ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9231</id>
    <revision>
      <id>793863</id>
      <parentid>745126</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>793863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116173" sha1="fgknpw74b8oiomaf0ns4vw7s35lsxn6" xml:space="preserve">{{පරිවර්තනය}}
{{යාවත්කාලීන කරන්න}}
{{verylong|date=අගෝස්තු 2011}}
[[File:Palais des Nations unies, à Genève.jpg|alt=කොඩි පෙළක්|thumb|upright=1.2|[[Switzerland|ස්විට්සර්ලන්තයේ]], [[Geneva|ජෙනීවා]] හි [[Palace of Nations]] ඉදිරිපිට ඔසවා ඇති, [[United Nations|එක්සත් ජාතීන්ගේ]] [[member states of the United Nations|සාමාජික]] සහ සාමාජික-නොවන GA නිරීක්ෂක රාජ්‍යවල කොඩි]]

==රටවල් ලැයිස්තුව==
===එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රටවල් සහ මහා මණ්ඩල නියෝජනය  රටවල්===
{{col-begin|width=760px}}
{{col-2}}
'''&quot;Membership within the [[United Nations System|UN System]]&quot; column legend'''
{{legend|white|[[Member states of the United Nations|
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යයන්]]}}
{{legend|#ddf|[[එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල නිරීක්ෂකයින්]]}}
{{col-2}}
'''&quot;[[List of states with limited recognition|Sovereignty dispute]]&quot; column legend''' 
{{legend|white|Undisputed sovereignty}}
{{legend|#fcc|Disputed sovereignty}}
{{col-end}}
{{sticky header}}
{| class=&quot;sortable wikitable sticky-header&quot; text-align:left;&quot;
|-
! style=&quot;width:150pt;&quot;| පොදු සහ විධිමත් නම්
! style=&quot;width:90pt;&quot;| [[එක්සත් ජාතීන්ගේ පද්ධතිය|එක්සත් ජාතීන්ගේ පද්ධතිය]] තුළ සාමාජිකත්වය {{efn|name=&quot;membership&quot;|මෙම තීරුවෙන් දැක්වෙන්නේ යම් රාජ්‍යයක් [[එක්සත් ජාතීන්ගේ]] සාමාජිකයෙකු ද නැද්ද යන්නයි.&lt;ref name=&quot;unms&quot;/&gt; It also indicates which non-member states participate in the [[United Nations System]] through membership in the [[International Atomic Energy Agency]] or one of the [[List of specialized agencies of the United Nations|specialized agencies of the United Nations]]. All United Nations members belong to at least one specialized agency and are parties to the statute of the [[International Court of Justice]].}}
! style=&quot;width:90pt;&quot;| ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ ආරවුල {{efn|name=&quot;sd&quot;|This column indicates whether or not a state is the subject of a major sovereignty dispute. Only states whose entire sovereignty is disputed by another state are listed.}}
! class=&quot;unsortable&quot;| ස්වෛරීභාවයේ තත්ත්වය සහ පිළිගැනීම පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු{{efn|name=&quot;fi&quot;|Information is included on:
* The extent to which a state's sovereignty is recognised internationally. More information can be found at [[List of states with limited recognition]],
* Membership in the [[European Union]],{{efn|name=&quot;EU&quot;}} where applicable,
* Any [[Dependent territory|dependencies]], if applicable, which are generally not part of the territory of the sovereign state,
* [[Federation|federal structure]] of the state, where applicable. More information can be found at [[Federated state]],
* Any [[List of autonomous areas by country|autonomous areas]] inside the territory of the sovereign state,
* Any situations where one person is the Head of State of more than one state,
* Any [[Government-in-exile|governments-in-exile]] recognised by at least one state.}}
|-
|&lt;span id=&quot;ඇෆ්ගනිස්ථානය&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Afghanistan}}'''&amp;nbsp;– ඇෆ්ගනිස්ථාන ඉස්ලාමීක ජනරජය
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යය
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; නැත
{{extent}}2021 සිට බලයේ සිටින ඇෆ්ගනිස්ථානයේ පාලක ඉස්ලාමීය එමීර් රාජ්‍යය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හෝ වෙනත් කිසිදු රාජ්‍යයක් විසින් [[ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ඉස්ලාමීය එමීර් රාජ්‍යය පිළිගැනීම|පිළිගෙන නොමැත]]. අක්‍රියව පවතින {{flag|Afghanistan}} පිළිගත් රජය ලෙස පවතී.&lt;ref name=&quot;akhund2&quot;&gt;{{Cite news|date=7 September 2021|title=Taliban announce new government for Afghanistan|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58479750|archive-date=7 September 2021|access-date=10 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907212403/https://www.bbc.com/news/world-asia-58479750|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UN_Seats_Denied&quot;&gt;{{Cite news|date=1 December 2021|title=U.N. Seats Denied, for Now, to Afghanistan's Taliban and Myanmar's Junta|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2021/12/01/world/americas/united-nations-taliban-myanmar.html|archive-date=28 December 2021|access-date=10 January 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/12/01/world/americas/united-nations-taliban-myanmar.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Albania&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Albania}}'''&amp;nbsp;– ඇල්බේනියා ජනරජය
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යය
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; නැත
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Algeria&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Algeria}}'''&amp;nbsp;– ඇල්ජීරියා මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Andorra&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Andorra}}'''&amp;nbsp;– Principality of Andorra
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Andorra is a [[Coregency#Andorra|co-principality]] in which the office of head of state is jointly held ''ex officio'' by the [[President of France|French president]] and the bishop of the Roman Catholic [[Roman Catholic Diocese of Urgell|diocese of Urgell]],&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/992562.stm#leaders |title=Andorra country profile |work=BBC News |access-date=8 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090215064605/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/992562.stm#leaders |archive-date=15 February 2009 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; who himself is appointed with approval from the [[Holy See]].
|-
|&lt;span id=&quot;Angola&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Angola}}'''&amp;nbsp;– Republic of Angola
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Antigua and Barbuda&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Antigua and Barbuda}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Antigua and Barbuda is a [[Commonwealth realm]]{{efn|name=&quot;realm&quot;|Commonwealth realm refers to any member state of the [[Commonwealth of Nations]] whose head of state is King [[Charles III]]. Each realm is separate, independent, and a sovereign state; see [[Commonwealth realm#Interrelationship|Commonwealth realm interrelationship]].}} with one autonomous region, [[Barbuda]].&lt;ref&gt;{{cite web |author=Government of Antigua and Barbuda |title=Chapter 44: The Barbuda Local Government Act |work=Laws of Antigua and Barbuda |url=http://www.laws.gov.ag/acts/chapters/cap-44.pdf |access-date=10 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706071022/http://www.laws.gov.ag/acts/chapters/cap-44.pdf |archive-date=6 July 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;{{efn|name=&quot;autonomous&quot;|For more information on divisions with a high degree of autonomy, see [[List of autonomous areas by country]].}}
|-
|&lt;span id=&quot;Argentina&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Argentina}}'''&amp;nbsp;– Argentine Republic{{efn|The [[Constitution of Argentina|Argentine Constitution]] (Art. 35) recognises the following denominations for Argentina: &quot;United Provinces of the Río de la Plata&quot;, &quot;Argentine Republic&quot; and &quot;Argentine Confederation&quot;; furthermore, it establishes the usage of &quot;Argentine Nation&quot; for purposes of legislation.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Argentina is a [[federation]] of [[Provinces of Argentina|23 provinces and one autonomous city]].{{efn|name=&quot;ArgentineAntarctica&quot;|Argentina's [[Territorial claims in Antarctica|claimed]] Antarctic territory of ''[[Argentine Antarctica]]'' (''Antártida Argentina'') is one of five constituent [[Departments of Argentina|departments]] of the province [[Tierra del Fuego Province, Argentina|Tierra del Fuego]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.patagonia-argentina.com/en/tierradelfuego/|title=Tierra del Fuego and Antarctica|website=Patagonia-Argentina|access-date=12 September 2020|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329190125/https://www.patagonia-argentina.com/en/tierradelfuego/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Armenia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Armenia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Armenia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
| style=&quot;background:#fcc;&quot;|Not recognised by [[#Pakistan|Pakistan]]
{{extent}}Armenia is [[Armenia–Pakistan relations|not recognised]] by Pakistan due to [[Nagorno-Karabakh conflict|the dispute]] over [[Republic of Artsakh|Artsakh]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.foreignaffairscommittee.org/includes/content_files/Report%2021%20-%20Visit%20to%20Azerbaijan.pdf|title=Pakistan Worldview, Report 21, Visit to Azerbaijan|publisher=Senate of Pakistan Foreign Relations Committee|date=2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219074354/http://foreignaffairscommittee.org/includes/content_files/Report%2021%20-%20Visit%20to%20Azerbaijan.pdf|archive-date=19 February 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nilufer Bakhtiyar: &quot;For Azerbaijan Pakistan does not recognise Armenia as a country&quot;|url=http://www.today.az/news/politics/30102.html|date=13 September 2006|access-date=11 June 2023 |website=Today.az |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813064453/http://www.today.az/news/politics/30102.html |archive-date=13 August 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.az/articles/armenia/86325|title=Pakistan the only country not recognising Armenia – envoy|publisher=News.Az|date=5 February 2014|access-date=17 February 2014|quote=We are the only country not recognising Armenia as a state.|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223095734/http://news.az/articles/armenia/86325|archive-date=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;{{Needs update|date=December 2024|reason=There appears to have been an offensive in 2023, which may have changed the status of this; sources are from long before then}}
|-
|&lt;span id=&quot;Australia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Australia}}'''&amp;nbsp;– Commonwealth of Australia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Australia is a [[Commonwealth realm]]{{efn|name=&quot;realm&quot;}} and a [[federation]] of both [[States and territories of Australia|states and territories]]. There are six states, three internal territories, six external territories and one [[Territorial claims in Antarctica|claimed]] Antarctic external territory. The external territories of Australia are:

* {{noflag|[[Ashmore and Cartier Islands]]}}
* {{flag|Christmas Island}}
* {{flag|Cocos (Keeling) Islands}}
* {{noflag|[[Coral Sea Islands Territory]]}}
* {{noflag|[[Heard Island and McDonald Islands]]}}
* {{flag|Norfolk Island}}
* ''{{noflag|[[Australian Antarctic Territory]]}}''
|-
|&lt;span id=&quot;Austria&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Austria}}'''&amp;nbsp;– Republic of Austria
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the [[European Union]].{{efn|The member states of the [[European Union]] have transferred part of their sovereignty in the form of legislative, executive, and judicial powers to the institutions of the EU, which is an example of [[supranational union]]. The EU has 27 member states.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Country profiles|url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles_en|access-date=11 June 2023|website=The European Union|archive-date=26 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426190108/https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles_en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|name=&quot;EU&quot;}} Austria is a [[federation]] of [[Federal states of Austria|nine states]].
|-
|&lt;span id=&quot;Azerbaijan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Azerbaijan}}'''&amp;nbsp;– Republic of Azerbaijan{{efn|&quot;Azerbaijan Republic&quot; is sometimes used in an official capacity.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Azerbaijan contains one autonomous region, [[Nakhchivan Autonomous Republic|Nakhchivan]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Bahamas&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Bahamas|name=Bahamas, The}}'''&amp;nbsp;– Commonwealth of The Bahamas&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bahamas, The {{!}} The Commonwealth|url=http://thecommonwealth.org/our-member-countries/bahamas|website=thecommonwealth.org|date=15 August 2013|access-date=12 March 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180309082734/http://www.thecommonwealth.org/our-member-countries/bahamas|archive-date=9 March 2018|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}The Bahamas is a [[Commonwealth realm]].{{efn|name=&quot;realm&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Bahrain&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Bahrain}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Bahrain
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Bangladesh&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Bangladesh}}'''&amp;nbsp;– People's Republic of Bangladesh
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Barbados&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Barbados}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Belarus&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Belarus}}'''&amp;nbsp;– Republic of Belarus
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Many states [[International reactions to the 2020 Belarusian presidential election and protests|rescinded their recognition]] of President [[Alexander Lukashenko]] following [[2020 Belarusian presidential election|the disputed 2020 election]]. [[#Lithuania|Lithuania]] currently recognises [[Sviatlana Tsikhanouskaya]]'s [[Coordination Council (Belarus)|Coordination Council]] as the legitimate government of Belarus.&lt;ref&gt;{{cite web |author1=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Lithuania |author1-link=Ministry of Foreign Affairs (Lithuania) |title=Lithuanian Foreign Ministry's statement on the situation in Belarus |url=https://www.mfa.lt/default/en/news/lithuanian-foreign-ministrys-statement-on-the-situation-in-belarus |archive-url=https://web.archive.org/web/20220703061115/https://www.mfa.lt/default/en/news/lithuanian-foreign-ministrys-statement-on-the-situation-in-belarus |url-status=dead |archive-date=3 July 2022 |access-date=14 March 2022 |date=23 September 2020 }}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Belgium&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Belgium}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Belgium
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} Belgium is a [[federation]] of [[Communities, regions, and language areas of Belgium|three linguistic communities and three regions]].
|-
|&lt;span id=&quot;Belize&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Belize}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Belize is a [[Commonwealth realm]].{{efn|name=&quot;realm&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Benin&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Benin}}'''&amp;nbsp;– Republic of Benin
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Bhutan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Bhutan}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Bhutan
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Bolivia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Bolivia}}'''&amp;nbsp;– Plurinational State of Bolivia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Bosnia and Herzegovina&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Bosnia and Herzegovina}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Bosnia and Herzegovina has two constituent ''entities'':

* {{noflag|[[Federation of Bosnia and Herzegovina]]}}
* {{flag|Republika Srpska}}

and [[Brčko District]], a self-governing administrative ''district''.&lt;ref name=&quot;Stjepanović2015&quot;&gt;{{cite journal |title=Dual Substate Citizenship as Institutional Innovation: The Case of Bosnia's Brčko District |journal=Nationalism and Ethnic Politics |date=2015 |pages=382–383 |first=Dejan |last=Stjepanović |volume=21 |issue=4 |doi=10.1080/13537113.2015.1095043 |s2cid=146578107 |issn=1353-7113 |eissn=1557-2986 |oclc=5927465455}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Botswana&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Botswana}}'''&amp;nbsp;– Republic of Botswana
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Brazil&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Brazil}}'''&amp;nbsp;– Federative Republic of Brazil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Brazil is a [[federation]] of [[Federative units of Brazil|26 states and one federal district]].
|-
|&lt;span id=&quot;Brunei&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Brunei}}'''&amp;nbsp;– Brunei Darussalam
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Bulgaria&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Bulgaria}}'''&amp;nbsp;– Republic of Bulgaria
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Burkina Faso&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Burkina Faso}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Burundi&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Burundi}}'''&amp;nbsp;– Republic of Burundi
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Cambodia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Cambodia}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Cambodia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Cameroon&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Cameroon}}'''&amp;nbsp;– Republic of Cameroon
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Canada&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Canada}}'''{{efn|The legal name for Canada is the sole word; an officially sanctioned, though disused, name is Dominion of Canada (which includes its legal title); see: [[Name of Canada#Use of Dominion|Use of Dominion]], [[Dominion#Canada]].}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Canada is a [[Commonwealth realm]]{{efn|name=&quot;realm&quot;}} and a [[Canadian federalism|federation]] of [[Provinces and territories of Canada|10 provinces and three territories]].
|-
|&lt;span id=&quot;Cape Verde&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Cape Verde}}'''&amp;nbsp;– Republic of Cabo Verde{{efn|The government of Cape Verde declared &quot;Cabo Verde&quot; to be the official English name of the country in 2013.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://news.nationalgeographic.com/news/2013/12/131212-maps-cabo-verde-cartography-science-cape-verde-africa/|title=Cape Verde Gets New Name: 5 Things to Know About How Maps Change|author=Tanya Basu|magazine=[[National Geographic]]|date=14 December 2013|access-date=8 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181020000546/https://news.nationalgeographic.com/news/2013/12/131212-maps-cabo-verde-cartography-science-cape-verde-africa/|archive-date=20 October 2018|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Central African Republic&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Central African Republic}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Chad&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Chad}}'''&amp;nbsp;– Republic of Chad
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Chile&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Chile}}'''&amp;nbsp;– Republic of Chile
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Chile has one special territory, [[Easter Island]].{{efn|name=&quot;ChileanAntarctic&quot;|Chile's [[Territorial claims in Antarctica|claimed]] Antarctic territory of the ''[[Chilean Antarctic Territory|Chilean Antarctic]]'' (''Antártica Chilena'') is a [[Communes of Chile|commune]] of the [[Antártica Chilena Province]] of the [[Magallanes Region]].}}
|-
|&lt;span id=&quot;China&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|China}}'''&amp;nbsp;– People's Republic of China{{efn|name=&quot;ChinaTaiwan&quot;|The [[China|People's Republic of China]] (PRC) is commonly referred to as &quot;China&quot;, while the [[Taiwan|Republic of China]] (ROC) is commonly referred to as &quot;Taiwan&quot;. The ROC is also occasionally known diplomatically as [[Chinese Taipei]], or by other [[Chinese Taipei#Other alternative references to Taiwan|alternative names]].}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |[[Foreign relations of China#Countries without diplomatic relations with the PRC|Partially unrecognised]]. {{claimedby|ROC}}
{{extent}}China contains five autonomous regions, [[Guangxi]], [[Inner Mongolia]], [[Ningxia]], [[Tibet Autonomous Region|Tibet]], and [[Xinjiang]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}} Additionally, it has sovereignty over two [[special administrative regions of China|Special Administrative Regions]]:

* {{flag|Hong Kong}}
* {{flag|Macao}}

China claims, but does not control, [[#Taiwan|Taiwan]], which is governed by a rival administration (the Republic of China) that claims all of China as its territory.{{efn|name=&quot;TAI2&quot;|In 1949, the Republic of China government led by the [[Kuomintang]] (KMT) lost the [[Chinese Civil War]] to the [[Chinese Communist Party]] (CCP) and set up a provisional capital in [[Taipei]]. The CCP established the PRC. As such, the [[political status of Taiwan|political status of the ROC and legal status of Taiwan]] (alongside the [[Taiwan Area|territories]] under ROC jurisdiction) are in dispute. In 1971, the United Nations gave the [[China and the United Nations|China seat]] to the PRC. In the view of the United Nations, no member of the organization withdrew as a consequence of this, but the ROC representatives declared that they were withdrawing. Most states recognise the PRC to be the [[One China|sole legitimate representative]] of all China, and the UN classifies Taiwan as &quot;[[Taiwan Province, People's Republic of China|Taiwan, Province of China]]&quot;. The ROC has de facto relations with most sovereign states. A significant political movement within Taiwan advocates [[Taiwan independence movement|Taiwan independence]].}}

China is not recognised by [[Foreign relations of China#Countries without diplomatic relations with the PRC|{{numrec|Republic of China|link=N}}]] UN member states and [[#Vatican City|Vatican City]], which, with the exception of [[#Bhutan|Bhutan]], all recognise the Republic of China (Taiwan) instead.{{efn|See also [[Dates of establishment of diplomatic relations with the People's Republic of China]] and [[Foreign relations of China]].}}
|-
|&lt;span id=&quot;Colombia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Colombia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Colombia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Comoros&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Comoros}}'''&amp;nbsp;– Union of the Comoros
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Comoros is a [[federation]] of [[Politics of the Comoros#Autonomous islands|three islands]].{{efn|name=&quot;federal&quot;|More information on more or less [[federation|federal]] structures can be found at [[Federation#Federal governments|Federal governments]].&lt;ref&gt;Constitution of Comoros, Art. 1.&lt;/ref&gt;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Democratic Republic of the Congo&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Democratic Republic of the Congo|name=Congo, Democratic Republic of the}}'''{{efn|Also known as Congo-Kinshasa. Formerly referred to as [[Zaire]], its official name from 1971 to 1997.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Republic of the Congo&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Republic of the Congo|name=Congo, Republic of the}}'''{{efn|Also known as Congo-Brazzaville.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Costa Rica&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Costa Rica}}'''&amp;nbsp;– Republic of Costa Rica
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Croatia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Croatia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Croatia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Cuba&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Cuba}}'''&amp;nbsp;– Republic of Cuba
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Cyprus&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Cyprus}}'''&amp;nbsp;– Republic of Cyprus
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |Not recognised by [[#Turkey|Turkey]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2010/OPINION/07/07/kakouris.cyprus/|publisher=CNN|title=Cyprus is not at peace with Turkey|author=Andreas S. Kakouris|date=9 July 2010|access-date=17 May 2014|quote=Turkey stands alone in violation of the will of the international community. It is the only country to recognise the &quot;TRNC&quot; and is the only country that does not recognise the Republic of Cyprus and its government.|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518074323/http://www.cnn.com/2010/OPINION/07/07/kakouris.cyprus/|archive-date=18 May 2014|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- and [[#Northern Cyprus|Northern Cyprus]]{{cn|date=17 May 2014}} --&gt;
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} The northeastern part of the island is the de facto state of [[#Northern Cyprus|Northern Cyprus]].

Cyprus is not recognised by [[#Turkey|Turkey]] due to the [[Cyprus problem]], with Turkey recognising [[#Northern Cyprus|Northern Cyprus]].
|-
|&lt;span id=&quot;Czech Republic&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Czech Republic}}'''{{efn|An official short name in English has been adopted by the Czech government, &quot;''Czechia''&quot;. This variant remains uncommon, but has been adopted by several companies and organizations including the United Nations. See [[Name of the Czech Republic]].}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Denmark&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Kingdom of Denmark|name=Denmark}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Denmark
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} The [[Danish Realm|Kingdom of Denmark]] includes two self-governing territories:
* {{flag|Faroe Islands}}
* {{flag|Greenland}}

The [[Denmark|metropolitan territory of Denmark]], the Faroe Islands and Greenland form the three constituent countries of the Kingdom.{{efn|The designation &quot;Denmark&quot; can refer either to Metropolitan Denmark or to the entire Danish Realm (e.g. in international organisations).}} The Kingdom of Denmark as a whole is a member of the EU, but [[Law of the European Union|EU law]] (in most cases) does not apply to the Faroe Islands and Greenland. See [[Greenland and the European Union]], and [[Faroe Islands and the European Union]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.stm.dk/_p_12710.html |title=Home Rule Act of the Faroe Islands : No. 137 of March 23, 1948 |website=Statsministeriat |location=Copenhagen |access-date=20 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910005827/http://www.stm.dk/_p_12710.html |archive-date=10 September 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.stm.dk/_p_12712.html |title=The Greenland Home Rule Act : Act No. 577 of 29 November 1978 |website=Statsministeriat |location=Copenhagen |access-date=20 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214060548/http://www.stm.dk/_p_12712.html |archive-date=14 February 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Djibouti&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Djibouti}}'''&amp;nbsp;– Republic of Djibouti
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Dominica&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Dominica}}'''&amp;nbsp;– Commonwealth of Dominica
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Dominican Republic&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Dominican Republic}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Ecuador&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Ecuador}}'''&amp;nbsp;– Republic of Ecuador
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Egypt&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Egypt}}'''&amp;nbsp;– Arab Republic of Egypt
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;El Salvador&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|El Salvador}}'''&amp;nbsp;– Republic of El Salvador
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Equatorial Guinea&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Equatorial Guinea}}'''&amp;nbsp;– Republic of Equatorial Guinea
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Eritrea&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Eritrea}}'''&amp;nbsp;– State of Eritrea
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Estonia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Estonia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Estonia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Eswatini&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Eswatini}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Eswatini{{efn|Formerly referred to as the Kingdom of Swaziland, its official name until 2018.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Ethiopia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Ethiopia}}'''&amp;nbsp;– Federal Democratic Republic of Ethiopia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Ethiopia is a [[federation]] of [[Regions of Ethiopia|12 regions and two chartered cities]].
&lt;!--The European Union is not a sovereign state and should not be included--&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Fiji&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Fiji}}'''&amp;nbsp;– Republic of Fiji
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Fiji contains one autonomous region, [[Rotuma]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Laws of Fiji |place=Suva, Fiji |publisher=Government of Fiji |year=1927 |edition=1978 |chapter=Rotuma Act |chapter-url=http://www.itc.gov.fj/lawnet/fiji_act/cap122.html |access-date=10 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100621140255/http://www.itc.gov.fj/lawnet/fiji_act/cap122.html |archive-date=21 June 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Government of Fiji, Office of the Prime Minister |title=Chapter 122: Rotuma Act |work=Laws of Fiji |publisher=[[University of the South Pacific]] |year=1978 |url=http://www.paclii.org/fj/legis/consol_act/ra103/ |access-date=10 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301163146/http://www.paclii.org/fj/legis/consol_act/ra103/ |archive-date=1 March 2011 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Finland&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Finland}}'''&amp;nbsp;– Republic of Finland
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}

* {{flag|Åland}} is a neutral and demilitarized autonomous region of Finland.{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}{{efn|[[Åland]] was demilitarized by the [[Treaty of Paris (1856)|Treaty of Paris]] in 1856, which was later affirmed by the [[League of Nations]] in 1921, and in a somewhat different context reaffirmed in the treaty on [[1995 enlargement of the European Union|Finland's admission to the European Union in 1995]].}}
|-
|&lt;span id=&quot;France&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|France}}'''&amp;nbsp;– French Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} France contains five [[Overseas departments and regions of France|overseas regions/departments]]; [[French Guiana]], [[Guadeloupe]], [[Martinique]], [[Mayotte]], and [[Réunion]]. France also includes eight [[Overseas France|overseas territories]]:

* {{noflag|[[Clipperton Island]]}}
* {{flag|French Polynesia}}
* {{flag|New Caledonia}}
* {{noflag|[[Saint Barthélemy]]}}
* {{noflag|[[Collectivity of Saint Martin|Saint Martin]]}}
* {{noflag|[[Saint Pierre and Miquelon]]}}
* {{noflag|[[Wallis and Futuna]]}}
* {{flag|French Southern and Antarctic Lands}}{{efn|name=&quot;Adélie&quot;|France's [[Territorial claims in Antarctica|claimed]] Antarctic territory of ''[[Adélie Land]]'' (''Terre Adélie'') is one of five constituent districts of the French Southern and Antarctic Lands.}}
|-
|&lt;span id=&quot;Gabon&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Gabon}}'''&amp;nbsp;– Gabonese Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Gambia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Gambia|name=Gambia, The}}'''&amp;nbsp;– Republic of The Gambia&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Gambia profile|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13376517|website=BBC News|access-date=12 March 2018|date=14 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180311064543/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13376517|archive-date=11 March 2018|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Georgia (country)|name=Georgia}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Georgia contains two autonomous republics, [[Adjara]] and [[Government of the Autonomous Republic of Abkhazia|Abkhazia]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}} In [[#Abkhazia|Abkhazia]] and [[#South Ossetia|South Ossetia]], de facto states have been formed.
|-
|&lt;span id=&quot;Germany&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Germany}}'''&amp;nbsp;– Federal Republic of Germany
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} Germany is a [[federation]] of [[States of Germany|16 states]].
|-
|&lt;span id=&quot;Ghana&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Ghana}}'''&amp;nbsp;– Republic of Ghana
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Greece&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Greece}}'''&amp;nbsp;– Hellenic Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} Greece contains one autonomous area, [[Mount Athos]].&lt;ref&gt;Constitution of Greece, Art. 105.&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Grenada&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Grenada}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Grenada is a [[Commonwealth realm]].{{efn|name=&quot;realm&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Guatemala&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Guatemala}}'''&amp;nbsp;– Republic of Guatemala
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Guinea&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Guinea}}'''&amp;nbsp;– Republic of Guinea{{efn|Also known as Guinea-Conakry.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Guinea-Bissau&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Guinea-Bissau}}'''&amp;nbsp;– Republic of Guinea-Bissau
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Guyana&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Guyana}}'''&amp;nbsp;– Co-operative Republic of Guyana
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Haiti&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Haiti}}'''&amp;nbsp;– Republic of Haiti
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Honduras&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Honduras}}'''&amp;nbsp;– Republic of Honduras
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Hungary&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Hungary}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Iceland&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Iceland}}'''{{efn|name=&quot;Republic&quot;|While sometimes referred to as the &quot;Republic of Iceland&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/281235/Iceland|title=Iceland - Culture, History, &amp; People|access-date=2 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718220132/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/281235/Iceland|archive-date=18 July 2011|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/26th-gegn-docs/WP/WP54_UNGEGN%20WG%20Country%20Names%20Document%202011.pdf |title=Working Paper No. 54 : UNGEGN list of country names (Prepared by the United Nations Group of Experts on Geographical Names) |location=Vienna |date=May 2011 |access-date=2 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811023432/https://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/26th-gegn-docs/WP/WP54_UNGEGN%20WG%20Country%20Names%20Document%202011.pdf |archive-date=11 August 2011 |url-status=live |df=dmy-all |website=unstats.un.org}}&lt;/ref&gt; and sometimes its counterpart ''Lýðveldið Ísland'' in Icelandic, the official name of the country is simply &quot;Iceland&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.visindavefur.is/svar.php?id=54970|title=Hvert er formlegt heiti landsins okkar?|access-date=2 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722022935/http://visindavefur.is/svar.php?id=54970|archive-date=22 July 2011|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; One example of the former is the name of the [[Constitution of Iceland]], which in Icelandic is ''Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands'' and literally means &quot;the Constitution of the republic of Iceland&quot;. However, in this usage, &quot;republic&quot; is not capitalized.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;India&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|India}}'''&amp;nbsp;– Republic of India
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}India is a [[federation]] of [[States and union territories of India|28 states and eight union territories]].
|-
|&lt;span id=&quot;Indonesia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Indonesia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Indonesia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Indonesia has nine autonomous [[Provinces of Indonesia|provinces]]: [[Aceh]], [[Jakarta]], [[Central Papua]], [[Highland Papua]], [[Papua (province)|Papua]], [[South Papua]], [[Southwest Papua]], [[West Papua (province)|West Papua]], and [[Special Region of Yogyakarta|Yogyakarta]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Iran&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Iran}}'''&amp;nbsp;– Islamic Republic of Iran
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Iraq&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Iraq}}'''&amp;nbsp;– Republic of Iraq
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Iraq is a [[federation]]{{efn|name=&quot;federal&quot;}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://portal.unesco.org/ci/en/files/20704/11332732681iraqi_constitution_en.pdf/iraqi_constitution_en.pdf|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20160518175432/http://portal.unesco.org/ci/en/files/20704/11332732681iraqi_constitution_en.pdf/iraqi_constitution_en.pdf|url-status=dead|title=Iraqi constitution|archivedate=18 May 2016}}&lt;/ref&gt; of [[Governorates of Iraq|19 governorates]], four of which make up the autonomous [[Kurdistan Region]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Ireland&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Ireland}}'''{{efn|&quot;Ireland&quot; is the official name of the country in English. &quot;Republic of Ireland&quot; (the official ''description'' in English) and &quot;Éire&quot; (the official name in Irish) have sometimes been used unofficially to distinguish the state from the larger [[Ireland|island of Ireland]], however, this is officially deprecated.&lt;ref&gt;{{cite journal |journal=Journal of British Studies |volume=46 |pages=72–90 |number=1 |date=January 2007 |publisher=Cambridge University Press on behalf of The North American Conference on British Studies |doi=10.1086/508399 |jstor=10.1086/508399 |title=The Irish Free State/Éire/Republic of Ireland/Ireland: &quot;A Country by Any Other Name&quot;? |last=Daly |first=Mary E. |doi-access=free |issn=0021-9371}}&lt;/ref&gt; See [[names of the Irish state]].}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Israel&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Israel}}'''&amp;nbsp;– State of Israel
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |[[International recognition of Israel|Partially unrecognised]]
{{extent}}Israel exerts strong control over the territory claimed by [[#Palestine|Palestine]]. It has annexed [[East Jerusalem]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knesset.gov.il/laws/special/eng/basic10_eng.htm|title=Basic Law: Jerusalem, Capital of Israel|website=www.knesset.gov.il|access-date=7 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140905144734/http://www.knesset.gov.il/laws/special/eng/basic10_eng.htm|archive-date=5 September 2014|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; an act not recognised by the international community.&lt;ref name=dis&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |title=Disputes: International |publisher=CIA World Factbook |access-date=8 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514215411/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |archive-date=14 May 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Israel has [[West Bank areas in the Oslo II Accord|varying levels of control]] over the rest of the [[West Bank]], and although it ended its [[Israeli disengagement from the Gaza Strip|permanent civilian or military presence]] in the [[Gaza Strip]], it is still considered to be the occupying power under international law.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Bell |first=Abraham |title=International Law and Gaza: The Assault on Israel's Right to Self-Defense |work=Jerusalem Issue Brief, Vol. 7, No. 29 |publisher=Jerusalem Center for Public Affairs |date=28 January 2008 |url=http://www.jcpa.org/brief/brief005-3.htm |access-date=16 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm |archive-date=21 June 2010 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Salih |first=Zak M. |title=Panelists Disagree Over Gaza's Occupation Status |publisher=[[University of Virginia School of Law]] |date=17 November 2005 |url=http://www.law.virginia.edu/html/news/2005_fall/gaza.htm |access-date=16 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303200844/http://www.law.virginia.edu/html/news/2005_fall/gaza.htm |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Israel: 'Disengagement' Will Not End Gaza Occupation |publisher=Human Rights Watch |date=29 October 2004 |url=https://www.hrw.org/english/docs/2004/10/29/isrlpa9577.htm |access-date=16 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081101210931/http://hrw.org/english/docs/2004/10/29/isrlpa9577.htm |archive-date=1 November 2008 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=occ&gt;{{cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=hYiIWVlpFzEC&amp;pg=PA429|page=429|first=Andrew|last=Sanger|chapter=The Contemporary Law of Blockade and the Gaza Freedom Flotilla |title=Yearbook of International Humanitarian Law - 2010|volume=13|editor=M.N. Schmitt |editor2=Louise Arimatsu |editor3=Tim McCormack|publisher=Springer Science &amp; Business Media|date=2011|isbn=978-90-6704-811-8|quote=It is this direct external control over Gaza and indirect control over life within Gaza that has led the United Nations, the UN General Assembly, the UN Fact Finding Mission to Gaza, International human rights organisations, US Government websites, the UK Foreign and Commonwealth Office and a significant number of legal commentators, to reject the argument that Gaza is no longer occupied.|doi=10.1007/978-90-6704-811-8_14}}&lt;br /&gt;* {{cite book|title=International Law and the Classification of Conflicts|editor=Elizabeth Wilmshurst|first=Iain|last=Scobbie|author-link=Iain Scobbie|publisher=Oxford University Press|date=2012|isbn=978-0-19-965775-9|page=295|url=https://books.google.com/books?id=GM90Xp03uuEC&amp;pg=PA295|quote=Even after the accession to power of Hamas, Israel's claim that it no longer occupies Gaza has not been accepted by UN bodies, most States, nor the majority of academic commentators because of its exclusive control of its border with Gaza and crossing points including the effective control it exerted over the Rafah crossing until at least May 2011, its control of Gaza's maritime zones and airspace which constitute what Aronson terms the 'security envelope' around Gaza, as well as its ability to intervene forcibly at will in Gaza.}}&lt;br /&gt;* {{cite book|title=Prefiguring Peace: Israeli-Palestinian Peacebuilding Partnerships|first=Michelle|last=Gawerc|publisher=Lexington Books|date=2012|isbn=9780739166109|page=44|url=https://books.google.com/books?id=Hka8FZ4UdWUC&amp;pg=PA44|quote=In other words, while Israel maintained that its occupation of Gaza ended with its unilateral disengagement Palestinians – as well as many human right organizations and international bodies – argued that Gaza was by all intents and purposes still occupied.}}&lt;/ref&gt; 
Israel is not recognised as a state by [[International recognition of Israel|28 UN members]] and the [[#SADR|Sahrawi Arab Democratic Republic]]. The [[Palestine Liberation Organization]], recognised by a majority of UN member states as the representative of the Palestinian people, [[Israel–Palestine Liberation Organization letters of recognition|recognised Israel in 1993]].

|-
|&lt;span id=&quot;Italy&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Italy}}'''&amp;nbsp;– Italian Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} [[Italy]] has five autonomous regions: [[Aosta Valley]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Sardinia]], [[Sicily]] and [[Trentino-Alto Adige/Südtirol]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Ivory Coast&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Ivory Coast}}'''&amp;nbsp;– Republic of Côte d'Ivoire{{efn|The government of Ivory Coast uses &quot;Côte d'Ivoire&quot; as the official English name of the country.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Jamaica&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Jamaica}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Jamaica is a [[Commonwealth realm]].{{efn|name=&quot;realm&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Japan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Japan}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-

|&lt;span id=&quot;Jordan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Jordan}}'''&amp;nbsp;– Hashemite Kingdom of Jordan
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Kazakhstan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Kazakhstan}}'''&amp;nbsp;– Republic of Kazakhstan
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Kenya&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Kenya}}'''&amp;nbsp;– Republic of Kenya
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Kiribati&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Kiribati}}'''&amp;nbsp;– Republic of Kiribati
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Kuwait&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Kuwait}}'''&amp;nbsp;– State of Kuwait
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Kyrgyzstan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Kyrgyzstan}}'''&amp;nbsp;– Kyrgyz Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Laos&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Laos}}'''&amp;nbsp;– Lao People's Democratic Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Latvia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Latvia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Latvia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Lebanon&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Lebanon}}'''&amp;nbsp;– Republic of Lebanon
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Lesotho&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Lesotho}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Lesotho
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Liberia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Liberia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Liberia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Libya&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Libya}}'''&amp;nbsp;– State of Libya
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Liechtenstein&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Liechtenstein}}'''&amp;nbsp;– Principality of Liechtenstein
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Lithuania&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Lithuania}}'''&amp;nbsp;– Republic of Lithuania
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Luxembourg&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Luxembourg}}'''&amp;nbsp;– Grand Duchy of Luxembourg
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Madagascar&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Madagascar}}'''&amp;nbsp;– Republic of Madagascar
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Malawi&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Malawi}}'''&amp;nbsp;– Republic of Malawi
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Malaysia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Malaysia}}'''&amp;nbsp;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Malaysia is a [[federation]] of [[States and federal territories of Malaysia|13 states and three federal territories]].
|-
|&lt;span id=&quot;Maldives&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Maldives}}'''&amp;nbsp;– Republic of Maldives
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Mali&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Mali}}'''&amp;nbsp;– Republic of Mali
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Malta&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Malta}}'''&amp;nbsp;– Republic of Malta
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Marshall Islands&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Marshall Islands}}'''&amp;nbsp;– Republic of the Marshall Islands
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Under [[Compact of Free Association]] with the [[#United States|United States]].
|-
|&lt;span id=&quot;Mauritania&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Mauritania}}'''&amp;nbsp;– Islamic Republic of Mauritania
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Mauritius&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Mauritius}}'''&amp;nbsp;– Republic of Mauritius
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Mauritius has an autonomous island, [[Rodrigues]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Mexico&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Mexico}}'''&amp;nbsp;– United Mexican States
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Mexico is a [[federation]] of [[Administrative divisions of Mexico|31 states and one autonomous city]].
|-
|&lt;span id=&quot;Micronesia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Federated States of Micronesia|name=Micronesia, Federated States of}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Under [[Compact of Free Association]] with the [[#United States|United States]]. The Federated States of Micronesia is a [[federation]] of [[Administrative divisions of the Federated States of Micronesia|four states]].
|-
|&lt;span id=&quot;Moldova&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Moldova}}'''&amp;nbsp;– Republic of Moldova
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Moldova has two [[Administrative divisions of Moldova|autonomous territorial units]], [[Gagauzia]] and the [[Administrative-Territorial Units of the Left Bank of the Dniester|Left Bank of the Dniester]]. The latter and a city, [[Bender, Moldova|Bender]] (Tighina), are under the ''de facto'' control of [[#Transnistria|Transnistria]].
|-
|&lt;span id=&quot;Monaco&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Monaco}}'''&amp;nbsp;– Principality of Monaco
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Mongolia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Mongolia}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Montenegro&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Montenegro}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Morocco&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Morocco}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Morocco
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Part of the Moroccan-claimed [[Western Sahara]] is controlled by the partially recognised [[#SADR|Sahrawi Arab Democratic Republic]].
|-
|&lt;span id=&quot;Mozambique&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Mozambique}}'''&amp;nbsp;– Republic of Mozambique
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Myanmar&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Myanmar}}'''&amp;nbsp;– Republic of the Union of Myanmar{{efn|The country's official name of Myanmar, adopted in 1989, has been mixed and controversial, with the former name Burma still being used in many cases. See [[Names of Myanmar]].}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}[[Wa State]] is a de facto autonomous state within Myanmar. The United Nations has not recognised the de facto ruling government of Myanmar, the [[State Administration Council]].&lt;ref name=&quot;UN_Seats_Denied&quot; /&gt; &lt;!--France has only begun the process of recognising the NUG by passing a bill in the Senate--&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Namibia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Namibia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Namibia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Nauru&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Nauru}}'''&amp;nbsp;– Republic of Nauru
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Nepal&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Nepal}}'''&amp;nbsp;– Federal Democratic Republic of Nepal
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Nepal is a [[federation]] composed of [[Provinces of Nepal|seven provinces]].
|-
|&lt;span id=&quot;Netherlands&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Kingdom of the Netherlands|name=Netherlands}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of the Netherlands
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} The [[Kingdom of the Netherlands]] includes four areas with substantial autonomy:

* {{flag|Aruba}}
* {{flag|Curaçao}}
* {{flag|Netherlands}}
* {{flag|Sint Maarten}}

The Metropolitan Netherlands, Aruba, Curaçao and Sint Maarten form the four constituent countries of the Kingdom. Three overseas parts of the Netherlands ([[Bonaire]], [[Saba (island)|Saba]] and [[Sint Eustatius]]) are [[Caribbean Netherlands|special municipalities]] of the metropolitan Netherlands.{{efn|The designation &quot;the Netherlands&quot; can refer either to the Metropolitan [[Netherlands]] or to the entire [[Kingdom of the Netherlands|Kingdom]] (e.g. in international organisations).}} The Kingdom of the Netherlands as a whole is a member of the EU, but [[Law of the European Union|EU law]] only wholly applies to parts within Europe.
|-
|&lt;span id=&quot;New Zealand&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|New Zealand}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}New Zealand is a [[Commonwealth realm]],{{efn|name=&quot;realm&quot;}} and has one dependent territory and one [[Territorial claims in Antarctica|claimed]] Antarctic dependent territory:

* {{flag|Tokelau}}
* ''{{noflag|[[Ross Dependency]]}}''

The [[New Zealand Government]] acts for the entire [[Realm of New Zealand]] in all international contexts, which has responsibilities for (but no rights of control over) two freely [[associated state]]s:

* {{flag|Cook Islands}}
* {{flag|Niue}}

The Cook Islands and Niue have diplomatic relations with {{Numrel|CK|alt2= |}} and {{Numrel|Niue|alt2= |}} UN members respectively.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Federal Foreign Office of Germany |title=Beziehungen zu Deutschland |publisher=Government of Germany |date=November 2009 |url=http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Cookinseln/Bilateral.html |access-date=16 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100723070259/http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Cookinseln/Bilateral.html |archive-date=23 July 2010 |url-status=live |df=dmy-all}} For more information, see [[Foreign relations of the Cook Islands]].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Republic of Nauru Permanent Mission to the United Nations |title=Foreign Affairs |publisher=United Nations |url=http://www.un.int/nauru/foreignaffairs.html |access-date=16 July 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141004083335/http://www.un.int/nauru/foreignaffairs.html |archive-date=4 October 2014}}&lt;/ref&gt; They have full treaty-making capacity in the UN,&lt;ref name=&quot;untreaty1&quot;&gt;{{cite web |url=http://untreaty.un.org/cod/repertory/art102/english/rep_supp8_vol6-art102_e_advance.pdf |title=Article 102, Repertory of Practice of United Nations Organs, Supplement No. 8, Volume VI (1989–1994) |website=untreaty.un.org |access-date=15 July 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403031600/http://untreaty.un.org/cod/repertory/art102/english/rep_supp8_vol6-art102_e_advance.pdf |archive-date=3 April 2012 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; and are members of some [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]].
|-
|&lt;span id=&quot;Nicaragua&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Nicaragua}}'''&amp;nbsp;– Republic of Nicaragua
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Nicaragua contains two autonomous regions, [[North Caribbean Coast Autonomous Region|North Caribbean Coast]] and [[South Caribbean Coast Autonomous Region|South Caribbean Coast]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Niger&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Niger}}'''&amp;nbsp;– Republic of the Niger
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Nigeria&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Nigeria}}'''&amp;nbsp;– Federal Republic of Nigeria
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Nigeria is a [[federation]] of [[States of Nigeria|36 states and one federal territory]].
|-
|&lt;span id=&quot;North Korea&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|North Korea}}'''&amp;nbsp;– Democratic People's Republic of Korea
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|SKOREA}}
{{extent}}North Korea is not recognised by one UN member, [[#South Korea|South Korea]], which claims to be the sole legitimate government of [[Korea]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~worldjpn/documents/texts/docs/19650622.T1E.html |date=June 22, 1965 |website=ioc.u-tokyo.ac.jp |title=Treaty on Basic Relations between Japan and the Republic of Korea |access-date=27 October 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313123054/http://www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~worldjpn/documents/texts/docs/19650622.T1E.html |archive-date=13 March 2009 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;North Macedonia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|North Macedonia}}'''&amp;nbsp;– Republic of North Macedonia{{efn|Formerly known constitutionally as the &quot;Republic of Macedonia&quot; from 1991 to 2019 and under the international designation of &quot;the former Yugoslav Republic of Macedonia&quot; (FYROM) from 1993 to 2019 due to the [[Macedonia naming dispute]] with [[Greece]]. Following the [[Prespa Agreement]] going into effect in February 2019, the country was renamed &quot;North Macedonia&quot;.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Norway&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Norway}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Norway
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Norway has two [[unincorporated area]]s in Europe:

* {{noflag|[[Svalbard]]}} is an integral part of Norway, but has a special status due to the [[Svalbard Treaty]].
* {{noflag|[[Jan Mayen]]}} is an uninhabited island that is an integral part of Norway, although unincorporated.

Norway has one [[Dependencies of Norway|dependent territory]] and two [[Territorial claims in Antarctica|claimed]] Antarctic dependent territories in the [[Southern Hemisphere]]:

* {{noflag|[[Bouvet Island]]}}
* ''{{noflag|[[Peter I Island]]}}''
* ''{{noflag|[[Queen Maud Land]]}}''
|-
|&lt;span id=&quot;Oman&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Oman}}'''&amp;nbsp;– Sultanate of Oman
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Pakistan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Pakistan}}'''&amp;nbsp;– Islamic Republic of Pakistan
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Pakistan is a [[federation]] of [[Administrative units of Pakistan|four provinces and one capital territory]]. Pakistan exercises control over certain portions of [[Kashmir]], but has not officially annexed any of it,&lt;ref&gt;Constitution of Pakistan, Art. 1.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |author=Aslam, Tasnim |title=Pakistan Does Not Claim Kashmir As An Integral Part... |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?233374 |newspaper=Outlook India |publisher=The Outlook Group |date=11 December 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111213213928/http://www.outlookindia.com/article.aspx?233374 |archive-date=13 December 2011 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=27 February 2011}}&lt;/ref&gt; instead regarding it as a disputed territory.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Williams |first=Kristen P. |title=Despite nationalist conflicts: theory and practice of maintaining world peace |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2001 |pages=154–155 |url=https://books.google.com/books?id=OYmurpH3ahsC |isbn=978-0-275-96934-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Pruthi |first=R.K. |title=An Encyclopaedic Survey Of Global Terrorism In 21st Century |publisher=Anmol Publications Pvt. Ltd. |year=2001 |pages=120–121 |url=https://books.google.com/books?id=C3yDkKDbZ3YC |isbn=978-81-261-1091-9}}&lt;/ref&gt; The portions that it controls are divided into two territories, administered separately from Pakistan proper:

* {{flag|Azad Kashmir}}
* {{noflag|[[Gilgit-Baltistan]]}}

Azad Kashmir describes itself as a &quot;self-governing state under Pakistani control&quot;, while Gilgit-Baltistan is described in its governance order as a group of &quot;areas&quot; with self-government.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://home.ajk.gov.pk/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=72&amp;catid=14 |title=Azad Kashmir Day |access-date=2014-07-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140812174212/http://home.ajk.gov.pk/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=72&amp;catid=14 |archive-date=12 August 2014 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gbtribune.files.wordpress.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://gbtribune.files.wordpress.com/2012/09/self-governance-order-2009.pdf |title=To Be Published In The Next Issue Of The |access-date=28 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905063539/http://gbtribune.files.wordpress.com/2012/09/self-governance-order-2009.pdf |archive-date=5 September 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AJ&amp;KHistory&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ajk.gov.pk/history.php|title=AJ&amp;K History|access-date=6 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106174235/http://www.ajk.gov.pk/history.php|archive-date=6 January 2018|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; These territories are not usually regarded as sovereign, as they do not fulfil the criteria set out by the declarative theory of statehood (for example, their current laws do not allow them to engage independently in relations with other states). Several state functions of these territories (such as foreign affairs and defense) are performed by Pakistan.&lt;ref name=&quot;gbtribune.files.wordpress.com&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=z-aRAwAAQBAJ&amp;q=azad+kashmir+gilgit+baltistan&amp;pg=PA1100|title=Political Handbook of the World 2014|access-date=5 October 2014|isbn=9781483333281|last1=Lansford|first1=Tom|date=2014-04-08|publisher=SAGE Publications}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ajkassembly.gok.pk/AJK_Interim_Constitution_Act_1974.pdf# |title=The Azad Jammu And Kashmir Interim Constitution Act, 1974 |format=PDF |access-date=28 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013171853/http://www.ajkassembly.gok.pk/AJK_Interim_Constitution_Act_1974.pdf |archive-date=13 October 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Palau&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Palau}}'''&amp;nbsp;– Republic of Palau
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Under [[Compact of Free Association]] with the [[#United States|United States]].
|-
|&lt;span id=&quot;Palestine&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Palestine}}'''&amp;nbsp;– State of Palestine
| style=&quot;background:#ddf;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; [[United Nations General Assembly observers#Current non-member observers|UN General Assembly observer state]]; member of two [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]]&lt;!-- {{cn|date=April 2021}} -- it appears that the convention on this page is to keep details and citations to the last column, which is where the details and citations for this claim can be found --&gt;
| style=&quot;background:#fcc;&quot; | [[International recognition of the State of Palestine|Partially unrecognised]]
{{extent}}The State of Palestine, declared in 1988, is not recognised as a state by Israel but has received diplomatic recognition from {{Numrec|Palestine}} states.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Palestine Liberation Organization|title=Road For Palestinian Statehood: Recognition and Admission|url=http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=5|publisher=Negotiations Affairs Department|access-date=28 July 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110818214013/http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=5|archive-date=18 August 2011|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; The proclaimed state has no agreed territorial borders, or effective control over much of the territory that it proclaimed.&lt;ref&gt;See the following on statehood criteria:
* {{cite web|author=Mendes, Errol|title=Statehood and Palestine for the purposes of Article 12 (3) of the ICC Statute|url=http://uclalawforum.com/media/background/gaza/2010-03-30_Mendes-Memo.pdf|pages=28, 33|date=30 March 2010|access-date=17 April 2011|postscript=:|archive-url=https://web.archive.org/web/20110831190057/http://uclalawforum.com/media/background/gaza/2010-03-30_Mendes-Memo.pdf|archive-date=31 August 2011|url-status=live|df=dmy-all}} &quot;...the Palestinian State also meets the traditional criteria under the Montevideo Convention...&quot;; &quot;...the fact that a majority of states have recognised Palestine as a State should easily fulfil the requisite state practice&quot;.
* {{cite journal|author=McKinney, Kathryn M.|title=The Legal Effects of the Israeli-PLO Declaration ofPrinciples: Steps Toward Statehood for Palestine|url=http://lawpublications.seattleu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1438&amp;context=sulr&amp;sei-redir=1#search=%22palestine+%22constitutive+theory%22+statehood%22|journal=Seattle University Law Review|volume=18|issue=93|year=1994|page=97|publisher=Seattle University|access-date=17 April 2011|postscript=:|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722063030/http://lawpublications.seattleu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1438&amp;context=sulr&amp;sei-redir=1#search=%22palestine+%22constitutive+theory%22+statehood%22|archive-date=22 July 2011|df=dmy-all}} &quot;It is possible, however, to argue for Palestinian statehood based on the constitutive theory&quot;.
* {{cite journal|author=McDonald, Avril|title=Operation Cast Lead: Drawing the Battle Lines of the Legal Dispute|url=https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&amp;crawlid=1&amp;doctype=cite&amp;docid=16+Hum.+Rts.+Br.+25&amp;srctype=smi&amp;srcid=3B15&amp;key=74ccae52ba220673512e7784449388f0|journal=Human Rights Brief|volume=25|date=Spring 2009|publisher=Washington College of Law, Center for Human Rights and Humanitarian Law|access-date=17 April 2011|postscript=:|archive-url=https://web.archive.org/web/20120329201731/https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&amp;crawlid=1&amp;doctype=cite&amp;docid=16+Hum.+Rts.+Br.+25&amp;srctype=smi&amp;srcid=3B15&amp;key=74ccae52ba220673512e7784449388f0|archive-date=29 March 2012|url-status=live|df=dmy-all}} &quot;Whether one applies the criteria of statehood set out in the Montevideo Convention or the more widely accepted constitutive theory of statehood, Palestine might be considered a state.&quot;&lt;/ref&gt; The [[Palestinian Authority]] is an interim administrative body formed as a result of the [[Oslo Accords]] that exercises limited autonomous jurisdiction within the [[occupied Palestinian territories]]. In foreign relations, Palestine is represented by the [[Palestine Liberation Organization]].&lt;ref name=&quot;unnms&quot;/&gt; The State of Palestine is a member state of [[UNESCO]],&lt;ref&gt;{{cite web|author=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|title=Arab States: Palestine|url=http://www.unesco.org/new/en/unesco/worldwide/arab-states/palestine/|publisher=United Nations|access-date=3 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120104131813/http://www.unesco.org/new/en/unesco/worldwide/arab-states/palestine/|archive-date=4 January 2012|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; [[United Nations Industrial Development Organization|UNIDO]] and other international organizations.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Palestinians: Background and U.S. Relations|url=https://fas.org/sgp/crs/mideast/RL34074.pdf|pages=40–41|date=18 March 2021|access-date=11 April 2021|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513163558/https://fas.org/sgp/crs/mideast/RL34074.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Panama&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Panama}}'''&amp;nbsp;– Republic of Panama
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Papua New Guinea&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Papua New Guinea}}'''&amp;nbsp;– Independent State of Papua New Guinea
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Papua New Guinea is a [[Commonwealth realm]]{{efn|name=&quot;realm&quot;}} with one autonomous region, [[Autonomous Region of Bougainville|Bougainville]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Paraguay&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Paraguay}}'''&amp;nbsp;– Republic of Paraguay
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Peru&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Peru}}'''&amp;nbsp;– Republic of Peru
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Philippines&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Philippines}}'''&amp;nbsp;– Republic of the Philippines
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}The Philippines contains one autonomous region, [[Bangsamoro]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Poland&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Poland}}'''&amp;nbsp;– Republic of Poland
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Portugal&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Portugal}}'''&amp;nbsp;– Portuguese Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} Portugal contains two autonomous regions, [[Azores|the Azores]] and [[Madeira]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Qatar&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Qatar}}'''&amp;nbsp;– State of Qatar
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Romania&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Romania}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Russia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Russia}}'''&amp;nbsp;– Russian Federation
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Russia is a [[federation]] of 83 internationally recognised [[federal subjects of Russia|federal subjects]] (republics, oblasts, krais, autonomous okrugs, federal cities, and an autonomous oblast). Several of the federal subjects are ethnic republics.{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Rwanda&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Rwanda}}'''&amp;nbsp;– Republic of Rwanda
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Saint Kitts and Nevis&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Saint Kitts and Nevis}}'''&amp;nbsp;– Federation of Saint Christopher and Nevis
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Saint Kitts and Nevis is a [[Commonwealth realm]]{{efn|name=&quot;realm&quot;}} and is a [[federation]]{{efn|name=&quot;federal&quot;}} of two islands, [[Saint Kitts]] and [[Nevis]].
|-
|&lt;span id=&quot;Saint Lucia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Saint Lucia}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Saint Lucia is a [[Commonwealth realm]].{{efn|name=&quot;realm&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Saint Vincent and the Grenadines&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Saint Vincent and the Grenadines}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Saint Vincent and the Grenadines is a [[Commonwealth realm]].{{efn|name=&quot;realm&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Samoa&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Samoa}}'''&amp;nbsp;– Independent State of Samoa
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;San Marino&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|San Marino}}'''&amp;nbsp;– Republic of San Marino
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;São Tomé and Príncipe&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|São Tomé and Príncipe}}'''&amp;nbsp;– Democratic Republic of São Tomé and Príncipe
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}São Tomé and Príncipe contains one autonomous province, [[Príncipe]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Saudi Arabia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Saudi Arabia}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Saudi Arabia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
&lt;!--Sealand is not a sovereign state according to the definition in the introduction of this article and should not be included--&gt;
&lt;!--Scotland is not a sovereign state according to the definition in the introduction of this article and should not be included--&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Senegal&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Senegal}}'''&amp;nbsp;– Republic of Senegal
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Serbia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Serbia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Serbia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Serbia contains two autonomous provinces, [[Vojvodina]] and [[Autonomous Province of Kosovo and Metohija|Kosovo and Metohija]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}} The latter is under the de facto control of [[#Kosovo|Kosovo]].
|-
|&lt;span id=&quot;Seychelles&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Seychelles}}'''&amp;nbsp;– Republic of Seychelles
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Sierra Leone&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Sierra Leone}}'''&amp;nbsp;– Republic of Sierra Leone
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Singapore&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Singapore}}'''&amp;nbsp;– Republic of Singapore
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Slovakia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Slovakia}}'''&amp;nbsp;– Slovak Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Slovenia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Slovenia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Slovenia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Solomon Islands&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Solomon Islands}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Solomon Islands is a [[Commonwealth realm]].{{efn|name=&quot;realm&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Somalia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Somalia}}'''&amp;nbsp;– Federal Republic of Somalia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Somalia is a federation of [[states and regions of Somalia|six states]]. Two, [[Puntland]] and [[Galmudug]], have self-declared autonomy, while one, [[#Somaliland|Somaliland]], is de facto independent.
|-
|&lt;span id=&quot;South Africa&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|South Africa}}'''&amp;nbsp;– Republic of South Africa
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;South Korea&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|South Korea}}'''&amp;nbsp;– Republic of Korea
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|NKOREA}}
{{extent}}South Korea has one autonomous region, [[Jeju Province]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite web|author=Keun Min|title=Greetings|publisher=Jeju Special Self-Governing Province|url=http://english.jeju.go.kr/contents/index.php?mid=02|access-date=10 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20130502123553/http://english.jeju.go.kr/contents/index.php?mid=02|archive-date=2 May 2013|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
South Korea is not recognised by [[#North Korea|North Korea]], which claims to be the sole legitimate government of [[Korea]].
|-
|&lt;span id=&quot;South Sudan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|South Sudan}}'''&amp;nbsp;– Republic of South Sudan
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}South Sudan is a [[federation]] of [[States of South Sudan|10 states and three administrative areas]].

The [[Abyei|Abyei Area]] is a zone with &quot;special administrative status&quot; established by the [[Comprehensive Peace Agreement]] in 2005. It is de jure a condominium of South Sudan and [[#Sudan|Sudan]], but de facto administered by two competing administrations and the United Nations.&lt;ref name=UNISFA2017&gt;{{cite web|url=https://unisfa.unmissions.org/statement-unisfa-recent-spate-attacks-abyei|title=Statement from UNISFA on the recent spate of attacks in Abyei|website=UNmissions.org|date=18 October 2017|access-date=12 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180213022254/https://unisfa.unmissions.org/statement-unisfa-recent-spate-attacks-abyei|archive-date=13 February 2018|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=AbyeiName&gt;{{cite web|url=http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/17103/Abyei-Administration-Area-Changes-Name.aspx|title=Abyei Administration Area Changes Name|website=Gurtong.net|date=29 July 2015|access-date=12 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180213022037/http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/17103/Abyei-Administration-Area-Changes-Name.aspx|archive-date=13 February 2018|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Spain&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Spain}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Spain
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}} Spain is divided into [[Autonomous communities of Spain|17 autonomous communities and two special autonomous cities]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}{{efn|name=&quot;Plazas&quot;|Spain holds several small overseas territories scattered along the Mediterranean coast bordering [[Morocco]], known as the [[plazas de soberanía]].}}
|-
|&lt;span id=&quot;Sri Lanka&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Sri Lanka}}'''&amp;nbsp;– Democratic Socialist Republic of Sri Lanka{{efn|Formerly known as [[Dominion of Ceylon|Ceylon]] until 1972.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Sudan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Sudan}}'''&amp;nbsp;– Republic of the Sudan
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Sudan is a [[federation]] of [[States of Sudan|18 states]].

The [[Abyei|Abyei Area]] is a zone with &quot;special administrative status&quot; established by the [[Comprehensive Peace Agreement]] in 2005. It is de jure a condominium of [[#South Sudan|South Sudan]] and Sudan, but de facto administered by two competing administrations and the United Nations.&lt;ref name=UNISFA2017/&gt;&lt;ref name=AbyeiName/&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Suriname&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Suriname}}'''&amp;nbsp;– Republic of Suriname
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Sweden&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Sweden}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Sweden
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Member of the EU.{{efn|name=&quot;EU&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Switzerland&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Switzerland}}'''&amp;nbsp;– Swiss Confederation
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Switzerland is a [[federation]] of [[Cantons of Switzerland|26 cantons]].
|-
|&lt;span id=&quot;Syria&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Syria}}'''&amp;nbsp;– Syrian Arab Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}During the [[Syrian civil war]], the [[National Coalition of Syrian Revolutionary and Opposition Forces|Syrian National Coalition]] (SNC) was [[National Coalition of Syrian Revolutionary and Opposition Forces#International recognition|recognised]] as the legitimate representative of the Syrian people by 20 UN members and established an [[Syrian Interim Government|interim government]] to rule rebel-controlled territory. After the [[fall of the Assad regime]], the SNC declared its allegiance to the new government.
Syria has one self-declared autonomous region, [[Autonomous Administration of North and East Syria|Rojava]].
|-
|&lt;span id=&quot;Tajikistan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Tajikistan}}'''&amp;nbsp;– Republic of Tajikistan
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Tajikistan contains one autonomous region, [[Gorno-Badakhshan]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Tanzania&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Tanzania}}'''&amp;nbsp;– United Republic of Tanzania
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Tanzania contains one autonomous region, [[Zanzibar]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Thailand&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Thailand}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Thailand
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Timor-Leste&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Timor-Leste}}'''&amp;nbsp;– Democratic Republic of Timor-Leste{{efn|Formerly also known as East Timor.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Togo&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Togo}}'''&amp;nbsp;– Togolese Republic
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Tonga&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Tonga}}'''&amp;nbsp;– Kingdom of Tonga
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Trinidad and Tobago&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Trinidad and Tobago}}'''&amp;nbsp;– Republic of Trinidad and Tobago
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Trinidad and Tobago contains one autonomous region, [[Tobago]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Tunisia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Tunisia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Tunisia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Turkey&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Turkey}}'''&amp;nbsp;– Republic of Türkiye{{efn|Formerly the &quot;Republic of Turkey&quot;. In 2023, the United Nations recognized &quot;Türkiye&quot; as the official English name of the country after a request made by the Turkish government.}}
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Turkmenistan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Turkmenistan}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Tuvalu&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Tuvalu}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Tuvalu is a [[Commonwealth realm]].{{efn|name=&quot;realm&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Uganda&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Uganda}}'''&amp;nbsp;– Republic of Uganda
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Ukraine&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Ukraine}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Ukraine contains one autonomous region, the [[Autonomous Republic of Crimea]],{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}} which is under the control of [[#Russia|Russia]]. Seven other areas of Ukraine are under full or partial Russian control, including [[Donetsk Oblast|Donetsk]], [[Kharkiv Oblast|Kharkiv]],&lt;!-- Eastern part of Kharkiv Oblast is still occupied by Russia --&gt; [[Kherson Oblast|Kherson]], [[Luhansk Oblast|Luhansk]], [[Mykolaiv Oblast|Mykolaiv]],&lt;!-- The Kinburn Peninsula of Mykolaiv Oblast is still occupied by Russia --&gt; [[Zaporizhzhia Oblast|Zaporizhzhia]] oblasts and [[Sevastopol]].
|-
|&lt;span id=&quot;United Arab Emirates&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|United Arab Emirates}}'''
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}The United Arab Emirates is a [[federation]] of [[Emirates of the United Arab Emirates|seven emirates]].
|-
|&lt;span id=&quot;United Kingdom&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|United Kingdom}}'''&amp;nbsp;– United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}The United Kingdom is a [[Commonwealth realm]]{{efn|name=&quot;realm&quot;||group=}} consisting of [[countries of the United Kingdom|four constituent countries]]: [[England]], [[Northern Ireland]], [[Scotland]], and [[Wales]]. The United Kingdom has the following 13 [[British Overseas Territories|overseas territories]] and one [[Territorial claims in Antarctica|claimed]] Antarctic dependent territory:

* {{noflag|[[Akrotiri and Dhekelia]]}}
* {{flag|Anguilla}}
* {{flag|Bermuda}}
* {{flag|British Indian Ocean Territory}}
* {{flag|British Virgin Islands}}
* {{flag|Cayman Islands}}
* {{flag|Falkland Islands}}
* {{flag|Gibraltar}}
* {{flag|Montserrat}}
* {{flag|Pitcairn Islands}}
* {{noflag|[[Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha]]}}
* {{flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}}
* {{flag|Turks and Caicos Islands}}
* ''{{flag|British Antarctic Territory}}''

The [[The Crown|British monarch]] also has direct sovereignty over three self-governing [[Crown Dependencies]]:

* {{flag|Bailiwick of Guernsey|name=Guernsey}}
* {{flag|Isle of Man}}
* {{flag|Jersey}}
|-
|&lt;span id=&quot;United States&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|United States}}'''&amp;nbsp;– United States of America
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}The United States is a [[federation]] of [[List of states and territories of the United States|50 states, one federal district, and one incorporated territory]] ([[Palmyra Atoll]]).

Additionally, the [[federal government of the United States]] has sovereignty over 13 [[Territories of the United States#Incorporated vs. unincorporated territories|unincorporated territories]]. Of these unincorporated territories, five are inhabited possessions:

* {{flag|American Samoa}}
* {{flag|Guam}}
* {{flag|Northern Mariana Islands}}
* {{flag|Puerto Rico}}
* {{flag|U.S. Virgin Islands}}

The United States also has sovereignty over eight uninhabited territories:

* [[Baker Island]]
* [[Howland Island]]
* [[Jarvis Island]]
* [[Johnston Atoll]]
* [[Kingman Reef]]
* [[Midway Atoll]]
* [[Navassa Island]]
* [[Wake Island]]

The United States disputes sovereignty over two territories:

* ''[[Bajo Nuevo Bank]]''
* ''[[Serranilla Bank]]''

Three sovereign states have become [[associated state]]s of the United States under the [[Compact of Free Association]]:

* {{flag|Marshall Islands}}
* {{flag|Federated States of Micronesia}}
* {{flag|Palau}}
|-
|&lt;span id=&quot;Uruguay&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Uruguay}}'''&amp;nbsp;– Oriental Republic of Uruguay
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Uzbekistan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Uzbekistan}}'''&amp;nbsp;– Republic of Uzbekistan
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Uzbekistan contains one autonomous region, [[Karakalpakstan]].{{efn|name=&quot;autonomous&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Vanuatu&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Vanuatu}}'''&amp;nbsp;– Republic of Vanuatu
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Vatican City&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Vatican City}}'''&amp;nbsp;– Vatican City State
| style=&quot;background:#ddf;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; [[United Nations General Assembly observers#Current non-member observers|UN General Assembly observer state]] under the designation of &quot;[[Holy See]]&quot;; member of three [[list of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]]
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Administered by the [[Holy See]], a sovereign entity with diplomatic relations to {{Numrec|Holy See|N=3||states}} (including {{Numrec|Holy See|link=N}} UN member states, the [[#Cook Islands|Cook Islands]], the [[#Taiwan|Republic of China (Taiwan)]], and [[#Palestine|Palestine]]).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_20010123_holy-see-relations_en.html|title=Bilateral relations of the Holy See|publisher=Holy See website|access-date=5 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709142833/https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_20010123_holy-see-relations_en.html|archive-date=9 July 2014|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In addition, the [[European Union]] and the [[Sovereign Military Order of Malta]] maintain diplomatic relations with the Holy See. The Holy See is a member of three [[list of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]] ([[International Telecommunication Union|ITU]], [[Universal Postal Union|UPU]], and [[World Intellectual Property Organization|WIPO]]) and the [[International Atomic Energy Agency|IAEA]], as well as being a permanent observer of the UN (in the category of &quot;Non-member State&quot;)&lt;ref name=&quot;unnms&quot;&gt;{{cite web|title=Non-member States and Entities |url=https://www.un.org/en/members/nonmembers.shtml |publisher=United Nations |access-date=30 August 2010 |date=29 February 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090509204646/http://www.un.org/en/members/nonmembers.shtml |archive-date=9 May 2009}}&lt;/ref&gt; and [[Foreign relations of the Holy See#Participation in international organizations|multiple other UN System organizations]]. The Vatican City is governed by officials appointed by the [[Pope]], who is the Bishop of the Diocese of Rome and ''[[ex officio member|ex officio]]'' sovereign of Vatican City.
|-
|&lt;span id=&quot;Venezuela&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Venezuela}}'''&amp;nbsp;– Bolivarian Republic of Venezuela
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}Venezuela is a [[federation]] of [[States of Venezuela|23 states]], [[Administrative divisions of Venezuela|one capital district, and federal dependencies]].
|-
|&lt;span id=&quot;Vietnam&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Vietnam}}'''&amp;nbsp;– Socialist Republic of Vietnam
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Yemen&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Yemen}}'''&amp;nbsp;– Republic of Yemen
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Zambia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Zambia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Zambia
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|-
|&lt;span id=&quot;Zimbabwe&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Zimbabwe}}'''&amp;nbsp;– Republic of Zimbabwe
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; UN member state
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None
{{extent}}
|}

===Other states===
{{col-begin|width=760px}}
{{col-2}}
'''&quot;Membership within the UN System&quot; column legend'''
{{legend|#e2efda|Member state of a UN Specialized Agency}}
{{legend|lemonchiffon|No membership}}
{{col-2}}
'''&quot;Sovereignty dispute&quot; column legend''' 
{{legend|white|Undisputed sovereignty}}
{{legend|#fcc|Disputed sovereignty}}
{{col-end}}
{| class=&quot;sortable wikitable sticky-header&quot; text-align:left;&quot;
|-
! style=&quot;width:150pt;&quot;| Common and formal names
! style=&quot;width:90pt;&quot;| Membership within the [[United Nations System|UN System]]{{efn|name=&quot;membership&quot;}}
! style=&quot;width:90pt;&quot;| Sovereignty dispute{{efn|name=&quot;sd&quot;}}
! class=&quot;unsortable&quot;| Further information on status and recognition of sovereignty{{efn|name=&quot;fi&quot;}}
|-
|&lt;span id=&quot;Abkhazia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Abkhazia}}'''&amp;nbsp;– Republic of Abkhazia
| style=&quot;background:LemonChiffon;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; No membership
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|GEORGIA}}
{{extent}}[[International recognition of Abkhazia and South Ossetia|Recognised by]] Russia, Nicaragua, Nauru, Syria, Venezuela, South Ossetia, and Transnistria.&lt;ref name=ASOTREC&gt;{{cite web|url=http://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html|date=17 November 2006|access-date=5 June 2011|script-title=ru:Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же|publisher=newsru.com|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416050525/http://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html|archive-date=16 April 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Claimed in whole by [[#Georgia|Georgia]] as the [[Government of the Autonomous Republic of Abkhazia|Autonomous Republic of Abkhazia]].
|-
|&lt;span id=&quot;Cook Islands&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Cook Islands}}'''
| style=&quot;background:#e2efda;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; Member of eight [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]]
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(See [[Political status of the Cook Islands and Niue|political status]])&lt;/small&gt;
{{extent}}A state in [[associated state|free association]] with [[#New Zealand|New Zealand]], the Cook Islands maintains [[Foreign relations of the Cook Islands|diplomatic relations with at least 63 other states]] and is recognized as a sovereign state by a number of them. The Cook Islands is a member of [[list of specialized agencies of the United Nations|multiple UN agencies]] with full treaty-making capacity.&lt;ref name=&quot;untreaty1&quot;/&gt; It shares a [[Monarchy of New Zealand|head of state]] with New Zealand as well as having [[New Zealand nationality law|shared citizenship]].
|-
|&lt;span id=&quot;Kosovo&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Kosovo}}'''&amp;nbsp;– Republic of Kosovo
| style=&quot;background:#e2efda;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; Member of two [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]]
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|SERBIA}}
{{extent}}Pursuant to [[United Nations Security Council Resolution 1244]], Kosovo was placed under the administration of the [[United Nations Interim Administration Mission in Kosovo]] in 1999.&lt;ref&gt;{{cite web|title=United Nations Interim Administration Mission in Kosovo|url=https://www.un.org/en/peacekeeping/missions/unmik/|website=UN|access-date=8 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141225015010/http://www.un.org/en/peacekeeping/missions/unmik/|archive-date=25 December 2014|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Kosovo [[2008 Kosovo declaration of independence|declared independence in 2008]], and it has {{Numrec|Kosovo|received diplomatic recognition from|UN member states}} and the [[#Taiwan|Republic of China (Taiwan)]], while 18 of those states have recognised Kosovo only to later withdraw their recognition.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/pres-servis/saopstenja/22340--18-k-sl03032020?lang=lat|title=''&quot;Sijera Leone je 18. država koja je povukla priznanje tzv. Kosova&quot;''|access-date=27 July 2020|archive-date=30 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210130005310/http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/pres-servis/saopstenja/22340--18-k-sl03032020?lang=lat|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Serbia continues to maintain its sovereignty claim over Kosovo. Other UN member states and non UN member states continue to recognise Serbian sovereignty or have taken no position on the question. Kosovo is a member of the [[International Monetary Fund]] and the [[World Bank Group]]. The Republic of Kosovo has de facto control over most of the territory, with limited control in [[North Kosovo]].
|-
|&lt;span id=&quot;Niue&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Niue}}'''
| style=&quot;background:#e2efda;&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; Member of five [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]]
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; None&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(See [[Political status of the Cook Islands and Niue|political status]])&lt;/small&gt;
{{extent}}A state in [[associated state|free association]] with [[#New Zealand|New Zealand]], Niue maintains [[Foreign relations of Niue|diplomatic relations with at least 28 other states]] and is recognized as a sovereign state by a number of them. Niue is a member of [[list of specialized agencies of the United Nations|multiple UN agencies]] with full treaty-making capacity.&lt;ref name=&quot;untreaty1&quot;/&gt; It shares a [[Monarchy of New Zealand|head of state]] with New Zealand as well as having [[New Zealand nationality law|shared citizenship]].
|-
|&lt;span id=&quot;Northern Cyprus&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Northern Cyprus}}'''&amp;nbsp;– Turkish Republic of Northern Cyprus
| style=&quot;background:LemonChiffon;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; No membership
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|CYPRUS}}
{{extent}} [[Foreign relations of Northern Cyprus|Recognised only by]] [[#Turkey|Turkey]]. Under the name &quot;[[Turkish Cypriot State]]&quot;, it is an observer state of the [[Organisation of Islamic Cooperation]] and the [[Economic Cooperation Organization]]. Northern Cyprus is claimed in whole by the [[#Cyprus|Republic of Cyprus]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=Cyprus|date=7 June 2023|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cyprus/|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|access-date=11 June 2023|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109202203/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cyprus/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;SADR&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Sahrawi Arab Democratic Republic}}'''
| style=&quot;background:LemonChiffon;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; No membership
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|MOROCCO}}
{{extent}}The [[Polisario Front]], which administers the Sahrawi Arab Democratic Republic, is recognized by the UN as the [[List of active national liberation movements recognized by intergovernmental organizations|legitimate representative]] of the people of [[Western Sahara]].&lt;ref&gt;[https://documents.un.org/doc/resolution/gen/nr0/376/64/pdf/nr037664.pdf Question of Western Sahara]{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} A/RES/34/37 (1979)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://documents.un.org/doc/resolution/gen/nr0/390/38/pdf/nr039038.pdf Question of Western Sahara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250415143254/https://documents.un.org/doc/resolution/gen/nr0/390/38/pdf/nr039038.pdf |date=2025-04-15 }} A/RES/35/19 (1980)&lt;/ref&gt; Recognised at some stage by {{Numrec|Sahrawi Arab Democratic Republic||UN member states}}, {{Numrec|Sahrawi Arab Democratic Republic|W=Y|link=N}} of which have since withdrawn or frozen their recognition. It is a founding member of the [[African Union]], an international organization with [[United Nations General Assembly observers|permanent observer status]] at the UN General Assembly.

The territories under its control, the so-called [[Free Zone (region)|Free Zone]], are claimed in whole by [[#Morocco|Morocco]] as part of its [[Southern Provinces]]. In turn, the Sahrawi Arab Democratic Republic claims the part of Western Sahara to the west of the [[Moroccan Western Sahara Wall|Moroccan sand wall]] controlled by Morocco. Its government resides in exile in [[Tindouf]], [[#Algeria|Algeria]].
|-
|&lt;span id=&quot;Somaliland&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Somaliland}}'''&amp;nbsp;– Republic of Somaliland
| style=&quot;background:LemonChiffon;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; No membership
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|SOMALIA}}
{{extent}}A de facto independent state&lt;ref name=montevideo&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=4PwmeRG9QsUC|last1=Ker-Lindsay|first1=James|title=The Foreign Policy of Counter Secession: Preventing the Recognition of Contested States|page=53|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2012|quote=In addition to the four cases of contested statehood described above, there are three other territories that have unilaterally declared independence and are generally regarded as having met the Montevideo criteria for statehood but have not been recognised by any states: Transnistria, Nagorny Karabakh, and Somaliland.|access-date=24 September 2013|df=dmy-all|archive-url=https://web.archive.org/web/20131009041217/http://books.google.com/books?id=4PwmeRG9QsUC|archive-date=9 October 2013|url-status=live|isbn=9780199698394}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=FailureofStates&gt;{{cite journal|url=http://minnjil.org/wp-content/uploads/2010/04/kreuterweb-pdf.pdf|last1=Kreuter|first1=Aaron|title=Self-Determination, Sovereignty, and the Failure of States: Somaliland and the Case for Justified Secession|journal=[[Minnesota Journal of International Law]]|volume=19|pages=380–381|publisher=[[University of Minnesota Law School]]|year=2010|issue=2 |quote=Considering each of these factors, Somaliland has a colorable argument that it meets the theoretical requirements of statehood. ... On these bases, Somaliland appears to have a strong claim to statehood.|access-date=24 September 2013|df=dmy-all|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927082111/http://minnjil.org/wp-content/uploads/2010/04/kreuterweb-pdf.pdf|archive-date=27 September 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=StrangeCase&gt;{{cite journal|url=http://yalejournal.org/wp-content/uploads/2011/01/083206arieff.pdf|last1=Arieff|first1=Alexis|title=de facto Statehood? The Strange Case of Somaliland|journal=[[Yale Journal of International Affairs]]|issue=Spring/Summer 2008|pages=1–79|publisher=International Affairs Council at Yale|access-date=17 April 2011|df=dmy-all|archive-url=https://web.archive.org/web/20111213214545/http://yalejournal.org/wp-content/uploads/2011/01/083206arieff.pdf|archive-date=13 December 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Foreign relations of Somaliland|not formally diplomatically recognised by]] any other state{{efn|Though [[Somaliland–Taiwan relations|de facto recognized by the Republic of China (Taiwan)]].}} and claimed in whole by the [[#Somalia|Federal Republic of Somalia]].&lt;ref name=&quot;Somalilandprofile&quot;&gt;{{cite web|title=Somaliland profile|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14115069|website=[[BBC News]]|date=14 December 2017|access-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170423054426/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14115069|archive-date=23 April 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;South Ossetia&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|South Ossetia}}'''&amp;nbsp;– Republic of South Ossetia–the State of Alania
| style=&quot;background:LemonChiffon;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; No membership
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|GEORGIA}}
{{extent}}A de facto independent state,&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Jansen, Dinah|title=The Conflict between Self-Determination and Territorial Integrity: the South Ossetian Paradigm|url=https://es.scribd.com/document/31659924/The-Conflict-between-Self-Determination-and-Territorial-Integrity-The-South-Ossetian-Paradigm|journal=Geopolitics Vs. Global Governance: Reinterpreting International Security|pages=222–242|year=2009|publisher=Centre for Foreign Policy Studies, University of Dalhousie|isbn=978-1-896440-61-3|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180819063355/https://es.scribd.com/document/31659924/The-Conflict-between-Self-Determination-and-Territorial-Integrity-The-South-Ossetian-Paradigm|archive-date=19 August 2018|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; [[International recognition of Abkhazia and South Ossetia|recognised by]] Russia, Nicaragua, Nauru, Syria, Venezuela, Abkhazia, and Transnistria. Claimed in whole by [[#Georgia|Georgia]] through the [[Administration of South Ossetia]].&lt;ref name=&quot;cnnAbSO&quot;&gt;{{Cite news|title=Russia condemned for recognising rebel regions|url=http://www.cnn.com/2008/WORLD/europe/08/26/russia.vote.georgia/index.html|newspaper=CNN.com|publisher=Cable News Network|date=26 August 2008|access-date=26 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080829045537/http://www.cnn.com/2008/WORLD/europe/08/26/russia.vote.georgia/index.html|archive-date=29 August 2008|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|&lt;span id=&quot;Taiwan&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Republic of China|name=Taiwan}}'''&amp;nbsp;– Republic of China{{efn|name=&quot;ChinaTaiwan&quot;}}
| style=&quot;background:LemonChiffon;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; UN member state until 1971, now no membership
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |[[Foreign relations of Taiwan|Partially unrecognised]]. {{claimedby|PRC}}
{{extent}}A state competing (nominally) for recognition with the [[#China|People's Republic of China]] (PRC) as the government of China since 1949. The Republic of China (ROC) controls the islands of [[geography of Taiwan|Taiwan]], [[Penghu]], [[Kinmen]], the [[Matsu Islands]], and [[Pratas Island]], as well as [[Taiping Island]] and [[Zhongzhou Reef]] of the [[Spratly Islands]], and has not renounced claims over its annexed territories on the [[Mainland China|mainland]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Ma refers to China as ROC territory in magazine interview |work=[[Taipei Times]] |date=8 October 2008 |url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2008/10/08/2003425320 |access-date=13 October 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603213128/http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2008/10/08/2003425320 |archive-date=3 June 2009 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; The ROC is recognised by {{Numrec|Republic of China|alt=UN member states and the Holy See as of}} UN member states and [[#Vatican City|Vatican City]], none of which recognise the PRC. Additionally, one UN member ([[#Bhutan|Bhutan]]) has [[Foreign relations of Taiwan#Relations with neither the ROC nor the PRC|refrained from recognising]] either the ROC or the PRC.
 
In addition to these relations, the ROC also maintains unofficial relations&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ey.gov.tw/state/News_Content3.aspx?n=A88B8E342A02AD0A&amp;s=F1B6AD3B065E43D8|script-title=zh:中華民國國情介紹|date=22 March 2017|website=2.16.886.101.20003|access-date=20 April 2022|archive-date=2 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702041112/https://www.ey.gov.tw/state/News_Content3.aspx?n=A88B8E342A02AD0A&amp;s=F1B6AD3B065E43D8|url-status=live}}&lt;/ref&gt; with 58 UN member states, one [[list of states with limited recognition|self-declared state]] ([[#Somaliland|Somaliland]]), three territories ([[Guam]], [[Hong Kong]], and [[Macau]]), and the [[European Union]] via its [[Taipei Economic and Cultural Representative Office|representative offices and consulates]] under the [[One China]] principle. Taiwan has the 31st-largest diplomatic network in the world with 110 offices.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=van der Wees |first1=Gerrit |title=Is Taiwan's International Space Expanding or Contracting? |url=https://thediplomat.com/2021/12/is-taiwans-international-space-expanding-or-contracting/ |website=thediplomat.com |publisher=The Diplomat |access-date=16 December 2021 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709172602/https://thediplomat.com/2021/12/is-taiwans-international-space-expanding-or-contracting/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 
The territory of the ROC is claimed in whole by the PRC.{{efn|name=&quot;TAI2&quot;}} The ROC [[Foreign relations of Taiwan#International organizations|participates in international organizations]] under a variety of pseudonyms, most commonly &quot;[[Chinese Taipei]]&quot;. In the [[World Trade Organization|WTO]], the ROC has full membership under the designation of &quot;Separate Customs Territory of Taiwan, Penghu, Kinmen and Matsu&quot;. The ROC was a founding member of the UN and enjoyed membership from 1945 to 1971, with veto power in the [[United Nations Security Council|UN Security Council]]. See [[China and the United Nations]].
|-
|&lt;span id=&quot;Transnistria&quot;&gt;&lt;/span&gt;'''{{flag|Transnistria}}'''&amp;nbsp;– Pridnestrovian Moldavian Republic
| style=&quot;background:LemonChiffon;&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;D&lt;/span&gt; No membership
| style=&quot;background:#fcc;&quot; |{{claimedby|MOLDOVA}}
{{extent}}A de facto independent state,&lt;ref name=montevideo/&gt; [[Foreign relations of Transnistria|recognised only by]] [[#Abkhazia|Abkhazia]] and [[#South Ossetia|South Ossetia]].&lt;ref name=ASOTREC /&gt; Claimed in whole by [[#Moldova|Moldova]].&lt;ref&gt;{{Cite news|date=20 November 2022|title=Transnistria profile – Overview|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-18286268|access-date=11 June 2023|archive-date=5 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405014442/https://www.bbc.com/news/world-europe-18286268|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== ආශ්‍රිත ==
{{div col}}
* [[Armorial of sovereign states]]
* [[Gallery of sovereign state flags]]
* [[ISO 3166-1]]
* [[List of adjectival and demonymic forms for countries and nations]]
* [[List of administrative divisions by country]]
* [[Associated state|List of associated states]]
* [[Condominium (international law)|List of condominiums]]
* [[List of countries and dependencies and their capitals in native languages]]
* [[List of countries and dependencies by area]]
* [[List of countries and dependencies by population]]
* [[List of countries by United Nations geoscheme]]
* [[List of country-name etymologies]]
* [[Dependent territory|List of dependent territories]]
* [[List of international rankings]]
* [[List of ISO 3166 country codes]]
* [[List of micronations]]
* [[List of national capitals]]
* [[List of rebel groups that control territory]]
* [[List of states with limited recognition]]
* [[List of territorial disputes]]
* [[List of territories governed by the United Nations]]
* [[Lists of political entities by century]]
* [[Lists of state leaders by century]]
* [[Member states of the United Nations]]
* [[Sovereign state]]
** [[List of former sovereign states]]
** [[List of sovereign states and dependent territories by continent]]
** [[List of sovereign states by date of formation]]
* [[Template:Clickable world map]]
* [[Terra nullius]]
* [[United Nations list of non-self-governing territories]]
{{div col end}}

== සටහන් ==
{{notelist|30em}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist|30em}}

{{Portal bar|Countries|භූගෝල විද්‍යාව|Lists|දේශපාලනය|World}}

{{Earth}}
{{Lists of sovereign states and dependent territories by continent}}
{{Lists of political entities by century}}
{{States with limited recognition}}

[[ප්‍රවර්ගය:රටවල් ලැයිස්තු|*Sovereign states]]
[[Category:Eurasia]]
[[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු මහාද්වීපය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඕෂනියාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:රටවල්]]
|}</text>
      <sha1>fgknpw74b8oiomaf0ns4vw7s35lsxn6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මලීෂ වගන්තිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32262</id>
    <revision>
      <id>793841</id>
      <parentid>793435</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:13:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>793841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38933" sha1="0qesl9we1hrgu5g8jkf77hvx3xdz320" xml:space="preserve">{{autobiography|date=සැප්තැම්බර් 2011}}
&lt;!-- Please do not remove or change this AfD message until the issue is settled --&gt;
&lt;!-- The nomination page for this article already existed when this tag was added.  If this was because the article had been nominated for deletion before, and you wish to renominate it, please replace &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri&quot; with &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri (2nd nomination)&quot; below before proceeding with the nomination.
--&gt;{{AfDM|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|year=2011|month=සැප්තැම්බර්|day=1|substed=yes|help=off}}
&lt;!-- For administrator use only: {{Old AfD multi|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|date=1 සැප්තැම්බර් 2011|result='''keep'''}} --&gt;
&lt;!-- End of AfD message, feel free to edit beyond this point --&gt;
'''තද පැහැති අකුරු පෙළ'''==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Revo Pathum Weeramanthri==

[[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]]

'''කෙට් චිත්‍රපට නිර්මාණකරැවෙක්'''&lt;nowiki&gt; වශයෙන් ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් විකල්ප සිනමා  මාධ්‍ය තුළින් කේෂ්ත්‍රයට පිවිසුනු අයෙකි. 2008 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත් වූ Digital Stories - 2008 තරගයේ  අවසන් වටයේ හොදම නිර්මාණ අතරට නිර්මාණ දෙකක් ජයහණය කරන අතර {{&lt;/nowiki&gt;http://www.adicsrilanka.org/Digital_stories_2011_Home.html}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;} 2009 වසරේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ කෙටි චිත්‍රපට උළලේ දෙවන ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මාන {{http://www.lightofasiafoundation.com/index.php/light-of-asia-projects/buddhist-film-festival}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;}හිමිකර ගනියි.  2011 වසරේද පළමු ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මානයක් දිනාගැනීමට හැකිවිය[Light of Asia foundation |http://ylanka.com/lightofasia/wesak.php]ආසියාලෝකය{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පදනම- ජාතික චිත්‍රරපට සංස්ථාව හා බීඑම්අයිසීඑච් යන ආයතන තරග සංවිධානය කෙරින. 2013 වසරේද ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ වාර්ෂික කෙටි චිත්‍රපට තරගයේද ඔහුගේ ‘‘කවුද?“ කෙටි චිත්‍රපටයට ජයග්‍රහණයක් හිමි විය.</text>
      <sha1>0qesl9we1hrgu5g8jkf77hvx3xdz320</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපිය/21</title>
    <ns>4</ns>
    <id>37469</id>
    <revision>
      <id>793882</id>
      <parentid>410812</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:23:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: Criterion 4 - conforms to other similar files' formats for storm images, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් TS_Bonnie_2004.jpg ගොනුවේ නම [[c:File:Bonnie_2004-08-11_1650Z_(cropped).jpg|Bonnie_2004-</comment>
      <origin>793882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="j0ikr2c00vrzmiwetyx5mm20wik6tte" xml:space="preserve">{| style=&quot;vertical-align:top; background:#f5fffa; color:#000; width:100%&quot;
|-
| [[ගොනුව:Bonnie 2004-08-11 1650Z (cropped).jpg|100px|වම]]

'''[[බොනී නිවර්තන සුළි කුණාටුව (2004)|බොනී නිවර්තන සුළි කුණාටුව]]''' යනු [[2004 අත්ලාන්තික් සුළි කුණාටු සමය|2004 අත්ලාන්තික් සුළි කුණාටු සමයේ]] ඇතිවූ දෙවන කුණාටුවයි, මෙය ඇතිවූයේ [[ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ]] [[ෆ්ලොරීඩා]] ප්‍රාන්තයේ [[ලැන්ඩ්ෆෝල්]] ප්‍රදේශයේය. [[නිවර්තන රළ]] [[මැලන් ඇන්ටිලිස්]] නැගෙනහිරින් එය වර්ධනය විය. දූපත්වල ගමන් කළ පසු එහි චලිතය දුරු කිරීමට හේතු වූ නමුත් පසුව [[යුකැටන් අර්ධද්වීපය]] අසල [[නිවර්තන කුනාටුවක්]] එය යළිත් ප්රකෘතිමත් විය. [[මෙක්සිකෝ බොක්ක]] දක්වා වූ එය 65 ° සෙන්ටිමීටර (කිලෝමීටර 100 ක් සහ කිලෝ මීටර් 100 ක වේගයෙන් සුළං) ළඟා විය. ඊසාන දිගට හැරී ෆ්ලොරිඩාවට ළඟා වූ 45 සහ එච්. කුණාටුව ඊසාන දෙසින් වේගවත් වන අතර [[නිව් ජර්සි]] නැගෙනහිරට [[උෂ්ණත්වමය සුළි කුණාටුව]] බවට පත් විය. එම වසරේ පෙබරවාරි මස ෆ්ලොරිඩාවේ ගොඩබිමට නිවර්තන කලාපීය පද්ධති පහක් අතරින් බොනී හා අගෝස්තු මාසයේ නිවර්තන කුනාටුවේ ශක්තිය වාර්තා කිරීමට වාර්තා වූ අක්රමවත් වාර්තා 8 ක් විය. එක්සත් ජනපදයේ [[ගිනිකොන දිග ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය]] හරහා ටොනාඩෝ ප්රාන්තයක් හටගත්තේය.) බෝනියෝ තුන්දෙනෙකු මරා දැමූ අතර ඩොලර් මිලියන 1 කට වැඩි හානියක් සිදුවිය. [[Flood]] හා ෆ්ලොරිඩාවේ සුළු හානි ඇතුළු අනෙකුත් බලපෑම් අවම විය. බොනී වෙරළ තීරයෙන් පසු දින [[චණ්ඩ මාරුත චාලි]] ෆ්ලොරිඩාවට පහර දුන්නේය.

[[විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපිය/20|පසුගිය සතිය]] – [[විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපිය/22|මීළඟ සතිය]]

{{අවිලිපාදතලය|Month=ජනවාරි|Year=2011}}
|}</text>
      <sha1>j0ikr2c00vrzmiwetyx5mm20wik6tte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හාවෝ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46079</id>
    <revision>
      <id>793881</id>
      <parentid>740208</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35077-26</username>
        <id>79522</id>
      </contributor>
      <comment>/* රට හාවුන්ගෙන් වෙනස්වන ලක්‍ෂණ */</comment>
      <origin>793881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1644" sha1="4ffkiip7dxje3kqqjt3g6xwdg08o1u0" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=අප්‍රේල් 2025}}{{Taxobox
| name = හාවෝ
| image = Feldhase.jpg
| image_caption = [[European hare]] (''Lepus europaeus'')
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| ordo = [[Lagomorpha]]
| familia = [[Leporidae]]
| genus = '''''Lepus'''''
| genus_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| type_species = [[Mountain Hare|''Lepus timidus'']]
| type_species_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| subdivision_ranks = [[Species]]
| subdivision = 
See text
}}

'''හාවෝ''' යනු ලඳු කැළෑ ආශ්‍රිතව ජීවත් වන ඉතා වේගයෙන් දිවයන ක්‍ෂීරපායී වර්ගයකි. Leporidae කුලයේ Lepus ඝණයට අයත්ය.සුදු හා දුඹුරු වර්ණ වලින් යුතුවේ.ශාක භක්ෂක ⁣වේ.

==රට හාවුන්ගෙන් වෙනස්වන ලක්‍ෂණ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ලක්‍ෂණය !! හාවා !! රට හාවා
|-
| වාසස්ථානය || ගුල් || ගුල් තුල
|-
| නවජන්ම අවධිය || තනිව ජීවත්විය හැක || දුර්වලය
|-
| වේගය || වේගයෙන් දිවයා හැක || - 
|-
| ගෘහාශ්‍රිත කරණය || ගෘහාශ්‍රිත වීශේෂ නැත || ඇත
|}
==ආශ්‍රිත ලිපි==
* [[රට හාවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාවෝ]]</text>
      <sha1>4ffkiip7dxje3kqqjt3g6xwdg08o1u0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වසන්තම් ටීවී</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51454</id>
    <revision>
      <id>793845</id>
      <parentid>372106</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>793845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4046" sha1="lmby2w0mikdnk2t82a2up7omeejldkl" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රූපවාහිනි නාලිකාව
| name              = වසන්තම් ටීවී&lt;br&gt;Vasantham TV &lt;br&gt; வசந்தம்  தொலைக்காட்சி 
| logofile          = වසන්තම් ටීවී ලාංඡනය.jpg
| logosize          =140px
| logoalt           =
| logo2             =
| launch            = 2009 ජුනි 25
| closed date       =
| picture format    =
| share             =
| share as of       =
| share source      =
| network           = 
| owner             = Government-owned corporation
| slogan            =
| country           = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
| language          = [[දෙමළ]]
| broadcast area    = ශ්‍රී ලංකාව
| affiliates        =
| headquarters      = [[වික්‍රමසිංහපුර]], [[බත්තරමුල්ල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| former names      =
| replaced names    =
| replaced by names =
| sister names      = 
| timeshift names   =
| web               = [http://www.vasantham.lk/ Vasantham TV Online]
| terr avail        =
| terr serv 1       = 
| terr chan 1       = 
| terr serv 2       =
| terr chan 2       =
| terr serv 3       =
| terr chan 3       =
| terr serv 4       =
| terr chan 4       =
| terr serv 5       =
| terr chan 5       =
| terr serv 6       =
| terr chan 6       =
| sat serv 1        =
| sat chan 1        =
| cable avail       =
| cable serv 1      =
| cable chan 1      =
| sat radio serv 1  =
| sat radio chan 1  =
| iptv serv 1       =
| iptv chan 1       =
| online serv 1     =
| online chan 1     =
| 3gmobile serv 1   =
}}

'''වසන්තම් ටීවී'''  යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] විකාශන කටයුතු සිදුකරන, [[දෙමළ]] රූපවාහිනී නාලිකාවකි. ශ්‍රී ලංකා රජයට අයත් මෙම නාලිකාවේ මෙහෙයුම් කටයුතු සිදු කරනු ලබන්නේ, Independent Television Network (ITN Ltd) ආයතනයයි. නාලිකාවේ විකාශන කටයුතු 2009 ජුනි 25 වන දින සිට ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;gov_vasTV&quot;&gt;{{cite news
|url=http://www.news.lk/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=10330&amp;Itemid=44
|title=&quot;Vasantham TV&quot; transmissions from today
|author=[[The Sri Lankan Government]]
|publisher=''[[The Official Government News Portal of Sri Lanka]]''
|date=2009-06-25
|accessdate=2009-12-31
|archive-date=2011-07-26
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726004425/http://www.news.lk/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=10330&amp;Itemid=44
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

==සංඛ්‍යාත සහ ආවරණ සරිය==

ශ්‍රී ලංකාවේ [[බස්නාහිර පළාත]] තුල VHF චැනල් අංක 9 යටතේ සහ 2010 ජනවාරි 6 දිනයෙන් පසුව උතුර සහ නැගෙනහිර පළාත් සඳහා, UHF චැනල් අංක 25 යටතේ, නාලිකාව විසිරුවා හරියි. මීට අමතරව වසන්තම් ටීවී නාලිකාව, අන්තර්ජාලය හරහාද සජීවීව නැරඹිය හැකිය.

== මේවාද බලන්න ==
* [[රූපවාහිනී නාලිකා ලැයිස්තුව - ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා ලැයිස්තුව]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

{{සැකිල්ල:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා}}
{{DEFAULTSORT:වසන්තම් ටීවී}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා]]</text>
      <sha1>lmby2w0mikdnk2t82a2up7omeejldkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:තෝරාගත් ලිපිය/10</title>
    <ns>10</ns>
    <id>75884</id>
    <revision>
      <id>793883</id>
      <parentid>410807</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: Criterion 4 - conforms to other similar files' formats for storm images, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් TS_Bonnie_2004.jpg ගොනුවේ නම [[c:File:Bonnie_2004-08-11_1650Z_(cropped).jpg|Bonnie_2004-</comment>
      <origin>793883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1372" sha1="dytlygkqhpsjwcme5xkvo20rmrf0157" xml:space="preserve">[[File:Bonnie 2004-08-11 1650Z (cropped).jpg|Left|200px]]

'''[[බොනී නිවර්තන සුළි කුණාටුව (2004)|බොනී නිවර්තන සුළි කුණාටුව]]''' was the second storm of the [[2004 Atlantic hurricane season]], making [[landfall (meteorology)|landfall]] in [[Florida]] in August. It developed from a [[tropical wave]] to the east of the [[Lesser Antilles]]. After moving through the islands, its forward motion caused the wave to dissipate, but it later regenerated into a [[tropical storm]] near the [[Yucatán Peninsula]]. It attained peak winds of 65&amp;nbsp;mph (100&amp;nbsp;km/h) over the [[Gulf of Mexico]], turned to the northeast, and hit Florida with sustained 45&amp;nbsp;mph (75&amp;nbsp;km) winds. The storm accelerated to the northeast and became an [[extratropical cyclone]] to the east of [[New Jersey]]. Bonnie was the first of five tropical systems to make landfall on Florida that year, and the second of a record eight disturbances to reach tropical storm strength during the month of August. Bonnie caused a tornado outbreak across the [[Southeastern United States]] that killed three people and inflicted damage costs of over $1&amp;nbsp;million. Other impacts were minimal, including [[flood]]ing and minor damage in Florida. The day after Bonnie made landfall, [[Hurricane Charley]] struck Florida.</text>
      <sha1>dytlygkqhpsjwcme5xkvo20rmrf0157</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාරංග දිසාසේකර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88281</id>
    <revision>
      <id>793880</id>
      <parentid>778906</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35035-84</username>
        <id>79518</id>
      </contributor>
      <comment>ඔබ එන්න ඇවිත් යන්න</comment>
      <origin>793880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9413" sha1="4kruz04rabumzj23y9uso8g14crd5fk" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = සාරංග දිසාසේකර
| image = Saranga_Disasekara_New.jpg
| alt = 
| caption = 
| birth_date = {{උපන් දින සහ වයස|1983|1|31}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.dailynews.lk/2008/12/01/fea20.asp |title=Saranga Disasekara:Kicks off on films! |publisher=dailynews.lk |access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = කළුබොවිල, [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality = [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]]
| occupation = [[Actor|නළුවකු]], ගායකයෙකු, නිරූපණ ශිල්පියකු
| years_active = 1983-සිට වර්තමානය
| height = 
| education = [[තර්ස්ටන් විදුහල]]
| spouse = [[උමාලි තිලකරත්න]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(2014-2016)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(2020- )&lt;/small&gt;
| parents = නාරද දිසේකර (පියා)&lt;br&gt;තිලකා රණසිංහ(මව
| relatives = [[ඩග්ලස් රණසිංහ]] (මාමා) &lt;br&gt;දිනේෂ් ප්‍රියසාද් (මාමණ්ඩි) &lt;br&gt;[[ශෙෂාද්‍රි ප්‍රියසාද්]] (නෑනා) &lt;br&gt;[[ශනුද්‍රි ප්‍රියසාද්]] (නෑනා)
| website = 
}}

'''සාරංග දිසාසේකර''' ({{lang-en|Saranga Disasekara}} (උපත 1983 ජනවාරි 31) ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක්, ගායකයෙක්, නිරූපණ ශිල්පියකුවේ. සුමති සම්මාන, රයිගම් ටෙලීස් සහ ස්ලිම් නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන උළෙලේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනී නළුවාට හිමි සම්මානයෙන් කීපවරක්ම පිදුම් ලැබීය
ගායක නාරද දිසසේකර සහ ගුවන්විදුලි සත්කාරක සහ නිළි තිලකා රණසිංහ යන දෙදෙනාට 1983 ජනවාරි 31 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ කළුබොවිල ප්‍රදේශයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2013/03/07/?fn=sa1303071 |title=සාරංගගේ අලුත්ම ගීතය |publisher=Sarasaviya |access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.saaravita.lk/latest_news/625112/ගුවන්-විදුලිය-ඇතුළේ--යාළුවෝ-‘ගී-නොගැයූ-ගායිකාව--කියලා-නමක්-දැම්මා | title=All about Tileka Ranasinghe | publisher=saaravita| access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;ඔහු කොළඹ තර්ස්ටන් විද්‍යාලයේ පාසල් ජීවිතය සම්පූර්ණ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.dailynews.lk/2008/12/01/fea20.asp |title=Saranga Disasekara:Kicks off on films! |publisher=dailynews.lk |access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තිය==
වයස අවුරුදු 10 දී සාරංග රඟපෑවේ මාරනා සමප්තිය නම් කෙටි චිත්‍රපටයටයි. ඉන්පසු ඔහු බොහෝ රූපවාහිනී වෙළඳ දැන්වීම් සහ ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් සමඟ සම්බන්ධ විය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://webgossip.lk/thilaka-ranasinghe/ | title=Narada didn't care about Saranga - Tileka Ranasinghe | publisher=Dinamina| access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;

===ටෙලි නාට්ටය===
* ''අලු බදුන''
* ''අහන්කාර නගරේ''
* ''කලු කුරුල්ලා''
* ''[[කෝටිපතියෝ]]''
* ''[[පබා]]''
* ''බිඳුනු සිත්''
* ''[[බොඳ මීදුම්]]''
* ''මුතු පලස''
* ''යාය 4''
* ''[[රන් සමනලයෝ]]''
* ''වස්සානයේ ප්‍රේමය''
* ''වැහි පබලු සේල''
* ''සියපත් අරම''
* ''සුදු අරලිය''
* ''හිරු ඇවිදින්''
* ''හුස්ම වැටෙන මල්                                                                              • ඔබ එන්න ඇවිත් යන්න'' 

==චිත්‍රපට==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! වර්ෂය !! චිත්‍රපටය !! චරිතය !! සටහන්
|-
||2003 || ''ඉරැස්මා'' || ඉරස්මාගේ වැඩිමහල් සහෝදරයා 
|-
||2008 || ''නිල් දිය යහන'' || ශනුක ||  
|-
||2011 || ''සුසීමා'' || අසේල || 
|-
||2012 || ''[[සුපර් සික්ස්]]''  || ජූඩ් || 
|-
||2013 ||''ඉස්ට් අ මැටර් ඔෆ් ලව්'' || මාලන් || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2013/05/16/?fn=sa13051622 |title=ඉට්ස් අ මැටර් ඔෆ් ලව් |publisher=Sarasaviya |access-date=1 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
||2013 ||''[[ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ ගෞතම]]'' || චන්න ||  
|-
||2014 || ''රූපාන්තරණ'' || කැප්ටන් සුරවීර || 
|-
||2015 || ''මහරජ ගැමුණු'' || සද්දා තිස්ස || 
|-
||2016 || ''ජූලි 07 යි'' || සාරංග || 
|-
||2016 || ''[[ආදරණීය කතාවක්]]'' || Reality show host || 
|-
||2016 || ''අපේ කාලයේ පටාචාරා'' || ජීවන්ත || 
|-
|| 2018 || ''නිදහසේ පියා DS'' || එස්. ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක ||
|-
||2018 || ''සරුංගල්'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/11/16/?fn=sa1711167 |title=සරුංගල් ළඟදීම තිරයට |publisher=Sarasaviya |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt; 
|-
|| 2019 || ''සංගිලි'' || සුන්දරා ||
|-
|| 2019 || රෂ් || රුශාන්ත 'ශාන්' || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/09/26/9607/අනාගතය-අයිති-සිනමාකරුවකුගේ-ආගමනය |title=Arrival of a filmmaker who owns the future |publisher=Sarasaviya |access-date=26 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|| 2021 ||''ආශාවරි'' || || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2018/07/11/?fn=sa18071125 |title=Film Thaanapathilage Gedara |publisher=Sarasaviya |access-date=12 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024 ||''විශ්ම'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/191027/magazine/wishma-introduces-many-new-faces-to-cinema-374629.html |title='Wishma' introduces many new faces to cinema |publisher=Sunday Times |access-date=29 March 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
||2025 || ''[[ක්ලැරන්ස් : රිදම් ඔෆ්ද ගිටාර්]]'' ||  || 
|-
||TBD || ''තානාපතිලාගේ ගෙදර'' || ||
|-
||TBD || ''ආදරණීය තරුවක් '' || ||
|-
||TBD || ''[[එදා රෑ]]'' || ආරාධිත රංගනය ||
|}

==සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! අවුරුදු !! සම්මානය !! වර්ගය !! ප්‍රතිඵලය
|-
| 2011 || සුමති සම්මාන || Sumathi Most Popular Actor Award|වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය|| දිනාගති &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sumathiawards.lk/sumathi-awards-winners.php |title=Sumathi Awards |publisher=sumathiawards.lk |access-date=3 November 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012 || රයිගම් ටෙලි සම්මාන || Raigam Tele'es Most Popular Actor Award|වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය || දිනාගති &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.news.lk/news/politics/item/8186-president-graces-2014-raigam-tele-es-awards-festival |title=President graces 2014 Raigam Tele'es Awards Festival |publisher=news.lk/ |access-date=3 November 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013 || රයිගම් ටෙලි සම්මාන || වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය ||දිනාගති
|-
| 2015 ||රයිගම් ටෙලි සම්මාන
| වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය || දිනාගති
|-
| 2016 || රයිගම් ටෙලි සම්මාන || වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය ||දිනාගති
|}

==ආශ්‍රිත==
[[ප්‍රවර්ගය:1983 උපත්]]
[[Category:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]</text>
      <sha1>4kruz04rabumzj23y9uso8g14crd5fk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සංජීව ඩයස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91614</id>
    <revision>
      <id>793862</id>
      <parentid>729183</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>793862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5952" sha1="oisuu5yg4bkiihjfilq4f8ucqmmj0lf" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව හමුදා සාමාජික
|name= සංජීව ඩයස්
|lived= {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|placeofbirth= 
|placeofdeath= 
|image= 
|image_size= 
|caption= රියර් අද්මිරාල් සංජීව ඩයස්
|nickname=
|serviceyears=                                         
|rank=[[රියර් අද්මිරාල්]] 
|branch=  [[ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව]] 
|branch
|commands=   නැඟෙනහිර නාවික විධානයේ ආඥාපති ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව
|unit= 
|battles= [[ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධය]]
|awards=
|laterwork=
}}

'''රියර් අද්මිරාල් සංජීව ඩයස්''' ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]: '''Sanjeewa Dias''') [[උත්තම සේවා පදක්කම|USP]] යනු  [[ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා]]  නැඟෙනහිර නාවික විධානයේ ආඥාපති ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව.

රියර් ඇඩ්මිරල් සංජීව ඩයස්  [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ]] ආදි සිසුවෙකි. 

==ආශ්‍රිත==

* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Nalanda_College_Colombo_alumni#Officers_in_the_Defence_Services කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්]

* [https://www.dinamina.lk/2021/07/27/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/127107/%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A-%E0%B6%85%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80-%E0%B6%A9%E0%B6%BA%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%AD%E0%B7%8F-%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B6%BD-%E0%B6%86%E0%B6%A5%E0%B7%8F%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B7%9A%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA-%E0%B6%B0%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9A රියර් අද්මිරාල් සංජීව ඩයස් මහතා ත්‍රිකුණාමල ආඥාපති මුලස්ථානයේදී සිය ධුරයේ රාජකාරී අරඹමින්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210817143702/https://www.dinamina.lk/2021/07/27/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/127107/%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A-%E0%B6%85%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80-%E0%B6%A9%E0%B6%BA%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%AD%E0%B7%8F-%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B6%BD-%E0%B6%86%E0%B6%A5%E0%B7%8F%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B7%9A%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA-%E0%B6%B0%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9A |date=2021-08-17 }}

* [https://news.navy.lk/eventnews-si/2021/08/14/202108141815-si/ නාවික හමුදාවට ඉඳුරාම බඳවා ගත් නිලධාරීන් 26 දෙනෙක් නාවික හා සාගරික විද්‍යාපීඨයේදී විසිර යයි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210817140649/https://news.navy.lk/eventnews-si/2021/08/14/202108141815-si/ |date=2021-08-17 }}

* [https://news.navy.lk/eventnews-si/2021/07/20/202107202000-si/ උතුරු මැද නාවික විධානයේ නව ආඥාපති ලෙස රියර් අද්මිරාල් බන්දුල සේනාරත්න වැඩ භාර ගනී] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210817140650/https://news.navy.lk/eventnews-si/2021/07/20/202107202000-si/ |date=2021-08-17 }}

* [https://www.lankadeepa.lk/news/%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%9A-%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%B8-%E0%B6%BB%E0%B7%9D%E0%B7%84%E0%B6%BD%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94-%E0%B6%A2%E0%B6%BD%E0%B6%BA/101-592970 නාවික හමුදාවෙන් තලෙයිමන්නාරම රෝහලට පිරිසිදු ජලය]

* [http://www.insssl.lk/assets/images/publication/other/images/2021/january/2021_01_27/Conference_book.pdf Colombo Conclave 2020  - Page 16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210817140649/http://www.insssl.lk/assets/images/publication/other/images/2021/january/2021_01_27/Conference_book.pdf |date=2021-08-17 }}

* [https://www.youtube.com/watch?v=CPsshyc9QhQ නාලන්දා රණවිරු උපහාර 2020]


{{DEFAULTSORT: ඩයස්, සංජීව}} 
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]]
[[Category:ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා නිලධාරීන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]</text>
      <sha1>oisuu5yg4bkiihjfilq4f8ucqmmj0lf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකා මැරීන් බලකාය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92245</id>
    <revision>
      <id>793846</id>
      <parentid>491984</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:47:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>793846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2367" sha1="g5blsx5t20d9c4ah9t8pstrf5c8v7k2" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව හමුදා ඒකකය|unit_name=ශ්‍රී ලංකා මැරීන් බලකාය|size=|commander2=|commander1_label=අණ දෙන නිළධාරී|commander1=කමාන්ඩර් කේ.පී.එන්.ජී. කාරියවසම්|website={{url|marine.navy.lk}}|motto=|garrison=SLNS විදුර|role=[[amphibious warfare]]|image=Sri Lankan Marines Assault Beach at Sri Lankan Naval Satation in Mullikulum, Sri Lanka, Feb. 27, 2017.jpg|type=[[මැරීන් බලකාය]]|branch={{නාවික හමුදාව|ශ්‍රී ලංකාව}}|country={{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}|dates=2016 - වර්ථමානය|caption=ශ්‍රී ලංකා මැරීන් බලකායේ සෙබලුන් [[මුල්ලිකුලම්]] වෙරළෙහි යුධ හැකියා සංදර්ශනයක් අතරතුරදී, 2017 පෙබරවාරි 27.|image_size=|commander2_label=}}
'''ශ්‍රී ලංකා මැරීන් බලකාය''' 2016 වර්ෂයේදී නිර්මාණය විය. [[එක්සත් ජනපද මැරීන් බලකාය|එක්සත් ජනපද මැරීන් බලකායේ]] 11 වැනි ඒකකයේ අනුග්‍රහය මත මෙය නිර්මාණය වූ අතර, [[ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ]] [[ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව කමාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුව|කමාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුව]] විසින් මැරීන් සෙබළුන්ට වැඩි දුර පුහුණුව ලබා දෙනු ලැබීය.

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://news.navy.lk/eventnews-si/2017/02/27/201702271550-si/ ප්‍රථම නාවික හමුදා මැරීන් බලඝණයේ පුහුණුව ලැබූ නාවික පුද්ගලයන් 164 දෙනෙකු විසිර යති] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211106144113/https://news.navy.lk/eventnews-si/2017/02/27/201702271550-si/ |date=2021-11-06 }}</text>
      <sha1>g5blsx5t20d9c4ah9t8pstrf5c8v7k2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Gandhara</title>
    <ns>10</ns>
    <id>94801</id>
    <revision>
      <id>793850</id>
      <parentid>793817</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4925" sha1="emy823wky33x9ktt8gataxa8mp8mvds" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = Gandhara
| title     = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state        = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1  =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්‍රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ආක්‍රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
* [[ග්‍රීක-බැක්ට්‍රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]]
* [[Alchon Huns]] 
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]

| group2 = සංස්කෘතිය
| list2  =
* [[ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්‍රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]

| group3 = පුරාවිද්‍යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්‍රෝණිය
| list1  =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි‎]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]] 
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]] 
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]

| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2  =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[Jandial]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[Mankiala stupa|Mankiala]] 
* [[Bhir Mound]]

| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3  =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[Chakhil-i-Ghoundi Stupa|Chakhil-i-Ghoundi]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[Shotorak monastery|Shotorak]]
*[[Paitava]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[Sphola Stupa]]
* [[Tapa Sardar]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4  =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්‍රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්‍රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
	
[[Category:India templates]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>emy823wky33x9ktt8gataxa8mp8mvds</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793854</id>
      <parentid>793850</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4945" sha1="d3z2sgi3g3ctnp0uad5tnrq71t0wl2w" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = Gandhara
| title     = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state        = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1  =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්‍රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ආක්‍රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
* [[ග්‍රීක-බැක්ට්‍රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]]
* [[Alchon Huns]] 
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]

| group2 = සංස්කෘතිය
| list2  =
* [[ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්‍රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]

| group3 = පුරාවිද්‍යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්‍රෝණිය
| list1  =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි‎]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]] 
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]] 
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]

| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2  =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[ජන්ඩියාල්]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[Mankiala stupa|Mankiala]] 
* [[Bhir Mound]]

| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3  =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[Chakhil-i-Ghoundi Stupa|Chakhil-i-Ghoundi]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[Shotorak monastery|Shotorak]]
*[[Paitava]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[Sphola Stupa]]
* [[Tapa Sardar]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4  =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්‍රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්‍රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
	
[[Category:India templates]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d3z2sgi3g3ctnp0uad5tnrq71t0wl2w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793860</id>
      <parentid>793854</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5005" sha1="kyjncuw289866ch5y7ncyl7nyp0dhnr" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = Gandhara
| title     = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state        = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1  =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්‍රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ආක්‍රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
* [[ග්‍රීක-බැක්ට්‍රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]]
* [[Alchon Huns]] 
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]

| group2 = සංස්කෘතිය
| list2  =
* [[ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්‍රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]

| group3 = පුරාවිද්‍යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්‍රෝණිය
| list1  =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි‎]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]] 
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]] 
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]

| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2  =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[ජන්ඩියාල්]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය|මාන්කියාලා]] 
* [[Bhir Mound]]

| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3  =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[Chakhil-i-Ghoundi Stupa|Chakhil-i-Ghoundi]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[Shotorak monastery|Shotorak]]
*[[Paitava]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[Sphola Stupa]]
* [[Tapa Sardar]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4  =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්‍රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්‍රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
	
[[Category:India templates]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kyjncuw289866ch5y7ncyl7nyp0dhnr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793869</id>
      <parentid>793860</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5029" sha1="nc6c0srh33nux9fbj5ed1xt1qexvx1n" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = Gandhara
| title     = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state        = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1  =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්‍රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ආක්‍රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
* [[ග්‍රීක-බැක්ට්‍රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]]
* [[Alchon Huns]] 
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]

| group2 = සංස්කෘතිය
| list2  =
* [[ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්‍රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]

| group3 = පුරාවිද්‍යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්‍රෝණිය
| list1  =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි‎]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]] 
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]] 
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]

| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2  =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[ජන්ඩියාල්]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය|මාන්කියාලා]] 
* [[භීර් ගොඩැල්ල]]

| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3  =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[Chakhil-i-Ghoundi Stupa|Chakhil-i-Ghoundi]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[Shotorak monastery|Shotorak]]
*[[Paitava]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[Sphola Stupa]]
* [[Tapa Sardar]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4  =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්‍රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්‍රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
	
[[Category:India templates]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nc6c0srh33nux9fbj5ed1xt1qexvx1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793875</id>
      <parentid>793869</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5067" sha1="9gt38pdfn8oqoh4zx7ngm75rh1oiwpw" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = Gandhara
| title     = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state        = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1  =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්‍රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ආක්‍රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
* [[ග්‍රීක-බැක්ට්‍රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]]
* [[Alchon Huns]] 
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]

| group2 = සංස්කෘතිය
| list2  =
* [[ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්‍රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]

| group3 = පුරාවිද්‍යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්‍රෝණිය
| list1  =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි‎]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]] 
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]] 
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]

| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2  =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[ජන්ඩියාල්]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය|මාන්කියාලා]] 
* [[භීර් ගොඩැල්ල]]

| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3  =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[Chakhil-i-Ghoundi Stupa|Chakhil-i-Ghoundi]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[ශොතෝරාක් ආරාමය|ශොතෝරාක්]]
*[[Paitava]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[Sphola Stupa]]
* [[Tapa Sardar]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4  =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්‍රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්‍රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
	
[[Category:India templates]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9gt38pdfn8oqoh4zx7ngm75rh1oiwpw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793879</id>
      <parentid>793875</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5078" sha1="fgvh1mxd0fc1tjkfko7ka8quqn2vhha" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = Gandhara
| title     = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state        = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1  =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්‍රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ආක්‍රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
* [[ග්‍රීක-බැක්ට්‍රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]]
* [[Alchon Huns]] 
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]

| group2 = සංස්කෘතිය
| list2  =
* [[ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්‍රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]

| group3 = පුරාවිද්‍යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්‍රෝණිය
| list1  =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි‎]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]] 
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]] 
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]

| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2  =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[ජන්ඩියාල්]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය|මාන්කියාලා]] 
* [[භීර් ගොඩැල්ල]]

| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3  =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[Chakhil-i-Ghoundi Stupa|Chakhil-i-Ghoundi]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[ශොතෝරාක් ආරාමය|ශොතෝරාක්]]
*[[පෛතාවා]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[Sphola Stupa]]
* [[Tapa Sardar]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4  =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්‍රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්‍රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
	
[[Category:India templates]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fgvh1mxd0fc1tjkfko7ka8quqn2vhha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793887</id>
      <parentid>793879</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5134" sha1="hgp2fhoo5cvbzes14slyigonohtt5uq" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = Gandhara
| title     = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state        = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1  =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්‍රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ආක්‍රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
* [[ග්‍රීක-බැක්ට්‍රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]]
* [[Alchon Huns]] 
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]

| group2 = සංස්කෘතිය
| list2  =
* [[ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්‍රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]

| group3 = පුරාවිද්‍යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්‍රෝණිය
| list1  =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි‎]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]] 
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]] 
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]

| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2  =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[ජන්ඩියාල්]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය|මාන්කියාලා]] 
* [[භීර් ගොඩැල්ල]]

| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3  =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය| ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[ශොතෝරාක් ආරාමය|ශොතෝරාක්]]
*[[පෛතාවා]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[Sphola Stupa]]
* [[Tapa Sardar]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4  =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්‍රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්‍රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
	
[[Category:India templates]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hgp2fhoo5cvbzes14slyigonohtt5uq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගල්ගිරියාවේ ශ්‍රී බුද්ධරක්ෂිත මහනාහිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99597</id>
    <revision>
      <id>793861</id>
      <parentid>615511</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35004-09</username>
        <id>79504</id>
      </contributor>
      <origin>793861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4344" sha1="kkbi1xazgdosirqcry0gy9wfbocu93e" xml:space="preserve">ක්‍රි.ව.1843 ජූනි 8 දා වයඹ පළාතේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ගල්ගිරියාව ගම්මානයේ ශ්‍රී නාරායන චන්ද්‍රසේකර සෙනරත් හේලිය බණ්ඩාරලාගේ මුතුකුඩ වලව්වේදි උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ ගිහිනම හීන්බණ්ඩාය.

ක්‍රි.ව.1853 දී තම ගිහිකල ඥාතී වූ පසුකලෙක මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ධුරය දැරූ මැදගම ශ්‍රී දේවමිත්ත හිමියන් ආචාර්ය කොටගෙන පැවිදි වූ උන්වහන්සේ 1863 වසරේ මැයි 29 දා මැදගම ශ්‍රී දේවමිත්ත මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන්  හා බෝපෙ ගුණරතන හා හිප්පොල සෝභිත යන හිමිවරුන්ගේ කර්මාචාර්‍යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබුවේය.

1868 දී කර්මවාගාචාර්‍ය් ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1875 දී කාරක සභාවටත් පත්විය .  1876 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයටද පත්විය . 1900 වසරේ [[විශේෂ:History/තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල මහනාහිමි|තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල මහානාහිමි]] විසින් ගල්ගිරියාව බුද්ධරක්ඛිත හිමියන්ව ජ්‍යෙෂ්ඨ කාරක සභික ධුරයට පත්කල අතර , 1902 වසරේ තේවාව භාර නායක පදවියද දැරුවේය. 

1907 වසරේදී සිය ගිහිකල ඥාතී වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ පැවිදි සහෝදර කඳුලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි නාහිමි අපවත්වූ පසු සිය දරමිටිපොල සඟ  පරම්පරාවට අයත් වූ  කඳුලව රජමහා විහාරය ප්‍රමුඛ විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් හිස්වූ මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ධුරයට 1913 දී පත්විය .  ඒ අනුව මල්වතු මහාවිහාරයේ ආරම්භක  සඟ පරම්පරාවක් වූ දරමිටිපොල සඟ පරම්පරාවෙන් මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ සිව්වන හිමිනම ලෙස ගල්ගිරියාව ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත නාහිමියන් ඉතිහාසගතවිය. 1914 දී යටිනුවර වල්ගම්පාය රජමහා විහාරයේ අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පරම්පරාවට  අයත් විහාරයන් පිළිසකර කලේය. 

ඇඹෝගම පියරතන හිමි, හෙනව රතනපාල හිමි, හේරත්ගම ධම්මානන්ද හිමි, කඳුලව සුදස්සී හිමි, හෙනව ධම්මරක්ඛිත නාහිමි , කිරිබමුනේ සෝමානන්ද හිමි හා ගල්ගිරියාව පේමරතන හිමි මුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය. 

වසර 6 ක් මහානාහිමියන් ලෙස කටයුතු කළ උන්වහන්සේ 1919 ජනවාරි 31 දා අපවත්විය.</text>
      <sha1>kkbi1xazgdosirqcry0gy9wfbocu93e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මුඛවාඩම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129261</id>
    <revision>
      <id>793889</id>
      <parentid>791467</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:54:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NoeKilla</username>
        <id>79523</id>
      </contributor>
      <origin>793889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8629" sha1="4kaja92442q6ihzyddlcfwy0hbsoxtw" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Elizabeth-Urena-tape-gagged.jpg|thumb|ඩක්ට් ටේප් මගින් මුඛවාඩම් දැමූ කාන්තාවක්]]
'''මුඛවාඩමක්''' යනු සාමාන්‍යයෙන් කථනය වැළැක්වීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති අයිතමයක් හෝ උපාංගයකි. බොහෝ විට මුඛවාඩම බැඳ සිටින තැනැත්තා උපකාර ඉල්ලා ඇමතීම වැලැක්වීමට සහ එම තැනැත්තා නිශ්ශබ්දව තබා ගැනීමට යොදාගන්නා ප්‍රතිබාධන උපාංගයකි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් සිදු කරනුයේ මුඛය අර්ධ වශයෙන් හෝ සම්පූර්ණයෙන් අවහිර කිරීම හෝ දිව, තොල් හෝ හකු සාමාන්‍ය කථන රටාවෙන් චලනය වීම වැළැක්වීම හෝ මගිනි. මුඛවාඩමක් ඵලදායි වන තරමටම එය අනතුරුදායක වේ. නිදසුනක් ලෙස ඩක්ට් ටේප් යනු මුඛවාඩම් බැඳීමට යොදා ගන්නා තරමක් ඵලදායී ක්‍රමයක් වන නමුත් එමගින් මුඛය බැඳි තැනැත්තාට නාසය හරහා නිදහසේ හුස්ම ගැනීමට නොහැකි නම් (උදාහරණයක් ලෙස ඔවුන්ට [[සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව]] තිබේ නම්) එය අනතුරුදායක තත්වයක් විය හැකිය. මේ හේතුව නිසා, මුඛවාඩමක් බැඳ සිටින පුද්ගලයෙකු කිසි විටෙකත් තනි නොකළ යුතුය.

සාමාන්‍යයෙන් [[සෝප් ඔපෙරා]] සහ අපරාධ ප්‍රබන්ධවල, විශේෂයෙන් චිත්‍රකතා, [[නවකතාව|නවකතා]] සහ චිත්‍රපටවල විවිධාකාරයෙන් නිරූපණය කෙරේ.

ඇතැම් පුද්ගලයන්ට අධිකරණයට රැගෙන ඒමේදී මුඛවාඩම් බැඳ රැගෙනවිත් ඇත. සිවිල් අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙකු වන බොබී සීල් , මෑත ඉතිහාසයේ එලෙස රැගෙන ආ අයෙකි. මෙය අමානුෂික ක්‍රියාවක් ලෙස විවේචනයට ලක්ව ඇත. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1969/10/30/archives/seale-put-in-chains-at-chicago-8-trial-judge-has-seale-chained-and.html|title=Seale Put in Chains At Chicago 8 Trial; Judge Has Seale Chained and Gagged at Trial of the Chicago 8|last=Lukas|first=J.|date=October 30, 1969|work=[[The New York Times]]|access-date=16 March 2020|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://digitalcommons.law.seattleu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2287{{deadlink|date=October 2021}}&lt;/ref&gt;

== මුඛවාඩම් වර්ග ==
[[ගොනුව:Gag-overthemouth-lorelei-kibf903.jpg|thumb| රහස් පරීක්ෂක වෘතාන්ත වල සුළබව නිරූපණය වන රෙදි මුඛවාඩමක් බැඳි කාන්තාවක්]]
ප්‍රබන්ධ කථාවල, විශේෂයෙන් අපරාධ චිත්‍රකතා සහ අපරාධ [[නවකතාව|නවකතා]] වල නිතර දැකිය හැකි මුඛවාඩම් වර්ගයක් නම්, වින්දිතයාගේ මුඛය ආවරණය කර ඔවුනගේ හිස පිටුපසට කර බැඳ ඇති පටියක් සේ ඇති  සුදුසු ප්‍රමාණයේ රෙදි කැබැල්ලකි. බොහොමයක් අපරාධ කතා මාලා වල විය මෙය නිතර දැකිය හැකි නිසා එය සමහර අවස්ථා වලදී එය &quot;රහස් පරීක්ෂක මුඛවාඩම&quot; ලෙස ඉංග්‍රීසි බසින් හැඳින්වේ.

සමහර විට එවන් මුඛවාඩමක් වින්දිතයාගේ ඉදිරිපස දත් අතරින් මුඛය තුළට ඇතුල්වනසේ බඳිනු ලැබේ. නැතහොත් එහි මැදින් තද බෝලයකින් හෝ කුඩා රෙදිපිළි මුඛය තුළට ඔබා, එවා මුඛය තුල රැඳී සිටින පරිදි තවත් රෙදි කැබැල්ලකින් තද වන සේ බඳිනු ලැබේ. මෙය BDSM ක්‍රියාකාරකම් වලදී සාමාන්‍ය දෙයකි. නමුත්, ප්‍රායෝගිකව මෙම ආකාරයේ මුඛවාඩම් හකු එහා මෙහා කිරීමෙන් සහ/හෝ දිවෙන් තල්ලු කිරීමෙන් ඉවත් කළ හැකි අතර, බොහෝවිට ඒවා මගින් වින්දිතයා උදව් ඉල්ලා අපැහැදිලි ලෙස ඝෝශා කිරීම වළක්වන්නේ නැත.

බොහෝ විට හදිසියේ තනා ගන්නා මුඛවාඩම් සඳහා ඇලවුම් පටි (ටේප්) භාවිතා වේ. ටේප් මුඛවාඩමක් ඉවත් කිරීමේදී තොල්වල සමට හානි වීමට හෝ ඒවායේ ඇති මැලියම් සම මත ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට හෝ එවා නිසා රසායනික පිළිස්සුම් ඇතිවීමට හෝ හැකිය.

== සංකේතවාදය ==

* සමහර විට දේශපාලන කාටූන්වල, සැබෑ ලෝකයේ යම් නීතියක් හෝ රීතියක් හෝ නියෝගයක් මගින් යමෙකු යම් කරුණක් ගැන කතා කිරීමෙන්  වළක්වන බව නිරූපණය කිරීමට මුඛවාඩම් බැඳි චරිතයක්  පෙන්වයි (බලන්න gag order ).{{තහවුරු​ කරන්න|date=December 2020}}&lt;/link&gt;&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[විකිපීඩියා:තහවුරු කිරීමක් අවශ්‍යයි|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (December 2020)&quot;&gt;උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;
* විශේෂයෙන් රතු පටි දෙකක් X ලෙස භාවිතා කරන මුඛවාඩමක් බොහෝ විට වාරණයක් නිරූපණය කරයි.{{තහවුරු​ කරන්න|date=December 2020}}&lt;/link&gt;&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[විකිපීඩියා:තහවුරු කිරීමක් අවශ්‍යයි|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (December 2020)&quot;&gt;උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

== මේවාත් බලන්න ==

* මුඛවාඩම (BDSM), බන්ධන සහ/හෝ ලිංගික අරමුණු සඳහා භාවිතා කරන මුඛවාඩම්
* මුඛය ඇලවුම් පටි (ටේප්) මගින් වසා නින්දට යෑම, තොල් ඇලවුම් පටි මගින් වසා නිදා ගැනීම
* කටකලියාව, සතුන් සපා කෑම වැළැක්වීමට උපකරණ

== යොමු කිරීම් ==

[[ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි]]</text>
      <sha1>4kaja92442q6ihzyddlcfwy0hbsoxtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සුමේරියානු රජ ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193400</id>
    <revision>
      <id>793864</id>
      <parentid>788831</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T19:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>793864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11364" sha1="hghec6bbvue2wehe9dzearijexjxgpo" xml:space="preserve">{{Infobox book
| name              = සුමේරියානු රජ ලැයිස්තුව
| image             = Weld-Blundell Prism with transcription by Stephen Herbert Langdon (1876-1937).jpg
| caption           = The Sumerian King List inscribed onto the [[Weld-Blundell Prism]], with transcription.
| image_size        = 350px
| author            = 
| translator        = 
* [[Jean-Vincent Scheil]]
* [[Stephen Herbert Langdon|Stephen Langdon]]
* [[Thorkild Jacobsen]]
| title_orig        = 𒉆𒈗 (Nam-Lugal &quot;Kingship&quot;).&lt;ref&gt;{{cite book |title=Mesopotamia: The World's Earliest Civilization |date=1 April 2010 |publisher=Britannica Educational Publishing |isbn=978-1-61530-208-6 |page=45 |url=https://books.google.com/books?id=lc6cAAAAQBAJ&amp;pg=PA45 |language=en}}&lt;/ref&gt;
| orig_lang_code    = sux
| country           = [[Sumer]] ([[History of Iraq#Ancient Mesopotamia|ancient Iraq]])
| language          = [[Cuneiform#Sumero-Akkadian cuneiform|Sumerian]]
| subject           = [[Regnal list]]
| genre             = [[Sumerian literature|Literary]]
| set_in            = [[third millennium BC|Late-third]] to [[second millennium BC|early-second]] millennia BC&lt;br&gt;({{circa|2900|1792 BC}})
| pub_date          = [[Ur III]] to [[Old Babylonian period]]s&lt;br&gt;({{circa|2084|1648 BC}})
| english_pub_date  = AD 1911–2014
| media_type        = [[Clay tablets]]
| external_url      = https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.2.1.1&amp;charenc=j#
| external_host     = the [[Electronic Text Corpus of Sumerian Literature]]
}}&lt;!--
{{Infobox manuscript
| name               = සුමේරියානු රජ ලැයිස්තුව
| alternative names  = {{plainlist|
* එකම රාජාණ්ඩුවේ වංශකථාව
* නම්-ලුගල් (Nam-Lugal)
}}
| image              = 
| width              = 
| caption            = 
| date               = ක්‍රි.පූ. 2084 – 1648 පමණ (උර් III සිට පැරණි බැබිලෝනියානු යුගය දක්වා)
| place of origin    = සුමර් (පුරාතන ඉරාකය)
| language(s)        = සුමේරියානු
| scribe             = 
| material           = මැටි පුවරු
| size               = 
| format             = 
| condition          = 
| script             = කියුනිෆෝර්ම්
| contents           = රාජකීය ලැයිස්තුව, රාජවංශ
}}
--&gt;
'''සුමේරියානු රජ ලැයිස්තුව''' (ඉංග්‍රීසි: Sumerian King List, හෙවත් SKL) යනු, දකුණු මෙසපොතේමියාවේ (වර්තමාන ඉරාකය) පුරාතන නගර-රාජ්‍යයන්ගේ බල හිමිකම් නීත්‍යානුකූල කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද, සුමේරියානු භාෂාවෙන් ලියැවුණු සාහිත්‍ය සංයුතියකි.&lt;ref name=&quot;Sallaberger&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Marchesi&quot; /&gt; එය සුමේරියානු නගර, එහි පාලනය කළ රජවරුන්, සහ ඔවුන්ගේ පාලන කාලසීමා නැවත නැවත ලැයිස්තුගත කරයි. විශේෂයෙන් ලැයිස්තුවේ මුල් කොටසේ, මෙම පාලන කාලසීමා බොහෝ විට වසර දහස් ගණනක් පුරා පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt;

== නම් කිරීමේ සම්මුති ==
මෙම පාඨය එහි නවීන නාමය වන '''සුමේරියානු රජ ලැයිස්තුව''' ලෙස හැඳින්වේ. අඩුවශයෙන් භාවිතා වන නමක් වන්නේ '''''එකම රාජාණ්ඩුවේ වංශකථාව''''' යන්නයි.&lt;ref name=&quot;Sallaberger&quot; /&gt; සමකාලීන මූලාශ්‍රවල, එය එහි පළමු වචනය වන &quot;නම්-ලුගල්&quot; හෙවත් &quot;රාජකීයත්වය&quot; ලෙස හැඳින්විණි.&lt;ref name=&quot;Marchesi&quot; /&gt;

== අන්තර්ගතය ==
විවිධ පිටපත් අතර අන්තර්ගතය වෙනස් වේ. හොඳින්ම සංරක්ෂණය කර ඇති අනුවාදය වන වෙල්ඩ්-බ්ලන්ඩෙල් ප්‍රිස්මය, **මහා ජලගැල්මට පෙර** පාලනය කළ ප්‍රබන්ධිත රජවරුන් පිරිසකින් ආරම්භ වේ. ජලගැල්මෙන් පසු රාජකීයත්වය කිෂ් වෙත ගිය බව එහි දැක්වේ.&lt;ref name=&quot;ETCSL&quot; /&gt; එය ඉසින් රාජවංශයෙන් (ක්‍රි.පූ. 2වන සහස්‍රක මුල් භාගය) අවසන් වන අතර, එය අනෙකුත් සමකාලීන මූලාශ්‍රවලින් හොඳින් දන්නා කරුණකි.

එහි හොඳින්ම දන්නා සහ හොඳින්ම සංරක්ෂණය කර ඇති අනුවාදයට අනුව, **මහා ජලගැල්මට පෙර** රාජවංශවලින් පසුව, පහත සඳහන් ප්‍රධාන රාජවංශ ලැයිස්තුගත කෙරේ:
# '''කිෂ් හි පළමු රාජවංශය''' - එතනා, එන්මෙබරගෙසි (පුරාවිද්‍යාවෙන් සනාථ වූ මුල්ම රජ) සහ අගා ඇතුළු රජවරු.
# '''උරුක් හි පළමු රාජවංශය''' - එන්මර්කර්, ලුගල්බන්දා, දුමුසිද්, ගිල්ගමෙෂ් වැනි පුරාවෘත්ත රජවරු.
# '''උර් හි පළමු රාජවංශය'''
# '''අවාන් රාජවංශය''' (ඒලාමය)
# ...... මෙසේ රාජවංශ කිහිපයක් වෙනස් වෙමින් අවසානයේ:
# '''අක්කාඩ් රාජවංශය''' - සාර්ගන්, රිමුෂ්, මනිෂ්ටුෂු, නරම්-සින් යන ප්‍රසිද්ධ පාලකයින් ඇතුළුව.
# '''ගුටියම් පාලනය''' - වසර ගණනාවක් පැවති අවුල් සහගත යුගයක්.
# '''උර් හි තුන්වන රාජවංශය (උර් III)''' - උර්-නම්මු, ෂුල්ගි වැනි රජවරු.
# '''ඉසින් රාජවංශය''' - ලැයිස්තුවේ අවසාන රාජවංශය.&lt;ref name=&quot;ETCSL&quot; /&gt;

== ඓතිහාසික විශ්වසනීයත්වය ==
වර්තමාන ශාස්ත්‍රීය ප්‍රබෝධයට අනුව, **සුමේරියානු රජ ලැයිස්තුව** මුල් රාජවංශික යුගයේ (Early Dynastic period) දේශපාලන ඉතිහාසය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම සඳහා විශ්වාසදායක මූලාශ්‍රයක් ලෙස නොසැලකේ. එය ප්‍රධාන වශයෙන් දේශපාලන ප්‍රචාරක (propaganda) ග්‍රන්ථයක් වන අතර, එහි ඇති මුල් රජවරුන්ගේ දිගු පාලන කාලයන් (වසර දහස් ගණනින්) සහ එකිනෙකට සමකාලීන රජවරුන් අනුප්‍රාප්තිකව දැක්වීම ඓතිහාසික නොවේ.&lt;ref name=&quot;Mieroop&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Postgate&quot; /&gt;

එසේ වුවද, එය **අක්කාඩ්, උර් III, සහ ඉසින්** රාජවංශවල සිට ඉහළට වඩාත් විශ්වාසදායක වන අතර, පැරණි බැබිලෝනියානු යුගයේ (Old Babylonian period) රජවරුන් සහ ලියන්නන් තමන්ගේම ඉතිහාසය දුටු ආකාරය, රාජකීයත්වය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ සංකල්පය සහ එය ඔවුන්ගේ අරමුණු සාධාරණීකරණය කිරීමට භාවිතා කළ ආකාරය අවබෝධ කර ගැනීමට වැදගත් මූලාශ්‍රයක් වේ.&lt;ref name=&quot;Marchesi&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[Chronology of the ancient Near East]]
* [[History of Sumer]]
* [[List of Mesopotamian dynasties]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Sallaberger&quot;&gt;{{cite book |last1=Sallaberger |first1=Walther |last2=Schrakamp |first2=Ingo |date=2015 |title=History &amp; Philology |location=Turnhout |pages=1–133 |isbn=978-2-503-53494-7}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Marchesi&quot;&gt;{{cite journal |last=Marchesi |first=Gianni |date=2010 |title=The Sumerian King List and the Early History of Mesopotamia |journal=ana turri gimilli: Studi dedicati al Padre Werner R. Mayer, S. J., da amici e allievi (Vicino Oriente - Quaderno 5; Roma) |pages=231–248}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot;&gt;{{cite book |last=Jacobsen |first=Thorkild |date=1939 |title=The Sumerian King List |location=Chicago |publisher=University of Chicago Press |isbn=0-226-62273-8}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ETCSL&quot;&gt;{{cite web |url=https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.2.1.1# |title=The Sumerian king list: translation |website=The Electronic Text Corpus of Sumerian Literature |publisher=University of Oxford |access-date=2026-05-01}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Mieroop&quot;&gt;{{cite book |last=Van De Mieroop |first=Marc |date=2004 |title=A History of the Ancient Near East |publisher=Blackwell |isbn=0-631-22552-8}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Postgate&quot;&gt;{{cite book |last=Postgate |first=J. N. |date=1992 |title=Early Mesopotamia: Society and Economy at the Dawn of History |location=London |publisher=Routledge |isbn=0-415-00843-3}}&lt;/ref&gt;
}}

== භාහිර සබැඳි ==
* [http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/ ඉලෙක්ට්‍රොනික සුමේරියානු සාහිත්ය පාඨ ග්‍රන්ථය (ETCSL)] - සුමේරියානු රජ ලැයිස්තුවේ සම්පූර්ණ පරිවර්තනය ඇතුළත්.
* [https://cdli.ox.ac.uk/wiki/the_sumerian_king_list_skl CDLI විකියේ සුමේරියානු රජ ලැයිස්තුව පිටුව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220920052345/https://cdli.ox.ac.uk/wiki/the_sumerian_king_list_skl |date=2022-09-20 }}

{{Sumerian King List|state=collapsed}}
{{Ancient Mesopotamia topics}}
{{Ancient Near East}}
{{Ancient Mesopotamian royal titles}}
{{Authority control}}

{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු|date=මැයි 2026}}

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>hghec6bbvue2wehe9dzearijexjxgpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හරිත කාවින්ද්‍ය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195185</id>
    <revision>
      <id>793865</id>
      <parentid>793193</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T19:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>793865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3529" sha1="pv5gsd4bscv7ux0sdheuvn7jb42uumn" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Haritha_Kavindya_Bandara_Photo.jpg|දකුණ|thumb|250x250පික්|H.M. හරිත කාවින්ද්‍ය බංඩාර]]
'''H.M. හරිත කාවින්ද්‍ය බංඩාර''' යනු ශ්‍රී ලාංකික ආර්ථික විද්‍යා පර්යේෂකයෙකු, ග්‍රන්ථ කතුවරයෙකු සහ දේශකයෙකි. ඔහු රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික පාසල් මෙන්ම විවිධ අධ්‍යාපනික ආයතන රැසක දේශකයෙකු ලෙස කටයුතු කර ඇත.&lt;ref&gt;https://www.academia.edu/128899468/The_Employee_%E0%B7%83%E0%B7%9A%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%BA%E0%B7%8F_Haritha_Kavindya_Bandara_?source=swp_share&lt;/ref&gt;

== පර්යේෂණ සහ ප්‍රකාශන ==
ඔහු ආර්ථික විද්‍යාව, පාරිභෝගික හැසිරීම් සහ සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය යන ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ පර්යේෂණ පත්‍රිකා කිහිපයක් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

=== පර්යේෂණ පත්‍රිකා ===

* '''මිල අධිගණනය (Price Overestimate)''' - [https://www.researchgate.net/publication/387971549_Price_Overestimate ResearchGate මූලාශ්‍රය] / [https://www.linkedin.com/posts/haritha-kavindya-808561229_%E0%B6%B8%E0%B6%BD-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B6%9C%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B7%80%E0%B6%BA-%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%82%E0%B6%AB-%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B6%AE%E0%B7%80-activity-7254745473721225218-hjEy LinkedIn මූලාශ්‍රය]
* '''සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය හා පාරිභෝගික හැසිරීම (2024)''' - [https://www.academia.edu/129324003/%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%A2_%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B0_%E0%B6%BA_%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B7%E0%B7%9D%E0%B6%9C%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8_2024 Academia.edu මූලාශ්‍රය]

=== රචිත ග්‍රන්ථ ===

* '''සූක්ෂම ආර්ථික විද්‍යාවේ මූලික සංකල්ප''' - [https://scholar.google.com/scholar?hl=en&amp;as_sdt=0%2C5&amp;q=haritha+kavindya&amp;btnG=#d=gs_qabs&amp;t=1780813282587&amp;u=%23p%3D0w3xRML0cBIJ Google Scholar මූලාශ්‍රය] / [https://www.academia.edu/128899389/Basic_Concept_of_Micro_Economic_%E0%B7%83%E0%B7%96%E0%B6%9A_%E0%B7%8死%E0%B6%86%E0%B6%BB_%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF_%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9E_%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B6%BD_%E0%B6%B4_Haritha_Kavindya_Bandara_ Academia.edu මූලාශ්‍රය]{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* '''සේවකයා (The Employee)''' - [https://scholar.google.com/scholar?hl=en&amp;as_sdt=0%2C5&amp;q=haritha+kavindya&amp;btnG=#d=gs_qabs&amp;t=1780813313258&amp;u=%23p%3DtB8bTxa35IsJ Google Scholar මූලාශ්‍රය] / [https://www.academia.edu/128899468/The_Employee_%E0%B7%8A%E0%B7%9E%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%BA%E0%B7%8F_Haritha_Kavindya_Bandara_ Academia.edu මූලාශ්‍රය]

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>pv5gsd4bscv7ux0sdheuvn7jb42uumn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Archaeological sites in Taxila</title>
    <ns>10</ns>
    <id>195322</id>
    <revision>
      <id>793851</id>
      <parentid>793816</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="706" sha1="dzfpua0jga1b2cupkv720ckiqex2fzh" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Archaeological sites in Taxila
|title = [[තක්ෂිලා]]වේ පුරාවිද්‍යා අඩවි
|titlestyle = background:#abdb75;
|basestyle = background:#bbeb85;
|bodyclass = hlist
|state = {{{state|autocollapse}}}

|group1= නගර
|list1 =
* [[Hathial]]
* [[Bhir Mound]]
* [[Sarai Khola]]
* [[සිර්කප්]]
* [[Sirsukh]]

|group2= විහාරාරාම
|list2 =
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]

|group3= දේවස්ථාන
|list3=
*[[Jandial]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{Navbox documentation}}
[[Category:Pakistan history navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dzfpua0jga1b2cupkv720ckiqex2fzh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793855</id>
      <parentid>793851</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:42:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="726" sha1="hh3a3wnnrreqivkmavpurqcpsjfg93p" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Archaeological sites in Taxila
|title = [[තක්ෂිලා]]වේ පුරාවිද්‍යා අඩවි
|titlestyle = background:#abdb75;
|basestyle = background:#bbeb85;
|bodyclass = hlist
|state = {{{state|autocollapse}}}

|group1= නගර
|list1 =
* [[Hathial]]
* [[Bhir Mound]]
* [[Sarai Khola]]
* [[සිර්කප්]]
* [[Sirsukh]]

|group2= විහාරාරාම
|list2 =
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]

|group3= දේවස්ථාන
|list3=
*[[ජන්ඩියාල්]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{Navbox documentation}}
[[Category:Pakistan history navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hh3a3wnnrreqivkmavpurqcpsjfg93p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793868</id>
      <parentid>793855</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>793868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="750" sha1="mdt30vwpx7jazzhgxx6noa5lov2r1gb" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Archaeological sites in Taxila
|title = [[තක්ෂිලා]]වේ පුරාවිද්‍යා අඩවි
|titlestyle = background:#abdb75;
|basestyle = background:#bbeb85;
|bodyclass = hlist
|state = {{{state|autocollapse}}}

|group1= නගර
|list1 =
* [[Hathial]]
* [[භීර් ගොඩැල්ල]]
* [[Sarai Khola]]
* [[සිර්කප්]]
* [[Sirsukh]]

|group2= විහාරාරාම
|list2 =
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]

|group3= දේවස්ථාන
|list3=
*[[ජන්ඩියාල්]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{Navbox documentation}}
[[Category:Pakistan history navigational boxes]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mdt30vwpx7jazzhgxx6noa5lov2r1gb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කරුප්පන්නස්වාමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195532</id>
    <revision>
      <id>793842</id>
      <parentid>793785</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GShas</username>
        <id>67038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>fixed typo</comment>
      <origin>793842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34920" sha1="aqnizstr10mjre9na40m6h5152fcabh" xml:space="preserve">{{Infobox deity
| type = Hindu
| image = KarppaswamyArtifactStatue 20240415 202438.jpg
| caption = කරුප්පන්නස්වාමි ප්‍රතිමාව
| name = කරුප්පන්නස්වාමි

| script_name = [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] [[මලයාලම් භාෂාව|මලයාලම්]]
| script = கருப்பண்ணசாமி&lt;br&gt;കറുപ്പണ്ണസാമി
| affiliation = [[ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලි]]

| god_of = සීමා ආරක්ෂක දේවතාව&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=-qU5DwAAQBAJ&amp;dq=Karuppannaswamysami+god&amp;pg=PA291 | isbn=978-0-19-061509-3 | title=Possessed by the Virgin: Hinduism, Roman Catholicism, and Marian Possession in South India | year=2018 | publisher=Oxford University Press }}&lt;/ref&gt;
| other_names = {{ubl|ආණ්ඩවර්|කරුප්පරායන්|කරුප්පුසාමි|මායාන්ඩි කරුප්පා|අයියන්|}}
| abode = පාන්ඩ්‍ය කේරළ ප්‍රදේශ  
| weapon = [[දෙමළ කඩුව]], [[හෙල්ල]], [[ගදාව]], [[කඩුව]], [[රිදී සැරයටිය]]
| mount = [[අශ්වයා]], [[ඇතා]]
| day = [[අඟහරුවාදා]], [[බදාදා]], [[සිකුරාදා]], [[සෙනසුරාදා]]
}}
[[File:Karupassamy.1.jpg|alt=Vathiyar Thottathu karuppannaswamy Svami|thumb|Vathiyaar Thottathu Karuppannaswamy Sami]] 
'''කරුප්පන්නස්වාමි''', හෙවත් '''කරුප්පසාමි''' හෝ '''කරුප්පරායන්''' (දෙමළ: கருப்பசாமி; මලයාලම්: കറുപ്പണ്ണസാമി), යනු ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලි තුළ ප්‍රධාන වශයෙන් වන්දනාවට පාත්‍ර වන ආරක්ෂක දේවතාවෙකි (කාවල් දෙයිවම් - kaval deivam). මොහු ප්‍රධාන වශයෙන් [[තමිල්නාඩු]], [[කේරළය]], [[ශ්‍රී ලංකාව]], මලයාසියාව සහ සිංගප්පූරුව යන රටවල වෙසෙන ද්‍රවිඩ ප්‍රජාව අතර වන්දනාවට පාත්‍ර වේ. දකුණු ඉන්දීය ජන ආගමික සම්ප්‍රදායන් තුළ මෙම දේවතාව ගම්මාන ආරක්ෂා කිරීම, යුක්තිය පසිඳලීම සහ දේශසීමා රැකවලෙහි යෙදීම සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bloomer |first=Kristin C. |url=https://books.google.com/books?id=-qU5DwAAQBAJ&amp;dq=Karuppannaswamysami+god&amp;pg=PA291 |title=Possessed by the Virgin: Hinduism, Roman Catholicism, and Marian Possession in South India |date=2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-061509-3 |pages=291 |language=en}}&lt;/ref&gt;

මලයාලම් සහ දෙමළ ජනතාව අතර, කරුප්පන්නස්වාමි ආරක්ෂක දේවතාවෙකු (කාවල් දෙයිවම්) ලෙස මෙන්ම පවුල් හෝ මුතුන්මිත්තන්ගේ කුල දේවතාවෙකු (කුල දෙයිවම්) ලෙසද වන්දනා කරනු ලබයි. තමිල්නාඩුවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල සහ කේරළ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල පවතින ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාදවලට අනුව, මෙම දේවතාව අතීතයේ ජීවත් වූ, පසුව ජන ආගමික වත්පිළිවෙත් තුළ දේවත්වයට පත් කරන ලද සැබෑ ඓතිහාසික හෝ පුරාවෘත්තීය වීර ආරක්ෂකයෙකු ලෙස හඳුනා ගැනේ.&lt;ref name=&quot;Dumont1986&quot;&gt;{{cite book |last=Dumont |first=Louis |chapter=The Guardian Deities of the Tamil Village |editor-last=Shulman |editor-first=David |title=Orthodoxy and Dissent in South Indian Religions |publisher=State University of New York Press |year=1986 |pages=120–135 |isbn=978-0887061738}}&lt;/ref&gt;

==ඓතිහාසික පසුබිම සහ සම්භවය==
කරුප්පන්නස්වාමි දෙවියන්ගේ ඓතිහාසික නැගී සිටීම දකුණු ඉන්දියාවේ නායක්කාර් පාලන සමයට (16 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට 18 වන සියවසේ මැද භාගය දක්වා) සමීප සබඳතාවක් දක්වයි. ඊ. කෙන්ට් (E. Kent) වැනි ඉතිහාසඥයින් සහ මානව විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ, දකුණු ඉන්දියාවේ  විමධ්‍යගත බලයක් පැවති මෙම යුගයේදී ඉස්මතු වූ පාලයක්කාර , සිංහල ව්‍යවහරින් පලියක්කාර &quot;පොලිගාර්වරුන්&quot;(pāḷaiyakkārar) හෙවත් ප්‍රාදේශීය නායකයන් පාදක කරගනිමින් මෙම දේව ස්වරූපය නිර්මාණය වී ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/82262157/Temple_Guardians_and_Folk_Hinduism_in_Tamil_South_India|title=Temple Guardians and 'Folk Hinduism' in Tamil South India|first=Anna A.|last=Slaczka|date=15 March 2016|journal=Academia|doi=10.52476/TRB.9797|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite journal|url=https://bulletin.rijksmuseum.nl/article/view/9797|title=Temple Guardians and ‘Folk Hinduism’ in Tamil South India: A Bronze Image of the ‘Black God’ Karuppannasamy in the Rijksmuseum|first=Anna|last=Slaczka|date=15 March 2016|journal=The Rijksmuseum Bulletin|volume=64|issue=1|pages=62–83|doi=10.52476/trb.9797|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; බොහෝ විට '''කල්ලර්''' වැනි සටන්කාමී කුලවලින් පැමිණි මොවුන්, ගම්මාන ආරක්ෂා කිරීම, අස්වනු නෙලීම අධීක්ෂණය කිරීම සහ නීතිය හා සාමය පවත්වාගෙන යාම භාරව සිටි ග්‍රාමීය ආරක්ෂකයින් ලෙස කටයුතු කළහ. කරුප්පන්නස්වාමිගේ ප්‍රතිමා කලාව තුළ දැකිය හැකි සටන්කාමී ඉරියව්ව, ඝන උඩු රැවුල සහ පැත්තකට බැඳ ඇති කොණ්ඩය, මධ්‍යම-දකුණු තමිල්නාඩුවේ නායක්කාර් යුගයට අයත් කෝවිල් කුළුණුවල දක්නට ලැබෙන &quot;දායක රූප සහ ප්‍රතිමා&quot; (donor portraits and stone replica) වලට බෙහෙවින් සමාන වේ.

වඩාත් පුළුල් සංස්කෘතික සන්දර්භය තුළ, මෙම ඓතිහාසික වර්ධනය වීරයන් උදෙසා ගල් පුවරු පිහිටුවා වන්දනා කිරීමේ පැරණි දෙමළ සම්ප්‍රදාය වන &quot;නඩුකල් වලිපාඩු&quot; (hero-stone worship) සමඟ දැඩිව බැඳී පවතී. මහා ශිලා යුගය දක්වා දිවයන මෙම පුරාණ චාරිත්‍රය වූයේ සටනේදී මියගිය වීරයන් වෙනුවෙන් ස්මාරක ඉදිකිරීමයි. මෙම සම්ප්‍රදාය පිළිබඳව පැරණි ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථයක් වන &quot;තොල්කාප්පියම්&quot; හි විස්තර කර ඇති අතර, එහි වීර ගල් ස්ථාපනය කිරීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු දැඩි පියවර හයකින් යුත් වත්පිළිවෙතක් දක්වා ඇත.සියවස් ගණනාවක් පුරා මෙම යුධ පිටියේ ස්මාරක ක්‍රමයෙන් ආගමික ජනසම්ප්‍රදායක් (folk shrines) බවට පත් වූ අතර, ප්‍රාදේශීය වීරයන් ප්‍රජා ආරක්ෂක දේවතාවන් බවට පරිවර්තනය විය. අද වන විටත් කල්රායන් කඳුකරයේ වෙසෙන මලයාලි ගෝත්‍රිකයන් වැනි කඳුකර වැසියන් මෙම වීර ගල් වෙඩියප්පන්  සහ කරුප්පන්නස්වාමි වැනි සක්‍රීය දෙවිවරුන් ලෙස වන්දනා කරති. මෙම ස්ථාන දිවුරුම් දීම සහ ප්‍රජා ආරවුල් විසඳීම සඳහා වන ප්‍රාදේශීය සමාජීය කේන්ද්‍රස්ථාන ලෙසද ක්‍රියා කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/74235626/Hero_Stones_of_Krishnagiri_District_in_Tamilnadu_A_Study|title=Hero-Stones of Krishnagiri District in Tamilnadu -A Study|first=P. Basith|last=Assarani|date=1 January 2022|journal=BP Internatonal|via=www.academia.edu|doi=10.9734/BPI/RDASS/V2/15542D}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Tiruchirapalli/hero-stone-found-in-kolli-hills/article29325559.ece|title=Hero stone found in Kolli Hills|first=|last=|date=3 September 2019|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;

==ජනශ්‍රැති සම්ප්‍රදාය සහ දේවාල සම්ප්‍රදාය ==

සංස්කෘත සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බොහෝ ප්‍රධාන හින්දු දෙවිවරුන් මෙන් නොව, කරුප්පන්නස්වාමි වන්දනාව බොහෝ දුරට සංරක්ෂණය වී ඇත්තේ මුඛ පරම්පරාගත සම්ප්‍රදායන්, ජන කවි (folk ballads) සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රසාංගික කලාවන් (performance traditions) මගිනි. දෙමළ ජන ඇදහිලිවලට අනුව කරුප්පන්නස්වාමි සලකනු ලබන්නේ '''කාවල් දෙයිවම්''' (kāval deivam) හෙවත් '''ආරක්ෂක දේවතාවෙකු''' ලෙසයි. එබැවින් ඔහු වෙනුවෙන් කැප වූ දේවාල සාම්ප්‍රදායිකව පිහිටුවා තිබුණේ ගම්මාන සීමා අසල, වනාන්තර ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල හෝ භූමිය ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා වෙන්වූ විවෘත ස්ථානවල. කාලයත් සමඟ මුලින් එළිමහනේ පැවති මෙම සමහර දේවාල, විශාල කෝවිල් සංකීර්ණ සහ ආයතනික කෝවිල් සම්ප්‍රදායන් සමඟ ඒකාබද්ධ වී ඇත.&lt;ref&gt;https://bulletin.rijksmuseum.nl/article/view/9797/10291&lt;/ref&gt;

==ප්‍රතිමා කලාව==
[[File:Karuppannasamy, Tamil Nadu, c. 1750-1800. Copper alloy, h. 14 cm. Amsterdam, Rijksmuseum.jpg|thumb|Copper Idol of Karuppannsamy]][[File:VathiyaarThottathu Karupparayar.png|thumb|Karuppasamy wielding an [[aruval]]]]
[[File:Tirunelveli Govt Museum Exhibit39.jpg|thumb|Tirunelveli Govt Museum Exhibit39]]
ග්‍රාමීය දේවතාවන්ගේ ප්‍රතිමා සාම්ප්‍රදායිකව මැටිවලින් හෝ ගලින් නිමවා නිතර නිතර ප්‍රතිස්ථාපනය කළද, 18 වන සියවසට අයත් දුර්ලභ ලෝකඩ ප්‍රතිමාද පවතී. රෙයික්ස් කෞතුකාගාරයේ (Rijksmuseum) තැන්පත් කර ඇති ප්‍රතිමාව මීට කදිම උදාහරණයකි. සාමාන්‍යයෙන් ග්‍රාමීය දේවාලවලට මෙවැනි වටිනා ලෝහ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරවා ගැනීමට වත්කමක් නොතිබූ බැවින්, මෙවැනි උසස් තත්ත්වයේ ලෝහමය රූප ඉතා සුවිශේෂී වේ. කරුප්පන්නස්වාමි ප්‍රතිමාවල දැකිය හැකි අරිවාල් (දෙමළ කඩුව) වැනි සුවිශේෂී ආංගික ලක්ෂණ මගින්, ඔහුගේ ඓතිහාසික අනන්‍යතාවය විදහා දක්වන කෘෂිකාර්මික මෙවලම් සහ රාජකීය යුධ ආභරණවල අපූරු සම්මිශ්‍රණයක් නිරූපණය වේ.

==වන්දනා සම්ප්‍රදායන්==
[[File:Karuppanna swamy.jpg|thumb|Sangili Karuppanna swamy]]
කරුප්පරායන් (කරුප්පසාමි) සමඟ සම්බන්ධ වූ වන්දනා සම්ප්‍රදායන්හි මූලාරම්භය පැරණි &quot;නඩුකල්&quot; (වීර ගල්) වන්දනාව දක්වා දිවයන බව විශ්වාස කෙරේ. කාලයත් සමඟ මෙම වන්දනා චාරිත්‍ර, අයියප්පන්, අයියනාර්, ග්‍රාමීය දේව මාතා වන්දනාව මෙන්ම වීරන් සහ මුන්නේස්වරන් වැනි ආරක්ෂක සහ වීර දේවතා ඇදහිලි ඇතුළු අනෙකුත් දකුණු ඉන්දීය ජනශ්‍රැති සහ භක්ති සම්ප්‍රදායන් සමඟ අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් සම්බන්ධ වෙමින් වර්ධනය විය. පසුව කරුප්පන්නස්වාමි වන්දනාව දකුණු තමිල්නාඩුවේ ප්‍රාදේශීය වන්දනා සම්ප්‍රදායන් සමඟද බද්ධ විය. ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාද මගින් මෙම දේවතාව ආරක්ෂක වන්දනාව, දිවුරුම් දීම සහ ග්‍රාමීය උත්සව චාරිත්‍ර සමඟ සමීපව සම්බන්ධ කර දක්වයි

=== ප්‍රධාන දේවතාව සහ මාරනාඩු සම්ප්‍රදාය ===

කරුප්පන්නස්වාමිගේ 'මාරනාඩු' (Maranadu) සම්ප්‍රදාය දකුණු තමිල්නාඩුවේ වැදගත් ප්‍රාදේශීය වන්දනා ගමනාන්තයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාදවලට අනුව, මෙම දේවතාව මුලින්ම සම්භවය වී ඇත්තේ දකුණු ඉන්දියාවේ මලයාලම් ප්‍රදේශවල වන අතර, ගංවතුරක් හේතුවෙන් දේවාභරණ පෙට්ටියක් ගඟ දිගේ පහළට ගසාගෙන ආ පසුව ඔහු මාරනාඩු ප්‍රදේශයේ මතු වූ බව විශ්වාස කෙරේ. කාලයත් සමඟ මෙම දේවාලය ප්‍රාදේශීය ආරක්ෂක දේව වන්දනාව සමඟ බද්ධ වූ අතර, පසුව එය ප්‍රධාන වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් බවට පරිවර්තනය විය. විශේෂයෙන්ම වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන &quot;මාසි කලරි&quot; (Masi Kalari) උත්සවය සමයේදී මෙම ස්ථානය කරා අතිවිශාල බැතිමතුන් පිරිසක් ඇදී එති.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://hrce.tn.gov.in/hrcehome/history.php?tid=35706|title=Arulmigu Karuppanasamy Temple, Maranadu - 630610, Sivagangai District [TM035706].,|website=hrce.tn.gov.in}}&lt;/ref&gt;

කුල දෙයිවම් වන්දනාව දකුණු ඉන්දියාවේ, විශේෂයෙන්ම ග්‍රාමීය සහ පවුල් පදනම් කරගත් ප්‍රජාවන් අතර ද්‍රවිඩ ජන ආගමික වත්පිළිවෙත්වල වැදගත් අංගයක් ලෙස '''කුල දෙයිවම්''' (Kula Deivam) වන්දනාව හැඳින්විය හැක. මෙම සම්ප්‍රදාය තුළ, පවුල් සහ ගම්මාන විසින් තම පරම්පරාවේ අනන්‍යතාවය, ආරක්ෂාව සහ චාරිත්‍රානුකූල අඛණ්ඩතාව උදෙසා විශේෂිත වූ මුතුන්මිත්තන් හෝ ආරක්ෂක දේවතාවන් වන්දනා කරනු ලබයි. මෙම වන්දනා ක්‍රමවේදයන් ඇතැම් විට ප්‍රධාන දේවතාවෙකු යටතේ &quot;පන්ති&quot; (Panthi) බෙදීම් ලෙස හඳුන්වන චාරිත්‍රානුකූල කණ්ඩායම් ලෙස සංවිධානය කර ඇත. ඇතැම් ජනප්‍රවාදවල වඩාත් පුළුල් සංස්කෘතික ව්‍යුහයක් ලෙස &quot;පන්ති 21 සහ සේනා 63&quot; (21 Panthi and 63 Senai) යන්නද සඳහන් වන අතර, එමගින් මෙම පුළුල් ජන ඇදහිලි පද්ධතිය තුළ සිටින විවිධ දේවතා වර්ගීකරණයන් සහ ඔවුන්ට අදාළ චාරිත්‍රානුකූල භූමිකාවන් විස්තර කෙරේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.svat21.in/2021/05/21-panthi-61-senai.html|title=21 பந்தி 61 சேனைகள்|date=10 May 2021}}&lt;/ref&gt;


=== ආරක්ෂක දේවතාව (කාවල් දෙයිවම්) ===

අලගර් කෝවිලේ පදිනෙට්ටම්පඩි සම්ප්‍රදාය [[තමිල්නාඩු|තමිල්නාඩුවේ]] පිහිටි අලගර් කෝවිලේ (Alagar Kovil) පවතින &quot;පදිනෙට්ටාම්පඩි&quot; (Pathinettampadi) සම්ප්‍රදාය මගින් ද්‍රවිඩ ජන ආගමික ඇදහිලි තුළ කරුප්පන්නස්වාමි සතු &quot;ක්ෂේත්‍රපාලක&quot; (කෝවිල් ආරක්ෂක) භූමිකාව මනාව පිළිබිඹු කරයි. ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාදවලට අනුව, කරුප්පන්නස්වාමි 'කල්ලළගර්' (Kallazhagar) කෝවිල සහ එහි චාරිත්‍රානුකූල දේපළ ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීමට බැඳී සිටින අතර, විශේෂයෙන්ම එහි රාජගෝපුර ද්වාරය අසල ඇති පූජනීය පියගැට පෙළ දහඅට (පදිනෙට්ටාම්පඩි) ආරක්ෂා කිරීම ඔහු සතු වේ. බැතිමතුන් සාම්ප්‍රදායිකව ප්‍රධාන දේවාලයට ඇතුළු වීමට පෙර මෙම දේවතාව වන්දනා කරන අතර, මෙහිදී කරුප්පන්නස්වාමි දිවුරුම් දීම, චාරිත්‍රානුකූල ආරක්ෂාව සහ කෝවිල් උත්සව අධීක්ෂණය කිරීම යන කාර්යයන් සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vayusutha.in/vs4/temple185.html?utm_source=chatgpt.com|title=Anjaneya,Pathinettampadi Karuppa Swami Temple,Alagar Kovil,Madurai|website=vayusutha.in}}&lt;/ref&gt;

සබරිමලෙයි ශ්‍රී අයියප්පා කෝවිල[[කේරළය|කේරළයේ]] සබරිමලෙයි ශ්‍රී අයියප්පා කෝවිලේදී, කරුප්පන්නස්වාමි සහ 'වලිය කඩුතා' (Valiya Kadutha) යන දෙවිවරුන් අයියප්පන් දේවාලය වෙත දිවෙන පූජනීය පියගැට පෙළ දහඅට සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරක්ෂක දේවතාවන් ලෙස වන්දනාවට පාත්‍ර වේ. මෙම දේවතාවන් දෙදෙනා වෙනුවෙන් කැප වූ කුඩා දේවාල පිහිටා ඇත්තේ මෙම පියගැට පෙළ දෙපස වන අතර, වන්දනාකරුවන් ප්‍රධාන කෝවිලට ඇතුළු වීමට පෙර සම්ප්‍රදායිකව මෙහි යාච්ඤා කරති. මෙම සම්ප්‍රදාය මගින් දකුණු ඉන්දියාවේ ග්‍රාමීය ආරක්ෂක දේව ඇදහිලි ප්‍රධාන වන්දනා පද්ධතීන් සමඟ ඒකාබද්ධ වී ඇති ආකාරය මනාව පැහැදිලි වේ.&lt;ref&gt;https://www.hindu-blog.com/2009/12/temple-of-Karuppannaswamy-swami-and-valiya.html&lt;/ref&gt;

=== ගුරුකුල වන්දනා සම්ප්‍රදාය ===
ඇතැම් කරුප්පන්නස්වාමි වන්දනා සම්ප්‍රදායන්හි, දේවාල කරා යන වන්දනා ගමන් සමඟ ගුරුවරුන් හෝ පාරම්පරික පූජකවරුන් විසින් ලබාදෙන ආගමික සහ ධර්මෝපදේශ ඉගැන්වීම් ඒකාබද්ධ කර සංවිධානය කරනු ලබයි. මෙම වන්දනා චාරිත්‍රවලට භක්ති පූජාවන් පැවැත්වීම, ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාද සහ ඉතිහාසය ඉගෙනීම මෙන්ම ආරක්ෂක දේව වන්දනාවට අදාළ චාරිත්‍රානුකූල වත්පිළිවෙත්වලට සක්‍රීයව දායක වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref&gt;https://karuppar.com/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://srikaruppasamytemple.com/temple/&lt;/ref&gt;

== කෝවිල් සහ වාස්තු විද්‍යාව ==
[[File:Thoppu Karuppasamy.jpg|thumb|36 Feet Majestic Karuppannaswamy Statue]][[File:Muppiliyan-Periya Karuppu Jeyamangalam Theni.png|thumb|Muppiliyan Swami, Periya Karuppu Swami, Muthu Karuppu Swami worshipped by [[Vellalar]]s in Jayamangalam, [[Theni district]], near [[Madurai]], [[Tamil Nadu|Tamilnadu]].|alt=Muppiliyan Karuppannaswamy Svami worshipped by Vellalars in Jayamangalam, Theni, Tamilnadu]]
ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලිවලට අනුව කරුප්පන්නස්වාමි සතු භූමිය ආරක්ෂා කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික භූමිකාව පිළිබිඹු කරමින්, ඔහු වෙනුවෙන් කැප වූ කෝවිල් බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ ගම්මාන සීමා අසල, වනාන්තර ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල සහ කඳුකර ප්‍රදේශවලය. මෙයින් බොහෝමයක් එළිමහන් හෝ ග්‍රාමීය දේවාල වන අතර, ඒවා බොහෝ විට වාස්තු විද්‍යාත්මක ශෛලිය අතින් මහා ආගමික (Agamic) කෝවිල් සංකීර්ණවලට වඩා වෙනස් වේ. බොහෝ කරුප්පන්නස්වාමි කෝවිල්වල කැපී පෙනෙන &quot;ගෝපුරම්&quot; (ප්‍රවේශ කුළුණු) දක්නට නොලැබෙන නමුත්, ඒවායේ සාමාන්‍යයෙන් අරිවාල් (කඩුව), හෙල්ල, ගදාව හෝ දෑකැත්ත වැනි ආයුධ අතැතිව සිටින දේවතාවගේ විශාල ප්‍රතිමා අන්තර්ගත වේ. මෙම ප්‍රතිමා කලාව තුළින් ප්‍රධාන වශයෙන් නිරූපණය කරන්නේ දකුණු ඉන්දීය ජන සම්ප්‍රදායන්හි ආරක්ෂක දේවතාවන් සතු ආරක්ෂක ලක්ෂණයන්ය.

== ගෝලීය භක්ති සම්ප්‍රදායන් ==
දකුණු ඉන්දියාවෙන් බැහැරව පවතින ඩයස්පෝරා (විදෙස්ගත) ප්‍රජාවන් අතර ද, සංක්‍රමණය සහ නව ප්‍රදේශවල පදිංචි වීම මඟින් හැඩගැසුණු ප්‍රාදේශීය වත්පිළිවෙත් ඔස්සේ කරුප්පන්නස්වාමි වන්දනාව අඛණ්ඩව සිදුවේ. මෙම සම්ප්‍රදායන් ග්‍රාමීය ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලිවල මූලිකාංග එලෙසම රඳවා තබා ගන්නා අතරම, විවිධ සංස්කෘතික පරිසරයන්ට අනුකූලව විකාශනය වී ඇත. ප්‍රජා උත්සව, පූජා වත්පිළිවෙත් සහ වරින් වර පැවැත්වෙන රැස්වීම් තවදුරටත් වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන අතර, ඒවා ඇදහිලිවල අඛණ්ඩතාව පවත්වා ගැනීමට සහ මුතුන්මිත්තන්ගේ ආරක්ෂක දේව වන්දනා ක්‍රම සමඟ සබඳතා පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වේ.

=== ඉන්දු-කැරිබියන් ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලි තුළ ===
[[ගයනාව]] තුළ පවතින [[කැරිබියන් ශක්තිවාදය]] (Caribbean Shaktism) තුළ, කරුප්පන්නස්වාමි හඳුන්වනු ලබන්නේ '''සංගනී බාබා''' (Sanganie Baba) යන නමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kali/Mariamma Worship in Guyana: A Brief Overview |url=http://colour.ics.ulisboa.pt/wp-content/uploads/2021/01/Mello-2020-AGTF-Magazine_compressed.pdf |publisher=Dr. Marcelo Moura Mello}}&lt;/ref&gt; [[ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ]], [[ගයනාව]], [[සුරිනාමය]], [[ගුවඩලූප්]] (Guadeloupe) සහ [[මාර්ටිනික්]] (Martinique) යන රටවල වෙසෙන [[ඉන්දු-කැරිබියන් ජනතාව]] අතර, දේශීය ශක්තිවාදී සම්ප්‍රදායන් තුළ ඔහුව ආරක්ෂක දේවතාවෙකු ලෙස වන්දනා කරනු ලබයි.

== විවිධ ස්වරූප ==
'''කරුප්පන්නස්වාමි දෙවිඳාගේ ස්වරූප 21 මඟින් ද්‍රවිඩ ජන ආගමික සම්ප්‍රදායන් තුළ මෙම දේවතාවට අදාළ විවිධ පැතිකඩයන් සහ භූමිකාවන් නිරූපණය වේ.''' මෙම ස්වරූප වෙන වෙනම පවතින ස්වාධීන දෙවිවරුන් ලෙස නොව, එකම ආරක්ෂක දේවතාවගේ ප්‍රාදේශීය හෝ චාරිත්‍රානුකූල විදහා දැක්වීම් (manifestations) ලෙස වටහා ගනු ලැබේ. ආරක්ෂාව, යුක්තිය පසිඳලීම, රෝග සුව කිරීම සහ චාරිත්‍රානුකූල රැකවරණය වැනි විවිධ කාර්යයන් මෙම විවිධ ස්වරූප සමඟ බැඳී පවතී.

මෙම ස්වරූප සමඟ සම්බන්ධ වූ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර වෛදික හෝ ආගමික (Agamic) ග්‍රන්ථමය සම්ප්‍රදායන්ගෙන් නොව, ප්‍රධාන වශයෙන් මුඛ පරම්පරාගත ජනප්‍රවාද, ග්‍රාමීය වන්දනා ක්‍රම, 'සාමි ආඩම්' (sami adudhal) වැනි දේව ආවේශ චාරිත්‍ර සහ කුලදේව (kuladevata) සිරිත් විරිත් ඇසුරින් පැවත එන්නකි. '''එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මෙම ස්වරූපයන්ට අදාළ නම්, කාර්යභාරයන් සහ චාරිත්‍රානුකූල වත්පිළිවෙත් විවිධ ප්‍රදේශ සහ ප්‍රජාවන් අනුව වෙනස් විය හැක.'''

{{div col}}
* සප්පානි කරුප්පන්නස්වාමි (Sappani Karuppannaswamy)
* මුත්තු කරුප්පන්නස්වාමි (Muthu Karuppannaswamy)
* මදයානෛ කරුප්පන්නස්වාමි (Madhayanai Karuppasamy)
* සංගිලි කරුප්පන්නස්වාමි (Sangili Karuppannaswamy)
* සෝනෛ කරුප්පන්නස්වාමි (Sonei Karuppannaswamy)
* වේට්ටෛ කරුප්පන්නස්වාමි (Vettai Karuppannaswamy)
* පුනුගු කරුප්පන්නස්වාමි (Punugu Karuppannaswamy)
* මාඩ කරුප්පන්නස්වාමි (Maada Karuppannaswamy)
* ආන්ඩි කරුප්පන්නස්වාමි (Aandi Karuppannaswamy)
* වීර කරුප්පන්නස්වාමි (Veera Karuppannaswamy)
* පෙරිය කරුප්පන්නස්වාමි (Periya Karuppannaswamy)
* සමෛය කරුප්පන්නස්වාමි (Sameiya Karuppannaswamy)
* චින්න කරුප්පන්නස්වාමි (Chinna Karuppannaswamy)
* කෝට්ටේ කරුප්පන්නස්වාමි (Khottai Karuppannaswamy)
* මාරඩි කරුප්පන්නස්වාමි (Maaradi Karuppannaswamy)
* මලයාල කරුප්පන්නස්වාමි (Malaiyala Karuppannaswamy)
* ආගාය කරුප්පන්නස්වාමි (Aagaya Karuppannaswamy)
* මාය කරුප්පන්නස්වාමි (Maaya Karuppannaswamy)
* මන්ඩු කරුප්පන්නස්වාමි (Mandu Karuppannaswamy)
* මාසාන කරුප්පන්නස්වාමි (Maasaana Karuppannaswamy)
* සන්තන කරුප්පන්නස්වාමි (Santhana Karuppannaswamy)
{{div col end}}

== ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ ==
* [[මර්මදේශම්|''මර්මදේශම්: විඩාදු කරුප්පු'']] (Marmadesam: Vidathu Karuppu - 1997) යනු කරුප්පසාමි නම් ග්‍රාමීය දේවතාවගේ පුරාවෘත්තය සම්පූර්ණයෙන්ම පාදක කරගනිමින් නිර්මාණය වූ අතිශය ජනප්‍රිය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි.

* [[කරුප්පු (චිත්‍රපටය)|''කරුප්පු'']] (Karuppu - 2026). මෙම චිත්‍රපටයේ කථා පුවත ගෙතී ඇත්තේ දූෂණයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා නීතිඥයෙකුගේ ස්වරූපයෙන් පෙනී සිටින '''වේට්ටෛ කරුප්පසාමි''' (Vettai Karuppasamy) නම් ආරක්ෂක දේවතාව වටා ය.&lt;ref name=&quot;KaruppuFilm&quot;&gt;{{cite web |title=Karuppu (film) |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Karuppu_(film) |website=Wikipedia}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය ගෝලීය වශයෙන් ඉහළ බොක්ස් ඔෆිස් (Box office) වාර්තා තබමින් දැවැන්ත සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගෙන ඇත.


==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>aqnizstr10mjre9na40m6h5152fcabh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දෙමළ කඩුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195562</id>
    <revision>
      <id>793843</id>
      <timestamp>2026-06-14T13:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GShas</username>
        <id>67038</id>
      </contributor>
      <comment>page created and intro added</comment>
      <origin>793843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3696" sha1="hhlbpnj6whw7ubnq5kadkl91lek3snm" xml:space="preserve">{{Infobox weapon
| name               = අරුවල් (Aruval) දෙමළ කඩුව 
| image              = Aruval Tamil Nadu.jpg
| caption            = තමිල්නාඩුවේ බහුලව භාවිත වන සාමාන්‍ය අරුවල් පිහියක්.
| origin             = [[දකුණු ඉන්දියාව ]], [[ඉන්දියාව]]
| type               = මන්නා පිහි වර්ගයකි (Billhook machete)
&lt;!-- වර්ගය තේරීම --&gt;
| is_ranged          = no
| is_bladed          = yes
| is_explosive       = no
| is_artillery       = no
| is_vehicle         = no
| is_missile         = no
| is_UK              = 
&lt;!-- සේවා ඉතිහාසය --&gt;
| service            = 
| used_by            = දකුණු ඉන්දීය  සටන් කුල 
| wars               = 
&lt;!-- නිෂ්පාදන ඉතිහාසය --&gt;
| designer           = 
| design_date        = 
| manufacturer       = 
| unit_cost          = 
| production_date    = 
| number             = 
| variants           = 
&lt;!-- සාමාන්‍ය පිරිවිතර --&gt;
| spec_label         = 
| weight             = 
| length             = අඩි 3 සිට 6 දක්වා (මීටර් 0.9 සිට 1.8 දක්වා)
| part_length        = 
| width              = 
| height             = 
| diameter           = 
| crew               = 
&lt;!-- තල සහිත ආයුධ පිරිවිතර --&gt;
| blade_type         = වක්‍ර තලය (Curved blade)
| hilt_type          = 
| sheath_type        = 
| head_type          = 
| haft_type          = 
}}


අරුවල් (ISO: arivāḷ) යනු දකුණු ඉන්දියාවේ, විශේෂයෙන්ම තමිල්නාඩු සහ කේරළ ප්‍රාන්තවල බහුලව දක්නට ලැබෙන දෑකැති හැඩැති මන්නා පිහි (billhook machete) වර්ගයකි. මෙය කොඩුවල් (koḍuvāḷ), කොඩාවලි (kodavali), මච්චු ලොංගු (machchu longu) හෝ කොයිතා (koita) යන නම්වලින් ද හැඳින්වේ. දිගු දෑකැත්තක හැඩය සහ පිහියක වැනි මිටක් සහිත මෙම මෙවලම, එකසේම ආයුධයක් ලෙස ද භාවිත කරනු ලබයි.සංස්කෘතික වැදගත්කමදෙමළ ජනතාව මෙම ආයුධය ‘[[කරුප්පන්නස්වාමි|කරුප්පරායන්]]’ දෙවියන්ගේ සංකේතයක් ලෙස සලකා පූජනීයත්වයෙන් සලකති. ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ, විශේෂයෙන්ම ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්හි රායලසීමා (Rayalaseema) කලාපය ආශ්‍රිත මැර කල්ලි සහ පාතාල කණ්ඩායම් සමඟ මෙම ආයුධය නිතර සම්බන්ධ කර දැක්වේ.කේරළ ප්‍රාන්තය තුළ මෙහි මූලික භාවිතය කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා වේ. විශේෂයෙන්ම:පොල් කැපීමකැලෑ සහ මාර්ග ශුද්ධ කිරීමදර කැපීම සහ වෙනත් එදිනෙදා අවශ්‍යතා සඳහා මෙය බහුලව යොදා ගැනේ</text>
      <sha1>hhlbpnj6whw7ubnq5kadkl91lek3snm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>793844</id>
      <parentid>793843</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GShas</username>
        <id>67038</id>
      </contributor>
      <comment>fixed typo</comment>
      <origin>793844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3831" sha1="lf13na8znmzsfhvi35mlv7y9uz3o500" xml:space="preserve">{{Infobox weapon
| name               = දෙමළ කඩුව හෙවත් අරුවාල් (Aruval) දෙමළ කඩුව 
| image              = Aruval Tamil Nadu.jpg
| caption            = තමිල්නාඩුවේ බහුලව භාවිත වන සාමාන්‍ය දෙමළ කඩුව හෙවත් අරුවාල් පිහියක්.
| origin             = [[දකුණු ඉන්දියාව ]], [[ඉන්දියාව]]
| type               = මන්නා පිහි වර්ගයකි (Billhook machete)
&lt;!-- වර්ගය තේරීම --&gt;
| is_ranged          = no
| is_bladed          = yes
| is_explosive       = no
| is_artillery       = no
| is_vehicle         = no
| is_missile         = no
| is_UK              = 
&lt;!-- සේවා ඉතිහාසය --&gt;
| service            = 
| used_by            = දකුණු ඉන්දීය  සටන් කුල 
| wars               = 
&lt;!-- නිෂ්පාදන ඉතිහාසය --&gt;
| designer           = 
| design_date        = 
| manufacturer       = 
| unit_cost          = 
| production_date    = 
| number             = 
| variants           = 
&lt;!-- සාමාන්‍ය පිරිවිතර --&gt;
| spec_label         = 
| weight             = 
| length             = අඩි 3 සිට 6 දක්වා (මීටර් 0.9 සිට 1.8 දක්වා)
| part_length        = 
| width              = 
| height             = 
| diameter           = 
| crew               = 
&lt;!-- තල සහිත ආයුධ පිරිවිතර --&gt;
| blade_type         = වක්‍ර තලය (Curved blade)
| hilt_type          = 
| sheath_type        = 
| head_type          = 
| haft_type          = 
}}


දෙමළ කඩුව හෙවත් අරුවාල් (ISO: arivāḷ) යනු දකුණු ඉන්දියාවේ, විශේෂයෙන්ම තමිල්නාඩු සහ කේරළ ප්‍රාන්තවල බහුලව දක්නට ලැබෙන දෑකැති හැඩැති මන්නා පිහි (billhook machete) වර්ගයකි. මෙය කොඩුවල් (koḍuvāḷ), කොඩාවලි (kodavali), මච්චු ලොංගු (machchu longu) හෝ කොයිතා (koita) යන නම්වලින් ද හැඳින්වේ. දිගු දෑකැත්තක හැඩය සහ පිහියක වැනි මිටක් සහිත මෙම මෙවලම, එකසේම ආයුධයක් ලෙස ද භාවිත කරනු ලබයි.සංස්කෘතික වැදගත්කමදෙමළ ජනතාව මෙම ආයුධය ‘[[කරුප්පන්නස්වාමි|කරුප්පරායන්]]’ දෙවියන්ගේ සංකේතයක් ලෙස සලකා පූජනීයත්වයෙන් සලකති. ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ, විශේෂයෙන්ම ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්හි රායලසීමා (Rayalaseema) කලාපය ආශ්‍රිත මැර කල්ලි සහ පාතාල කණ්ඩායම් සමඟ මෙම ආයුධය නිතර සම්බන්ධ කර දැක්වේ.කේරළ ප්‍රාන්තය තුළ මෙහි මූලික භාවිතය කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා වේ. විශේෂයෙන්ම:පොල් කැපීමකැලෑ සහ මාර්ග ශුද්ධ කිරීමදර කැපීම සහ වෙනත් එදිනෙදා අවශ්‍යතා සඳහා මෙය බහුලව යොදා ගැනේ</text>
      <sha1>lf13na8znmzsfhvi35mlv7y9uz3o500</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මෝහ්රා මුරාදු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195563</id>
    <revision>
      <id>793847</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:23:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1358920055|Mohra Muradu]]&quot;</comment>
      <origin>793847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9273" sha1="s4c916zuhxq3kvb3lmmvq0b0ke5jd8b" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Message box/ambox.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{අමතර මූලාශ්‍ර අවශ්‍යයි|date=January 2009}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox historic site|name=මෝහ්රා මුරාදු &lt;br&gt;{{nq|موہرا مرادو}}|native_name=|image=MohraMuraduMainStupa.JPG|alt=|caption=[[පාකිස්තානය|පාකිස්තානයේ]] [[තක්ෂිලා (නූතන)|තක්ෂිලාවේ]] මෝහ්රා මුරාදු විහාරයේ ප්‍රධාන ස්තූපය|map_relief=yes|coordinates={{coord|33.760821|72.860635|display=inline,title}}|location=[[තක්ෂිලා (නූතන)|තක්ෂිලා]], [[පාකිස්තානය]]|area=|height=|built=|designation1=WHS|designation1_offname='''තක්ෂිලා'''|designation1_type=|designation1_criteria=iii, iv|designation1_date=1980|delisted1_date=|designation1_number=139|designation1_free1name=|designation1_free1value=}}

'''මෝහ්රා මුරාදු''' ( {{Langx|ur|{{nq|موہرا مرادو}}}}   ) යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පන්ජාබ් පළාතේ [[තක්ෂිලා]] [[තක්ෂිලා|නටබුන්]] අතර පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ [[දාගැබ්|ස්තූපයක්]] සහ ආරාමයක් පිහිටි ස්ථානයකි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gohar|first=S|last2=Garttan|first2=T|date=2019|title=State of conservation and scope of archaeotourism and development of ancient Buddhist sites of Punjab|url=https://www.academia.edu/download/91983270/SP_JOURNAL.pdf#page=46|journal=Speaking Archaeologically|volume=2|issue=1}}&lt;/ref&gt; පුරාණ ආරාමය නිම්නයක පිහිටා ඇති අතර අවට කඳුකරයේ දර්ශන‍යක් ලබා දෙයි. භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙම ස්ථානයේ සියලු නිශ්චලතාවයෙන් භාවනා කළ හැකි නමුත් සිර්සුඛ් නගරයට පිණ්ඩපාත කටයුතු සඳහා යාමට තරම් ආසන්නව සිටි බැවින් එය කිලෝමීටර 1.5 ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. මෙම නගරය ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද බවත් 5 වන සියවසේදී ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද බවත් කියනු ලැබේ.

මෙම නටබුන් ප්‍රධාන ස්තූපය, වන්දනීය ස්තූපයක් සහ ආරාමය ඇතුළු සුවිශේෂී කොටස් තුනකින් සමන්විත වන අතර 1980 සිට තක්ෂිලා යටතේ [[යුනෙස්කෝ|යුනෙස්කෝවේ]] ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කර ඇත.

== කැණීම් ==
මෝහ්රා මුරාදු හි නටබුන් 1914-1915 දී අබ්දුල් කදීර් විසින් සර් ජෝන් මාෂල්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ කැණීම් කරන ලදී. ඒවාට බෞද්ධ ආරාමයක් සහ ස්තූප දෙකක් ඇතුළත් වේ. ප්‍රධාන ස්තූපය මීටර් 4.75 කට වඩා උස අත්තිවාරමක් මත ඉදිකර ඇත. කුඩා, කැපවූ ස්තූපය විශාල එක පිටුපස පිහිටා ඇත.

== ආරාමය ==
[[ගොනුව:Mohra_Moradu_Monastery.jpg|වම|thumb|ආරාමය.]]
මෙම ආරාමය සිසුන් සහ ගුරුවරුන් සඳහා කාමර 27 කින් සමන්විත වන අතර එය තටාකයක් සහිත මළුවක් වටා ඉදිකර ඇත. විශාල, හතරැස් හැඩැති තටාකයේ චාරිත්‍රානුකූල ධෝවන කටයුතු සඳහා ජලය අඩංගු වූ අතර එය මීටර් භාගයක් පමණ ගැඹුරු විය. තටාකයට යාමට සෑම පැත්තකින්ම පඩිපෙළක් තිබුණි. ආරාමයේ මුළුතැන්ගෙයක් සහ ජලය සඳහා ළිඳක් ද අඩංගු වූ අතර එය අදටත් ක්‍රියාත්මක වේ. වැසි ජලය ආරාමයේ වහලයේ සිට ලී දිගු හරහා තටාකයට එකතු කරන ලදී. [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|බුදු]] පිළිම, මළුවෙහි සහ සිසුන් සඳහා වූ කාමරවල බහුලව දක්නට ලැබේ. ආරාමයේ එක් කොනක රැස්වීම් ශාලාවක් ද ඇත.

ආරාමය දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් විය. ඉහළ මහලට පඩිපෙළ එක් කාමරයක් හරහා ගියේය. මිදුලේ සිට ලී ඉදිකිරීම් හරහා අමතර සම්බන්ධතාවයක් තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, බිත්තිවල ශක්තිය තුන්වන මහලක් පවා පැවතිය හැකි බවට අදහසක් ඇති කර තිබේ.

== ස්මාරක පූජා ස්තූපය ==
[[ගොනුව:Dharmarajika_stupa_taxila.jpg|thumb|ආරාමයේ ඇති ස්මාරක පූජා ස්තූපය.]]
මෙම ස්මාරකය ආරාමයේ එක් කාමරයක දක්නට ලැබේ. එය පිහිටා ඇති කාමරයේ ජීවත් වූ ගුරුවරයෙකුගේ මතකයට කැප කර ඇති බව පෙනේ. මෙහි වූ ඡත්‍රාවලිය වරෙක වර්ණ ගන්වා තිබූ අතර ස්මාරකය මීටර් 4 ක් පමණ උස වේ.

== ගැලරිය ==
&lt;gallery&gt;
ගොනුව:MohraMuraduPlan.JPG|alt=Plan of the ruins of Mohra Muradu at Taxila, Pakistan.| [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] [[තක්ෂිලා|තක්ෂිලාවේ]] මෝහ්රා මුරාදු නටබුන් සැලැස්ම.
ගොනුව:MohraMuraduWell.JPG|alt=The well of Mohra Muradu, which is still in use.| තවමත් භාවිතයේ පවතින මොහ්රා මුරාදු ළිඳ.
ගොනුව:MohraMuraduStairs.JPG|alt=Stairs to the second floor.| දෙවන මහලට පඩිපෙළ.
ගොනුව:MohraMuraduAssemblyHall.JPG|alt=The assembly hall of the monastery. The bases of the supporting columns are visible.| ආරාමයේ රැස්වීම් ශාලාව. ආධාරක කුළුණු වල පාදම දෘශ්‍යමාන වේ.
ගොනුව:MohraMuraduPool.JPG|alt=The pool at Mohra Muradu.| මොහ්රා මුරාදු හි තටාකය.
ගොනුව:MohraMuraduOldNew.JPG|alt=Wall of the monastery. The part to the right is original, whereas to the left is the restored part. The division between the two is clearly marked.| ආරාමයේ බිත්තිය. දකුණු පසින් ඇති කොටස මුල් කොටස වන අතර, වම් පසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද කොටස ඇත. දෙක අතර බෙදීම පැහැදිලිව සලකුණු කර ඇත.
ගොනුව:Mohra_Moradu_reliefs.jpg|alt=Reliefs.| කැටයම්.
ගොනුව:Mohra_Moradu_sculpture.jpg|alt=Bodhisattva.| බෝධිසත්ත්ව රුවක්.
ගොනුව:Mohra_Muradu_stupa_in_monastery_cell.jpg|alt=1918 photograph of the votive stupa.| 1918 දී ගන්නා ලද වන්දනීය ස්තූපයේ ඡායාරූපයක්.
ගොනුව:Taxila_map.jpg|alt=Mohra Muradu is located to the northeast of Sirkap.| මොහ්රා පුරාදු [[සිර්කප්|සිර්කාප්]] හි ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත.
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Mohra Muradu, Taxila}}{{Gandhara}}{{Archaeological sites in Taxila|state=expanded}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</text>
      <sha1>s4c916zuhxq3kvb3lmmvq0b0ke5jd8b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mohra Muradu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195564</id>
    <redirect title="මෝහ්රා මුරාදු" />
    <revision>
      <id>793848</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[මෝහ්රා මුරාදු]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="qxu3a1hmyyliezhi3eg15mloo6bkycc" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[මෝහ්රා මුරාදු]]</text>
      <sha1>qxu3a1hmyyliezhi3eg15mloo6bkycc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගදාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195565</id>
    <revision>
      <id>793849</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:24:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GShas</username>
        <id>67038</id>
      </contributor>
      <comment>page created and intro added infobox added</comment>
      <origin>793849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4722" sha1="0o4prwq9wbojhycilu7zshfuhrbtl7c" xml:space="preserve">{{infobox weapon
| name = ගදාව
| image = File:Mace MET sfsb36.149.3 002.jpg

| caption = 17 වන සියවසට අයත් [[ඉන්දු-පර්සියානු සංස්කෘතිය|ඉන්දු-පර්සියානු]] ගදාවක නිදසුනක්, වානේ සහ රන් මිශ්‍රණයෙන් නිමවා ඇත, '''මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරය'''
| origin = [[ඉන්දියානු උපමහද්වීපය]]

| type = 
| is_ranged = 
| is_bladed = 
| is_explosive = 
| is_artillery = 
| is_vehicle = 
| is_missile = 
| is_UK = 
| service = 
| used_by = 
| wars = 
| designer = 
| design_date = 
| manufacturer = 
| unit_cost = 
| production_date = 
| number = 
| variants = 
| spec_label = 
| weight = 
| length = 
| part_length = 
| width = 
| height = 
| diameter = 
| crew = 
| cartridge = 
| cartridge_weight = 
| caliber = 
| barrels = 
| action = 
| rate = 
| velocity = 
| range = 
| max_range = 
| feed = 
| sights = 
| breech = 
| recoil = 
| carriage = 
| elevation = 
| traverse = 
| blade_type = 
| hilt_type = 
| sheath_type = 
| head_type = 
| haft_type = 
| filling = 
| filling_weight = 
| detonation = 
| yield = 
| armour = 
| primary_armament = 
| secondary_armament = 
| engine = 
| engine_power = 
| pw_ratio = 
| transmission = 
| payload_capacity = 
| suspension = 
| clearance = 
| fuel_capacity = 
| vehicle_range = 
| speed = 
| guidance = 
| steering = 
| wingspan = 
| propellant = 
| ceiling = 
| altitude = 
| depth = 
| boost = 
| accuracy = 
| launch_platform = 
| transport = 
}}

'''ගදාව''' ([[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]]: गदा ''gadā'', [[කන්නඩ භාෂාව|කන්නඩ]]: ''ಗದೆ'', [[තෙළිඟු භාෂාව|තෙළිඟු]]: ''గద'', [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]]: ''කතෛ'', [[මැලේ භාෂාව|මැලේ]]: ''gedak'', [[පැරණි ටගාලොග් භාෂාව|පැරණි ටගාලොග්]]: ''batuta'') යනු [[ඉන්දියානු උපමහද්වීපය]]ෙන් බිහිවූ මුගුරක් හෝ මොට මුදුනක් සහිත ආයුධයකි. ලීයෙන් හෝ ලෝහයෙන් සාදා ඇති මෙහි ප්‍රධාන වශයෙන්ම දණ්ඩක් මත සවිකරන ලද ගෝලාකාර හිසක් සහ එහි මුදුනේ උල් වූ කොටසක් අඩංගු වේ. ඉන්දියාවෙන් බැහැරව, ගදාව [[ගිනිකොනදිග ආසියාව]]ේද භාවිතයට ගෙන ඇති අතර, එහි [[සිලට්]] (silat) සටන් කලාවන් සඳහා එය තවමත් භාවිතා වේ.

ගදාව යනු [[හනුමාන්]] හින්දු දෙවියන්ගේ ප්‍රධාන ආයුධයයි. සිය ශක්තිය වෙනුවෙන් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන හනුමාන් දෙවියන්ව, ඉන්දියානු උපමහද්වීපයේ සහ ගිනිකොනදිග ආසියාවේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයින් විසින් සම්ප්‍රදායිකව වන්දනාමාන කරනු ලබයි. [[විෂ්ණු]] දෙවියන් ද ඔහුගේ අත් හතරෙන් එකක [[කෞමෝදකී]] නම් ගදාවක් දරා සිටියි.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gada, The Mace of Vishnu. Some refer to me by the name &quot;Kaumodaki&quot;|url=https://sites.google.com/site/weaponsofindiangods/gada-the-mace-of-vishnu|access-date=2021-05-17|archive-date=2022-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027040620/https://sites.google.com/site/weaponsofindiangods/gada-the-mace-of-vishnu|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[මහාභාරතය|මහාභාරත]] මහා කාව්‍යයේ සඳහන් වන පරිදි, [[බලරාම]], [[දුර්යෝධන]], [[භීම]], [[කර්ණ]], [[ශල්‍ය]], [[ජරාසන්ධ]] සහ තවත් සටන්කරුවන් ගදා සටන් කලාවේ ප්‍රවීණයන් ලෙස සැලකේ.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lochtefeld |first=James G. |url=https://google.com |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M |date=2002 |publisher=Rosen |isbn=978-0-8239-3179-8 |pages=231 |language=en}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>0o4prwq9wbojhycilu7zshfuhrbtl7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජන්ඩියාල්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195566</id>
    <revision>
      <id>793852</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1358114883|Jandial]]&quot;</comment>
      <origin>793852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7279" sha1="og22pa7ugrw6o06nnpqtrgjpmhpoi0c" xml:space="preserve">{{Infobox historic site|name=ජන්ඩියාල්|native_name=|image=[[File:Jandial Temple reconstitution.jpg|300px]]&lt;br&gt;Reconstitution&lt;br&gt;[[File:A picture Texila by Usman Ghani.jpg|300px]]|alt=|caption=[[තක්ෂිලා]]වේ ජන්ඩියාල් හි ඇති [[අයොනික ශෛලිය|අයොනික]] කුළුණු සහිත හෙලනිස්තික දේවස්ථානය.|map_relief=yes|coordinates={{coord|33|45|52.1|N|72|49|43.7|E|display=inline,title}}|location=|area=|height=|built=ක්‍රි.පූ. 2වන-1වන සියවස|designation1=WHS|designation1_offname='''තක්ෂිලා'''|designation1_type=|designation1_criteria=iii, iv|designation1_date=1980|delisted1_date=|designation1_number=139|designation1_free1name=|designation1_free1value=}}[[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] [[තක්ෂිලා]] නගරය අසල පිහිටි '''ජන්ඩියාල්''' යනු අයනික කුළුණු සඳහා ප්‍රසිද්ධ පුරාණ දේවස්ථානයක් පිහිටි ස්ථානයකි. මෙම දේවස්ථානය [[සිර්කප්]] හි උතුරු දොරටුවට මීටර් 630 ක් උතුරින් පිහිටා ඇත.  ජෝන් මාෂල් යටතේ [[භාරතීය පුරාතත්ත්ව සර්වේක්ෂණය|ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ ආයතනය]] විසින් 1912-1913 දී මෙම දෙවොලෙහි කැණීම් කරන ලදී. එය පාකිස්තාන භූමියේ මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති වඩාත්ම [[පුරාතන ග්‍රීසිය|හෙලනික]] ව්‍යුහය ලෙස හැඳින්වේ. 

== දේවස්ථාන ව්‍යුහය ==
මෙම දේවස්ථානය අර්ධ සම්භාව්‍ය දේවස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. එහි සැලසුම මූලික වශයෙන් ග්‍රීක දේවස්ථානයකට සමාන වන අතර, එහි පිටුපස නාඕස්, ප්‍රෝනාඕස් සහ ඔපිස්තොඩෝමෝස් ඇත.  ඉදිරිපස අයනික කුළුණු දෙකක් ඇන්ටා බිත්ති දෙකකින් රාමු කර ඇත්තේ , ඇන්ටිස් පිරිසැලසුමේ ග්‍රීක ඩිස්ටයිලයක මෙනි. දේවස්ථානයට ජනේල හෝ දොරටු සහිත පිටත බිත්තියක් තිබූ බව පෙනේ, එය වෘත්තාකාර ග්‍රීක කුළුණු පේළියකට ( පර්යන්ත සැලසුම) සමාන පිරිසැලසුමකි.  දෙවොලෙහි මානයන් මීටර් 45 x 30 ක් පමණ විය.
[[ගොනුව:Jandial_Temple_Plan.jpg|වම|thumb|ජන්ඩියාල් හි පිහිටි දෙවොලෙහි සාමාන්‍ය පිරිසැලසුම ග්‍රීක දෙවොලක හැඩය ගනී.]]
කෙසේ වෙතත්, දේවමාළිගාව ඇතුළත, නාඕස් සහ ඔපිස්තොඩෝමෝස් අතර, පඩිපෙළ සහිත බර පවුරක් ඇති අතර, එය ශරතුස්ත්‍ර හෝ මැජියන් දේවාලයක මෙන් සිගුරට් එකකට ආධාර කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති බව සමහර කතුවරුන් සලකා බැලීමට හේතු වී තිබේ.  

[[පාටලීපුත්‍ර ස්තම්භ ශීර්ෂය|පාටලීපුත්‍ර ස්තම්භ ශීර්ෂයට]] (ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස) අමතරව, අයනික ශෛලිය සහිත කුළුණු [[ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය|ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ]] දුර්ලභ වන අතර, එය පසුව පාහේ අතුරුදහන් විය, [[අහින් පොෂ්|අහින් පෝෂ්]] හි කුළුණක් හැර, එය සැබවින්ම හෙලනිස්තික ශෛලියට වලට වඩා [[ඉන්දු-පාර්තියානු රාජධානිය|පාර්තියන්]] බව පෙනේ.   ඉන්දියාවේ සෘජු ග්‍රීක පැවැත්ම දුර්වල වීමත් සමඟ එය අතුරුදහන් වී, [[ගාන්ධාර|ගන්ධාරයේ]] ඉන්දු-කොරින්තියානු ස්තම්භ ශීර්ෂ වලින් ප්‍රතිස්ථාපනය වූ බව  කොරින්තියානු කලා ආභාසය සහිත පසුකාලීන නිදර්ශනවලින් පෙනේ. 

== ඉදිකිරීම් ==
[[ගොනුව:Ionic_column_and_Ionic_molded_base_of_anta_at_Jandial.jpg|thumb|ජන්ඩියාල් හි අයනික කුළුණ සහ ස්තම්භ ශීර්ෂය සහ ඇන්ටා හි අයනික අච්චු කරන ලද පාදය.]]
[[ගොනුව:Conjectural_restoration_of_the_Jandial_Temple_2nd_century_BCE.jpg|thumb|ජන්ඩියාල් දේවාලයේ අනුමාන ප්‍රතිසංස්කරණය.]]
ජන්ඩියාල් දේවාලයේ අයනික කුළුණි, එෆීසස් හි [[ආටිමිස් දේවස්ථානය|ආටිමිස් දෙවොලේ]] තරමක් ප්‍රාදේශීය සහ රළු අනුවාදයක් ලෙස පෙනේ.  කෙසේ වෙතත්, පාදවල සැලසුම බිත්ති අච්චු මෙන්ම තරමක් පිරිසිදු ය. එසේම බෙර ද ඩෝවෙල් සමඟ සියුම් ලෙස සම්බන්ධ කර ඇත. මේ සියල්ලෙන් ඇඟවෙන්නේ ග්‍රීක අධීක්ෂණය යටතේ හෝ සමහර විට ග්‍රීකයන් විසින් සෘජුවම සිදු කරන ලද කාර්යයකි. 

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara|state=expanded}}{{Archaeological sites in Taxila|state=expanded}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:Short description is different from Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]</text>
      <sha1>og22pa7ugrw6o06nnpqtrgjpmhpoi0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jandial</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195567</id>
    <redirect title="ජන්ඩියාල්" />
    <revision>
      <id>793853</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ජන්ඩියාල්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="jt9c6cd031t90nqlx2ku8r30t0r51l5" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ජන්ඩියාල්]]</text>
      <sha1>jt9c6cd031t90nqlx2ku8r30t0r51l5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මාණික්‍යාලා ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195568</id>
    <revision>
      <id>793856</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:49:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357185618|Manikyala Stupa]]&quot;</comment>
      <origin>793856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4630" sha1="j7p0m1emzc5ov8xk4all4hsd66dr17g" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name         = මාණික්‍යාලා ස්තූපය
| religious_affiliation = [[බුද්ධාගම]]
| image                 = Mankiala Stupa.JPG
| image_upright         = 1.2
| alt                   = 
| caption               = මාණික්‍යාලා ස්තූපය 2007 දී
| map_type              = Pakistan
| coordinates           = {{Coord|33|26|53|N|73|14|36|E|type:city_region:PK|display=inline,title}}
| map_size              = 250
| relief                = yes
| location              = [[තෝපේ මාන්කියාලා]]&lt;br /&gt;[[පන්ජාබ්, පාකිස්තානය|පන්ජාබ්]]&lt;br /&gt;[[පාකිස්තානය]]
| rite                  = 
| sector                = 
| municipality          = 
| district              = 
| territory             = 
| prefecture            = 
| state                 = [[පන්ජාබ්, පාකිස්තානය|පන්ජාබ්]]
| province              = 
| region                = 
| consecration_year     = 
| status                = 
| functional_status     = 
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| website               = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| general_contractor    = 
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| construction_cost     = 
| facade_direction      = 
| capacity              = 
| length                = 
| width                 = 
| width_nave            = 
| height_max            = 
| dome_quantity         = 
| dome_height_outer     = 
| dome_height_inner     = 
| dome_dia_outer        = 
| dome_dia_inner        = 
| minaret_quantity      = 
| minaret_height        = 
| spire_quantity        = 
| spire_height          = 
| materials             = 
| nrhp                  = 
| designated            = 
| added                 = 
| refnum                = 
}}

'''මාණික්‍යාලා ස්තූපය''' ( {{Langx|ur|{{nq|مانكياله اسٹوپ}}}}   ) හෙවත් '''මාන්කියාලා ස්තූපය''' යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පන්ජාබ් පළාතේ පොතෝහාර් ප්‍රදේශයේ ටෝපේ මාන්කියාලා ගම්මානය අසල පිහිටි බෞද්ධ [[දාගැබ්|ස්තූපයකි]] . [[ජාතක කතා|ජාතක කතාවලට]] අනුව, [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|බුදුන්ගේ]] පෙර ආත්මයක් වන සත්ත්ව කුමාරයා කුසගින්නෙන් පෙළෙන කොටි පැටවුන් හත් දෙනෙකු පෝෂණය කිරීම සඳහා තමාවම පූජා කළ ස්ථානය සිහිපත් කිරීම සඳහා මෙම ස්තූපය ඉදිකරන ලදී. &lt;ref name=&quot;A.A. Knopf&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Bernstein |first=Richard |url=https://archive.org/details/ultimatejourneyr00bern_0 |title=Ultimate Journey: Retracing the Path of an Ancient Buddhist Monk who Crossed Asia in Search of Enlightenment |date=2001 |publisher=A.A. Knopf |isbn=9780375400094 |quote=Mankiala tiger. |access-date=16 June 2017 |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Cunningham |first=Sir Alexander |url=https://books.google.com/books?id=3s4OAAAAQAAJ&amp;pg=PA155 |title=Four Reports Made During the Years, 1862-63-64-65 |date=1871 |publisher=Government Central Press |page=155 |language=en |quote=As Buddha offers his body to appease the hunger of the seven starving tiger - cubs, so Râsâlu offers himself instead of the woman's only son who was destined to ... Lastly, the scene of both legends is laid at Manikpur or Mânikyâla}}&lt;/ref&gt;
[[ගොනුව:Restored_view_of_the_Manikyala_Stupa.jpg|වම|thumb|200x200පික්|මාණික්‍යාලා ස්තූපයේ ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද දර්ශනය]]

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2}}{{Gandhara}}{{Cultural heritage sites in Punjab, Pakistan|state=open}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</text>
      <sha1>j7p0m1emzc5ov8xk4all4hsd66dr17g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මාන්කියාලා ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195569</id>
    <redirect title="මාණික්‍යාලා ස්තූපය" />
    <revision>
      <id>793857</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="n7w0gilksz3hiukndxnt74z52o3kgfg" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය]]</text>
      <sha1>n7w0gilksz3hiukndxnt74z52o3kgfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මාණික්යාලා ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195570</id>
    <redirect title="මාණික්‍යාලා ස්තූපය" />
    <revision>
      <id>793858</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:50:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="n7w0gilksz3hiukndxnt74z52o3kgfg" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය]]</text>
      <sha1>n7w0gilksz3hiukndxnt74z52o3kgfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mankiala stupa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195571</id>
    <redirect title="මාණික්‍යාලා ස්තූපය" />
    <revision>
      <id>793859</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="n7w0gilksz3hiukndxnt74z52o3kgfg" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය]]</text>
      <sha1>n7w0gilksz3hiukndxnt74z52o3kgfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>භීර් ගොඩැල්ල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195572</id>
    <revision>
      <id>793866</id>
      <timestamp>2026-06-15T07:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357185578|Bhir Mound]]&quot;</comment>
      <origin>793866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4725" sha1="ry03nrl44lsskgcg1ig7aujb43p7bhs" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox historic site|name=භීර් ගොඩැල්ල|image=Bhir Mound, excavation (2).jpg|alt=|caption=පාකිස්තානයේ තක්ෂිලාවේ භීර් ගොඩැල්ලේ නටබුන්|map_relief=1|coordinates={{coord|33|44|39|N|72|49|12|E|region:PK|display=inline,title}}|location=|area=|height=|built=ක්‍රි.පූ. 800–525 පමණ|designation1=WHS|designation1_offname=''තක්ෂිලා'''|designation1_type=|designation1_criteria=iii, iv|designation1_date=1980|delisted1_date=|designation1_number=139|designation1_free1name=|designation1_free1value=}}{{OSM Location map|coord={{coord|33.7561|N|72.8292|E}}   &lt;!-- Map center --&gt;|float=right|zoom=13|width=260 &lt;!-- width and height of the frame. numeric input - do not add px --&gt;|height=260|caption={{center|තක්ෂිලාවේ පුරාවිද්‍යා අඩවි}}
    &lt;!-- Hathial --&gt;|mark-coord1={{coord|33.75|N|72.825|E}}|mark1=Unesco Cultural Heritage logo.svg|mark-size1=20|label1=හාථියාල්|label-size1=10|label-color1=red|label-pos1=right|mark-title1=[[හාථියාල්]]|mark-image1=|mark-description1=Taxila, 1000–400 BC
    &lt;!-- Bhir Mound --&gt;|mark-coord2={{coord|33.7433894|N|72.819614|E}}|mark2=Unesco Cultural Heritage logo.svg|mark-size2=20|label2=භීර් ගොඩැල්ල|label-size2=10|label-color2=red|label-pos2=left|mark-title2=භීර් ගොඩැල්ල|mark-image2=|mark-description2=Taxila, 400–0 BC
    &lt;!-- Sirkap --&gt;|mark-coord3={{coord|33.757669|N|72.829332|E}}|mark3=Unesco Cultural Heritage logo.svg|mark-size3=20|label3=සිර්කප්|label-size3=10|label-color3=red|label-pos3=right|mark-title3=[[සිර්කප්]]|mark-image3=|mark-description3=Taxila, 180 BCE–
    &lt;!-- Sirsukh --&gt;|mark-coord4={{coord|33.772600|N|72.847922|E}}|mark4=Unesco Cultural Heritage logo.svg|mark-size4=20|label4=සිර්සුඛ්|label-size4=10|label-color4=red|label-pos4=left|mark-title4=[[සිර්සුඛ්]]|mark-image4=|mark-description4=තක්ෂිලා, ක්‍රි.ව. 80–}}'''භීර් ගොඩැල්ල''' ( {{Langx|ur|{{nq|بھڑ ماونڈ}}}}   ) යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පන්ජාබ් පළාතේ [[තක්ෂිලා|තක්ෂිලාවේ]] පිහිටි පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයකි. එහි [[තක්ෂිලා|තක්ෂිලාවේ]] පැරණිතම නටබුන් ස්ථාන කිහිපයක් අඩංගු වන අතර එය ක්‍රි.පූ. 800–525 පමණ කාලයට අයත් වේ. එහි මුල් ස්ථරවල &quot;ඇලියක් සහිත&quot; රතු පිළිස්සුණු භාජන අන්තර්ගත වූ අතර,  භීර් ගොඩැල්ල සහ තවත් අසල ඇති කැණීම් ස්ථාන කිහිපයක් සමඟ [[තක්ෂිලා|තක්ෂිලාවේ නටබුන්]] වල කොටසක් ලෙස වර්ගීකරණය කොට ඇති අතර එය 1980 දී [[යුනෙස්කෝ ලෝක ‍උරුම අඩවි|යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක්]] ලෙස අභිලේඛනය කොට ඇත.

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

== බාහිර සබැඳි ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Bhir Mound, Taxila}}

* [[iarchive:in.gov.ignca.27261/page/n29|භිර් කන්දේ කැණීම්වල රූප (1913-1934)]] ( ජෝන් මාෂල්, තක්ෂිලා වෙළුම.III, 1951)
{{Archaeological sites in Taxila|state=expanded}}{{Gandhara}}
[[ප්‍රවර්ගය:මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්ථානය තුළ පැරණි ජනාවාස පැවති ස්ථාන]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[ප්‍රවර්ගය:Articles containing OSM location maps]]
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:උර්දු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]</text>
      <sha1>ry03nrl44lsskgcg1ig7aujb43p7bhs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bhir Mound</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195573</id>
    <redirect title="භීර් ගොඩැල්ල" />
    <revision>
      <id>793867</id>
      <timestamp>2026-06-15T07:41:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[භීර් ගොඩැල්ල]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="1vfefnaf9dl5kb6c8fu71qxrh82wu55" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[භීර් ගොඩැල්ල]]</text>
      <sha1>1vfefnaf9dl5kb6c8fu71qxrh82wu55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශොතෝරාක් ආරාමය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195574</id>
    <revision>
      <id>793870</id>
      <timestamp>2026-06-15T07:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1359093019|Shotorak monastery]]&quot;</comment>
      <origin>793870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4789" sha1="rua97psgwjf94bfync7wr2bmo856f4u" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox historic site|name=ශොතෝරාක්|native_name=|image=Bodhisattva_Shotorak_Guimet_MG21160.jpg|alt=|caption=ධ්‍යානී බුද්ධ ප්‍රතිමාවක්, ශොතෝරාක්, ක්‍රි.ව. 2-3වන සියවස.|map_relief=yes|coordinates={{coord|34.930701 |N|69.432950|E|display=inline,title}}|location=|area=|height=|built=}}

කපිසා පළාතේ කුහ්-ඉ පහ්ලාවන් හි පිහිටි '''ශොතෝරාක් ආරාමය''' නූතන [[ඇෆ්ගනිස්ථානය|ඇෆ්ඝනිස්තානයේ]] පිහිටි පුරාණ ආරාමයකි. එය කපිසා නගරය වටා පෛතාවා ආරාමය සමඟ පිහිටා තිබුණි. මෙය&amp;nbsp;[[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය|කුෂාණ අධිරාජ්‍යයේ]] උතුරු අගනුවර වූ [[කාබුල්]] සිට කි.මී. 49ක් උතුරින් පිහිටියේ ය. කුෂාණ ඇඳුමින් සැරසුණු බෞද්ධ දායකයන්ගේ අලංකාර මූර්ති මෙම ස්ථානයෙන් හමුවී ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Behrendt |first=Kurt |url=https://books.google.com/books?id=rtYskEpemWgC&amp;pg=PA11 |title=Gandharan Buddhism: Archaeology, Art, and Texts |last2=Brancaccio |first2=Pia |date=2011 |publisher=UBC Press |isbn=9780774841283 |page=11 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ශොරෝතාක් සමඟ පෛතාවා යන ස්ථානවලින් හමුවූ කැටයම්වල, [[ශ්‍රාවස්තී|ශ්‍රාවස්ති]] ප්‍රාතිහාර්යයේ දර්ශනයන්හි බුදුන් වහන්සේගෙ  උරහිසෙන් ගිනිජාලා මතුව්න ආකාරයෙන් නිරූපණය කොට ඇති අතර, එය කුෂාණ රජවරුන්ගේ කාසිවල ද දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණයකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Rosenfield |first=John M. |url=https://books.google.com/books?id=udnBkQhzHH4C&amp;pg=PA200 |title=The dynastic arts of the Kushans |date=1967 |publisher=University of California Press |page=200 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Buddha_triad_monk_layman_Guimet_MG21157.jpg|alt=Shakyamuni and devotees.| ශාක්‍යමුණි බුදුන් සහ බැතිමතුන්. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Rosenfield |first=John M. |url=https://books.google.com/books?id=udnBkQhzHH4C&amp;pg=PT97 |title=The Dynastic Arts of the Kushans |date=1967 |publisher=University of California Press |page=451, Figure 105 |language=en |quote=Figure 105: Image pedestal with Sakyamuni flanked by Bodhisattvas and devotees. Shotorak.}}&lt;/ref&gt;
ගොනුව:Miracle_at_Shravasti_Guimet_MG18692.jpg|alt=Maitreya's paradise, Shotorak, 2-3rd century CE.| මෛත්‍රෙය බුදුන්ගේ පාරාදීසය, ශොතෝරාක්, ක්‍රි.ව. 2-3 වැනි සියවසේ.
ගොනුව:Afghanistan,_adoraz._del_turbante_e_girali_di_vite,_regione_di_kapiça,_monastero_di_shotorak,_II-III_sec..JPG
ගොනුව:Gandhara_floral_scrolls.jpg|alt=Gandhara vine-scroll from the Shotorak Monastery, 2nd-3rd century CE| ක්‍රි.ව. 2-3 සියවස්වල ශොතෝරාක් ආරාමයෙන් ලබාගත් [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර මිදි]] වැලක සැරසිල්ලක්.
ගොනුව:Afghanistan,_pennacchio_con_animale_fantastico,_regione_di_kapiça,_monastero_di_shotorak,_II-III_sec..JPG
ගොනුව:Afghanistan,_grande_miracolo_di_sravasti,_regione_di_kapiça,_monastero_di_shotorak,_II-III_sec..JPG
ගොනුව:Afghanistan,_punto_d'appoggio_con_leone,_regione_di_kapiça,_monastero_di_shotorak,_II-III_sec..JPG
ගොනුව:Afghanistan,_framm_con_predicaz._di_buddha_dipankara,_regione_di_kapiça,_monastero_di_shotorak,_II-III_sec..JPG
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara}}{{Central Asian history}}{{Kapisa Province}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Portal bar/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{විෂයය තීරුව|auto=yes|portal1=ඇෆ්ඝනිස්තානය|portal2=බුද්ධාගම}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</text>
      <sha1>rua97psgwjf94bfync7wr2bmo856f4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශොතෝරාක් විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195575</id>
    <redirect title="ශොතෝරාක් ආරාමය" />
    <revision>
      <id>793871</id>
      <timestamp>2026-06-15T07:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ශොතෝරාක් ආරාමය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="a212q50g0kdy3anjh2xa95tq2as7y4z" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ශොතෝරාක් ආරාමය]]</text>
      <sha1>a212q50g0kdy3anjh2xa95tq2as7y4z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ෂොතෝරාක් ආරාමය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195576</id>
    <redirect title="ශොතෝරාක් ආරාමය" />
    <revision>
      <id>793872</id>
      <timestamp>2026-06-15T07:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ශොතෝරාක් ආරාමය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="a212q50g0kdy3anjh2xa95tq2as7y4z" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ශොතෝරාක් ආරාමය]]</text>
      <sha1>a212q50g0kdy3anjh2xa95tq2as7y4z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ෂොතෝරාක් විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195577</id>
    <redirect title="ශොතෝරාක් ආරාමය" />
    <revision>
      <id>793873</id>
      <timestamp>2026-06-15T07:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ශොතෝරාක් ආරාමය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="a212q50g0kdy3anjh2xa95tq2as7y4z" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ශොතෝරාක් ආරාමය]]</text>
      <sha1>a212q50g0kdy3anjh2xa95tq2as7y4z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shotorak monastery</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195578</id>
    <redirect title="ශොතෝරාක් ආරාමය" />
    <revision>
      <id>793874</id>
      <timestamp>2026-06-15T07:53:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ශොතෝරාක් ආරාමය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="a212q50g0kdy3anjh2xa95tq2as7y4z" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ශොතෝරාක් ආරාමය]]</text>
      <sha1>a212q50g0kdy3anjh2xa95tq2as7y4z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පෛතාවා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195579</id>
    <revision>
      <id>793876</id>
      <timestamp>2026-06-15T08:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1330744487|Paitava]]&quot;</comment>
      <origin>793876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9672" sha1="86qpqluiok28s2ohvrznk9pmuy3c672" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
| official_name            = පෛතාවා
| native_name              = 
| nickname                 = 
| settlement_type          = &lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
| motto                    = &lt;!-- images and maps  -----------&gt;
| image_skyline            = 
| imagesize                = 
| image_caption            = ''ශ්‍රාවස්තියේ ප්‍රාතිහාර්යය'', පෛතාවා ආරාමයෙන් හමුවූ කැටයමකි, ක්‍රි.ව. 3වන සියවස.
| image_flag               = 
| flag_size                = 
| image_seal               = 
| seal_size                = 
| image_shield             = 
| shield_size              = 
| image_blank_emblem       = 
| blank_emblem_type        = 
| blank_emblem_size        = 
| image_map                = 
| mapsize                  = 
| map_caption              = 
| image_map1               = 
| mapsize1                 = 
| map_caption1             = 
| pushpin_map              = South Asia#Afghanistan
| pushpin_relief           = yes
| pushpin_label_position   = bottom
| pushpin_mapsize          = 270
| pushpin_map_caption      = පෛතාවා
&lt;!-- Location ------------------&gt;| subdivision_type         = රට
| subdivision_name         = [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| subdivision_type1        = 
| subdivision_name1        = 
| subdivision_type2        = 
| subdivision_name2        = 
| subdivision_type3        = 
| subdivision_name3        = 
| subdivision_type4        = 
| subdivision_name4        = &lt;!-- Politics -----------------&gt;
| government_footnotes     = 
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = &lt;!-- Area    ---------------------&gt;
| unit_pref                = Metric &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           = 
| area_total_km2           = &lt;!-- ALL measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
| area_land_km2            = &lt;!--See Template:Infobox Settlement for details on automatic conversion--&gt;
| area_water_km2           = 
| area_total_sq_mi         = 
| area_land_sq_mi          = 
| area_water_sq_mi         = 
| area_water_percent       = 
| area_urban_km2           = 
| area_urban_sq_mi         = 
| area_metro_km2           = 
| area_metro_sq_mi         = 
| area_blank1_title        = 
| area_blank1_km2          = 
| area_blank1_sq_mi        = &lt;!-- Population   -----------------------&gt;
| population_as_of         = 
| population_footnotes     = 
| population_note          = 
| population_total         = 
| population_density_km2   = 
| population_density_sq_mi = 
| population_metro         = 
| population_density_metro_km2 = 
| population_density_metro_sq_mi = 
| population_urban         = 
| population_density_urban_km2 = 
| population_density_urban_sq_mi = 
| population_blank1_title  = Ethnicities
| population_blank1        = 
| population_blank2_title  = Religions
| population_blank2        = 
| population_density_blank1_km2 = 
| population_density_blank1_sq_mi = &lt;!-- General information  ---------------&gt;
| timezone1                = 
| utc_offset               = 
| timezone_DST             = 
| utc_offset_DST           = 
| coordinates              = {{coord|34.883333|N|69.200000|E|region:AF|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = 
| elevation_ft             = 
| footnotes                = 
}}
'''පෛතාවා''' යනු නූතන [[ඇෆ්ගනිස්ථානය|ඇෆ්ඝනිස්තානයේ]] පිහිටි බෞද්ධ ආරාමයකි. එය කපිසා නගරය වටා [[ශොතෝරාක් ආරාමය]] සමඟ පිහිටා තිබුණි.&amp;nbsp;[[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය|කුෂණ අධිරාජ්‍යයේ]] උතුරු අගනුවර වූ [[කාබුල්]] සිට කි.මී. 40ක් උතුරින් මෙය පිහිටියේ ය. කුෂාණ් ඇඳුමින් සැරසුණු බෞද්ධ දායකයන්ගේ අලංකාර මූර්ති මෙම ස්ථානයෙන් හමුවී ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Behrendt |first=Kurt |url=https://books.google.com/books?id=rtYskEpemWgC&amp;pg=PA11 |title=Gandharan Buddhism: Archaeology, Art, and Texts |last2=Brancaccio |first2=Pia |date=2011 |publisher=UBC Press |isbn=9780774841283 |page=11 |language=en}}&lt;/ref&gt; ආරාමයේ කුෂාණ කාසි කිහිපයක් හමු වූ අතර, එය මුල් කුෂාණ භූමියක් යැයි යෝජනා කළ නමුත්, ''ශ්‍රාවස්තියේ ප්‍රාතිහාර්යය'' වැනි බෞද්ධ කෘති කිහිපයක් කිඩාරිවරුන්ගේ පසුකාලීන යුගයට (ක්‍රි.ව. 320–467) අයත් විය හැකිය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cambon|first=Pierre|date=1996|title=Fouilles anciennes en Afghanistan (1924-1925). Païtāvā, Karratcha|url=https://www.persee.fr/doc/arasi_0004-3958_1996_num_51_1_1383|journal=Arts Asiatiques|volume=51|page=20|doi=10.3406/arasi.1996.1383}}&lt;/ref&gt;

පෛතාවා බෙග්‍රාම් සිට කි.මී. 7ක් දුරින් පිහිටියේ ය.  මෙම ආරාමය 7 වන සියවසේ චීන වන්දනාකරුවෙකු වූ හ්‍යුං සාං විසින් නැරඹූ අතර, ඔහු සඳහන් කොට ඇත්තේ එය කපිසා කලාපයේ විශාලතම නගරය ''වන සි-පි-ටො-ලා-ෆාසේ'' නම් විශාල නගරයක් අසල ඇති බවයි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Francine |first=Tissot |url=https://books.google.com/books?id=TaSOCgAAQBAJ&amp;pg=PA330 |title=Catalogue of the National Museum of Afghanistan, 1931-1985 |date=2006 |publisher=UNESCO Publishing |isbn=9789231040306 |page=330 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ශොතෝරාක් සහ පෛතාවා නගරවලිම් හමුවූ කැටයම්වල, [[ශ්‍රාවස්තී|ශ්‍රාවස්ති]] ප්‍රාතිහාර්යයේ උරහිස් වලින් ගිනි පිටවන අයුරින් බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීමේ කලාත්මක ලක්ෂණයක් දැකගත හැකි අතර, මෙම ලක්ෂණය කුෂාණ රජවරුන්ගේ කාසිවල ද දක්නට ලැබේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Rosenfield |first=John M. |url=https://books.google.com/books?id=udnBkQhzHH4C&amp;pg=PA200 |title=The dynastic arts of the Kushans |date=1967 |publisher=University of California Press |page=200 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Afghanistan,_bodhisattva,_regione_di_kapiça,_monastero_di_paitava,_II-III_sec..JPG|alt=Bodhisattva.| බෝධිසත්ත්ව රුවක්.
ගොනුව:Miracle_of_Sravasti_(detail)-6.jpg|alt=Miracle of Sravasti (detail)| ශ්‍රාවස්තියේ ප්‍රාතිහාර්යය (සමීප රුවක්)
ගොනුව:Miracle_of_Sravasti_(detail)-4.jpg|alt=Miracle of Sravasti (detail)| ශ්‍රාවස්තියේ ප්‍රාතිහාර්යය (සමීප රුවක්)
ගොනුව:BuddhaWithHeraclesAndTychee.jpg|alt=The Buddha with Heracles and Tychee (detail)| හෙරක්ලීස් සහ ටයිකී සමඟ බුදුන් වහන්සේ (සමීප රූ සමඟ)
&lt;/gallery&gt;
[[ගොනුව:Kushan_or_Kidarite_devotees_around_Maitreya.jpg|මධ්‍යය|thumb|අනාගතයේ (මැද) බුදුන් වහන්සේ [[මෛත්‍රී බුදුන් වහන්සේ|වන මෛත්‍රෙය]] වටා [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය|කුෂාණ]] බැතිමතුන්. පෛතාවා. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Rosenfield |first=John M. |url=https://books.google.com/books?id=udnBkQhzHH4C&amp;pg=PT96 |title=The Dynastic Arts of the Kushans |date=1967 |publisher=University of California Press |page=450, Figure 104 |language=en |quote=Figure 104: Image pedestal with Maitreya flanked by two groups of Kushans. Paitava.}}&lt;/ref&gt; පෛතාවා හි මූර්ති සමහරවිට ලෙස කිඩාරිවරුන්ගේ පසුකාලීන යුගයට (ක්‍රි.ව. 320–467) අයත් විය හැකිය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cambon|first=Pierre|date=1996|title=Fouilles anciennes en Afghanistan (1924-1925). Païtāvā, Karratcha|url=https://www.persee.fr/doc/arasi_0004-3958_1996_num_51_1_1383|journal=Arts Asiatiques|volume=51|page=20|doi=10.3406/arasi.1996.1383}}&lt;/ref&gt;]]
{{Gandhara}}

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:Short description matches Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]</text>
      <sha1>86qpqluiok28s2ohvrznk9pmuy3c672</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පයිතාවා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195580</id>
    <redirect title="පෛතාවා" />
    <revision>
      <id>793877</id>
      <timestamp>2026-06-15T08:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[පෛතාවා]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="94l2bf6l8gi7ybaqaoqde8pq41tuduu" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[පෛතාවා]]</text>
      <sha1>94l2bf6l8gi7ybaqaoqde8pq41tuduu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paitava</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195581</id>
    <redirect title="පෛතාවා" />
    <revision>
      <id>793878</id>
      <timestamp>2026-06-15T08:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[පෛතාවා]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="94l2bf6l8gi7ybaqaoqde8pq41tuduu" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[පෛතාවා]]</text>
      <sha1>94l2bf6l8gi7ybaqaoqde8pq41tuduu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195582</id>
    <revision>
      <id>793884</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1211938986|Chakhil-i-Ghoundi Stupa]]&quot;</comment>
      <origin>793884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3474" sha1="t4ncsi41ka7wk60o6u1pi9wt98tla28" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox artifact|name=ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය|image=TheGiftOfDirt.JPG|alt=&lt;!-- Alt text for the image --&gt;|caption=ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය|created=ක්‍රි.ව. 2වන-3වන සියවස|discovered=[[1928]]|location=[[මියුසී ගුයිමේ]], [[පැරීසිය]]|culture=[[ගන්ධාර]]|material=[[හුනුගල්]]}}

'''ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය''', &quot;ස්තූප C1&quot; ලෙසද හඳුන්වනු ලබන අතර, එය නැගෙනහිර [[ඇෆ්ගනිස්ථානය|ඇෆ්ඝනිස්තානයේ]] හඩ්ඩා පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයේ පිහිටි [[Chakhil-i-Ghoundi|ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි]] ආරාමයෙන් හමුවූ කුඩා [[හුණු ගල්|හුණුගල්]] [[දාගැබ්|ස්තූපයකි]]. ස්තූපයේ බොහෝ නටබුන් 1928 දී ඇෆ්ඝනිස්තානයේ ප්‍රංශ පුරාවිද්‍යා නියෝජිත කණ්ඩායමේ ප්‍රංශ ජාතික ජූල්ස් බර්තොක්ස්ගේ පුරාවිද්‍යා මෙහෙයුම මගින් රැස් කරන ලද අතර, ටෝකියෝ ජාතික කෞතුකාගාරය සමඟ සහයෝගීතාවයෙන් සංරක්ෂණය කර ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත. ඒවා අද [[පැරිස්|පැරිසියේ]] මියුසි ගුයිමේ හි ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. එය සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රි.ව. 2-3 සියවස් වලට අයත් යැයි කාල නිර්ණය කර ඇත.

ස්තූපයේ අලංකරණය, හෙලනිස්තික සහ [[ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය|ඉන්දියානු]] කලාත්මක අංග ඒකාබද්ධ කරමින් ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව පිළිබඳ සුවිශේෂී නිදසුනක් සපයයි. ප්‍රතිසංස්කෘත ස්තූපය කොටස් කිහිපයකින්, අලංකාර කරන ලද ස්තූප පාදම, වියන සහ විවිධ අලංකාර අංග වලින් සමන්විත වේ.

== මෙයද බලන්න ==

* [[බුත්කාර ස්තූපය]]

== ආශ්‍රේයයන් ==

* ජෝන් බෝඩ්මන් විසින් රචිත &quot;පුරාණ කාලයේ සම්භාව්‍ය කලාවේ ව්‍යාප්තිය&quot; (ප්‍රින්ස්ටන් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 1994) 
* &quot;ගන්ධාර බෞද්ධ කලාව&quot;, සර් ජෝන් මාෂල්, කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 1960. [[ISBN (identifier)|අයිඑස්බීඑන්]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/81-215-0967-X|&lt;bdi&gt;81-215-0967-X හඳුන්වා දීම&lt;/bdi&gt;]]
{{Gandhara}}</text>
      <sha1>t4ncsi41ka7wk60o6u1pi9wt98tla28</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>චඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195583</id>
    <redirect title="ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය" />
    <revision>
      <id>793885</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="n1lff2ak7wfd1xiyjtv6l9qe63gd2bo" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය]]</text>
      <sha1>n1lff2ak7wfd1xiyjtv6l9qe63gd2bo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chakhil-i-Ghoundi Stupa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195584</id>
    <redirect title="ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය" />
    <revision>
      <id>793886</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="n1lff2ak7wfd1xiyjtv6l9qe63gd2bo" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය]]</text>
      <sha1>n1lff2ak7wfd1xiyjtv6l9qe63gd2bo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Umbrellas (Renoir)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195585</id>
    <redirect title="කුඩ (රෙන්වා)" />
    <revision>
      <id>793888</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[කුඩ (රෙන්වා)]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="1gktpmpp39xsj7rm89igj8bk7jli27o" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[කුඩ (රෙන්වා)]]</text>
      <sha1>1gktpmpp39xsj7rm89igj8bk7jli27o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දි අම්බ්‍රෙල්ලාස් (රෙන්වා)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195586</id>
    <redirect title="කුඩ (රෙන්වා)" />
    <revision>
      <id>793890</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[කුඩ (රෙන්වා)]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="1gktpmpp39xsj7rm89igj8bk7jli27o" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[කුඩ (රෙන්වා)]]</text>
      <sha1>1gktpmpp39xsj7rm89igj8bk7jli27o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දි අම්බ්‍රෙලාස් (රෙන්වා)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195587</id>
    <redirect title="කුඩ (රෙන්වා)" />
    <revision>
      <id>793891</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[කුඩ (රෙන්වා)]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>793891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="1gktpmpp39xsj7rm89igj8bk7jli27o" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[කුඩ (රෙන්වා)]]</text>
      <sha1>1gktpmpp39xsj7rm89igj8bk7jli27o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුඩ (රෙන්වා)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195588</id>
    <revision>
      <id>793892</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1356068820|The Umbrellas (Renoir)]]&quot;</comment>
      <origin>793892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2842" sha1="afhjyplgcz8xtpf6lqp728us0jt3vbw" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව කලා නිර්මාණය|image_file=Pierre-Auguste Renoir, The Umbrellas, ca. 1881-86.jpg|alt=See adjacent text.|title=කුඩ|other_language_1=ප්‍රංශ|other_title_1=Les Parapluies|artist=[[පීයර්-ඕගස්ට් රෙන්වා]]|year={{circa}} 1880–86|type=[[තෙල්සායම්]]|material=[[කැන්වසය]]|height_metric=180.3|width_metric=114.9|city=[[ලන්ඩන්]] සහ [[ඩබ්ලින්]]|museum=[[ජාතික ගැලරිය]] සහ [[හියු ලේන් ගැලරිය]]}}

'''''&quot;කුඩ&quot; (“The Umbrellas&quot;)''''' යනු 1880 ගණන්වල පීයර්-ඕගස්ට් ‍රෙන්වා විසින් අදියර දෙකකින් පින්තාරු කරන ලද තෙල්සායම්  කැන්වස් සිතුවමකි. එය ලේන් බික්වෙස්ට් හි කොටසක් ලෙස [[ලන්ඩන්|ලන්ඩනයේ]] ජාතික ගැලරිය සතු නමුත් ලන්ඩනයේ සහ ඩබ්ලින් නගර ගැලරිය වන හියු පටුමගේ විකල්ප ලෙස ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. 2013 මැයි සිට 2019 දක්වා, එය වසර හයක කාලයක් සඳහා ඩබ්ලින් වෙත ආපසු රැගෙන යන ලදී.  එය දැන් ලන්ඩනයේ ජාතික ගැලරියේ ඇත.

== සටහන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== ආශ්‍රේයයන් ==

* [http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/pierre-auguste-renoir-the-umbrellas ජාතික ගැලරිය]
* [https://www.bbc.co.uk/blogs/ni/2008/07/who_owns_hugh_lanes_pictures.html බීබීසී.කො.යූකේ]
* රෝයි, ඒ., බිලින්ජ්, ආර්., රියෝපෙල්, සී. 'රෙනොයර්ගේ &quot;කුඩ&quot; නැවතත් දිග හැරේ'. ''ජාතික ගැලරි තාක්ෂණික බුලටින්'' වෙළුම 33, පිටු 73–81. 2012.
* [http://www.frick.org/interact/renoir-umbrellas ''රෙනොයර්: කුඩ'', වීඩියෝ], ෆ්‍රික් එකතුව
* [https://books.google.com/books?id=QuDVHz647dUC&amp;pg=PA30 ''වෙනස පින්තාරු කිරීම: නූතන කලාවේ ලිංගිකත්වය සහ ප්‍රේක්ෂකයා''], චාල්ස් හැරිසන්, පි.&amp;nbsp;30 යි
{{Pierre-Auguste Renoir}}
[[ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]</text>
      <sha1>afhjyplgcz8xtpf6lqp728us0jt3vbw</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>