-kelly-passes-away.html Former RTÉ political editor and Buncrana man Donal Kelly passes away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Willem_van_Kooten|Willem van Kooten]], 83, Dutch disc jockey and businessman.&lt;ref&gt;[https://www.ad.nl/show/radiomaker-willem-van-kooten-alias-joost-den-draaijer-op-83-jarige-leeftijd-overleden~a736146c/ Radiomaker Willem van Kooten, alias Joost den Draaijer, op 83-jarige leeftijd overleden] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Árni_Grétar_Jóhannesson|Árni Grétar Jóhannesson]], 41, Icelandic electronic musician, injuries sustained in a traffic collision.&lt;ref&gt;[https://www.visir.is/g/20252671028d/arni-gretar-futuregrapher-latinn Árni Grétar Futuregrapher látinn] {{in lang|is}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Harvey_Laidman|Harvey Laidman]], 82, American television director (''[[:en:Matlock_(1986_TV_series)|Matlock]]'', ''[[:en:7th_Heaven_(TV_series)|7th Heaven]]'', ''[[:en:The_Waltons|The Waltons]]''), cancer.&lt;ref&gt;[https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/harvey-laidman-dead-waltons-matlock-7th-heaven-1236106621/ Harvey Laidman, Director on ‘The Waltons’ and ‘Matlock,’ Dies at 82]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Benny_Lautrup|Benny Lautrup]], 85, Danish theoretical physicist.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Benny Lautrup In Memoriam |url=https://nbia.nbi.ku.dk/news/2024/benny-lautrup-in-memoriam/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114132746/https://nbia.nbi.ku.dk/news/2024/benny-lautrup-in-memoriam/ }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Niko_Lekishvili|Niko Lekishvili]], 77, Georgian politician, [[:en:State_Minister_(Georgia)|state minister]] (1995–1998), [[:en:Mayor_of_Tbilisi|mayor of Tbilisi]] (1993–1995).&lt;ref&gt;[https://www.interpressnews.ge/ka/article/826826-niko-lekishvili-gardaicvala/ ნიკო ლეკიშვილი გარდაიცვალა] {{in lang|ka}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Richard_Louis|Richard Louis]], 60, Barbadian Olympic sprinter ([[:en:Athletics_at_the_1984_Summer_Olympics_–_Men's_4_×_400_metres_relay|1984]], [[:en:Athletics_at_the_1988_Summer_Olympics_–_Men's_400_metres|1988]]).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Richard Louis, member of Barbados’ historic 4x400m relay team at the 1984 Olympics, passes away |url=https://www.sportsmax.tv/athletics/richard-louis-member-of-barbados-historic-4x400m-relay-team-at-the-1984-olympics-passes-away |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250110013813/https://www.sportsmax.tv/athletics/richard-louis-member-of-barbados-historic-4x400m-relay-team-at-the-1984-olympics-passes-away }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Constantine_Manos|Constantine Manos]], 90, Greek-born American photographer.&lt;ref&gt;[https://www.kathimerini.gr/culture/563401951/konstantinos-manos-pethane-o-simantikos-fotografos-tis-diasporas/ Κωνσταντίνος Μάνος: Πέθανε ο σημαντικός φωτογράφος της διασποράς] {{in lang|el}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Dashbaldangiin_Purevsuren|Dashbaldangiin Purevsuren]], 95, Mongolian opera singer.&lt;ref&gt;[https://www.zogii.mn/post/7600712 Эмгэнэл: Дашбалдангийн Пүрэвсүрэн] {{in lang|mn}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Andrew_Pyper|Andrew Pyper]], 56, Canadian writer, complications from cancer.&lt;ref&gt;[https://www.thestar.com/news/gta/andrew-pyper-toronto-writer-of-literary-thrillers-dead-at-56/article_fe3b18fa-ca33-11ef-aaa2-d7555a69d849.html Andrew Pyper, Toronto writer of literary thrillers, dead at 56]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Majda_Ra'ad|Majda Ra'ad]], 82, Swedish-born Jordanian [[:en:Hashemites|Hashemite]] princess.&lt;ref&gt;[http://en.royanews.tv/news/56513 Statement by the Royal Hashemite Court]&lt;/ref&gt;
* [[:en:James_Arthur_Ray|James Arthur Ray]], 67, American self-help businessman, author and convicted felon.&lt;ref&gt;[https://eu.azcentral.com/story/news/local/arizona/2025/01/05/james-arthur-ray-self-help-guru-linked-to-sedona-sweat-lodge-tragedy-dies/77473835007/ James Arthur Ray, controversial self-help guru linked to Sedona tragedy, dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Yuji_Sawa|Yuji Sawa]], 76, Japanese politician, [[:en:House_of_Councillors|MP]] (2004–2010), pneumonia.&lt;ref&gt;[https://www.asahi.com/sp/articles/DA3S16121587.html 沢雄二さん死去] {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Peter_Schaap|Peter Schaap]], 78, Dutch singer and writer.&lt;ref&gt;[https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1253166/groningse-zanger-peter-schaap-adem-mijn-adem-overleden Groningse zanger Peter Schaap ('Adem mijn adem') overleden] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Manfred_Schütz|Manfred Schütz]], 74, German record company founder ([[:en:SPV_GmbH|SPV GmbH]]).&lt;ref&gt;[https://blabbermouth.net/news/spv-founder-manfred-schutz-dead-at-74 SPV Founder Manfred Schütz Dead at 74]&lt;/ref&gt;
* {{Ill|Hazel Skuce|ru|Скьюс, Хейзел}}, 112, Canadian supercentenarian, [[:en:List_of_Canadian_supercentenarians|oldest living person in Canada]] (since 2024).&lt;ref&gt;[https://memorial.memorieschapel.com/hazel-skuce/5534718/index.php Hazel Skuce Obituary - Brandon, MB | Memories Chapel]{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Rod_Sykes|Rod Sykes]], 95, Canadian politician, [[:en:List_of_mayors_of_Calgary|mayor of Calgary]] (1969–1977).&lt;ref&gt;[https://calgaryherald.remembering.ca/obituary/james-sykes-1092521562 James Rodney Winter Sykes]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Tariana_Turia|Dame Tariana Turia]], 80, New Zealand politician, [[:en:New_Zealand_Parliament|MP]] (1996–2014) and [[:en:Minister_for_the_Community_and_Voluntary_Sector|minister for the community and voluntary sector]] (2003–2004, 2008–2011), founder of [[:en:Te_Pāti_Māori|Te Pāti Māori]], stroke.&lt;ref&gt;[https://www.nzherald.co.nz/nz/politics/te-pati-maori-co-founder-dame-tariana-turia-dies/XXDWZXIRAJE5ZEBGONKUQBHLKY/ Te Pāti Māori co-founder Dame Tariana Turia dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Brian_Usher|Brian Usher]], 80, English footballer ([[:en:Sunderland_A.F.C.|Sunderland]], [[:en:Sheffield_Wednesday_F.C.|Sheffield Wednesday]], [[:en:Doncaster_Rovers_F.C.|Doncaster Rovers]]).&lt;ref&gt;[https://www.safc.com/news/2025/january/06/obituary--brian-usher-/ Obituary: Brian Usher]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Gilbert_Van_Binst|Gilbert Van Binst]], 73, Belgian footballer ([[:en:R.S.C._Anderlecht|Anderlecht]], [[:en:Club_Brugge_KV|Club Brugge]], [[:en:Belgium_national_football_team|national team]]).&lt;ref&gt;[https://www.hln.be/rode-duivels/ex-rode-duivel-gille-van-binst-op-73-jarige-leeftijd-overleden-na-slepende-ziekte~aa2792f4/ Ex-Rode Duivel Gille Van Binst op 73-jarige leeftijd overleden na slepende ziekte] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Bob_Veale|Bob Veale]], 89, American baseball player ([[:en:Pittsburgh_Pirates|Pittsburgh Pirates]], [[:en:Boston_Red_Sox|Boston Red Sox]]).&lt;ref&gt;[https://www.mlb.com/news/pirates-pitcher-bob-veale-dies-at-89 Bob Veale, 1971 World Series champ with Pirates, dies at 89]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Thomas_R._Williams|Thomas R. Williams]], 85, Canadian academic and university administrator, principal of [[:en:Queen's_University_at_Kingston|Queen's University]] (2008–2009).&lt;ref&gt;[https://www.queensu.ca/gazette/stories/queen-s-remembers-principal-emeritus-thomas-r-williams Queen's remembers Principal Emeritus Thomas R. Williams]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Brenton_Wood|Brenton Wood]], 83, American singer (&quot;[[:en:The_Oogum_Boogum_Song|The Oogum Boogum Song]]&quot;, &quot;[[:en:Gimme_Little_Sign|Gimme Little Sign]]&quot;).&lt;ref&gt;[https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2025-01-03/brenton-wood-dead-oogum-boogum-song Brenton Wood, 'Oogum Boogum Song' crooner who captivated Latino listeners, dies at 83]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Amit_Yoran|Amit Yoran]], 54, American cybersecurity executive, CEO of [[:en:Tenable,_Inc.|Tenable, Inc.]] (2017–2024), cancer.&lt;ref&gt;[https://techcrunch.com/2025/01/04/tenable-ceo-amit-yoran-dies/ Tenable CEO Amit Yoran dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Bratislav_Živković_(soldier)|Bratislav Živković]], 49, Serbian mercenary, [[:en:Russo-Ukrainian_War|killed in action]].&lt;ref&gt;{{Citation |title=The Serbian Chetnik who was erecting barricades in the north of Kosovo is killed in Ukraine |url=https://insajderi.org/en/Serbian-Chetnik-who-was-erecting-barricades-in-the-north-of-Kosovo-is-killed-in-Ukraine/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116141253/https://insajderi.org/en/Serbian-Chetnik-who-was-erecting-barricades-in-the-north-of-Kosovo-is-killed-in-Ukraine/ }}&lt;/ref&gt; (death announced on this date)

=== 2 ===

* [[:en:Jytte_Abildstrøm|Jytte Abildstrøm]], 90, Danish actress (''[[:en:Helle_for_Helene|Helle for Helene]]'', ''[[:en:Don_Olsen_kommer_til_byen|Don Olsen kommer til byen]]'', ''[[:en:The_Adventures_of_Picasso|The Adventures of Picasso]]'').&lt;ref&gt;[https://www.billedbladet.dk/kendte/daimi-reagerer-paa-jytte-abildstroems-doed-besoegte-hende-torsdag-eftermiddag Daimi reagerer på Jytte Abildstrøms død: Besøgte hende torsdag eftermiddag] {{in lang|da}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Mary_Abrams|Mary Abrams]], 66, American politician, member of the [[:en:Connecticut_State_Senate|Connecticut State Senate]] (2019–2023), glioblastoma.&lt;ref&gt;[https://www.ctinsider.com/politics/article/mary-daugherty-abrams-former-one-term-20011753.php Mary Daugherty Abrams, former state senator from Meriden, dies from brain cancer]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Aldo_Agroppi|Aldo Agroppi]], 80, Italian football player ([[:en:Torino_FC|Torino]], [[:en:Italy_national_football_team|national team]]) and manager ([[:en:ACF_Fiorentina|Fiorentina]]), pneumonia.&lt;ref&gt;[https://www.iltirreno.it/toscana/2025/01/02/news/aldo-agroppi-morto-1.100640218 È morto Aldo Agroppi, l'ex calciatore e allenatore aveva 80 anni] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Kabira_Uddina_Ahmed|Kabira Uddina Ahmed]], Bangladeshi politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Bangladesh)|MP]] (1996).&lt;ref&gt;[https://www.amarsangbad.com/country/news/301475 কিশোরগঞ্জে বীর মুক্তিযোদ্ধা কবীর উদ্দিন আহমেদের ইন্তেকাল] {{in lang|bn}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Francesc_Antich|Francesc Antich]], 66, Venezuelan-born Spanish politician, [[:en:President_of_the_Government_of_the_Balearic_Islands|president of the government of the Balearic Islands]] (1999–2003, 2007–2011) and [[:en:Senate_of_Spain|senator]] (2011–2019), cancer.&lt;ref&gt;[https://lavozdeibiza.com/en/current-news/2025/01/03/francesc-antich-former-president-of-the-balearic-islands-and-a-referent-of-insular-socialism-dies/ Francesc Antich, former president of the Balearic Islands and a referent of insular socialism, dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Atmakusumah_Astraatmadja|Atmakusumah Astraatmadja]], 86, Indonesian journalist.&lt;ref&gt;[https://www.tempo.co/politik/mantan-ketua-dewan-pers-atmakusumah-astraatmadja-tutup-usia-1188942 Mantan Ketua Dewan Pers Atmakusumah Astraatmadja Tutup Usia] {{in lang|id}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Brian_Berry|Brian Berry]], 90, British-American human geographer and planner.&lt;ref&gt;[https://www.wisefuneralhome.com/obituary/brian-berry Brian Joe Lobley Berry]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Wilhelm_Brückner_(luthier)|Wilhelm Brückner]], 92, German luthier.&lt;ref&gt;[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/mitte-thueringen/erfurt/geigenbauer-wilhelm-brueckner-tot-100.html Ältester Geigenbaumeister Deutschlands Wilhelm Brückner aus Erfurt ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Gerard_Caris|Gerard Caris]], 99, Dutch sculptor and artist.&lt;ref&gt;[https://hortusleiden.nl/in-memoriam-gerard-caris In memoriam: Gerard Caris] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Lex_Clark|Lex Clark]], 81, New Zealand Olympic rower ([[:en:Rowing_at_the_1964_Summer_Olympics_–_Men's_eight|1964]]).&lt;ref&gt;[https://www.gillions.co.nz/death-notices Death notices – Clark, Alexander Grant (Lex)]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Bernie_Constantin|Bernie Constantin]], 77, Swiss songwriter and radio show host.&lt;ref&gt;[https://www.rts.ch/info/culture/2025/article/bernie-constantin-rockeur-valaisan-est-decede-a-77-ans-28743128.html Le rockeur valaisan Bernie Constantin est décédé à l'âge de 77 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Italo_de_Lorenzo|Italo de Lorenzo]], 85, Italian bobsledder.&lt;ref&gt;[https://denuk.nl/met-de-dood-van-italo-de-lorenzo-verliest-utrecht-een-moedige-gastvrije-en-wijze-ondernemer/ Met de dood van Italo de Lorenzo verliest Utrecht een moedige, gastvrije en wijze ondernemer] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Tidiane_Diakité|Tidiane Diakité]], 80, Malian-born French historian and writer.&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/rennes-35000/lhistorien-malien-et-breton-dadoption-tidiane-diakite-est-decede-a-81-ans-65af6b58-caca-11ef-ae13-2f9181d4848b L'historien malien et breton d'adoption, Tidiane Diakité, est décédé à 81 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Pedro_Luis_García_Pérez|Pedro Luis García Pérez]], 86, Spanish mathematician, physicist and academic, president of the [[:en:Royal_Spanish_Mathematical_Society|Royal Spanish Mathematical Society]] (1982–1988).&lt;ref&gt;[https://www.lagacetadesalamanca.es/salamanca/fallece-catedratico-emerito-geometria-exdecano-facultad-ciencias-20250102223421-nt.html Fallece el catedrático emérito de Geometría y exdecano de la Facultad de Ciencias Pedro Luis García Pérez] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Pieter_Hofstra|Pieter Hofstra]], 78, Dutch politician, member of the [[:en:House_of_Representatives_(Netherlands)|House of Representatives]] (1994–2006) and [[:en:Senate_(Netherlands)|Senate]] (2007–2011).&lt;ref&gt;[https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20250107/oud_senator_hofstra_vvd_overleden Oud-senator Hofstra (VVD) overleden] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:James_R._Hogg|James R. Hogg]], 90, American admiral.&lt;ref&gt;[https://www.newportri.com/obituaries/ppvp1048818 Admiral James R. Hogg, USN Ret.]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Derek_Humphry|Derek Humphry]], 94, British-American assisted suicide activist (''[[:en:Jean's_Way|Jean's Way]]'', ''[[:en:Final_Exit|Final Exit]]''), co-founder of [[:en:Final_Exit_Network|Final Exit Network]], heart failure.&lt;ref&gt;{{Citation |title=The WFRtDS joins other voices of the right to die movement to pay their respects to Derek Humphry |url=https://wfrtds.org/the-wfrtds-joins-other-voices-of-the-right-to-die-movement-to-pay-their-respects-to-derek-humphry/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250206112428/https://wfrtds.org/the-wfrtds-joins-other-voices-of-the-right-to-die-movement-to-pay-their-respects-to-derek-humphry/ }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ágnes_Keleti|Ágnes Keleti]], 103, Hungarian-Israeli artistic gymnast, Olympic champion ([[:en:Gymnastics_at_the_1952_Summer_Olympics_–_Women's_floor|1952]], [[:en:Gymnastics_at_the_1956_Summer_Olympics|1956]]), pneumonia.&lt;ref&gt;[https://hirado.hu/belfold/cikk/2025/01/02/elhunyt-keleti-agnes-otszoros-olimpiai-bajnok-tornasz-a-nemzet-sportoloja Elhunyt Keleti Ágnes ötszörös olimpiai bajnok tornász, a Nemzet Sportolója] {{in lang|hu}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Larry_Kish|Larry Kish]], 83, American ice hockey coach ([[:en:Hartford_Whalers|Hartford Whalers]]).&lt;ref&gt;[https://friars.com/news/2025/1/4/mens-ice-hockey-former-mens-hockey-all-american-larry-kish-64-passes-away.aspx Former Men's Hockey All-American Larry Kish '64 Passes Away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Karol_Krasnodębski|Karol Krasnodębski]], 95, Polish politician, [[:en:Sejm|MP]] (1989–1991).&lt;ref&gt;[https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/zmarl-karol-krasnodebski-dzialacz-tarnowskiej-solidarnosci-w-okresie-prl-mial-95-lat/ Zmarł Karol Krasnodębski. Działacz tarnowskiej Solidarności w okresie PRL miał 95 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Seymour_P._Lachman|Seymour P. Lachman]], 91, American political historian and politician, member of the [[:en:New_York_State_Senate|New York State Senate]] (1996–2004).&lt;ref&gt;[https://wagner.edu/newsroom/former-wagner-teacher-author-lachman-dies-91/ Former Wagner teacher, author Lachman dies at 91]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Werner_Leimgruber|Werner Leimgruber]], 90, Swiss footballer ([[:en:FC_Zürich|Zürich]], [[:en:Switzerland_national_football_team|national team]]).&lt;ref&gt;[https://www.rtn.ch/rtn/Sports/Football/Carnet-noir-Werner-Leimgruber-est-decede-a-90-ans.html Carnet noir: Werner Leimgruber est décédé à 90 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ralph_Mann|Ralph Mann]], 75, American [[:en:National_Track_and_Field_Hall_of_Fame|Hall of Fame]] sprinter and hurdler, Olympic silver medalist ([[:en:Athletics_at_the_1972_Summer_Olympics_–_Men's_400_metres_hurdles|1972]]).&lt;ref&gt;[https://www.usatf.org/news/2025/usatf-mourns-passing-of-hall-of-famer-ralph-mann USATF Mourns Passing Of Hall Of Famer Ralph Mann]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Roger_Mantovani|Roger Mantovani]], 59, Italian radio presenter and voice actor.&lt;ref&gt;[https://www.ilmessaggero.it/persone/roger_mantovani_morto_malattia_chi_era_ultime_notizie-8572016.html Roger Mantovani morto a 59 anni a Palma de Maiorca, mistero sulle cause: chi era il conduttore, voce cult di radio e tv] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Joyce_McRoberts|Joyce McRoberts]], 83, American politician, member of the [[:en:Idaho_Senate|Idaho Senate]] (1992–1995).&lt;ref&gt;[https://www.brundagefuneralhome.com/obituaries/belva-mcroberts Belva Joyce McRoberts]&lt;/ref&gt;
* [[:en:S._Jayachandran_Nair|S. Jayachandran Nair]], 85, Indian journalist, founder of ''[[:en:Samakalika_Malayalam_Vaarika|Samakalika Malayalam Vaarika]]''.&lt;ref&gt;[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/02/samakalika-malayalam-founder-s-jayachandran-nair-passed-away.html Samakalika Malayalam founder-editor S Jayachandran Nair passes away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Russ_North|Russ North]], 59, English heavy metal singer ([[:en:Cloven_Hoof_(band)|Cloven Hoof]]).&lt;ref&gt;[https://metalinvader.net/en/cloven-hoofs-emblematic-singer-russ-north-has-passed-away/ Cloven Hoof’s emblematic singer Russ North has passed away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Cristóbal_Ortega|Cristóbal Ortega]], 68, Mexican footballer ([[:en:Club_América|América]], [[:en:Mexico_national_football_team|national team]]), cancer.&lt;ref&gt;[https://www.footboom1.com/en/news/football/2249688-cristobal-ortega-passes-away-one-of-america-s-greatest-icons Cristóbal Ortega Passes Away, One of America's Greatest Icons]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Pádraig_Ó_Snodaigh|Pádraig Ó Snodaigh]], 89, Irish activist and writer.&lt;ref&gt;[https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0102/1488873-padraig-o-snodaigh-tar-eis-bhais/ An scríbhneoir agus an foilsitheoir Gaeilge Pádraig Ó Snodaigh tar éis bháis] {{in lang|ga}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Derek_Parker|Derek Parker]], 92, British writer and broadcaster.&lt;ref&gt;[https://www.2mbsfinemusicsydney.com/valederekparker/ Vale Derek Parker, 1932–2025]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Noreen_Riols|Noreen Riols]], 98, British novelist and [[:en:Special_Operations_Executive|SOE]] agent during World War II.&lt;ref&gt;[https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2025/01/05/noreen-riols-soe-second-world-war-france-obituary/ Noreen Riols, SOE operative who trained prospective agents for secret service behind enemy lines] {{paywall}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Arun_Roy|Arun Roy]], 56, Bangladeshi film director.&lt;ref&gt;[https://www.thehindu.com/entertainment/movies/bengali-film-director-arun-roy-dies-at-age-56/article69053589.ece Bengali film director Arun Roy dies at age 56]]&lt;/ref&gt;
* [[:en:J._R._P._Suriyapperuma|J. R. P. Suriyapperuma]], 96, Sri Lankan politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Sri_Lanka)|MP]] (2010–2015).&lt;ref&gt;[https://www.newswire.lk/2025/01/02/j-r-p-suriyapperuma-passed-away/ J. R. P. Suriyapperuma passed away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ferdi_Tayfur|Ferdi Tayfur]], 79, Turkish singer and actor.&lt;ref&gt;[https://www.turkiyetoday.com/culture/legendary-turkish-singer-and-actor-ferdi-tayfur-passes-away-at-79-100423/ Legendary Turkish singer and actor Ferdi Tayfur passes away at 79]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ján_Zachara|Ján Zachara]], 96, Slovak boxer, Olympic champion ([[:en:Boxing_at_the_1952_Summer_Olympics_–_Featherweight|1952]]).&lt;ref&gt;[https://tvnoviny.sk/sport/clanok/944070-zomrel-najstarsi-slovensky-olympijsky-vitaz-jan-zachara-96 Zomrel najstarší slovenský olympijský víťaz Ján Zachara (†96)] {{in lang|sk}}&lt;/ref&gt;

=== 1 ===

* [[:en:Viktor_Alksnis|Viktor Alksnis]], 74, Russian politician, mayor of [[:en:Tuchkovo|Tuchkovo]] (2013–2015), [[:en:State_Duma|MP]] (2000–2007), and [[:en:Congress_of_People's_Deputies_of_the_Soviet_Union|deputy of the Soviet Union]] (1989–1991).&lt;ref&gt;[https://vz.ru/news/2025/1/1/1306688.html Умер Виктор Алкснис] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Geoffrey_Bell|Geoffrey Bell]], 85, English economist and banker.&lt;ref&gt;[https://announcements.telegraph.co.uk/marketplace/advert/bell-notices_60616 Bell]&lt;/ref&gt;
* [[:en:William_Carter_(photographer)|William Carter]], 90, American photographer.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/sfgate/name/william-carter-obituary?id=57234019 William Carter]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Leo_Dan|Leo Dan]], 82, Argentine singer, composer and actor (''[[:en:Story_of_a_Poor_Young_Man_(1968_film)|Story of a Poor Young Man]]'', ''[[:en:Cómo_te_extraño|Cómo te extraño]]'').&lt;ref&gt;[https://caracol.com.co/2025/01/01/fallecio-leo-dan-cantante-y-compositor-argentino-a-sus-82-anos/ Luto en la música: Falleció Leo Dan, cantante y compositor argentino, a sus 82 años] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Jean-Michel_Defaye|Jean-Michel Defaye]], 92, French composer and pianist.&lt;ref&gt;[https://www.lefigaro.fr/musique/le-compositeur-francais-jean-michel-defaye-arrangeur-de-leo-ferre-est-mort-a-l-age-de-92-ans-20250102 Le compositeur français Jean-Michel Defaye, arrangeur de Léo Ferré, est mort à l’âge de 92 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Roswitha_Erlenwein|Roswitha Erlenwein]], 94, German politician, member of the [[:en:Bürgerschaft_of_Bremen|Bürgerschaft of Bremen]] (1983–1995).&lt;ref&gt;[https://trauer.weser-kurier.de/traueranzeigen-suche/roswitha-erlenwein Roswitha Erlenwein] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Joan_Guinovart|Joan Guinovart]], 77, Spanish biochemist.&lt;ref&gt;[https://www.lavanguardia.com/mediterranean/20250101/10250580/scientist-joan-guinovart-founder-irb-barcelona-passes-away-spain-health-biochemistry-institute-barcelona.html Spanish scientist Joan Guinovart, founder of IRB Barcelona, dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Pradeep_Hemsingh_Jadhav|Pradeep Hemsingh Jadhav]], 70, Indian politician, [[:en:Maharashtra_Legislative_Assembly|MLA]] (2004–2019).&lt;ref&gt;[https://www.loksatta.com/maharashtra/former-kinwat-mahur-mla-and-ncp-leader-pradeep-naik-died-of-cardiac-arrest-in-hyderabad-sud-02-4802496/ माजी आमदार प्रदीप नाईक यांचे निधन, दहेली तांडा येथे गुरुवारी अंत्यसंस्कार] {{in lang|mr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Kaak_(cartoonist)|Kaak]], 84, Indian cartoonist (''[[:en:Jansatta|Jansatta]]'', ''[[:en:Navbharat_Times|Navbharat Times]]'', ''[[:en:Dainik_Jagran|Dainik Jagran]]''), heart attack.&lt;ref&gt;[https://indianexpress.com/article/cities/delhi/cartoonist-harish-chandra-shukla-dies-of-heart-attack-9754900/ Renowned cartoonist Harish Chandra Shukla dies of heart attack]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Vladimir_Kosykh|Vladimir Kosykh]], 74, Russian politician, [[:en:State_Duma|MP]] (1993–1995).&lt;ref&gt;[https://v102.ru/news/138318.html Депутат первого созыва Госдумы РФ Владимир Косых скончался в Волгограде] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Elke_Leonhard|Elke Leonhard]], 75, German politician, [[:en:Bundestag|MP]] (1990–2005).&lt;ref&gt;[https://www.volksfreund.de/region/rheinland-pfalz/ehemalige-spd-parlamentarierin-elke-leonhard-ist-tot_aid-122953033 Ehemalige Parlamentarierin Elke Leonhard ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:David_Lodge_(author)|David Lodge]], 89, British author (''[[:en:Changing_Places|Changing Places]]'', ''[[:en:Small_World:_An_Academic_Romance|Small World: An Academic Romance]]'', ''[[:en:The_Picturegoers|The Picturegoers]]'').&lt;ref&gt;[https://www.penguin.co.uk/articles/2025/01/david-lodge-obituary David Lodge, 1935–2025]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Michael_Loewe|Michael Loewe]], 102, British historian, [[:en:Sinology|Sinologist]] and writer.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Dr Michael Loewe (1922-2025) |url=https://www.ames.cam.ac.uk/news/dr-michael-loewe-1922-2025 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116140831/https://www.ames.cam.ac.uk/news/dr-michael-loewe-1922-2025 }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:K._S._Manilal|K. S. Manilal]], 86, Indian botany scholar and taxonomist.&lt;ref&gt;[https://www.telegraphindia.com/india/renowned-botanist-and-padmashree-awardee-k-s-manilal-passes-away-at-86-in-kerala/cid/2074690 Renowned Botanist and Padmashree awardee K S Manilal passes away at 86 in Kerala]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Rosita_Missoni|Rosita Missoni]], 93, Italian knitwear designer, co-founder of [[:en:Missoni|Missoni]].&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/fashion/2025/jan/02/rosita-missoni-italian-fashion-designer-dies-aged-93 Italian fashion designer and ‘colour genius’ Rosita Missoni dies aged 93]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Henry_P._Monaghan|Henry P. Monaghan]], 90, American legal scholar.&lt;ref&gt;[https://www.law.columbia.edu/faculty/henry-p-monaghan Henry Paul Monaghan]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Joseph_Monninger|Joseph Monninger]], 71, American novelist (''[[:en:The_Letters_(novel)|The Letters]]''), lung cancer.&lt;ref&gt;[https://www.kirkusreviews.com/news-and-features/articles/author-joseph-monninger-dies-at-71/ Author Joseph Monninger Dies at 71]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Chad_Morgan|Chad Morgan]], 91, Australian country singer and guitarist (''[[:en:The_Sheik_of_Scrubby_Creek|The Sheik of Scrubby Creek]]'').&lt;ref&gt;[https://countrytown.com/news/aussie-music-legend-chad-morgan-passes-away/kzMph4aJiIs/02-01-25 Country Music Legend Chad Morgan Passes Away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:JuJu_Mucciaccio|JuJu Mucciaccio]], 86, American recreation director.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/bostonglobe/name/anthony-mucciaccio-obituary?id=57177010 Anthony Payl &quot;JuJu&quot; Mucciaccio]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Viktor_Nastashevskyi|Viktor Nastashevskyi]], 67, Ukrainian footballer ([[:en:FC_Dynamo_Kyiv|Dynamo Kyiv]], [[:en:FC_CSKA_Kyiv|CSKA Kyiv]], [[:en:FC_Kryvbas_Kryvyi_Rih_(1959–2013)|Kryvbas Kryvyi Rih]]).&lt;ref&gt;[https://www.footboom1.com/ukrainian/high/1735741430-ne-stalo-viktora-nastashevskoho.html Не стало Виктора Насташевского...] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Noh_Haeng-seok|Noh Haeng-seok]], 36, South Korean footballer ([[:en:Gwangju_FC|Gwangju]], [[:en:Daegu_FC|Daegu]], [[:en:Busan_IPark|Busan IPark]]).&lt;ref&gt;[https://www.jnilbo.com/75817567489 노행석(전 광주FC 선수)씨 본인상] {{in lang|ko}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Gilbert_Normand|Gilbert Normand]], 81, Canadian politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Canada)|MP]] (1997–2004).&lt;ref&gt;[https://cimtchau.ca/nouvelles/lancien-depute-federal-gilbert-normand-seteint/ L’ancien député fédéral, Gilbert Normand, s’éteint] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Sally_Oppenheim-Barnes|Sally Oppenheim-Barnes, Baroness Oppenheim-Barnes]], 96, British politician, [[:en:Department_of_Trade_and_Industry_(United_Kingdom)|minister of state for consumer affairs]] (1979–1982), [[:en:House_of_Commons_of_the_United_Kingdom|MP]] (1970–1987), and member of the [[:en:House_of_Lords|House of Lords]] (1989–2019).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former Gloucester MP dies |url=https://gloucesternewscentre.co.uk/former-gloucester-mp-dies/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102123714/https://gloucesternewscentre.co.uk/former-gloucester-mp-dies/ }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:John_B._O'Reilly_Jr.|John B. O'Reilly Jr.]], 76, American politician, mayor of [[:en:Dearborn,_Michigan|Dearborn, Michigan]] (2007–2022).&lt;ref&gt;[https://www.fox2detroit.com/news/former-longtime-dearborn-mayor-john-jack-oreilly-jr-has-died-says-family Former longtime Dearborn Mayor John 'Jack' O'Reilly Jr. has died, says family]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Nora_Orlandi|Nora Orlandi]], 91, Italian musician and film composer (''[[:en:The_Strange_Vice_of_Mrs._Wardh|The Strange Vice of Mrs. Wardh]]'', ''[[:en:Johnny_Yuma_(film)|Johnny Yuma]]'', ''[[:en:Clint_the_Stranger|Clint the Stranger]]'').&lt;ref&gt;[https://www.spettakolo.it/2025/01/01/addio-a-nora-orlandi-aveva-91-anni/ Addio a Nora Orlandi, aveva 91 anni] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Wayne_Osmond|Wayne Osmond]], 73, American singer ([[:en:The_Osmonds|The Osmonds]]) and songwriter (&quot;[[:en:Crazy_Horses|Crazy Horses]]&quot;, &quot;[[:en:Let_Me_In_(The_Osmonds_song)|Let Me In]]&quot;), stroke.&lt;ref&gt;[https://kslnewsradio.com/2168326/wayne-osmond-dies-at-73-years-old/ Wayne Osmond dies at 73]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Vittorio_Pomilio|Vittorio Pomilio]], 91, Italian basketball player ([[:en:Stella_Azzurra_Roma|Stella Azzurra Roma]], [[:en:Italy_men's_national_basketball_team|national team]]).&lt;ref&gt;[https://www.rainews.it/tgr/abruzzo/articoli/2025/01/addio-a-vittorio-pomilio-francavilla-al-mare-chieti-abruzzo-basket-91f4a972-34e3-4854-b708-ea04ae0c6e4c.html Addio a Vittorio Pomilio] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Igor_Poznič|Igor Poznič]], 57, Slovenian footballer ([[:en:NK_Maribor|NK Maribor]], [[:en:NK_Mura|Mura]], [[:en:Slovenia_national_football_team|national team]]).&lt;ref&gt;[https://siol.net/sportal/nogomet/igor-poznic-1967-2025-651878 Slovenski nogomet žaluje, umrl legendarni napadalec Maribora Igor Poznič] {{in lang|sl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ripken_(dog)|Ripken]], 8, American retrieval dog ([[:en:Durham_Bulls|Durham Bulls]]).&lt;ref&gt;[https://www.wral.com/news/local/ripken-bat-dog-death/ Ripken, beloved dog to NC State and Durham Bulls fans, dies on New Year's Day]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Louis_Schittly|Louis Schittly]], 86, French physician and humanitarian ([[:en:Médecins_Sans_Frontières|Médecins Sans Frontières]]).&lt;ref&gt;[https://www.lalsace.fr/culture-loisirs/2025/01/02/louis-schittly-medecin-paysan-sundgauvien-prix-nobel-de-la-paix-1999 Louis Schittly, « médecin-paysan » sundgauvien, cofondateur de médecin sans frontières, est décédé] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Maria_Grazia_Sestero|Maria Grazia Sestero]], 82, Italian politician, [[:en:Chamber_of_Deputies_(Italy)|deputy]] (1992–1994).&lt;ref&gt;[https://www.lastampa.it/torino/2025/01/01/news/morta_maria_grazia_sestero-14914789/ Addio a Maria Grazia Sestero, l'ex deputata e assessora comunista innamorata della politica e della scuola] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Zdzisław_Skupień|Zdzisław Skupień]], 86, Polish mathematician.&lt;ref&gt;[https://www.afterall.com/obituaries/d-18930839/zdzisaw-skupie/january-2025 Zdzisław Skupień] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Tom_Wyatt|Tom Wyatt]], 78, Australian horticulturalist.&lt;ref&gt;[https://www.tuckersfunerals.com.au/event/wyatt-thomas-allen/ Wyatt, Thomas Allen]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>97hngnej7pc8yezfmew3dxqs64lx5wx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එක්සත් ජනපදයේ රජය සහ දේශපාලනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179573</id>
    <revision>
      <id>788690</id>
      <parentid>736843</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T00:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57445" sha1="7f9tw8b3n576clf8anzw4iszzr4z3pj" xml:space="preserve">
[[ගොනුව:US_Capitol_west_side.JPG|thumb|ව්‍යවස්ථාදායක රජයේ ආසනය වන එක්සත් ජනපද කැපිටල් ගොඩනැගිල්ල, එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසයේ මණ්ඩල දෙකටම නිවහන වේ: සෙනෙට් සභාව (ගොඩනැගිල්ලෙහි වම් පැත්තේ) සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය (දකුණු පැත්තේ).]]
[[ගොනුව:White_House_lawn_(long_tightly_cropped).jpg|thumb|ධවල මන්දිරය, එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයාගේ නිවස සහ සේවා ස්ථානය සහ ජනාධිපති කාර්ය මණ්ඩලයේ කාර්යාල]]
[[ගොනුව:Panorama_of_United_States_Supreme_Court_Building_at_Dusk.jpg|thumb|ජාතියේ ඉහළම අධිකරණය පිහිටා ඇති ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ ගොඩනැගිල්ල]]
එක්සත් ජනපදය යනු ප්‍රාන්ත 50 කින් සහ වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි වෙනම ෆෙඩරල් අගනුවර දිස්ත්‍රික්කයකින් සමන්විත ෆෙඩරල් ජනරජයකි. එය සංස්ථාපිත නොවූ භූමි ප්‍රදේශ පහක් සහ ජනාවාස නොවූ දූපත් දේපළ කිහිපයක් කෙරෙහි ස්වෛරීභාවය තහවුරු කරයි.&lt;ref name=&quot;HRI-2012&quot; /&gt;{{sfn|Onuf|2010|p=xvii}} එක්සත් ජනපදය ලෝකයේ පැරණිතම ඉතිරිව ඇති සම්මේලනය වන අතර,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Desjardins |first=Jeff |date=August 8, 2019 |title=Mapped: The world's oldest democracies |url=https://www.weforum.org/agenda/2019/08/countries-are-the-worlds-oldest-democracies/ |access-date=June 25, 2024 |website=[[World Economic Forum]]}}&lt;/ref&gt; එහි ජාතික ආණ්ඩු ක්‍රමය, යටත් විජිතකරණයෙන් පසු ලොව පුරා බොහෝ අලුතින් ස්වාධීන රාජ්‍යයන් විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ අර්ධ වශයෙන් සම්මත කර ගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Ryan|first1=David|editor-first1=David|editor-first2=Victor|editor-last1=Ryan|editor-last2=Pungong|title=The United States and Decolonization|year=2000|publisher=Springer|doi=10.1057/9780333977958|hdl=1887/72726|isbn=978-1-349-40644-9|url=https://link.springer.com/book/10.1057/9780333977958}}&lt;/ref&gt; එය &quot;නීතියෙන් ආරක්ෂා කර ඇති සුළුතර අයිතිවාසිකම් මගින් බහුතර පාලනය මෘදු කරන&quot; ලිබරල් නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකි.&lt;ref name=&quot;Scheb&quot;&gt;Scheb, John M.; Scheb, John M. II (2002). ''An Introduction to the American Legal System''. Florence, Kentucky: Delmar, p. 6. {{ISBN|978-0-7668-2759-2}}.&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව රටේ උත්තරීතර නීති ලේඛනය ලෙස සේවය කරයි.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Burnham|first=William|title=Introduction to the Law and Legal System of the United States|edition=4th|date=2006|publisher=Thomson West|location=St. Paul, Minnesota|page=41|isbn=978-0-314-06661-9|url=https://archive.org/details/introductiontola0000burn}}&lt;/ref&gt;

=== ජාතික රජය ===
ශාඛා තුනකින් සමන්විත වන අතර, සියල්ලම වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි මූලස්ථානය කර ඇති අතර, ෆෙඩරල් රජය එක්සත් ජනපදයේ ජාතික රජය වේ. එය ශක්තිමත් චෙක්පත් සහ තුලන පද්ධතියකින් නියාමනය කරනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Killian, Johnny H. Ed |title=Constitution of the United States |url=https://www.senate.gov/civics/constitution_item/constitution.htm |access-date=February 11, 2012 |publisher=The Office of the Secretary of the Senate}}&lt;/ref&gt;

* සෙනෙට් සභාව සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයෙන් සැදුම්ලත් ද්වි මණ්ඩල ව්‍යවස්ථාදායකයක් වන එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසය, ෆෙඩරල් නීති සම්පාදනය කරයි, යුද්ධ ප්‍රකාශ කරයි, ගිවිසුම් අනුමත කරයි, මුදල් පසුම්බියේ බලය ඇත,&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Legislative Branch |url=https://usa.usembassy.de/government-legislative.htm |access-date=August 20, 2012 |publisher=United States Diplomatic Mission to Germany}}&lt;/ref&gt; සහ දෝෂාභියෝග බලය ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Process for impeachment |url=https://library.thinkquest.org/25673/process.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408102119/https://library.thinkquest.org/25673/process.htm |archive-date=April 8, 2013 |access-date=August 20, 2012 |publisher=ThinkQuest}}&lt;/ref&gt; සෙනෙට් සභාවට වසර හයක කාලයක් සඳහා තේරී පත් වූ සාමාජිකයින් 100 ක් (එක් එක් ප්‍රාන්තයෙන් 2 ක්) ඇත. නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට වසර දෙකක කාලයක් සඳහා තේරී පත් වූ සාමාජිකයින් 435 ක් ඇත; සියලුම නියෝජිතයින් සමාන ජනගහනයක් සහිත එක් කොංග්‍රස් දිස්ත්‍රික්කයකට සේවය කරයි. කොංග්‍රස් දිස්ත්‍රික්ක සෑම ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාදායකය විසින්ම ඇද ගනු ලබන අතර ප්‍රාන්තය තුළ යාබදව පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Senate and the House of Representatives: lesson overview (article) |url=https://www.khanacademy.org/humanities/us-government-and-civics/us-gov-interactions-among-branches/us-gov-congress-the-senate-and-the-house-of-representatives/a/lesson-summary-the-senate-and-the-house-of-representatives |website=Khan Academy |language=en}}&lt;/ref&gt; කොංග්‍රසය කමිටු එකතුවක් ද සංවිධානය කරයි, ඒ සෑම එකක්ම නිශ්චිත කාර්යයක් හෝ රාජකාරියක් හසුරුවයි. කොංග්‍රසයේ ප්‍රමුඛතම ව්‍යවස්ථාදායක නොවන කාර්යයන්ගෙන් එකක් වන්නේ විධායක ශාඛාව විමර්ශනය කිරීමට සහ අධීක්ෂණය කිරීමට ඇති බලයයි.&lt;ref name=&quot;tws2010Sep11t11&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/16/AR2007031601989.html|title=Congress's Oversight Offensive|author=Broder|first=David S.|date=March 18, 2007|newspaper=The Washington Post|access-date=September 11, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110501115602/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/16/AR2007031601989.html|archive-date=May 1, 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කොංග්‍රස් අධීක්ෂණය සාමාන්‍යයෙන් කමිටු වෙත පවරා ඇති අතර කොංග්‍රසයේ උපසිරැසි බලය මගින් පහසුකම් සපයයි.&lt;ref name=&quot;tws2010Sep11t13&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/idUSN2518728220070425|title=House committee subpoenas Rice on Iraq|author=Ferraro|first=Thomas|date=April 25, 2007|work=Reuters|access-date=September 11, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114214442/https://www.reuters.com/article/idUSN2518728220070425|archive-date=January 14, 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා, හමුදාවේ ප්‍රධාන අණදෙන නිලධාරියා, ෆෙඩරල් රජයේ ප්‍රධාන විධායකයා වන අතර, එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසයෙන් ව්‍යවස්ථාදායක පනත් කෙටුම්පත් නීතියක් බවට පත්වීමට පෙර ඒවා නිෂේධ කිරීමේ හැකියාව ඇත. කෙසේ වෙතත්, ජනාධිපති නිෂේධ බලය කොංග්‍රසයේ සභා දෙකෙහිම තුනෙන් දෙකක සුපිරි බහුතර ඡන්දයකින් අභිබවා යා හැකිය. ජනාධිපතිවරයා විසින් කැබිනට් මණ්ඩලයේ සාමාජිකයින් පත් කරනු ලබන අතර, සෙනෙට් සභාවේ අනුමැතියට යටත්ව, සහ ෆෙඩරල් නීති පරිපාලනය කරන සහ ක්‍රියාත්මක කරන අනෙකුත් නිලධාරීන් ඔවුන්ගේ අදාළ ආයතන හරහා නම් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Executive Branch |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/our-government/the-executive-branch/ |access-date=February 11, 2017 |website=The White House}}&lt;/ref&gt; ෆෙඩරල් අපරාධ සඳහා සමාව දීමේ බලය ද ජනාධිපතිවරයාට ඇති අතර සමාව නිකුත් කළ හැකිය. අවසාන වශයෙන්, ප්‍රතිපත්ති ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක අධිකරණ සමාලෝචනයට යටත්ව පුළුල් &quot;විධායක නියෝග&quot; නිකුත් කිරීමට ජනාධිපතිවරයාට අයිතියක් ඇත. උප ජනාධිපති අපේක්ෂකයෙකු සමඟ ජනාධිපතිවරණ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය. අපේක්ෂකයින් දෙදෙනාම ජනාධිපතිවරණ මැතිවරණයකදී එකට තේරී පත් වේ, නැතහොත් එකට පරාජය වේ. ඇමරිකානු දේශපාලනයේ අනෙකුත් ඡන්ද මෙන් නොව, මෙය තාක්ෂණිකව වක්‍ර මැතිවරණයක් වන අතර, ජයග්‍රාහකයා එක්සත් ජනපද මැතිවරණ විද්‍යාලය විසින් තීරණය කරනු ලැබේ. එහිදී, නිල වශයෙන් ඡන්ද ප්‍රකාශ කරනු ලබන්නේ ඔවුන්ගේ ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් තෝරාගත් තනි ඡන්දදායකයින් විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Interpretation: Article II, Section 1, Clauses 2 and 3 {{!}} Constitution Center |url=https://constitutioncenter.org/the-constitution/articles/article-ii/clauses/350 |website=National Constitution Center – constitutioncenter.org |language=en}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, ප්‍රායෝගිකව, ප්‍රාන්ත 50 න් සෑම එකක්ම තම ප්‍රාන්තයේ ජනප්‍රිය ඡන්දයේ ජයග්‍රාහකයා තහවුරු කිරීමට අවශ්‍ය ජනාධිපති ඡන්දදායකයින් කණ්ඩායමක් තෝරා ගනී. සෑම ප්‍රාන්තයකටම ඡන්දදායකයින් දෙදෙනෙකු සහ එක් එක් කොංග්‍රස් දිස්ත්‍රික්කය සඳහා එක් අතිරේක ඡන්දදායකයෙකු වෙන් කරනු ලබන අතර, එය ඇත්ත වශයෙන්ම රාජ්‍යය කොංග්‍රසයට යවන තේරී පත් වූ නිලධාරීන් සංඛ්‍යාවට සමාන වේ. නියෝජිතයින් හෝ සෙනෙට් සභිකයින් නොමැති කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කයට මැතිවරණ ඡන්ද තුනක් වෙන් කරනු ලැබේ. ජනාධිපතිවරයා සහ උප ජනාධිපතිවරයා යන දෙදෙනාම වසර හතරක කාලයක් සේවය කරන අතර, ජනාධිපතිවරයා නැවත තේරී පත් විය හැක්කේ එක් වරක් පමණි, අතිරේක වසර හතරක කාලයක් සඳහා.{{efn|එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව, 1960 ජුනි 16 වන දින එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසය විසින් යෝජනා කරන ලද සහ 1961 මාර්තු 29 වන දින ජනපද විසින් අනුමත කරන ලද විසිතුන්වන සංශෝධනය.}}
* සෙනෙට් අනුමැතිය ඇතිව ජනාධිපතිවරයා විසින් ජීවිතාන්තය දක්වා විනිසුරුවන් පත් කරනු ලබන එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් අධිකරණය, ප්‍රධාන වශයෙන් එක්සත් ජනපද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය, එක්සත් ජනපද අභියාචනාධිකරණ සහ එක්සත් ජනපද දිස්ත්‍රික් අධිකරණ වලින් සමන්විත වේ. එක්සත් ජනපද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය නීති අර්ථකථනය කරන අතර ඔවුන් ව්‍යවස්ථා විරෝධී යැයි සලකන ඒවා අවලංගු කරයි.&lt;ref name=&quot;FedJud&quot;&gt;{{multiref2|{{cite book |first1=Kermit L. |last1=Hall |first2=Kevin T. |last2=McGuire |title=Institutions of American Democracy: The Judicial Branch |url=https://books.google.com/books?id=6rWCaMAdUzgC |year=2005 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-988374-5}}|{{cite book |author=U.S. Citizenship and Immigration Services |title=Learn about the United States: Quick Civics Lessons for the Naturalization Test |url=https://books.google.com/books?id=8X1CzvBXHksC&amp;pg=PA4 |date=2013 |publisher=Government Printing Office |isbn=978-0-16-091708-0 |page=4}}|{{cite book |first=Bryon |last=Giddens-White |title=The Supreme Court and the Judicial Branch |url=https://books.google.com/books?id=mbZw3bJsWtUC |year=2005 |publisher=Heinemann Library |isbn=978-1-4034-6608-2}}|{{cite book |first=Charles L. |last=Zelden |title=The Judicial Branch of Federal Government: People, Process, and Politics |url=https://archive.org/details/judicialbranchof0000zeld |url-access=registration |year=2007 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-85109-702-9 |access-date=October 25, 2015}}|{{cite web |url=https://www.uscourts.gov/FederalCourts.aspx |title=Federal Courts |author=&lt;!-- Staff writer(s); no by-line. --&gt; |publisher=United States Courts |access-date=October 19, 2014}}
}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදයේ අගවිනිසුරුවරයාගේ නායකත්වයෙන් යුත් සාමාජිකයින් නව දෙනෙකු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ඇත. පුරප්පාඩුවක් ඇති වූ විට වාඩි වී සිටින ජනාධිපතිවරයා විසින් සාමාජිකයින් පත් කරනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://archives.cnn.com/2000/LAW/07/columns/cossack.scotus.07.12/|title=Beyond politics: Why Supreme Court justices are appointed for life|last=Cossack|first=Roger|date=July 13, 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712085825/https://archives.cnn.com/2000/LAW/07/columns/cossack.scotus.07.12|archive-date=July 12, 2012|publisher=CNN}}&lt;/ref&gt; ෆෙඩරල් අධිකරණවල පළමු මට්ටම වන්නේ ෆෙඩරල් ප්‍රඥප්ති, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව හෝ ගිවිසුම් වැනි &quot;මුල් අධිකරණ බලය&quot; යටතේ ඇති ඕනෑම නඩුවක් සඳහා ෆෙඩරල් දිස්ත්‍රික් අධිකරණයයි. ෆෙඩරල් අභියාචනා අධිකරණ සඳහා රට විවිධ කලාපවලට බෙදන ෆෙඩරල් පරිපථ දොළහක් ඇත. ෆෙඩරල් දිස්ත්‍රික් අධිකරණයක් නඩුවක් තීරණය කළ පසු, එය එක්සත් ජනපද අභියාචනාධිකරණයකට අභියාචනා කළ හැකිය. පද්ධතියේ ඊළඟ සහ ඉහළම අධිකරණය වන්නේ එක්සත් ජනපදයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි.&lt;ref name=&quot;FedJud&quot; /&gt;

විධායකය ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයේ කොටසක් වන පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයට වෙනස්ව, ශාඛා තුනකින් යුත් ක්‍රමය ජනාධිපති ක්‍රමය ලෙස හැඳින්වේ. ලොව පුරා බොහෝ රටවල් 1789 එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මෙම අංගය අනුකරණය කළහ, විශේෂයෙන් ඇමරිකාවේ.&lt;ref name=&quot;Sundquist&quot;&gt;{{Cite book|last=Sundquist|first=James L.|title=Designs for Democratic Stability: Studies in Viable Constitutionalism|publisher=[[Routledge]]|year=1997|isbn=0765600528|editor-last=Baaklini|editor-first=Abdo I.|pages=53–72|language=en|chapter=The U.S. Presidential System as a Model for the World|editor-last2=Desfosses|editor-first2=Helen}}&lt;/ref&gt;

=== දේශපාලන පක්ෂ ===
[[ගොනුව:US_state_Legislature_and_Governor_Control.svg|thumb|2025 පෙබරවාරි වන විට පක්ෂ පාලනය අනුව එක්සත් ජනපද ප්‍රාන්ත සහ භෞමික ආණ්ඩු (ආණ්ඩුකාරවරයා සහ ව්‍යවස්ථාදායකය):{{legend|#33f|ඩිමොක්‍රටික් පාලනය}}{{legend|#f33|රිපබ්ලිකන් පාලනය}}{{legend|#161687|නව ප්‍රගතිශීලී පක්ෂයේ (පුවර්ටෝ රිකෝ) පාලනය}}{{legend|#829|බෙදීම් පාලනය}}]]
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව දේශපාලන පක්ෂ සම්බන්ධයෙන් නිහඬයි. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් 18 වන සියවසේදී ෆෙඩරල්වාදී සහ ෆෙඩරල් විරෝධී පක්ෂ සමඟ ස්වාධීනව වර්ධනය විය.&lt;ref name=&quot;Hofstadter-1969-iv&quot;&gt;{{cite book|last1=Hofstadter|first1=Richard|title=The Idea of a Party System : The Rise of Legitimate Opposition in the United States, 1780-1840|date=1969|publisher=University of California Press|page=iv|isbn=9780520013896|url=https://books.google.com/books?id=wG5rCKm8SmAC&amp;q=%E2%80%9Cdid+not+believe+in+parties+as+such,+scorned+those+that+they+were+conscious+of+as+historical+models%22|access-date=October 5, 2022}}&lt;/ref&gt; එතැන් සිට, එක්සත් ජනපදය තථ්‍ය ද්වි-පක්ෂ ක්‍රමයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වී ඇත, නමුත් එම ක්‍රමයේ පක්ෂ විවිධ කාලවලදී වෙනස් වී ඇත.&lt;ref name=&quot;Blake-2021&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/the-fix/wp/2016/04/27/why-are-there-only-two-parties-in-american-politics/|title=Why are there only two parties in American politics?|last1=Blake|first1=Aaron|date=November 25, 2021|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=May 4, 2024}}&lt;/ref&gt; ප්‍රධාන ජාතික පක්ෂ දෙක වන්නේ වර්තමානයේ ඩිමොක්‍රටික් සහ රිපබ්ලිකන් ය. පළමුවැන්න එහි දේශපාලන වේදිකාවේ සාපේක්ෂව ලිබරල් ලෙස සැලකෙන අතර දෙවැන්න සාපේක්ෂව ගතානුගතික ලෙස සැලකේ.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Levendusky|first=Matthew|author-link=Matthew Levendusky|title=The Partisan Sort: How Liberals Became Democrats and Conservatives Became Republicans|date=2009|publisher=[[University of Chicago Press]]}}&lt;/ref&gt;

=== උප අංශ ===
ඇමරිකානු ෆෙඩරල් ක්‍රමය තුළ, ස්වෛරී බලතල තේරී පත් වූ රජයේ මට්ටම් දෙකක් අතර බෙදා ඇත: ජාතික සහ රාජ්‍ය. ප්‍රාන්තවල ජනතාව ප්‍රාන්තවල පරිපාලන අංශ වන ප්‍රාදේශීය තේරී පත් වූ ආණ්ඩු මගින් ද නියෝජනය කරනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Levy |first1=Robert A. |date=October 2011 |title=Rights, Powers, Dual Sovereignty, and Federalism |url=https://www.cato.org/policy-report/september/october-2011/rights-powers-dual-sovereignty-federalism# |access-date=January 13, 2024 |website=Cato Institute}}&lt;/ref&gt; ප්‍රාන්ත ප්‍රාන්ත හෝ ප්‍රාන්ත සමාන ලෙස බෙදා ඇති අතර, තවදුරටත් මහ නගර සභා වලට බෙදා ඇත. කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කය යනු එක්සත් ජනපද අගනුවර වන වොෂින්ටන්, ඩී.සී. අඩංගු ෆෙඩරල් දිස්ත්‍රික්කයකි.&lt;ref&gt;{{usc|8|1101}}(a)(36) and {{usc|8|1101}}(a)(38) U.S. Federal Code, Immigration and Nationality Act. {{USC|8|1101a}}&lt;/ref&gt; ෆෙඩරල් දිස්ත්‍රික්කය යනු ෆෙඩරල් රජයේ පරිපාලන අංශයකි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Feldstein|first=Martin|date=March 2017|title=Why is Growth Better in the United States Than in Other Industrial Countries?|url=http://dx.doi.org/10.3386/w23221|journal=[[National Bureau of Economic Research]]|location=Cambridge, Massachusetts|doi=10.3386/w23221}}&lt;/ref&gt; ෆෙඩරල් ලෙස පිළිගත් ගෝත්‍රිකයන් ඉන්දියානු රක්ෂිත 326ක් පාලනය කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 19, 2017 |title=What is a federal Indian reservation? |url=https://www.bia.gov/faqs/what-federal-indian-reservation#:~:text=There%20are%20approximately%20326%20Indian,%2C%20communities%2C%20etc.). |access-date=August 26, 2023 |website=bia.gov |publisher=[[Bureau of Indian Affairs]]}}&lt;/ref&gt; ඒවා ගෝත්‍රික ස්වෛරීත්ව අයිතිවාසිකම් සහිත දේශීය යැපෙන ජාතීන් ලෙස සලකනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=March 8, 2017 |title=Attorney General June 1, 1995 Memorandum on Indian Sovereignty |url=https://www.justice.gov/archives/ag/attorney-general-june-1-1995-memorandum-indian-sovereignty |access-date=May 9, 2024 |website=www.justice.gov |language=en}}&lt;/ref&gt;

{{USA image map}}

=== විදේශ සබඳතා ===
[[ගොනුව:67º_Período_de_Sesiones_de_la_Asamblea_General_de_Naciones_Unidas_(8020913157).jpg|alt=see caption|thumb|එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලස්ථානය 1952 සිට මිඩ්ටවුන් මෑන්හැටන්හි නැගෙනහිර ගඟ දිගේ පිහිටා ඇත; 1945 දී, එක්සත් ජනපදය එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු විය.]]
එක්සත් ජනපදයට විදේශ සබඳතා පිළිබඳ ස්ථාපිත ව්‍යුහයක් ඇති අතර, එය ලොව දෙවන විශාලතම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බලකාය 2024 වන විට ඇත. එය එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර සාමාජිකයෙකි,&lt;ref&gt;{{cite web |title=Current Members |url=https://www.un.org/securitycouncil/content/current-members |access-date=July 15, 2022 |work=[[United Nations Security Council]]}}&lt;/ref&gt; සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලස්ථානයේ නිවහන වේ.&lt;ref&gt;{{cite journal|date=April 1948|title=United Nations Headquarters Agreement|journal=The American Journal of International Law|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=42|pages=445–447|doi=10.2307/2193692|jstor=2193692|number=2|s2cid=246008694}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදය G7,&lt;ref&gt;{{cite web |date=June 28, 2022 |title=Where is the G7 Headed? |url=https://www.cfr.org/backgrounder/where-g7-headed |work=[[Council on Foreign Relations]] |location=New York City}}&lt;/ref&gt; G20,&lt;ref&gt;{{cite web |date=July 6, 2022 |title=The United States and G20: Building a More Peaceful, Stable, and Prosperous World Together |url=https://www.state.gov/the-united-states-and-g20-building-a-more-peaceful-stable-and-prosperous-world-together/ |access-date=July 15, 2022 |work=[[United States Department of State]]}}&lt;/ref&gt; සහ OECD අන්තර් රාජ්‍ය සංවිධානවල සාමාජිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Our global reach |url=https://www.oecd.org/about/members-and-partners/ |access-date=July 15, 2022 |work=[[OECD]]}}&lt;/ref&gt; සෑම රටකම පාහේ තානාපති කාර්යාල ඇති අතර බොහෝ රටවලට රට තුළ කොන්සල් කාර්යාල (නිල නියෝජිතයන්) ඇත. ඒ හා සමානව, [[ඉරානය]],&lt;ref&gt;{{cite report|last1=Fialho|first1=Livia Pontes|last2=Wallin|first2=Matthew|title=Reaching for an Audience: U.S. Public Diplomacy Towards Iran|date=August 1, 2013|publisher=American Security Project|jstor=resrep06070}}&lt;/ref&gt; [[උතුරු කොරියාව]],&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-42351336|title=Which are the countries still talking to North Korea?|last1=Oliver|first1=Alex|date=December 19, 2017|newspaper=[[BBC News]]|access-date=July 15, 2022|last2=Graham|first2=Euan|location=London}}&lt;/ref&gt; සහ [[භූතානය]] හැර අනෙකුත් සියලුම රටවල් පාහේ එක්සත් ජනපදය සමඟ විධිමත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දූත මණ්ඩල පවත්වයි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://thediplomat.com/2014/12/the-case-for-a-stronger-bhutanese-american-relationship/|title=The Case for Stronger Bhutanese-American Ties|last=Ferraro|first=Matthew F.|date=December 22, 2014|newspaper=[[The Diplomat (magazine)|The Diplomat]]|access-date=July 15, 2022}}&lt;/ref&gt; තායිවානයට එක්සත් ජනපදය සමඟ විධිමත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා නොමැති වුවද, එය සමීප නිල නොවන සබඳතා පවත්වාගෙන යයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=September 28, 2022 |title=US will continue to strengthen 'unofficial ties' with Taiwan, says Harris |url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3194126/us-will-continue-strengthen-unofficial-ties-taiwan-vice |access-date=September 28, 2022 |website=South China Morning Post |language=en}}&lt;/ref&gt; චීන ආක්‍රමණ වැළැක්වීම සඳහා එක්සත් ජනපදය නිතිපතා තායිවානයට හමුදා උපකරණ සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.npr.org/2020/09/22/915818283/formal-ties-with-u-s-not-for-now-says-taiwan-foreign-minister|title=Formal Ties With U.S.? Not For Now, Says Taiwan Foreign Minister|last=Ruwitch|first=John|date=September 22, 2020|access-date=July 15, 2022|publisher=[[NPR]]}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදය ඕස්ට්‍රේලියාව, ඉන්දියාව සහ ජපානය සමඟ චතුරස්‍ර ආරක්ෂක සංවාදයට සම්බන්ධ වූ විට එහි භූ දේශපාලනික අවධානය ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය වෙත ද යොමු විය.&lt;ref name=&quot;kobara&quot;&gt;{{cite news|url=https://asia.nikkei.com/Politics/International-relations/Japan-will-turn-to-Quad-in-new-Cold-War-Defense-Ministry-think-tank|title=Japan will turn to Quad in 'nealsow Cold War': Defense Ministry think tank|last1=Kobara|first1=Junnosuke|date=March 27, 2021|work=Nikkei Asia|access-date=April 13, 2021|last2=Moriyasu|first2=Ken}}&lt;/ref&gt;

එක්සත් ජනපදය, [[එක්සත් රාජධානිය]]&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jLy-NKnQitIC&amp;q=uk+us+special+relationship&amp;pg=PA45|title=America's 'Special Relationships': Foreign and Domestic Aspects of the Politics of Alliance|page=45|first1=John|first2=Axel|last2=Schäfer|last1=Dumbrell|year=2009|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-0-203-87270-3|access-date=October 25, 2015}}&lt;/ref&gt; සමඟ &quot;විශේෂ සම්බන්ධතාවයක්&quot; ඇති අතර [[කැනඩාව]],&lt;ref&gt;{{cite web |author1=Ek, Carl |last2=Fergusson |first2=Ian F. |name-list-style=amp |date=September 3, 2010 |title=Canada–U.S. Relations |url=https://fas.org/sgp/crs/row/96-397.pdf |access-date=August 28, 2011 |publisher=Congressional Research Service}}&lt;/ref&gt; [[ඕස්ට්‍රේලියාව]],&lt;ref&gt;{{cite book|title=Australia: Background and U.S. Relations|author=Vaughn, Bruce|publisher=Congressional Research Service|date=August 8, 2008|oclc=70208969}}&lt;/ref&gt; [[නවසීලන්තය]],&lt;ref&gt;{{cite web |author=Vaughn, Bruce |date=May 27, 2011 |title=New Zealand: Background and Bilateral Relations with the United States |url=https://fas.org/sgp/crs/row/RL32876.pdf |access-date=August 28, 2011 |publisher=Congressional Research Service}}&lt;/ref&gt; [[පිලිපීනය]],&lt;ref&gt;{{cite web |author=Lum, Thomas |date=January 3, 2011 |title=The Republic of the Philippines and U.S. Interests |url=https://fas.org/sgp/crs/row/RL33233.pdf |access-date=August 3, 2011 |publisher=Congressional Research Service}}&lt;/ref&gt; [[ජපානය]],&lt;ref&gt;{{cite web |author=Chanlett-Avery, Emma |display-authors=etal |date=June 8, 2011 |title=Japan-U.S. Relations: Issues for Congress |url=https://fas.org/sgp/crs/row/RL33436.pdf |access-date=August 28, 2011 |publisher=Congressional Research Service}}&lt;/ref&gt; [[දකුණු කොරියාව]],&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Manyin |first1=Mark E. |last2=Chanlett-Avery |first2=Emma |last3=Nikitin |first3=Mary Beth |date=July 8, 2011 |title=U.S.–South Korea Relations: Issues for Congress |url=https://fas.org/sgp/crs/row/R41481.pdf |access-date=August 28, 2011 |publisher=Congressional Research Service}}&lt;/ref&gt; [[ඊශ්‍රායලය]],&lt;ref&gt;{{cite web |author=Zanotti, Jim |date=July 31, 2014 |title=Israel: Background and U.S. Relations |url=https://fas.org/sgp/crs/mideast/RL33476.pdf |access-date=September 12, 2014 |publisher=Congressional Research Service}}&lt;/ref&gt; සහ [[යුරෝපියානු සංගමය|යුරෝපීය සංගමයේ]] රටවල් කිහිපයක් ([[ප්‍රංශය]], [[ඉතාලිය]], [[ජර්මනිය]], [[ස්පාඤ්ඤය]] සහ [[පෝලන්තය]]) සමඟ ශක්තිමත් සබඳතා පවත්වයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=January 20, 2021 |title=U.S. Relations With Poland |url=https://www.state.gov/u-s-relations-with-poland/ |access-date=June 19, 2023 |website=State.gov}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදය මිලිටරි සහ ජාතික ආරක්ෂක ගැටළු සම්බන්ධයෙන් එහි නේටෝ සහචරයින් සමඟ සමීපව කටයුතු කරන අතර, ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය සහ එක්සත් ජනපදය-මෙක්සිකෝ-කැනඩාව නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම හරහා ඇමරිකානු රටවල් සමඟ සමීපව කටයුතු කරයි. දකුණු ඇමරිකාවේ, කොලොම්බියාව සාම්ප්‍රදායිකව එක්සත් ජනපදයේ සමීපතම මිතුරා ලෙස සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/untapped-potential-us-colombia-partnership/|title=The Untapped Potential of the US-Colombia Partnership|last1=Kimer|first1=James|date=September 26, 2019|access-date=May 30, 2020|language=en|website=Atlantic Council}}&lt;/ref&gt; නිදහස් සංගම් ගිවිසුම හරහා එක්සත් ජනපදය මයික්‍රොනීසියාව, මාෂල් දූපත් සහ පලාවු සඳහා පූර්ණ ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක අධිකාරිය සහ වගකීම ක්‍රියාත්මක කරයි.&lt;ref name=&quot;FedJud&quot; /&gt; එය ඉන්දියාව සමඟ උපායමාර්ගික සහයෝගීතාව වැඩි වැඩියෙන් පවත්වා ඇති අතර,&lt;ref&gt;{{cite web |title=INDO- PACIFIC STRATEGY OF THE UNITED STATES |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/wp-content/uploads/2022/02/U.S.-Indo-Pacific-Strategy.pdf |access-date=February 3, 2022 |publisher=White House}}&lt;/ref&gt; චීනය සමඟ එහි සබඳතා ක්‍රමයෙන් පිරිහී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite report|last=Meidan|first=Michal|title=US-China: The Great Decoupling|date=July 1, 2019|publisher=[[Oxford Institute for Energy Studies]]|jstor=resrep33982}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bala |first=Sumathi |date=March 28, 2023 |title=U.S.-China relations are going downhill with 'no trust' on either side, Stephen Roach says |url=https://www.cnbc.com/2023/03/28/us-china-ties-on-dangerous-path-with-no-trust-on-both-sides-roach-cohen.html |access-date=May 7, 2023 |publisher=CNBC |language=en}}&lt;/ref&gt; 2014 සිට, එක්සත් ජනපදය යුක්රේනයේ ප්‍රධාන සගයෙකු බවට පත්ව ඇත;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://carnegieendowment.org/research/2019/06/thirty-years-of-us-policy-toward-russia-can-the-vicious-circle-be-broken?lang=en|title=Thirty Years of U.S. Policy Toward Russia: Can the Vicious Circle Be Broken?|last1=Rumer|first1=Eugene|date=June 20, 2019|newspaper=[[Carnegie Endowment for International Peace]]|access-date=July 14, 2022|last2=Sokolsky|first2=Richard|location=Washington, D.C.}}&lt;/ref&gt; රුසියාවේ 2022 ආක්‍රමණයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් එය රටට සැලකිය යුතු මිලිටරි උපකරණ සහ අනෙකුත් සහාය ද ලබා දී ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Macias |first=Amanda |date=June 17, 2022 |title=Here's a look at the $5.6 billion in firepower the U.S. has committed to Ukraine in its fight against Russia |url=https://www.cnbc.com/2022/06/17/russia-ukraine-war-summary-of-weapons-us-has-given-to-ukraine.html |access-date=September 28, 2022 |publisher=CNBC |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== හමුදා ===
[[ගොනුව:Aerial_view_of_the_Pentagon,_Arlington,_VA_(38285035892).jpg|thumb|වර්ජිනියාවේ ආර්ලින්ටන් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි එක්සත් ජනපද ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ මූලස්ථානය වන පෙන්ටගනය, වර්ග අඩි මිලියන 6.5 (වර්ග මීටර 600,000) කට වඩා වැඩි ඉඩක් සහිත ලොව විශාලතම කාර්යාල ගොඩනැගිලිවලින් එකකි.]]
ජනාධිපතිවරයා එක්සත් ජනපද සන්නද්ධ හමුදාවන්හි අණ දෙන නිලධාරියා වන අතර එහි නායකයින්, ආරක්ෂක ලේකම් සහ ඒකාබද්ධ මාණ්ඩලික ප්‍රධානීන් පත් කරයි. වොෂින්ටන්, ඩී.සී. අසල පෙන්ටගනයේ මූලස්ථානය පිහිටා ඇති ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව, එක්සත් ජනපද හමුදාව, මැරීන් බළකාය, නාවික හමුදාව, ගුවන් හමුදාව සහ අභ්‍යවකාශ හමුදාවෙන් සමන්විත සේවා ශාඛා හයෙන් පහක් පරිපාලනය කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Our Forces |url=https://www.defense.gov/about/our-forces |access-date=July 12, 2024 |publisher=[[United States Department of Defense]]}}&lt;/ref&gt; වෙරළාරක්ෂක බලකාය සාම කාලය තුළ ස්වදේශ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පරිපාලනය කරනු ලබන අතර යුධ සමයේදී නාවික හමුදාවට මාරු කළ හැකිය.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lindsay |first=James M. |date=August 4, 2021 |title=Happy 231st Birthday to the United States Coast Guard! |url=https://www.cfr.org/blog/happy-231st-birthday-united-states-coast-guard |access-date=July 16, 2022 |publisher=[[Council on Foreign Relations]] |location=New York City |quote=During peacetime it is part of the Department of Homeland Security. During wartime, or when the president or Congress so direct, it becomes part of the Department of Defense and is included in the Department of the Navy.}}&lt;/ref&gt;

2023 දී එක්සත් ජනපදය සිය හමුදාව සඳහා ඩොලර් බිලියන 916 ක් වියදම් කළ අතර එය ඕනෑම රටක විශාලතම මුදල වන අතර එය ගෝලීය මිලිටරි වියදම්වලින් 37% ක් වන අතර රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 3.4% ක් වේ.'''''&lt;ref name=&quot;SIPRI-2020&quot;&gt;{{Cite web |date=April 2024 |title=Trends in Military Expenditure 2023 |url=https://www.sipri.org/sites/default/files/2024-04/2404_fs_milex_2023.pdf#page=2 |access-date=April 22, 2024 |publisher=[[Stockholm International Peace Research Institute]]}}&lt;/ref&gt;'''''&lt;ref&gt;{{cite web |title=Data for all countries from 1988–2020 in constant (2019) USD (pdf) |url=https://sipri.org/sites/default/files/Data%20for%20all%20countries%20from%201988%E2%80%932020%20in%20constant%20%282019%29%20USD%20%28pdf%29.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428180002/https://sipri.org/sites/default/files/Data%20for%20all%20countries%20from%201988%E2%80%932020%20in%20constant%20(2019)%20USD%20(pdf).pdf |archive-date=April 28, 2021 |access-date=April 28, 2021 |publisher=SIPRI}}&lt;/ref&gt; ලෝකයේ න්‍යෂ්ටික අවිවලින් 42% ක් එක්සත් ජනපදය සතුව ඇත - රුසියාවෙන් පසු දෙවන විශාලතම කොටස.&lt;ref name=&quot;Stockholm International Peace Research Institute-2024&quot;&gt;{{Cite web |date=June 17, 2024 |title=Role of nuclear weapons grows as geopolitical relations deteriorate—new SIPRI Yearbook out now {{!}} SIPRI |url=https://www.sipri.org/media/press-release/2024/role-nuclear-weapons-grows-geopolitical-relations-deteriorate-new-sipri-yearbook-out-now |access-date=June 18, 2024 |website=Stockholm International Peace Research Institute |language=en}}&lt;/ref&gt;

චීන මහජන විමුක්ති හමුදාව සහ ඉන්දියානු සන්නද්ධ හමුදාවන්ට පිටුපසින් ලෝකයේ තුන්වන විශාලතම ඒකාබද්ධ සන්නද්ධ හමුදාව එක්සත් ජනපදය සතුව ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Hackett|first1=James|title=The military balance. 2023|date=2023|publisher=Routledge|location=London|isbn=978-1032508955}}&lt;/ref&gt; හමුදාව විදේශයන්හි කඳවුරු සහ පහසුකම් 800ක් පමණ ක්‍රියාත්මක කරන අතර,&lt;ref&gt;{{cite web |last=Harris |first=Johnny |date=May 18, 2015 |title=Why does the US have 800 military bases around the world? |url=https://www.vox.com/2015/5/18/8600659/military-bases-united-states |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924114313/https://www.vox.com/2015/5/18/8600659/military-bases-united-states |archive-date=September 24, 2020 |access-date=September 23, 2020 |website=Vox}}&lt;/ref&gt; විදේශ රටවල් 25ක ක්‍රියාකාරී රාජකාරියේ නියුතු පුද්ගලයින් 100කට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් යොදවා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |date=March 31, 2010 |title=Active Duty Military Personnel Strengths by Regional Area and by Country (309A) |url=https://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/MILITARY/history/hst1003.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724211511/https://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/MILITARY/history/hst1003.pdf |archive-date=July 24, 2013 |access-date=October 7, 2010 |publisher=Department of Defense}}&lt;/ref&gt;

රාජ්‍ය ආරක්ෂක හමුදා (SDF) යනු රාජ්‍ය රජයක තනි අධිකාරිය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන හමුදා ඒකක වේ. SDF සඳහා රාජ්‍ය සහ ෆෙඩරල් නීතිය මගින් බලය පවරා ඇති නමුත් රාජ්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයාගේ අණ යටතේ පවතී.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=September 17, 2024 |title=StateDefenseForce.com |url=https://statedefenseforce.com/ |website=StateDefenseForce.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=State Guard Association of the United States – Supporting the State Defense Forces of the United States |url=https://sgaus.org/ |website=sgaus.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=32 U.S. Code § 109 - Maintenance of other troops |url=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/32/109 |website=LII / Legal Information Institute}}&lt;/ref&gt; ඒවා ෆෙඩරල්කරණය කරන ලද ආයතන බවට පත්විය නොහැකි බැවින් රාජ්‍යයේ ජාතික ආරක්ෂක ඒකකවලට වඩා වෙනස් වේ. කෙසේ වෙතත්, රාජ්‍යයක ජාතික ආරක්ෂක නිලධාරීන් 1933 ජාතික ආරක්ෂක පනතේ සංශෝධන යටතේ ෆෙඩරල් කළ හැකි අතර, එමඟින් ආරක්ෂක බලකාය නිර්මාණය කරන ලද අතර හමුදා ජාතික ආරක්ෂක ඒකක සහ පිරිස් එක්සත් ජනපද හමුදාවට සහ (1947 සිට) එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාවට ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2013 |title=Legal Basis of the National Guard |url=http://www.arng.army.mil/aboutus/history/Pages/ConstitutionalCharteroftheGuard.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130521130934/http://www.arng.army.mil/aboutus/history/Pages/ConstitutionalCharteroftheGuard.aspx |archive-date=May 21, 2013 |access-date=May 17, 2013 |publisher=Army National Guard}}&lt;/ref&gt;

=== නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ අපරාධ යුක්තිය ===
[[ගොනුව:Washington_DC,_FBI_-_panoramio.jpg|thumb|වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශයේ (FBI) මූලස්ථානය වන ජේ. එඩ්ගර් හූවර් ගොඩනැගිල්ල.]]
එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රාදේශීය සිට ජාතික මට්ටම දක්වා එක්සත් ජනපද පොලිස් ආයතන 18,000 ක් පමණ ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Banks|first1=Duren|last2=Hendrix|first2=Joshua|last3=Hickman|first3=Mathhew|date=October 4, 2016|title=National Sources of Law Enforcement Employment Data|url=https://bjs.ojp.gov/content/pub/pdf/nsleed.pdf|journal=[[U.S. Department of Justice]]|pages=1}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදයේ නීතිය ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නේ ප්‍රාදේශීය පොලිස් දෙපාර්තමේන්තු සහ ෂෙරිෆ් දෙපාර්තමේන්තු විසිනි. ප්‍රාන්ත පොලිස් දෙපාර්තමේන්තු වලට ඔවුන්ගේ අදාළ ප්‍රාන්තයේ අධිකාරියක් ඇති අතර, ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශය (FBI) සහ එක්සත් ජනපද මාෂල්ස් සේවය වැනි ෆෙඩරල් ආයතනවලට ජාතික අධිකරණ බලය සහ සිවිල් අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම, ජාතික ආරක්ෂාව සහ එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් අධිකරණවල තීන්දු සහ ෆෙඩරල් නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි විශේෂිත රාජකාරි ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=U.S. Federal Law Enforcement Agencies, Who Governs &amp; What They Do |url=https://www.chiff.com/police/federal-police-agencies.htm |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20140210040432/https://www.chiff.com/police/federal-police-agencies.htm |archive-date=February 10, 2014 |access-date=November 10, 2021 |publisher=Chiff.com}}&lt;/ref&gt; බොහෝ සිවිල් සහ අපරාධ නඩු විභාග රාජ්‍ය අධිකරණ විසින් පවත්වනු ලබන අතර,&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Manweller|first1=Mathew|editor1-last=Hogan|editor1-first=Sean O.|title=The Judicial Branch of State Government: People, Process, and Politics|date=2006|publisher=[[ABC-Clio]]|location=[[Santa Barbara, California]]|isbn=978-1-85109-751-7|pages=37–96|chapter-url=https://books.google.com/books?id=ong5k8n97P4C&amp;pg=PA55|access-date=October 5, 2020|chapter=Chapter 2, The Roles, Functions, and Powers of State Courts}}&lt;/ref&gt; ෆෙඩරල් අධිකරණ විසින් නම් කරන ලද අපරාධ සහ රාජ්‍ය අධිකරණ තීන්දු පිළිබඳ අභියාචනා හසුරුවනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |date=November 7, 2014 |title=Introduction To The Federal Court System |url=https://www.justice.gov/usao/justice-101/federal-courts |access-date=July 14, 2022 |work=[[United States Attorney]] |publisher=[[United States Department of Justice]] |location=Washington, D.C.}}&lt;/ref&gt;

එක්සත් ජනපදයේ ඒකාබද්ධ &quot;අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය පද්ධතියක්&quot; නොමැත. ඇමරිකානු බන්ධනාගාර පද්ධතිය බොහෝ දුරට විෂමජාතීය වන අතර, ෆෙඩරල්, ප්‍රාන්ත, ප්‍රාදේශීය සහ ගෝත්‍රික මට්ටම් හරහා ක්‍රියාත්මක වන සාපේක්ෂව ස්වාධීන පද්ධති දහස් ගණනක් ඇත. 2024 දී, &quot;මෙම පද්ධති ප්‍රාන්ත බන්ධනාගාර 1,566 ක, ෆෙඩරල් බන්ධනාගාර 98 ක, ප්‍රාදේශීය බන්ධනාගාර 3,116 ක, බාල වයස්කාර නිවැරදි කිරීමේ පහසුකම් 1,323 ක, ආගමන රැඳවුම් පහසුකම් 142 ක සහ ඉන්දියානු රටේ බන්ධනාගාර 80 ක මෙන්ම හමුදා බන්ධනාගාර, සිවිල් කැපවීම් මධ්‍යස්ථාන, රාජ්‍ය මනෝචිකිත්සක රෝහල් සහ එක්සත් ජනපද ප්‍රදේශවල බන්ධනාගාරවල මිලියන 1.9 කට අධික පිරිසක් රඳවා තබා ගනී.&quot;&lt;ref name=&quot;Sawyer-2024&quot;&gt;{{Cite web |last1=Sawyer |first1=Wendy |last2=Wagner |first2=Peter |date=March 14, 2024 |title=Mass Incarceration: The Whole Pie 2024 |url=https://www.prisonpolicy.org/reports/pie2024.html |access-date=February 13, 2025 |website=Prison Policy Initiative |language=en}}&lt;/ref&gt; සිරගත කිරීමේ අසමාන පද්ධති තිබියදීත්, ප්‍රධාන ආයතන හතරක් ආධිපත්‍යය දරයි: ෆෙඩරල් බන්ධනාගාර, රාජ්‍ය බන්ධනාගාර, ප්‍රාදේශීය බන්ධනාගාර සහ බාල වයස්කාර නිවැරදි කිරීමේ පහසුකම්.&lt;ref name=&quot;National Academies Press-2014&quot;&gt;{{Cite book|url=http://www.nap.edu/catalog/18613|title=The Growth of Incarceration in the United States: Exploring Causes and Consequences|date=April 24, 2014|publisher=National Academies Press|isbn=978-0-309-29801-8|location=Washington, D.C.|doi=10.17226/18613}}&lt;/ref&gt; ෆෙඩරල් බන්ධනාගාර පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ ෆෙඩරල් බන්ධනාගාර කාර්යාංශය විසිනි. පූර්ව නඩු විභාග රැඳවියන් ඇතුළු ෆෙඩරල් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවන් වූ පුද්ගලයින් රඳවා තබා ගනී.&lt;ref name=&quot;National Academies Press-2014&quot; /&gt; සෑම ප්‍රාන්තයකම නිවැරදි කිරීමේ නිල දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන රාජ්‍ය බන්ධනාගාර, අපරාධ වැරදි සඳහා සිර දඬුවම් විඳිමින් සිටින පුද්ගලයින් (සාමාන්‍යයෙන් වසරකට වඩා වැඩි කාලයක්) රඳවා තබා ගනී.&lt;ref name=&quot;National Academies Press-2014&quot; /&gt; ප්‍රාදේශීය බන්ධනාගාර යනු නඩු විභාගයට පෙර විත්තිකරුවන් සිරගත කරන ප්‍රාන්ත හෝ නාගරික පහසුකම් ය; කෙටි දඬුවම් විඳිමින් සිටින අය ද ඔවුන් රඳවා තබා ගනී (සාමාන්‍යයෙන් වසරකට අඩු).&lt;ref name=&quot;National Academies Press-2014&quot; /&gt; බාල වයස්කාර නිවැරදි කිරීමේ පහසුකම් ප්‍රාදේශීය හෝ ප්‍රාන්ත රජයන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන අතර, වැරදිකරුවන් ලෙස විනිශ්චය කර විනිසුරුවරයෙකු විසින් සිරගත කිරීමට නියෝග කරන ලද ඕනෑම බාල වයස්කරුවෙකු සඳහා දිගු කාලීන ස්ථානගත කිරීම් ලෙස සේවය කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Foundation |first=The Annie E. Casey |date=November 14, 2020 |title=Juvenile Detention Explained |url=https://www.aecf.org/blog/what-is-juvenile-detention |access-date=July 6, 2023 |website=The Annie E. Casey Foundation |language=en}}&lt;/ref&gt;

2023 ජනවාරි මාසයේදී, එක්සත් ජනපදය ලෝකයේ හයවන ඉහළම ඒක පුද්ගල සිරගත කිරීමේ අනුපාතය - ජනගහනයෙන් 100,000 කට පුද්ගලයින් 531 ක් - සහ ලොව විශාලතම බන්ධනාගාර සහ බන්ධනාගාර ජනගහනය වන අතර, මිලියන 1.9 කට වඩා සිරගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Sawyer-2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.prisonstudies.org/country/united-states-america United States of America]. [[World Prison Brief]].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WorldPrisonBrief&quot;&gt;[http://www.prisonstudies.org/highest-to-lowest Highest to Lowest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231118142542/https://www.prisonstudies.org/highest-to-lowest/prison-population-total |date=2023-11-18 }}. [[World Prison Brief]] (WPB). Use the dropdown menu to choose lists of countries by region or the whole world. Use the menu to select highest-to-lowest lists of prison population totals, prison population rates, percentage of pre-trial detainees/remand prisoners, percentage of female prisoners, percentage of foreign prisoners, and occupancy rate. Column headings in WPB tables can be clicked to reorder columns lowest to highest, or alphabetically. For detailed information for each country click on any country name in lists. See the [http://www.prisonstudies.org/world-prison-brief-data WPB main data page] and click on the map links or the sidebar links to get to the region and country desired.&lt;/ref&gt; 2010 වසරේ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මරණ දත්ත සමුදායේ විශ්ලේෂණයකින් පෙන්නුම් කළේ එක්සත් ජනපදයේ මිනීමැරුම් අනුපාත &quot;අනෙකුත් ඉහළ ආදායම් ලබන රටවලට වඩා 7 ගුණයකින් වැඩි බවත්, තුවක්කු මිනීමැරුම් අනුපාතය 25 ගුණයකින් වැඩි බවත්&quot; ය.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Grinshteyn|first1=Erin|last2=Hemenway|first2=David|date=March 2016|title=Violent Death Rates: The US Compared with Other High-income OECD Countries, 2010|url=https://www.amjmed.com/article/S0002-9343(15)01030-X/fulltext|journal=[[The American Journal of Medicine]]|volume=129|issue=3|pages=226–273|doi=10.1016/j.amjmed.2015.10.025|pmid=26551975|access-date=June 18, 2017|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== සටහන් ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;
== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>7f9tw8b3n576clf8anzw4iszzr4z3pj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඔලෙක්සැන්ඩර් පොලොජින්ස්කි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180978</id>
    <revision>
      <id>788691</id>
      <parentid>744314</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T01:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37830" sha1="fqji6k6r578ntby7eszmcwvyvwj6tzm" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ඔලෙක්සැන්ඩර් පොලොජින්ස්කි
| image = Sashko Polozhynskyi.jpg
| caption = 2007 දී පොලොජින්ස්කි
| native_name = Олекса́ндр Положи́нський
| native_name_lang = uk
| birth_name = ඔලෙක්සැන්ඩර් යෙව්හෙනොවිච් පොලොජින්ස්කි
| birth_date = {{birth date and age|1972|05|28|df=yes}}
| birth_place = [[ලුට්ස්ක්]], [[යුක්රේන එස්.එස්.ආර්.]], [[සෝවියට් සංගමය]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(දැන් [[යුක්රේනය]])&lt;/small&gt;
| alma_mater = {{ubil|[[ලුට්ස්ක් ජාතික තාක්ෂණික විශ්ව විද්‍යාලය]]}}
| occupation = {{flatlist|
* ගායකයා
* ඉදිරිපත් කරන්නා}}
| years_active = 1996–වර්තමානය
| awards = [[වාසයිල් ස්ටස් ත්‍යාගය]]
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| instrument         = ගායනය
| genre              = {{flatlist|
* හිප් හොප්
* රොක්}}
| current_member_of  = {{flatlist|
* Olexander Polozhinsky and the Three Roses}}
| past_member_of     = {{flatlist|
* [[Tartak (band)|Tartak]]
* Buvier
* Ol. Iv.'E}}
}}
}}

'''ඔලෙක්සැන්ඩර් යෙව්හෙනොවිච් පොලොජින්ස්කි {{විස්තරාත්මක සටහන්|{{langx|uk|Oleksandr Yevhenovych Polozhynskyi}}}}''' (උපත 1972 මැයි 28) යනු යුක්‍රේන ගායකයෙකු සහ ඉදිරිපත් රන්නෙකු වන අතර ඔහු ටාටැක් සංගීත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන ගායකයා සහ රේඩියෝ එන්වී හි ඉදිරිපත් කරන්නා බවට පත්විය. පසුව ඔහු යුක්රේනයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්හි 47 වන යාන්ත්‍රික බලසේනාව සමඟ සේවකයෙකු බවට පත්විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Сашко Положинський розповів, чому не стане офіцером |url=https://ua.korrespondent.net/lifestyle/4553437-sashko-polozhynskyi-rozpoviv-chomu-ne-stane-ofitserom |access-date=2024-03-11 |website=ua.korrespondent.net |language=ru}}&lt;/ref&gt;

== මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==
1972 මැයි 28 වන දින යුක්රේන නගරයක් වන ලුට්ස්ක් හි උපත ලැබීය. කුඩා අවධියේදීම, පොලොෂින්ස්කි ගායනය ආරම්භ කළ අතර උත්සව සැණකෙළිවලදී රංගනයන් පැවැත්වීය. ලුට්ස්ක් පාසලේ අංක 15 හි අධ්‍යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු, ඔහු අටවන ශ්‍රේණියේ උපාධිය ලැබීමෙන් පසු ලිවිව් හමුදා නේවාසික පාසලට ගියේය. ඔහු ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහා ලුට්ස්ක් ජාතික තාක්ෂණික විශ්ව විද්‍යාලයේ ආර්ථික විද්‍යා පීඨයට ඇතුළත් විය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Polozhynskyi Oleksandr Evgenovich – Ukrainian Musical World |url=https://musical-world.com.ua/en/artists/polozhynskyi-oleksandr-evgenovich/ |access-date=2024-03-11 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== සංගීත වෘත්තිය ==
ලුට්ස්ක් සංගීත කණ්ඩායම වන ෆ්ලයිස් ඉන් ටී සමඟ වාදනය කරමින්, පොලොෂින්ස්කි සිය සංගීත දිවිය ආරම්භ කළේය. පසුව, ඔහු මකරොව් සහ පීටර්සන් යන පන්ක් කණ්ඩායමේ රංගන ශිල්පියෙකු බවට පත්විය. &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2019-05-23 |title=music.com.ua – ТАРТАК: 'Ми лишаємося чесними з собою' |url=https://web.archive.org/web/20190523191557/http://music.com.ua/interviews/2011/12/03/34288.html |access-date=2024-03-11 |website=music.com.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt; 1996 දී [[චර්වෝනා රූටා (උත්සවය)|චර්වෝනා රූටා උත්සවය]] ගැන දැනගත් පසු, ඔහු එයට සහභාගී වීම සඳහා ටාටක් සංගීත කණ්ඩායම ආරම්භ කළේය. ඔහු ටාටක් හි නිර්මාණ අධ්‍යක්ෂක, සම-නිෂ්පාදක, ගායක, ඉදිරිපත් කරන්නා සහ ගීත රචක ඇතුළු සැලකිය යුතු චරිත ගණනාවක් රඟපෑවේය. ඔහු යුක්රේනියානු සාම්ප්‍රදායික සංගීතයේ අංග සමකාලීන සංගීතයට ඇතුළත් කිරීම සඳහා ගුල්යායිහොරොඩ් ජන කණ්ඩායම සමඟ කටයුතු කළේය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Polozhynskyi Oleksandr Evgenovich – Ukrainian Musical World |url=https://musical-world.com.ua/en/artists/polozhynskyi-oleksandr-evgenovich/ |access-date=2024-03-11 |language=en-GB}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://musical-world.com.ua/en/artists/polozhynskyi-oleksandr-evgenovich/ &quot;Polozhynskyi Oleksandr Evgenovich – Ukrainian Musical World&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250521185945/https://musical-world.com.ua/en/artists/polozhynskyi-oleksandr-evgenovich/ |date=2025-05-21 }}&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;11 March&lt;/span&gt; 2024&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
[[ගොනුව:ТарТак.jpg|වම|thumb| 2008 දී ටර්ටක් සමඟ පොලොජින්ස්කි]]
පොලොජින්ස්කි ඔහුගේ සංගීත දිවියට අමතරව අර්ධකාලීනව ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඔහු රේඩියෝ NV හි ''සවුන්ඩ්ස් අබවුට්'' සහ යුරෝපා ප්ලස් හි ''චිප්බෝඩ් ෂෝ යන'' ගුවන් විදුලි වැඩසටහන්වල සත්කාරකයා විය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; 2007 ඔක්තෝබර් 1 වන දින සිට, ඔහු ඇන්ඩ්‍රි කුස්මෙන්කෝ සහ ඊගෝර් පෙලික් සමඟ (2009 මැයි දක්වා) යුරෝප් ප්ලස් හි උදෑසන ''ඩීඑස්පී සංදර්ශනය'' සම-සත්කාරකත්වය දැරීය. ඔහුට ''Sleep in the Hand'', ''Safe'', ''Morning Star'', ''With His Samovar'', ''Pure Song'', ''Shvyryay-Show'', සහ විශේෂයෙන්ම ''Call to the Friend'' යන ශීර්ෂයන් Kuzma සමඟ තිබුණි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=vova_forever |date=2007-11-28 |title=Европа Плюс Украина – Новое утреннее шоу на Европе Плюс! |url=https://vova-forever.livejournal.com/26416.html |access-date=2024-03-11 |website=Сегодня неважно, что скажет каждый, и не хочется знать, что будет дальше, что было раньше...}}&lt;/ref&gt; ඔහු 2018 සිට 2020 මැයි 27 දක්වා රේඩියෝ NV හි ''සවුන්ඩ්ස් ඔෆ් ප්‍රෝ'' වැඩසටහන මෙහෙයවීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-02-02 |title=Радіо NV: програма Звуки про |url=https://web.archive.org/web/20230202210749/https://radio.nv.ua/zvuki-pro |access-date=2024-03-11 |website=radio.nv.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Новини радіо за травень 2020 {{!}} ProRadio.Org.Ua |url=http://www.proradio.org.ua/news/2020may.php |access-date=2024-03-11 |website=www.proradio.org.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt;

ඔහු 2009 දී SP ඒක පුද්ගල ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කළ අතර, එහි ගීත දෙකක් නිෂ්පාදනය කළේය: ''Tsytsydup'' (2010) සහ ''Choose Me!'' (2009), ජනාධිපතිවරණ ආසන්නයේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Сашко Положинський презентував новий трек «ЦиціДупа» {{!}} Все о музыке – исполнители, группы, авторы. |url=http://quroq.ru/muzykalnye-novosti/sashko-polozhinskij-prezentuvav-novij-trek.html |access-date=2024-03-11 |website=quroq.ru |language=ru}}&lt;/ref&gt; ''&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2019-05-23 |title=music.com.ua – ТАРТАК: 'Ми лишаємося чесними з собою' |url=https://web.archive.org/web/20190523191557/http://music.com.ua/interviews/2011/12/03/34288.html |access-date=2024-03-11 |website=music.com.ua |language=uk}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20190523191557/http://music.com.ua/interviews/2011/12/03/34288.html &quot;music.com.ua – ТАРТАК: 'Ми лишаємося чесними з собою'&quot;]. ''music.com.ua'' (in Ukrainian). 23 May 2019&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;11 March&lt;/span&gt; 2024&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;
[[Category:CS1 Ukrainian-language sources (uk)]]&lt;/ref&gt;'' ඔහු 2011 දී නිෂ්පාදකයෙකු ලෙස වැඩ කිරීමට පටන් ගත් අතර කොෆීන් චිත්‍රාගාරය විසින් නිකුත් කරන ලද සමකාලීන යුක්රේන කාව්‍යමය ඇල්බමය වන ''පො-විල්නෝ'' සඳහා ගීත තෝරා ගත්තේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Сашко Положинський. По-Вільно. /digi-pack/. |url=http://umka.com/ukr/catalogue/lyrical-underground/sashko-polozhynsky-po-vilno-digi-pack-s-low.html |access-date=2024-03-11 |website=UMKA |language=uk}}&lt;/ref&gt; ටාටක් විසින් රචිත ''මොරල් සෙක්ස්'' (2012) සංගීත වීඩියෝවෙන් ඔහු අධ්‍යක්ෂණයට ද පිවිසියේය. 2014 දී ඔහු බුවියර් ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කළ අතර, එය සමඟ ඔහු 2015 සහ 2019 දී ඇල්බම දෙකක් නිකුත් කළේය. යුක්රේන ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායමට සහාය වීම සඳහා, ෆුට්බෝල් 1/2 රූපවාහිනී නාලිකා සමඟ එක්ව ''&quot;මගේ අත මෙන්න&quot;'' ගීතය සඳහා වීඩියෝවක් පටිගත කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2018-09-06 |title=Група &quot;Був’є&quot; зняла кліп у підтримку збірної України з футболу: відео |url=https://showbiz.24tv.ua/grupa_buvye_znyala_klip_u_pidtrimku_zbirnoyi_ukrayini_video_n1027757 |access-date=2024-03-11 |website=24 Канал |language=uk}}&lt;/ref&gt;

2019 දී අයිවන් මරුනිච් සමඟ එක්ව ඔහු ඕල් යුගලය නිර්මාණය කළේය. අයිව්. 'E සහ බුවියර් ව්‍යාපෘතිය දියත් කළේය. ඔහු අනෙකුත් සංගීතඥයන් සමඟ ද සහයෝගයෙන් කටයුතු කළේය. ඔහු ටාර්ටකිව් සහ ටාර්ටක්හි ස්වේච්ඡා කඳවුරටද සහභාගී විය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; එම වසරේම ඔහු ටාටකිව් සහ ටාටක් ස්වේච්ඡා කඳවුර පිහිටුවීමට ද සහභාගී වූ අතර, එය 19 වන සියවසේ ජාතික වැදගත්කමක් ඇති වාස්තු විද්‍යාත්මක සන්ධිස්ථානයක් වන ටාටකිව් මාළිගාව ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම අරමුණු කර ගෙන ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-04-28 |title=Якщо купити собі замок...Як працює формат концесії в Україні – Україна + : історії – ВІККА – замок – новини – Україна + {{!}} Телерадіокомпанія ВІККА |url=https://web.archive.org/web/20200428185113/http://vikka.ua/novini/04186-yakscho-kupiti-sobi-zamok---yak-pratsyue-format-kontsesii-v-ukraini.htm |access-date=2024-03-11 |website=vikka.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Гаврилюк |first=Андрій |date=2019-08-06 |title=У Тартакові відбулось урочисте закриття волонтерського табору «Тартаків&amp;Тартак» |url=https://golossokal.com.ua/lysty/y-tartakovi-vidbylos-yrochiste-zakrittia-volonterskogo-tabory-tartakiv-tartak.html |access-date=2024-03-11 |website=Голос Сокальщини – новини Сокаля, Червонограда |language=uk}}&lt;/ref&gt;

අධිකරණ සටනකින් පසුව, 2020 පෙබරවාරි 5 වන දින පොලොෂින්ස්කි ටාටක් සහ බුවියර් සංගීත කණ්ඩායම්වලින් වෙන්වීම ප්‍රකාශ කළේය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Морі |first=Євгеній |date=2022-01-21 |title=Антологія українського альбому. Тартак і &quot;Демографічний вибух&quot; |url=https://suspilne.media/culture/19362-antologia-ukrainskogo-albomu-tartak/ |access-date=2023-03-11 |website=suspilne.media}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-02-06 |title=Положинський вийшов із суду над Riffmaster-ом і заявив, що припиняє виступати (ФОТО/ВІДЕО) |url=https://radiotrek.rv.ua/articles/oleksandr_polozhynskyy_zayavyv_shcho_prypynyaie_vystupy_z_gurtamy_tartak_i_buvie_245339.html |access-date=2024-03-11 |website=Радіо ТРЕК |language=uk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Сашко Положинський йде з &quot;Тартака&quot; та &quot;Був’є&quot; (відео) |url=https://konkurent.ua/publication/52396/sashko-polozhinskiy-yde-z-tartaka-ta-buve-video/ |access-date=2024-03-11 |website=konkurent.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම ඔහුගේ නව උත්සාහය වන &quot;ඔලෙක්සැන්ඩර් පොලොෂින්ස්කි ඇන්ඩ් ද ත්‍රී රෝසස්&quot; එළිදැක්වුණු අතර එයට &quot;ලිරික්ස්&quot; ලෙස නම් කරන ලද ප්‍රසංග වැඩසටහනක් ඇතුළත් වූ අතර එයට ටාටක්, බුවියර් සහ ඕල් යන ගීතවල නැවත සකස් කරන ලද අනුවාදයන් ඇතුළත් විය. අයිව්. 'ඊ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Олександр Положинський представить новий музичний проєкт {{!}} Новини {{!}} Українське радіо |url=https://ukr.radio/news.html?newsID=94157 |access-date=2024-03-11 |website=ukr.radio |language=uk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Олександр Положинський та Три троянди: Концерт – {{!}} Афіша – Афіша у Львові – 032.ua |url=https://www.032.ua/afisha/50033/oleksandr-polozinskij-ta-tri-troandi |access-date=2024-03-11 |website=032.ua – Сайт міста Львова |language=uk-UA}}&lt;/ref&gt;

ඔහු ලබා ගත් මෑත කාලීන ජයග්‍රහණ අතරට 2021 දී බැන්ඩර්ස්ටැඩ් උත්සවයට සහභාගී වීම, &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-06-16 |title=Ювілейний «Бандерштат» присвятять 30-й річниці Незалежності України {{!}} Бандерштат 2022 – фестиваль українського духу. 5–7 серпня – Луцьк. Купити квитки на Бандерштат. |url=http://bandershtat.org.ua/bandershtat-2021-anons/ |access-date=2024-03-11 |website=Бандерштат 2022 – фестиваль українського духу |language=uk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Олександр Положинський: Я презентую себе не як &quot;Тартак&quot;, &quot;Був’є&quot; чи &quot;ОлІв’Є&quot;, а як Олександр Положинський {{!}} Новини {{!}} Українське радіо |url=http://nrcu.gov.ua/news.html?newsID=96414 |access-date=2024-03-11 |website=nrcu.gov.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt; සහ 2023 අප්‍රේල් මාසයේදී ඔහුගේ ගීත 12 කින් යුත් ඒකල ඇල්බමය ''ඩිස්පයිව් එවරිතිං'' ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ඇතුළත් වේ. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; ඔහු 2023 සැප්තැම්බර් 5 වන දින ඔක්තෝබර් මාලිගයේ පැවති උත්සවයකදී, ඔහු වසර ගණනාවක් පුරා වැඩ කළ අනෙකුත් කලාකරුවන් සහ සංගීත කණ්ඩායම් සමඟ යුගල ගායනා කළේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=muzvarua |date=2023-08-07 |title=Олександр Положинський – концерт дуетів, створених з колегами за 20 років |url=http://muzvar.com.ua/oleksandr-polozhynskyi-kontsert-duetiv-stvorenykh-z-kolehamy-za-20-rokiv/ |access-date=2024-03-11 |website=МУЗВАР |language=uk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-08-26 |title=анонс. Сашко Положинський проведе в Києві «концерт дуетів», де заспіває пісні з іншими музикантами |url=https://www.village.com.ua/village/culture/culture-news/342809-sashko-polozhinskiy-provede-v-kievi-kontsert-duetiv-de-zaspivae-pisni-z-inshimi-muzikantami |access-date=2024-03-11 |website=The Village Україна |language=uk}}&lt;/ref&gt;

== හමුදා වෘත්තිය ==
පොලොෂින්ස්කි 2022 පෙබරවාරි මාසයේදී යුක්රේන සන්නද්ධ හමුදා රක්ෂිතයට බැඳුණු අතර, &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Олександр Положинський уклав контракт із ЗСУ (фото) |url=https://www.unian.ua/society/oleksandr-polozhinskiy-uklav-kontrakt-iz-zsu-foto-novini-ukrajini-11705950.html |access-date=2024-03-11 |website=www.unian.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt; 47 වන බලඇණියේ (පසුව 47 වන ප්‍රහාරක රෙජිමේන්තුව සහ 47 වන යාන්ත්‍රික බලසේනාව බවට පත් විය) සේවය කළේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=«Я – солдат ЗСУ, стрілець 47-го окремого батальйону»: співак з Луцька святкує ювілей |url=https://volyn.tabloyid.com/privatnezhittia/ia-soldat-zsu-strilets-47-go-okremogo-batalionu-spivak-z-lutska-sviatkue-iuvilei |access-date=2024-03-11 |website=volyn.tabloyid.com}}&lt;/ref&gt; ඔහු හමුදාවේ සේවය කළ කාලයේදී, ස්වේච්ඡා සේවකයින්ට ගෞරව කිරීම සඳහා ගීතයක් පටිගත කළේය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; ඔහු පැවසුවේ හමුදාවේ මාස අටක සේවා කාලය තමාට ශාරීරික හා සදාචාරාත්මක බලපෑමක් ඇති කළ බවත්, සෞඛ්‍ය ගැටලු අවධානයට ලක් වීමට පටන් ගත් බවත්ය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=&quot;Нет шансов стать офицером&quot;: Положинский пожаловался на проблемы со здоровьем |url=https://www.rbc.ua/ukr/styler/nemae-shansiv-stati-ofitserom-polozhinskiy-1673946262.html |access-date=2024-03-11 |website=РБК-Украина |language=ru}}&lt;/ref&gt;

2022 දෙසැම්බර් 6 වන දින, යුක්රේනයේ සන්නද්ධ හමුදා දිනය වන විට, පොලොජින්ස්කි අනපේක්ෂිත ලෙස ඔහුගේ ක්‍රියාකාරී රාජකාරිය නිවේදනය කළේය. ඔහු පැවසුවේ තමා වීරයෙකු ලෙස නොසලකන බවත්, මාස හයකට වැඩි පූර්ණ පරිමාණ සටන් වලදී එක විරුද්ධවාදියෙකුවත් මරා දමා නොමැති බවත්ය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-05-09 |title=Oleksandr Polozhynskyi |url=https://before-war-after.com/en/news/oleksandr-polozhynskyi |access-date=2024-03-11 |website=before-war-after.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Певец Саша Положинский ответил, убивал ли он оккупантов |url=https://www.unian.net/lite/stars/pevec-sasha-polozhinskiy-otvetil-ubival-li-on-okkupantov-12069429.html |access-date=2024-03-11 |website=www.unian.net |language=ru}}&lt;/ref&gt; ඔහු 2023 පෙබරවාරි මාසයේ සිට කියෙව්හි ව්‍යාපාරික කටයුතු සඳහා පැමිණ ඇති අතර, බලසේනාවේ සොල්දාදුවන්ට දුරස්ථ සහාය ලබා දෙයි. එම වසරේ නොවැම්බර් මාසයේදී ඔහු අවසානයේ වෙනත් හමුදා ඒකකයකට මාරු විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-11-13 |title=Олександр Положинський заявив, що переводиться до іншого підрозділу ЗСУ, та пояснив чому |url=https://tsn.ua/ato/oleksandr-polozhinskiy-zayaviv-scho-perevoditsya-do-inshogo-pidrozdilu-zsu-ta-poyasniv-chomu-2449777.html |access-date=2024-03-11 |website=ТСН.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt;

== දේශපාලන තනතුරු ==
[[ගොනුව:Сашко_Положинський_на_Зашкові_2011_(2).jpg|thumb| පොලොජින්ස්කි සැෂ්කිව් උත්සවය 2011 දී රඟ දක්වයි]]
පොලොජින්ස්කි ස්වයිඩොවෙට්ස් කඳු වැටිය සංරක්ෂණය කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිට ඇති අතර සංවර්ධන යෝජනාවලට විරුද්ධ ව්‍යාපාරවලට සහාය දක්වා ඇත. රුසියාවේ රඳවාගෙන සිටි යුක්රේන චිත්‍රපට නිෂ්පාදක ඔලේ සෙන්ට්සොව් වෙනුවෙන් සහයෝගීතාවය පෙන්වීම සඳහා ඔහු 2018 මැයි මාසයේදී වීඩියෝ පණිවිඩයක් නිකුත් කළේය. 2020 දී ලුට්ස්ක් නගරාධිපති ධුරයට තරඟ කරන බවට මාධ්‍ය සමපේක්ෂන තිබියදීත්, ඔහු ස්වාධීන වීමට කැමති බව ෆේස්බුක් හි ප්‍රකාශ කළ අතර මුල් මූලාශ්‍රවලින් තොරතුරු තහවුරු කරන ලෙස මාධ්‍යවේදීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

=== යුක්රේන දේශප්‍රේමය ===
යුක්රේන භාෂාව සහ සංස්කෘතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස, පොලොජින්ස්කි පොදු ව්‍යාපෘති සහ ක්‍රියාකාරකම් ගණනාවකට ක්‍රියාකාරීව සහභාගී වේ. Don't Be Indifferent යන ධජය යටතේ, ඔහු මධ්‍යම යුක්රේනයේ නගරවල අන්තර්ක්‍රියාකාරී සහ සංගීත සංදර්ශන 14ක් සම-සංවිධානය කළ අතර, ඒ සියල්ල යුක්රේන භාෂාව ප්‍රවර්ධනය කළේය. ඔහු ලුට්ස්ක් හි පැවති &quot;Speak Ukrainian and Feel Like a European!&quot; නම් ගුවන් විදුලි වැඩසටහනට ද සහභාගී විය. ඔහුගේ ගීත සහ ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශ, ඔහු යුක්‍රේනියානු අරමුණට සහයෝගය දක්වමින් ඔහුගේ ''&quot;අයි ඩොන්ට් විත්&quot;'' ගීතය තැඹිලි විප්ලවය සංකේතවත් කළේය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

=== හමුදාව සඳහා සහාය ===
2015 දී, ඔහු රිෆ්මාස්ටර් සංගීතඥයන් සමඟ 72 වන වෙනම යාන්ත්‍රික බලසේනාව සහ 3 වන වෙනම විශේෂ බලකා රෙජිමේන්තුව සඳහා ප්‍රසංග පැවැත්වීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Руслана, Вакарчук і Положинський удостоєні премії ім. Василя Стуса |url=https://zn.ua/ukr/UKRAINE/ruslana-vakarchuk-i-polozhinskiy-udostoyeni-premiyi-im-vasilya-stusa-135454_.html |access-date=2024-03-11 |website=Зеркало недели {{!}} Дзеркало тижня {{!}} Mirror Weekly |language=uk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=admin |date=2015-05-24 |title=Лідери гуртів “Тартак” та “Riffmaster” виступили для кіровоградських кіборгів (ФОТО) {{!}} Перша електронна газета |url=https://persha.kr.ua/news/45172-lideri-gurtiv-tartak-ta-riffmaster-vistupili-dlya-kirovogradskix-kiborgiv-foto/ |access-date=2024-03-11 |language=uk}}&lt;/ref&gt; ඔහු සමඟ තවත් සහභාගිවන්නෙකු වන ඕල්. අයිව්. 'ඊ සංගීත කණ්ඩායම, වොල්නොවාකාහිදී භට පිරිස් සඳහා ඉදිරිපත් කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2019-06-27 |title=Положинський запустив новий проект «Ол.Ів.'Є» |url=https://pershyj.com/p-polozhinskii-zapustiv-novii-proekt-olivye-38054 |access-date=2024-03-11 |website=Перший канал соціальних новин |language=uk}}&lt;/ref&gt; [[ආර්සන් මිර්සොයාන්|ආර්සන් මිර්සෝයාන්]] සමඟ, 128 වන කඳුකර ප්‍රහාරක බළකායේ හමුදා නිලධාරීන්ට මෙන්ම, උකීස් ලෙස හැඳින්වෙන ජාතික ආරක්ෂක ඒකකයටද සුබ පැතුම් පිරිනමන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-01-01 |title=Як відомі українські виконавці 128-у ОГШБр з Новим роком вітали (Фото, відео) — ПроЗахід новини |url=https://prozahid.com/iak-vidomi-ukrainski-vykonavtsi-128-u-ohshbr-z-novym-rokom-vitaly-foto-video/ |access-date=2024-03-11 |website=Про Захід |language=uk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Українські співаки провели різдвяний тур для військових з ООС |url=https://espreso.tv/news/2020/01/07/ukrayinski_spivaky_provely_rizdvyanyy_tur_dlya_viyskovykh_z_oos |access-date=2024-03-11 |website=espreso.tv |language=uk}}&lt;/ref&gt; 2020 ජූලි මාසයේදී, යුක්රේන ගායන ශිල්පීන් වන පොලොෂින්ස්කි, ස්ලාටා ඔග්නෙවිච්, ඔලෙක්සැන්ඩර් ලොසොව්ස්කි, අයිවන් මරුනිච් සහ ඇන්ටන් ටිලිස් ඇතුළු ප්‍රසංග කණ්ඩායමක් යුක්රේනයේ රාජ්‍ය දේශසීමා ආරක්ෂක සේවයේ පරිශ්‍රයේදී පැවැත්විණි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=UKRAINIAN MUSICIANS VISITED BORDER GUARDS SERVING IN JOINT FORCES OPERATIONS AREA |url=http://dpsu.gov.ua/en/news/ukrainian-musicians-visited-border-guards-serving-in-joint-forces-operations-area/ |access-date=2024-03-11 |website=dpsu.gov.ua |language=en}}&lt;/ref&gt; ඔහු මයිඩාන් මහජන සංගමයේ සාමාජිකයෙකු වූ අතර බොහෝ විට යුක්රේන සොල්දාදුවන්ට සහාය දැක්වීම සඳහා විවිධ හමුදා ඒකක සඳහා ප්‍රසංග පවත්වයි. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
ඔහුගේ පියා කළමනාකරුවෙකු ලෙස සුරතල් සතුන් අලෙවි කරන ගබඩාවක් පවත්වාගෙන ගියේය. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=ukrainer.net |date=2019-10-28 |title=Lutsk as seen by Oleksandr Polozhynskyi • Ukraїner |url=https://www.ukrainer.net/lutsk-as-seen-by-oleksandr-polozhynskyi/ |access-date=2024-03-11 |website=Ukraїner}}&lt;/ref&gt; පොලොජින්ස්කි තම නිදහස් කාලය තුළ පාපන්දු සහ හිමබෝල වැනි දැඩි විවේකයක යෙදීමට ප්‍රිය කරයි. ඔහු ලුට්ස්ක් හි පදිංචිව සිටින අතර, කියෙව්හි මහල් නිවාසයක් හිමිව සිටින අතර තනිකඩයෙකි. ඔහුගේ ප්‍රියතම සංගීත කණ්ඩායම් වන්නේ ටාටක්, පැපා රෝච් සහ බුෂ් ය . පාවුලෝ කොයියෝ නවකතාව වන ද ඇල්කෙමිස්ට් විශාලතම බලපෑමක් ඇති කළේය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; ඔහු යුක්රේන ඉතිහාසයේ වඩාත්ම වැදගත් පුද්ගලයින් අතර වියචෙස්ලාව් ලිපින්ස්කි ද සිටින බව සලකයි. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== ඩිස්කෝග්‍රැෆි ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!වර්ෂය
!නම
!ඇල්බමය
!සටහන්
|-
|2012
!''Партія снайперів'' (''Sniper Party'')&lt;ref&gt;{{Citation|title=Козак Систем (Kozak System) – Партія снайперів (Sniper Party)|url=https://genius.com/Kozak-system-sniper-party-lyrics|access-date=2024-03-11}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;11&quot; |තනි, ඇල්බම නොවන
|for Kozak System
|-
|2012
!''Брат за брата'' (''Brother for Brother'')&lt;ref&gt;{{Citation|title=Козак Систем (Kozak System) – Брат за брата (Brother for Brother)|url=https://genius.com/Kozak-system-brother-for-brother-lyrics|access-date=2024-03-11}}&lt;/ref&gt;
|for Kozak System
|-
|2013
!''Вагомі слова''
|for Kozak System
|-
|2014
!''Brat za brata&lt;ref&gt;{{Citation|title=Козак Систем (Kozak System) (Ft. Enej &amp; Maleo Reggae Rockers) – Brat za brata|url=https://genius.com/Kozak-system-brat-za-brata-lyrics|access-date=2024-03-11}}&lt;/ref&gt;''
|for Kozak System
|-
|2014
!''Битим склом'' (''Broken Glass'')&lt;ref&gt;{{Citation|title=Козак Систем (Kozak System) (Ft. Ельвіра Сарихаліл (Elvira Sarykhalil)) – Битим склом (Broken Glass)|url=https://genius.com/Kozak-system-broken-glass-lyrics|access-date=2024-03-11}}&lt;/ref&gt;
|for Kozak System
|-
|2016
!''Не моя'' (''Not Mine'')&lt;ref&gt;{{Citation|title=Козак Систем (Kozak System) – Не моя (Not Mine)|url=https://genius.com/Kozak-system-not-mine-lyrics|access-date=2024-03-11}}&lt;/ref&gt;
|with Violet band
|-
|2016
!''Вокзали''
|with  Alexjazz &amp; The Cancel and Ira Shvaidak
|-
|2017
!''Мій друг'' (''My Friend'')&lt;ref&gt;{{Citation|title=Козак Систем (Kozak System) (Ft. Ярмак (YARMAK)) – Мій друг (My Friend)|url=https://genius.com/Kozak-system-my-friend-lyrics|access-date=2024-03-11}}&lt;/ref&gt;
|for Kozak System
|-
|2019
!''Тобі''&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-05-31 |title=Double Life &amp; О. Положинський – Тобі (Сингл) |url=https://notatky.com.ua/double-life-polozhynskyy-tobi/ |access-date=2024-03-11 |website=Нотатки про українську музику |language=uk}}&lt;/ref&gt;
|with Double Life band
|-
|2020
!''Ми трава''
|with Entree (N.Try) band
|-
|2022
!''Як Ти Там''
|with ASILIA
|}

== සම්මාන සහ පිළිගැනීම් ==
2013 දී වාසිල් ස්ටස් සම්මානලාභියා. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Руслана, Вакарчук і Положинський удостоєні премії ім. Василя Стуса |url=https://zn.ua/ukr/UKRAINE/ruslana-vakarchuk-i-polozhinskiy-udostoyeni-premiyi-im-vasilya-stusa-135454_.html |access-date=2024-03-11 |website=Зеркало недели {{!}} Дзеркало тижня {{!}} Mirror Weekly |language=uk}}&lt;/ref&gt; 2020 දී, Polozhynskyi කුසලතා III උපාධිය ප්‍රතික්ෂේප කළේය, ජනාධිපති [[වොලොද්මියර් සෙලෙන්ස්කි]] සංගීත ඉයන් ඇන්ඩ්‍රි ඇන්ටනෙන්කෝ, වෛද්‍ය [[Yuliia Kuzmenko|යුලියා කුස්මෙන්කෝ]] සහ හෙදිය [[Yana Duhar|යනා දුහාර්]] (මාධ්‍යවේදියෙකු වන පාවෙල් ෂෙරෙමෙට් ඝාතනය කිරීමේ චෝදනාවට ලක්ව ඇත) යන අයට ගෞරව කළ යුතු බවට තර්ක කළේය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Замок |first=Високий |date=2020-08-24 |title=Положинський відмовився від &quot;нагороди Зеленського&quot; — Високий Замок |url=https://wz.lviv.ua/news/419064-polozhynskyi-vidmovyvsia-vid-nahorody-zelenskoho |access-date=2024-03-11 |website=wz.lviv.ua |language=uk-ua}}&lt;/ref&gt;

== සටහන් ==
{{සටහන් ලැයිස්තුව}}

== යොමු කිරීම් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:1972 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:යුක්‍රේනියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්‍රවර්ගය:Short description is different from Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>fqji6k6r578ntby7eszmcwvyvwj6tzm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ටරස් ටොපෝලියා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181083</id>
    <revision>
      <id>788711</id>
      <parentid>745362</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T05:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25209" sha1="inrxfmyh6mow0nwb4vfd6oya7hzbipy" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = Taras Topolia
| image = Taras Topolya 2016.jpg
| caption = Topolia in 2016
| native_name = {{nobold|Тарас Тополя}}
| native_name_lang = uk
| birth_name = Taras Volodymyrovych Topolia
| birth_date = {{Birth date and age|1987|06|21|df=yes}}
| birth_place = [[Kyiv]], [[Ukrainian SSR]], Soviet Union
| alma_mater = [[National Academy of Internal Affairs]]
| spouse = {{Marriage|[[Olena Topolia]]|2013}}
| children = 3
| module = {{Infobox musical artist
| embed             = yes
| genre             = [[Pop rock]]
| instrument        = Vocals
| years_active      = 2005–present
| current_member_of = [[Antytila]]}}
{{Infobox military person 
| embed             = yes
| allegiance        = Ukraine
| branch            = [[Territorial Defence Forces (Ukraine)|Territorial Defence Forces]]
| serviceyears      = 2022
| unit              = [[Ukrainian territorial defence battalions|130th Territorial Defence Battalion]]
| battles           = [[Russian invasion of Ukraine]]
}}
}}

'''ටරස් වොලොඩිමිරොවිච් ටොපෝලියා''' ({{Langx|uk|Тарас Володимирович Тополя}}; උපත 1987 ජුනි 21) යනු ඇන්ටිටිලා සංගීත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන ගායන ශිල්පියා ලෙස වඩාත් ප්‍රසිද්ධ යුක්‍රේන ගායකයෙකි. ඔහු යුක්රේනයේ ජනාධිපතිවරයා යටතේ තරුණ කවුන්සිලයේ ප්‍රකාශකයෙකු ලෙසත්, හිටපු යුනිසෙෆ් තරුණ තානාපතිවරයෙකු ලෙසත් සේවය කර ඇත. ඔහුගේ සංගීත දිවියට අමතරව, ටොපෝලියා ස්වේච්ඡා සේවකයෙකි, භෞමික ආරක්ෂක බලකායේ (TDF) හිටපු සාමාජිකයෙකි, සහ ''ෆ්‍රී-යූඒ'' සහ ''ඇන්ටිතිලා යන'' පුණ්‍යාධාර පදනම්වල සම-නිර්මාතෘවරයෙකි.

== මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==
ටරස් වොලොඩිමිරොවිච් ටොපෝලියා 1987 ජුනි 21 වන දින යුක්රේනයේ අගනුවර වන කිවි හි උපත ලැබීය. වයස අවුරුදු හයේදී ඔහු සංගීත පාඩම් ඉගෙන ගැනීමට පටන් ගත් අතර, රේවුට්ස්කි පිරිමි ගායන කණ්ඩායමට සම්බන්ධ වී වයලීනය වාදනය කිරීමට ඉගෙන ගත්තේය. ප්‍රොරිස්නා වීදියේ අංක 48 ව්‍යායාම ශාලාවට සහභාගී වීමෙන් පසු, ඔහු කියෙව්හි ද්විතීයික පාසල අංක 8 ට ගියේය. ඔහු උසස් පාසලේදී සංගීත කණ්ඩායමක් ආරම්භ කළ අතර එය අවසානයේ ඇන්ටිටිලා බවට පත් විය. ටොපෝලියා ජාතික අභ්‍යන්තර කටයුතු ඇකඩමියේ අධ්‍යාපනය දිගටම කරගෙන ගිය අතර එහිදී ඔහු 2007 දී නීති උපාධියක් ලබා ගත්තේය. ඔහු {{Interlanguage link|Shans (TV series)|uk|Шанс (телепроєкт)}} රූපවාහිනී කුසලතා වැඩසටහනට පෙනී සිටියේය. ශිෂ්‍යයෙකුව සිටියදී ඔහුගේ සංගීත කණ්ඩායම වන ඇන්ටිතිලා සමඟ. ඔවුන්ගේ පරාජය නොතකා ඇන්ඩ්‍රි කුස්මෙන්කෝ මෙසේ පැවසීය: &quot;අපි මේ අයට වේදිකාවට නැගීමට ඉඩ දුන්නොත්, තවත් බොහෝ දෙනෙකුට විශ්‍රාම යාමට සිදුවනු ඇත.&quot; &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Topolya Taras Volodymyrovych |url=https://musical-world.com.ua/en/artists/topolya-taras-volodymyrovych-2/ |access-date=2025-05-05 |website=Ukrainian Musical World |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== වෘත්තීය ජීවිතය ==
කතුවරයෙකු සහ රංගන ශිල්පියෙකු වීමට අමතරව, ටාරස් ටොපෝලියා ඇන්ටිතිලා සංගීත කණ්ඩායමේ නායකයා සහ සම-නිර්මාතෘවරයා වේ. මෙම කණ්ඩායම 2008 දී කැටපෝල්ට් සංගීත නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට පටන් ගත් නමුත් 2010 දී සමාගමෙන් වෙන් වීමට තීරණය කළේය. එතැන් සිට, ටොපෝලියා සහ ඇන්ටිතිලාගේ පියානෝ වාදක සර්හි වුසික් එක්ව සංගීත කණ්ඩායම කළමනාකරණය කළහ. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Topolya Taras Volodymyrovych |url=https://musical-world.com.ua/en/artists/topolya-taras-volodymyrovych-2/ |access-date=2025-05-05 |website=Ukrainian Musical World |language=en-GB}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://musical-world.com.ua/en/artists/topolya-taras-volodymyrovych-2/ &quot;Topolya Taras Volodymyrovych&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250524223027/https://musical-world.com.ua/en/artists/topolya-taras-volodymyrovych-2/ |date=2025-05-24 }}. ''Ukrainian Musical World''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;5 May&lt;/span&gt; 2025&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

=== ඩොන්බාස්හි යුද්ධය ===
ටොපෝලියා 2014 දී ස්වේච්ඡා සේවය ආරම්භ කළ අතර [[2014 යුක්‍රේනයේ රුසියානු සන්නද්ධ හමුදා මැදිහත්වීම|රුසියාව විසින් ක්‍රිමියාව ඈඳා ගැනීම]] සහ ඩොන්බාස්හි යුද්ධය පුපුරා යාම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රතිචාර වශයෙන් සමීප මිතුරන් සමඟ එක්ව නිදහස්-යූඒ පුණ්‍යාධාර පදනම ආරම්භ කළාය. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Про фонд |url=https://antytila.ua/pro-fond/ |access-date=2025-05-05 |website=Antytila |language=uk}}&lt;/ref&gt; පදනම හරහා ඔහු යුරෝ මිලියන 8 කට ආසන්න මුදලක් රැස් කිරීමට උදව් කළ අතර, එය සිවිල් වැසියන්ට සහාය වීමට සහ යුක්රේන සොල්දාදුවන් සඳහා වෛද්‍ය සැපයුම් සහ ආරක්ෂක ආම්පන්න මිලදී ගැනීමට භාවිතා කරන ලදී. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; 2015 දෙසැම්බර් මාසයේදී, යුද්ධය ඉස්මතු කිරීම සහ සමකාලීන යුක්රේන කලාව ප්‍රවර්ධනය කිරීම අරමුණු කරගත් &quot;යුක්රේන පවතින&quot; ප්‍රදර්ශනයේ භාරකරු ලෙස ඔහුගේ භූමිකාව ගැන ඔහු කතා කළේය. ගැටුම් මධ්‍යයේ ජාතියේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද මෙම ප්‍රදර්ශනයට, යුක්රේන රජය මූල්‍ය ආධාර සැපයීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් පසු මහජන පරිත්‍යාග මගින් අරමුදල් සපයන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2015-12-06 |title=Лідер гурту &quot;Антитіла&quot; Тарас Тополя: Ми робимо щось схоже на контрастний душ |url=https://espreso.tv/article/2015/12/06/lider_gurtu_quotantytilaquot_taras_topolya_my_robymo_schos_skhozhe_na_kontrastnyy_dush |access-date=2025-05-05 |website=[[Espreso TV]] |language=uk}}&lt;/ref&gt;

2017 දී, ටොපෝලියා සහ ඔහුගේ සංගීත කණ්ඩායම වන ඇන්ටිතිලා, 2016 දෙසැම්බර් මාසයේදී නිකුත් කරන ලද ඔවුන්ගේ පස්වන ඇල්බමයට සහය දැක්වීම සඳහා &quot;සොන්ස්&quot; (සන්) රටපුරා සංචාරයක් දියත් කළහ. මෙම සංචාරය යුක්රේනය පුරා නගර 40 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් පුරා පැතිර ගිය අතර, සීවීරොඩොනෙට්ස්ක්, පොක්‍රොව්ස්ක්, ක්‍රමටෝර්ස්ක් සහ මරියුපෝල් වැනි පෙරටුගාමී කලාප ඇතුළුව, අඛණ්ඩ යුද්ධයෙන් සෘජුවම බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රේක්ෂකයින් වෙත ඔවුන්ගේ සංගීතය සහ එකමුතුකමේ පණිවිඩය ගෙන ආවේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2016-11-15 |title=ТУР 2017 - СОНЦЕ |url=https://antytila.com/news/article/200-tur_2017_sontse.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021180538/https://antytila.com/news/article/200-tur_2017_sontse.html |archive-date=2021-10-21 |access-date=2025-05-05 |website=Antytila |language=uk}}&lt;/ref&gt;

2020 දී ඔලෙෂ්කි සෑන්ඩ්ස් හි දින පහක් පුරා රූගත කරන ලද ඇන්ටිතිලාගේ ස්ටීම්පන්ක් ආභාෂය ලැබූ ''Кіно'' (&quot;චිත්‍රපටය&quot;) සංගීත වීඩියෝවේ ටොපෝලියා රඟපෑවාය. චරිතය සඳහා මාස ගණනාවක් තිස්සේ සූදානම් වීමේ කොටසක් ලෙස, ඔහු ජග්ල් කිරීමට ඉගෙන ගත් අතර {{Convert|5|kg}} සරසා ඇති අලංකාර ඇඳුමක් ඇඳ සිටියේය. ආභරණ. ඔහු අධ්‍යක්ෂක සර්හි වුසික් සමඟ සංකල්පය සහ පිටපත සම-සංවර්ධනය කළේය, පද රචනය කළේය, සහ අභිලාෂකාමී නිෂ්පාදනයේ නිර්මාණාත්මක සහ සැපයුම් සැලසුම්කරණය යන දෙකටම සමීපව සම්බන්ධ විය. මෙම වීඩියෝවේ රංගන ශිල්පීන් 100 කට අධික සංඛ්‍යාවක්, ඇඳුම් නිර්මාණකරුවන් කිහිප දෙනෙකු සහ ප්‍රමුඛ යුක්‍රේන මායාවන් සමඟ සහයෝගීතාවයන් ඇතුළත් විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-07-17 |title=Backstage / Кіно (‘Movie’) |url=https://antytila.com/en/backstage-movie/ |access-date=2025-05-05 |website=Antytila |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

එම වසරේම, ටොපෝලියා ''සත්‍යය - අසත්‍ය'' ව්‍යාපෘතියට සහභාගී වූ අතර, ඩොන්බාස්හි යුද්ධය වටා ඇති රුසියානු ප්‍රචාරයන් නිෂ්ප්‍රභ කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද වීඩියෝ පැහැදිලි කරන්නන් මාලාවක ඉදිරිපත් කරන්නියක් ලෙස සේවය කළාය. අනෙකුත් ප්‍රසිද්ධ යුක්‍රේන කලාකරුවන් සහ මාධ්‍ය පුද්ගලයින් සමඟ එක්ව කටයුතු කරමින්, ඔහු පොදු මිථ්‍යාවන් බිඳ දැමීමට සහ මහජන මතය හැසිරවිය හැකි ආකාරය පිළිබඳව ආලෝකය විහිදුවාලීමට උපකාරී වූ අතර, වැරදි තොරතුරු වලට එරෙහිව සටන් කිරීමේ පුළුල් ජාතික ප්‍රයත්නයට දායක විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020 |title=Annual (General) Report On JSC “UA: PBC” Activity For 2020 |url=https://corp.suspilne.media/media/documents/zagalni-dokumenti/Engl_report_2020_suspilne.pdf |access-date=2025-05-05 |website=[[Suspilne]] |page=65}}&lt;/ref&gt;

=== යුක්රේනයේ රුසියානු ආක්‍රමණය ===
2022 පෙබරවාරි 24 වන දින [[2022 රුසියානු යුක්‍රේන ආක්‍රමණය|රුසියාව යුක්රේනය ආක්‍රමණය කිරීමෙන්]] පසු ටොපෝලියා සහ ඇන්ටිතිලා සංගීත කණ්ඩායමේ අනෙකුත් සාමාජිකයින් යුක්රේනයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ TDF වෙත එක් විය &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2022-03-17 |title=Ukrainian soldier Taras Topolia speaks to ABC News from the frontline in Kyiv |url=https://www.abc.net.au/news/2022-03-17/ukrainian-soldier-taras-topolia-speaks-from-frontline/13799854 |access-date=2025-05-05 |website=[[Australian Broadcasting Corporation]] |language=en-AU}}&lt;/ref&gt; ඉදිරි පෙළේ සේවය කිරීම සඳහා, ඔහු සහ ඔහුගේ සංගීත කණ්ඩායමේ සගයන් වන වුසික් සහ ඩිමිට්‍රෝ සොලුඩ් ඔවුන්ගේ සංගීත භාණ්ඩ බිම තබා ආයුධ අතට ගත්හ. ඔවුන් TDF හි 130 වන බලඇණියට පරිපූරක වෛද්‍යවරුන් ලෙස බඳවා ගත් අතර, ප්‍රථමාධාර ලබා දෙමින් තුවාල ලැබූ සොල්දාදුවන්ගේ ජීවිත බේරා ගත්හ. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2023/may/13/ukrainian-musician-uk-eurovision|title=As a Ukrainian musician and a combat paramedic, the UK’s Eurovision efforts have lifted my heart|last=Topolia|first=Taras|date=2023-05-13|work=[[The Guardian]]|access-date=2025-05-05|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; ටොපෝලියා ඉදිරි පෙළේ සේවය කළ අතර, ඔහු සම-ආරම්භ කළ පදනම ප්‍රධාන ප්‍රමුඛතා තුනක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය: හමුදා සහාය සැපයීම (ආරක්ෂක, බුද්ධි අංශ සහ වෛද්‍ය ආධාර ඇතුළුව), මියගිය සොල්දාදුවන්ගේ පවුල්වලට සහාය වීම සහ හමුදා වාහන අලුත්වැඩියා කිරීම. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Про фонд |url=https://antytila.ua/pro-fond/ |access-date=2025-05-05 |website=Antytila |language=uk}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://antytila.ua/pro-fond/ &quot;Про фонд&quot;]. ''Antytila'' (in Ukrainian)&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;5 May&lt;/span&gt; 2025&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;
[[Category:CS1 Ukrainian-language sources (uk)]]&lt;/ref&gt;

2022 අගෝස්තු 22 වන දින, ටොපෝලියා සහ එඩ් ෂීරාන් අතර සහයෝගීතාවයක් වන ''2step'' ගීතය නිකුත් කර පෝලන්තයේදී එකට ගායනා කරන ලදී. රුසියානු බෝම්බ ප්‍රහාර සහ මිසයිල ප්‍රහාරවලින් පවුල් බිඳී ගිය මිලියන සංඛ්‍යාත යුක්‍රේනියානුවන්ට එය උපහාර දැක්වීය. එම වසරේම, ටොපෝලියා බොනෝ සහ ද එජ් ඔෆ් U2 සමඟ ද රඟ දැක්වීය, යුක්රේනයට සහාය දෙන ලෙස සහ ඔහු සමඟ සිටින ලෙස ලෝකයෙන් ඉල්ලා සිටියේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Taras Topolya |url=https://ui.org.ua/en/artists/taras-topolya/ |access-date=2025-05-05 |website=[[Ukrainian Institute]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; මාස හතක් ඉදිරි පෙළේ සේවය කිරීමෙන් පසු, ඔහුට 2022 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී කියෙව් වෙත නැවත පැමිණීමට හැකි වූ අතර ඉක්මනින්ම ඔහුගේ බිරිඳ සහ දරුවන් සමඟ නැවත එක්වීමට එක්සත් ජනපදයට පියාසර කළේය. &lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

2023 දී, ටොපෝලියා තවමත් යුක්රේනයේ ස්වාධීනත්වයට මුල් තැන දෙමින් ජාත්‍යන්තරව හොඳින් ක්‍රියා කරයි. ඔහු සහ ඔහුගේ සංගීත කණ්ඩායම යුක්රේන හමුදාව සන්නද්ධ කිරීමට සහ පුණ්‍ය ප්‍රසංග හරහා ඔවුන්ගේ ඒකකයට සහාය වීමට මුදල් රැස් කරයි. නිදහස සඳහා වන අරගලයේ ආයුධයක් ලෙස ඔහු සංගීතය දකී. යුරෝවිෂන් වැනි වේදිකා, ජාත්‍යන්තර සහයෝගයෙන් බලය ලබා ගන්නා අතර, විශේෂයෙන් එක්සත් රාජධානියෙන්, යුද්ධය අතරතුර ටොපෝලියාට ප්‍රබල ලෙස බලපා ඇති සහයෝගීතාවය, යුක්රේනයේ පණිවිඩය ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා ඉතා වැදගත් වේ, ටොපෝලියාට අනුව. &lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; ඔහු 2023 යුරෝවිෂන් ගීත තරඟය සඳහා යුක්රේනයේ ජාතික තේරීමේ ජූරි සභාවට අපේක්ෂකයෙකු විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Ізвощікова |first=Анастасія |date=2022-11-06 |title=За журі Нацвідбору на &quot;Євробачення-2023&quot; проголосувало понад 450 тисяч українців |url=https://suspilne.media/311002-za-zuri-nacvidboru-na-evrobacenna-2023-progolosuvalo-uze-ponad-450-tisac-ukrainciv/ |access-date=2025-05-05 |website=Suspilne |language=uk}}&lt;/ref&gt;

== දේශපාලන තනතුරු ==
යුද්ධයේ කුරිරු යථාර්ථයන් සහ යුක්රේනයේ හමුදා බලකායන්හි වගකීම සහ අඛණ්ඩතාවයේ වැදගත්කම 2014 දී ටොපෝලියා විසින් ඉස්මතු කරන ලදී. සොල්දාදුවන් කළ යුතු අවදානම් සහ කැපකිරීම් ඔහු පිළිගනී, නමුත් ස්වේච්ඡා සහාය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම වැනි කරුණු සම්බන්ධයෙන් විවෘතභාවය වෙනුවෙන් ද ඔහු පෙනී සිටී. වගවීම සහ මහජන විශ්වාසය පවත්වා ගැනීම සඳහා, අපහසුතාවයට පත් වුවද, ස්වේච්ඡා සේවකයින් සත්‍යය කතා කළ යුතු බව ඔහු අවධාරණය කළ අතර, ගෞරවනීය හමුදා නිලධාරීන්ගේ උත්සාහයන් ද්‍රව්‍යමය සලකා බැලීම්වලට වඩා ගරු කළ යුතු බව ඔහු විශ්වාස කරයි. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://life.pravda.com.ua/volunteers/2014/11/10/183593/|title=&quot;Антитела&quot;: Бронежилеты и миноискатели вместо музыки|date=2014-11-10|work=[[Ukrainska Pravda]]|access-date=2025-05-05|language=uk}}&lt;/ref&gt;

== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
ටොපෝලියා 2013 දී ගායිකා ඔලේනා කුචර් සමඟ විවාහ වූවාය, ඇය වෘත්තීමය වශයෙන් ආලියෝෂා ලෙස හැඳින්වේ. එකට, ඔවුන්ට දරුවන් තිදෙනෙක් සිටිති: දියණියක්, මාරියා සහ පුතුන් දෙදෙනෙක්, මාර්ක් සහ රෝමන්. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2025-01-15 |title=&quot;Монополіст&quot;: Тарас Тополя розповів про прихований талант свого сина |url=https://sensatsiya.com/shou-biznes/foto-ta-video/137828-obidrav-do-nytky-mamu-tata-i-brata-taras-topolya-osheleshyv-do-chogo-dokotyvsya-iogo-syn |access-date=2025-05-05 |website=Sensatsiya |language=uk}}&lt;/ref&gt; පවුල කියෙව්හි ජීවත් විය, &lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; නමුත් 2022 දී යුද්ධය ආරම්භ වූ විට, අගනුවර රැඳී සිටීම ඉතා භයානක විය. අනෙක් බොහෝ අය මෙන්, ඔවුන්ගේ භාර්යාවන් සහ දරුවන් ආරක්ෂාව සඳහා බටහිර යුක්රේනයට සංක්‍රමණය වූ අතර පසුව විදේශගත විය. ටොපෝලියාගේ බිරිඳ සහ දරුවන් දැන් [[නිව් ජර්සි]] හි ජීවත් වන අතර, ඔවුන් ඔහුගේ මව සහ සුළු පියා සමඟ එහි නැවතී සිටිති. &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== ගෞරව සහ සම්මාන ==
ටොපෝලියාට පහත සඳහන් සම්මාන හිමි වී ඇත:

* [[ගොනුව:Order_of_Merit_3rd_Class_of_Ukraine.png|50x50පික්]] කුසලතා අනුපිළිවෙල තෙවන පන්තිය (2019) &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.president.gov.ua/documents/8892019-30909|title=Указ Президента України №889/2019|date=2019-12-05|work=[[Office of the President of Ukraine]]|access-date=2025-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20250118115628/https://www.president.gov.ua/documents/8892019-30909|archive-date=2025-01-18|language=uk|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* {{Commons-inline}}
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:1987 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්‍රවර්ගය:Short description is different from Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>inrxfmyh6mow0nwb4vfd6oya7hzbipy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මනෝහාරී විමලතුංග</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184172</id>
    <revision>
      <id>788681</id>
      <parentid>780732</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T16:35:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <origin>788681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="391" sha1="44v8sheijw3o0weutulpyiuyk4b4vhf" xml:space="preserve">'''ටෙලි නිර්මාණ''' 
* ''අළු බදුන''
* ''[[දිවිතුරා]]''
* ''නිල් නෙතු''
* ''[[පබා]]''
* ''පිත්තල කොන්ඩෑරුම''
* ''රන්තලිය වලව්ව''
* ''[[රන් සමනලයෝ]]
* ''ස්වයංජාත''
* ''සඳගිරි පව්ව''
* ''සේපාලිකා''</text>
      <sha1>44v8sheijw3o0weutulpyiuyk4b4vhf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෙන්ග්කුලු පළාත, ඉන්දුනීසියාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184523</id>
    <revision>
      <id>788733</id>
      <parentid>762849</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T10:07:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5906" sha1="072g86k52mra4ck5wx1n9gfwybrv3sp" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Bengkulu in Indonesia.svg|thumb|සිතියම]]
'''බෙන්ග්කුලු''', ඓතිහාසිකව '''බෙන්කූලන්''' ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය [[ඉන්දුනීසියාව|ඉන්දුනීසියාවේ]] පළාතකි . එය [[සුමාත්‍රා|සුමාත්‍රාවේ]] නිරිතදිග වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත. 1967 අංක 9 දරන නීතිය යටතේ දකුණු සුමාත්‍රා පළාතෙන් ඓතිහාසික [[බ්‍රිතාන්‍ය බෙන්කූලන්|බෙන්කූලන් පදිංචි]] ප්‍රදේශය වෙන් කිරීමෙන් 1968 නොවැම්බර් 18 වන දින පිහිටුවන ලද අතර 1968 අංක 20 දරන රජයේ රෙගුලාසි මගින් අවසන් කරන ලදී. 20,181.53 දක්වා පැතිර ගියේය.&amp;nbsp;කිලෝමීටර &lt;sup&gt;2 ක් පමණ&lt;/sup&gt; වන එහි භූමි ප්‍රමාණය යුරෝපීය රටක් වන [[ස්ලෝවේනියාව|ස්ලෝවේනියාවට]] හෝ එක්සත් ජනපදයේ [[මැසචුසෙට්ස්]] ප්‍රාන්තයට හෝ ඉවානෝවෝ ඔබ්ලාස්ට් වලට සමාන වන අතර එය උතුරින් බටහිර සුමාත්‍රා, ඊසාන දෙසින් ජම්බි, ගිනිකොන දෙසින් ලැම්පුන්ග් සහ නැගෙනහිරින් දකුණු සුමාත්‍රා යන පළාත්වලින් සහ වයඹ, දකුණ, නිරිතදිග සහ බටහිරින් [[ඉන්දියානු සාගරය|ඉන්දියන් සාගරයෙන්]] මායිම් වේ.

බෙන්කුලු යනු ප්‍රදේශය අනුව 28 වන විශාලතම පළාතයි; එය කලාප නවයකට සහ අගනුවර සහ එකම ස්වාධීන නගරය වන බෙන්කුලු නගරයට බෙදා ඇත. 2010 සංගණනයේදී 1,715,518 ක ජනගහනයක් සහ 2020 සංගණනයේදී 2,010,670 ක් සිටින ඉන්දුනීසියාවේ ජනගහනය අනුව 26 වන විශාලතම පළාත ද බෙන්කුලු වේ;   මැද භාගය වන විට නිල ඇස්තමේන්තුව 2,115,631 ක් විය (2023 මැද භාගයේදී පිරිමින් 1,065,992 ක් සහ කාන්තාවන් 1,020,014 ක් ඇතුළත්).  බඩාන් පුසාට් සංඛ්‍යාලේඛන ආයතනය නිකුත් කළ නිවේදනයකට අනුව, එය 2013 දී 0.744 ක් පමණ ලබා ගනිමින් පළාත් අතර එකොළොස්වන ඉහළම මානව සංවර්ධන දර්ශකය හිමිකරගෙන ඇත. 2014 වන විට, පළාත [[දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය|දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන්]] 28 වන ඉහළම ස්ථානයේ සහ ආයු අපේක්ෂාවෙන් 20 වන ඉහළම ස්ථානයේ, එනම් අවුරුදු 70.35 ක් ලෙස ස්ථානගත වී ඇත.

බෙන්ග්කුලුවට ඉන්දියන් සාගරයේ අක්වෙරළ මෙගා දූපත සහ එංගානෝ දූපත ද ඇතුළත් වේ. බෙන්ග්කුලුවට බටහිර දෙසින් ඉන්දියන් සාගරය දිගේ කිලෝමීටර් 525 ක වෙරළ තීරයක් ඇත, මුකොමුකෝ රීජන්සියේ දුසුන් බාරු පෙලෝකන් සිට කෞර් රීජන්සියේ ටෙබින් නාසල් දක්වා. බෙන්ග්කුලුවට ගල් අඟුරු සහ රත්තරන් වැනි ස්වාභාවික සම්පත් රාශියක් ඇති අතර විශාල හා විභව භූතාපජ සම්පත් ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=EJOLT |title=Bengkulu Coal-fired Power Plant, Indonesia {{!}} EJAtlas |url=https://ejatlas.org/conflict/bengkulu-coal-fired-power-plant-bengkulu-province-indonesia |access-date=2023-04-26 |website=[[Environmental Justice Atlas]] |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sari|first=Meri Maya|date=2017-04-21|title=Kajian Efektivitas Pelaksanaan Amdal Bidang Energi Dan Sumber Daya Mineral Dalam Pelestarian Kawasan Lindung di Kabupaten Bengkulu Tengah|url=https://journal.ipb.ac.id/index.php/jpsl/article/view/13803|journal=Jurnal Pengelolaan Sumberdaya Alam Dan Lingkungan (Journal of Natural Resources and Environmental Management)|volume=7|issue=1|pages=61–71|doi=10.29244/jpsl.7.1.61-71|issn=2086-4639|doi-access=free|access-date=2025-09-01|archive-date=2025-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250120202026/https://journal.ipb.ac.id/index.php/jpsl/article/view/13803|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, එය සුමාත්‍රාවේ අනෙකුත් පළාත්වලට වඩා අඩුවෙන් සංවර්ධනය වී ඇත.

== යොමු කිරීම් ==
[[ප්‍රවර්ගය:CS1 ඉන්දුනීසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (id)]]</text>
      <sha1>072g86k52mra4ck5wx1n9gfwybrv3sp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කිරිබාටි හි දේශපාලනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184671</id>
    <revision>
      <id>788695</id>
      <parentid>763620</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T02:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36553" sha1="f47jc5kzbccc1efoy2gcfj62llg0jug" xml:space="preserve">[[File:KiribatiParliamentHouse.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:KiribatiParliamentHouse.jpg|thumb|මනෙයාබා නි මවුන්ගටාබු (Maneaba ni Maungatabu), සභා මණ්ඩලය, 2000]]
1979 ජූලි 12 දින පනවනු ලැබූ කිරිබාටි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව, පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයක් යටතේ නිදහස් හා විවෘත මැතිවරණ සඳහා විධිවිධාන සලසයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Constitution of Kiribati |url=https://www.commonwealthgovernance.org/countries/pacific/kiribati/constitution/ |website=Commonwealth Governance}}&lt;/ref&gt;

විධායක ශාඛාව සමන්විත වන්නේ ජනාධිපතිවරයෙකු (te Beretitenti), උප සභාපතිවරයෙකු සහ කැබිනට් මණ්ඩලයකිනි. කැබිනට් මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියා ද වන ජනාධිපතිවරයා, ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් තම සාමාජිකයන් අතරින් තිදෙනෙකු හෝ සිව්දෙනෙකු ඉදිරි ජනාධිපතිවරණය සඳහා අපේක්ෂකයන් ලෙස නම් කිරීමෙන් පසු පුරවැසියන් විසින් සෘජුවම තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ. ජනාධිපතිවරයෙකුට සේවය කළ හැක්කේ සිව් අවුරුදු ධුර කාල තුනකට පමණක් වන අතර ඔහු සභාවේ සාමාජිකයෙකු ලෙස ද කටයුතු කරයි. කැබිනට් මණ්ඩලය සමන්විත වන්නේ ජනාධිපති, උප සභාපති සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් ද වන අමාත්‍යවරුන් 13 දෙනෙකුගෙනි.&lt;ref name=&quot;US State Dept&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite web |title=Background Notes: Kiribati, May 1996|url=https://1997-2001.state.gov/background_notes/kiribati_0596_bgn.html|publisher=U.S. State Department|year=1996|access-date=6 February 2018}}}}&lt;/ref&gt;

ව්‍යවස්ථාදායක ශාඛාව &quot;Maneaba ni Maungatabu&quot; (සභා මණ්ඩලය) නම් වූ ඒක මණ්ඩලීය මණ්ඩලයයි. 1979 සිට 2016 දක්වා සේවා කාලය සහිත, තනතුරේ බලයලත් සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කළ නීතිපතිවරයාට අමතරව, එහි සාමාජිකයන් ව්‍යවස්ථාපිත වරමක් අනුව ෆීජිහි රාබි දූපතේ (හිටපු සාගර දූපත වන) බනබන් ජනතාවගේ නාමික නියෝජිතයෙකු ද ඇතුළුව තේරී පත් වේ. ව්‍යවස්ථාදායකයින් සිව් අවුරුදු ධුර කාලයක් සඳහා සේවය කරති.&lt;ref name=&quot;Constitution&quot;&gt;&quot;[https://constitutionnet.org/sites/default/files/Kiribati%20Constitution.pdf The Constitution of Kiribati]&quot; (PDF). ''Constitutionne''. The International Institute for Democracy and Electoral Assistance (International IDEA). Retrieved 7 September 2022.&lt;/ref&gt;

යුක්තිය පසිඳලීම පාලනය කරන ව්‍යවස්ථාපිත විධිවිධාන, අනෙකුත් හිටපු බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතවලට සමාන වේ. එනම් අධිකරණය රජයේ මැදිහත්වීම්වලින් තොර වීමයි. අධිකරණ ශාඛාව උසස් අධිකරණය (Betio හි) සහ අභියාචනාධිකරණයෙන් සමන්විත වේ.&lt;ref name=&quot;US State Dept&quot; /&gt; ජනාධිපති විසින් මුලසුන දරන විනිසුරුවන් පත් කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Constitution&quot; /&gt;

පළාත් පාලන කටයුතු සිදු කරනු ලබන්නේ තේරී පත් වූ සාමාජිකයින්ගෙන් සමන්විත දූපත් කවුන්සිල හරහා ය. පළාත් කටයුතු පාලනය කරනු ලබන්නේ යටත් විජිත ඇමරිකාවේ නගර රැස්වීම්වලට සමාන ආකාරයටයි. දූපත් කවුන්සිල ඔවුන්ගේම ආදායම් සහ වියදම් ඇස්තමේන්තු&lt;ref name=&quot;US State Dept&quot; /&gt; සකස් කර ගන්නා අතර සාමාන්‍යයෙන් මධ්‍යම රජයේ පාලනයන්ගෙන් නිදහස් වේ. කිරිබාටි හි ජනාවාස දූපත් 21 ක් ඇති අතර, සෑම ජනාවාස දූපතකටම තමන්ගේම කවුන්සිලයක් ඇත. කිරිබාටි දැනට දිස්ත්‍රික්ක 5 කට බෙදා ඇත: උතුරු කිරිබාටි, මධ්‍යම කිරිබාටි, දකුණු කිරිබාටි, දකුණු තාරාවා සහ ලයින් සහ ෆීනික්ස්.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Districts of Kiribati {{!}} Kiribati National Statistics Office |url=https://nso.gov.ki/kiribati-districts/ |access-date=2025-02-20 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

කිරිබාටි රටට විධිමත් දේශපාලන පක්ෂ ඇතත්, ඒවායේ සංවිධානය එතරම් විධිමත් නැත.&lt;ref&gt;Macdonald, B. (1996). Governance and political process in Kiribati (Economics Division, Working Paper 96/2). Canberra: Australian National University, Research School of Pacific and Asian Studies.&lt;/ref&gt; තාවකාලික විපක්ෂ කණ්ඩායම් විශේෂිත ගැටලු වටා එකතු වීමට නැඹුරු වේ. වයස අවුරුදු 18 දී විශ්වීය ඡන්ද බලය හිමි වේ.&lt;ref name=&quot;US State Dept&quot; /&gt; අද වන විට ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ වන්නේ Boutokaan Kiribati Moa Party (කලින් Boutokaan te Koaua) සහ Tobwaan Kiribati Party ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Global Elections Hub {{!}} Jurisdiction Overview {{!}} Hogan Lovells |url=https://digital-client-solutions.hoganlovells.com/resources/elections-hub/jurisdiction/51 |access-date=2025-04-15 |website=digital-client-solutions.hoganlovells.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kiribati government structure and political parties. {{!}} - CountryReports |url=https://www.countryreports.org/country/Kiribati/government.htm |access-date=2025-04-15 |website=www.countryreports.org}}&lt;/ref&gt;

=== විදේශ සබඳතා ===
කිරිබාටි එහි පැසිෆික් අසල්වැසියන් වන ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, ජපානය සහ ෆීජි සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වයි. මෙම රටවල් තුනෙන් රටේ විදේශ ආධාරවලින් වැඩි කොටසක් ලැබේ. තායිවානය සහ ජපානය ද කිරිබාටිහි ජල කලාපයේ මසුන් ඇල්ලීම සඳහා නිශ්චිත කාලසීමාවන් සහිත බලපත්‍ර ලබා ඇත.&lt;ref name=&quot;US State Dept&quot; /&gt; දකුණු තාරාවා හි පිහිටි විදේශ දූත මණ්ඩල තුනක් පවතී: චීන සමූහාණ්ඩුවේ (තායිවානය) තානාපති කාර්යාල 2019 දක්වා තිබූ අතර, එය 2020 දී මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය විය; ඕස්ට්‍රේලියාවේ සහ නවසීලන්තයේ මහ කොමසාරිස් කාර්යාල ද පවතී. 2022 සිට, එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලයක් විවෘත කිරීම පිළිබඳ සාකච්ඡා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2022-07-13 |title=Kamala Harris announces 2 new U.S. embassies in major Pacific push |url=https://www.nbcnews.com/news/world/kamala-harris-pacific-new-us-embassies-tonga-kiribati-rcna37971 |access-date=2024-04-30 |publisher=NBC News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/03/us-set-to-open-tonga-embassy-in-may-as-pacific-push-ramps-up|title=US set to open Tonga embassy in May as Pacific push ramps up|date=2023-05-03|work=The Guardian|access-date=2024-04-30|agency=Reuters|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; කිරිබාටි සඳහා වගකිව යුතු වත්මන් එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය ෆීජි හි සුවා හි පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Homepage |url=https://fj.usembassy.gov/ |access-date=2024-04-30 |website=U.S. Embassy in Fiji, Kiribati, Nauru, Tonga, and Tuvalu |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

1999 නොවැම්බරයේදී, කිරිබාටි ජපානයේ ජාතික අභ්‍යවකාශ සංවර්ධන ඒජන්සියට (National Space Development Agency) අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකිරීම සඳහා වසර 20 කට කිරිතිමාටි (පෙර නත්තල් දූපත) හි ඉඩමක් බදු දීමට එකඟ විය.&lt;ref name=&quot;SpaceDaily2000&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.spacedaily.com/news/japan-hopex-00d.html|title=Kiribati Gives Okay to Christmas Island Spaceport|date=11 May 2000|newspaper=Space Daily News|access-date=28 April 2018|archive-date=13 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221113085201/https://www.spacedaily.com/news/japan-hopex-00d.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; මෙම ගිවිසුම මගින් ජපානය වසරකට ඇමරිකානු ඩොලර් 840,000 ක් ගෙවිය යුතු බවටත්, මාර්ගවලට සහ පරිසරයට සිදුවන ඕනෑම හානියක් සඳහා ගෙවිය යුතු බවටත් නියම කර ඇත.&lt;ref name=&quot;SpaceDaily2000&quot; /&gt; ජපන් ජාතිකයින් විසින් සාදන ලද ලුහුබැඳීමේ මධ්‍යස්ථානයක් කිරිතිමාටි&lt;ref&gt;{{cite web |date=22 August 1997 |title=FDSN Station Info – XMAS |url=http://www.fdsn.org/station_book/IU/XMAS/xmas.html |access-date=14 May 2010 |publisher=Fdsn.org}}&lt;/ref&gt; හි ක්‍රියාත්මක වන අතර, අතහැර දැමූ ගුවන් තොටුපළක් HOPE-X නම් නැවත භාවිත කළ හැකි මිනිසුන් රහිත අභ්‍යවකාශ ෂටලයක් සඳහා ගොඩබෑමේ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස නම් කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, HOPE-X වැඩසටහන 2003 දී ජපානය විසින් අවලංගු කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.spaceindustry.com.au/Documents/nb2016-06.pdf|title=Cancelled Projects: HOPE and HOPE-X|last=Herman|first=Jos|date=June 2016|newspaper=Tiros Space Information News Bulletin|access-date=28 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312084048/http://spaceindustry.com.au/Documents/nb2016-06.pdf|archive-date=12 March 2018|number=9|location=Australia|volume=41|page=2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[File:五月二十三日總統接見吉里巴斯總統馬茂(Taneti_Maamau)伉儷乙行_(27208262585).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E4%BA%94%E6%9C%88%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B8%89%E6%97%A5%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E6%8E%A5%E8%A6%8B%E5%90%89%E9%87%8C%E5%B7%B4%E6%96%AF%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E9%A6%AC%E8%8C%82(Taneti_Maamau)%E4%BC%89%E5%84%B7%E4%B9%99%E8%A1%8C_(27208262585).jpg|thumb|2016 මැයි 23 දින, කිරිබාටි ජනාධිපති ටනෙටි මාමාවු තායිවාන ජනාධිපති ට්සායි ඉන්-වෙන් හමුවෙයි.]]ගෝලීය උණුසුමෙහි බලපෑම්වලට වඩාත්ම අවදානමට ලක්විය හැකි ජාතීන්ගෙන් එකක් ලෙස, කිරිබාටි දේශගුණික විපර්යාසවලට අදාළ ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රයත්නවල, විශේෂයෙන් UNFCCC සමුළුවල ක්‍රියාකාරී සහභාගිවන්නෙකු වී ඇත. කිරිබාටි යනු පහත් බිම් සහිත වෙරළබඩ සහ කුඩා දූපත් රටවල අන්තර් රාජ්‍ය සංවිධානයක් වන Alliance of Small Island States (AOSIS) හි සාමාජිකයෙකි. 1990 දී පිහිටුවන ලද මෙම සන්ධානයේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ ගෝලීය උණුසුම ආමන්ත්‍රණය කිරීම සඳහා කුඩා දූපත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රාජ්‍යයන්ගේ (SIDS) හඬ ඒකාබ්‍රද්ධ කිරීමයි. AOSIS එහි ආරම්භයේ සිටම ඉතා ක්‍රියාශීලී වී ඇති අතර, 1994 තරම් මුල් කාලයේ දී කියෝතෝ ප්‍රොටෝකෝලය සාකච්ඡා වලදී පළමු කෙටුම්පත් පාඨය ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Depledge |first=Joanna |date=August 2000 |title=TRACING THE ORIGINS OF THE KYOTO PROTOCOL: AN ARTICLE-BY-ARTICLE TEXTUAL HISTORY |url=https://unfccc.int/resource/docs/tp/tp0200.htm |access-date=2025-02-20 |website=United Nations Framework Convention on Climate Change}}&lt;/ref&gt;

2009 දී, ජනාධිපති ටොං, දේශගුණික විපර්යාසවලට ගොදුරු විය හැකි අනෙකුත් රටවල් 10 ක් සමඟ මාලදිවයිනේ Climate Vulnerable Forum (V11) සඳහා සහභාගී වූ අතර, 2009 නොවැම්බර් 10 වන දින බැන්ඩෝස් දූපත් ප්‍රකාශනයට අත්සන් තැබීය. එහිදී ස්වේච්ඡාවෙන් කාබන් උදාසීනත්වය (carbon neutrality) සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා කැපවීමෙන් තම ආර්ථිකයන් හරිත කිරීමට පටන් ගන්නා බවට සදාචාරාත්මක නායකත්වයක් පෙන්වීමට ප්‍රතිඥා දුන්නේය.&lt;ref name=&quot;i223&quot;&gt;{{cite web |last=Reddy |first=B. Muralidhar |date=2009-11-10 |title=Climate Vulnerable Forum emphasizes on green economic development |url=https://www.thehindu.com/news/international/Climate-Vulnerable-Forum-emphasizes-on-green-economic-development/article16891318.ece |access-date=2025-07-22 |website=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

2010 නොවැම්බරයේදී, අවදානමට ලක්විය හැකි රාජ්‍යයන් සහ ඔවුන්ගේ හවුල්කරුවන් අතර උපදේශන සංසදයක් පැවැත්වීමට කිරිබාටි ජනාධිපතිවරයාගේ මුලපිරීමට සහාය වීම සඳහා කිරිබාටි Tarawa Climate Change Conference (TCCC) සමුළුව සත්කාරකත්වය දැරීය. මෙම සමුළුව UNFCCC අනුග්‍රහය යටතේ බහු-පක්ෂ සාකච්ඡා සඳහා හිතකර පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කළේය. මෙම සමුළුව Climate Vulnerable Forum හි අනුප්‍රාප්තික සිදුවීමක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=12 November 2010 |title=Climate Change in Kiribati, Tarawa Climate Change Conference Issues Ambo Declaration |url=http://www.climate.gov.ki/tarawa_climate_change_conference.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120202030155/http://www.climate.gov.ki/tarawa_climate_change_conference.html |archive-date=2 February 2012 |access-date=28 April 2018 |publisher=Office of the President of Kiribati}}&lt;/ref&gt; TCCC හි අවසාන අරමුණ වූයේ COP ක්‍රියාවලියට සහභාගී වන පාර්ශවයන් අතර භේද ගණන සහ තීව්‍රතාවය අඩු කිරීම, පාර්ශවයන් අතර එකඟතා අංග ගවේෂණය කිරීම සහ එමගින් 2010 නොවැම්බර් 29 සිට දෙසැම්බර් 10 දක්වා මෙක්සිකෝවේ කැන්කන් හි පැවති COP16 සඳහා කිරිබාටි සහ අනෙකුත් පාර්ශ්වයන්ගේ දායකත්වයට සහාය වීමයි.

2013 දී ජනාධිපති ටොං දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ඇති වූ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම &quot;වැළැක්විය නොහැකි&quot; බව ප්‍රකාශ කළේය. &quot;අපේ ජනතාවට ජීවත් වීමට නම්, ඔවුන් සංක්‍රමණය වීමට සිදුවනු ඇත. අපට මිනිසුන් විශාල වශයෙන් ගෙන යාමට සිදු වන තෙක් බලා සිටීමට හෝ අපට දැන් සිටම ඔවුන්ව සූදානම් කළ හැකිය...”&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/2013/apr/16/australia-climate-change-refugee-status|title=Australia urged to formally recognise climate change refugee status|last=Lagan|first=Bernard|date=16 April 2013|newspaper=The Guardian|access-date=29 April 2013}}&lt;/ref&gt; 2014 දී නිව් යෝර්ක් හිදී, The New Yorker පුවත්පතට අනුව, ජනාධිපති ටොං The New York Times පුවත්පතට පැවසුවේ &quot;අනාවැකි අනුව, මෙම සියවස තුළ අපගේ ඉඩම්වල උසම ස්ථානයට වඩා ජලය ඉහළ යනු ඇති&quot; බවයි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.newyorker.com/tech/elements/president-tong-and-his-disappearing-islands|title=President Tong and His Disappearing Islands|author=Betsy Morais|date=8 June 2014|newspaper=The New Yorker|access-date=22 August 2014}}&lt;/ref&gt; 2014 දී, ජනාධිපති ටොං, කිලෝමීටර් 2,000 ක් දුරින් පිහිටි විශාල ෆීජි දූපත් වලින් එකක් වන වනුවා ලෙවු හි වර්ග කිලෝමීටර 20 (වර්ග සැතපුම් 7.7) පමණ භූමි ප්‍රමාණයක් මිලදී ගැනීම අවසන් කළේය. ටොං විසින් විස්තර කරන ලද මෙම පියවර, රටේ භූමිය සම්පූර්ණයෙන්ම ජලයෙන් යට වුවහොත් &quot;නිරපේක්ෂ අවශ්‍යතාවයක්&quot; වනු ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/2014/jul/01/kiribati-climate-change-fiji-vanua-levu|title=Besieged by the rising tides of climate change, Kiribati buys land in Fiji|last=Caramel|first=Laurence|date=30 June 2014|newspaper=The Guardian|access-date=25 August 2016|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

2013 දී, සරණාගතයින්ගේ තත්ත්වය පිළිබඳ සම්මුතිය (1951) යටතේ, කිරිබාටි ජාතිකයෙකු &quot;දේශගුණික විපර්යාස සරණාගතයෙකු&quot; ලෙස කරන ලද ප්‍රකාශයක් කෙරෙහි අවධානය යොමු විය.&lt;ref name=&quot;ABC&quot;&gt;{{cite web |date=27 November 2013 |title=Pacific Islander Ioane Teitiota fails in bid to be first climate change refugee |url=http://www.abc.net.au/news/2013-11-26/kiribati-ioane-teitoa-refugee-new-zealand-climate-change/5117848 |access-date=11 February 2015 |work=ABC News}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රකාශය නවසීලන්ත මහාධිකරණය විසින් පිළිගත නොහැකි බවට තීරණය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.vernonrive.co.nz/PointSource/Climate_refugees_revisited_a_closer_look_at_the_Tuvalu_deci.aspx|title='Climate refugees' revisited: a closer look at the Tuvalu decision|author=Vernon Rive|date=14 August 2014|access-date=11 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150211073607/http://www.vernonrive.co.nz/PointSource/Climate_refugees_revisited_a_closer_look_at_the_Tuvalu_deci.aspx|archive-date=11 February 2015|publisher=Point Source|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; නවසීලන්ත අභියාචනාධිකරණය ද 2014 තීන්දුවකදී මෙම ප්‍රකාශය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. වැඩිදුර අභියාචනයක් මත, නවසීලන්ත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සරණාගත තත්ත්වය සඳහා වූ අයදුම්පත්‍රයට එරෙහිව කලින් දුන් අහිතකර තීන්දු තහවුරු කළේය. නමුත් &quot;දේශගුණික විපර්යාස හෝ වෙනත් ස්වභාවික විපත් හේතුවෙන් සිදුවන පාරිසරික පරිහානිය කිසිවිටෙකත් සරණාගත සම්මුතියට හෝ ආරක්ෂිත පුද්ගල අධිකරණ බලයට පිවිසීමට මගක් නිර්මාණය කළ නොහැකි&quot; බවට වූ යෝජනාව ප්‍රතික්ෂේප කළේය.&lt;ref name=&quot;TSC&quot;&gt;{{cite NZLII|litigants=Teitiota v Chief Executive of Ministry of Business, Innovation and Employment|court=NZSC|year=2015|num=107|date=20 July 2015}}&lt;/ref&gt; 2017 දී කිරිබාටි, න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීමේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 July 2017 |title=Chapter XXVI: Disarmament&amp;nbsp;– No. 9 Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons |url=https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&amp;mtdsg_no=XXVI-9&amp;chapter=26&amp;clang=_en |publisher=United Nations Treaty Collection}}&lt;/ref&gt;

2019 සැප්තැම්බර් 20 වන දින, කිරිබාටි රජය මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව සමඟ සිය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා යළි ස්ථාපිත කළ අතර තායිවානය සමඟ පැවති රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා නවතා දැමීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Teng Pei-ju |date=20 September 2019 |title=Kiribati switches recognition to China, Taiwan loses second Pacific ally in one week |url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/3780704 |work=Taiwan News}}&lt;/ref&gt; තායිවානයේ විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය ජෝසෆ් වූ (Joseph Wu) ට අනුව, චීනය මෙම තීරණය සඳහා කිරිබාටි වෙත 737 ගුවන් යානයක් සහ බෝට්ටු ලබා දී ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Taiwan says China lures Kiribati with airplanes after losing another ally |url=https://mobile.reuters.com/article/amp/idUSKBN1W50DI |work=Reuters}}&lt;/ref&gt;

==== සාම බලකාය ====
1973 සිට 2008 දක්වා, එක්සත් ජනපද සාම බලකායේ (US Peace Corps) ස්වේච්ඡා සේවකයන් 500 ක් පමණ දූපත් වල සේවය කළ අතර, යම් වසරකදී 45 දෙනෙක් සේවය කළහ. ක්‍රියාකාරකම් අතර ළිං, පුස්තකාල සහ අනෙකුත් යටිතල පහසුකම් සැලසුම් කිරීම, නිර්මාණය කිරීම සහ ඉදිකිරීම, සහ කෘෂිකාර්මික, පාරිසරික සහ ප්‍රජා සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනයට සහාය වීම ඇතුළත් විය. 2006 දී, පිටත දූපත් වෙත ස්ථාවර ගුවන් ප්‍රවාහනය අඩුවීම හේතුවෙන් ස්වේච්ඡා සේවකයන් යෙදවීම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරන ලදී. පසුව ස්වේච්ඡා සේවකයන්ට වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දීමේ හැකියාව සහතික කළ නොහැකි වූ නිසා එය අවසන් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |date=23 July 2007 |title=Peace Crops reducing current program in Kiribati |url=https://peacecorpsonline.typepad.com/peacecorpsonline/kiribati/ |access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=4 July 2008 |title=Peace Corps to End Programs in Kiribati |url=http://www.pireport.org/articles/2008/07/04/peace-corps-end-programs-kiribati |access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; 2022 ජූලි මාසයේදී, එක්සත් ජනපද උප සභාපති හැරිස් (Vice President Harris) කිරිබාටි සහ ටොංගා හි නව තානාපති කාර්යාලයක් ඉදිකිරීමට සහ කලාපයේ සාම බලකායේ පැවැත්ම නැවත ස්ථාපිත කිරීමට සැලසුම් ප්‍රකාශ කළාය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=12 July 2022 |title=Kamala Harris announces 2 new U.S. embassies in major Pacific push |url=http://www.nbcnews.com/news/world/kamala-harris-pacific-new-us-embassies-tonga-kiribati-rcna37971 |access-date=16 July 2022 |publisher=NBC News |agency=Associated Press}}&lt;/ref&gt;

=== නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ හමුදා ===
[[File:RKS_Teanoai,_during_a_joint_exercise_2019-11-07.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RKS_Teanoai,_during_a_joint_exercise_2019-11-07.jpg|thumb|2019 දී RKS Teanoai පොලිස් නෞකාවක්]]
කිරිබාටි හි නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම කිරිබාටි පොලිස් සේවය විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, එය දූපත් ජාතියේ සියලුම නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සහ අර්ධ හමුදා රාජකාරි සඳහා වගකිව යුතුය. සියලුම දූපත් වල පොලිස් මුරපොලවල් පිහිටා ඇත. පොලිසිය සතුව එක් මුර සංචාරක බෝට්ටුවක් ඇත, Guardian-class patrol boat RKS Teanoai II.&lt;ref&gt;{{cite web |date=25 March 2002 |title=Pacific Forum class patrol boat |url=http://www.hazegray.org/worldnav/asiapac/asiapac.htm#5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305073647/http://www.hazegray.org/worldnav/asiapac/asiapac.htm#5 |archive-date=5 March 2016 |access-date=14 May 2010 |publisher=Hazegray.org}}&lt;/ref&gt;

කිරිබාටි හි ප්‍රධාන බන්ධනාගාරය බෙටියෝ (Betio) හි පිහිටා ඇති අතර, එය වෝල්ටර් බෙටියෝ බන්ධනාගාරය (Walter Betio Prison) ලෙස නම් කර ඇත. කිරිතිමාටි (Kiritimati) හි ලන්ඩන් (London) හි ද බන්ධනාගාරයක් ඇත.&lt;ref name=&quot;m735&quot;&gt;{{cite web |date=2016-04-28 |title=Justice delayed, justice denied on Pacific's remote Kiritimati |url=https://www.postguam.com/news/pacific/justice-delayed-justice-denied-on-pacifics-remote-kiritimati/article_ccf7ee80-0d45-11e6-abb1-57d0e4fe85a0.html |access-date=2025-07-22 |website=The Guam Daily Post}}&lt;/ref&gt;

පැරණි බ්‍රිතාන්‍ය නීතියකට අනුව, කිරිබාටි හි පිරිමි සමලිංගිකත්වය නීති විරෝධී වන අතර, වසර 14 ක් දක්වා සිර දඬුවමක් නියම කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, මෙම නීතිය බලාත්මක නොවේ. 1957 එක්සත් රාජධානියේ ලිංගික වැරදි පනතේ (Sexual Offences Act) විධිවිධාන සමඟින් ආරම්භ කර, පිරිමි සමලිංගික ක්‍රියා අපරාධයක් නොවන බවට පත් කිරීමට එංගලන්තය ගත් පියවර කිරිබාටි විසින් තවමත් අනුගමනය කර නොමැත. ගැහැණු සමලිංගිකත්වය නීත්‍යානුකූල වුවත්, සමලිංගික කාන්තාවන්ට ප්‍රචණ්ඩත්වයට හා වෙනස් කොට සැලකීමට මුහුණ දීමට සිදු විය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, ලිංගික දිශානතිය මත පදනම් වූ රැකියා වෙනස්කම් කිරීම තහනම් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/337461/cooks-bill-puts-spotlight-on-pacific-s-anti-gay-laws|title=Cooks bill puts spotlight on Pacific's anti-gay laws|date=21 August 2017|work=RNZ News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.newsweek.com/73-countries-where-its-illegal-be-gay-1385974|title=71 Countries Where Homosexuality is Illegal|last=Avery|first=Daniel|date=4 April 2019|work=Newsweek}}&lt;/ref&gt;

=== පරිපාලන අංශ ===
[[File:CarolinePic-Kepler-Long.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CarolinePic-Kepler-Long.JPG|thumb|ලයින් දූපත්: ලෝන්ග් අයිලන්ඩ් හි බටහිර පැත්ත සහ නේක් දූපත අතර මිලේනියම් දූපත් සමුද්‍ර සන්ධිය.]]
[[File:Marakei_Atoll.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marakei_Atoll.jpg|thumb|මරකේයි, උතුරු ගිල්බට් දූපත්]]කිරිබාටි හි ජනාවාස දූපත් 21 ක් ඇත. කිරිබාටි භූගෝලීය වශයෙන් පරිපාලනමය කාර්යයන් නොමැති දූපත් සමූහ තුනකට හෝ කණ්ඩායම් තුනකට බෙදිය හැකිය. ඒවා නම්:
* [[ගිල්බට් දූපත්]] (Gilbert Islands)
* [[ෆීනික්ස් දූපත්]] (Phoenix Islands), පෘථිවියේ විශාලතම සමුද්‍රීය ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවලින් එකක් (2008 සිට 2010 දක්වා විශාලතම විය)&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSSP231103|title=Kiribati creates world's largest marine reserve|date=14 February 2008|access-date=14 May 2010|publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt;
* [[ලයින් දූපත්]] (Line Islands)

ස්වාධීනත්වයට පෙර මුල් දිස්ත්‍රික්ක වූයේ:

* බනබා දූපත (Banaba Islands)
* තාරාවා අතොළුව (Tarawa Atoll)
* උතුරු ගිල්බට් දූපත් (Northern Gilbert Islands)
* මධ්‍යම ගිල්බට් දූපත් (Central Gilbert Island)
* දකුණු ගිල්බට් දූපත් (Southern Gilbert Islands)
* ලයින් දූපත් (Line Islands)

හිටපු දිස්ත්‍රික්ක හතරක් (තාරාවා ඇතුළුව) ගිල්බට් දූපත් වල පිහිටා ඇති අතර, රටේ ජනගහනයෙන් වැඩි කොටසක් ජීවත් වන්නේ එහි ය. ලයින් දූපත් පහක් ජනාවාස නොවේ (මැල්ඩන් දූපත, ස්ටාර්බක් දූපත, මිලේනියම් දූපත, වොස්ටොක් දූපත සහ ෆ්ලින්ට් දූපත). ෆීනික්ස් දූපත්, කැන්ටන් (Kanton) හැර ජනාවාස නොවූ අතර ඒවාට නියෝජනයක් නොමැත. බනබා ද දැන් විරල ජනාවාස වී ඇත. ෆීජි හි රාබි දූපතේ බනබන්වරුන්ගේ තේරී පත් නොවූ නියෝජිතයෙක් ද සිටී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=McAdam |first=Jane |title=How a small Pacific community sparked constitutional innovation on citizenship |url=https://www.kaldorcentre.unsw.edu.au/news/how-small-pacific-community-sparked-70-years-constitutional-innovation-citizenship |access-date=2023-11-13 |website=www.kaldorcentre.unsw.edu.au}}&lt;/ref&gt;

ජනාවාස දූපත් 21 න් එක් එක් දූපත්වලට දෛනික කටයුතු බලා ගන්නා තමන්ගේම ප්‍රාදේශීය කවුන්සිලයක් ඇත. ජනාවාස දූපත් දෙකක් හැර අනෙක් සෑම දූපතකටම එක් කවුන්සිලයක් ඇත: තාරාවා අටෝල් හි කවුන්සිල තුනක් ඇත: බෙටියෝ නගර සභාව (Betio Town Council), ටෙයිනයිනානෝ නාගරික කවුන්සිලය (Teinainano Urban Council) (දකුණු තාරාවා හි ඉතිරි කොටස සඳහා) සහ Eutan Tarawa Council (උතුරු තාරාවා සඳහා); සහ ටැබිටියුයා (Tabiteuea) හි කවුන්සිල දෙකක් ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kiribati |url=https://dlab.epfl.ch/wikispeedia/wpcd/wp/k/Kiribati.htm |access-date=2024-05-29 |website=dlab.epfl.ch}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>f47jc5kzbccc1efoy2gcfj62llg0jug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ආර්මේනියාවේ ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185338</id>
    <revision>
      <id>788688</id>
      <parentid>774183</parentid>
      <timestamp>2026-04-29T22:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>788688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117404" sha1="qv0x6xju2cc3wtga74hkpyctalpudkk" xml:space="preserve">=== ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය ===
[[File:Zorats Karer 2008, part of the stone circle.jpg|right|thumb|ලෝකඩ යුගයේ සුසාන භූමිය සොරාට්ස් කරර් (කරහුන්ජ් ලෙසද හැඳින්වේ)]]
පළමු මානව හෝඩුවාවන් සඳහා සහය දක්වන්නේ වසර මිලියනයකටත් පෙර ඔබ්සිඩියන් පිටාර ගැලීම් වලට ආසන්නව පැවති ඇචියුලියන් මෙවලම් තිබීමයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Dolukhanov|first1=Pavel|last2=Aslanian|first2=Stepan|last3=Kolpakov|first3=Evgeny|last4=Belyaeva|first4=Elena|date=2004|title=Prehistoric Sites in Northern Armenia|url=http://www.antiquity.ac.uk/projgall/dolukhanov301/#author|url-status=live|journal=Antiquity|volume=78|issue=301|archive-url=https://web.archive.org/web/20170529032337/http://antiquity.ac.uk/projgall/dolukhanov301/#author|archive-date=29 May 2017|access-date=26 March 2024}}&lt;/ref&gt; මෑත කාලීන හා වැදගත් කැණීම් සිදු කරනු ලබන්නේ හ්රාස්ඩන් ගංගා නිම්නයේ නොර් ගෙගි 1 ගල් යුගයේ භූමියේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Adler|first1=D. S.|last2=Wilkinson|first2=K. N.|last3=Blockley|first3=S.|last4=Mark|first4=D. F.|last5=Pinhasi|first5=R.|last6=Schmidt-Magee|first6=B. A.|last7=Nahapetyan|first7=S.|last8=Mallol|first8=C.|last9=Berna|first9=F.|date=26 September 2014|title=Early Levallois technology and the Lower to Middle Paleolithic transition in the Southern Caucasus|journal=Science|language=en|volume=345|issue=6204|pages=1609–1613|bibcode=2014Sci...345.1609A|doi=10.1126/science.1256484|issn=0036-8075|pmid=25258079|s2cid=10266660}}&lt;/ref&gt; වසර 325,000 ක් පැරණි කෞතුක වස්තු දහස් ගණනක්, කලින් සිතූ පරිදි, එක් මූලාරම්භක ස්ථානයකින් (සාමාන්‍යයෙන් අප්‍රිකාව යැයි උපකල්පනය කෙරේ) පැතිරීම වෙනුවට, පැරණි ලෝකය පුරා මානව තාක්ෂණික නවෝත්පාදනයේ මෙම අවධිය වරින් වර සිදු වූ බව පෙන්නුම් කළ හැකිය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 September 2014 |title=325,000 Year Old Stone Age Site In Armenia Leads To Human Technology Rethink |url=http://www.science20.com/news_articles/325000_year_old_stone_age_site_in_armenia_leads_to_human_technology_rethink-145698 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210306142614/https://www.science20.com/news_articles/325000_year_old_stone_age_site_in_armenia_leads_to_human_technology_rethink-145698 |archive-date=6 March 2021 |access-date=26 March 2024}}&lt;/ref&gt;

[[Image:Bull Petroglyph Ukhtasar Volcano.jpg|thumb|උග්තසාර් කන්දේ විවිධ සතුන්ගේ රූප සහිත ශිලා ලේඛන]]

බොහෝ මුල් ලෝකඩ යුගයේ ජනාවාස ඉදිකර ඇත්තේ ආර්මේනියාවේ (අරරත් නිම්නය, ෂෙන්ගාවිට්, හරිච්, කරස්, අමිරානිස්ගෝරා, මාගහොවිට්, ගාර්නි, ආදිය) ය. මුල් ලෝකඩ යුගයේ වැදගත් ස්ථානවලින් එකක් වන්නේ ෂෙන්ගාවිට් ජනාවාසයයි.&lt;ref name=&quot;o766&quot;&gt;{{cite web |title=A View from the Highlands: The History of Shengavit, Armenia in the 4th and 3rd Millennia BCE |url=https://whitelevy.fas.harvard.edu/view-highlands-history-shengavit-armenia-4th-and-3rd-millennia-bce |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240511151201/https://whitelevy.fas.harvard.edu/view-highlands-history-shengavit-armenia-4th-and-3rd-millennia-bce |archive-date=11 May 2024 |access-date=11 May 2024 |website=The Shelby White and Leon Levy Program for Archaeological Publications}}&lt;/ref&gt; එය පිහිටා තිබුණේ අද ආර්මේනියාවේ අගනුවර වන යෙරෙවන් හි භූමියේ ය.

=== පෞරාණිකත්වය ===
[[File:Arshakuni Armenia 150-en.svg|thumb|upright=1.3|ඓතිහාසික ආර්මේනියාව, ක්‍රි.පූ. 150]]
ආර්මේනියාව අරරත් කඳු වටා උස්බිම් වල පිහිටා ඇත. ලෝකඩ යුගයේ සහ ඊට පෙර ආර්මේනියාවේ මුල් ශිෂ්ටාචාරයක් පැවති බවට සාක්ෂි තිබේ, එය ක්‍රි.පූ. 4000 පමණ දක්වා දිව යයි. 2010 සහ 2011 දී අරෙනි-1 ගුහා සංකීර්ණයේ පුරාවිද්‍යාත්මක සමීක්ෂණවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලොව පැරණිතම සම් සපත්තු,&lt;ref&gt;{{cite web |date=17 December 2014 |title=10 World's Oldest Things from Armenia |url=https://www.peopleofar.com/2014/12/17/10-worlds-oldest-things-from-armenia/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CNNc&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/meast/06/09/armenia.old.shoe/|title=Armenian cave yields what may be world's oldest leather shoe|date=9 June 2010|access-date=28 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180128074651/http://www.cnn.com/2010/WORLD/meast/06/09/armenia.old.shoe/|archive-date=28 January 2018|publisher=[[CNN]]|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සායක්,&lt;ref name=&quot;strawskirt&quot;&gt;{{cite web |date=13 September 2011 |title=5,900-year-old women's skirt discovered in Armenian cave |url=http://news.am/eng/news/73915.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010142655/https://news.am/eng/news/73915.html |archive-date=10 October 2017 |access-date=14 September 2011 |work=News Armenia}}&lt;/ref&gt; සහ වයින් නිෂ්පාදන පහසුකම සොයා ගැනීමට හැකි වී තිබේ.&lt;ref name=&quot;National Geographic&quot;&gt;{{cite web |date=12 January 2011 |title=Earliest Known Winery Found in Armenian Cave |url=https://news.nationalgeographic.com/news/2011/01/110111-oldest-wine-press-making-winery-armenia-science-ucla/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180108093549/https://news.nationalgeographic.com/news/2011/01/110111-oldest-wine-press-making-winery-armenia-science-ucla/ |archive-date=8 January 2018 |access-date=28 January 2018 |publisher=[[National Geographic Society|National Geographic]]}}&lt;/ref&gt;

ලෝකඩ යුගයේ සංස්කෘතීන් සහ රාජ්‍ය කිහිපයක් මහා ආර්මේනියාවේ ප්‍රදේශයේ සමෘද්ධිමත් වූ අතර, ට්‍රයලෙටි-වනඩ්සෝර් සංස්කෘතිය, හයාසා-අසි සහ මිටැනි (නිරිතදිග ඓතිහාසික ආර්මේනියාවේ පිහිටා ඇත) ඇතුළුව, ඒ සියල්ලටම ඉන්දු-යුරෝපීය ජනගහනයක් සිටි බවට විශ්වාස කෙරේ.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Greppin|first1=John A. C.|last2=Diakonoff|first2=I. M.|year=1991|title=Some Effects of the Hurro-Urartian People and Their Languages upon the Earliest Armenians|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=111|issue=4|pages=720–730|doi=10.2307/603403|issn=0003-0279|jstor=603403}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Joan Aruz, Kim Benzel, Jean M. Evans, ''Beyond Babylon: Art, Trade, and Diplomacy in the Second Millennium B.C.'' Metropolitan Museum of Art (New York, N.Y.)[https://archive.org/details/bub_gb_gr5BgOwEJicC/page/n179] (2008) pp. 92&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation|last=Kossian|first=Aram V.|title=The Mushki Problem Reconsidered|date=1997|url=https://docplayer.net/108120425-The-mushki-problem-reconsidered.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829005531/https://docplayer.net/108120425-The-mushki-problem-reconsidered.html|access-date=31 August 2019|archive-date=29 August 2019}} pp. 254&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter I. Bogucki and Pam J. Crabtree [http://lukashevichus.info/knigi/ancient_europe_encycl_bogucki_crabtree_1.pdf ''Ancient Europe, 8000 B.C. to A.D. 1000: An Encyclopedia of the Barbarian World''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160109082658/http://lukashevichus.info/knigi/ancient_europe_encycl_bogucki_crabtree_1.pdf|date=9 January 2016}} Charles Scribner's Sons, 2004 {{ISBN|978-0-684-80668-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Paul Thieme, The 'Aryan' Gods of the Mitanni Treaties. JAOS 80, 1960, 301–17&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Petrosyan|first=Armen|date=2007|title=Towards the Origins of the Armenian People: The Problem of Identification of the Proto-Armenians: A Critical Review (in English)|url=https://www.academia.edu/3657764|url-status=live|journal=Journal for the Society of Armenian Studies|volume=16|pages=49–54|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004180224/https://www.academia.edu/3657764/Towards_the_Origins_of_the_Armenian_People_The_Problem_of_Identification_of_the_Proto_Armenians_A_Critical_Review_in_English_|archive-date=4 October 2020|access-date=30 August 2019}}&lt;/ref&gt; නයිරි සම්මේලනය සහ එහි අනුප්‍රාප්තිකයා වූ උරාර්ටු, ආර්මේනියානු කඳුකරය මත ඔවුන්ගේ ස්වෛරීභාවය අනුපිළිවෙලින් ස්ථාපිත කළහ. ඉහත සඳහන් කළ සෑම ජාතියක්ම සහ සම්මේලන ආමේනියානුවන්ගේ ජනවාර්ගික උත්පාදනයට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Kurkjian |first=Vahan |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Asia/Armenia/_Texts/KURARM/home.html |title=History of Armenia |publisher=[[Armenian General Benevolent Union]] |year=1958 |edition=1964 |location=Michigan |access-date=22 July 2009 |archive-url=https://archive.today/20120527052930/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Asia/Armenia/_Texts/KURARM/home.html |archive-date=27 May 2012 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Armenian Soviet Encyclopedia |title-link=Armenian Soviet Encyclopedia |publisher=Armenian Encyclopedia |year=1987 |location=Yerevan |page=v. 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Movsisyan |first=Artak |title=Sacred Highland: Armenia in the spiritual conception of the Near East |publisher=Yerevan |year=2000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Kavoukjian |first=Martiros |author-link=Martiros Kavoukjian |title=The Genesis of Armenian People |publisher=Montreal |year=1982}}&lt;/ref&gt; යෙරෙවන් හි සොයාගත් විශාල කියුනිෆෝම් ලැපිඩරි සෙල්ලිපියකින් තහවුරු වූයේ ආර්මේනියාවේ නූතන අගනුවර ක්‍රි.පූ. 782 ගිම්හානයේදී පළමුවන ආර්ගිෂ්ටි රජු විසින් ආරම්භ කරන ලද බවයි. යෙරෙවන් යනු ලොව පැරණිතම අඛණ්ඩව ජනාවාස වූ නගරවලින් එකකි.{{sfn|Bournoutian|2006|p=12}}[[File:Darius I the Great's inscription.jpg|thumb|ආර්මේනියාව ගැන සඳහන් කරන පළමුවන දාරියුස්ගේ බෙහිස්ටන් සෙල්ලිපිය. ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවස.]]
ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවස ආරම්භයේදී උරාර්ටු රාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසු, ආර්මේනියානු කඳුකරය යම් කාලයක් මේදවරුන්ගේ ආධිපත්‍යය යටතේ පැවති අතර, ඉන් පසුව ඒවා අචෙමනිඩ් අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් විය. ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවසේ දෙවන භාගයේ සිට ක්‍රි.පූ. 4 වන සියවසේ දෙවන භාගය දක්වා ආර්මේනියාව අචෙමනිඩ් රාජ්‍යයේ කොටසක් විය. සැට්‍රැපි දෙකකට බෙදා ඇත: XIII (බටහිර කොටස, මෙලිටීන් අගනුවර සමඟ) සහ XVIII (ඊසානදිග කොටස).&lt;ref name=&quot;ИВ&quot;&gt;История Востока: в шести томах. Т. 1. Восток в древности / Отв. ред. В. А. Якобсен. — М.: Вост. лит., 1997. — 688 с. — {{ISBN|5-02-017936-1}}. Раздел «[http://gumilevica.kulichki.net/HE1/he129.htm#he129para1 Закавказье и сопредельные страны в период эллинизма] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712015334/http://gumilevica.kulichki.net/HE1/he129.htm#he129para1}}»&lt;/ref&gt; ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවසේ අගභාගයේදී, අසල්වැසි ජනගහනය විසින් ආර්මේනියාව ලෙස හැඳින්වූ පළමු භූගෝලීය ආයතනය ඔරොන්ටිඩ් රාජවංශය යටතේ ස්ථාපිත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;c210&quot;&gt;{{cite web |title=Report on the Activities on the national standardization of the names of geographical objects of the Republic of Armenia |url=https://unstats.un.org/unsd/ungegn/sessions/3rd_session_2023/documents/GEGN.2_2023_97_CRP97.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240511151605/https://unstats.un.org/unsd/ungegn/sessions/3rd_session_2023/documents/GEGN.2_2023_97_CRP97.pdf |archive-date=11 May 2024 |access-date=11 May 2024 |publisher=United Nations Group of Experts on Geographical Names}}&lt;/ref&gt;

[[File:Coin of Tigranes II the Great, Antioch mint.jpg|thumb|මහා ටයිග්‍රේන්ස්ගේ කාසිය]]
ක්‍රි.පූ. 190 දී පළමුවන ආර්ටැක්සියස් රජු යටතේ සෙලියුසිඩ් අධිරාජ්‍යයේ බලපෑම් ක්ෂේත්‍රයෙන් රාජධානිය සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වෛරී බවට පත් වූ අතර ආර්ටැක්සියාඩ් රාජවංශයේ පාලනය ආරම්භ කළේය.{{sfn|Hewsen|2001|p=34}} මහා ටයිග්‍රේන්ස් රජු යටතේ ක්‍රි.පූ. 95 සහ 66 අතර ආර්මේනියාව එහි උච්චතම ස්ථානයට ළඟා වූ අතර රෝම ජනරජයට නැගෙනහිරින් එහි කාලයේ බලවත්ම රාජධානිය බවට පත්විය.&lt;ref name=&quot;RydénRosenqvist1993&quot;&gt;{{cite book |author=Svenska forskningsinstitutet i Istanbul |title=Aspects of Late Antiquity and Early Byzantium: Papers Read at a Colloquium Held at the Swedish Research Institute in Istanbul 31 May-5 June, 1992 |date=1993 |publisher=Swedish Research Institute |isbn=978-91-86884-05-5 |editor1=Lennart Rydén |pages= |oclc=1131566057 |editor2=Jan Olof Rosenqvist}}&lt;/ref&gt; ඊළඟ සියවස්වලදී, පාර්තියන් අධිරාජ්‍යයේ ශාඛාවක් වූ ආර්මේනියාවේ ආර්සසිඩ් රාජවංශයේ නිර්මාතෘ වන I වන ටිරිඩේට්ස් ගේ පාලන සමයේදී ආර්මේනියාව පර්සියානු අධිරාජ්‍යයේ බලපෑම් ක්ෂේත්‍රයේ සිටියේය. එහි ඉතිහාසය පුරාම, ආර්මේනියා රාජධානිය සමකාලීන අධිරාජ්‍යයන්ට යටත්ව ස්වාධීනත්වයේ කාල පරිච්ඡේද සහ ස්වයං පාලන කාල පරිච්ඡේද දෙකම භුක්ති වින්දා. මහාද්වීප දෙකක් අතර එහි උපායමාර්ගික පිහිටීම ඇසිරියාව ඇතුළු බොහෝ ජනයාගේ ආක්‍රමණවලට ලක් වී ඇත (අෂූර්බනිපාල් යටතේ, ක්‍රි.පූ. 669–627 පමණ, ඇසිරියාවේ මායිම් ආර්මේනියාව සහ කොකේසස් කඳු දක්වා ළඟා විය),&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Assyria |encyclopedia=[[World History Encyclopedia]] |url=https://www.worldhistory.org/assyria/ |access-date=13 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210416073851/https://www.worldhistory.org/assyria/ |archive-date=16 April 2021 |author=Joshua J. Mark |url-status=live}}&lt;/ref&gt; මේදස්, අචෙමනිඩ් අධිරාජ්‍යය, ග්‍රීකයන්, පාර්තියන්වරුන්, රෝමවරුන්, සසානියානු අධිරාජ්‍යය, බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යය, අරාබිවරුන්, සෙල්ජුක් අධිරාජ්‍යය, මොන්ගෝලියානුවන්, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය, ඉරානයේ අනුප්‍රාප්තික සෆාවිඩ්, අෆ්ෂාරිඩ් සහ කජාර් රාජවංශ සහ රුසියානුවන්.[[File:Garni Temple 02.JPG|thumb|පළමු සියවසේ බොහෝ විට ඉදිකරන ලද මිථ්‍යාදෘෂ්ටික ගාර්නි දේවාලය, පශ්චාත් සෝවියට් රාජ්‍යයන්හි ඇති එකම &quot;ග්‍රීක-රෝම ජනපද ගොඩනැගිල්ල&quot; වේ.&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Archaeology of Power and Politics in Eurasia: Regimes and Revolutions|date=2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-01652-1|page=65|editor1=Charles W. Hartley |editor2=G. Bike Yazicioğlu |editor3=Adam T. Smith |quote=...the unique temple-tomb at Garni, just east of Yerevan – the only Greco-Roman colonnaded building anywhere in the Soviet Union.}}&lt;/ref&gt;]]
පුරාණ ආර්මේනියාවේ ආගම ඓතිහාසිකව පර්සියාවේ සොරොස්ට්‍රියානුවාදයේ මතුවීමට හේතු වූ විශ්වාස සමූහයකට සම්බන්ධ විය. එය විශේෂයෙන් මිත්‍රා වන්දනාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ අතර අරමාස්ඩ්, වහග්න්, අනාහිත් සහ ඇස්තික් වැනි දෙවිවරුන්ගේ දේවස්ථානයක් ද ඇතුළත් විය. රට මාස 12 කින් සමන්විත සූර්ය ආර්මේනියානු දින දර්ශනය භාවිතා කළේය.&lt;ref name=&quot;j409&quot;&gt;{{cite book |last1=Melton |first1=J.G. |url=https://books.google.com/books?id=qejaEAAAQBAJ&amp;pg=PA470 |title=Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices [6 volumes] |last2=Baumann |first2=M. |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2010 |isbn=978-1-59884-204-3 |page=470 |access-date=11 May 2024}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රි.ව. 4 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී ක්‍රිස්තියානි ධර්මය රට තුළට ව්‍යාප්ත විය.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt; III වන ටිරිඩේට්ස් රජු 301 දී ක්‍රිස්තියානි ධර්මය රාජ්‍ය ආගම බවට පත් කළේය,&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;almanac&quot;&gt;{{cite book |last=Brunner |first=Borgna |url=https://archive.org/details/timealmanac2007w00brun/page/685 |title=Time Almanac with Information Please 2007 |publisher=Time Home Entertainment |year=2006 |isbn=978-1-933405-49-0 |location=New York |page=[https://archive.org/details/timealmanac2007w00brun/page/685 685]}}&lt;/ref&gt; අර්ධ වශයෙන් සසානියානු අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව,&lt;ref name=&quot;books.google.nl&quot;&gt;Mary Boyce. [https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&amp;pg=PA84 ''Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150919131431/https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&amp;pg=PA84|date=19 September 2015}} Psychology Press, 2001 {{ISBN|0-415-23902-8}} p. 84&lt;/ref&gt; ගැලරියස් යටතේ රෝම අධිරාජ්‍යය ක්‍රිස්තියානි ආගමට නිල ඉවසීමක් ලබා දීමට වසර දහයකට පෙර සහ මහා කොන්ස්ටන්ටයින් බව්තීස්ම වීමට වසර 36 කට පෙර, පළමු නිල වශයෙන් ක්‍රිස්තියානි රාජ්‍යය බවට පත් වූ බව පෙනේ. මෙයට පෙර, පාර්තියන් යුගයේ අවසාන භාගයේදී, ආර්මේනියාව ප්‍රධාන වශයෙන් සොරොස්ට්‍රියානු රටක් විය.&lt;ref name=&quot;books.google.nl&quot; /&gt;

428 දී ආර්මේනියා රාජධානිය බිඳ වැටීමෙන් පසු, ආර්මේනියාවේ වැඩි කොටසක් සසානියානු අධිරාජ්‍යය තුළ මාර්ස්පනේට් එකක් ලෙස සංස්ථාගත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Geukjian2016&quot;&gt;{{cite book |author=Ohannes Geukjian |url=https://books.google.com/books?id=E_AoDAAAQBAJ&amp;pg=PA30 |title=Ethnicity, Nationalism and Conflict in the South Caucasus: Nagorno-Karabakh and the Legacy of Soviet Nationalities Policy |date=13 May 2016 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-14074-0 |pages=30–}}&lt;/ref&gt; 451 දී අවරයිර් සටනින් පසු, ක්‍රිස්තියානි ආර්මේනියානුවන් ඔවුන්ගේ ආගම පවත්වා ගෙන ගිය අතර, ආර්මේනියාව ස්වයං පාලනයක් ලබා ගත්තේය.{{sfn|Panossian|2006|p=48}}

=== මධ්‍යතන යුගය ===
[[File:Etchmiadzin cathedral.jpg|thumb|සාම්ප්‍රදායිකව ක්‍රි.ව. 303 දිනැති ආර්මේනියාවේ මව් දේවස්ථානය වන එච්මියාඩ්සින් ආසන දෙව්මැදුර ලොව පැරණිතම ආසන දෙව්මැදුර ලෙස සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East|year=2008|publisher=[[Infobase Publishing]]|location=New York|isbn=978-1-4381-2676-0|page=65|editor=Stokes, Jamie|quote=Etchmiatzin is located in the west of modern Armenia, close to the border with Turkey, and its fourth-century cathedral is generally regarded as the oldest in the world.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Bauer-Manndorff|first=Elisabeth|title=Armenia: Past and Present|year=1981|publisher=Reich Verlag|location=Lucerne|oclc=8063377|quote=Etchmiadzin, with the world's oldest cathedral and the seat of the Catholicos, draws tourists from all over the world.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Utudjian|first=Édouard|title=Armenian Architecture: fourth to 17th Century|year=1968|publisher=Editions A. Morancé|location=Paris|oclc=464421|page=7|author-link=Édouard Utudjian|quote=...the oldest cathedral in Christendom, that of Etchmiadzin, founded in the fourth century.}}&lt;/ref&gt;]]

7 වන සියවසේ මැද භාගයේදී රෂිදුන් කැලිෆේට් විසින් සසානිඩ් අධිරාජ්‍යය යටත් කර ගත් අතර, බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යය විසින් කලින් අත්පත් කරගත් ආර්මේනියානු ඉඩම් නැවත එක් කළ අතර, පසුව ආර්මේනියාව උමයියාද් කැලිෆේට් යටතේ ස්වාධීන රාජ්‍යයක් වන ආර්මීනියාව ලෙස මතු විය. මෙම රාජ්‍යය ආර්මේනියාවේ කුමාරයා විසින් පාලනය කරන ලද අතර, කලීෆ් සහ බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයා විසින් පිළිගනු ලැබීය. එය අරාබිවරුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද පරිපාලන අංශයේ/එමිරේට් ආර්මීනියාවේ කොටසක් වූ අතර, එයට ජෝර්ජියාවේ සහ කොකේසියානු ඇල්බේනියාවේ කොටස් ද ඇතුළත් වූ අතර, එහි මධ්‍යස්ථානය ආර්මේනියානු නගරයක් වන ඩිවින් හි විය. ආර්මේනියාව 884 දක්වා පැවතුන අතර, ආර්මේනියාවේ I වන අෂොට් යටතේ දුර්වල වූ අබ්බාසිඩ් කැලිෆේට් එකෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය.{{Sfn|Canard|Cahen|1960}}

නැවත මතුවූ ආර්මේනියානු රාජධානිය බග්‍රතුනි රාජවංශය විසින් පාලනය කරන ලද අතර එය 1045 දක්වා පැවතුනි. කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, බග්‍රාටිඩ් ආර්මේනියාවේ ප්‍රදේශ කිහිපයක් ස්වාධීන රාජධානි සහ ප්‍රධාන රාජ්‍යයන් ලෙස වෙන් විය, එනම් දකුණේ ආර්ට්රුනි නිවස විසින් පාලනය කරන ලද වස්පුරකන් රාජධානිය, නැගෙනහිරින් සයුනික් රාජධානිය හෝ නූතන නාගෝර්නෝ-කරබාක් භූමියේ අර්ත්සාක් රාජධානිය වැනි, බග්‍රාටිඩ් රජවරුන්ගේ ආධිපත්‍යය තවමත් පිළිගනිමින්.{{sfn|Payaslian|2007|p=52}}

1045 දී, බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යය බග්‍රාටිඩ් ආර්මේනියාව යටත් කර ගත්තේය. ඉක්මනින්ම, අනෙකුත් ආර්මේනියානු රාජ්‍යයන් ද බයිසැන්තියානු පාලනයට යටත් විය. බයිසැන්තියානු පාලනය කෙටි කාලීන විය, 1071 දී සෙල්ජුක් අධිරාජ්‍යය බයිසැන්තියානුවන් පරාජය කර මැන්සිකර්ට් සටනේදී ආර්මේනියාව යටත් කර ගත් බැවින්.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Holt |first1=Peter Malcolm |title=The Cambridge History of Islam |last2=Lambton |first2=Ann Katharine Swynford |last3=Lewis |first3=Bernard |year=1977 |pages=231–32 |name-list-style=amp}}&lt;/ref&gt; තම ඥාතියෙකු වූ දෙවන ගාගික්, ආනි රජු ඝාතනය කළ අයගේ අතින් මරණයෙන් හෝ වහල්භාවයෙන් බේරීමට, ආර්මේනියාවේ කුමාරයා වන I වන රූබන් නම් ආර්මේනියානු ජාතිකයෙක්, තම රටවැසියන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ ටෝරස් කඳුකරයේ දුර්ගවලට සහ පසුව සිලිසියාවේ ටාර්සස් වෙත ගියේය. මාලිගාවේ බයිසැන්තියානු ආණ්ඩුකාරවරයා ඔවුන්ට නවාතැන් ලබා දුන්නේ 1198 ජනවාරි 6 වන දින රූබන් කුමරුගෙන් පැවත එන ආර්මේනියාවේ රජු වන ලියෝ I යටතේ ආර්මේනියානු සිලීසියා රාජධානිය පිහිටුවන ලද ස්ථානයේය.&lt;ref name=&quot;EvansWixomWixom1997&quot;&gt;{{cite book |author1=Metropolitan Museum of Art (New York, N.Y.) |url=https://books.google.com/books?id=Caqa12aj55wC&amp;pg=PA361 |title=The Glory of Byzantium: Art and Culture of the Middle Byzantine Era, A.D. 843-1261 |author2=N. Y.) Metropolitan Museum of Art (New York |author3=Speros P. (jr.) Vryonis |author4=Thomas F. Mathews |author5=Jeffrey C. Anderson |author6=Annemarie Weyl Carr |author7=Henry Maguire |author8=Robert G. Ousterhout |author9=Ioli Kalavrezou |date=1997 |publisher=Metropolitan Museum of Art |isbn=978-0-87099-777-8 |editor1=Helen C. Evans |pages=361– |oclc=1008249298 |editor2=William D. Wixom |editor3=William D.. Wixom |author10=Eunice Dauterman Maguire |author11=Olenka Z. Pevny |author12=Joseph D. Alchermes |author13=S. Peter Cowe |author14=Thelma K. Thomas |author15=Jaroslav Folda |author16=Priscilla Soucek}}&lt;/ref&gt;

සිලීසියාව යුරෝපීය කුරුස යුද්ධකරුවන්ගේ ශක්තිමත් සගයෙකු වූ අතර නැගෙනහිර ක්‍රිස්තියානි ලෝකයේ බලකොටුවක් ලෙස සැලකීය. ආර්මේනියානු ඉතිහාසයේ සහ රාජ්‍යත්වයේ සිලීසියාවේ වැදගත්කම, ආර්මේනියානු ජනතාවගේ අධ්‍යාත්මික නායකයා වන ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලියේ කතෝලිකයන්ගේ ආසනය කලාපයට මාරු කිරීමෙන් ද සනාථ වේ.&lt;ref name=&quot;g429&quot;&gt;{{cite book |last=Ghazarian |first=J.G. |url=https://books.google.com/books?id=3W89PVbKLZwC&amp;pg=PA23 |title=The Armenian Kingdom in Cilicia During the Crusades: The Integration of Cilician Armenians with the Latins, 1080-1393 |publisher=Curzon |year=2000 |isbn=978-0-7007-1418-6 |series=Caucasus world |page=23 |access-date=11 May 2024}}&lt;/ref&gt;

12 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී, සකාරිඩ් පවුලේ ආර්මේනියානු කුමාරවරු සෙල්ජුක් තුර්කි ජාතිකයන් පලවා හැර, ජෝර්ජියානු රාජධානියේ අනුග්‍රහය යටතේ පැවති උතුරු හා නැගෙනහිර ආර්මේනියාවේ සකාරිඩ් ආර්මේනියාව ලෙස හැඳින්වෙන අර්ධ ස්වාධීන රාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කළහ. ඕර්බේලියානු රාජවංශය රටේ විවිධ ප්‍රදේශවල, විශේෂයෙන් සයුනික් සහ වයොට්ස් ඩ්සෝර් හි සකරිඩ්වරුන් සමඟ පාලනය බෙදා ගත් අතර, හසන්-ජලාලියන් රාජවංශය අර්ටාක් රාජධානිය ලෙස අර්ටාක් සහ උටික් පළාත් පාලනය කළේය.&lt;ref name=&quot;Hovannisian2004&quot;&gt;{{cite book |author=Richard G. Hovannisian |url=https://archive.org/details/armenianpeoplefr00rich_0/page/57/mode/2up |title=The Armenian People from Ancient to Modern Times: Volume I: The Dynastic Periods: From Antiquity to the Fourteenth Century |date=11 February 2004 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-4039-6422-9 |page=57 |oclc=805125065 |url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

=== මුල් නූතන යුගය ===
[[File:Map Safavid persia.png|thumb|1501–02 දී, යෙරෙවන් ඇතුළු නැගෙනහිර ආර්මේනියානු ප්‍රදේශ බොහොමයක්, ෂා ඉස්මයිල් I ගේ නායකත්වයෙන් යුත් ඉරානයේ නැගී එන සෆාවිඩ් රාජවංශය විසින් යටත් කර ගන්නා ලදී.]]
1230 ගණන් වලදී, මොන්ගෝලියානු අධිරාජ්‍යය සකාරිඩ් ආර්මේනියාව සහ පසුව ආර්මේනියාවේ ඉතිරි කොටස යටත් කර ගත්තේය. මොන්ගෝලියානු ආක්‍රමණ ඉක්මනින්ම කාරා කොයුන්ලු, තිමුරිඩ් රාජවංශය සහ ආග් කොයුන්ලු වැනි අනෙකුත් මධ්‍යම ආසියානු ගෝත්‍ර විසින් අනුගමනය කරන ලද අතර, එය 13 වන සියවසේ සිට 15 වන සියවස දක්වා පැවතුනි. අඛණ්ඩ ආක්‍රමණවලින් පසුව, රටට විනාශයක් ගෙන දුන් ඒ සෑම එකක්ම කාලයත් සමඟ ආර්මේනියාව දුර්වල විය.&lt;ref name=&quot;Hovannisian2004b&quot;&gt;{{cite book |author=Richard G. Hovannisian |title=The Armenian People from Ancient to Modern Times: Volume I: The Dynastic Periods: From Antiquity to the Fourteenth Century |date=11 February 2004 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-4039-6422-9 |pages=23–31 |oclc=805125065}}&lt;/ref&gt;

16 වන සියවසේදී, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය සහ ඉරානයේ සෆාවිඩ් රාජවංශය ආර්මේනියාව බෙදා ගත්හ. 16 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට, බටහිර ආර්මේනියාව සහ නැගෙනහිර ආර්මේනියාව යන දෙකම සෆාවිඩ්වරුන්ට යටත් විය.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Rayfield |first=Donald |url=https://books.google.com/books?id=PxQpmg_JIpwC&amp;pg=PA165 |title=Edge of Empires: A History of Georgia |publisher=Reaktion Books |year=2013 |isbn=978-1-78023-070-2 |page=165 |access-date=28 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170205172633/https://books.google.com/books?id=PxQpmg_JIpwC&amp;pg=PA165 |archive-date=5 February 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ward2014&quot;&gt;{{cite book |last=Ward |first=Steven R. |url=https://books.google.com/books?id=MOuVAgAAQBAJ&amp;pg=PA43 |title=Immortal, Updated Edition: A Military History of Iran and Its Armed Forces |publisher=Georgetown University Press |year=2014 |isbn=978-1-62616-032-3 |page=43 |access-date=28 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170205171942/https://books.google.com/books?id=MOuVAgAAQBAJ&amp;pg=PA43 |archive-date=5 February 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; බටහිර ආසියාවේ පැවති සියවසක් පුරා පැවති තුර්කි-ඉරාන භූ දේශපාලනික එදිරිවාදිකම් හේතුවෙන්, ඔටෝමාන්-පර්සියානු යුද්ධ අතරතුර කලාපයේ සැලකිය යුතු කොටස් ඔටෝමාන්-පර්සියානු යුද්ධ දෙක අතර නිතර නිතර සටන් වැදුණි. 16 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට අමාසියා සාමය සමඟින් සහ 17 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට සුහාබ් ගිවිසුම සමඟ තීරණාත්මකව 19 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා,&lt;ref name=&quot;HerzigKurkchiyan2004&quot;&gt;{{cite book |last1=Herzig |first1=Edmund |url=https://books.google.com/books?id=B8WRAgAAQBAJ&amp;pg=PA47 |title=The Armenians: Past and Present in the Making of National Identity |last2=Kurkchiyan |first2=Marina |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=978-1-135-79837-6 |page=47 |access-date=28 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111210219/https://books.google.com/books?id=B8WRAgAAQBAJ&amp;pg=PA47 |archive-date=11 January 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; නැගෙනහිර ආර්මේනියාව අනුප්‍රාප්තික සෆාවිඩ්, අෆ්ෂාරිඩ් සහ කජාර් රාජවංශ විසින් පාලනය කරන ලද අතර, බටහිර ආර්මේනියාව ඔටෝමාන් පාලනය යටතේ පැවතුනි. 1604 සිට, ඉරානයේ I වන අබ්බාස් තම වයඹ මායිම ඕනෑම ආක්‍රමණික ඔටෝමාන් හමුදාවන්ට එරෙහිව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කලාපයේ &quot;දැවෙන පොළොව&quot; ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කළේය, එය ඔවුන්ගේ මව්බිමෙන් පිටත ආර්මේනියානුවන් විශාල පිරිසක් බලහත්කාරයෙන් නැවත පදිංචි කිරීම ඇතුළත් ප්‍රතිපත්තියකි.&lt;ref&gt;H. Nahavandi, Y. Bomati, ''Shah Abbas, empereur de Perse (1587–1629)'' (Perrin, Paris, 1998)&lt;/ref&gt;

[[File:Siege of Erivan Fortress on 1 October 1827.jpg|thumb|1827 දී රුසෝ-පර්සියානු යුද්ධයේදී (1826–28) ෆ්‍රාන්ස් රූබෝඩ් විසින් රුසියානු හමුදා විසින් එරිවන් බලකොටුව අල්ලා ගැනීම]]
1813 ගුලිස්තාන් ගිවිසුම සහ 1828 ටර්ක්මෙන්චේ ගිවිසුම මගින්, රුසෝ-පර්සියානු යුද්ධයෙන් (1804–1813) සහ රුසෝ-පර්සියානු යුද්ධයෙන් (1826–1828) පසුව, ඉරානයේ කජාර් රාජවංශයට එරිවන් සහ කරබාක් ඛානේට් වලින් සමන්විත නැගෙනහිර ආර්මේනියාව ආපසු හැරවිය නොහැකි ලෙස අධිරාජ්‍ය රුසියාවට භාර දීමට සිදුවිය.{{sfn|Bournoutian|2018|pp=6-7}}&lt;ref name=&quot;Dowling2014&quot;&gt;{{cite book |last=Dowling |first=Timothy C. |url=https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ&amp;pg=PA728 |title=Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond &amp;#91;2 volumes&amp;#93; |publisher=ABC-CLIO |year=2014 |isbn=978-1-59884-948-6 |pages=728– |access-date=28 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170208103437/https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ&amp;pg=PA728 |archive-date=8 February 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; මෙම කාල පරිච්ඡේදය රුසියානු ආර්මේනියාව ලෙස හැඳින්වේ.

බටහිර ආර්මේනියාව ඔටෝමාන් පාලනය යටතේ පැවතුනද, ආර්මේනියානුවන්ට ඔවුන්ගේම වාසස්ථාන තුළ සැලකිය යුතු ස්වයං පාලනයක් ලබා දුන් අතර අධිරාජ්‍යයේ අනෙකුත් කණ්ඩායම් සමඟ (පාලක තුර්කි ජාතිකයන් ඇතුළුව) සාපේක්ෂ සමගියෙන් ජීවත් විය. කෙසේ වෙතත්, දැඩි මුස්ලිම් සමාජ ව්‍යුහයක් යටතේ කිතුනුවන් ලෙස, ආර්මේනියානුවන් පුළුල් වෙනස්කම් කිරීම්වලට මුහුණ දුන්හ. 1894 සසුන් කැරැල්ලට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, II වන සුල්තාන් අබ්දුල් හමීඩ් 1894 සහ 1896 අතර කාලය තුළ ආර්මේනියානුවන්ට එරෙහිව රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් සමූලඝාතන සංවිධානය කළ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇස්තමේන්තුගත මරණ සංඛ්‍යාව 80,000 සිට 300,000 දක්වා විය. හමීඩියානු සංහාර, ඒවා හැඳින්වූ පරිදි, හමීඩ්ට &quot;රතු සුල්තාන්&quot; හෝ &quot;ලේ වැකි සුල්තාන්&quot; ලෙස ජාත්‍යන්තර අපකීර්තියක් ලබා දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Minahan |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=jfrWCQAAQBAJ |title=The complete guide to national symbols and emblems |date=2010 |publisher=Greenwood Press |isbn=978-0-313-34497-8 |location=Santa Barbara, Calif. |page=310 |access-date=27 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151025182604/https://books.google.com/books?id=jfrWCQAAQBAJ |archive-date=25 October 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

[[File:ErevanKhanate.gif|thumb|ආර්මේනියානු ඕබ්ලාස්ට් (1828–1840) පැරණි එරිවන් (කහ පැහැයෙන් සලකුණු කර ඇත) සහ නකිචෙවන් (ලා කොළ පැහැයෙන් සලකුණු කර ඇත) ඛනේට් යන භූමි ප්‍රදේශය ඇතුළත් විය.]]

1890 ගණන් වලදී, ඩෂ්නැක්ට්සුටියුන් ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙන ආර්මේනියානු විප්ලවවාදී සම්මේලනය, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය තුළ ක්‍රියාකාරී වූයේ, ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා පෙනී සිටි විවිධ කුඩා කණ්ඩායම් එක්සත් කිරීමේ සහ අධිරාජ්‍යයේ ආර්මේනියානු ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශවල පැතිරී තිබූ සමූලඝාතනවලින් ආර්මේනියානු ගම්මාන ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණෙනි. ඩෂ්නැක්ට්සුටියුන් සාමාජිකයින් සන්නද්ධ ප්‍රතිරෝධය හරහා ආර්මේනියානු සිවිල් වැසියන් ආරක්ෂා කරන ආර්මේනියානු ෆෙඩායි කණ්ඩායම් ද පිහිටුවා ගත්හ. &quot;නිදහස්, ස්වාධීන සහ ඒකාබද්ධ&quot; ආර්මේනියාවක් නිර්මාණය කිරීමේ පුළුල් ඉලක්කය සඳහා ද ඩෂ්නැක්වරු ද කටයුතු කළහ, නමුත් ඔවුන් සමහර විට ස්වයං පාලනය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම වැනි වඩාත් යථාර්ථවාදී ප්‍රවේශයකට පක්ෂව මෙම ඉලක්කය පසෙකට දැමූහ.

ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමට පටන් ගත් අතර, 1908 දී තරුණ තුර්කි විප්ලවය සුල්තාන් හමීඩ්ගේ රජය පෙරලා දැමීය. 1909 අප්‍රේල් මාසයේදී, අඩානා විලායෙට් හි අදානා සංහාරය සිදු වූ අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ආර්මේනියානුවන් 20,000–30,000 ක් පමණ මිය ගියහ. අධිරාජ්‍යයේ ජීවත් වන ආර්මේනියානුවන් බලාපොරොත්තු වූයේ එක්සත්කම සහ ප්‍රගතිය පිළිබඳ කමිටුව ඔවුන්ගේ දෙවන පන්තියේ තත්ත්වය වෙනස් කරනු ඇති බවයි. ආර්මේනියානු ගැටළු සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂක ජෙනරාල්වරයෙකු පත් කිරීම මගින් විසඳුමක් ලෙස ආර්මේනියානු ප්‍රතිසංස්කරණ පැකේජය (1914) ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Kirakosian |first=J. S. |title=Hayastane michazkayin divanakitut'yan ew sovetakan artakin kaghakakanut'yan pastateghterum, 1828–1923 |publisher=Yerevan |year=1972 |pages=149–358 |language=hy |trans-title=Armenia in the documents of international diplomacy and Soviet foreign policy, 1828–1923}}&lt;/ref&gt;

=== පළමු ලෝක යුද්ධය සහ ආර්මේනියානු ජන සංහාරය ===
[[File:Morgenthau336.jpg|thumb|1915 දී ආර්මේනියානු ජන සංහාරයට ගොදුරු වූවන්]]
පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමය පුපුරා යාමත් සමඟ කොකේසස් සහ පර්සියානු ව්‍යාපාරවලදී ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය සහ රුසියානු අධිරාජ්‍යය අතර ගැටුමක් ඇති විය. ඉස්තාන්බුල්හි නව රජය ආර්මේනියානුවන් දෙස අවිශ්වාසයෙන් හා සැකයෙන් බැලීමට පටන් ගත්තේ අධිරාජ්‍ය රුසියානු හමුදාවේ ආර්මේනියානු ස්වේච්ඡා සේවකයින් පිරිසක් සිටි බැවිනි. 1915 අප්‍රේල් 24 වන දින, ඔටෝමාන් බලධාරීන් විසින් ආර්මේනියානු බුද්ධිමතුන් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද අතර, ටෙක්සීර් නීතිය (1915 මැයි 29) සමඟ, අවසානයේ ඇනටෝලියාවේ ජීවත් වූ ආර්මේනියානුවන්ගෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් ආර්මේනියානු ජන සංහාරය ලෙස හැඳින්වෙන දෙයකින් මිය ගියහ.&lt;ref name=&quot;a354&quot;&gt;{{cite web |last=Kifner |first=John |date=9 April 2018 |title=Armenian Genocide of 1915: An Overview |url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/ref/timestopics/topics_armeniangenocide.html?onwardjourney=584162_v1 |access-date=11 May 2024 |website=New York Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;k407&quot;&gt;{{cite book |last=Akçam |first=Taner |title=The Cambridge World History of Genocide |date=4 May 2023 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-76711-8 |pages=67–92 |chapter=The Armenian Genocide |doi=10.1017/9781108767118.004}}&lt;/ref&gt;

ජන සංහාරය අදියර දෙකකින් ක්‍රියාත්මක කරන ලදී: සමූලඝාතනය හරහා ශක්තිමත් පිරිමි ජනගහනය තොග වශයෙන් ඝාතනය කිරීම සහ හමුදා බඳවා ගත් අය බලහත්කාරයෙන් ශ්‍රමයට යටත් කිරීම, ඉන්පසු සිරියානු කාන්තාරයට මඟ පෙන්වන මරණ පාගමන්වලදී කාන්තාවන්, ළමයින්, වැඩිහිටියන් සහ දුර්වලයන් පිටුවහල් කිරීම. හමුදා ආරක්ෂකයින් විසින් ඉදිරියට ගෙන යන ලද පිටුවහල් කරන්නන්ට ආහාර සහ ජලය අහිමි වූ අතර වරින් වර මංකොල්ලකෑම්, දූෂණය සහ සමූලඝාතනවලට ලක් විය.&lt;ref&gt;{{Citation|last1=Kieser|first1=Hans-Lukas|title=Der Völkermord an den Armeniern und die Shoah|page=114|year=2002|trans-title=The Armenian genocide and the Shoah|publisher=Chronos|language=de|isbn=978-3-0340-0561-6|last2=Schaller|first2=Dominik J.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation|last=Walker|first=Christopher J.|title=Armenia: The Survival of A Nation|pages=200–03|year=1980|place=London|publisher=Croom Helm}}&lt;/ref&gt; ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ ක්‍රියාකාරකම්වලට එරෙහිව වර්ධනය වූ කලාපයේ දේශීය ආර්මේනියානු ප්‍රතිරෝධයක් පැවතුනි. 1915 සිට 1917 දක්වා සිදු වූ සිදුවීම් ආර්මේනියානුවන් සහ බටහිර ඉතිහාසඥයින්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් සමූහ ඝාතන හෝ ජන සංහාර ලෙස සලකති.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Extensive bibliography by University of Michigan on the Armenian genocide |url=http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/facts/gen_bib1.html |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20011116212954/http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/facts/gen_bib1.html |archive-date=16 November 2001 |access-date=30 December 2010 |publisher=Umd.umich.edu}}&lt;/ref&gt;

තුර්කි බලධාරීන් අද දක්වාම ජන සංහාරය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. ආර්මේනියානු ජන සංහාරය පළමු නූතන ජන සංහාරවලින් එකක් බව පිළිගැනේ.{{sfn|Suny|1993|p=106}}&lt;ref name=&quot;24.04.1998&quot;&gt;{{cite web |title=Council of Europe Parliamentary Assembly Resolution |url=http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.153/current_category.7/affirmation_detail.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303171925/http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.153/current_category.7/affirmation_detail.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=10 February 2016 |publisher=Armenian genocide}}&lt;/ref&gt; ආර්නෝල්ඩ් ජේ. ටොයින්බී විසින් කරන ලද පර්යේෂණයකට අනුව, 1915 සිට 1916 දක්වා පිටුවහල් කිරීමේදී ඇස්තමේන්තුගත ආර්මේනියානුවන් 600,000 ක් මිය ගියහ. කෙසේ වෙතත්, මෙම සංඛ්‍යාව ජන සංහාරයේ පළමු වසර සඳහා පමණක් වන අතර 1916 මැයි 24 වන දින වාර්තාව සම්පාදනය කිරීමෙන් පසු මියගිය හෝ මියගිය අය සැලකිල්ලට නොගනී.&lt;ref&gt;[[Robert Melson (political scientist)|Robert Melson]], ''Revolution and Genocide: On the Origins of the Armenian genocide and the Holocaust'', University of Chicago Press, 15 October 1992, p. 147&lt;/ref&gt; ජාත්‍යන්තර ජන සංහාර විද්වතුන්ගේ සංගමය මරණ සංඛ්‍යාව &quot;මිලියනයකට වඩා&quot; ලෙස දක්වයි.&lt;ref&gt;[https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6045182.stm Q&amp;A: Armenian genocide dispute] . BBC News. 10 July 2008.&lt;/ref&gt; මියගිය මුළු පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව මිලියන 1 ත් 1.5 ත් අතර යැයි පුළුල් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tsitsernakaberd Memorial Complex |url=http://www.genocide-museum.am/eng/Description_and_history.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160120092829/http://www.genocide-museum.am/eng/Description_and_history.php |archive-date=20 January 2016 |access-date=10 February 2016 |publisher=[[Armenian Genocide Museum-Institute]]}}&lt;/ref&gt; ආර්මේනියාව සහ ආර්මේනියානු ඩයස්පෝරාව වසර 30 කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ මෙම සිදුවීම් ජන සංහාරයක් ලෙස නිල වශයෙන් පිළිගැනීම සඳහා උද්ඝෝෂණය කරමින් සිටිති. මෙම සිදුවීම් සාම්ප්‍රදායිකව වාර්ෂිකව අප්‍රේල් 24 වන දින, ආර්මේනියානු දිවි පිදූ දිනය හෝ ආර්මේනියානු ජන සංහාරයේ දිනය ලෙස සමරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Matiossian2021&quot;&gt;{{cite book |author=Vartan Matiossian |url=https://books.google.com/books?id=-j9DEAAAQBAJ&amp;pg=PA125 |title=The Politics of Naming the Armenian Genocide: Language, History and 'Medz Yeghern' |date=23 September 2021 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-0-7556-4109-3 |pages=125– |oclc=1247655673}}&lt;/ref&gt;

=== පළමු ආර්මේනියානු ජනරජය ===
[[File:First Republic of Armenia.png|thumb|{{legend|#FF7F00|යම් අවස්ථාවක දී ආර්මේනියාව සහ කරබාක් කවුන්සිලය විසින් අල්ලාගෙන සිටි භූමිය}} {{legend|beige|කිසි විටෙකත් බලාත්මක නොකළ සෙව්රෙස් ගිවිසුම මගින් ආර්මේනියාවට ලබා දුන් ප්‍රදේශය&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hille|first=Charlotte Mathilde Louise|title=State Building and Conflict Resolution in the Caucasus|url=https://archive.org/details/statebuildingcon00hill|url-access=limited|year=2010|publisher=Brill|location=Leiden, Netherlands|isbn=978-90-04-17901-1|page=[https://archive.org/details/statebuildingcon00hill/page/n165 151]}}&lt;/ref&gt;}}]]

නිකොලායි යුඩෙනිච් විසින් අණ දෙන ලද අධිරාජ්‍ය හමුදාවල රුසියානු කොකේසස් හමුදාව සහ ඇන්ඩ්‍රානික් ඔසානියන් සහ ටොව්මාස් නසාර්බෙකියන් විසින් නායකත්වය දුන් ස්වේච්ඡා ඒකකවල ආර්මේනියානුවන් සහ ආර්මේනියානු මිලීෂියාව, පළමු ලෝක යුද්ධයේදී බටහිර ආර්මේනියාවෙන් වැඩි කොටසක් අත්පත් කර ගැනීමට සමත් වුවද, 1917 බොල්ෂෙවික් විප්ලවයත් සමඟ ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණ අහිමි විය.&lt;ref name=&quot;c446&quot;&gt;{{cite book |last=Zarifian |first=J. |url=https://books.google.com/books?id=oT8DEQAAQBAJ&amp;pg=PP29 |title=The United States and the Armenian Genocide: History, Memory, Politics |publisher=Rutgers University Press |year=2024 |isbn=978-1-9788-3794-2 |series=Genocide, Political Violence, Human Rights |page=29 |access-date=11 May 2024}}&lt;/ref&gt; ඒ වන විට, රුසියානු පාලනය යටතේ පැවති නැගෙනහිර ආර්මේනියාව, ජෝර්ජියාව සහ අසර්බයිජානය ට්‍රාන්ස්කාකේසියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ෆෙඩරල් ජනරජයේ එකට බැඳීමට උත්සාහ කළහ. කෙසේ වෙතත්, මෙම සම්මේලනය පැවතියේ 1918 පෙබරවාරි සිට මැයි දක්වා පමණි, එවිට පක්ෂ තුනම එය විසුරුවා හැරීමට තීරණය කළහ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, නැගෙනහිර ආර්මේනියාවේ ඩෂ්නැක්ට්සුටියුන් රජය මැයි 28 වන දින අරම් මනුකියන්ගේ නායකත්වය යටතේ පළමු ආර්මේනියා ජනරජය ලෙස නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කළේය.&lt;ref name=&quot;a193&quot;&gt;{{cite book |last1=Herzig |first1=E. |url=https://books.google.com/books?id=B8WRAgAAQBAJ&amp;pg=PA98 |title=The Armenians: Past and Present in the Making of National Identity |last2=Kurkchiyan |first2=M. |publisher=Taylor &amp; Francis |year=2004 |isbn=978-1-135-79837-6 |series=Caucasus World: Peoples of the Caucasus |page=98 |access-date=11 May 2024}}&lt;/ref&gt;[[File:Government-House-of-Republic-of-Armenia-1918-1920.jpg|thumb|upright|පළමු ආර්මේනියා ජනරජයේ රජයේ නිවස (1918–1920)]]පළමු ජනරජයේ කෙටි කාලීන නිදහස යුද්ධ, භෞමික ආරවුල්, මහා පරිමාණ කැරලි සහ බටහිර ආර්මේනියාවෙන් සරණාගතයින් විශාල වශයෙන් ගලා ඒමෙන් පිරී තිබූ අතර, ඔවුන් සමඟ රෝග සහ සාගතය ඇති විය. එන්ටෙන්ටේ බලවතුන් සහන අරමුදල් සහ වෙනත් ආකාරයේ ආධාර හරහා අලුතින් ආරම්භ කරන ලද ආර්මේනියානු රාජ්‍යයට උදව් කිරීමට උත්සාහ කළහ.&lt;ref name=&quot;h780&quot;&gt;{{cite journal|last=Hovannisian|first=Richard G.|year=1968|title=The Allies and Armenia, 1915-18|journal=Journal of Contemporary History|publisher=Sage Publications, Ltd.|volume=3|issue=1|pages=145–168|doi=10.1177/002200946800300108|issn=0022-0094|jstor=259971}}&lt;/ref&gt;

යුද්ධය අවසානයේ, ජයග්‍රාහී බලවතුන් ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය බෙදීමට උත්සාහ කළහ. 1920 අගෝස්තු 10 වන දින සෙව්රෙස්හිදී මිත්‍ර පාක්ෂික සහ ආශ්‍රිත බලවතුන් සහ ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය අතර අත්සන් කරන ලද සෙව්රෙස් ගිවිසුම ආර්මේනියානු ජනරජයේ පැවැත්ම පවත්වා ගැනීමට සහ බටහිර ආර්මේනියාවේ පැරණි භූමි ප්‍රදේශ එයට අනුයුක්ත කිරීමට පොරොන්දු විය.&lt;ref name=&quot;e219&quot;&gt;{{cite book |last1=Arhire |first1=S. |url=https://books.google.com/books?id=WBHCDwAAQBAJ&amp;pg=PA254 |title=The Paris Peace Conference (1919-1920) and Its Aftermath: Settlements, Problems and Perceptions |last2=Roşu |first2=T. |publisher=Cambridge Scholars Publishing |year=2019 |isbn=978-1-5275-4395-9 |page=254 |access-date=11 May 2024}}&lt;/ref&gt; ආර්මේනියාවේ නව දේශසීමා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති වුඩ්රෝ විල්සන් විසින් ඇඳීමට නියමිතව තිබූ බැවින්, බටහිර ආර්මේනියාව &quot;විල්සෝනියානු ආර්මේනියාව&quot; ලෙසද හැඳින්විණි. ඊට අමතරව, අගෝස්තු 5 වන දිනට දින කිහිපයකට පෙර, සිලීසියාවේ තථ්‍ය ආර්මේනියානු පරිපාලනය වන ආර්මේනියානු ජාතික සංගමයේ මිහ්රාන් ඩමාඩියන්, ප්‍රංශ ආරක්ෂක ප්‍රදේශයක් යටතේ ආර්මේනියානු ස්වයං පාලන ජනරජයක් ලෙස සිලීසියාවේ නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කළේය.&lt;ref&gt;Hovannisian, Richard, and Simon Payaslian. Armenian Cilicia. Costa Mesa: Mazda Publishers, Inc., 2008. 483. Print.&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදයේ ආරක්ෂාව යටතේ ආර්මේනියාව ජනවරමක් බවට පත් කිරීම පිළිබඳව පවා සලකා බැලීමක් තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, ගිවිසුම තුර්කි ජාතික ව්‍යාපාරය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද අතර එය කිසි විටෙකත් බලාත්මක නොවීය.&lt;ref name=&quot;k548&quot;&gt;{{cite book |last1=Grote |first1=R. |url=https://books.google.com/books?id=YEi1DAAAQBAJ&amp;pg=PA481 |title=Constitutionalism, Human Rights, and Islam after the Arab Spring |last2=Röder |first2=T.J. |publisher=Oxford University Press |year=2016 |isbn=978-0-19-062765-2 |page=481 |access-date=11 May 2024}}&lt;/ref&gt; ඉස්තාන්බුල්හි පිහිටි රාජාණ්ඩුව අන්කාරාහි පිහිටි ජනරජයක් සමඟ ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් තුර්කියේ නීත්‍යානුකූල රජය තමන් බව ප්‍රකාශ කිරීමට මෙම ව්‍යාපාරය ගිවිසුම අවස්ථාවක් ලෙස භාවිතා කළේය.

1920 දී, තුර්කි ජාතිකවාදී හමුදා නැගෙනහිරින් අලුතින් බිහි වූ ආර්මේනියානු ජනරජය ආක්‍රමණය කළහ. කසිම් කරබෙකීර්ගේ අණ යටතේ තුර්කි හමුදා, 1877–1878 රුසෝ-තුර්කි යුද්ධයෙන් පසු රුසියාව විසින් ඈඳා ගන්නා ලද ආර්මේනියානු ප්‍රදේශ අල්ලා ගත් අතර පැරණි ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රොපොල් නගරය (වර්තමාන ගුම්රි) අත්පත් කර ගත්හ. ප්‍රචණ්ඩ ගැටුම අවසානයේ 1920 දෙසැම්බර් 2 වන දින ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රොපොල් ගිවිසුම සමඟ අවසන් විය. මෙම ගිවිසුම මගින් ආර්මේනියාවට එහි බොහෝ හමුදා හමුදා නිරායුධ කිරීමටත්, &quot;විල්සෝනියානු ආර්මේනියාව&quot; ඇතුළුව සෙව්රෙස් ගිවිසුම මගින් ලබා දී ඇති සියලුම පැරණි ඔටෝමාන් භූමි ප්‍රදේශ අත්හැරීමටත් සිදුවිය. ඒ සමඟම, ග්‍රිගෝරි ඕර්ඩ්ෂොනිකිඩ්සේගේ අණ යටතේ සෝවියට් එකොළොස්වන හමුදාව නොවැම්බර් 29 වන දින කරවන්සරයි (වර්තමාන ඉජෙවන්) හිදී ආර්මේනියාව ආක්‍රමණය කළේය. දෙසැම්බර් ආරම්භය වන විට, ඕර්ඩ්ෂොනිකිඩ්සේගේ හමුදා යෙරෙවන් වෙත ඇතුළු වූ අතර කෙටි කාලීන ආර්මේනියානු ජනරජය බිඳ වැටුණි.{{sfn|Hovannisian|1996b|pp=389–390}}

ජනරජයේ බිඳවැටීමෙන් පසුව, 1921 පෙබරවාරි නැගිටීම අප්‍රේල් 26 වන දින ගරෙජින් න්ෂ්ඩේගේ අණ යටතේ ආර්මේනියානු හමුදා විසින් කඳුකර ආර්මේනියා ජනරජය පිහිටුවීමට හේතු වූ අතර, එමඟින් දකුණු ආර්මේනියාවේ සැන්ගෙසුර් ප්‍රදේශයේ සෝවියට් සහ තුර්කි ආක්‍රමණ දෙකම මැඩපවත්වන ලදී. ආර්මේනියාවේ දේශසීමා තුළ සයුනික් පළාත ඇතුළත් කිරීමට සෝවියට් ගිවිසුම්වලින් පසුව, කැරැල්ල අවසන් වූ අතර ජූලි 13 වන දින රතු හමුදාව කලාපය පාලනය කළේය.

=== සෝවියට් ආර්මේනියාව ===
[[File:Emblem of the Armenian Soviet Socialist Republic (1937–1990), Emblem of Armenia (1990–1992).svg|thumb|අරරත් කන්ද නිරූපණය කරන සෝවියට් ආර්මේනියාවේ රාජ්‍ය ලාංඡනය]]

==== සෝවියට්කරණයෙන් ස්ටැලින්වාදයට ====
ආර්මේනියාව සෝවියට්කරණය කිරීමෙන් පසුව, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රොපොල් ගිවිසුම, තුර්කි-සෝවියට් මොස්කව් ගිවිසුම සහ කාර්ස් ගිවිසුම මගින් අභිබවා යන ලදී. මෙම ගිවිසුම් වලදී, තුර්කිය 1920 දී තුර්කි ආක්‍රමණයෙන් පසු තුර්කි හමුදා පාලනය යටතේ පැවති කාර්ස්, අර්ඩහාන් සහ සුර්මාලු යන පළාත් සඳහා බටුමි පිළිබඳ තම හිමිකම් සෝවියට් ජෝර්ජියාවට අත්හැරියේය. තුර්කියට පවරා දුන් භූමියට මධ්‍යකාලීන ආර්මේනියානු අගනුවර වන ඇනි සහ ආර්මේනියානු ජනතාවගේ ජාතික සංකේතය වන අරරත් කන්ද ඇතුළත් විය.{{sfn|Tsutsiev|2014|pp=74–76, 79}} සෝවියට් ජෝර්ජියාව සහ සෝවියට් අසර්බයිජානය සමඟ එක්ව, ආර්මේනියාව 1922 මාර්තු මාසයේදී ට්‍රාන්ස්කාකේසියානු SFSR (TSFSR) හි කොටසක් ලෙස නිල වශයෙන් සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජ සංගමයට ඇතුළත් විය.{{sfn|Panossian|2006|p=246}} TSFSR පසුව 1936 දෙසැම්බර් මාසයේදී වෙනම ජනරජ තුනකට බෙදී ගියේය (ආර්මේනියානු SSR, අසර්බයිජාන් SSR සහ ජෝර්ජියානු SSR).{{sfn|Panossian|2006|p=266}}

ව්ලැඩිමීර් ලෙනින් &quot;ආර්මේනියාවේ මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිපත්තියකට&quot; සහාය දැක්වීය{{sfn|Shakarian|2025|p=49}} සහ ජනරජයේ කටයුතු අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා පළපුරුදු පරිපාලකයෙකු වන ඇලෙක්සැන්ඩර් මියාස්නිකියන් පත් කළේය.{{sfn|Saparov|2015|pp=103-104}} නව ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියේ (NEP) යුගයේදී, පළමු ජනරජයේ කැළඹිලි සහිත වසරවලට වෙනස්ව, ආර්මේනියාව සෝවියට් සංගමය තුළ ස්ථාවරත්වයක් සහ සංස්කෘතික පුනර්ජීවනයක් අත්විඳින ලදී.{{sfn|Suny|1993|p=140}} කෙසේ වෙතත්, ලෙනින්ගේ මරණයෙන් සහ ජෝසප් ස්ටාලින් සෝවියට් නායකත්වයට පත්වීමෙන් පසු, තත්වය සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් විය. ස්ටාලින්ගේ මහා පවිත්‍රකරණයේදී ආර්මේනියානුවන් බොහෝ සෙයින් දුක් වින්ද අතර, 1936 දී ජනප්‍රිය සෝවියට් ආර්මේනියානු නායක අගාසි ඛාන්ජියන්ගේ මරණයෙන් ආරම්භ වූ මර්දනයන්හිදී ලැව්රෙන්ටි බෙරියා විශේෂයෙන් කැපී පෙනෙන කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය.{{sfn|Shakarian|2025|pp=14-15}}{{sfn|Suny|1993|pp=156-157}} පර්ජස්වරු යෙගිෂේ චරන්ට්ස්, ඇක්සෙල් බකුන්ට්ස් සහ වහන් ටොටොවෙන්ට්ස් වැනි ප්‍රධාන ආර්මේනියානු බුද්ධිමය පුද්ගලයින්ගේ ජීවිත බිලිගත්හ.{{sfn|Suny|1993|p=155}} මෙම කාල පරිච්ඡේදයේදී ආර්මේනියානු පල්ලිය ද දුක් වින්ද අතර, ආර්මේනියානු කතෝලික කොරන් I ඝාතනයෙන් අවසන් විය, එය බෙරියා සාමාන්‍යයෙන් වගකිව යුතු ක්‍රියාවකි.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Hayrapetyan|first=Kanakara|date=2018|title=Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Խորէն Ա. Մուրադբեկյանի մահվան առեղծվածի վերլուծությունը պատմագիտության մեջ|trans-title=Historiographical Analysis of the Mysterious Death of Khoren I Muradbekyan, Catholicos of All Armenians|url=http://echmiadzin.asj-oa.am/16176/|journal=[[Etchmiadzin (magazine)|Ejmiatsin]]|language=Armenian|volume=75|issue=7|page=145|access-date=2025-10-17|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220145242/http://echmiadzin.asj-oa.am/16176/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== මහා දේශප්‍රේමී යුද්ධය සහ පශ්චාත් යුධ සමය ====
[[File:ArmenianStamps-066-069.jpg|thumb|upright=1.35|දෙවන ලෝක යුද්ධයේ ආර්මේනියානු මාර්ෂල්වරුන් සහ අද්මිරාල් මුද්දර මත: බග්‍රමියන්, ඉසකොව්, බබඩ්ෂානියන්, කුඩ්යාකොව්]]

දෙවන ලෝක යුද්ධයේ මහා දේශප්‍රේමී යුද්ධයේදී ආර්මේනියාව කිසිදු සටන් සඳහා ස්ථානයක් නොවීය. කෙසේ වෙතත්, ඇස්තමේන්තුගත ආර්මේනියානුවන් 500,000 ක් (ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් පමණ) යුද්ධය අතරතුර රතු හමුදාවේ සේවය කළ අතර 175,000 ක් මිය ගියහ.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Mouradian |first=Claire |author-link=Claire Mouradian |title=De Staline à Gorbatchev. Histoire d'une république soviétique |publisher=Ramsay |year=1996 |isbn=2859568379 |location=Paris |page=49 |language=French}}&lt;/ref&gt; ආර්මේනියානු නොවන 10 දෙනෙකු ඇතුළුව සෝවියට් ආර්මේනියාවේ පුරවැසියන් 117 දෙනෙකුට සෝවියට් සංගමයේ වීරයා යන නාමය පිරිනමන ලදී. 1941–42 දී ආර්මේනියාවේ විශේෂ හමුදා අංශ හයක් පිහිටුවන ලදී. ඔවුන්ගෙන් පස් දෙනෙකු, එනම් 89 වන, 409 වන, 408 වන, 390 වන සහ 76 වන සේනාංක, කැපී පෙනෙන යුද වාර්තාවක් ඇති අතර, හයවන සේනාංකය අසල්වැසි තුර්කියේ සිදුවිය හැකි ආක්‍රමණයකට එරෙහිව ජනරජයේ බටහිර දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ආර්මේනියාවේ රැඳී සිටීමට නියෝග කරන ලදී. ජනවාර්ගික ආර්මේනියානුවන්ගෙන් සමන්විත 89 වන තමන්යන් අංශය බර්ලින් සටනේදී සටන් කළේය. ආර්මේනියානුවන් 60 කට වැඩි පිරිසක් ජෙනරාල් තනතුරට උසස් කරන ලද අතර, එක් අයෙකු අද්මිරාල් (අයිවන් ඉසකොව්) තනතුරට පත් වූ අතර තිදෙනෙකු සෝවියට් සංගමයේ මාෂල් තනතුරට (අයිවන් බග්‍රමියන්, හමාසාස්ප් බබාඩ්ෂානියන් සහ සර්ජි කුඩියකොව්) හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Սովետական Միության Հայրենական Մեծ Պատերազմ 1941–45 |encyclopedia=Soviet Armenian Encyclopedia |publisher=Armenian Academy of Sciences |location=Yerevan |url=https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B7%D5%BB:%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%8D%D5%B8%D5%BE%D5%A5%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%80%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B6_(Soviet_Armenian_Encyclopedia)_10.djvu/542 |last=Khudaverdyan |first=Konstantin S. |date=1984 |author-link=Konstantin Khudaverdyan |editor-last=Hambardzumyan |editor-first=Viktor |volume=10 |pages=542–547 |language=Armenian |trans-title=The Soviet Union's Great Patriotic War, 1941-1945}}&lt;/ref&gt;

1953 දී ස්ටාලින්ගේ මරණයෙන් පසු, නිකිටා කෘෂ්චෙව්ගේ තව් යටතේ ආර්මේනියාව නව ලිබරල්කරණ කාල පරිච්ඡේදයක් අත්විඳින ලදී. 1954 මාර්තු මාසයේදී, කෘෂ්චෙව් ස්ටාලින්ව හෙළා දැකීමට වසර දෙකකට පෙර, ඔහුගේ සමීප සගයෙකු වූ ආර්මේනියානු රාජ්‍ය නායක ඇනස්ටාස් මිකෝයාන් යෙරෙවන් වෙත පියාසර කර චරන්ට්ස් පුනරුත්ථාපනය කිරීම සහ රෆායෙල් පට්කානියන් සහ රෆි යන ලේඛකයින් නැවත ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සඳහා ඉල්ලා සිටියේය.{{sfn|Shakarian|2025|pp=34-35}} තව් සමයේදී, නිවාස හා පාරිභෝගික ආර්ථිකය සඳහා වැඩි ආයෝජනයක් සමඟ සෝවියට් ආර්මේනියාවේ ජීවිතය ඉක්මනින් වේගවත් දියුණුවක් දැකීමට පටන් ගත්තේය. 1955 දී කතෝලික වස්ගන් I ඔහුගේ කාර්යාලයේ රාජකාරි භාරගත් විට ස්ටාලින් යටතේ සීමිත වූ ආර්මේනියානු පල්ලිය නැවත පණ ගැන්වුණි.{{sfn|Panossian|2006|p=352}} 1962 දී, යෙරෙවන් මත නැගී සිටි දැවැන්ත ස්ටාලින්ගේ ප්‍රතිමාව හමුදා භට පිරිස් විසින් එහි පාදමෙන් බිමට ඇද දමා 1967 දී ආර්මේනියා මාතාවගේ ප්‍රතිමාව ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී.{{sfn|Panossian|2006|p=349}} එම වසරේම, ආර්මේනියානු ජන සංහාරයේ වින්දිතයින් සඳහා ස්මාරකයක් යෙරෙවන් හි හ්රාස්ඩන් දුර්ගයට ඉහළින් පිහිටි සිට්සර්නාකබර්ඩ් කන්දෙහි ඉදිකරන ලදී.{{sfn|Panossian|2006|p=349}} මෙය සිදු වූයේ 1965 දී ඛේදජනක සිදුවීමේ පනස් වන සංවත්සරයේදී මහජන පෙළපාලි පැවැත්වීමෙන් පසුවය.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Lehmann|first=Maike|date=Spring 2015|title=Apricot Socialism: The National Past, the Soviet Project, and the Imagining of Community in Late Soviet Armenia|journal=[[Slavic Review]]|volume=74|pages=9–31|doi=10.5612/slavicreview.74.1.9}}&lt;/ref&gt;
==== ග්ලාස්නොස්ට් සහ පෙරස්ත්‍රොයිකා ====
[[File:Karabakh movement demonstration at Yerevan Opera square (4).jpg|thumb|ආර්මේනියානුවන් 1988 ආර්මේනියානු එස්එස්ආර් සමඟ නාගෝර්නෝ-කරබාක් ස්වයං පාලන කලාපය ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා මධ්‍යම යෙරෙවන් හි රඟහල චතුරශ්‍රයට රැස් වූහ.]]

බ්‍රෙෂ්නෙව් යුගයෙන් පසුව, මිහායිල් ගොර්බචෙව්ගේ ග්ලාස්නොස්ට් සහ පෙරෙස්ත්‍රොයිකා ප්‍රතිසංස්කරණ, කරබාක් ව්‍යාපාරයේ නැගීමත් සමඟ ආර්මේනියාවේ ප්‍රධාන ජාතික පුනර්ජීවනයක් අත්විඳින ලදී. නව දේශපාලන වාතාවරණයෙන් ප්‍රයෝජන ගනිමින්, සෝවියට් අසර්බයිජානයේ නාගෝර්නෝ-කරබාක් ස්වයං පාලන ප්‍රදේශයේ (NKAO) ආර්මේනියානුවන්, බකු විසින් වෙනස්කම් කිරීම උපුටා දක්වමින් සෝවියට් ආර්මේනියාව සමඟ එක්සත් වීමට ඉල්ලා සිටීමට පටන් ගත්හ.{{sfn|Suny|1993|pp=192-194}} කරබාක් ආර්මේනියානුවන්ට සහාය දක්වමින් ආර්මේනියාවේ සාමකාමී විරෝධතා සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්විය. 1988 ආරම්භය වන විට, ජනරජයේ ප්‍රදේශ කිහිපයකින් මිලියනයකට ආසන්න ආර්මේනියානුවන් යෙරෙවාන්හි රඟහල චතුරශ්‍රය (අද නිදහස් චතුරශ්‍රය) කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් මෙම පෙළපාලිවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Malkasian |first=Mark |title=Gha-ra-bagh!: The Emergence of the National Democratic Movement in Armenia |publisher=Wayne State University Press |year=1996 |isbn=0-8143-2605-6 |location=Detroit |page=41}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, අසල්වැසි අසර්බයිජානයේ, සුම්ගයිට් නගරයේ ආර්මේනියානුවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය පුපුරා ගියේය.{{sfn|Saparov|2015|p=166}} ආර්මේනියානුවන් සහ අසර්බයිජානියානුවන් අතර වාර්ගික කෝලාහල ඉක්මනින් ඇති වූ අතර, එය සාමකාමී විසඳුමක් සිදුවීම වළක්වන ලදී.{{sfn|Tsutsiev|2014|p=113}} ආර්මේනියාවේ ගැටළු තවත් උග්‍ර කළේ 1988 දී 6.8 ක මතුපිට තරංග විශාලත්වයකින් යුත් විනාශකාරී භූමිකම්පාවක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |last=National Geophysical Data Center / World Data Service (NGDC/WDS): NCEI/WDS Global Significant Earthquake Database. NOAA National Centers for Environmental Information. |date=1972 |title=Significant Earthquake Information |url=https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-more-info/5184 |access-date=March 19, 2024 |publisher=NOAA National Centers for Environmental Information |doi=10.7289/V5TD9V7K}}&lt;/ref&gt; 1990 ජනවාරි මාසයේදී බාකුහි ආර්මේනියානුවන්ට එරෙහි තවත් ප්‍රධාන සංහාරයක් හේතුවෙන් අසර්බයිජානියානු අගනුවර සිටි ආර්මේනියානුවන් 200,000 න් සියලු දෙනාම පාහේ ආර්මේනියාවට පලා යාමට සිදුවිය.&lt;ref&gt;[http://www.eurasianet.org/departments/rights/articles/pp021603.shtml Notes from Baku: Black January] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090827072157/http://www.eurasianet.org/departments/rights/articles/pp021603.shtml|date=27 August 2009}}. Rufat Ahmedov. EurasiaNet Human Rights.&lt;/ref&gt;

ගොර්බචෙව්ට ආර්මේනියාවේ කිසිදු ගැටළුවක් සමනය කිරීමට නොහැකි වීම ආර්මේනියානුවන් අතර කලකිරීමක් ඇති කළ අතර නිදහස සඳහා වැඩෙන කුසගින්න පෝෂණය කළේය. 1990 අගෝස්තු 23 වන දින ආර්මේනියාව තම භූමිය මත තම ස්වෛරීභාවය ප්‍රකාශ කළේය. 1991 මාර්තු 17 වන දින ආර්මේනියාව, බෝල්ටික් රාජ්‍යයන්, ජෝර්ජියාව සහ මෝල්ඩෝවා සමඟ එක්ව, රටපුරා පැවති ජනමත විචාරණයක් වර්ජනය කළ අතර, එහිදී සියලුම ඡන්දදායකයින්ගෙන් 78% ක් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද ස්වරූපයෙන් සෝවියට් සංගමය රඳවා ගැනීමට ඡන්දය දුන්හ.&lt;ref name=&quot;NewsBrief&quot;&gt;{{cite web |title=The March Referendum |url=http://soviethistory.org/index.php?action=L2&amp;SubjectID=1991march&amp;Year=1991 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061015092843/http://www.soviethistory.org/index.php?action=L2&amp;SubjectID=1991march&amp;Year=1991 |archive-date=15 October 2006 |access-date=10 November 2008}}&lt;/ref&gt;

=== පශ්චාත් සෝවියට් නිදහස ===
[[File:NKR war.JPG|thumb|2008 දී ආර්මේනියානු සොල්දාදුවන්, අඛණ්ඩව පවතින සහ නොවිසඳුණු නගෝර්නෝ-කරබාක් ගැටුම අතරතුර.]]
1991 සැප්තැම්බර් 21 වන දින, රුසියානු SFSR හි මොස්කව්හි අගෝස්තු මාසයේ සිදු වූ අසාර්ථක කුමන්ත්‍රණයෙන් පසුව ආර්මේනියාව නිල වශයෙන් එහි රාජ්‍යත්වය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. කරබාක් ව්‍යාපාරය අතරතුර ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ ලෙවොන් ටර්-පෙට්‍රොසියන්, 1991 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී අලුතින් ස්වාධීන වූ ආර්මේනියා ජනරජයේ පළමු ජනාධිපතිවරයා ලෙස ජනප්‍රියව තේරී පත් විය.{{sfn|Payaslian|2007|p=198}} 1991 දෙසැම්බරයේ බෙලෝවේෂා ගිවිසුම්වලින් පසුව සෝවියට් සංගමය විධිමත් ලෙස විසුරුවා හරින ලද අතර ආර්මේනියාවේ නිදහස පිළිගනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Sakwa |first=Richard |author-link=Richard Sakwa |title=Russian Politics and Society |date=2021 |publisher=Routledge |edition=5th |location=London |pages=77–78}}&lt;/ref&gt;

අසල්වැසි අසර්බයිජානය සමඟ පළමු නාගෝර්නෝ-කරබාක් යුද්ධය හරහා ආරක්ෂක අමාත්‍ය වස්ගන් සර්ග්ස්යාන් සමඟ ටර්-පෙට්‍රොසියන් ආර්මේනියාව මෙහෙයවීය. සෝවියට් දේශයෙන් පසු මුල් වසර ආර්ථික දුෂ්කරතාවන්ගෙන් පීඩාවට පත් වූ අතර, එහි මුල් අවධියේදී කරබාක් ගැටුමේදී අසර්බයිජානියානු ජනප්‍රිය පෙරමුණ ආර්මේනියාවට එරෙහිව දුම්රිය සහ ගුවන් අවහිරයක් ඇති කිරීමට අසර්බයිජානියානු SSR වෙත බලපෑම් කිරීමට සමත් විය. මෙම පියවර ආර්මේනියාවේ ආර්ථිකය ඵලදායී ලෙස දුර්වල කළේය, මන්ද එහි භාණ්ඩ හා භාණ්ඩවලින් 85% ක් දුම්රිය ගමනාගමනය හරහා පැමිණි බැවිනි.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Verluise |first1=Pierre |title=Armenia in Crisis: The 1988 Earthquake |last2=Chorbajian |first2=Levon |date=1995 |publisher=Wayne State University Press |location=Detroit |pages=115–116}}&lt;/ref&gt; 1993 දී, තුර්කිය අසර්බයිජානයට සහාය දක්වමින් ආර්මේනියාවට එරෙහි අවහිරයට එක් විය.&lt;ref name=&quot;GHF&quot;&gt;{{cite web |date=17 June 2006 |title=The Ties That Divide |url=http://www.globalheritagefund.org/news/GHF_in_the_news/economist_ties_that_divide_june_17_06.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20060820170846/http://www.globalheritagefund.org/news/GHF_in_the_news/economist_ties_that_divide_june_17_06.asp |archive-date=20 August 2006 |access-date=22 July 2009 |publisher=[[Global Heritage Fund]]}}&lt;/ref&gt;

1994 දී රුසියානු මැදිහත් වීමෙන් සටන් විරාමයක් ඇති කිරීමෙන් පසු කරබාක් යුද්ධය අවසන් විය. මෙම යුද්ධය කරබාක් ආර්මේනියානු හමුදාවන්ට සාර්ථක විය, ඔවුන් කලින් NKAO හි මුළු භූමියම මෙන්ම අසර්බයිජානයේ යාබද දිස්ත්‍රික්ක හතෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් අල්ලා ගැනීමට සමත් විය.{{sfn|Tsutsiev|2014|p=114}} ආර්මේනියානු පිටුබලය ලත් හමුදා 2020 වන තෙක් එම භූමියේ සියල්ලම පාහේ පාලනය කළහ. සම්පූර්ණ විසඳුමක් නොමැති විට ආර්මේනියාවේ සහ අසර්බයිජානයේ ආර්ථිකයන්ට හානි සිදුවී ඇති අතර තුර්කිය සහ අසර්බයිජානය සමඟ ආර්මේනියාවේ දේශසීමා වසා දමා ඇත. 1994 දී අසර්බයිජානය සහ ආර්මේනියාව යන දෙකම අවසානයේ සටන් විරාමයකට එකඟ වූ විට, ඇස්තමේන්තුගත පුද්ගලයින් 30,000 ක් මිය ගොස් මිලියනයකට අධික පිරිසක් අවතැන් වී සිටියහ.&lt;ref&gt;[http://belfercenter.ksg.harvard.edu/publication/1283/conflict_that_can_be_resolved_in_time.html A Conflict That Can Be Resolved in Time: Nagorno-Karabakh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081001192200/http://belfercenter.ksg.harvard.edu/publication/1283/conflict_that_can_be_resolved_in_time.html|date=1 October 2008}}. International Herald Tribune. 29 November 2003.&lt;/ref&gt; 2020 අග භාගයේ කරබාක් යුද්ධයේදී දහස් ගණනක් මිය ගියහ.

=== 21 වන සියවස ===
21 වන සියවසේදී ආර්මේනියාව බොහෝ දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දෙයි. එය වෙළඳපල ආර්ථිකයකට සම්පූර්ණයෙන්ම මාරු වී ඇත. එක් අධ්‍යයනයකින් එය 2023 වන විට ලෝකයේ 50 වන &quot;ආර්ථික වශයෙන් නිදහස්&quot; ජාතිය ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;economic-index&quot;&gt;{{cite web |title=Heritage Index of Economic Freedom |url=https://heritage.org/index/country/armenia |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929071128/https://www.heritage.org/index/country/armenia |archive-date=29 September 2023 |access-date=22 June 2023 |publisher=[[The Heritage Foundation]]}}&lt;/ref&gt; යුරෝපය, අරාබි සංගමය සහ ස්වාධීන රාජ්‍යයන්ගේ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය සමඟ ඇති සබඳතා ආර්මේනියාවට වෙළඳාම වැඩි කිරීමට ඉඩ සලසා දී ඇත.&lt;ref name=&quot;EPP Group&quot;&gt;{{cite web |title=EU negotiations with Armenia and Georgia on Free Trade Agreements successfully concluded |url=http://eppgroup.eu/press-release/Georgia-and-Armenia%3A-EU-reaches-trade-deal |archive-url=https://web.archive.org/web/20160120092829/http://www.eppgroup.eu/press-release/Georgia-and-Armenia:-EU-reaches-trade-deal |archive-date=20 January 2016 |access-date=10 February 2016 |publisher=EPP Group}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Arka news agency&quot;&gt;{{cite web |date=28 March 2013 |title=Armenia will significantly increase its revenues by reinforcing its role of a transit country between Europe, CIS and Middle East |url=http://arka.am/en/news/interview/armenia_will_significantly_increase_its_revenues_by_reinforcing_its_role_of_a_transit_country_betwee/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160216041554/http://arka.am/en/news/interview/armenia_will_significantly_increase_its_revenues_by_reinforcing_its_role_of_a_transit_country_betwee/ |archive-date=16 February 2016 |access-date=10 February 2016 |publisher=Arka News Agency}}&lt;/ref&gt; ගෑස්, තෙල් සහ අනෙකුත් සැපයුම් වැදගත් මාර්ග දෙකක් හරහා පැමිණේ: ඉරානය සහ ජෝර්ජියාව. 2016 දී, ආර්මේනියාව දෙරට සමඟම සුහද සබඳතා පවත්වා ගෙන ගියේය.&lt;ref name=&quot;European Dialogue&quot;&gt;{{cite web |title=Europe Could Draw Gas Through Iran–Armenia Pipeline |url=http://eurodialogue.eu/676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160217042353/http://eurodialogue.eu/676 |archive-date=17 February 2016 |access-date=10 February 2016 |publisher=European dialogue}}&lt;/ref&gt;

2018 ආර්මේනියානු විප්ලවය යනු 2018 අප්‍රේල් සිට මැයි දක්වා ආර්මේනියාවේ පැවති රාජ්‍ය විරෝධී විරෝධතා මාලාවක් වූ අතර එය ආර්මේනියානු පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයෙකු වන නිකොල් පෂින්යාන් (සිවිල් කොන්ත්‍රාත් පක්ෂයේ ප්‍රධානියා) විසින් මෙහෙයවන ලද විවිධ දේශපාලන හා සිවිල් කණ්ඩායම් විසින් පවත්වන ලදී. සර්ෂ් සර්ග්ස්යාන් අඛණ්ඩව තුන්වන වරටත් ආර්මේනියාවේ ජනාධිපති ධුරයට පත්වීමට ප්‍රතිචාර වශයෙන් සහ පසුව රිපබ්ලිකන් පක්ෂය විසින් පාලනය කරන ලද රජයට එරෙහිව විරෝධතා සහ පෙළපාලි පැවැත්විණි. සර්ග්ස්යාන්ගේ ඉල්ලා අස්වීමට හේතු වූ ව්‍යාපාරය &quot;වෙල්වට් විප්ලවයක්&quot; ලෙස පෂින්යාන් ප්‍රකාශ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.crisisgroup.org/europe-central-asia/caucasus/armenia/velvet-revolution-takes-armenia-unknown|title=&quot;Velvet Revolution&quot; Takes Armenia into the Unknown|date=20 November 2020|access-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180426124258/https://www.crisisgroup.org/europe-central-asia/caucasus/armenia/velvet-revolution-takes-armenia-unknown|archive-date=26 April 2018|publisher=[[Crisis Group]]|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2018 මාර්තු මාසයේදී, ආර්මේනියානු පාර්ලිමේන්තුව ආර්මේනියාවේ නව ජනාධිපතිවරයා ලෙස ආර්මේන් සර්කිසියන් තෝරා පත් කර ගත්තේය. ජනාධිපති බලය අඩු කිරීම සඳහා වූ මතභේදාත්මක ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කරන ලද අතර, අගමැතිගේ අධිකාරිය ශක්තිමත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Armenia: Armen Sarkissian elected into new, less powerful presidential role &amp;#124; DW &amp;#124; 02.03.2018 |url=https://www.dw.com/en/armenia-armen-sarkissian-elected-into-new-less-powerful-presidential-role/a-42797330 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180418050344/https://www.dw.com/en/armenia-armen-sarkissian-elected-into-new-less-powerful-presidential-role/a-42797330 |archive-date=18 April 2018 |access-date=18 May 2021 |website=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; 2018 මැයි මාසයේදී පාර්ලිමේන්තුව විපක්ෂ නායක නිකොල් පෂින්යාන් නව අගමැති ලෙස තෝරා පත් කර ගත්තේය. පුළුල් රාජ්‍ය විරෝධී පෙළපාලිවලින් පසුව ඔහුගේ පූර්වගාමියා වූ සර්ෂ් සර්ග්ස්යාන් සති දෙකකට පෙර ඉල්ලා අස්විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pashinyan elected as Armenia's new prime minister |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/5/8/armenia-nikol-pashinyan-elected-as-new-prime-minister |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109132248/https://www.aljazeera.com/news/2018/5/8/armenia-nikol-pashinyan-elected-as-new-prime-minister |archive-date=9 January 2021 |access-date=18 May 2021 |website=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

2020 සැප්තැම්බර් 27 වන දින, නොවිසඳුණු නාගෝර්නෝ-කරබාක් ගැටුම හේතුවෙන් පූර්ණ පරිමාණ යුද්ධයක් ඇති විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://apnews.com/article/europe-azerbaijan-armenia-41a103bcde14fa8b28968000d7992b84|title=Fighting over Nagorno-Karabakh goes on despite US mediation|date=24 October 2020|work=Associated Press|access-date=15 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404032113/https://apnews.com/article/europe-azerbaijan-armenia-41a103bcde14fa8b28968000d7992b84|archive-date=4 April 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආර්මේනියාවේ සහ අසර්බයිජානයේ සන්නද්ධ හමුදා දෙකම හමුදා සහ සිවිල් ජීවිත හානි වාර්තා කළහ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-armenia-azerbaijan-war-fighting-peace-deal-b1720219.html|title=Fury and celebrations as Russia brokers peace deal to end Nagorno-Karabakh war|date=11 November 2020|work=The Independent|access-date=15 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404091111/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-armenia-azerbaijan-war-fighting-peace-deal-b1720219.html|archive-date=4 April 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආර්මේනියාව සහ අසර්බයිජානය අතර සති හයක යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා වූ නාගෝර්නෝ-කරබාක් සටන් විරාම ගිවිසුම බොහෝ දෙනෙකු විසින් ආර්මේනියාවේ පරාජය සහ යටත් වීම ලෙස සලකනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.cbc.ca/news/world/armenia-azerbaijan-nagorno-karabakh-truce-1.5796470|title=Armenians vent fury at West after truce in bloody war in Nagorno-Karabakh|date=11 November 2020|work=CBC News|access-date=15 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035231/https://www.cbc.ca/news/world/armenia-azerbaijan-nagorno-karabakh-truce-1.5796470|archive-date=5 April 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; වසරක් පුරා පැවති ගරුත්වයේ මාර්තු විරෝධතා හේතුවෙන් කලින් මැතිවරණ පැවැත්වීමට සිදුවිය.

2021 ජුනි 20 වන දින, පෂින්යාන්ගේ සිවිල් කොන්ත්‍රාත් පක්ෂය කලින් පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයක් ජයග්‍රහණය කළේය. වැඩබලන අගමැති නිකොල් පෂින්යාන් ආර්මේනියාවේ ජනාධිපති ආර්මන් සර්කිසියන් විසින් නිල වශයෙන් අගමැති තනතුරට පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.newindianexpress.com/world/2021/aug/02/nikol-pashinyan-officially-appointed-armenias-prime-minister-2339082.html|title=Nikol Pashinyan officially appointed Armenia's prime minister|date=2 August 2021|work=The New Indian Express|access-date=20 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220082131/https://www.newindianexpress.com/world/2021/aug/02/nikol-pashinyan-officially-appointed-armenias-prime-minister-2339082.html|archive-date=20 December 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 ජනවාරි මාසයේදී, ආර්මේනියානු ජනාධිපති ආර්මන් සර්කිසියන් ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වූයේ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තවදුරටත් ජනාධිපතිවරයාට ප්‍රමාණවත් බලතල හෝ බලපෑමක් ලබා නොදෙන බව පවසමිනි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2022/1/23/armenian-president-armen-sarkissian-resigns|title=Armenian president resigns over lack of influence|work=www.aljazeera.com|access-date=8 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404120554/https://www.aljazeera.com/news/2022/1/23/armenian-president-armen-sarkissian-resigns|archive-date=4 April 2023|language=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 මාර්තු 3 වන දින, දෙවන වටයේ පාර්ලිමේන්තු ඡන්දයේදී වහග්න් කචතුර්යන් ආර්මේනියාවේ පස්වන ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.aa.com.tr/en/politics/vahagn-khachaturyan-elected-new-armenian-president/2522507|title=Vahagn Khachaturyan elected new Armenian president|work=www.aa.com.tr|access-date=3 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015154740/https://www.aa.com.tr/en/politics/vahagn-khachaturyan-elected-new-armenian-president/2522507|archive-date=15 October 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඊළඟ මාසයේ තවත් විරෝධතා ඇති විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rferl.org/a/armenia-pashinian-karabakh-options-protests/31837928.html|title=Facing Mass Protests Calling For Him To Resign, Armenia's Prime Minister Is Running Out Of Options|last1=Wesolowsky|first1=Tony|date=7 May 2022|newspaper=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=7 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404120554/https://www.rferl.org/a/armenia-pashinian-karabakh-options-protests/31837928.html|archive-date=4 April 2023|language=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==== 2023 නාගෝර්නෝ-කරබාක්හි අසර්බයිජානියානු ප්‍රහාරය ====
2023 සැප්තැම්බර් 19 සහ 20 අතර, අසර්බයිජානය ස්වයං-ප්‍රකාශිත බිඳී ගිය ආර්ට්සාක් ප්‍රාන්තයට එරෙහිව මහා පරිමාණ මිලිටරි ප්‍රහාරයක් දියත් කළ අතර, එය යුරෝපීය පාර්ලිමේන්තුව විසින් 2020 සටන් විරාම ගිවිසුම උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස සලකනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 September 2023 |title=Armenia, Azerbaijan: Baku Launches Military Operation In Nagorno-Karabakh |url=https://worldview.stratfor.com/situation-report/armenia-azerbaijan-baku-launches-military-operation-nagorno-karabakh |archive-url=https://archive.today/20230919182727/https://worldview.stratfor.com/situation-report/armenia-azerbaijan-baku-launches-military-operation-nagorno-karabakh |archive-date=19 September 2023 |access-date=22 September 2023 |website=[[Stratfor]] |quote=...the Russian peacekeeping contingent is incapable of preventing Azerbaijan's seizure of the region, despite this being a clear violation of the November 2020 ceasefire brokered by Russia that ended the last war.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Joint statement on Azerbaijan's attack on Nagorno-Karabakh |url=https://www.europarl.europa.eu/delegations/en/joint-statement-on-azerbaijan-s-attack-o/product-details/20230919DPU37422 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922111407/https://www.europarl.europa.eu/delegations/en/joint-statement-on-azerbaijan-s-attack-o/product-details/20230919DPU37422 |archive-date=22 September 2023 |access-date=21 September 2023 |publisher=European Parliament |quote=We condemn in the strongest terms today's pre-planned and unjustified attack of Azerbaijan against Nagorno-Karabakh...We recall that the attack takes place in the context of a major humanitarian crisis in Nagorno-Karabakh, following Azerbaijan's blockade of the Lachin Corridor for the past nine months, in violation of Baku's commitments under the ceasefire statement of 9 November 2020 and of the legally binding orders of the International Court of Justice. Humanitarian access to Nagorno-Karabakh needs to be fully and permanently restored.}}&lt;/ref&gt; මෙම ප්‍රහාරය සිදු වූයේ අසර්බයිජානයේ කොටසක් ලෙස ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් නමුත් ආර්මේනියානුවන්ගෙන් ගහන වූ මතභේදාත්මක නාගෝර්නෝ-කරබාක් කලාපයේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/azerbaijan-says-six-its-citizens-were-killed-by-land-mines-karabakh-2023-09-19/|title=Azerbaijani forces strike Armenian-controlled Karabakh, raising risk of new Caucasus war|date=19 September 2023|work=Reuters|access-date=19 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230919114910/https://www.reuters.com/world/azerbaijan-says-six-its-citizens-were-killed-by-land-mines-karabakh-2023-09-19/|archive-date=19 September 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/2023/09/19/nagorno-karabakh-azerbaijan-armenia/|title=Fighting flares between Azerbaijan and Armenia in Nagorno-Karabakh|last1=Ilyushina|first1=Mary|date=19 September 2023|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=19 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230919200531/https://www.washingtonpost.com/world/2023/09/19/nagorno-karabakh-azerbaijan-armenia/|archive-date=19 September 2023|quote=Azerbaijan and Armenia have repeatedly clashed over Nagorno-Karabakh, which is internationally recognized as part of Azerbaijan but largely populated by ethnic Armenians and largely governed by the unrecognized Republic of Artsakh.|url-status=live}}&lt;/ref&gt; අසර්බයිජානය විසින් අර්ත්සාක් අවහිර කිරීම නිසා ඇති වූ උග්‍රවන අර්බුදයක් මධ්‍යයේ මෙම ප්‍රහාර එල්ල වූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බලපෑමට ලක් වූ කලාපයේ ආහාර, ඖෂධ සහ අනෙකුත් භාණ්ඩ වැනි අත්‍යවශ්‍ය සැපයුම්වල සැලකිය යුතු හිඟයක් ඇති විය.&lt;ref name=&quot;Nagorno-Karabakh&quot;&gt;{{cite web |last=Roth |first=Andrew |date=19 September 2023 |title=Azerbaijan launches 'anti-terrorist' campaign in disputed Nagorno-Karabakh region |url=https://www.theguardian.com/world/2023/sep/19/azerbaijan-launches-anti-terrorist-campaign-in-disputed-nagorno-karabakh-region |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230919111008/https://www.theguardian.com/world/2023/sep/19/azerbaijan-launches-anti-terrorist-campaign-in-disputed-nagorno-karabakh-region |archive-date=19 September 2023 |access-date=19 September 2023 |website=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;

ප්‍රහාරය ආරම්භ වී දිනකට පසු, සැප්තැම්බර් 20 වන දින, නාගෝර්නෝ-කරබාක්හි රුසියානු සාම සාධක අණදෙන නිලධාරියාගේ මැදිහත්වීමෙන් සටන් විරාම ගිවිසුමකට එළඹුණි.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=20 September 2023 |title=Russian-mediated ceasefire announced in Nagorno-Karabakh |url=https://armenpress.am/eng/news/1120051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019071651/https://armenpress.am/eng/news/1120051.html |archive-date=19 October 2023 |access-date=2 October 2023 |website=Armenpress}}&lt;/ref&gt; අසර්බයිජානය සැප්තැම්බර් 21 වන දින යෙව්ලාක්හිදී නාගෝර්නෝ-කරබාක් ආර්මේනියානුවන්ගේ නියෝජිතයන් සමඟ රැස්වීමක් පැවැත්වූ අතර, ඉන්පසු ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී තවත් රැස්වීමක් පැවැත්වීය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/asia/nagorno-karabakh-russia-ceasefire-intl/index.html|title=Ethnic Armenians accept Russia ceasefire plan after Azerbaijan offensive in Nagorno-Karabakh|date=20 September 2023|access-date=20 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920132915/https://edition.cnn.com/2023/09/20/asia/nagorno-karabakh-russia-ceasefire-intl/index.html|archive-date=20 September 2023|publisher=[[CNN]]|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.civilnet.am/en/news/751112/breaking-stepanakert-to-disband-army-in-ceasefire-deal/|title=BREAKING: Stepanakert to disband army in ceasefire deal|date=20 September 2023|access-date=20 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920132923/https://www.civilnet.am/en/news/751112/breaking-stepanakert-to-disband-army-in-ceasefire-deal/|archive-date=20 September 2023|publisher=CIVILNET|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, අසර්බයිජානය විසින් සිදු කරන ලද සටන් විරාම උල්ලංඝනයන් ආර්ට්සාකි පදිංචිකරුවන් සහ නිලධාරීන් විසින් වාර්තා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;ceasefirevio1&quot;&gt;{{Cite web |title=МВД Нагорного Карабаха обвинило Азербайджан в нарушении договора о прекращении огня |url=https://meduza.io/news/2023/09/21/mvd-nagornogo-karabaha-obvinilo-azerbaydzhan-v-narushenii-dogovora-o-prekraschenii-ognya |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921113954/https://meduza.io/news/2023/09/21/mvd-nagornogo-karabaha-obvinilo-azerbaydzhan-v-narushenii-dogovora-o-prekraschenii-ognya |archive-date=21 September 2023 |access-date=21 September 2023 |website=[[Meduza]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ceasefirevio2&quot;&gt;{{Cite web |date=21 September 2023 |title=Aserbaidschan soll Waffenruhe gebrochen haben |url=https://rp-online.de/politik/ausland/berg-karabach-aserbaidschan-soll-waffenruhe-gebrochen-haben_aid-98086627 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921114231/https://rp-online.de/politik/ausland/berg-karabach-aliyev-entschuldigt-sich-fuer-tod-russischer-soldaten_aid-98086627 |archive-date=21 September 2023 |access-date=21 September 2023 |website=[[Rheinische Post]]}}&lt;/ref&gt;

මානව හිමිකම් සංවිධාන සහ ජන සංහාර වැළැක්වීමේ විශේෂඥයින් බහු අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ කලාපයේ ආර්මේනියානු ජනගහනය අවදානමට ලක්ව ඇති බව හෝ ක්‍රියාකාරීව ජනවාර්ගික පිරිසිදු කිරීම සහ ජන සංහාරයට ලක්වන බවයි. ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ හිටපු නඩු පවරන්නෙකු වන ලුයිස් මොරෙනෝ ඔකාම්පෝ, තවත් ආර්මේනියානු ජන සංහාරයක් සිදුවිය හැකි බවට අනතුරු ඇඟවූ අතර, ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවේ අකාර්යක්ෂමතාවය අසර්බයිජානය දිරිමත් කිරීම නිසා එයට බරපතල ප්‍රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට සිදු නොවන බවයි.&lt;ref name=&quot;washingtonpost-genocide&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2023/09/22/nagorno-karabakh-genocide-armenia/|title=Call what is happening in Nagorno-Karabakh by its proper name|last=Moreno Ocampo|first=Luis|date=22 September 2023|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=22 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230922173112/https://www.washingtonpost.com/opinions/2023/09/22/nagorno-karabakh-genocide-armenia/|archive-date=22 September 2023|author-link=Luis Moreno Ocampo|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2025 අගෝස්තු 8 වන දින, ආර්මේනියානු අගමැති නිකොල් පෂින්යාන් සහ අසර්බයිජාන ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව් ධවල මන්දිරයේදී ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශයකට අත්සන් තැබූ අතර,&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/world/us-secures-strategic-transit-corridor-armenia-azerbaijan-peace-deal-2025-08-07/ U.S. secures strategic transit corridor in Armenia-Azerbaijan peace deal – Reuters]&lt;/ref&gt; දෙරට අතර දශක හතරකට ආසන්න කාලයක් පැවති ගැටුම් අවසන් කරන ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් පහසුකම් සපයන ලද සාම ගිවිසුමකට කැප වූහ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.cnn.com/2025/08/08/politics/strategic-armenia-azerbaijan-corridor-named-after-trump|title=Trump touts his favorite type of foreign deal — promoting peace in Armenia-Azerbaijan with some personal branding {{!}} CNN Politics|last=Cancryn|first=Alejandra Jaramillo, Adam|date=8 August 2025|work=[[CNN]]|access-date=8 August 2025|language=en}}&lt;/ref&gt;

==යොමු කිරීම්==</text>
      <sha1>qv0x6xju2cc3wtga74hkpyctalpudkk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සීතාවක යුගය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193375</id>
    <revision>
      <id>788671</id>
      <timestamp>2026-04-29T12:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sameera94</username>
        <id>38107</id>
      </contributor>
      <comment>''''සීතාවක යුගය''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ 16 වන සියවසට අයත් කාලපරිච්ඡේදයක් වන අතර, එය සීතාවක රාජධානිය සම්බන්ධයෙන් විශේෂයෙන් හැඳින්වේ. මෙම යුගය ප්‍රධාන වශයෙන් දේ...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>788671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2528" sha1="6fw7e4s3knqm5kblgl0rdvxvmlwrr20" xml:space="preserve">'''සීතාවක යුගය''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ 16 වන සියවසට අයත් කාලපරිච්ඡේදයක් වන අතර, එය සීතාවක රාජධානිය සම්බන්ධයෙන් විශේෂයෙන් හැඳින්වේ. මෙම යුගය ප්‍රධාන වශයෙන් දේශීය රාජ්‍ය බලය සහ යුරෝපීය බලපෑම් අතර ගැටුම් වලින් හැඩගැසී ඇත.

'''ඉතිහාසය'''

සීතාවක රාජධානිය පිහිටුවන ලද්දේ මයදුන්නේ රජු විසිනි. පසුව ඔහුගේ පුත් රාජසිංහ පළමුවන රාජ්‍යය ශක්තිමත් කරමින් විශාල බලයක් ලබා ගත්තේය. මෙම කාලයේදී පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යය ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ ප්‍රදේශ වල බලපෑම වැඩි කරමින් සිටියේය.

'''විශේෂ ලක්ෂණ'''

* දේශීය රාජ්‍යයන් අතර බල සටන්
* පෘතුගීසි බලපෑමට එරෙහි සටන්
* සීතාවක රාජධානියේ දේශපාලන බලය වර්ධනය
* බෞද්ධ හා සංස්කෘතික ක්‍රියාකාරකම්වල වර්ධනය


'''වැදගත්කම'''

සීතාවක යුගය ශ්‍රී ලංකාවේ යුරෝපීය බලපෑම්ට එරෙහිව දේශීය ප්‍රතිරෝධය පෙන්වන වැදගත් කාලපරිච්ඡේදයකි. එමඟින් පසුව ඇති වූ දේශපාලන හා සංස්කෘතික වෙනස්කම් සඳහා මූලික පදනමක් සපයයි.

'''අවසානය'''

රාජසිංහ පළමුවනගේ මරණයෙන් පසු සීතාවක රාජධානිය දුර්වල වී, එහි බලය ක්‍රමයෙන් අඩු විය. පසුව වෙනත් රාජධානීන් හා විදේශීය බලවතුන් විසින් එහි බලපෑම පාලනයට ගත්හ.</text>
      <sha1>6fw7e4s3knqm5kblgl0rdvxvmlwrr20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සියළු කොටස් මිල දර්ශකය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193376</id>
    <revision>
      <id>788672</id>
      <timestamp>2026-04-29T12:38:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sameera94</username>
        <id>38107</id>
      </contributor>
      <comment>'සියළු කොටස් මිල දර්ශකය (All Share Price Index – ASPI) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කොටස් වෙළඳපොළේ සම්පූර්ණ කාර්යසාධනය මැනීම සඳහා භාවිතා කරන ප්‍රධාන දර්ශකයකි. මෙය කොළඹ කොටස් හුවමාරුව තුළ ලැ...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>788672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2364" sha1="07ec29j7qojl01c2ldurpj0x2xe39n5" xml:space="preserve">සියළු කොටස් මිල දර්ශකය (All Share Price Index – ASPI) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කොටස් වෙළඳපොළේ සම්පූර්ණ කාර්යසාධනය මැනීම සඳහා භාවිතා කරන ප්‍රධාන දර්ශකයකි. මෙය කොළඹ කොටස් හුවමාරුව තුළ ලැයිස්තුගත සියළු කොටස් වල මිල වෙනස්වීම් එකතු කර ගණනය කරයි.

'''හැඳින්වීම'''

ASPI දර්ශකය මඟින් කොටස් වෙළඳපොළේ සමස්ත ප්‍රවණතාව (trend) පෙන්වයි. එය ඉහළ යාමෙන් වෙළඳපොළ වර්ධනයක් පෙන්වන අතර, පහළ යාමෙන් වෙළඳපොළ අවපාතයක් පෙන්වයි.

'''ගණනය කිරීම'''

සියළු කොටස් මිල දර්ශකය කොටස්වල වෙළඳපොළ මිල සහ වෙළඳපොළ වටිනාකම (market capitalization) මත පදනම්ව ගණනය කරනු ලැබේ. කොටස් මිල වෙනස්වීම් එකතුවක් ලෙස මෙය සකස් කෙරේ.

'''වැදගත්කම'''

* ආයෝජකයන්ට වෙළඳපොළ තත්ත්වය අවබෝධ කර ගැනීමට උපකාරී වේ
* ආර්ථිකයේ සමාන්‍ය දර්ශකයක් ලෙස භාවිතා වේ
* කොටස් වෙළඳපොළේ දිගුකාලීන ප්‍රවණතා විශ්ලේෂණයට යොදා ගනී

'''භාවිතය'''

ASPI දර්ශකය ආයෝජකයන්, විශ්ලේෂකයන් සහ ආර්ථික විද්‍යාඥයන් විසින් කොටස් වෙළඳපොළේ ක්‍රියාකාරිත්වය මැනීම සඳහා භාවිතා කරයි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික තත්ත්වය පිළිබඳ සාමාන්‍ය අදහසක් ලබා දීමට ද උපකාරී වේ.</text>
      <sha1>07ec29j7qojl01c2ldurpj0x2xe39n5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193377</id>
    <revision>
      <id>788703</id>
      <timestamp>2026-04-30T04:18:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Syedsadi387681</username>
        <id>49334</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox university | name = ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය | other_name = ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය | image =  | image_size = 200px | caption = ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලයේ ලාංඡනය | motto = | top_free_label = සටන් පාඨය | top_free = | esta...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>788703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5729" sha1="75v0m0raflxmpuwqby2fu0u8b23irqa" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name = ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය
| other_name = ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය
| image = 
| image_size = 200px
| caption = ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලයේ ලාංඡනය
| motto =
| top_free_label = සටන් පාඨය
| top_free =
| established = {{Start date and age|2026|2|8}}
| affiliation = [[විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව (බංග්ලාදේශය)|විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව]]
| type = [[පර්යේෂණ විශ්වවිද්‍යාලය|පර්යේෂණාත්මක]] [[රජයේ විශ්වවිද්‍යාලය]]
| chancellor = බංග්ලාදේශයේ වත්මන් ජනාධිපති
| vice_chancellor = [[මො. නුරුල් ඉස්ලාම් (මහාචාර්ය)|මො. නුරුල් ඉස්ලාම්]]
| students = 98,271+
| undergrad = 86,960+
| postgrad = 11,311+
| doctoral = 00
| other = 00
| city = [[ඩාකා]]
| country = බංග්ලාදේශය
| campus = [[නාගරික ප්‍රදේශය|ඩාකා නගර]] [[#ව්‍යුහය|සම්බන්ධිත විද්‍යාල හත]]
| language = බෙංගාලි, ඉංග්‍රීසි
| sports_nickname = ඩීසීයූ (ඩකාබි)
| website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}}
}}

'''ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය''' හෝ '''ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය''' යනු බංග්ලාදේශයේ පිහිටි [[පර්යේෂණ විශ්වවිද්‍යාලය|පර්යේෂණාත්මක]] [[කොලීජීය විශ්වවිද්‍යාලය|රජයේ ෆෙඩරල්]] විශ්වවිද්‍යාලයකි. මෙය [[ඩාකා විශ්වවිද්‍යාලය]]ට අනුබද්ධ විද්‍යාල හතක් එක් කරමින් ස්ථාපිත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය' නමින් විද්‍යාල හතක් එක්වෙයි |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ඩාකා පෝස්ට්]] |language=bn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=විද්‍යාල හතක විශ්වවිද්‍යාලයට ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය නම ලබාදේ |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%9A-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%9A%E0%A6%B1%E0%A7%8D%E0%A6%B1%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BD%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=දෛනික ඉත්තෙෆාක් |language=bn}}&lt;/ref&gt;

2026 ජනවාරි 22 දින උපදේශක මණ්ඩලය ''ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත, 2026'' අනුමත කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[නීති, යුක්තිය සහ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු අමාත්‍යාංශය]] |access-date=16 අප්‍රේල් 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත අනුමත විය |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 පෙබරවාරි 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 ජනවාරි 2026 |language=bn}}&lt;/ref&gt;

2026 පෙබරවාරි 8 දින ජනාධිපති ආඥාපනත නිකුත් කිරීම සහ ගැසට් නිවේදනයෙන් පසුව, මෙම විශ්වවිද්‍යාලය රටේ 57 වන රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලය සහ 5 වන ස්වයංපාලිත විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස පිළිගැනුණි. පසුව 2026 අප්‍රේල් 10 දින බංග්ලාදේශ පාර්ලිමේන්තුව මෙම ආඥාපනත පනතක් ලෙස සම්මත කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=පාර්ලිමේන්තුවේ ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාල පනත් කෙටුම්පත-2026 සම්මත විය |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[දෛනික ඉත්තෙෆාක්]] |language=bn |date=10 අප්‍රේල් 2026 |access-date=15 අප්‍රේල් 2026}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>75v0m0raflxmpuwqby2fu0u8b23irqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>788705</id>
      <parentid>788703</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T04:21:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Syedsadi387681</username>
        <id>49334</id>
      </contributor>
      <origin>788705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6033" sha1="r6qsq6rmy7yv08az79fo0zyjzh22cp2" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name = ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය
| other_name = ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය
| image = 
| image_size = 200px
| caption = ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලයේ ලාංඡනය
| motto =
| top_free_label = සටන් පාඨය
| top_free =
| established = {{Start date and age|2026|2|8}}
| affiliation = [[විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව (බංග්ලාදේශය)|විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව]]
| type = [[පර්යේෂණ විශ්වවිද්‍යාලය|පර්යේෂණාත්මක]] [[රජයේ විශ්වවිද්‍යාලය]]
| chancellor = බංග්ලාදේශයේ වත්මන් ජනාධිපති
| vice_chancellor = [[මො. නුරුල් ඉස්ලාම් (මහාචාර්ය)|මො. නුරුල් ඉස්ලාම්]]
| students = 98,271+
| undergrad = 86,960+
| postgrad = 11,311+
| doctoral = 00
| other = 00
| city = [[ඩාකා]]
| country = බංග්ලාදේශය
| campus = [[නාගරික ප්‍රදේශය|ඩාකා නගර]] [[#ව්‍යුහය|සම්බන්ධිත විද්‍යාල හත]]
| language = බෙංගාලි, ඉංග්‍රීසි
| sports_nickname = ඩීසීයූ (ඩකාබි)
| website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}}
}}

'''ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය''' හෝ '''ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය''' යනු බංග්ලාදේශයේ පිහිටි [[පර්යේෂණ විශ්වවිද්‍යාලය|පර්යේෂණාත්මක]] [[කොලීජීය විශ්වවිද්‍යාලය|රජයේ ෆෙඩරල්]] විශ්වවිද්‍යාලයකි. මෙය [[ඩාකා විශ්වවිද්‍යාලය]]ට අනුබද්ධ විද්‍යාල හතක් එක් කරමින් ස්ථාපිත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය' නමින් විද්‍යාල හතක් එක්වෙයි |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ඩාකා පෝස්ට්]] |language=bn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=විද්‍යාල හතක විශ්වවිද්‍යාලයට ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය නම ලබාදේ |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%9A-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%9A%E0%A6%B1%E0%A7%8D%E0%A6%B1%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BD%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=දෛනික ඉත්තෙෆාක් |language=bn}}&lt;/ref&gt;

2026 ජනවාරි 22 දින උපදේශක මණ්ඩලය ''ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත, 2026'' අනුමත කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[නීති, යුක්තිය සහ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු අමාත්‍යාංශය]] |access-date=16 අප්‍රේල් 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත අනුමත විය |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 පෙබරවාරි 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 ජනවාරි 2026 |language=bn}}&lt;/ref&gt;

2026 පෙබරවාරි 8 දින ජනාධිපති ආඥාපනත නිකුත් කිරීම සහ ගැසට් නිවේදනයෙන් පසුව, මෙම විශ්වවිද්‍යාලය රටේ 57 වන රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලය සහ 5 වන ස්වයංපාලිත විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස පිළිගැනුණි. පසුව 2026 අප්‍රේල් 10 දින බංග්ලාදේශ පාර්ලිමේන්තුව මෙම ආඥාපනත පනතක් ලෙස සම්මත කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=පාර්ලිමේන්තුවේ ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාල පනත් කෙටුම්පත-2026 සම්මත විය |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[දෛනික ඉත්තෙෆාක්]] |language=bn |date=10 අප්‍රේල් 2026 |access-date=15 අප්‍රේල් 2026}}&lt;/ref&gt;

==උපුටා දැක්වීම්==
{{Reflist}}
==බාහිර සබැඳි==
{{sisterlinks|Dhaka Central University}}
*[https://dcu.ac.bd/ නිල වෙබ් අඩවිය]

[[ප්‍රවර්ගය: බංග්ලාදේශයේ විශ්වවිද්‍යාල]]</text>
      <sha1>r6qsq6rmy7yv08az79fo0zyjzh22cp2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>788706</id>
      <parentid>788705</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T04:25:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Syedsadi387681</username>
        <id>49334</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආශ්රිත */</comment>
      <origin>788706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6012" sha1="r38ljjm9teugp9f1u1qiyn0nhj8nui2" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name = ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය
| other_name = ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය
| image = 
| image_size = 200px
| caption = ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලයේ ලාංඡනය
| motto =
| top_free_label = සටන් පාඨය
| top_free =
| established = {{Start date and age|2026|2|8}}
| affiliation = [[විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව (බංග්ලාදේශය)|විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව]]
| type = [[පර්යේෂණ විශ්වවිද්‍යාලය|පර්යේෂණාත්මක]] [[රජයේ විශ්වවිද්‍යාලය]]
| chancellor = බංග්ලාදේශයේ වත්මන් ජනාධිපති
| vice_chancellor = [[මො. නුරුල් ඉස්ලාම් (මහාචාර්ය)|මො. නුරුල් ඉස්ලාම්]]
| students = 98,271+
| undergrad = 86,960+
| postgrad = 11,311+
| doctoral = 00
| other = 00
| city = [[ඩාකා]]
| country = බංග්ලාදේශය
| campus = [[නාගරික ප්‍රදේශය|ඩාකා නගර]] [[#ව්‍යුහය|සම්බන්ධිත විද්‍යාල හත]]
| language = බෙංගාලි, ඉංග්‍රීසි
| sports_nickname = ඩීසීයූ (ඩකාබි)
| website = {{URL|https://dcu.ac.bd/}}
}}

'''ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලය''' හෝ '''ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය''' යනු බංග්ලාදේශයේ පිහිටි [[පර්යේෂණ විශ්වවිද්‍යාලය|පර්යේෂණාත්මක]] [[කොලීජීය විශ්වවිද්‍යාලය|රජයේ ෆෙඩරල්]] විශ්වවිද්‍යාලයකි. මෙය [[ඩාකා විශ්වවිද්‍යාලය]]ට අනුබද්ධ විද්‍යාල හතක් එක් කරමින් ස්ථාපිත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |date=2025-03-16 |title='ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය' නමින් විද්‍යාල හතක් එක්වෙයි |url=https://www.dhakapost.com/education/351216 |access-date=2025-03-16 |website=[[ඩාකා පෝස්ට්]] |language=bn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=විද්‍යාල හතක විශ්වවිද්‍යාලයට ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාලය නම ලබාදේ |url=https://www.ittefaq.com.bd/723490/%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%B9%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%9A-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A7%9A%E0%A6%B1%E0%A7%8D%E0%A6%B1%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BD%E0%A6%B2 |access-date=2025-03-16 |website=දෛනික ඉත්තෙෆාක් |language=bn}}&lt;/ref&gt;

2026 ජනවාරි 22 දින උපදේශක මණ්ඩලය ''ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත, 2026'' අනුමත කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත, 2026 |url=https://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-1619.html |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[නීති, යුක්තිය සහ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු අමාත්‍යාංශය]] |access-date=16 අප්‍රේල් 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=ඩාකා සෙන්ට්‍රල් විශ්වවිද්‍යාල ආඥාපනත අනුමත විය |publisher=The Daily Star |url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/news/dhaakaa-saenataraala-iunaibhaarasaitaira-adhayaadaesa-anaumaodana-734216 |access-date=5 පෙබරවාරි 2026 |work=bangla.thedailystar.net |date=22 ජනවාරි 2026 |language=bn}}&lt;/ref&gt;

2026 පෙබරවාරි 8 දින ජනාධිපති ආඥාපනත නිකුත් කිරීම සහ ගැසට් නිවේදනයෙන් පසුව, මෙම විශ්වවිද්‍යාලය රටේ 57 වන රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලය සහ 5 වන ස්වයංපාලිත විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස පිළිගැනුණි. පසුව 2026 අප්‍රේල් 10 දින බංග්ලාදේශ පාර්ලිමේන්තුව මෙම ආඥාපනත පනතක් ලෙස සම්මත කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=පාර්ලිමේන්තුවේ ඩාකා මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාල පනත් කෙටුම්පත-2026 සම්මත විය |url=https://www.ittefaq.com.bd/783690/সংসদে-ঢাকা-সেন্ট্রাল-ইউনিভার্সিটি-বিল-২০২৬-পাস |work=[[දෛනික ඉත්තෙෆාක්]] |language=bn |date=10 අප්‍රේල් 2026 |access-date=15 අප්‍රේල් 2026}}&lt;/ref&gt;

==ආශ්රිත==
{{Reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
{{sisterlinks|Dhaka Central University}}
*[https://dcu.ac.bd/ නිල වෙබ් අඩවිය]

[[ප්‍රවර්ගය: බංග්ලාදේශයේ විශ්වවිද්‍යාල]]</text>
      <sha1>r38ljjm9teugp9f1u1qiyn0nhj8nui2</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>