ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19299</id>
    <revision>
      <id>797769</id>
      <parentid>751881</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T05:29:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sayuru Athsara</username>
        <id>59181</id>
      </contributor>
      <origin>797769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55878" sha1="l074x0o1le1jl74me52ybjad8rj77ab" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පූර්ව රට
| conventional_long_name = ලංකාව
| common_name            = ලංකාව&lt;b/r&gt;ලඞකාව (පැරණි සිංහල අකුරින්)
| continent              = ආසියාව
| region                 = දකුණු ආසියාව
| country                = ශ්‍රී ලංකාව
| era                    = 20 වන සියවස
| status                 = &lt;!--- Status: see Category list on template page ---&gt;
| status_text            = &lt;!--- A free text to describe status the top of the infobox. Use sparingly. ---&gt;
| empire                 = [[බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය]] &lt;!--- The empire or country to which the entity was in a state of dependency ---&gt;
| government_type        = [[පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය]]||&lt;!--- Rise and fall, events, years and dates ---&gt;|&lt;!-- only fill in the start/end event entry if a specific article exists. Don't just say &quot;abolition&quot; or &quot;declaration&quot;--&gt;|
| year_start             = 1948
| year_end               = 1972|
| year_exile_start       = &lt;!--- Year of start of exile (if dealing with exiled government - status=&quot;Exile&quot;) ---&gt;
| year_exile_end         = &lt;!--- Year of end of exile (leave blank if still in exile) ---&gt;|
| event_start            = [[ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය|ස්වෛරීය රාජධානිය බිහිවීම]]
| date_start             = [[4 පෙබරවාරි]], [[1948]]
| event_end              = ජනරජයක් බවට පත්වීම
| date_end               = [[මැයි 22]], [[1972]]|
| event1                 = &lt;!--- Optional: other events between &quot;start&quot; and &quot;end&quot; ---&gt;
| date_event1            = 
| event2                 = 
| date_event2            = 
| event3                 = 
| date_event3            = 
| event4                 = 
| date_event4            = |
| event_pre              = &lt;!--- Optional: A crucial event that took place before before &quot;event_start&quot;---&gt;
| date_pre               = 
| event_post             = &lt;!--- Optional: A crucial event that took place before after &quot;event_end&quot;---&gt;
| date_post              = ||&lt;!--- Flag navigation: Preceding and succeeding entities p1 to p5 and s1 to s5 ---&gt;
| p1                     = බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව
| flag_p1                = Flag of Ceylon (1875–1948).svg
| image_p1               = 
| s1                     = ශ්‍රී ලංකාව
| flag_s1                = Flag of Sri Lanka.svg
| image_s1               = |
| image_flag             = Flag of Ceylon (1948–1951).svg
| flag                   = ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යයේ ධජය
| flag_type              = ධජය (1948-1951)&lt;!--- Displayed text for link under flag. Default &quot;Flag&quot; ---&gt;|
| image_flag_addl        = Flag of Ceylon 1951-1972.svg
| flag_addl              = ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යයේ ධජය
| flag_addl_type         = ධජය (1951-1972)&lt;!--- Displayed text for link under flag. Default &quot;Flag&quot; ---&gt;|
| image_coat             = Coat_of_Arms_Ceylon_dominion.svg
| symbol                 = ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යයේ වංශ විහ්නය
| symbol_type            = ලංකා රාජ්‍ය ලාංජනය|
| image_map              = Sri Lanka (orthographic projection).svg
| image_map_caption      = |
| image_map2             = &lt;!-- If second map is needed - does not appear by default --&gt;
| image_map2_caption     = |
| capital                = කොළඹ
| capital_exile          = &lt;!-- If status=&quot;Exile&quot; --&gt;
| latd                   = 
| latm                   = 
| latNS                  = 
| longd                  = 
| longm                  = 
| longEW                 = |
| national_motto         = 
| national_anthem        = 
| common_languages       = 
| religion               = 
| currency               = ලංකා රුපියල||&lt;!--- Titles and names of the first and last leaders and their deputies ---&gt;
| leader1                = [[ලංකාවේ හයවන ජෝර්ජ් රජු|හයවන ජෝර්ජ් රජු]] (ප්‍රථම රජ)
| leader2                = [[ලංකාවේ දෙවන එලිසබෙත් රැජින|දෙවන එලිසබෙත්  රැජින]] (අවසාන රජ)
| leader3                = 
| leader4                = 
| leader5                = 
| leader6                = 
| year_leader1           = 1948-1952
| year_leader2           = 1952-1972
| year_leader3           = 
| year_leader4           = 
| title_leader           = [[ලංකාවේ රාජාණ්ඩුව|රජ]]
| representative1        = [[Henry Monck-Mason Moore]]
| representative2        = [[Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulbury]]
| representative3        = [[ඔලිවර් අර්නස්ට් ගුණතිලක]]
| representative4        = [[විලියම් ගොපල්ලව]]
| year_representative1   = 1948-1949
| year_representative2   = 1949-1954
| year_representative3   = 1954-1962
| year_representative4   = 1962-1972
| title_representative   = [[ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා|අග්‍රාණ්ඩුකාර]]
| deputy1                = [[දොන් ස්ටීවන් සේනානායක]]
| deputy2                = [[ඩඩ්ලි ෂෙල්ටන් සේනානායක]]
| deputy3                = [[ජෝන් කොතලාවල]]
| deputy4                = [[සිරිමා බණ්ඩාරනායක]]
| year_deputy1           = 1948-1952
| year_deputy2           = 1952-1953
| year_deputy3           = 1953-1956
| year_deputy4           = 1970-1972
| title_deputy           = [[ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යය|අග්‍රාමාත්‍ය]]||&lt;!--- Legislature ---&gt;
| legislature            = &lt;!--- Name of legislature ---&gt;
| house1                 = &lt;!--- Name of first chamber ---&gt;
| type_house1            = &lt;!--- Default: &quot;Upper house&quot;---&gt;
| house2                 = &lt;!--- Name of second chamber ---&gt;
| type_house2            = &lt;!--- Default: &quot;Lower house&quot;---&gt;||&lt;!--- Area and population of a given year ---&gt;
| stat_year1             = 1948
| stat_area1             = 65610
| stat_pop1              = 7060000
| stat_year2             = 1956
| stat_area2             = 65610
| stat_pop2              = 8100000
| stat_year3             = 1962
| stat_area3             = 65610
| stat_pop3              = 11000000
| stat_year4             = 
| stat_area4             = 
| stat_pop4              = 
| stat_year5             = 
| stat_area5             = 
| stat_pop5              = 
| footnotes              = &lt;ref&gt;http://books.google.com/books?id=JvwqFrCUYM8C&amp;pg=PA12&amp;lpg=PA12&amp;dq=population+of++ceylon+1956+development+in+the+colonies&amp;source=bl&amp;ots=m0gF635djo&amp;sig=QxB3l6h39p1Zne4k899_Qqms3WY&amp;hl=en&amp;ei=ENr-SZKXO57ItgfQt6ySDA&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ce.html&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;zum.de&quot;&gt;http://www.zum.de/whkmla/region/india/ceylon19481956.html&lt;/ref&gt;&lt;!--- Accepts wikilinks ---&gt;
}}

ලංකාව යනු 1948 සිට 1972 දක්වා [[පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය]] තුල පැවැති ස්වාධීන [[බ්‍රිතාන්‍ය ඩොමීනියන් රාජ්‍යයන්|ඩොමීනියන් රාජ්‍යයකි.]] 

1947 ලංකා නිදහස් පනත 1947 විසින් නව ඩොමීනියන් රාජ්‍යය සඳහා භාවිතා කරනුයේ &quot;ලංකාව&quot; යන නාමයයි; පනත තුල කිසි විටෙකත් &quot;ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය&quot; යන නාමය භාවිතා වන්නේ නැත.&lt;ref&gt;[https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:2JscXknux-YJ:untreaty.un.org/unts/1_60000/9/19/00016937.pdf+%22Ceylon%22+site:un.org&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESiuueIdCHNI9pyQ4934c1PQh4Z-DbzFwVsralkvsJxtkVlg941ef819qgiF2wAPM3NVe_KVwpKgHZXHA806HuBLNJO2PPl9XcS_AxXJCP3_kpYG6CwzTOmTuHjU3b0piv3m21-4&amp;sig=AHIEtbQsWNjglTDqkUuXiPynX9QeA38mzg ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම් පවා විසින් රාජ්‍යය හඳන්වා ඇත්තේ  &quot;ලංකාව&quot; ලෙසින් මිස, &quot;ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය&quot; ලෙසින් නොවේ;එජා විසින් රාජ්‍යය සඳහා භාවිතා කර ඇත්තේද  &quot;ලංකාව&quot; යන නමයි.]&lt;/ref&gt; 1948දී, [[බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව|බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවට]] නිදහස ප්‍රධානය කෙරුණේ ලංකාව ලෙසිනි. 1972දී, [[පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ජනරජය|පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ජනරජයක්]] බවට ලංකාව පත් වූ අතර, එහි නම &quot;[[ශ්‍රී ලංකාව]]&quot; බවට වෙනස් කෙරිනි. ලංකාව, [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] දකුණු දිග වෙරළෙන් කිමී 31{{citation needed}} පමණ දුරකින් පිහිටි [[දකුණු ආසියාව|දකුණු ආසියාවේ]], [[දිවයින් රාජ්‍යය|දිවයින් රාජ්‍යයක්]] වේ.

==ඉතිහාසය==

====නිදහස සහ වර්ධනය ====
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව, නිදහස සඳහා මහජන පීඩනය වැඩි විය.1948 පෙබරවාරි 4 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය කළ ලංකාවේ යටත් විජිතය නිදහස ලබා ගත් අතර එම දිනයේම සංශෝධිත ව්‍යවස්ථාවක් ක්‍රියාත්මක විය.1947 ලංකාවේ නිදහස් පනත යටතේ නිදහස ලබා දෙන ලදී. එක්සත් රාජධානිය සමඟ ඇති කරගත් හමුදා ගිවිසුම් මගින් බ්‍රිතාන්‍යයේ ගුවන් හා මුහුදු කඳවුරු නොනවත්වා ආරක්ෂා විය.  බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරීන් ද ලංකා හමුදාවේ ඉහළ පෙළේ බොහෝ දෙනා පුරවා ගත්හ.ලංකාවේ පළමු අග්‍රාමාත්‍යවරයා බවට දොන් සේනානායක පත්විය.  පසුව 1948 දී ලංකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වය සඳහා ඉල්ලුම් කළ විට [[සෝවියට් සංගමය]] අයදුම්පත නිෂේධ කළේය.මෙයට එක් හේතුවක් වූයේ ලංකාව නාමිකව ස්වාධීන යැයි සෝවියට් සංගමය විශ්වාස කළ අතර බ්‍රිතාන්‍යයන් තවමත් එහි පාලනය ක්‍රියාත්මක කළේ සුදු, උගත් ප්‍රභූ පැලැන්තියට ආණ්ඩුවේ පාලනය තිබූ බැවිනි.  1949 දී ශ්‍රී ලංකා දෙමළ නායකයින්ගේ එකඟතාවය ඇතිව එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව ඉන්දියානු දෙමළ වතු කම්කරුවන්⁣ගේ පුරවැසි භාවය අහෝසි කරන ලදී.1950 දී ලංකාව කොළඹ සැලැස්මේ මුල් සාමාජිකයන්ගෙන් කෙනෙකු වූ අතර ශ්‍රී ලංකාව සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.

දොන් සේනානායක 1952 දී  මිය ගිය අතර ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් ඩඩ්ලි සේනානායක  පත්විය.කෙසේ වෙතත්, 1953 දී - එක්සත් ජාතික පක්ෂයට එරෙහිව වාමාංශික පක්ෂ විසින් කරන ලද දැවැන්ත මහා &quot;හර්තාල්&quot; වැඩ වර්ජනයකින් - ඩඩ්ලි සේනානායක ඉල්ලා අස්විය.ඔහුගෙන් පසු ජෙනරාල් ශ්‍රීමත් ජෝන් එල්.  කොතලාවල එම තනතුරට පත්විය. ඩී.එස්. සේනානායකගේ පෞද්ගලික කීර්තිය හෝ දේශපාලන බුද්ධිය ඩග්ලිට නොතිබුනි. ඩී. එස්. සේනානායක විසින් අත්හිටවූ ජාතික භාෂා ප්‍රශ්නය ඔහු විසින් ගෙන එන ලදී.  ලංකාවේ රැජින වන දෙවන එලිසබෙත් 1954 දී අප්‍රේල් 10 සිට 21 දක්වා දිවයිනේ සංචාරය කළාය. (ඇය ජනරජයක් බවට පත්වීමෙන් පසු 1981 දී ඔක්තෝබර් 21 සිට 25 දක්වා සංචාරය කළාය).

1956 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂය, මහජන එක්සත් පෙරමුන විසින් පරාජයට පත් කරන ලද අතර එයට සොලමන් බණ්ඩාරනායකගේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (එස්එල්එෆ්පී) සහ පිලිප් ගුණවර්ධනගේ විප්ලවකරි ලංකා සම සමාජ පක්ෂය ඇතුළත් විය.  බණ්ඩාරනායක 1930 ගණන්වල සිට සිංහල ජාතිකවාදී ලොබිය පෝෂණය කළ දේශපාලඥයෙකි.ඔහු ඉංග්‍රීසි වෙනුවට සිංහල පමණක්  රාජ්‍ය භාෂාව ලෙස ආදේශ කළේය.  ජී. ජී. පොන්නම්බලම් විසින් මුදා හරින ලද වාර්ගික දේශපාලනයට එරෙහි වීමට උත්සාහ කළ ප්‍රධාන සිංහල ප්‍රකාශකයා ඔහු විය.මෙම පනත සිංහල පමණක් පනත් කෙටුම්පත ලෙස හැඳින්වූ අතර සිංහල පාසල් හා විශ්ව විද්‍යාලවල උගන්වන භාෂාව බවට පත් කළේය.මෙය දෙමළ කෝලාහල ඇති කළේ ඔවුන් දෙමළ භාෂාව කතා කළ නිසාත් එය නිල භාෂාවක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් නොවූ නිසාත් ය.මෙම කෝලාහල අවසන් වූයේ අගමැති බණ්ඩාරනායකගේ ඝාතනයෙනි.  ඔහුගේ වැන්දඹුව වන සිරිමාවෝ සිය සැමියාගෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව ලෙස පත් වූ අතර ලොව ප්‍රථම කාන්තා අගමැතිනිය ලෙස තේරී පත් විය. 1957 දී බ්‍රිතාන්‍ය කඳවුරු ඉවත් කරන ලද අතර ලංකාව නිල වශයෙන් “නොබැඳි” රටක් බවට පත්විය. පිලිප් ගුණවර්ධනගේ සංකල්පයක් වූ වී ඉඩම් පනත සම්මත වූ අතර, ඉඩම් හිමියන්ට නොපැමිණි ඉඩම් හිමියන්ට වැඩි අයිතිවාසිකම් ලබා දෙමින්.

====ප්‍රතිසංස්කරණය====

ජුලි මාසයේ පැවති මැතිවරණයෙන් සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක ලොව ප්‍රථම වරට තේරී පත් වූ රාජ්‍ය නායිකාව බවට පත්විය.  ඇගේ රජය දෙමළ ජනයා සමඟ තවදුරටත් ගැටුම් වළක්වා ගත් නමුත් එක්සත් ජනපද රජයේ කොමියුනිස්ට් විරෝධී ප්‍රතිපත්ති එක්සත් ජනපද ආධාර කපා හැරීමට හා වර්ධනය වන ආර්ථික අර්බුදයකට තුඩු දුන්නේය.  එක්සත් ජාතික පක්ෂය නැවත බලයට ගෙන ඒමට අදහස් කරන බෞද්ධ නොවන දක්ෂිනාංශික හමුදාව සහ පොලිස් නිලධාරීන්ගේ කුමන්ත්‍රණයකින් පසුව, බණ්ඩාරනායක මහතා තෙල් සමාගම් ජනසතු කළේය.  මෙය කැන්සාස් තෙල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සමුපකාරයේ ආධාරයෙන් කැඩී ගිය තෙල් කාටල් විසින් රට වර්ජනය කිරීමට හේතු විය.

1962 දී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ රැඩිකල් ප්‍රතිපත්ති යටතේ බොහෝ බටහිර ව්‍යාපාරික වත්කම් ජනසතු කරන ලදී.අත්පත් කරගත් වත්කම් සඳහා වන්දි ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදය හා එක්සත් රාජධානිය සමඟ ආරවුල් ඇති විය.එවැනි ප්‍රතිපත්ති ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බලය තාවකාලිකව පහත වැටීමට තුඩු දුන් අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය කොන්ග්‍රසයේ ආසන ලබා ගත්තේය.කෙසේ වෙතත්, 1970 වන විට, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය යළිත් වරක් ප්‍රමුඛ බලවේගය විය.

===1971 කැරුල්ල===

1964 දී බණ්ඩාරනායක මහත්මිය LSSP සමඟ ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂයක් සමඟ ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා සමඟ මුදල් ඇමති ලෙස සන්ධාන රජයක් පිහිටුවීය.  එසේ වුවද, සිරිමාවෝ අන්ත වාමාංශය තෘප්තිමත් කිරීමට අසමත් වීමෙන් පසුව, මාක්ස්වාදී මහජන විමුක්ති පෙරමුණ 1971 දී ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීමට උත්සාහ කළේය.  1972 දී බ්‍රිතාන්‍ය, සෝවියට් හා ඉන්දියානු ආධාර ඇතිව කැරැල්ල මැඩපවත්වන ලදී.

===රාජධානියේ අවසානය===

ක්‍රි.ව. 1972 මැයි 22 දින ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් මගින් නව ව්‍යවස්ථාව සම්මත කරන ලදී. එමගින් රටේ සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි නම ශ්‍රී ලංකා ලෙස වෙනස් කරන ලදී. රට නිල වශයෙන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් බවට පත් වූ අතර විලියම් ගෝපාලව ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය.

==රජය සහ දේශපාලනය==

[[File:Official Photographic Portrait of Don Stephen Senanayaka (1884-1952).jpg|thumb|left|150px|ශ්‍රී ලංකාවේ පලමු අග්‍රාමාත්‍ය ඩී.එස් සේනානායක ]]

ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් නිර්මාණය කරන ලද්දේ ද්වි පාර්ශ්වික ව්‍යවස්ථාදායකයක් සහිත සෙනෙට් සභාවක් සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්, ජනප්‍රිය ලෙස තේරී පත් වූ සභාව වක්‍රව සෙනෙට් සභාව ලෙස නම් කිරීමෙනි.රාජ්‍ය නායකයා වූයේ ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් විසින් රට නියෝජනය කළ බ්‍රිතාන්‍ය රජතුමා ය.  ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා අගමැති වූ අතර ඔහු/ඇය සහ ඔහුගේ කැබිනට් මණ්ඩලය ව්‍යවස්ථාදායකයේ විශාලතම දේශපාලන පක්ෂයෙන් සමන්විත විය.

මුලදී ප්‍රමුඛ පක්ෂය වූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයයි. පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂය ආසන 95 න් 42 ක් ලබා ගත් අතර 1952 මැතිවරණයද ජය ගත්තේය. පළමු අග්‍රාමාත්‍ය ඩී.එස්.  අගමැති ලෙස පත් කිරීම.  1956 දී රැඩිකල් සමාජවාදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය) මැතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කළ අතර සොලමන් බණ්ඩාරනායක මහතා බලයට පත්විය. 1959 දී බෞද්ධ භික්ෂුවක් විසින් ඔහුව ඝාතනය කරන ලද අතර ඔහුගේ වැන්දඹුව වූ සිරිමාවෝ ඔහුගෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායකයා විය.  එක්සත් ජාතික පක්ෂය බලයේ සිටි 1960 සහ 1965-1970 යන අවස්ථා දෙක හැරුණු විට ඇය 1977 දක්වා ධුරයේ කටයුතු කළාය.ඇයගේ පාලන කාලය තුළ ඇය ජනසතු කිරීමේ හා ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණයේ රැඩිකල් ආර්ථික වැඩපිළිවෙළක්, සිංහල හිතවාදී අධ්‍යාපන හා රැකියා ප්‍රතිපත්තියක් සහ නොබැඳි ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස ස්වාධීන විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කළාය.

1948 දී ලංකාව එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ලබා ගත් විට රජු නියෝජනය කිරීමට ආණ්ඩුකාරවරයා පත් කරන ලදී. ආණ්ඩුකාරවරයා වගකිව යුත්තේ ලන්ඩනයට නොව ලංකාවේ රජතුමාට, පළාත් පාලන ආයතනයට සහ ප්‍රාදේශීය පාර්ලිමේන්තුවට ය.  භූමිකාව සාමාන්‍යයෙන් චාරිත්‍රානුකූල වූවත්, එය පැමිණියේ ඔටුන්න හිමි සංචිත බලතල සමඟිනි. එමඟින් ආණ්ඩුකාරවරයාට අගමැති ධුරයෙන් නෙරපා හැරීමට අවස්ථාව ලැබුණි (මෙවැනි බලයක් සහිතව, ආණ්ඩුකාරවරයාට වගකිවයුතු දේශපාලනික නොවන අයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමට සිදුවිය.  ජාතික ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 'රීල්බුක්' ලෙස භාවිතා කරමින් රජයේ විනිසුරු.  රජතුමාට පහත මෝස්තර සහ මාතෘකා තිබුණි:

*1948–1952: මහා බ්‍රිතාන්‍යය, අයර්ලන්තය සහ අධිරාජ්‍යයෙන් ඔබ්බට ගිය බ්‍රිතාන්‍ය ආධිපත්‍යය.

1952-1953: මහා බ්‍රිතාන්‍යය, අයර්ලන්තය සහ රැජිනෙන් ඔබ්බට ගිය බ්‍රිතාන්‍ය ආධිපත්‍ය.

1953-1972: දෙවන රාජකීය එලිසබෙත්, ලංකාවේ රැජින සහ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ප්‍රධානී ඇගේ අනෙකුත් රාජධානි සහ ප්‍රදේශ.

දෙවන එලිසබෙත් රැජින සිය රාජාභිෂේක දිවුරුමේදී &quot;ලංකා ජනතාව පාලනය කිරීමට පොරොන්දු විය ... ඔවුන්ගේ නීති හා සිරිත් විරිත් අනුව&quot;. රාජාභිෂේකයේදී ලංකාවේ ප්‍රමිතිය ශ්‍රීමත් එඩ්වින් ඒ. පී. විජයරත්න විසින් දරනු ලැබීය.

====රාජ්‍ය නායකයින්ගේ ලැයිස්තුව====

1948 සිට 1972 දක්වා ලංකාවේ රාජ්‍ය නායකයා එක්සත් රාජධානියේ රජතුමාට සමාන පුද්ගලයෙකි.  ලංකාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා රාජ්‍ය නායකයාගේ රාජකාරි ඉටු කළේය.

====Monarchs====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;clear:right; text-align:center&quot;
| colspan=&quot;8&quot; |'''Monarchs of Ceylon, 1948–1972'''
|-
! width=&quot;10%&quot; |Portrait
! width=&quot;20%&quot; |Name
! width=&quot;10%&quot; |Birth
! width=&quot;10%&quot; |Reign
! width=&quot;10%&quot; |Death
! width=&quot;15%&quot; |Consort
! width=&quot;15%&quot; |Relationship with Predecessor(s)
! width=&quot;10%&quot; |Royal House
|-
| align=&quot;center&quot; |[[File:King George VI LOC matpc.14736 A (cropped).jpg|140px]]
| align=&quot;center&quot; |&lt;big&gt;'''[[හයවන ජෝර්ජ් රජ|George VI]]'''&lt;/big&gt;
| align=&quot;center&quot; |14 December 1895
| align=&quot;center&quot; |4 February 1948&lt;br&gt;{{ndash}}&lt;br&gt;6 February 1952
| align=&quot;center&quot; |6 February 1952
|[[File:ElizabethBowes-Lyon.jpg|70px]]
[[Queen Elizabeth The Queen Mother|Queen Elizabeth]]
| align=&quot;center&quot; |None (position created)
| rowspan=&quot;2&quot; |[[House of Windsor|Windsor]]
|-
| align=&quot;center&quot; |[[File:Queen Elizabeth II official portrait for 1959 tour (retouched) (cropped) (3-to-4 aspect ratio).jpg|140px]]
| align=&quot;center&quot; |&lt;big&gt;'''[[දෙවන එලිසබෙත් රැජිණ|Elizabeth II]]'''&lt;/big&gt;
| align=&quot;center&quot; |21 April 1926
| align=&quot;center&quot; |6 February 1952&lt;br&gt;{{ndash}}&lt;br&gt;22 May 1972
| align=&quot;center&quot; |8 September 2022
|[[File:Young_Philip_(cropped).jpg|70px]]
[[ෆිලිප් කුමාරයා|Prince Philip, Duke of Edinburgh]]
| align=&quot;center&quot; |Daughter of George VI
|-
|}

====Governors-General====
{{Main|Governor-General of Ceylon}}
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! width=&quot;100px&quot; |Portrait
!Name
&lt;small&gt;(birth–death)&lt;/small&gt;
!Took office
!Left office
!Appointer
|-
| colspan=&quot;5&quot; |'''Governors-General of Ceylon, 1948–1972'''
|- align=&quot;center&quot;
|[[File:Unknown person.jpg|100px]]
![[Henry Monck-Mason Moore|Sir Henry Monck-Mason Moore]]&lt;br&gt;{{post-nominals|country=GBR|GCMG|KStJ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1887–1964)&lt;/small&gt;
|4 February 1948
|6 July 1949
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:King George VI LOC matpc.14736 A (cropped).jpg|80px]]
'''[[George VI]]'''
|- align=&quot;center&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulbury.jpg|100px]]
! rowspan=&quot;2&quot; |[[Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulbury]]&lt;br&gt;{{post-nominals|country=GBR|GCMG|GCVO|OBE|MC|PC}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1887–1971)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |6 July 1949
| rowspan=&quot;2&quot; |1953
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |[[File:Her Majesty Queen Elizabeth II (1959).jpg|80px]]
'''[[Elizabeth II]]'''
|-
|[[File:Unknown person.jpg|100px]]
!''Acting''&lt;br&gt;[[Arthur Wijewardena|Justice Arthur Wijewardena]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1887–1964)&lt;/small&gt;
|1953
|1953
|-
|[[File:Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulbury.jpg|100px]]
![[Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulbury]]&lt;br&gt;{{post-nominals|country=GBR|GCMG|GCVO|OBE|MC|PC}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1887–1971)&lt;/small&gt;
|1953
|1954
|-
|[[File:Unknown person.jpg|100px]]
!''Acting''
[[C. Nagalingam|Justice C. Nagalingam]]&lt;br&gt;{{post-nominals|country=GBR|KC}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1893–1958)&lt;/small&gt;
|1954
|1954
|-
|[[File:Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulbury.jpg|100px]]
![[Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulbury]]&lt;br&gt;{{post-nominals|country=GBR|GCMG|GCVO|OBE|MC|PC}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1887–1971)&lt;/small&gt;
|1954
|17 July 1954
|-
|[[File:Sir Oliver Goonetilleke.gif|100px]]
![[Oliver Ernest Goonetilleke|Sir Oliver Ernest Goonetilleke]]&lt;br&gt;{{post-nominals|country=GBR|GCMG|KCVO|KBE}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1892–1978)&lt;/small&gt;
|17 July 1954
|2 March 1962
|-
| 
![[William Gopallawa]]&lt;br&gt;{{post-nominals|country=GBR|MBE}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1897–1981)&lt;/small&gt;
|2 March 1962
|22 May 1972
|}

====ගැටලු====

ලංකාවේ රජයට ගැටළු කිහිපයක් ඇති අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් රජය නියෝජනය කළේ ජනගහනයෙන් සුළු කොටසක් පමණි, ප්‍රධාන වශයෙන් ධනවත්,ඉංග්‍රීසි උගත් ප්‍රභූ කණ්ඩායම්.සිංහල හා දෙමළ බහුතරය ඉහළ පංතියේ සාරධර්ම හා අදහස් බෙදා නොගත් අතර මෙය බොහෝ විට කැරලි වලට තුඩු දුන්නේය.

==ආර්ථිකය ==

ලංකාවේ ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන් කෘෂිකර්මාන්තය මත පදනම් වූ අතර ප්‍රධාන අපනයන තේ, රබර් සහ පොල් වලින් සමන්විත විය.මේවා විදේශ වෙලඳපොලවල හොඳ ප්‍රතිපල ලබා දුන් අතර අපනයන කොටසෙන් 90% ක් වටිනාකමින් යුක්ත වේ.1965 දී ලංකාව ලොව ප්‍රමුඛතම තේ අපනයනකරුවා බවට පත් වූ අතර වාර්ෂිකව තේ ටොන් 200,000 ක් ජාත්‍යන්තරව නැව්ගත කරනු ලැබේ.  අපනයන මුලදී හොඳින් අලෙවි වූ නමුත් තේ සහ රබර් මිල පහත වැටීම ඉපැයීම් අඩු කළ අතර වේගයෙන් වර්ධනය වන ජනගහනය එම ලාභය තවදුරටත් අඩු කරයි.  1970 දශකයේ මුල් භාගයේදී, ලංකා රජය විසින් අලුතින් තේරී පත් වූ රජයේ සමාජවාදී ප්‍රතිපත්තිවල කොටසක් ලෙස පුද්ගලිකව පැවති බොහෝ වත්කම් ජනසතු කරන ලදී.

1972 ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ නීතිය මගින් පුද්ගලිකව හිමිවිය හැකි උපරිම ඉඩම් හෙක්ටයාර විස්සක් පනවා ඇති අතර ඉඩම් නොමැති කම්කරුවන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා අතිරික්ත ඉඩම් නැවත ලබා දීමට උත්සාහ කරන ලදී.  හෙක්ටයාර දහයකට වඩා අඩු පොදු සමාගම් සතු ඉඩම් නීතියෙන් නිදහස් කර ඇති හෙයින්, නැවත බෙදාහැරීම සඳහා ලබා ගත හැකි සැලකිය යුතු ඉඩම් ප්‍රමාණයක් නීති සම්පාදනයට යටත් නොවීය.  1972 සිට 1974 දක්වා කාලය තුළ නව නීති මගින් පිහිටුවන ලද ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිෂන් සභාව හෙක්ටයාර් 228,000 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අත්පත් කර ගත් අතර ඉන් තුනෙන් එකක් වනාන්තරය වන අතර ඉතිරි ඒවායින් වැඩි ප්‍රමාණයක් තේ, රබර් හෝ පොල් වගා කර ඇත.සියයට 95 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සිවිලිමේ සීමාවට වඩා අඩු බැවින් සහල් වී ස්වල්පයක් පීඩාවට පත් විය.  රජය විසින් අත්පත් කරගත් ඉඩම්වලින් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් පුද්ගලයන්ට පවරා දී ඇත. බොහෝමයක් විවිධ රාජ්‍ය ආයතන වෙත හෝ උඩරට සමුපකාර වතු සංවර්ධන මණ්ඩලය වැනි සමුපකාර සංවිධාන වෙත යොමු කරන ලදී.1972 ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ නීතිය අදාළ වූයේ පුද්ගලයන්ට පමණක් ය.  එය ඒකාබද්ධ කොටස් සමාගම් සතු වතු වලට අත නොතැබූ අතර ඒවායින් බොහොමයක් බ්‍රිතාන්‍යය.1975 දී ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ (සංශෝධන) නීතිය මගින් මෙම වතු රාජ්‍ය පාලනය යටතට පත් කරන ලදී.  මෙම පනත යටතේ වතු 395 කින් සමන්විත හෙක්ටයාර 169,000 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් පවරා ගන්නා ලදී.  මෙම භූමියෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් රෝපණය කළේ තේ සහ රබර් ය. එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස තේ වගා කළ ඉඩම්වලින් තුනෙන් දෙකක් පමණ රාජ්‍ය අංශයේ තැන්පත් කරන ලදී. රබර් සහ පොල් සඳහා අදාළ අනුපාතය සියයට 32 සහ 10 කි.1972 සහ 1975 යන නීති දෙකම යටතේ පවරා ගත් ඉඩම් හිමියන්ට රජය යම් වන්දියක් ගෙවීය.1988 මුල් භාගයේදී, රජයට අයත් වතු කළමනාකරණය කරනු ලැබුවේ ජනතා වතු සංවර්ධන මණ්ඩලය හෝ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාන්ත වැවිලි සංස්ථාව යන ආයතන දෙකෙන් එකකි. මීට අමතරව, නවීකරණය කරන ලද අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් මඟින් රැකියා සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ පුහුණු ශ්‍රමිකයින්ගේ කෑදරකමක් ඇති විය.

====රැපියල====

ලංකාවේ නිල මුදල් වර්ගය වූයේ ලංකාවේ රුපියලයි.  රුපියල පරිණාමය වූයේ ඉන්දියානු රුපියලෙන් වන අතර 1929 දී ඉන්දියානු රුපියලෙන් වෙන් වූ විට නව ලංකා රුපියලක් පිහිටුවන ලදී.  1950 දී ඉන්දියානු මුදල් පද්ධතියේ කොටසක් ලෙස 1872 දී පිහිටුවන ලද මුදල් මණ්ඩලය, ශ්‍රී ලංකාවේ මහ බැංකුව විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද අතර එමඟින් රටට මුදල් පිළිබඳ වැඩි පාලනයක් ලබා දෙන ලදී.1951 දී මහ බැංකුව විසින් මුදල් මුදල් නිකුත් කිරීම භාර ගත් අතර රුපියල් 1 සහ 10 නෝට්ටු හඳුන්වා දෙන ලදී.1952 දී රුපියල් 2, 5, 50 සහ 100 නෝට්ටු මගින් මේවා අනුගමනය කරන ලදී.  රුපියල් 1 නෝට්ටු 1963 දී කාසි මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදි. 1963 දී නව කාසියක් හඳුන්වා දෙන ලද අතර එය රජුගේ ආලේඛ්‍ය චිත්‍රය මඟ හැරියේය.නිකුත් කරන ලද කාසි වූයේ ඇලුමිනියම් 1 සහ 2, නිකල් පිත්තල 5 සහ 10 ශත සහ කුප්‍රෝ-නිකල් 25 සහ 50 ශත 50 සහ රුපියල් 1 යි.  1963 සිට නිකුත් කරන ලද කාසි වල පිටුපස කොටස කබාය රැගෙන යයි. කෙසේ වෙතත්, 1966 වන තෙක් ලංකාවේ රුපියල 1: 1 ක වටිනාකමකින් ඉන්දියානු රුපියලට ඇණ ගැසුණි.1966 දී ලංකාවේ රුපියල එක්සත් ජනපද ඩොලරයට රුපියල් 4.76 බැගින් ලබා ගන්නා ලදී.

==යුධමය==

[[File:SLA-50.jpg|right|thumb|200px|[[James Roderick Sinclair, 19th Earl of Caithness|කයිත්නස්හි අර්ල්]] ආරක්ෂක ඒකකයක් පරීක්ෂා කිරීම]]
{{Maiin|ලංකා හමුදාව}}

දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේදී, ලංකා හමුදාවේ පූර්වගාමියා වූ ලංකාවේ ආරක්ෂක බලකාය බලමුලු ගැන්වීම ආරම්භ කළේය.  නිදහසින් පසු, ලංකාව 1947 ද්වි පාර්ශ්වික ඇන්ග්ලෝ-ලංකාවේ ආරක්ෂක ගිවිසුමට එළඹුණි. මෙයින් පසුව අංක 17 යුද හමුදා පනත 1949 අප්‍රියෙල් 11 දින පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද අතර 1949 ඔක්තෝබර් 10 දින අංක 10028 ගැසට් පත්‍රයේ විධිමත් කරන ලදී.නිත්‍ය සහ ස්වේච්ඡා බලකායකින් සමන්විත ලංකා හමුදාව නිර්මාණය කිරීම සනිටුහන් කළ අතර, දෙවැන්න විසුරුවා හරින ලද ලංකාවේ ආරක්ෂක බලකායේ අනුප්‍රාප්තිකයා විය.1947 ආරක්ෂක ගිවිසුම මගින් විදේශීය බලවේගයක් විසින් පහර දෙනු ලැබුවහොත් බ්‍රිතාන්‍යය ලංකාවට ආධාර ලබා දෙන බවට සහතිකයක් ලබා දුන් අතර රටේ මිලිටරිය ගොඩනැගීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා උපදේශකයින්ට ලබා දුන්නේය.  ලංකාවේ යුධ හමුදාවේ පළමු අණදෙන නිලධාරියා බවට පත්වීමත් සමඟ, ද අර්ල් ඔෆ් කයිත්නස් හි බ්‍රිගේඩියර් ජේම්ස් සින්ක්ලෙයාර්, ලංකා හමුදාවේ අණදෙන නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී

විශාල බාහිර තර්ජන නොමැති වීම හේතුවෙන් හමුදාවේ වර්ධනය මන්දගාමී වූ අතර 1950 දශකයේ මැද භාගය වන විට හමුදාවේ මූලික රාජකාරි අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව කරා වේගයෙන් ගමන් කළේය.  රාජකීය ලංකාවේ නාවික හමුදා වෙරළබඩ මුර සංචාර සහ පොලිස් මෙහෙයුම් සඳහා සහය දක්වමින් ජාවාරම්කරුවන් විසින් ගෙන එන ලද නීතිවිරෝධී දකුණු ඉන්දියානු සංක්‍රමණිකයින්ගේ පැමිණීමට එරෙහිව 1952 දී ලංකා හමුදාවේ පළමු අභ්‍යන්තර ආරක්ෂක මෙහෙයුම ඔපරේෂන් මොන්ටි ලෙස නම් කරන ලදී.  මෙය 1963 දී කාර්ය සාධක බලකායේ නීති විරෝධී සංක්‍රමණ (TaFII) ලෙස නම් කරන ලද අතර 1981 දක්වා එය දිගටම පැවතුණි. 1953 හර්තාල්, 1956 ගල් ඕයා නිම්න කෝලාහල සහ පළාත් හදිසි රෙගුලාසි යටතේ සාමය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා පොලීසියට උපකාර කිරීම සඳහා හමුදාව බලමුලු ගැන්වීය.1958 කැරැල්ලේදී 1958 දී දිවයින පුරා හදිසි රෙගුලාසි යටතේ එය ප්‍රථම වරට යොදවනු ලැබීය.

1962 දී ස්වේච්ඡා නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු හමුදා කුමන්ත්‍රණයකට උත්සාහ කළ අතර එය දියත් කිරීමට පැය කිහිපයකට පෙර එය නවතා දමන ලදී.මෙම කුමන්ත්‍රණය හමුදාවට විශාල වශයෙන් බලපෑවේය.රජය හමුදාවට අවිශ්වාස කළ හෙයින්, එය හමුදාවේ ප්‍රමාණය හා වර්ධනය අඩු කළේය, විශේෂයෙන් ස්වේච්ඡා බලකාය, ඒකක කිහිපයක් විසුරුවා හරින ලදි.  1972 මැයි මාසයේදී ලංකාව ජනරජයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර එහි නම ලංකාවේ සිට “ශ්‍රී ලංකා ජනරජය” ලෙසත් 1978 දී “ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජය” ලෙසත් වෙනස් විය.සියලුම හමුදා ඒකක ඒ අනුව නම් කරන ලදී.

==නාවික හමුදා==

නිදහස ලැබීමෙන් පසු උපාය මාර්ගඥයින් විශ්වාස කළේ නාවික හමුදාව ගොඩනඟා ප්‍රතිසංවිධානය කළ යුතු බවයි.  පෙර නාවික හමුදාව සමන්විත වූයේ ලංකා නාවික ස්වේච්ඡා බලකාය සහ ලංකාවේ රාජකීය නාවික ස්වේච්ඡා රක්ෂිතයෙනි.  1950 දෙසැම්බර් 9 වන දින රාජකීය ලංකා නාවික හමුදාව නිර්මාණය කරන ලද්දේ හිටපු ලංකාවේ රාජකීය නාවික ස්වේච්ඡා රක්ෂිතයෙන් සමන්විත ප්‍රධාන බලකායෙනි.  ආරම්භ කරන ලද පළමු නෞකාව වූයේ ඇල්ජීරියානු පංතියේ පතල් කම්කරුවෙකු වන එච්.එම්.සී.එස්.  මෙම කාලය තුළ නාවික හමුදාව ඒකාබද්ධ නාවික අභ්‍යාස කිහිපයකට සහ good ත පෙරදිග සංචාරය කිරීමේ සුහද චාරිකාවකට සහභාගී විය.  කෙසේ වෙතත්, 1962 දී හමුදා කුමන්ත්‍රණය කිරීමට උත්සාහ කරන අවස්ථාවේ දී සිය රාජකාරියෙන් නිදහස් වූ නාවික හමුදාවේ කපිතාන්වරයා විසින් නාවික හමුදාවේ ව්‍යාප්තිය නාටකාකාර ලෙස නතර කරන ලදී.  වසර හතකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ නිලධාරීන්ගේ ශිෂ්‍ය භටයින් සහ නාවිකයින් බඳවා ගැනීම නැවැත්වීම, වැදගත් කඳවුරු හා බැරැක්ක අහිමි වීම සහ නැවැත්වීම හේතුවෙන් එහි නැව් කිහිපයක් විකුණා දැමීමත් සමඟ ඇති වූ රජයන්ගෙන් පළිගැනීම හේතුවෙන් නාවික හමුදාව විශාල වශයෙන් පීඩා වින්දා.  එංගලන්තයේ පුහුණුවීම්.  එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස 1971 දී ජේවීපී කැරැල්ල ආරම්භ වූ විට නාවික හමුදාව දුර්වල ලෙස සූදානම් වූයේ කැරලිකරුවන්ට එරෙහිව යුද මෙහෙයුම් සඳහා නාවිකයින්ට තම නැවියන් යැවීමට ය.

1972 දී &quot;ලංකාව&quot; &quot;ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජය&quot; බවට පත් වූ අතර රාජකීය ලංකාවේ නාවික හමුදාව ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව බවට පත්විය.ධජ නිලධාරීන්ගේ ධජ සමඟ නාවික බලකොටුව ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලදී.නාවික හමුදා පනතේ හඳුන්වා දී ඇති “නාවික හමුදාවේ කපිතාන්” යන පදය “නාවික හමුදාපති” ලෙස වෙනස් කරන ලදී. අවසාන වශයෙන්, &quot;හර් මැජෙස්ටි සිලෝන් නැව්&quot; (එච්එම්සීඑස්) &quot;ශ්‍රී ලංකා නාවික නැව්&quot; (එස්එල්එන්එස්) බවට පත් විය.

1970 ගණන්වලදී නාවික හමුදාව සිය ශක්තිය නැවත ගොඩනඟා ගැනීමට පටන් ගත්තේ ප්‍රතිඵලදායී වෙරළ මුර සංචාරයක් සඳහා චීනයෙන් ෂැංහයි පන්තියේ තුවක්කු බෝට්ටු ලබා ගැනීමත් සමඟ කලාපීය වරායන් වෙත යාත්‍රා කිහිපයක් සිදු කිරීමත් සමඟ ය.

==ගුවන් හමුදාව==

නව රාජකීය ලංකාවේ ගුවන් හමුදාවට හෝ ආර්සීඒඒඑෆ් වෙත අනුයුක්ත කරන ලද RAF නිලධාරීන් සහ අනෙකුත් පිරිස් විසින් මුල් පරිපාලනය හා පුහුණුව සිදු කරන ලදී.  RCyAF හි පළමු ගුවන් යානය වූයේ මූලික පුහුණුකරුවන් ලෙස භාවිතා කරන ලද ඩි හැවිලන්ඩ් කැනඩාවේ DHC-1 චිප්මන්ක්ස් ය. මේවායින් පසුව ගුවන් නියමුවන් සහ ගුවන් යානා පුහුණු කිරීම සඳහා බෝල්ටන් පෝල් බැලියෝල් ටී.  1956 දී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය කඳවුරු වසා දැමීමෙන් ගුවන් හමුදාව කලින් ගුවන් හමුදා කඳවුරු අත්පත් කර ගත්තේය.  කටුනායක සහ චයිනා බේ ආර්සීඒඒඑෆ් මෙහෙයුම් ස්ථාන බවට පත් වූ අතර සහායක කටයුතු ඩයතාලාව සහ ඒකල යන ස්ථානවල සිදු කරන ලදී.

1959 දී ඩි හැවිලන්ඩ් වැම්පයර් ජෙට් ගුවන්යානා අත්පත් කර ගන්නා ලදී. කෙසේ වෙතත්, RCyAF ඒවා මෙහෙයුම් භාවිතයට නොගත් අතර ඉක්මනින් ඒවා වෙනුවට බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් ලබාගත් දඩයම් ජෙට් ප්‍රොවොස්ට් පහක් ජෙට් බලඇණිය බවට පත් කරන ලදී.

රාජකීය ලංකාවේ ගුවන් හමුදාව ප්‍රථම වරට සටන් වැදුනේ 1971 දී මාක්ස්වාදී ජේවීපී අප්‍රේල් 5 වන දින දිවයින පුරා කුමන්ත්‍රණයක් දියත් කළ අවස්ථාවේදීය.ලංකා සන්නද්ධ හමුදාවන්ට ක්ෂණිකව හා කාර්යක්ෂමව ප්‍රතිචාර දැක්වීමට නොහැකි විය. මූලික ප්‍රහාර වලදී දිවයින පුරා පිහිටි පොලිස් ස්ථාන සහ ඒකල පිහිටි ආර්සීඒඒඑෆ් කඳවුරට පහර දෙන ලදී.  පසුව, ගුවන් හමුදාව එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් සංගමය වෙතින් අමතර ගුවන් යානා ලබා ගත්තේය.

1971 කැරැල්ලෙන් පසු මිලිටරි වියදම් සඳහා අරමුදල් හිඟයක් හේතුවෙන් අංක 4 හෙලිකොප්ටර් බලඇණිය හෙලිටෝර්ස් නමින් විදේශීය සංචාරකයින් සඳහා වාණිජ ප්‍රවාහන සේවා ක්‍රියාත්මක කිරීමට පටන් ගත්තේය.  1987 දී ගුවන් හමුදාවට සක්‍රීය සංචිත ද ඇතුළුව 3,700 ක කාර්ය මණ්ඩලයක් සිටියහ.  මෙම බලවේගය එහි මුල් අවදියේ දී ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වූ අතර 1960 දශකයේ දී නිලධාරීන් සහ බඳවා ගැනීම් දහසකට වඩා වැඩි විය.  1976 මාර්තු 31 වන දින ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට ජනාධිපති වර්ණය ප්‍රදානය කරන ලදී.  එම වර්ෂයේම SLAF රැඳවුම් කඳවුරු, පසුව SLAF මධ්‍යස්ථාන බවට පත් වූ අතර, විරාවිල, වවුනියා සහ මිනේරියා යන ස්ථානවල ස්ථාපිත කරන ලදී.

==මේවාද බලන්න==
*[[ශ්‍රී ලංකා]]
*[[සිංහලේ රාජාවලිය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

[[Category:20වන සියවසදී අවසන්වුනු රටවල්]]
[[Category:20වන සියවසදී බිහිවුනු රටවල්]]
[[Category:බ්‍රිතාන්‍ය පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය]]
[[Category:ශ්‍රී ලංකා භූමිය තුල පැවති රාජධානි]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය]]</text>
      <sha1>l074x0o1le1jl74me52ybjad8rj77ab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රාජකීය විද්‍යාලය, තෙලිජ්ජවිල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41504</id>
    <revision>
      <id>797764</id>
      <parentid>795219</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FduyUIY</username>
        <id>80600</id>
      </contributor>
      <comment>/* මූලාශ්‍ර */</comment>
      <origin>797764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8873" sha1="8ccaeunzmgcj03m543wqnde7w41wcal" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පාසල
 | name                    = තෙලිජ්ජවිල රාජකීය විද්‍යාලය(ජාතික පාසල)
 | native_name             = Telijjawila Royal College(National School)
 | former_name             = හාවාකැටිය මහා විදුහල
 | image                   = Thelijjawila Royal College Official Logo.png
 | caption                 = විද්‍යාලයීය නිල ලාංඡනය
 | motto                   = චක්ඛුං උදපාදි
 | established             = 1910
 | founder                 = දොන් රොබට් ධර්මවර්ධන මහතා (පිරිමි අංශය)&lt;br /&gt;ලිලී සමාවතී අබේසේකර මහත්මිය (ගැහැණු අංශය)
 | type                    = ජාතික පාසල (National School)
 | authority               = අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය
 | district                = මාතර දිස්ත්‍රික්කය
 | zone                    = අකුරැස්ස අධ්‍යාපන කලාපය
 | principal               = සිසිර ධීරසිංහ
 | staff                   = 110
 | grades                  = 1–13
 | gender                  = මිශ්‍ර
 | age_range               = අවුරුදු 5–18
 | enrollment              = 2,500 (පමණ)
 | houses                  = * විජය (නිල් {{color box|#0000FF}})
* ගැමුණු (රතු {{color box|#FF0000}})
* පැරකුම් (කොළ {{color box|#008000}})
* මහසෙන් (කහ {{color box|#FFFF00}})
 | sports                  = ක්‍රිකට්, වොලිබෝල්, නෙට්බෝල්, මලල ක්‍රීඩා
 | colours                 = රතු සහ කහ {{color box|#FF0000}} {{color box|#FFFF00}}
 | coordinates             = {{coord|6|01|18.8|N|80|29|27.3|E|type:school|display=inline,title}}
 | location                = තෙලිජ්ජවිල, මාතර, ශ්‍රී ලංකාව
 | county                  = ශ්‍රී ලංකාව
 | website                 = [http://royalmatara.sch.lk royalmatara.sch.lk]
}}

'''තෙලිජ්ජවිල රාජකීය ජාතික විද්‍යාලය''' (ඉංග්‍රීසි: {{lang-en|Telijjawila Royal College / Royal Central College, Telijjawila}}) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ අකුරැස්ස ආසන්නයේ තෙලිජ්ජවිල පිහිටි ප්‍රමුඛ ජාතික පාසලකි.&lt;ref name=&quot;wiki-en&quot;&gt;{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Rajakeeya_Maha_Vidyalaya,_Telijjawila |title=Rajakeeya Maha Vidyalaya, Telijjawila |publisher=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;

ආරම්භයේදී '''හාවාකැටිය මහා විදුහල''' ලෙස හැඳින්වුණු මෙම පාසල, පසුව ''තෙලිජ්ජවිල රාජකීය මහා විද්‍යාලය'' නමින් පවත්වාගෙන ගිය අතර, මෑත කාලයේදී ජාතික පාසලක් බවට ශ්‍රේණිගත කර ඇත. මෙය අකුරැස්ස අධ්‍යාපන කලාපය තුළ වැඩිම සිසුන් සංඛ්‍යාවක් අධ්‍යාපනය ලබන පාසල වේ.&lt;ref name=&quot;dinamina&quot;&gt;{{cite news |title=තෙලිජ්ජවිල රාජකීය මහා විදුහලේ පා ගමන |url=https://www.dinamina.lk/2026/06/30/provincial-news/298360/ |newspaper=දිනමිණ |date=2026-06-30}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
විද්‍යාලය 1910 වසරේදී &quot;හාවාකැටිය මහා විදුහල&quot; නමින් ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;official-history&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.royalmatara.sch.lk/?page_id=104 |title=The History of Telijjawila Royal College |publisher=Royal College Telijjawila Official Website}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක යුගයේදී පිරිමි සහ ගැහැණු වශයෙන් අංශ දෙකකින් පවත්වාගෙන ගිය අතර, එහි පිරිමි අංශයේ ආරම්භක විදුහල්පතිවරයා ලෙස '''දොන් රොබට් ධර්මවර්ධන මහතා''' ද, ගැහැණු අංශයේ ආරම්භක විදුහල්පතිනිය ලෙස '''ලිලී සමාවතී අබේසේකර මහත්මිය''' ද කටයුතු කළහ.&lt;ref name=&quot;official-history&quot; /&gt; 

පසුකාලීනව විදුහල්පති පී.බී. ජිනදාස මහතාගේ පාලන සමයේදී මෙම පාසල &quot;තෙලිජ්ජවිල රාජකීය මහා විද්‍යාලය&quot; ලෙස නැවත නම් කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;official-history&quot; /&gt; මෑත කාලයේදී විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය පදනම් කරගනිමින් එය ජාතික පාසලක් බවට උසස් කරන ලදී.

== නිවාස ==
විද්‍යාලයේ ක්‍රීඩා සහ බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සඳහා සිසුන් නිවාස 4 කට බෙදා ඇත:
* '''විජය''' (නිල් වර්ණය)
* '''ගැමුණු''' (රතු වර්ණය)
* '''පැරකුම්''' (කොළ වර්ණය)
* '''මහසෙන්''' (කහ වර්ණය)

== ක්‍රීඩා ==
විද්‍යාලයේ සිසු සිසුවියන් සඳහා ප්‍රධාන ක්‍රීඩා කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක වේ:
* ක්‍රිකට්
* වොලිබෝල්
* නෙට්බෝල්
* මලල ක්‍රීඩා

== පාසල් ගීය ==
&lt;poem&gt;
ජය ජය නංවන ජය දද නංවන
ජය දද නීති බැඳූ............//

රාජකීය විදුහල තෙලිදියවිල
දස දෙස නම රැන්දූ

ඔබ සෙවණේ ලද රැකවරණය මැද
සුමගට තැබූ දෙපා
ආපසු නොගනිමු පෙරමුණ ගෙන යමු
ධීර වීර ගති පා

වාද භේද නැත එකම මවකගේ
දැරුවන් විලස බැඳී
පිබිදෙන කුසුමක් සේ විකසිත වෙමු
දසතම සුවඳ දිදී

දිනු බිම සුරකින වීරුවන් පඬුවන්
බිහිකළ විදුමෑණී
අපගේ ශක්තිය ජීවය ඔබමයි
පෙම්බර විදුමෑණී

විදුහල් අතරේ අග රැජිනිය සේ
සෑම දින කිරුළ දැරූ
ඔබේ නම සුරකිමු බැතියෙන් සමරමු
පාසල් මවුනි ගරූ............//
&lt;/poem&gt;

== අධ්‍යාපනය සහ පහසුකම් ==
විද්‍යාලයේ 1 ශ්‍රේණියේ සිට 13 ශ්‍රේණිය දක්වා පන්ති පැවැත්වෙන අතර 2,500කට ආසන්න සිසුන් සංඛ්‍යාවක් අධ්‍යාපනය ලබති. ගුරු මණ්ඩලය 110 දෙනෙකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. අධ්‍යාපන පොදු සහතික පත්‍ර උසස් පෙළ සඳහා කලා සහ වාණිජ විෂය ධාරාවන් ක්‍රියාත්මක වේ.&lt;ref name=&quot;official-history&quot; /&gt; 

විද්‍යාලය සතුව පහත සඳහන් පහසුකම් පවතී:
* පූර්ණ පහසුකම් සහිත පුස්තකාලය
* නවීන පරිගණක විද්‍යාගාරය
* ශ්‍රව්‍ය-දෘශ්‍ය ඒකකය

== ආශ්‍රිත මූලාශ්‍ර ==
https://web.facebook.com/api.royalthelijjawila

https://web.facebook.com/profile.php?id=100063240489697&lt;ref&gt;https://web.facebook.com/profile.php?id=100063240489697&lt;/ref&gt;

== බාහිර සබැඳි ==
* [http://royalmatara.sch.lk නිල වෙබ් අඩවිය]</text>
      <sha1>8ccaeunzmgcj03m543wqnde7w41wcal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බඹරකන්ද ඇල්ල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42186</id>
    <revision>
      <id>797765</id>
      <parentid>783778</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T04:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44995-38</username>
        <id>80603</id>
      </contributor>
      <origin>797765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2553" sha1="4em1dr8l713txbj3b043gwh4dc1egl4" xml:space="preserve">{{Infobox waterfall
| name = බඹරකැලේ දියඇල්ල
| photo = Bambarakanda Waterfalls.jpg
| image size = 
| photo_caption = බඹරකන්ද ඇල්ල
| location = [[කළුපහන]], {{flag|ශ්‍රී ලංකාව}}
| coords = {{Coord|6|46|1|N|80|49|59|E|display=inline,title}}
| elevation = ≈{{convert|1100|m|ft|abbr=on}}
| type = Horsetail
| height = {{convert|263|m|ft|0|abbr=on}}
| width = 
| height_longest = 
| average_width = 
| number_drops = 1
| average_flow = 
| watercourse = කුඩා ඔය, [[වළවේ ගඟ|වළවේ ගඟේ]] අතු ගංගාවකි.
| world_rank = 299
}}
[[File:Bambarakanda Waterfall.jpg|thumb|''බඹරකන්ද ඇල්ල'']]

'''''බඹරකන්ද ඇල්ල''' (බඹරකැලේ ඇල්ල) ශ්‍රී ලංකාවේ උසම දියඇල්ල  වේ. මෙහි උස 263 මී (අඩි 863) කි. මෙය  ලෝකයේ දියඇලි අතරින් 299 වන උසම දිය ඇල්ල යි. මෙය බදුල්ලේ කළුපහන ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. A4 මාර්ගයේ 5km ක් දුරින් පිහිට යි.  මෙය වළවේ ගඟේ අතු ගංගාවක් වන කුඩා ඔයෙන් නිර්මාණය වේ. බඹරකන්ද ඇල්ල හි ෆයිනස් ගස්වලින් පිරුණු වනයක් හමුවේ....මඩකලපුව  කොළඹ  මාර්ගයේ හල්දුම්මුල්ල සිට 5Km ක් පමණ ගියපසු කළුපහන හන්දිය හමුවේ. එතැනින් වම් අතට ඇති මාර්ගයේ කි:මී: 4.5 ක් පමණ ගියපසු ප්‍රවේශපත්‍ර ලබා ගන්නා ස්ථානය හමුවේ. පහසුවෙන් ගමන් කල හැකි ආකාරයට ආරක්‍ෂිත වැටවල් සහිතව පඩි පෙළ නිර්මාණය කොට ඇත. ෆයිනස් වනය මැදින් ගමන් කලයුතු ඉතා සුළු දුර ප්‍රමාණය ඉතාමත් චමත්කාරය.නෙතුල මහාචාර්ය විසින් 1982 වසෙර් දි සොයා ගන්නා ලදි.''  
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි]]</text>
      <sha1>4em1dr8l713txbj3b043gwh4dc1egl4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කාල්ටන් ස්පෝට්ස් නෙට්වර්ක්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45898</id>
    <revision>
      <id>797763</id>
      <parentid>406341</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T16:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45156-35</username>
        <id>80596</id>
      </contributor>
      <origin>797763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2799" sha1="47le7ourz60ksh00lpajdxaxd674yyj" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රූපවාහිනි නාලිකාව
| name              = කාල්ටන් ස්පෝට්ස් නෙට්වර්ක්
| logofile          =Csn logo.jpg 
| logosize          = 
| logocaption       = 
| logoalt           = 
| logo2             =
| established       = 10 පෙබරවාරි 2011
| airdate           = 
| launch            = 7 මාර්තු 2011
| closed date       = මාර්තු 2016 
| picture format    = 
| share             = 
| share as of       = 
| share source      = 
| network           = 
| owner             = [[යෝෂිත රාජපක්ෂ]]
| parent            =
| key people        = [[නිෂාන්ත රණතුංග]] (ප්‍රවීණ), [[යසාරා අබේනායක]] (නාලිකා ප්‍රධානි)
| slogan            = වෙල්කම් ටු ස්පෝට්ස්!
| motto             =
| country           = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
| language          = 
| broadcast area    = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| affiliates        =
| headquarters      = 236/1 [[ඩෙන්සිල් කොබ්බෑකඩුව මාවත]], [[බත්තරමුල්ල]]
| former names      = 
| replaced names    = TH ටීවී, ප්‍රයිම් ටීවී
| replaced by names = 
| sister names      = 
| timeshift names   = 
| web               = {{URL|www.csn.lk}}

| terr serv 1       = [[යූඑච්එෆ්]] ([[කොළඹ]])
| terr chan 1       = 22
| terr serv 2       = [[යූඑච්එෆ්]] (එන්සල්වත්ත)
| terr chan 2       = 28
| terr serv 3       = [[යූඑච්එෆ්]] ([[යාපනය]])
| terr chan 3       = 30
| terr serv 4       = &lt;small&gt;[[යූඑච්එෆ්]] (කරගහතැන්න)&lt;/small&gt;
| terr chan 4       = 32 
| terr serv 5       = [[යූඑච්එෆ්]] (නායබැද්ද)
| terr chan 5       = 30
| terr serv 6       = &lt;small&gt;[[යූඑච්එෆ්]] (පිදුරුතලාගල)&lt;/small&gt;
| terr chan 6       = 47 
| sat serv 1        = [[ඩයලොග් ටීවී]]
| sat chan 1        = 75
| cable serv 1      = ලංකා බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් නෙට්වර්ක්ස්
| cable chan 1      = 63
| sat radio serv 1  = 
| sat radio chan 1  = 
| iptv serv 1       = එස්එල්ටී විෂන්කොම්
| iptv chan 1       = 9
| online serv 1     = 
| online chan 1     = 
| 3gmobile serv 1   =
}}


{{සැකිල්ල:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා]]</text>
      <sha1>47le7ourz60ksh00lpajdxaxd674yyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අනුර කුමාර දිසානායක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51386</id>
    <revision>
      <id>797767</id>
      <parentid>767659</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T05:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sayuru Athsara</username>
        <id>59181</id>
      </contributor>
      <origin>797767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45466" sha1="3cweme23g6v0bx3praksxii1egt9dig" xml:space="preserve">{{pp|small=yes}}
{{Use dmy dates|date=July 2014}}

{{Short description|ශ්‍රී ලංකාවේ දසවන ජනාධිපතිවරයා}}
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix    = [[ගරු]]
| native_name         = {{nobold|{{lang|ta|அநுர குமார திசாநாயக்க}}}}&lt;br /&gt;{{nobold|{{lang|en|Anura Kumara Dissanayake}}}}
| honorific-suffix    = 
| constituency_MP     = 
| parliament          = Sri Lanka
| image               = President of Sri Lanka Mr. Anura Kumara Dissanayak, Official portrait (December 2024) crop.jpg
| caption             = දිසානායක 2024 දී
| office              = [[ශ්‍රී ලංකාවෙහි ජනාධිපතිවරයා|ශ්‍රී ලංකාවෙහි 10වන ජනාධිපතිවරයා]]
| primeminister       = [[හරිනි අමරසූරිය]]
| status              = 
| term_start          = 23 සැප්තැම්බර් 2024
| term_end            =
| predecessor         = [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]
| successor           =
| office1             = [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ|ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායක]]
| term_start1         = 2 පෙබරවාරි 2014
| predecessor1        = සෝමවංශ අමරසිංහ
| successor1          =
| office2             = [[විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක (ශ්‍රී ලංකාව)|විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක]]
| president2          = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]]
| primeminister2      = [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]
| predecessor2        = ඩබ්ලිව්.ඩී.ජේ. සෙනෙවිරත්න
| successor2          = [[මහින්ද අමරවීර]]
| term_start2         = 3 සැප්තැම්බර් 2015
| term_end2           = 18 දෙසැම්බර් 2018
| office3             = [[ජාතික ජන බලවේගය|ජාතික ජන බලවේගයේ නායක]]
| term_start3         = 2019
| term_end3           = 
| predecessor3        = ''තනතුර පිහිටුවා ඇත''
| successor3          =
| office4             = [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය | කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී
| parliament4         = Sri Lankan
| term_start4         = 1 සැප්තැම්බර් 2015
| term_end4           = 23 සැප්තැම්බර් 2024
| predecessor4        = 
| successor4          = [[ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි]]
| office5             = [[කුරුණෑගල මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය | කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී
| term_start5         = 1 අප්‍රේල් 2004
| term_end5           = 8 අප්‍රේල් 2010
| office6             = [[ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන්, ශ්‍රී ලංකාව | ජාතික ලැයිස්තුව]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී
| term_start6         = 22 අප්‍රේල් 2010
| term_end6           = 17 අගෝස්තු 2015
| predecessor6        = 
| successor6          = 
| parliament7         = 
| term_start7         = 18 ඔක්තෝම්බර් 2000
| term_end7           = 7 පෙබරවාරි 2004
| predecessor7        = 
| successor7          = 
| birth_name          = දිසානායක මුදියන්සේලාගේ අනුර කුමාර දිසානායක 
| birth_date          = {{Birth date and age|mf=yes|1968|11|24}}
| birth_place         = [[තඹුත්තේගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|තඹුත්තේගම]], [[ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය]]
| nationality         = [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]]
| party               = [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]]
| otherparty          = [[ජාතික ජන බලවේගය]]
| spouse              = 
| children            = 
| residence           = 
| alma_mater          = [[කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
| occupation          = 
| profession          = 
| signature           =Anura Kumara Dissanayake Signature.svg 
| website             = 
| footnotes           = 
}}

'''දිසානායක මුදියන්සේලාගේ අනුර කුමාර දිසානායක''' ({{Lang-ta|அநுர குமார திசாநாயக்க}}; {{Lang-en|Anura Kumara Dissanayake}}; උපත 1968 නොවැම්බර් 24), හෙවත් '''අනුර කුමාර දිසානායක''', යනු 2024 සිට [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති|ශ්‍රී ලංකාවේ දසවන ජනාධිපතිවරයා]] ලෙස කටයුතු කරන ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=සැප්තැම්බර් 23, 2024 |title=නව ජනපති ලෙස අනුර දිවුරුම් දෙයි |url=https://sinhala.adaderana.lk/news/201460 |website=Adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=සැප්තැම්බර් 23, 2024 |title=නව ජනපති ලෙස අනුර දිවුරුම් දෙයි |url=https://sinhala.asianmirror.lk/news/political/anura-21/ |website=Asianmirror.lk}}&lt;/ref&gt; ඔහු [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ|ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ]] (ජවිපෙ) සහ [[ජාතික ජන බලවේගය|ජාතික ජන බලවේගයේ]] වත්මන් පක්ෂ නායකයා වේ. 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ නව වැනි විධායක ජනාධිපතිවරයා වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.paffrel.lk/images/publications/2024/june/2/Janadipathi-thoraganeeme-neetheya%20sinhala.pdf |title=ජනපති තෝරාගැනීමේ නීතිය |publisher=PAFFREL |access-date=2025-10-08 |language=si}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.dinamina.lk/2024/09/23/local/126730/%E0%B6%B8%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%BD%E0%B7%90/ |title=නව වැන විධායක ජනපති ලෙස දිසානායක මහතා දිවුරුම් දෙයි |work=Daily News |date=2024-09-23 |access-date=2025-10-08 |language=si }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

දිසානායක පාසල් කාලයේ සිටම ජවිපෙට සම්බන්ධ වූ අතර 1995 ජවිපෙ දේශපාලන මණ්ඩලයට බැඳීමට පෙර විශ්ව විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍ය දේශපාලනයේ ක්‍රියාකාරී විය. ඔහු 2000 සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට ජාතික ලැයිස්තුවෙන් පත්වී හෝ තේරී පත්වී පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි. 2004 සිට 2005 දක්වා කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍යවරයා ලෙසත් 2015 සිට 2018 දක්වා විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. 2014 පෙබරවාරි 2 වැනි දින පැවති ජවිපෙ 17 වැනි ජාතික සම්මේලනයේදී ඔහු ජවිපෙ නායකයා ලෙස නම් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=පෙබරවාරි 2, 2014 |title=ජවිපෙ නව නායකයා අනුර කුමාර |url=https://www.bbc.com/sinhala/sri_lanka/2014/02/140202_lanka_jvp_leader |url-status=live |website=bbc.com}}&lt;/ref&gt;

== මුල් ජීවිතය, අධ්‍යාපනය සහ ශිෂ්‍ය දේශපාලනය ==
දිසානායක මුදියන්සේලාගේ අනුර කුමාර දිසානායක [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]], [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම පළාතේ]], [[මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය|මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[ගලේවෙල|ගලේවෙල ග්‍රාමයේ]] 1968 නොවැම්බර් 24 දින උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=සැප්තැම්බර් 24, 2024 |title=ඇත්තටම කවුද මේ අරවින්ද හෙවත් අනුර කුමාර දිසානායක කියන්නේ? |url=https://gagana.lk/article/anura-kumara-dissanayake-1727119105 |url-status=live |website=gagana.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/articles/c206l7pz5v1o|title=Who is Sri Lanka's new president Anura Kumara Dissanayake?|access-date=23 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923003701/https://www.bbc.com/news/articles/c206l7pz5v1o|archive-date=23 September 2024|agency=BBC|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ පියා කාර්යාල සේවකයෙකු වූ අතර&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/23/anura-kumara-dissanayake-who-is-sri-lanka-new-leftist-president|title=Anura Kumara Dissanayake: who is Sri Lanka's new leftist president?|last=Ellis-Petersen|first=Hannah|date=23 September 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=23 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240924023958/https://www.theguardian.com/world/2024/sep/23/anura-kumara-dissanayake-who-is-sri-lanka-new-leftist-president|archive-date=24 September 2024|language=en-GB|issn=0261-3077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ මව ගෘහණියක් විය. ඔහුට එක සහෝදරියක් සිටියා.&lt;ref name=&quot;David&quot;&gt;{{cite web |last1=David |first1=Anusha |title=Anusha David speaks to Anura Kumara Dissanayake |url=https://www.jvpsrilanka.com/english/anusha-david-speaks-to-anura-kumara-dissanayake/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240208165130/https://www.jvpsrilanka.com/english/anusha-david-speaks-to-anura-kumara-dissanayake/ |archive-date=8 February 2024 |access-date=8 February 2024 |website=jvpsrilanka.com |publisher=JVP}}&lt;/ref&gt;

දිසානායක තඹුතේගම ගාමිණී මහා විද්‍යාලයෙන් සහ තඹුතේගම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර, එම විද්‍යාලයෙන් විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශය ලැබූ පළමු ශිෂ්‍යයා බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;David&quot; /&gt; පාසල් වියේ සිටම ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට සම්බන්ධ වූ දිසානායක 1987 දී ජවිපෙට සම්බන්ධ වූයේ ශිෂ්‍ය දේශපාලනයට ක්‍රියාකාරී වෙමින්ය. 1987-1989 ජවිපෙ කැරැල්ලේ ආරම්භයත් සමඟ ඔහු 1987 සිට පූර්ණ කාලීන දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත විය. [[පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට]] ඇතුළත් වූ ඔහු තර්ජන හේතුවෙන් මාස කිහිපයකට පසු පිටව ගියේ ය. ඔහු වසරකට පසුව 1992 දී [[කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලය|කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට]] මාරු වූ අතර 1995 දී [[භෞතික විද්‍යාව]] පිළිබඳ [[විද්‍යාවේදී උපාධිය|විද්‍යාවේ දී උපාධියක්]] ලබා ගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;Newsfirst1&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/|title=A look back into the life of the NPP Presidential candidate; Anura K.|access-date=8 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923011037/https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/|archive-date=23 September 2024|publisher=Newsfirst|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ව්‍යවස්ථාදායක වෘත්තිය (2000–2024) ==

=== ජවිපෙ දේශපාලන මණ්ඩලය ===
1995 දී ඔහු සමාජවාදී ශිෂ්‍ය සංගමයේ ජාතික සංවිධායක බවට පත් වූ අතර [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ|ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ]] මධ්‍යම කෘත්‍යාධිකාරී මණ්ඩලයට පත් විය. ඔහු 1998 දී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන මණ්ඩලයට පත් විය.&lt;ref name=&quot;Newsfirst12&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/|title=A look back into the life of the NPP Presidential candidate; Anura K.|access-date=8 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923011037/https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/|archive-date=23 September 2024|publisher=Newsfirst|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සෝමවංශ අමරසිංහ යටතේ යළි ප්‍රධාන ධාරාවේ දේශපාලනයට පිවිසි ජවිපෙ 1994 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ දී [[චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංගට]] සහාය දුන්නේ ය. කෙසේ වෙතත්, පක්ෂය පසුව කුමාරතුංග පාලනය දැඩි ලෙස විවේචනය කරන්නන් බවට පත් විය.{{cn|date=September 2024}}

=== කැබිනට් ඇමති ===
[[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2000|2000 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන්]] පසු ජවිපෙ ජාතික ලැයිස්තුවෙන් ඔහු 2000 දී පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසි අතර [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2001|2001 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන්]] පසුව නැවත පත් කරන ලදී. 2004 දී [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]] (ශ්‍රීලනිප) සමඟ සන්ධානගත වූ අතර [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ]] දී [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය|එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ]] (එජනිස) කොටසක් ලෙස තරඟ කර පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 39 ක් දිනා ගත්තේය. දිසානායක එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයෙන් [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයෙන්]] පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ අතර 2004 පෙබරවාරි මාසයේ දී ශ්‍රීලනිප-ජවිපෙ ඒකාබද්ධ ආණ්ඩුවේ කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපති කුමාරණතුංග විසින් පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Agriculture Minister Anura Kumara Dissanayake will launch tomorrow Tank renovation scheme at Yapahuwa. |url=http://asiantribune.com/news/2004/08/18/agriculture-minister-anura-kumara-dissanayake-will-launch-tomorrow-tank-renovation-s |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925144940/http://asiantribune.com/news/2004/08/18/agriculture-minister-anura-kumara-dissanayake-will-launch-tomorrow-tank-renovation-s |archive-date=25 September 2015 |access-date=25 September 2015}}&lt;/ref&gt; උතුරේ සහ සුනාමි සහන සම්බන්ධීකරණය සඳහා [[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි|එල්.ටී.ටී.ඊ.]] සමඟ ජනාධිපති කුමාරණතුංග රජය ගෙන ආ මතභේදාත්මක ඒකාබද්ධ යාන්ත්‍රණයට එරෙහිව ජවිපෙ නායක අමරසිංහ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයෙන් ඉවත් වීමට ජවිපෙ නායක අමරසිංහ ගත් තීරණයෙන් පසුව, 2005 ජූනි 16 වැනි දින ජවිපෙ අනෙකුත් ඇමැතිවරුන් සමඟ ඔහු සිය අමාත්‍ය ධූරයෙන් ඉල්ලා අස්විය. නැගෙනහිර පළාත්.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&amp;artid=15172|title=JVP leaves coalition Government|date=16 June 2005|access-date=11 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923013235/https://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&amp;artid=15172|archive-date=23 September 2024|publisher=[[TamilNet]]|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dailynews.lk/2005/06/17/|title=VP leaves Govt with regret|last=Weerasinghe|first=Chamikara|date=17 June 2005|work=Daily News, Sri Lanka|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605020409/http://www.dailynews.lk/2005/06/17/|archive-date=5 June 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ඔහු 2015 සැප්තැම්බර් සිට 2018 දෙසැම්බර් දක්වා විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලෙස කටයුතු කළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Parliament of Sri Lanka – Chief Opposition Whips |url=https://www.parliament.lk/en/chief-opposition-whips |access-date=19 September 2024 |website=parliament.lk |publisher=[[Parliament of Sri Lanka]] |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;

=== ජවිපෙ පක්ෂ නායකයා ===
2014 පෙබරවාරි 2 වන දින, ජවිපෙ 17 වැනි ජාතික සම්මේලනය අතරතුර, සෝමවංශ අමරසිංහගෙන් පසුව ජවිපෙ නව නායකයා ලෙස දිසානායක නම් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.dailymirror.lk/print/opinion/can-anuras-logical-oratory-spur-peoples-imagination/172-42702|title=Can Anura's logical oratory spur people's imagination?|last1=Liyanasuriya|first1=Sathya|date=6 February 2014|work=[[Daily Mirror (Sri Lanka)|Daily Mirror]]|access-date=22 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20191005064231/http://www.dailymirror.lk/print/opinion/can-anuras-logical-oratory-spur-peoples-imagination/172-42702|archive-date=5 October 2019|language=English|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== 2019 ජනාධිපතිවරණය ===
{{Main article|2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය}}
2019 අගෝස්තු 18 වන දින ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ප්‍රමුඛ දේශපාලන සංවිධානයක් වන ජාතික ජන බලවේගය [[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය|2019 ජනාධිපතිවරණයේ]] දී දිසානායක සිය ජනාධිපති අපේක්ෂකයා වන බව නිවේදනය කළේ ය. දිසානායක ඡන්ද 418,553ක් ලබා ගනිමින් 3%ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් තෙවැනි ස්ථානයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=18 August 2019 |title=NPPM Declares JVP Leader Anura Kumara Dissanayake As Its 2019 Presidential Candidate |url=https://www.colombotelegraph.com/index.php/nppm-declares-jvp-leader-anura-kumara-dissanayake-as-its-2019-presidential-candidate/comment-page-1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810230557/https://www.colombotelegraph.com/index.php/nppm-declares-jvp-leader-anura-kumara-dissanayake-as-its-2019-presidential-candidate/comment-page-1/ |archive-date=10 August 2022 |access-date=19 August 2019 |newspaper=[[Colombo Telegraph]]}}&lt;/ref&gt;

=== 2024 ජනාධිපතිවරණය ===
{{Main article|ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024}}
2023 අගෝස්තු 29 වන දින, NPP නිවේදනය කළේ 2024 දී දිසානායක නැවත ජනාධිපති ධුරයට තරඟ කරන බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=JVP on the track before race is announced |url=https://www.dailymirror.lk/opinion/JVP-on-the-track-before-race-is-announced/172-266406 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106145946/https://www.dailymirror.lk/opinion/JVP-on-the-track-before-race-is-announced/172-266406 |archive-date=6 November 2023 |access-date=6 November 2023 |website=Daily Mirror |language=English}}&lt;/ref&gt; ජනාධිපතිවරණය වෙනුවෙන් දිසානායක මෙන්ම ඔහුගේ සන්ධානය වන [[ජාතික ජන බලවේගය]] ශ්‍රී ලංකාව පුර මෙන්ම ලොව පුරාම දේශපාලන රැලි පැවැත්වූ අතර, ඒවා බොහෝ ප්‍රචලිත විය. &quot;සිස්ටම් චේන්ජ්&quot; එකක් නොහොත් රාජ්‍ය තන්ත්‍රයේ සහ පරිපාලනයේ කැපී පෙනෙන වෙනසක්; දූෂණයට, වංචාවට විරුද්ධ වූ; ජාතික එකමුතු කම ප්‍රවර්ධනය කරන රජයක් පිහිටුවීම ජාජබ සහ දිසානායකගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයේ මූලිකාංග විය.&lt;ref&gt;https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sri-lankas-marxist-leaning-dissanayake-promises-change-his-popularity-soars-2024-09-20/&lt;/ref&gt;

== ජනාධිපති (2024–වර්තමානය) ==
දිසානායක මහතා 2024 සැප්තැම්බර් 23 වැනි දින [[ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය|ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ]] දී ජනාධිපති ධුරයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=සැප්තැම්බර් 23, 2024 |title=ශ්‍රී ලංකාවේ නව වැනි විධායක ජනපති ලෙස අනුර කුමාර දිසානායක මහතා දිවුරුම් දෙයි |url=https://sinhala.news.lk/news/political-current-affairs/item/58712-2024-09-23-06-39-57 |url-status=live |website=news.lk}}&lt;/ref&gt; ජනාධිපතිවරයා ලෙස සිය මංගල කතාවේ දී, රට වෙනස් වීමට කාලයක් ගත වන බව නැවත අවධාරණය කළද ජනවරම ලැයිස්තුගත කර ඇති කැපවීම් ඉටු කරන බවට ඔහු පොරොන්දු විය. නව රජයක් පිහිටුවීමට හැකිවන පරිදි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයක් පැවැත්වීමේ යෝජනාව ගැනද ඔහු සඳහන් කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=Anura Kumara Dissanayake sworn in as 09th Executive President of Sri Lanka |url=https://www.newswire.lk/2024/09/23/anura-kumara-dissanayake-sworn-in-as-09th-executive-president-of-sri-lanka/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924023859/https://www.newswire.lk/2024/09/23/anura-kumara-dissanayake-sworn-in-as-09th-executive-president-of-sri-lanka/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=Newswire |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

දිසානායක තම ජනාධිපතිවරයාගේ පෞද්ගලික ලේකම්වරයා ලෙස [[ආනන්ද විජේපාල]] ද ඇතුළත් වූ ඔහුගේ අතුරු කැබිනට් මණ්ඩලයට සාමාජිකයන් පත් කළේ ය. ජනාධිපති ලේකම් ලෙස [[නන්දික සනත් කුමානායක]], මහජන ආරක්‍ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ලෙස [[රවී සෙනෙවිරත්න]], ආරක්‍ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ලෙස [[සම්පත් තුයකොන්ත]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=President Anura Kumara Dissanayake's New Appointments (Updating) |url=https://www.newswire.lk/2024/09/23/president-anura-kumara-dissanayakes-new-appointments-updating/ |access-date=23 September 2024 |website=Newswire |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 2024 සැප්තැම්බර් 24 දින ඔහු [[ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය|ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා]] ලෙස [[හරිනි අමරසූරිය]] පත් කළේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=ශ්‍රී ලාංකීක සමාජවාදී ජනරජයේ නව අග්‍රාමාත්‍යවරිය ලෙස ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය දිවුරුම් දෙයි! |url=https://sinhala.lankanewsweb.net/09/24/133320/ |access-date=25 September 2024 |website=lankanewsweb.net}}&lt;/ref&gt;

දිසානායකගේ මන්ත්‍රී ධුරය පාර්ලිමේන්තුවේ පුරප්පාඩු වීම හේතුවෙන් හිටපු මන්ත්‍රීවරයා වෙනුවට [[කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්]] මන්ත්‍රීවරයා ලෙස [[ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි|ලක්ෂ්මන් නිපුණ ආරච්චි]] පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි ගේ නම ගැසට් කෙරේ |url=https://sinhala.adaderana.lk/news.php?nid=201475 |archive-date= |access-date=25 September 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://adaderana.lk/news.php?nid=102217|title=Lakshman Nipuna Arachchi appointed to Anura's MP seat|date=23 September 2014|work=[[Ada Derana]]|access-date=24 September 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;

දිසානායක මහතා කොළඹ අගරදගුරු, [[මැල්කම් රංජිත් හිමිපාණෝ|මැල්කම් රංජිත් කාදිනල් හිමිපාණන්]] බැහැදැක ආශිර්වාද ලබා ගත් අතර පසුව [[පාස්කු ඉරුදින කොළඹ වෙත එල්ලවූ ප්‍රහාරය|2019 පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරය]] සම්බන්ධ සත්‍යය හෙළි කරන බවට දිවුරුම් දුන්නේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=New President meets Archbishop, vows to uncover the truth behind easter attacks |url=https://www.newswire.lk/2024/09/24/new-president-meets-archbishop-vows-to-uncover-truth-behind-easter-attacks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924023858/https://www.newswire.lk/2024/09/24/new-president-meets-archbishop-vows-to-uncover-truth-behind-easter-attacks/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=Newswire |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

සැප්තැම්බර් 24 වෙනිදා දිසානායක විසින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී හරිනි අමරසුරිය අගමැති ධූරයට පත් කරන ලද අතර, එම තනතුර දැරූ තුන්වන කාන්තාවයි. ඔහු ඇයව යුක්තිය, අධ්‍යාපනය සහ කම්කරු අමාත්‍යවරිය ලෙස ද පත් කළේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 September 2024 |title=අගමැතිනි හරිනි අමරසූරිය අධිකරණ, අධ්‍යාපන ඇතුළු අමාත්‍යංශ හත​ක අමාත්‍යවරිය ලෙස දිවුරුම් දෙයි. |url=https://www.newscenter.lk/%E0%B6%85%E0%B6%9C%E0%B6%B8%E0%B7%90%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92-%E0%B7%84%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92-%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA/ |url-status=live |access-date=25 September 2024 |website=newscenter.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Former academic named Sri Lanka's third female prime minister |url=https://www.bbc.com/news/articles/c05gnm05qmdo |access-date=24 September 2024 |website=BBC}}&lt;/ref&gt; අමරසූරිය හැරුණු විට, දිසානායක විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ සිටින ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ අනෙකුත් මන්ත්‍රීවරුන් දෙදෙනා ද තම කැබිනට් මණ්ඩලයට පත් කර ගන්නා ලදී. එදිනම පසුව, ඔහු පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැර නොවැම්බර් 14 වැනි දිනට නියමිත ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණය කඩිනමින් ඉල්ලා සිටියේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 September 2024 |title=අද මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හරි - මහමැතිවරණය නොවැම්බර් 14 |url=https://nethnews.lk/article/118026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sri Lanka’s new president calls parliamentary election to consolidate his mandate |url=https://apnews.com/article/sri-lanka-prime-minister-election-66fd3b9e7f42a0ec7fb3f37e60ad0ca6 |access-date=25 September 2024 |website=Associated Press}}&lt;/ref&gt;

== දේශපාලන ස්ථාවර ==
දිසානායක [[මාක්ස්වාදය|මාක්ස්වාදියෙකු]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 September 2024 |title=Marxist Dissanayake wins Sri Lanka's presidential election as voters reject old guard |url=https://www.npr.org/2024/09/22/nx-s1-5122448/sri-lanka-election-marxist-lawmaker-anura-dissanayake |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923015055/https://www.npr.org/2024/09/22/nx-s1-5122448/sri-lanka-election-marxist-lawmaker-anura-dissanayake |archive-date=23 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=[[NPR]] |agency=[[Associated Press]]}}&lt;/ref&gt; සහ නව මාක්ස්වාදියෙකු ලෙස මාධ්‍ය තුළ සංලක්ෂිත කර ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/a4d7218c-7760-44e0-9222-5cd72662fe14|title=Neo-Marxist Dissanayake upsets odds to win Sri Lanka presidency|last1=Reed|first1=John|date=22 September 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=23 September 2024|archive-url=https://archive.is/M5nq5|archive-date=23 September 2024|last2=Ratnaweera|first2=Mahendra|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දිසානායක බලයට පත්වී දින 45ක් ඇතුළත පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැර තම ප්‍රතිපත්ති සඳහා පොදු ජනවරමක් ඉල්ලා සිටින බවට ප්‍රතිඥා දී ඇත. ඔහු 2024 ජනාධිපතිවරණයේ දී දුෂණ විරෝධී සහ දරිද්‍රතාවයට එරෙහි වේදිකාවක් මත ඉදිරිපත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sri-lankas-marxist-leaning-dissanayake-promises-change-his-popularity-soars-2024-09-20/|title=Sri Lanka's president-elect breaks a tradition of political lineage|last1=Ganguly|first1=Sudipto|date=22 September 2024|work=[[Reuters]]|last2=Jayasinghe|first2=Uditha}}&lt;/ref&gt; කොළඹ පදනම් කරගත් වෙළඳපල හිතවාදී චින්තන ටැංකිය වන Advocata ආයතනයේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ධනනාත් ප්‍රනාන්දු පැවසුවේ දිසානායක &quot;දැන් තීරුබදු ව්‍යුහය සරල කිරීම, ව්‍යාපාරික පරිසරය වැඩිදියුණු කිරීම, බදු පරිපාලනය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම, දූෂණය අවසන් කිරීම අවධාරණය කරමින් වෙළඳ ගැති ප්‍රවේශයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවයි. කෙසේ වෙතත්, පුද්ගලික අංශය වර්ධනයේ එන්ජිම ලෙස ස්ථානගත කිරීම, ණය සාකච්ඡා පිළිබඳ ඔහුගේ ස්ථාවරය අපැහැදිලි ය.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pathirana |first=Saroj |date=13 September 2024 |title=Could Marxist Anura Dissanayake become Sri Lanka's next president? |url=https://www.aljazeera.com/features/2024/9/13/could-marxist-anura-dissanayake-become-sri-lankas-next-president |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922025142/https://www.aljazeera.com/features/2024/9/13/could-marxist-anura-dissanayake-become-sri-lankas-next-president |archive-date=22 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== බදු ප්‍රතිසංස්කරණය ===
දිසානායක ශ්‍රී ලංකා රජය සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල දැඩි ලෙස විවේචනය කර ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලට අවශ්‍ය වන්නේ දූෂිත පාලන තන්ත්‍රයන්ට ඇප දීම පමණක් බව පවසමින්.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://economynext.com/sri-lankas-jvp-rubbishes-imf-deal-claims-imf-only-wants-to-bail-out-corrupt-regimes-116076/|title=Sri Lanka needs a national liberation movement, not mere regime change: Anura Kumara Dissanayake|access-date=6 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508052053/https://economynext.com/sri-lankas-jvp-rubbishes-imf-deal-claims-imf-only-wants-to-bail-out-corrupt-regimes-116076/|archive-date=8 May 2024|publisher=THG PUBLISHING PVT LTD|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මූලික අතිරික්ත ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා වියදම් අඩු කරන අතරම, ඉපැයූ විට ගෙවීමේ බද්ද වැනි සමහර බදු අඩු කිරීම වැනි සමහර [[ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල|IMF]] කොන්දේසි නැවත සාකච්ඡා කළ යුතු බව ඔහු ප්‍රකාශ කර ඇත. ආහාර, සෞඛ්‍ය සේවා, වෛද්‍ය උපකරණ සහ අධ්‍යාපන සේවා වැනි අත්‍යාවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය මත එකතු කළ අගය මත බදු ඉවත් කිරීම, ජීවන වියදම අඩු කිරීම, ධනවතුන්ගේ ව්‍යාපාරවලට සහය වන අතරම ධනවතුන්ගේ බදු වැඩි කිරීම, තම රජය සමාජ සුබසාධන ප්‍රදාන වැඩි කරන බව ඔහු පෙන්වා දී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/KvfkADOpMzBFAhjs8tzq|title=Presidential Election 2024: A look at economic policies of key candidates|last1=Ranasinghe|first1=Imesh|date=25 August 2024|work=The Morning|access-date=19 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913040218/https://www.themorning.lk/articles/KvfkADOpMzBFAhjs8tzq|archive-date=13 September 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දිසානායක ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමඟ ගනුදෙනුව දිගටම කරගෙන යාමට කැපවී සිටී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Perera |first1=Ayeshea |last2=Guinto |first2=Joel |date=22 September 2024 |title=Anura Kumara Dissanayake: Left-leaning leader wins Sri Lanka election |url=https://www.bbc.com/news/articles/clyznjz3d78o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922085120/https://www.bbc.com/news/articles/clyznjz3d78o |archive-date=22 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

==මැතිවරණ ඉතිහාසය==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|+ අනුර කුමාර දිසානායකගේ මැතිවරණ ඉතිහාසය
! scope=col|මැතිවරණ
! scope=col|මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය 
! scope=col colspan=&quot;2&quot;|පක්ෂය
! scope=col colspan=&quot;2&quot;|සන්ධානය
! scope=col|ඡන්ද
! scope=col|ප්‍රතිඵලය 
|-
| [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004 පාර්ලිමේන්තු ]] || [[කුරුණෑගල මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]] || rowspan =&quot;4&quot; style=&quot;background:{{ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] || style=&quot;background:{{එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] || align=right|{{Nts|153,868}} || {{yes2|තේරී පත් වූණා}}
|-
| [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010|2010 පාර්ලිමේන්තු]] || [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] || [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] || | ||  || align=right|{{Nts|65,966}} || {{yes2|තේරී පත් වූණා}}
|-
| [[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය|2019 ජනාධිපතිවරණය]] || [[ශ්‍රී ලංකාව]] || [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] || style=&quot;background:{{ජාතික ජන බලවේගය/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[ජාතික ජන බලවේගය|ජන බලවේගය සඳහා වූ ජාතික ව්‍යාපාරය]] || align=right|{{Nts|418,553}} || {{no2|පරාජ වුණා}}
|-
| [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2020|2020 පාර්ලිමේන්තු]] || [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] || [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] || style=&quot;background:{{ජාතික ජන බලවේගය/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[ජාතික ජන බලවේගය]] || align=right|{{Nts|49,814}} || {{yes2|තේරී පත් වූණා}}
|-

|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2022|2022 ජනාධිපතිවරණය]]
|[[ශ්‍රී ලංකාව]]
|
|[[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]]
|
|[[ජාතික ජන බලවේගය]]
|{{Nts|3 (E.V)}}
|{{no2|පරාජ වුණා}}
|-
|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024|2024 ජනාධිපතිවරණය]]
|[[ශ්‍රී ලංකාව]]
|
|[[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]]
|
|[[ජාතික ජන බලවේගය]]
| align=right| {{Nts|5,740,179}}
|{{yes2|තේරී පත් වූණා}}
|}
==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.parliament.lk/en/members-of-parliament/directory-of-members/viewMember/112 Parliament profile]
*{{Cite news|title=We think what happened on October 26 is a conspiracy, says Anura Kumara Dissanayake|url=https://www.thehindu.com/news/international/full-text-of-interview-with-jvp-leader-anura-kumara-dissanayake/article25560527.ece|date=November 21, 2018|first=Meera|last=Srinivasan|newspaper=[[The Hindu]]}}

{{SriLankaPresidents}}

{{DEFAULTSORT:දිසානායක, අනුර කුමාර}}
[[ප්‍රවර්ගය:1968 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 12වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 11වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]</text>
      <sha1>3cweme23g6v0bx3praksxii1egt9dig</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797768</id>
      <parentid>797767</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T05:24:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sayuru Athsara</username>
        <id>59181</id>
      </contributor>
      <origin>797768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45582" sha1="82mrl7xrus6703ubv5fc45c32c1g5w6" xml:space="preserve">{{pp|small=yes}}
{{Use dmy dates|date=July 2014}}

{{Short description|ශ්‍රී ලංකාවේ දසවන ජනාධිපතිවරයා}}
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix    = [[ගරු]]
| native_name         = {{nobold|{{lang|ta|அநுர குமார திசாநாயக்க}}}}&lt;br /&gt;{{nobold|{{lang|en|Anura Kumara Dissanayake}}}}
| honorific-suffix    = 
| constituency_MP     = 
| parliament          = Sri Lanka
| image               = President of Sri Lanka Mr. Anura Kumara Dissanayak, Official portrait (December 2024) crop.jpg
| caption             = දිසානායක 2024 දී
| office              = [[ශ්‍රී ලංකාවෙහි ජනාධිපතිවරයා|ශ්‍රී ලංකාවෙහි 10වන ජනාධිපතිවරයා]]
| primeminister       = [[හරිනි අමරසූරිය]]
| status              = 
| term_start          = 2024 සැප්තැම්බර් 23
| term_end            =
| predecessor         = [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]
| successor           =
| office1             = [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ|ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායක]]
| term_start1         = 2014 පෙබරවාරි 2
| predecessor1        = සෝමවංශ අමරසිංහ
| successor1          =
| office2             = [[විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක (ශ්‍රී ලංකාව)|විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක]]
| president2          = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]]
| primeminister2      = [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]]
| predecessor2        = ඩබ්ලිව්.ඩී.ජේ. සෙනෙවිරත්න
| successor2          = [[මහින්ද අමරවීර]]
| term_start2         = 2015 සැප්තැම්බර් 3
| term_end2           = 2018 දෙසැම්බර් 18
| office3             = [[ජාතික ජන බලවේගය|ජාතික ජන බලවේගයේ නායක]]
| term_start3         = 2019
| term_end3           = 
| predecessor3        = ''තනතුර පිහිටුවා ඇත''
| successor3          =
| office4             = [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය | කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී
| parliament4         = Sri Lankan
| term_start4         = 2015 සැප්තැම්බර් 1
| term_end4           = 2024 සැප්තැම්බර් 23
| predecessor4        = 
| successor4          = [[ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි]]
| office5             = [[කුරුණෑගල මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය | කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී
| term_start5         = 2004 අප්‍රේල් 1
| term_end5           = 2010 අප්‍රේල් 8
| office6             = [[ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන්, ශ්‍රී ලංකාව | ජාතික ලැයිස්තුව]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී
| term_start6         = 2010 අප්‍රේල් 22
| term_end6           = 2015 අගෝස්තු 17
| predecessor6        = 
| successor6          = 
| parliament7         = 
| term_start7         = 2000 ඔක්තෝම්බර් 18
| term_end7           = 2004 පෙබරවාරි 7
| predecessor7        = 
| successor7          = 
| birth_name          = දිසානායක මුදියන්සේලාගේ අනුර කුමාර දිසානායක 
| birth_date          = {{Birth date and age|mf=yes|1968|11|24}}
| birth_place         = [[තඹුත්තේගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|තඹුත්තේගම]], [[ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය]]
| nationality         = [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]]
| party               = [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]]
| otherparty          = [[ජාතික ජන බලවේගය]]
| spouse              = 
| children            = 
| residence           = 
| alma_mater          = තඹුත්තේගම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය ජාතික පාසල&lt;br/&gt;
[[කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
| occupation          = 
| profession          = 
| signature           =Anura Kumara Dissanayake Signature.svg 
| website             = 
| footnotes           = 
}}

'''දිසානායක මුදියන්සේලාගේ අනුර කුමාර දිසානායක''' ({{Lang-ta|அநுர குமார திசாநாயக்க}}; {{Lang-en|Anura Kumara Dissanayake}}; උපත 1968 නොවැම්බර් 24), හෙවත් '''අනුර කුමාර දිසානායක''', යනු 2024 සිට [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති|ශ්‍රී ලංකාවේ දසවන ජනාධිපතිවරයා]] ලෙස කටයුතු කරන ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=සැප්තැම්බර් 23, 2024 |title=නව ජනපති ලෙස අනුර දිවුරුම් දෙයි |url=https://sinhala.adaderana.lk/news/201460 |website=Adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=සැප්තැම්බර් 23, 2024 |title=නව ජනපති ලෙස අනුර දිවුරුම් දෙයි |url=https://sinhala.asianmirror.lk/news/political/anura-21/ |website=Asianmirror.lk}}&lt;/ref&gt; ඔහු [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ|ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ]] (ජවිපෙ) සහ [[ජාතික ජන බලවේගය|ජාතික ජන බලවේගයේ]] වත්මන් පක්ෂ නායකයා වේ. 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ නව වැනි විධායක ජනාධිපතිවරයා වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.paffrel.lk/images/publications/2024/june/2/Janadipathi-thoraganeeme-neetheya%20sinhala.pdf |title=ජනපති තෝරාගැනීමේ නීතිය |publisher=PAFFREL |access-date=2025-10-08 |language=si}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.dinamina.lk/2024/09/23/local/126730/%E0%B6%B8%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%BD%E0%B7%90/ |title=නව වැන විධායක ජනපති ලෙස දිසානායක මහතා දිවුරුම් දෙයි |work=Daily News |date=2024-09-23 |access-date=2025-10-08 |language=si }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

දිසානායක පාසල් කාලයේ සිටම ජවිපෙට සම්බන්ධ වූ අතර 1995 ජවිපෙ දේශපාලන මණ්ඩලයට බැඳීමට පෙර විශ්ව විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍ය දේශපාලනයේ ක්‍රියාකාරී විය. ඔහු 2000 සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට ජාතික ලැයිස්තුවෙන් පත්වී හෝ තේරී පත්වී පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි. 2004 සිට 2005 දක්වා කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍යවරයා ලෙසත් 2015 සිට 2018 දක්වා විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. 2014 පෙබරවාරි 2 වැනි දින පැවති ජවිපෙ 17 වැනි ජාතික සම්මේලනයේදී ඔහු ජවිපෙ නායකයා ලෙස නම් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=පෙබරවාරි 2, 2014 |title=ජවිපෙ නව නායකයා අනුර කුමාර |url=https://www.bbc.com/sinhala/sri_lanka/2014/02/140202_lanka_jvp_leader |url-status=live |website=bbc.com}}&lt;/ref&gt;

== මුල් ජීවිතය, අධ්‍යාපනය සහ ශිෂ්‍ය දේශපාලනය ==
දිසානායක මුදියන්සේලාගේ අනුර කුමාර දිසානායක [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]], [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම පළාතේ]], [[මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය|මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[ගලේවෙල|ගලේවෙල ග්‍රාමයේ]] 1968 නොවැම්බර් 24 දින උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=සැප්තැම්බර් 24, 2024 |title=ඇත්තටම කවුද මේ අරවින්ද හෙවත් අනුර කුමාර දිසානායක කියන්නේ? |url=https://gagana.lk/article/anura-kumara-dissanayake-1727119105 |url-status=live |website=gagana.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/articles/c206l7pz5v1o|title=Who is Sri Lanka's new president Anura Kumara Dissanayake?|access-date=23 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923003701/https://www.bbc.com/news/articles/c206l7pz5v1o|archive-date=23 September 2024|agency=BBC|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ පියා කාර්යාල සේවකයෙකු වූ අතර&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/23/anura-kumara-dissanayake-who-is-sri-lanka-new-leftist-president|title=Anura Kumara Dissanayake: who is Sri Lanka's new leftist president?|last=Ellis-Petersen|first=Hannah|date=23 September 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=23 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240924023958/https://www.theguardian.com/world/2024/sep/23/anura-kumara-dissanayake-who-is-sri-lanka-new-leftist-president|archive-date=24 September 2024|language=en-GB|issn=0261-3077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ මව ගෘහණියක් විය. ඔහුට එක සහෝදරියක් සිටියා.&lt;ref name=&quot;David&quot;&gt;{{cite web |last1=David |first1=Anusha |title=Anusha David speaks to Anura Kumara Dissanayake |url=https://www.jvpsrilanka.com/english/anusha-david-speaks-to-anura-kumara-dissanayake/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240208165130/https://www.jvpsrilanka.com/english/anusha-david-speaks-to-anura-kumara-dissanayake/ |archive-date=8 February 2024 |access-date=8 February 2024 |website=jvpsrilanka.com |publisher=JVP}}&lt;/ref&gt;

දිසානායක තඹුතේගම ගාමිණී මහා විද්‍යාලයෙන් සහ තඹුතේගම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර, එම විද්‍යාලයෙන් විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශය ලැබූ පළමු ශිෂ්‍යයා බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;David&quot; /&gt; පාසල් වියේ සිටම ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට සම්බන්ධ වූ දිසානායක 1987 දී ජවිපෙට සම්බන්ධ වූයේ ශිෂ්‍ය දේශපාලනයට ක්‍රියාකාරී වෙමින්ය. 1987-1989 ජවිපෙ කැරැල්ලේ ආරම්භයත් සමඟ ඔහු 1987 සිට පූර්ණ කාලීන දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත විය. [[පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට]] ඇතුළත් වූ ඔහු තර්ජන හේතුවෙන් මාස කිහිපයකට පසු පිටව ගියේ ය. ඔහු වසරකට පසුව 1992 දී [[කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලය|කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට]] මාරු වූ අතර 1995 දී [[භෞතික විද්‍යාව]] පිළිබඳ [[විද්‍යාවේදී උපාධිය|විද්‍යාවේ දී උපාධියක්]] ලබා ගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;Newsfirst1&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/|title=A look back into the life of the NPP Presidential candidate; Anura K.|access-date=8 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923011037/https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/|archive-date=23 September 2024|publisher=Newsfirst|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ව්‍යවස්ථාදායක වෘත්තිය (2000–2024) ==

=== ජවිපෙ දේශපාලන මණ්ඩලය ===
1995 දී ඔහු සමාජවාදී ශිෂ්‍ය සංගමයේ ජාතික සංවිධායක බවට පත් වූ අතර [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ|ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ]] මධ්‍යම කෘත්‍යාධිකාරී මණ්ඩලයට පත් විය. ඔහු 1998 දී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන මණ්ඩලයට පත් විය.&lt;ref name=&quot;Newsfirst12&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/|title=A look back into the life of the NPP Presidential candidate; Anura K.|access-date=8 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923011037/https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/|archive-date=23 September 2024|publisher=Newsfirst|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සෝමවංශ අමරසිංහ යටතේ යළි ප්‍රධාන ධාරාවේ දේශපාලනයට පිවිසි ජවිපෙ 1994 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ දී [[චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංගට]] සහාය දුන්නේ ය. කෙසේ වෙතත්, පක්ෂය පසුව කුමාරතුංග පාලනය දැඩි ලෙස විවේචනය කරන්නන් බවට පත් විය.{{cn|date=September 2024}}

=== කැබිනට් ඇමති ===
[[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2000|2000 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන්]] පසු ජවිපෙ ජාතික ලැයිස්තුවෙන් ඔහු 2000 දී පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසි අතර [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2001|2001 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන්]] පසුව නැවත පත් කරන ලදී. 2004 දී [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]] (ශ්‍රීලනිප) සමඟ සන්ධානගත වූ අතර [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ]] දී [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය|එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ]] (එජනිස) කොටසක් ලෙස තරඟ කර පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 39 ක් දිනා ගත්තේය. දිසානායක එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයෙන් [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයෙන්]] පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ අතර 2004 පෙබරවාරි මාසයේ දී ශ්‍රීලනිප-ජවිපෙ ඒකාබද්ධ ආණ්ඩුවේ කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපති කුමාරණතුංග විසින් පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Agriculture Minister Anura Kumara Dissanayake will launch tomorrow Tank renovation scheme at Yapahuwa. |url=http://asiantribune.com/news/2004/08/18/agriculture-minister-anura-kumara-dissanayake-will-launch-tomorrow-tank-renovation-s |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925144940/http://asiantribune.com/news/2004/08/18/agriculture-minister-anura-kumara-dissanayake-will-launch-tomorrow-tank-renovation-s |archive-date=25 September 2015 |access-date=25 September 2015}}&lt;/ref&gt; උතුරේ සහ සුනාමි සහන සම්බන්ධීකරණය සඳහා [[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි|එල්.ටී.ටී.ඊ.]] සමඟ ජනාධිපති කුමාරණතුංග රජය ගෙන ආ මතභේදාත්මක ඒකාබද්ධ යාන්ත්‍රණයට එරෙහිව ජවිපෙ නායක අමරසිංහ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයෙන් ඉවත් වීමට ජවිපෙ නායක අමරසිංහ ගත් තීරණයෙන් පසුව, 2005 ජූනි 16 වැනි දින ජවිපෙ අනෙකුත් ඇමැතිවරුන් සමඟ ඔහු සිය අමාත්‍ය ධූරයෙන් ඉල්ලා අස්විය. නැගෙනහිර පළාත්.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&amp;artid=15172|title=JVP leaves coalition Government|date=16 June 2005|access-date=11 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923013235/https://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&amp;artid=15172|archive-date=23 September 2024|publisher=[[TamilNet]]|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dailynews.lk/2005/06/17/|title=VP leaves Govt with regret|last=Weerasinghe|first=Chamikara|date=17 June 2005|work=Daily News, Sri Lanka|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605020409/http://www.dailynews.lk/2005/06/17/|archive-date=5 June 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ඔහු 2015 සැප්තැම්බර් සිට 2018 දෙසැම්බර් දක්වා විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලෙස කටයුතු කළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Parliament of Sri Lanka – Chief Opposition Whips |url=https://www.parliament.lk/en/chief-opposition-whips |access-date=19 September 2024 |website=parliament.lk |publisher=[[Parliament of Sri Lanka]] |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;

=== ජවිපෙ පක්ෂ නායකයා ===
2014 පෙබරවාරි 2 වන දින, ජවිපෙ 17 වැනි ජාතික සම්මේලනය අතරතුර, සෝමවංශ අමරසිංහගෙන් පසුව ජවිපෙ නව නායකයා ලෙස දිසානායක නම් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.dailymirror.lk/print/opinion/can-anuras-logical-oratory-spur-peoples-imagination/172-42702|title=Can Anura's logical oratory spur people's imagination?|last1=Liyanasuriya|first1=Sathya|date=6 February 2014|work=[[Daily Mirror (Sri Lanka)|Daily Mirror]]|access-date=22 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20191005064231/http://www.dailymirror.lk/print/opinion/can-anuras-logical-oratory-spur-peoples-imagination/172-42702|archive-date=5 October 2019|language=English|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== 2019 ජනාධිපතිවරණය ===
{{Main article|2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය}}
2019 අගෝස්තු 18 වන දින ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ප්‍රමුඛ දේශපාලන සංවිධානයක් වන ජාතික ජන බලවේගය [[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය|2019 ජනාධිපතිවරණයේ]] දී දිසානායක සිය ජනාධිපති අපේක්ෂකයා වන බව නිවේදනය කළේ ය. දිසානායක ඡන්ද 418,553ක් ලබා ගනිමින් 3%ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් තෙවැනි ස්ථානයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=18 August 2019 |title=NPPM Declares JVP Leader Anura Kumara Dissanayake As Its 2019 Presidential Candidate |url=https://www.colombotelegraph.com/index.php/nppm-declares-jvp-leader-anura-kumara-dissanayake-as-its-2019-presidential-candidate/comment-page-1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810230557/https://www.colombotelegraph.com/index.php/nppm-declares-jvp-leader-anura-kumara-dissanayake-as-its-2019-presidential-candidate/comment-page-1/ |archive-date=10 August 2022 |access-date=19 August 2019 |newspaper=[[Colombo Telegraph]]}}&lt;/ref&gt;

=== 2024 ජනාධිපතිවරණය ===
{{Main article|ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024}}
2023 අගෝස්තු 29 වන දින, NPP නිවේදනය කළේ 2024 දී දිසානායක නැවත ජනාධිපති ධුරයට තරඟ කරන බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=JVP on the track before race is announced |url=https://www.dailymirror.lk/opinion/JVP-on-the-track-before-race-is-announced/172-266406 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106145946/https://www.dailymirror.lk/opinion/JVP-on-the-track-before-race-is-announced/172-266406 |archive-date=6 November 2023 |access-date=6 November 2023 |website=Daily Mirror |language=English}}&lt;/ref&gt; ජනාධිපතිවරණය වෙනුවෙන් දිසානායක මෙන්ම ඔහුගේ සන්ධානය වන [[ජාතික ජන බලවේගය]] ශ්‍රී ලංකාව පුර මෙන්ම ලොව පුරාම දේශපාලන රැලි පැවැත්වූ අතර, ඒවා බොහෝ ප්‍රචලිත විය. &quot;සිස්ටම් චේන්ජ්&quot; එකක් නොහොත් රාජ්‍ය තන්ත්‍රයේ සහ පරිපාලනයේ කැපී පෙනෙන වෙනසක්; දූෂණයට, වංචාවට විරුද්ධ වූ; ජාතික එකමුතු කම ප්‍රවර්ධනය කරන රජයක් පිහිටුවීම ජාජබ සහ දිසානායකගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයේ මූලිකාංග විය.&lt;ref&gt;https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sri-lankas-marxist-leaning-dissanayake-promises-change-his-popularity-soars-2024-09-20/&lt;/ref&gt;

== ජනාධිපති (2024–වර්තමානය) ==
දිසානායක මහතා 2024 සැප්තැම්බර් 23 වැනි දින [[ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය|ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ]] දී ජනාධිපති ධුරයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=සැප්තැම්බර් 23, 2024 |title=ශ්‍රී ලංකාවේ නව වැනි විධායක ජනපති ලෙස අනුර කුමාර දිසානායක මහතා දිවුරුම් දෙයි |url=https://sinhala.news.lk/news/political-current-affairs/item/58712-2024-09-23-06-39-57 |url-status=live |website=news.lk}}&lt;/ref&gt; ජනාධිපතිවරයා ලෙස සිය මංගල කතාවේ දී, රට වෙනස් වීමට කාලයක් ගත වන බව නැවත අවධාරණය කළද ජනවරම ලැයිස්තුගත කර ඇති කැපවීම් ඉටු කරන බවට ඔහු පොරොන්දු විය. නව රජයක් පිහිටුවීමට හැකිවන පරිදි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයක් පැවැත්වීමේ යෝජනාව ගැනද ඔහු සඳහන් කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=Anura Kumara Dissanayake sworn in as 09th Executive President of Sri Lanka |url=https://www.newswire.lk/2024/09/23/anura-kumara-dissanayake-sworn-in-as-09th-executive-president-of-sri-lanka/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924023859/https://www.newswire.lk/2024/09/23/anura-kumara-dissanayake-sworn-in-as-09th-executive-president-of-sri-lanka/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=Newswire |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

දිසානායක තම ජනාධිපතිවරයාගේ පෞද්ගලික ලේකම්වරයා ලෙස [[ආනන්ද විජේපාල]] ද ඇතුළත් වූ ඔහුගේ අතුරු කැබිනට් මණ්ඩලයට සාමාජිකයන් පත් කළේ ය. ජනාධිපති ලේකම් ලෙස [[නන්දික සනත් කුමානායක]], මහජන ආරක්‍ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ලෙස [[රවී සෙනෙවිරත්න]], ආරක්‍ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ලෙස [[සම්පත් තුයකොන්ත]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=President Anura Kumara Dissanayake's New Appointments (Updating) |url=https://www.newswire.lk/2024/09/23/president-anura-kumara-dissanayakes-new-appointments-updating/ |access-date=23 September 2024 |website=Newswire |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 2024 සැප්තැම්බර් 24 දින ඔහු [[ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය|ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා]] ලෙස [[හරිනි අමරසූරිය]] පත් කළේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=ශ්‍රී ලාංකීක සමාජවාදී ජනරජයේ නව අග්‍රාමාත්‍යවරිය ලෙස ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය දිවුරුම් දෙයි! |url=https://sinhala.lankanewsweb.net/09/24/133320/ |access-date=25 September 2024 |website=lankanewsweb.net}}&lt;/ref&gt;

දිසානායකගේ මන්ත්‍රී ධුරය පාර්ලිමේන්තුවේ පුරප්පාඩු වීම හේතුවෙන් හිටපු මන්ත්‍රීවරයා වෙනුවට [[කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්]] මන්ත්‍රීවරයා ලෙස [[ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි|ලක්ෂ්මන් නිපුණ ආරච්චි]] පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි ගේ නම ගැසට් කෙරේ |url=https://sinhala.adaderana.lk/news.php?nid=201475 |archive-date= |access-date=25 September 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://adaderana.lk/news.php?nid=102217|title=Lakshman Nipuna Arachchi appointed to Anura's MP seat|date=23 September 2014|work=[[Ada Derana]]|access-date=24 September 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;

දිසානායක මහතා කොළඹ අගරදගුරු, [[මැල්කම් රංජිත් හිමිපාණෝ|මැල්කම් රංජිත් කාදිනල් හිමිපාණන්]] බැහැදැක ආශිර්වාද ලබා ගත් අතර පසුව [[පාස්කු ඉරුදින කොළඹ වෙත එල්ලවූ ප්‍රහාරය|2019 පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරය]] සම්බන්ධ සත්‍යය හෙළි කරන බවට දිවුරුම් දුන්නේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 September 2024 |title=New President meets Archbishop, vows to uncover the truth behind easter attacks |url=https://www.newswire.lk/2024/09/24/new-president-meets-archbishop-vows-to-uncover-truth-behind-easter-attacks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924023858/https://www.newswire.lk/2024/09/24/new-president-meets-archbishop-vows-to-uncover-truth-behind-easter-attacks/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=Newswire |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

සැප්තැම්බර් 24 වෙනිදා දිසානායක විසින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී හරිනි අමරසුරිය අගමැති ධූරයට පත් කරන ලද අතර, එම තනතුර දැරූ තුන්වන කාන්තාවයි. ඔහු ඇයව යුක්තිය, අධ්‍යාපනය සහ කම්කරු අමාත්‍යවරිය ලෙස ද පත් කළේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 September 2024 |title=අගමැතිනි හරිනි අමරසූරිය අධිකරණ, අධ්‍යාපන ඇතුළු අමාත්‍යංශ හත​ක අමාත්‍යවරිය ලෙස දිවුරුම් දෙයි. |url=https://www.newscenter.lk/%E0%B6%85%E0%B6%9C%E0%B6%B8%E0%B7%90%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92-%E0%B7%84%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92-%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA/ |url-status=live |access-date=25 September 2024 |website=newscenter.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Former academic named Sri Lanka's third female prime minister |url=https://www.bbc.com/news/articles/c05gnm05qmdo |access-date=24 September 2024 |website=BBC}}&lt;/ref&gt; අමරසූරිය හැරුණු විට, දිසානායක විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ සිටින ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ අනෙකුත් මන්ත්‍රීවරුන් දෙදෙනා ද තම කැබිනට් මණ්ඩලයට පත් කර ගන්නා ලදී. එදිනම පසුව, ඔහු පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැර නොවැම්බර් 14 වැනි දිනට නියමිත ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණය කඩිනමින් ඉල්ලා සිටියේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 September 2024 |title=අද මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හරි - මහමැතිවරණය නොවැම්බර් 14 |url=https://nethnews.lk/article/118026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sri Lanka’s new president calls parliamentary election to consolidate his mandate |url=https://apnews.com/article/sri-lanka-prime-minister-election-66fd3b9e7f42a0ec7fb3f37e60ad0ca6 |access-date=25 September 2024 |website=Associated Press}}&lt;/ref&gt;

== දේශපාලන ස්ථාවර ==
දිසානායක [[මාක්ස්වාදය|මාක්ස්වාදියෙකු]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 September 2024 |title=Marxist Dissanayake wins Sri Lanka's presidential election as voters reject old guard |url=https://www.npr.org/2024/09/22/nx-s1-5122448/sri-lanka-election-marxist-lawmaker-anura-dissanayake |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923015055/https://www.npr.org/2024/09/22/nx-s1-5122448/sri-lanka-election-marxist-lawmaker-anura-dissanayake |archive-date=23 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=[[NPR]] |agency=[[Associated Press]]}}&lt;/ref&gt; සහ නව මාක්ස්වාදියෙකු ලෙස මාධ්‍ය තුළ සංලක්ෂිත කර ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/a4d7218c-7760-44e0-9222-5cd72662fe14|title=Neo-Marxist Dissanayake upsets odds to win Sri Lanka presidency|last1=Reed|first1=John|date=22 September 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=23 September 2024|archive-url=https://archive.is/M5nq5|archive-date=23 September 2024|last2=Ratnaweera|first2=Mahendra|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දිසානායක බලයට පත්වී දින 45ක් ඇතුළත පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැර තම ප්‍රතිපත්ති සඳහා පොදු ජනවරමක් ඉල්ලා සිටින බවට ප්‍රතිඥා දී ඇත. ඔහු 2024 ජනාධිපතිවරණයේ දී දුෂණ විරෝධී සහ දරිද්‍රතාවයට එරෙහි වේදිකාවක් මත ඉදිරිපත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sri-lankas-marxist-leaning-dissanayake-promises-change-his-popularity-soars-2024-09-20/|title=Sri Lanka's president-elect breaks a tradition of political lineage|last1=Ganguly|first1=Sudipto|date=22 September 2024|work=[[Reuters]]|last2=Jayasinghe|first2=Uditha}}&lt;/ref&gt; කොළඹ පදනම් කරගත් වෙළඳපල හිතවාදී චින්තන ටැංකිය වන Advocata ආයතනයේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ධනනාත් ප්‍රනාන්දු පැවසුවේ දිසානායක &quot;දැන් තීරුබදු ව්‍යුහය සරල කිරීම, ව්‍යාපාරික පරිසරය වැඩිදියුණු කිරීම, බදු පරිපාලනය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම, දූෂණය අවසන් කිරීම අවධාරණය කරමින් වෙළඳ ගැති ප්‍රවේශයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවයි. කෙසේ වෙතත්, පුද්ගලික අංශය වර්ධනයේ එන්ජිම ලෙස ස්ථානගත කිරීම, ණය සාකච්ඡා පිළිබඳ ඔහුගේ ස්ථාවරය අපැහැදිලි ය.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pathirana |first=Saroj |date=13 September 2024 |title=Could Marxist Anura Dissanayake become Sri Lanka's next president? |url=https://www.aljazeera.com/features/2024/9/13/could-marxist-anura-dissanayake-become-sri-lankas-next-president |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922025142/https://www.aljazeera.com/features/2024/9/13/could-marxist-anura-dissanayake-become-sri-lankas-next-president |archive-date=22 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== බදු ප්‍රතිසංස්කරණය ===
දිසානායක ශ්‍රී ලංකා රජය සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල දැඩි ලෙස විවේචනය කර ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලට අවශ්‍ය වන්නේ දූෂිත පාලන තන්ත්‍රයන්ට ඇප දීම පමණක් බව පවසමින්.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://economynext.com/sri-lankas-jvp-rubbishes-imf-deal-claims-imf-only-wants-to-bail-out-corrupt-regimes-116076/|title=Sri Lanka needs a national liberation movement, not mere regime change: Anura Kumara Dissanayake|access-date=6 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508052053/https://economynext.com/sri-lankas-jvp-rubbishes-imf-deal-claims-imf-only-wants-to-bail-out-corrupt-regimes-116076/|archive-date=8 May 2024|publisher=THG PUBLISHING PVT LTD|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මූලික අතිරික්ත ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා වියදම් අඩු කරන අතරම, ඉපැයූ විට ගෙවීමේ බද්ද වැනි සමහර බදු අඩු කිරීම වැනි සමහර [[ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල|IMF]] කොන්දේසි නැවත සාකච්ඡා කළ යුතු බව ඔහු ප්‍රකාශ කර ඇත. ආහාර, සෞඛ්‍ය සේවා, වෛද්‍ය උපකරණ සහ අධ්‍යාපන සේවා වැනි අත්‍යාවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය මත එකතු කළ අගය මත බදු ඉවත් කිරීම, ජීවන වියදම අඩු කිරීම, ධනවතුන්ගේ ව්‍යාපාරවලට සහය වන අතරම ධනවතුන්ගේ බදු වැඩි කිරීම, තම රජය සමාජ සුබසාධන ප්‍රදාන වැඩි කරන බව ඔහු පෙන්වා දී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/KvfkADOpMzBFAhjs8tzq|title=Presidential Election 2024: A look at economic policies of key candidates|last1=Ranasinghe|first1=Imesh|date=25 August 2024|work=The Morning|access-date=19 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913040218/https://www.themorning.lk/articles/KvfkADOpMzBFAhjs8tzq|archive-date=13 September 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දිසානායක ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමඟ ගනුදෙනුව දිගටම කරගෙන යාමට කැපවී සිටී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Perera |first1=Ayeshea |last2=Guinto |first2=Joel |date=22 September 2024 |title=Anura Kumara Dissanayake: Left-leaning leader wins Sri Lanka election |url=https://www.bbc.com/news/articles/clyznjz3d78o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922085120/https://www.bbc.com/news/articles/clyznjz3d78o |archive-date=22 September 2024 |access-date=23 September 2024 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

==මැතිවරණ ඉතිහාසය==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|+ අනුර කුමාර දිසානායකගේ මැතිවරණ ඉතිහාසය
! scope=col|මැතිවරණ
! scope=col|මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය 
! scope=col colspan=&quot;2&quot;|පක්ෂය
! scope=col colspan=&quot;2&quot;|සන්ධානය
! scope=col|ඡන්ද
! scope=col|ප්‍රතිඵලය 
|-
| [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2004|2004 පාර්ලිමේන්තු ]] || [[කුරුණෑගල මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]] || rowspan =&quot;4&quot; style=&quot;background:{{ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] || style=&quot;background:{{එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] || align=right|{{Nts|153,868}} || {{yes2|තේරී පත් වූණා}}
|-
| [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010|2010 පාර්ලිමේන්තු]] || [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] || [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] || | ||  || align=right|{{Nts|65,966}} || {{yes2|තේරී පත් වූණා}}
|-
| [[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය|2019 ජනාධිපතිවරණය]] || [[ශ්‍රී ලංකාව]] || [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] || style=&quot;background:{{ජාතික ජන බලවේගය/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[ජාතික ජන බලවේගය|ජන බලවේගය සඳහා වූ ජාතික ව්‍යාපාරය]] || align=right|{{Nts|418,553}} || {{no2|පරාජ වුණා}}
|-
| [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2020|2020 පාර්ලිමේන්තු]] || [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] || [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] || style=&quot;background:{{ජාතික ජන බලවේගය/මෙටා/වර්ණය}};&quot;| || [[ජාතික ජන බලවේගය]] || align=right|{{Nts|49,814}} || {{yes2|තේරී පත් වූණා}}
|-

|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2022|2022 ජනාධිපතිවරණය]]
|[[ශ්‍රී ලංකාව]]
|
|[[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]]
|
|[[ජාතික ජන බලවේගය]]
|{{Nts|3 (E.V)}}
|{{no2|පරාජ වුණා}}
|-
|[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024|2024 ජනාධිපතිවරණය]]
|[[ශ්‍රී ලංකාව]]
|
|[[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]]
|
|[[ජාතික ජන බලවේගය]]
| align=right| {{Nts|5,740,179}}
|{{yes2|තේරී පත් වූණා}}
|}
==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.parliament.lk/en/members-of-parliament/directory-of-members/viewMember/112 Parliament profile]
*{{Cite news|title=We think what happened on October 26 is a conspiracy, says Anura Kumara Dissanayake|url=https://www.thehindu.com/news/international/full-text-of-interview-with-jvp-leader-anura-kumara-dissanayake/article25560527.ece|date=November 21, 2018|first=Meera|last=Srinivasan|newspaper=[[The Hindu]]}}

{{SriLankaPresidents}}

{{DEFAULTSORT:දිසානායක, අනුර කුමාර}}
[[ප්‍රවර්ගය:1968 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 12වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 11වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]</text>
      <sha1>82mrl7xrus6703ubv5fc45c32c1g5w6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දියලුම ඇල්ල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53714</id>
    <revision>
      <id>797766</id>
      <parentid>658838</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T04:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45103-40</username>
        <id>80604</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>797766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3452" sha1="3nu3vqxv14zr16b8opwbo0ya6iq455o" xml:space="preserve">{{Infobox waterfall
| name = දියලුම ඇල්ල
| photo = Diyaluma Falls (Koslanda, Sri Lanka).jpg
| photo_width = 
| photo_caption = දියලුම ඇල්ල
| location = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} කොස්ලන්ද, [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| coords = 
| elevation = 
| type = 
| height = මීටර 171
| width = 
| height_longest = 
| average_width = 
| number_drops = 1
| average_flow = 
| watercourse = පූනගල ඔය
| world_rank = 361
}}

'''දියලුම ඇල්ල''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] ඇති
 දියඇලි අතර, උස අනූව තුන්වන ස්ථානය (මීටර 171)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.divaina.com/2010/05/11/feature04.html|title=දියලුම සුරකිමු|date=2010/05/11|work=දිවයින ඔන්ලයින් එඩිෂන්}}&lt;/ref&gt; ලබා ගන්නා දිය ඇල්ල වේ.&lt;ref&gt;[[#Sena04|Senanayake 2004]]: p. 46-48&lt;/ref&gt; එය උස අනූව එය ලෝකයේ 361ක් වන ස්ථානයේ පසුවෙයි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.worldwaterfalldatabase.com/waterfall.php?num=250|title=දියලුම ෆෝල්ස්|accessdate=9 සැප්තැම්බර් 2008|work=worldwaterfalldatabase.com}}&lt;/ref&gt;

[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කොළඹ]]-[[වැල්ලවාය ]] (බෙරගල හරහා) මාර්ගයේ කොස්ලන්ද ග්‍රාමයට කිලෝ මීටර 6 ක් පමණ දුරින් මෙම දියලුම ඇල්ල පිහිටා තිබේ. දිය ඇල්ල නිර්මාණය වී තිබෙන්නේ පූනගල ඔයෙනි.

==ජනප්‍රවාද==
ප්‍රකට ඉතිහාසඥයෙකු වූ ආචාර්ය ආර්.එල්. බ්‍රොහියර් ට අනුව, දියලුම දිය ඇල්ල සමග තරුණ රජකෙනෙකු සහ කුලයෙන් අඩු කාන්තාවක් සම්බන්ධ ශෝකාන්තයක් වෙලී පවතී.

==දියලුම ඇල්ල තරණය==
2003 ජූලි මස 26 වැනි දිනදී [[බඹරකන්ද ඇල්ල]] තරණය කල, දුමින්ද නම් තරුණයෙකු මෙම දියලුම ඇල්ලෙන් බැස වාර්තාවක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කල අවස්ථාවේදී ලිස්සා වැටීමෙන් මරණයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dinamina.lk/sanwedi/art.asp?id=2010/11/29/sPg04_0|title=දියලුම ඇල්ල උඩ සිට පරිසරය බලා බැස්සම බිම වැටුණෙ ඇයි අපෙ පපුව පලා|accessdate=29 නොවැම්බර් 2010|work=දිනමිණ සංවේදී}}&lt;/ref&gt; 

==මේවාද බලන්න==
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි]]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි]]</text>
      <sha1>3nu3vqxv14zr16b8opwbo0ya6iq455o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පේර ශාකය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71747</id>
    <revision>
      <id>797780</id>
      <parentid>664736</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>71775</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Psidium cattleianum fruit.jpg]] → [[File:Starr 031002-0033 Psidium cattleianum.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Starr 031002-0033 Psidium cattleianum.jpg]]</comment>
      <origin>797780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22264" sha1="iyyfw0xzaaz14n55852upbf5ixyfh18" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Guava_ID.jpg|දකුණ|thumb|ඉදුණු ඇපල් පේ‍ර (Psidium guajava)&lt;br&gt;
]]
 [[පේර]] යනු බොහෝ නිවර්තන හා උපනිවර්තන ප්‍රදේශවල වගා කරන හා භාවිත වන පලතුරු වේ.

 Psidium guajava (සාමාන්‍ය පේර, ලෙමන් පේර), [[මෙක්සිකෝව|මෙක්සිකෝ]], මධ්‍යම ඇමරිකානු, හා  [[දකුණු ඇමෙරිකාව|දකුණු ඇමෙරිකාවේ]] උතුරු ප්‍රදේශයේ උපන් මරඳ පවුලේ (Myrtaceae) කුඩා වෘක්ෂයකි.එයට අදාල විශේෂ ද පේර ලෙස හැඳින්විය හැක වුවද, ඒවා &quot;අන්නාසි පේර&quot; Acca sellowiana  වැනි අනෙකුත් විශේෂ හෝ ගණ වලට අයත් වේ.

== වර්ග ==
[[ගොනුව:Guava_flowers_(6700015761).jpg|වම|thumb|ඇපල් පේර (Psidium guajava) මල&lt;br&gt;
]]
නිරන්තරයෙන් ආහාරයට ගන්නා විශේෂ අතර, බොහෝ විට  &quot;පේර&quot; වශයෙන් සලකනු ලබන්නේ, ඇපල් පේර (Psidium guajava) ය. පේර  සාමාන්‍ය Myrtoideae ගණයට අයත්, විරුද්ධව පිහිටි සරල, ඉලිප්සාකාර සහ සෙ.මි 5-15 පමණ දිගැති දැඩි අඳුරු [[කොළ]] වලින් යුක්ත වේ. පේර [[මල්]], පෙති පහක් සහ බොහෝ රේණු සහිත සුදු වර්ණ මල් වේ. පේර, මාංසමය බහු බීජ ඵලයකි&lt;ref name=Judd&gt;{{cite book|first1=WS|last1=Judd|first2=CS|last2=Campbell|first3=EA|last3=Kellogg|first4=PF|last4=Stevens|first5=MJ|last5=Donoghue|year=2002|title=Plant systematics, a phylogenetic approach|publisher=Sinauer Associates, Inc.|ISBN=0878934030|pages=398–399}}&lt;/ref&gt;.

 Accara හා Acca (Feijoa, අන්නාසි පේර) යන ගණ වරක් Psidium වලට අයත්ව තිබුණි.

== නිරුක්ති ශාස්ත්‍රය සහ කලාපීය නම් ==
[[ගොනුව:Goya_blancs.JPG|දකුණ|thumb|කහ පැහැ චෙරි පේර, (සමහර අවස්ථා වලදී ලෙමන් පේර ලෙස හැඳින්වේ) Psidium littorale var. littorale&lt;br&gt;
]]
[[ගොනුව:Starr 031002-0033 Psidium cattleianum.jpg|දකුණ|thumb|ස්ට්‍රෝබෙරි පේර, Psidium littorale var. cattleianum&lt;br&gt;
]]
&quot;පේර&quot; යන වචනය [[ස්පාඤ්ඤ භාෂාව|ස්පාඤ්ඤ]] guayaba හරහා Arawak guayabo &quot;පේර ගස&quot; යන්න මගින් වි‍යුත්පන්න වී ඇත. එය සමාන ස්වරූපයක්&lt;ref name=&quot;morton&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/guava.html|title=Guava, in Fruits of Warm Climates, p 356-63|year=1987|author=Morton JF|publisher=Center for New Crops &amp; Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University, West Lafayette, Indiana|accessdate=24 April 2015}}&lt;/ref&gt; සහිත, බොහෝ යුරෝපීය හා ආසියානු භාෂා වලට අනුවර්තනය වී ඇත.

පේර, පෙයාස් යන්නෙන් වි‍යුත්පන්න වී ඇති, පේරු යන නමින් ද හැඳින්වේ. එය බටහිර ඉන්දීය සාගරයේ මායිම්වන රටවල් වල බහුල අතර, අතැම් විට ස්පාඤ්ඤ හෝ පෘතුගීසි භාෂා මගින් වි‍යුත්පන්න වී ඇත. [[ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය]] හා මැද-පෙරදිග ප්‍රදේශවල පේර amrood යන නමින් ද හදුන්වන අතර, බොහෝ විට එය අරාබි හා තුර්කි භාෂා වල ඇති &quot;pear &quot; යන අර්ථය දෙන armoot වල ප්‍රභේදයක් විය හැක.

== ආරම්භය හා ව්‍යාප්තිය ==
පේර වල සම්භවය [[මෙක්සිකෝව]] හෝ [[මධ්‍යම ඇමරිකාව]] යන ප්‍රදේශවලින් බිහිවී [[නිවර්තන වැසි වනාන්තර|නිවර්තන]] ඇමරිකාව හා කැරිබියානු කලාපය&lt;ref name=morton /&gt; පුරා පැතිරී යන ලද බවට සැලකේ. මෙය උපනිවර්තන සහ නිවර්තන ආසියාව, දකුණු එක්සත් ජනපදය (ටෙනසි ​​හා උතුරු කැරොලිනා දකුණු, මෙන්ම බටහිර සහ හවායි), සහ නිවර්තන අප්‍රිකානු බෝග ලෙස වගා කර ඇත.

මේවන විට පේර බොහෝ නිවර්තන හා උපනිවර්තන රටවල වගා කර ඇත.&lt;ref name=&quot;morton&quot; /&gt;බොහෝ විශේෂ වාණිජමය කටයුතු සඳහා වගා කර ඇති අතර,  ඇපල් පේර වඩාත් සුලබව ජාත්‍යන්තර වශයෙන් වෙළඳාම් කරයි.&lt;ref name=morton /&gt;

බොහෝ විශේෂවල  පරිණත ශාක  25 ° F (−4 °C)ට වඩා අඩු උෂ්ණත්ව වලදි තම පැවැත්ම  කෙටි කාලසීමාවක් සඳහා හෝ රැක ගත හැකි නමුත් ළපටි ශාක විනාශ වී යයි.&lt;ref name=TAMU&gt;{{cite web|url= http://aggie-horticulture.tamu.edu/citrus/guava.htm |title=  Home fruit production – Guava |work= Texas A&amp;M Horticulture Program|author=Sauls JW|date= December 1998|accessdate=2012-04-17}}&lt;/ref&gt;

19 වන සියවසේ දී පේර ෆ්ලොරිඩාවට හඳුන්වා දෙන ලද&lt;ref name=morton /&gt; අතර මේ වනවිට සරසොටා, චිප්ලි, වැල්ඩො සහ ෆෝට් පියර්ස් දක්වා වගා කර ඇත.කෙසේ වෙතත්, පේර කැරිබියානු පළතුරු මැස්සාගේ ප්‍රාථමික ධාරකයා වන අතර මෙම පළිබෝධ වර්තමානයේ ෆ්ලොරිඩා ප්‍රදේශවල ඇති බැවින් පේර  එමගින් ආරක්ෂා  කර ගත යුතුය.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Boning|first=Charles R.|title=Florida's Best Fruiting Plants: Native and Exotic Trees, Shrubs, and Vines|year=2006|publisher=Pineapple Press, Inc.|location=Sarasota, Florida|isbn=1-56164-372-6|page=99}}&lt;/ref&gt;

20 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට, විශේෂයෙන් මාලග කොස්තා ඩෙල් සොල්, ([[ස්පාඤ්ඤය]]) පිහිටා ඇති බටහිර [[යුරෝපය|යුරෝපයේ]] දකුණු ප්‍රදේශවල කුඩා කොටසකද පේර වාණිජමය කටයුතු සඳහා වගා කර&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.magrama.gob.es/ministerio/pags/biblioteca/hojas/hd_1974_14.pdf |access-date=2017-03-09 |archive-date=2016-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161027124159/http://www.magrama.gob.es/ministerio/pags/biblioteca/hojas/hd_1974_14.pdf }}&lt;/ref&gt; ඇති  අතර රෝපණ මාධ‍‍ය්‍ය  යොදා ගනිමින් ප්‍රගුණනය ද සිදු කරයි.

නිවර්තන කලාපීය පළතුරු අතරින් පේර ගෘහස්ථ ලෙස වගා කල හැකි බැවින් පේර වගාව සඳහා උපනිවර්තන  ගෘහස්ථ වගාකරුවන් උනන්දුවක් දක්වයි. බීජ මගින් වගා කරන විට,පේර වල වසර දෙකක් ගත වන විටම ඵල හට ගන්නා අතර වසර 40 ක් පමණ වනතෙක් ඵල හට ගැනීම සිදුවේ.&lt;ref name=&quot;morton&quot; /&gt;

== පරිසර විද්‍යාව ==
[[ගොනුව:Guava_plant_leaf_2222.jpg|දකුණ|thumb|273x273පික්|ඇපල් පේර ශාක පත්‍ර]]
සමහර Lepidoptera විශේෂ වල දළඹුවන්, Psidium විශේෂ ආහාර පැළෑටි ලෙස භාවිතා කරන අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් සළඹයන් Ello Sphinx (Erinnyis ello), Eupseudosoma aberrans, E. involutum, සහ Hypercompe icasia  සඳහා කැමැත්තක් දක්වයි. Pronematus pruni සහ Tydeus munsteri වැනි මයිටාවන්, ඇපල් පේර (P. guajava) සහ අනෙකුත් විශේෂ වලට හානි කරන [[කෘමියෝ|කෘමින්]] ලෙස සැලකේ.&lt;ref name=&quot;morton&quot; /&gt; bacterium Erwinia psidii ඇපල් පේර වල කුණු වීමේ රෝගය ඇති කරයි.

මිනිසුන් විසින් පේර වගා කරනු ලැබුවද ඒවා බොහෝ සතුන් හා කුරුල්ලන් විසින් පරිභෝජනය කරන අතර, බීජ අතහැරීම මගින් ඒවා විසුරුවා හැරීම සිදුවේ. හවායි හි, ස්ට්රෝබෙරි පේර (P. littorale) 100 කට වඩා වැඩි අනෙකුත් ශාක විශේෂ වඳ වී යාමේ තර්ජනයට ලක් කරන ආක්‍රමණ්ශීලී ආක්‍රමණික විශේෂ බවට පත් වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.starbulletin.com/2008/06/14/editorial/commentary.html|publisher=Honolulu Star Bulletin|author=Price J|date=14 June 2008|title=Strawberry guava's hold has proven devastating|accessdate=7 December 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.conservehi.org/documents/CCH_StrawberryGuava_ActionAlert.pdf|publisher=Conservation Council for Hawai‘i|date=2010|title=Leveling the Playing Field in Hawai‘i’s Native Forests|accessdate=7 December 2014}}&lt;/ref&gt;පේර විශේෂ කීපයක්, වාසස්ථාන විනාශ වීම නිසා දුර්ලබ වී ඇති අතර අවම වශයෙන් එක් විශේෂයක්(ජැමෙයිකානු පේර, P. dumetorum) හෝ මේ වන විටත් වඳ වී ඇත.

පේර ශාකයේ දැව, හවායි හි මස් දුම් පානය කිරීම සඳහා භාවිතා කරනු ලබන අතර [[එක්සත් ජනපදය|ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ]] බාබකියු තරඟ සඳහා භාවිතා වේ. [[කියුබාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]], බාබකියු සඳහා පේර කොළ භාවිතා කරයි.

== පළතුර ==
පේර පළතුරු, සාමාන්‍යයෙන් සෙ.මි 4-12 පමණ දිගැති, ශාක විශේෂය අනුව ගෝලාකාර හෝ ඕවලාකාර වේ.&lt;ref name=&quot;morton&quot; /&gt; ඊට [[දෙහි]] ලෙලි වලට මදක් සමාන සාමාන්‍ය සුවඳක් ඇත. පිටත සම  රළු, බොහෝ විට තිත්ත රසය සමග, හෝ මෘදු හා මිහිරි විය හැක. විශේෂ අතර, වෙනස්කම් සැලකූ විට, සම ඕනෑම ඝනකම විය හැකි අතර, පරිණත වීමට පෙර  සාමාන්‍යයෙන් කොළ පැහැ නමුත්,ඉදීමත් සමග කහ, දුඹුරු, හෝ කොල පැහැ බවට පත් වෙයි. ඇතුළත මදය පැණි රස හෝ ඇඹුල් සහ සුදු ( &quot;සුදු&quot; පේර) සිට තද රෝස ( &quot;රතු&quot; පේර) පැහැය දක්වා විය හැක. විශේෂය අනුව මදයේ බීජ, ප්‍ර්‍රමාණය සහ දැඩිබව වෙනස් වේ.
[[ගොනුව:ARS_HPSI41.jpg|දකුණ|thumb|300x300පික්|'Thai maroon' පේර, රතු ඇපල් පේර cultivarses&lt;br&gt;
]]

== ආහාර පිසීමේදී භාවිතයන් ==
මෙක්සිකෝවේ, පේර agua fresca ජනප්‍රිය පානයකි. සමස්ත පළතුර punch සඳහා ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍යක් වන අතර, යුෂ බොහෝ විට ආහාර පිසීමේ දී සෝස් වර්ග (උණුසුම් හෝ ශීතල)ලෙස ද යොදා ගනී. එමෙන්ම artisan සූකිරි, වියළි කෑම වර්ග, පළතුරු බාර්, අතුරුපස, හෝ chamoy ඉසිනු සඳහා ද භාවිතා වේ. Pulque de පේර යනු දේශීය මත්පැන් සඳහා යොදා ගන්නා ජනප්‍රිය මිශ්‍රණයකි.

බොහෝ රටවල් වල, පේර, අමුවෙන් කොටස් වලට කපා හෝ ඇපල් ආහාරයට ගන්නා ලෙස භාවිතා කරන අතර සමහර රටවල් වල එය ලුණු හා ගම්මිරිස් ස්වල්පයක්, cayenne කුඩු හෝ [[කුළු බඩු - ශ‍්‍රී ලංකාවේ නිපදවන|කුළු බඩු]] මිශ්‍රණයක්(masala) සමඟ ආහාරයට ගනු ලබයි. එය පකිස්ථානයේ ජාතික පළතුර ලෙස හැඳින්වේ. පිලිපීනයේ, ඉදුණු පේර sinigang පිසීම සඳහා යොදා ගනු ලබයි. පේර, තායිවානයේ ජනප්‍රිය සුලු ආහාරයක් වන අතර, ඒවා උණුසුම් කාලයේදී බොහෝ වීදි වෙලඳසල් හා රාත්‍රී වෙලඳපොලවල් වල, සීනි සහ ලුණු සමඟ වියළි මිදි කුඩු  මිශ්‍රණ පැකට් සමඟ විකුණනු ලැබේ. නැගෙනහිර ආසියාවේ, පේර සාමාන්‍යයෙන් පැණිරස හා ඇඹුල් රසැති වියළි මිදි කුඩු මිශ්‍රණ සමඟ ආහාරයට ගනු ලබේ. පේර යුෂ බොහෝ රටවල ජනප්‍රිය වී ඇත.පේර පළතුරද බොහෝ විට පළතුරු සලාද ලෙස සූදානම් කෙරේ.

පේර වල ඇති ඉහළ පෙක්ටීන් මට්ටම නිසා,ඒවා පුළුල් ලෙස සූකිරි, කල් තබා ගන්නා ආහාර, ජෙලි, ජෑම්, සහ දොඩම් ජෑම් ( බ්රසීලියානු goiabada හා කොලොම්බියානු හා වෙනිසියුලානු bocadillo වැනි) සෑදීමට හා යුෂ හා aguas frescas හෝ ටෝස්ට් කරන ලද දොඩම් ජෑම් සෑදීමට භාවිතා කරයි.&lt;ref name=&quot;morton&quot; /&gt;

රතු පේර විශේෂයෙන් ආම්ලිකතාවය අවම කිරීම සඳහා ලුණු දැමූ නිෂ්පාදන වන සෝස් වර්ග වන [[තක්කාලි]] වල ආදේශක සඳහා පදනම ලෙස භාවිතා කළ හැක. බ්රසීලයේ chá-de-goiabeira නම් වූ බීම වර්ගය, පේර සහ ඒවායේ කොළ වල තැම්බුම්සාරය යොදා ගෙන සෑදිය හැක. එය ඖෂධීය ගුණයකින් යුතු පේර ශාක පත්‍ර &quot;තේ&quot;
නම් වේ.

== සංඝටක ==

=== පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ===
පේර මධ්‍යස්ථ මට්ටමක් සහිත ෆෝලික් අම්ලය, තන්තු සහ [[විටමින් C]] වලින් පොහොසත් ය. සාමාන්‍යයෙන්  අඩු කැලරි සහිත වැඩි වශයෙන් අත්‍යවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ඇති නිසා එක් පේර පළතුරක (P. guajava), දොඩම් පළතුරක ඇති [[විටමින් C]] ප්‍රමාණය මෙන් හතර ගුණයක් පමණ අඩංගු වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|author = Nutritiondata.com | title = Nutrition facts for common guava |publisher= | url = http://nutritiondata.self.com/facts/fruits-and-fruit-juices/1927/2 | date = | accessdate = August 17, 2010}}&lt;/ref&gt;

කෙසේ නමුත්, පෝෂණ ප්‍රමාණය එය වගා කරනු ලබන ආකාරය හරහා වෙනස් වේ.බොහෝ පොදු ප්‍රභේද වල ඇති  ප්‍රමාණයෙන් ස්ට්‍රෝබෙරි පේර(P. littorale var. cattleianum) වල 25% ක් පමණක් පැවතියද එවායේ එක් පළතුරක් මගින්(90 mg) ලබා දෙන මුලු විටමින් C මගින් ගත යුතු ආහාර පාලක නිර්දේශයේ 100% සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|author = Nutritiondata.com | title = Nutrition facts for strawberry guava |publisher= | url =http://nutritiondata.self.com/facts/fruits-and-fruit-juices/1928/2 | date = | accessdate = August 17, 2010}}&lt;/ref&gt;

=== ශාක රසායනික ද්‍රව්‍ය ===
(+)-gallocatechin හා leucocyanidin වැනි කැරොටිනොයිඩ හා  polyphenols යන දෙවර්ගයම පේර වල අඩංගු වේ.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Polyphenols of the leaves of psidium guava—quercetin, guaijaverin, leucocyanidin and amritoside|authors=Seshadri TR, Vasishta K|journal=Phytochemistry|volume=4|issue=6|year=1965|pages=989–92|doi=10.1016/S0031-9422(00)86281-0}}&lt;/ref&gt; මේවායින් සමහර  phytochemicals පළතුරේ සම සහ මාංසමය වර්ණය නිෂ්පාදනය කරන අතර රතු-තැඹිලි පේර, කහ-කොළ පේර වලට වඩා polyphenol හා කෙරොටිනොයිඩ ඉහළ අන්තර්ගතයක් දරයි.

=== පේර බීජ තෙල් ===
[[ගොනුව:Guava_oil.JPG|alt=A bottle of guava seed oil surrounded by fruit|වම|thumb|පේර බීජ තෙල්
]]
සමහරවිට ආහාර පිසීමේ හෝ [[විලවුන්]] නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගැනේ. පේර බීජ තෙල්, බීටා කැරොටින්, [[විටමින් A]], [[විටමින් C]], තඹ, [[තුත්තනාගම්|සින්ක්]] හා සෙලෙනියම් ප්‍රභවයක් වේ.

පේර බීජ තෙල් තුළ ඇති මේද අම්ල සංයුතිය පහත සඳහන් වගුව මගින් ඉදිරිපත් කර ඇත.එය පේර බීජ තෙල් linoleic අම්ලයෙන් පොහොසත් බව පෙන්වනු ලබයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|authors=Kobori CN, Jorge N|title=Characterization of some seed oils from fruits for utilization of industrial residues (in Spanish)|year=2005|url= http://www.scielo.br/pdf/cagro/v29n5/a14v29n5.pdf|journal=Ciênc Agrotec|volume=29|issue=5|pages=108–14}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
| Lauric අම්ලය 
| &lt;1.5%
|-
| Myristic අම්ලය 
| &lt;1.0%
|-
| Palmitic අම්ලය 
| 8-10%
|-
| Stearic අම්ලය
| 5-7%
|-
| Oleic අම්ලය
| 8-12%
|-
| Linoleic අම්ලය 
| 65-75%
|-
|සන්තෘප්ත මේද, මුළු&lt;br&gt;
| 14%
|-
|අසංතෘප්ත මේද අම්ල, මුළු&lt;br&gt;
| 86%
|}

== ජන වෛද්‍ය විද්‍යාව ==
1950 සිට මේ දක්වා, පේර - විශේෂයෙන්ම [[කොළ]] -, ඒවායේ සංඝටක, ජීව විද්‍යාත්මක ගුණ  විභවය හා ජන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉතිහාසය  සඳහා අධ්‍යනය කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal|journal=J Ethnopharmacol|year=2014|volume=151|issue=2|pages=747–67|doi=10.1016/j.jep.2013.11.030|title=Medicinal plants for women's healthcare in southeast Asia: a meta-analysis of their traditional use, chemical constituents, and pharmacology|authors=de Boer HJ, Cotingting C|pmid=24269772}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>iyyfw0xzaaz14n55852upbf5ixyfh18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92842</id>
    <revision>
      <id>797770</id>
      <parentid>792661</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45217-22</username>
        <id>80606</id>
      </contributor>
      <comment>/* චිත්‍රපටකරණය */</comment>
      <origin>797770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17462" sha1="46gm9k4n1f6g0nin0ofjpab18ctc4af" xml:space="preserve">{{short description|ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක්}}
{{Infobox person
|name          = ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි &lt;br&gt; Isuru Lokuhettiarachchi   
|other_names   = 
|image         = 
|background    = 
|image_size    = 
|alt           = 
|caption       = 
|birth_date    = {{Birth date and age|1983|03|23|df=yes}} 
|birth_name    = 
|birth_place   = [[මාතර]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|death_date    =
|death_place   = 
|death_cause   = 
|resting_place = 
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
|education     = [[රාහුල විද්‍යාලය]]
|years_active  = 2008–වර්තමාන
|party         = 
|spouse        = තරින්දි ප්‍රනාන්දු
|children      =  
|awards        = 
|residence     = 
|website       = 
|footnotes     = 
|occupation    = නළුවා, ගායකයා, රූපවාහිනී සත්කාරක, හඬකැවීම් ශිල්පියා, හඬ නළුවා
}}

'''ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි''' (උපත 1983 මාර්තු 23), යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://movietimes.lk/celebrity/isuru-lokuhettiarachchi-ඉසුරු-ලොකුහෙට්ටිආරච්/ |title=Actors of Sinhala cinema - Isuru Lokuhettiarachchi - ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි |publisher=movietimes |access-date=15 September 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm9445458/ |title=Isuru Lokuhettiarachchi films |publisher=IMDb |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-isuru-lokuhettiarachchi-6920.html |title=Isuru Lokuhettiarachchi filmography |publisher=Sinhala Cinema Database |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
ඔහු 1983 මාර්තු 23 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ මාතරදී පවුලේ බාල දරුවා ලෙස උපත ලැබීය.&lt;ref name= isuruhett&gt;{{cite web |url=http://www.lankadeepa.lk/latest_news/අපේ-ගෙදර-විදුලියවත්-තිබුණේ-නැහැ--මගේ-වීරයා-මගේ-තාත්තා/1-444557 |title=There was no electricity in our house, my hero was my father - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=Lankadeepa |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt; ඔහු මාතර [[රාහුල විද්‍යාලය]] තුලින් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේය. ඔහුට වැඩිමහල් සහෝදරයෙක් සිටී.&lt;ref name= firsttele&gt;{{cite web |url=http://news.tharunaya.us/news-Art-23809.html |title=Shah Rukh would not be here if he refused - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=Tharunaya |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt; 

රංගනයට පිවිසීමට පෙර ඔහු [[ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ]] සේවය කළේය. ඔහු 2003 සිට 2007 දක්වා යුධ හමුදාවේ දෙවන ලුතිනන්වරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඔහුගේ පළමු සේවා ස්ථානය ඊළාම් යුද්ධයේදී යාපනයේ අරියාලේයි. ඉන්පසු ඔහු නාගදීප, කිලාලි, සරසාලේ, එළුතුමද්දුවල් සහ මුහමාලේ හමුදා කඳවුරුවල සේවය කළේය.&lt;ref name= isuruh&gt;{{cite web |url=http://www.saaravita.lk/latest_news/584085/ජනපි‍්‍රය-කිරුළ-ලබන්න-හැම-නළුවෙක්ම-ආසයි |title=Every actor has a hope to win the most popular title - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=saaravita |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt; හමුදාවෙන් ඉවත් වූ පසු ඔහු ඖෂධ අලෙවි කර්මාන්තයේ කළමනාකරුවෙකු ලෙස සේවය කළේය. 2013 දී ඔහු නාට්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් නාට්‍ය හා රංග කලාව පිළිබඳ උපාධිය සම්පූර්ණ කළේය.&lt;ref name= isuruh /&gt;

ඔහු 2018 වසරේ සිට සෙසු නිළියක් සහ නිරූපිකාවක් වන තරින්දි ප්‍රනාන්දු සමඟ පෙම් සබඳතාවක් පවත්වා ඇත. ඔවුන් විවාහ ගිවිස ගත්තේ 2020 වසරේදීය.

==වෘත්තීය ජීවිතය==
හමුදාවෙන් ඉවත් වූ පසු ඔහු ටෙලිනාට්‍ය කිහිපයක සහ වේදිකා නාට්‍යවල ඇගයීමට ලක් නොවූ චරිතවල රඟපෑවේය.&lt;ref name= isuruhett /&gt; 2008 වසරේ චරිත් කොතලාවල අධ්‍යක්ෂණය කළ ''දෙන්නට දෙන්නා'' හරහා ඔහුගේ මංගල රූපවාහිනී රංගනය ආවා. එහෙත් ඒ නාට්‍යයේ දිස් වුණේ ඔහුගේ පිටුපස පැත්ත විතරයි. ඔහු රියැලිටි වැඩසටහන් නරඹන්නෙකු ලෙස ක්‍රියා කළ අතර අංකයක් සහිත ටී ෂර්ට් එකක් ඇඳ සිටියේය. ඔහුගේ පිටුපසින් හඳුනා ගැනීමට ඔහුට හැකි වූ අංකය එයයි.&lt;ref name= firsttele /&gt; 2012 දී ඔහු ජනප්‍රිය නාට්‍යයක් වන ''[[මලී]]'' හි &quot;පියරත්න&quot; ලෙස පළමු සහය චරිතය රඟපෑවේය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://mirrorarts.lk/chat/2801-isuru-loku-hetiarachi |title=I don't have hopes to be the role of lover |publisher=Mirror Arts |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;

මේ අතරතුර ජනප්‍රිය හඬ කැවීම් ශිල්පියෙකු ලෙස &quot;බෝයිස් ඕවර් ෆ්ලවර්ස්&quot;, &quot;පෘතුවි මහාරජ&quot;, &quot;අධිරජ ධර්මාශෝක&quot;, &quot;අනන්තයෙන් ආ තරු කුමරා&quot;, ඇතුළු බොහෝ රූපවාහිනි කතාමාලා සඳහා දායක විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sinhala.etthawitthi.com/aththa-gossip/isuru-lokuhettiarachchi |title=I am a star - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=Sinhala etthawitthi |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ මංගල සිනමා රංගනය 2017 වසරේ &quot;රන් සයුර&quot; චිත්‍රපටය හරහා දුෂ්ට චරිතයක් සමඟින් ආරම්භ විය.&lt;ref name= isuruhett /&gt; ඔහුගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන චිත්‍රපට අතරට ''නිදහසේ පියා ඩීඑස්'', ''හුස්මා'' සහ ''ප්‍රෙසිඩන්ට් සුපර් ස්ටාර්'' ඇතුළත් වේ. ''හුස්ම'' චිත්‍රපටයෙහි &quot;රුවන්&quot; ලෙස ඔහුගේ භූමිකාව විචාරකයින්ගේ ඉහළ පැසසුමට ලක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gossip.hirufm.lk/38028/2019/10/isuru-lokuhettiarachchi.html |title=We need to do any role - Isuru |publisher=Hiru FM |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt; 2020 දී ''සඳ හැංගිලා'' රූපවාහිනි කතා මාලාවේ ඔහුගේ &quot;නාරද&quot; චරිතය ඉතා ජනප්‍රිය වූයේ ඔහුගේ දකුණු සිංහල උච්චාරණය නිසාය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=I will act until I die: Isuru Lokuhettiarachchi |url=http://www.silumina.lk/2020/10/31/රසඳුන/මම-නම්-මැරෙනකම්ම-රඟපානවා |archive-date=2021-06-12 |access-date=2021-06-12 |website=Silumina}}&lt;/ref&gt;

ඔහු [[සියත ටීවී]] මගින් විකාශය වූ ''සෙවන් නෝට්ස්'' සහ ''සියත වොයිස් ඔෆ් ඒෂියා'' රූපවාහිනී සංගීත වැඩසටහන මෙහෙයවීය. 2020 දී ඔහු &quot;හොඳ වඩේ&quot; රූපවාහිනී කතා මාලාවේ ද්විත්ව චරිත සඳහා පෙනී සිටියේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Even though I saw it on the road, now people are telling me good work ... My hope is to become a charismatic actor |url=https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/50615-2020-11-19-13-46-41 |archive-date=2020-12-21 |access-date=2020-12-21 |website=Divaina}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ඔහු විසින් නිරූපණය කළ [[රාවණ (ටෙලිකතා මාලාව)]] මාලාවේ කුවේරගේ චරිතය ප්‍රේක්ෂයා තුළ සඳා ජීවමාන විය.

==චිත්‍රපටකරණය==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! චිත්‍රපටය !! භූමිකාවන් !! Ref.
|-
| 2013 || ''ටිකට් ප්ලීස්'' (කෙටි) ||  || 
|-
| 2017 || ''[[රන් සයුර]]'' || පුංචි බේබි || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/04/06/?fn=sa17040627 |title=Sri Lankan Screened Films |publisher=Sarasaviya |access-date=11 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || ''[[නිදහසේ පියා ඩී.එස්]]'' || තරුණ [[එෆ්.ආර්. සේනානායක]] || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/170305/magazine/finishing-touches-for-the-first-film-on-the-first-prime-minister-230989.html |title=Finishing touches for the first film on the first Prime Minister |publisher=Sunday Times |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|2019 || ''[[නැති බැරි ටාසන්]] || ඉසුරු || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/02/14/2911/%E0%B6%87%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B6%A7%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B7%92-%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A |title=Nathi Bari Tarzan for everyone|publisher=Sarasaviya |access-date=14 February 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[හුස්ම]]'' || රුවන් || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2019/10/03/10283/මම-තවම-පොඩි-නළුවෙක්-මචං |title=I am still a less experienced actor - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=Sarasaviya |access-date=2 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''රෂ්'' || රහස් පොලිස් පරීක්ෂක රදීෂ් ඉඹුල්ගොඩ || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/09/26/9607/අනාගතය-අයිති-සිනමාකරුවකුගේ-ආගමනය |title=Rush film crew |publisher=Sarasaviya |access-date=26 September 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[ප්‍රසිඩන්ට් සුපර් ස්ටාර්]]'' || අසේල රණවීර || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/190811/magazine/film-on-the-selection-of-the-president-361706.html |title=Film on the selection of the President |publisher=Sunday Times |access-date=21 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''[[ගිනිමල් පොකුරු]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Udayakantha's 25th film 'Ginimal Pokuru' begins work |url=http://www.sarasaviya.lk/news-films-local/2021/04/01/20142/උදයකාන්තගේ-25-වැනි-චිත්%E2%80%8Dරපටය-ගිනිමල්-පොකුරු-වැඩ-අරඹයි |archive-date=2021-04-04 |access-date=2021-04-04 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''[[කවුරුත් දන්නේ නෑ]]'' || ||
|-
| 2024 || ''[[ගිනිඅවි සහ ගිණිකෙලි 02]]'' || ||
|-
| 2024 || ''මන්දාරා'' || ||
|-
| 2025 || ''[[හවුස්ෆුල්]] '' || ||
|-
| 2025 || ''සූර්යා''  ||  || 
|-
| TBD || කුණා || ||
|-
| TBD || ''හැපී බර්ත්ඩේ'' || ||
|-
| TBD || ''[[කිඩ්නැප්]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.films.lk/kidnap-sinhala-film-2167.html | title=Kidnap - කිඩ්නැප් | publisher=Sinhala Cinema Database | access-date=21 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| TBD || ''පරම වීර පූජා'' ||
|-
| TBD || ''[[සූරිය සුළඟ]]''   ||
|-
| TBD || ''අමුතු ගුරුකමක්''||
|-
| TBD || ''නිච්චි'' ||
|-
| TBD || ''රාග'' ||
|}

==වෙනත් වෘත්තීන් ==
===ගීත===
*''අහස දිදුලන'' (&quot;සිහින ගෙනෙන කුමාරියේ&quot; ටෙලිනාට්‍යය)
*''දූවේ නුබ දන්නේ නැතිදා'' (&quot;සිහින ගෙනෙන කුමාරියේ&quot; ටෙලිනාට්‍යය)
*''සිනිදු වදන් හිඟ වූවට'' (&quot;සිහින ගෙනෙන කුමාරියේ&quot; ටෙලිනාට්‍යය)

===රූපවාහිනී සත්කාරක/ඉදිරිපත් කරන්නා ලෙස===
*''සෙවන් නෝට්ස්'' (සියත ටීවී) 2018-2020
*''වොයිස් ඔෆ් ඒෂියා 2020'' (සියත ටීවී) 2019-2020

===හඬ කැවීම් ශිල්පියකු ලෙස===
* ''බෝයිස් ඕවර් ෆ්ලවර්ස්'': (ගු ජුන් පියෝ) - ටීවී දෙරණ
* ''ද හෙයර්ස්'' : (කිම් ටැන්) - ටීවී දෙරණ
* ''අධිරජ ධර්මාශෝක'': (ජස්ටින් කුමරු) - ටීවී දෙරණ
* ''අනන්තයෙන් ආ තරු කුමරා'': (හෝ ක්යොන්) - සිරස ටී.වී
* ''කිරිල්ලියෝ'' - ජාතික රූපවාහිනිය
* ''මේ ආදරයයි'' - සිරස ටී.වී
* ''බ්ලැක් ලිස්ට්'' - ටී.වී 1
* ''පෘතුවි මහාරජ'' - ටීවී දෙරණ

===ගුවන්විදුලි නාට්‍යවල හඬ කැවීම් ශිල්පියකු ලෙස===
* ''සේයා'' - හිරු එෆ්.එම්
* ''සමනලී'' - නෙත් එෆ්.එම්

===සංගීත රූපරචනා නළුවෙක් ලෙස===
* ''පෙම් සිහිනේ තනි වුනු''
* ''පුළුවන්ද දුර යන්න''
* ''මේ පෙම් සිත පුරා''
* ''රෑ අහසේ''
* ''ගොඩක් ආදරේයි''
* ''මේ සුසුම් කගෙදෝ''
* ''වෑ දිය පේමා''

==References==
{{reflist}}

==External links==
* [http://www.ada.lk/entertainment/මිහිරගේ-නඩුව/8-3253 මිහිරගේ නඩුව සමතයකට]
* [http://gossip.kolomthota.com/අවංක-ආදරේ-හම්බුණා-ඉසුරු/ අවංක ආදරේ හම්බුණා – ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171207055423/http://gossip.kolomthota.com/%e0%b6%85%e0%b7%80%e0%b6%82%e0%b6%9a-%e0%b6%86%e0%b6%af%e0%b6%bb%e0%b7%9a-%e0%b7%84%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%b6%e0%b7%94%e0%b6%ab%e0%b7%8f-%e0%b6%89%e0%b7%83%e0%b7%94%e0%b6%bb%e0%b7%94/ |date=2017-12-07 }}
* [http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/13129/රඟපාන්න--පුළුවන්--නිළියන්ට--නිරුවත්--වෙන්න-බැරි-නම්--වැඩක්-නෑ රඟපාන්න පුළුවන් නිළියන්ට නිරුවත් වෙන්න බැරි නම් වැඩක් නෑ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118200924/https://www.deshaya.lk/article/52/%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B7%83%E0%B6%BB/13129/%E0%B6%BB%E0%B6%9F%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1--%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%85%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%8A--%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7--%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A--%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B7%8A--%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%A9%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%91 |date=2022-01-18 }}

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:ලොකුහෙට්ටිආරච්චි, ඉසුරු}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]</text>
      <sha1>46gm9k4n1f6g0nin0ofjpab18ctc4af</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:CeylonChingu</title>
    <ns>2</ns>
    <id>180950</id>
    <revision>
      <id>797779</id>
      <parentid>791576</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>797779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="2yrxyobk788ne6emezp5pt1qyono53j" xml:space="preserve">I proudly support Wikipedia's mission of open access for all.</text>
      <sha1>2yrxyobk788ne6emezp5pt1qyono53j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Clean Sri Lanka &quot;අත්තම&quot; වැඩසටහන</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196071</id>
    <revision>
      <id>797775</id>
      <parentid>797471</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CleanSriLanka</username>
        <id>80321</id>
      </contributor>
      <origin>797775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8666" sha1="5ou2recupnnd0mjzzk7k86xnjy5th43" xml:space="preserve">[[ගොනුව:&quot;අත්තම&quot; ජාතික පවිත්‍රතා වැඩසටහන.png|වම|thumb]]

= '''අත්තම ජාතික පවිත්‍රතා දින වැඩසටහන''' =
'''අත්තම''' යනු &quot;ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා&quot; ජාතික වැඩසටහන යටතේ, &quot;පවිත්‍ර දේශයක් සඳහා වූ ජාතික පුරවැසි මෙහෙවර&quot; යන ප්‍රධාන තේමාව පෙරදැරි කරගෙන ක්‍රියාත්මක වන ජාතික පවිත්‍රතා දින වැඩසටහනකි. මෙය ශක්තිමත් ජාතියක් ගොඩනැගීමේ මහජන හස්තය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

== තේමාව සහ දැක්ම ==

* '''ප්‍රධාන තේමාව:''' &quot;පවිත්‍ර දේශයක් සඳහා වූ ජාතික පුරවැසි මෙහෙවර&quot;
* '''උප තේමාව (Vision):''' &quot;දැකුම්කළු දිවයිනක්, සොම්නසින් පිරි ජනතාවක්&quot;

== මූලික සංකල්පය ==
&quot;ශක්තිමත් ජාතියක්&quot; යනු හුදෙක් ආර්ථික සංවර්ධනයෙන් හෝ යටිතල පහසුකම්වලින් පමණක් ගොඩනැගෙන්නක් නොවේ; එහි සැබෑ ජීවය රඳා පවතින්නේ පුරවැසියන් අතර ඇති එකමුතුකම සහ ඔවුන් තම ජීවන පරිසරය කෙරෙහි දක්වන වගකීම් සහගත බව මතය.

අතීත ශ්‍රී ලාංකීය සමාජය සාමූහික ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ සහයෝගීතාවයෙන් ශ්‍රමය හුවමාරු කරගනිමින් කෘෂිකාර්මික හා පොදු අවශ්‍යතා සපුරා ගත්තේ &quot;අත්තම&quot; සහ &quot;ශ්‍රමදානය&quot; වැනි උතුම් සංකල්ප හරහායි. අද ගොඩනගන &quot;ශක්තිමත් ජාතියේ&quot; ප්‍රධානතම මෙවලම වන්නේ ද එම අතීත සහජීවනය නවීන අභියෝග ජයගැනීම සඳහා යළිත් අවදි කිරීමයි.

== වර්තමාන අභියෝගය ==
නූතන සමාජය තුළ පරිසරය හා ප්‍රජාව කෙරෙහි දක්වන සහකම්පනය ක්‍රමයෙන් ගිලිහී යාම හේතුවෙන් අවිධිමත් කසළ බැහැර කිරීම්, ස්වාභාවික සම්පත් දූෂණය වීම සහ ඩෙංගු වැනි වසංගත රෝග ව්‍යාප්ත වීම වැනි සමාජීය හා පාරිසරික අර්බුද නිර්මාණය වී ඇත.

කඳු මුදුනේ ජල මූලාශ්‍රයේ සිට සාගරය දක්වා ගොඩනගන පාරිසරික යටිතල පහසුකම් ආරක්ෂා කරගත හැක්කේ රාජ්‍ය ක්‍රියාන්විතයට පමණක් නොවේ. ඒ සඳහා '''&quot;රාජ්‍ය, පෞද්ගලික සහ මහජන හවුල්කාරිත්ව (4P) සංකල්පය&quot;''' අත්‍යවශ්‍ය වේ.

== ක්‍රියාවලිය — පාරිසරික සහ සමාජීය මැදිහත්වීම ==
&quot;අත්තම&quot; හරහා ජාතියේ තිරසර පැවැත්ම වෙනුවෙන් සෘජුවම ප්‍රායෝගිකව මැදිහත් වේ:

=== 1. පරිසරය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම ===
ස්වේච්ඡා ප්‍රජා සහභාගිත්වය තුළින් නාගරික හා ග්‍රාමීය මාර්ග පිරිසිදු කිරීම, විද්‍යාත්මකව පැළ සිටුවීම, වනාන්තර සහ ඖෂධ උයන් නිර්මාණය කිරීම, ගංගා, ඇළ දොළ සහ වැව් පොකුණු සංරක්ෂණය කිරීම.

=== 2. ආර්ථිකයට සහ සංචාරක කර්මාන්තයට දායක වීම ===
දිය ඇලි, පෞරාණික ස්ථාන සහ වෙරළ තීරයන් වැනි සංචාරක ආකර්ෂණය සහිත ස්ථාන ප්‍රජා මූලික ප්‍රවේශයකින් සංරක්ෂණය කිරීම හරහා රටේ ආර්ථික ස්වරූපය ශක්තිමත් කිරීම.

=== 3. සමාජ සාරධර්ම ගොඩනැගීම ===
ළමා පරපුර සහ තරුණ ප්‍රජාව තුළ නායකත්ව ගුණාංග ප්‍රවර්ධනය කරමින්, ශ්‍රම හුවමාරුව මඟින් අන්‍යයන් කෙරෙහි දක්වන ආකල්පමය බැඳීම වැඩිදියුණු කිරීම.

== නිගමනය ==
&quot;අත්තම&quot; ජාතික වැඩසටහන යනු හුදෙක් තවත් එක් පවිත්‍රතා ව්‍යාපාරයක් නොවේ; එය &quot;දැකුම්කළු දිවයිනක්, සොම්නසින් පිරි ජනතාවක්&quot; බිහි කිරීමේ සජීවී හා ප්‍රායෝගික යාන්ත්‍රණයයි. පරිසර දූෂණයෙන් තොර සෞඛ්‍ය සම්පන්න පරිසරයක් නිර්මාණය කරමින්, අන්‍යෝන්‍ය සබඳතා සහ වගකීම් සහගත බවින් යුතු, පරිසරයට ආදරය කරන පරපුරක් බිහි කිරීම හරහා, සැබැවින්ම අභිමානවත් &quot;ශක්තිමත් ජාතියක්&quot; ලෝකයට දායාද කිරීම මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වේ.

== මූලාශ්‍ර ==

* &quot;ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා&quot; ජාතික වැඩසටහන — නිල ලේඛන

== '''රාජ්‍ය අංශයේ මඟපෙන්වීම් සහ චක්‍රලේඛ''' ==
Clean Sri Lanka ජාතික වැඩසටහනට අනුකූලව &quot;අත්තම&quot; පවිත්‍රතා මෙහෙයුම් දිවයින පුරා විධිමත්ව හා සංවිධානාත්මකව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා රාජ්‍ය අංශයේ නිල මඟපෙන්වීම් ලබා දී ඇත. ඒ අනුව ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය සහ රාජ්‍ය පරිපාලන, ස්වදේශ කටයුතු, පළාත් සභා හා පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශය මඟින් අදාළ විශේෂ රාජ්‍ය චක්‍රලේඛ නිකුත් කර තිබේ.

මෙම චක්‍රලේඛ මඟින් ග්‍රාම නිලධාරී වසම් මට්ටමින් ප්‍රජා සහභාගීත්වය ලබා ගන්නා ආකාරය, රාජ්‍ය ආයතන, ත්‍රිවිධ හමුදාව හා පොලිසිය සම්බන්ධීකරණය වන ආකාරය සහ මාසික පවිත්‍රතා දින සංවිධානය කිරීම පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක මාර්ගෝපදේශ සපයා ඇත.

== '''චක්‍රලේඛ''' ==
[[ගොනුව:අත්තම-ජාතික-පවිත්_රතා-දින-වැඩසටහන.pdf|දාරය|වම|thumb|395x395පික්|රාජ්‍ය අංශයේ මඟපෙන්වීම් සහ චක්‍රලේඛ]]</text>
      <sha1>5ou2recupnnd0mjzzk7k86xnjy5th43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797776</id>
      <parentid>797775</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CleanSriLanka</username>
        <id>80321</id>
      </contributor>
      <origin>797776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8639" sha1="3lytlq44q5gh1wvf31rk5emamru3xvb" xml:space="preserve">[[ගොනුව:&quot;අත්තම&quot; ජාතික පවිත්‍රතා වැඩසටහන.png|වම|thumb]]

= '''අත්තම ජාතික පවිත්‍රතා දින වැඩසටහන''' =
'''අත්තම''' යනු &quot;ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා&quot; ජාතික වැඩසටහන යටතේ, &quot;පවිත්‍ර දේශයක් සඳහා වූ ජාතික පුරවැසි මෙහෙවර&quot; යන ප්‍රධාන තේමාව පෙරදැරි කරගෙන ක්‍රියාත්මක වන ජාතික පවිත්‍රතා දින වැඩසටහනකි. මෙය ශක්තිමත් ජාතියක් ගොඩනැගීමේ මහජන හස්තය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

== තේමාව සහ දැක්ම ==

* '''ප්‍රධාන තේමාව:''' &quot;පවිත්‍ර දේශයක් සඳහා වූ ජාතික පුරවැසි මෙහෙවර&quot;
* '''උප තේමාව (Vision):''' &quot;දැකුම්කළු දිවයිනක්, සොම්නසින් පිරි ජනතාවක්&quot;

== මූලික සංකල්පය ==
&quot;ශක්තිමත් ජාතියක්&quot; යනු හුදෙක් ආර්ථික සංවර්ධනයෙන් හෝ යටිතල පහසුකම්වලින් පමණක් ගොඩනැගෙන්නක් නොවේ; එහි සැබෑ ජීවය රඳා පවතින්නේ පුරවැසියන් අතර ඇති එකමුතුකම සහ ඔවුන් තම ජීවන පරිසරය කෙරෙහි දක්වන වගකීම් සහගත බව මතය.

අතීත ශ්‍රී ලාංකීය සමාජය සාමූහික ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ සහයෝගීතාවයෙන් ශ්‍රමය හුවමාරු කරගනිමින් කෘෂිකාර්මික හා පොදු අවශ්‍යතා සපුරා ගත්තේ &quot;අත්තම&quot; සහ &quot;ශ්‍රමදානය&quot; වැනි උතුම් සංකල්ප හරහායි. අද ගොඩනගන &quot;ශක්තිමත් ජාතියේ&quot; ප්‍රධානතම මෙවලම වන්නේ ද එම අතීත සහජීවනය නවීන අභියෝග ජයගැනීම සඳහා යළිත් අවදි කිරීමයි.

== වර්තමාන අභියෝගය ==
නූතන සමාජය තුළ පරිසරය හා ප්‍රජාව කෙරෙහි දක්වන සහකම්පනය ක්‍රමයෙන් ගිලිහී යාම හේතුවෙන් අවිධිමත් කසළ බැහැර කිරීම්, ස්වාභාවික සම්පත් දූෂණය වීම සහ ඩෙංගු වැනි වසංගත රෝග ව්‍යාප්ත වීම වැනි සමාජීය හා පාරිසරික අර්බුද නිර්මාණය වී ඇත.

කඳු මුදුනේ ජල මූලාශ්‍රයේ සිට සාගරය දක්වා ගොඩනගන පාරිසරික යටිතල පහසුකම් ආරක්ෂා කරගත හැක්කේ රාජ්‍ය ක්‍රියාන්විතයට පමණක් නොවේ. ඒ සඳහා '''&quot;රාජ්‍ය, පෞද්ගලික සහ මහජන හවුල්කාරිත්ව (4P) සංකල්පය&quot;''' අත්‍යවශ්‍ය වේ.

== ක්‍රියාවලිය — පාරිසරික සහ සමාජීය මැදිහත්වීම ==
&quot;අත්තම&quot; හරහා ජාතියේ තිරසර පැවැත්ම වෙනුවෙන් සෘජුවම ප්‍රායෝගිකව මැදිහත් වේ:

=== 1. පරිසරය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම ===
ස්වේච්ඡා ප්‍රජා සහභාගිත්වය තුළින් නාගරික හා ග්‍රාමීය මාර්ග පිරිසිදු කිරීම, විද්‍යාත්මකව පැළ සිටුවීම, වනාන්තර සහ ඖෂධ උයන් නිර්මාණය කිරීම, ගංගා, ඇළ දොළ සහ වැව් පොකුණු සංරක්ෂණය කිරීම.

=== 2. ආර්ථිකයට සහ සංචාරක කර්මාන්තයට දායක වීම ===
දිය ඇලි, පෞරාණික ස්ථාන සහ වෙරළ තීරයන් වැනි සංචාරක ආකර්ෂණය සහිත ස්ථාන ප්‍රජා මූලික ප්‍රවේශයකින් සංරක්ෂණය කිරීම හරහා රටේ ආර්ථික ස්වරූපය ශක්තිමත් කිරීම.

=== 3. සමාජ සාරධර්ම ගොඩනැගීම ===
ළමා පරපුර සහ තරුණ ප්‍රජාව තුළ නායකත්ව ගුණාංග ප්‍රවර්ධනය කරමින්, ශ්‍රම හුවමාරුව මඟින් අන්‍යයන් කෙරෙහි දක්වන ආකල්පමය බැඳීම වැඩිදියුණු කිරීම.

== නිගමනය ==
&quot;අත්තම&quot; ජාතික වැඩසටහන යනු හුදෙක් තවත් එක් පවිත්‍රතා ව්‍යාපාරයක් නොවේ; එය &quot;දැකුම්කළු දිවයිනක්, සොම්නසින් පිරි ජනතාවක්&quot; බිහි කිරීමේ සජීවී හා ප්‍රායෝගික යාන්ත්‍රණයයි. පරිසර දූෂණයෙන් තොර සෞඛ්‍ය සම්පන්න පරිසරයක් නිර්මාණය කරමින්, අන්‍යෝන්‍ය සබඳතා සහ වගකීම් සහගත බවින් යුතු, පරිසරයට ආදරය කරන පරපුරක් බිහි කිරීම හරහා, සැබැවින්ම අභිමානවත් &quot;ශක්තිමත් ජාතියක්&quot; ලෝකයට දායාද කිරීම මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වේ.

== මූලාශ්‍ර ==

* &quot;ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා&quot; ජාතික වැඩසටහන — නිල ලේඛන

== '''රාජ්‍ය අංශයේ මඟපෙන්වීම් සහ චක්‍රලේඛ''' ==
Clean Sri Lanka ජාතික වැඩසටහනට අනුකූලව &quot;අත්තම&quot; පවිත්‍රතා මෙහෙයුම් දිවයින පුරා විධිමත්ව හා සංවිධානාත්මකව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා රාජ්‍ය අංශයේ නිල මඟපෙන්වීම් ලබා දී ඇත. ඒ අනුව ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය සහ රාජ්‍ය පරිපාලන, ස්වදේශ කටයුතු, පළාත් සභා හා පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශය මඟින් අදාළ විශේෂ රාජ්‍ය චක්‍රලේඛ නිකුත් කර තිබේ.

මෙම චක්‍රලේඛ මඟින් ග්‍රාම නිලධාරී වසම් මට්ටමින් ප්‍රජා සහභාගීත්වය ලබා ගන්නා ආකාරය, රාජ්‍ය ආයතන, ත්‍රිවිධ හමුදාව හා පොලිසිය සම්බන්ධීකරණය වන ආකාරය සහ මාසික පවිත්‍රතා දින සංවිධානය කිරීම පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක මාර්ගෝපදේශ සපයා ඇත.

== '''චක්‍රලේඛ''' ==
[[ගොනුව:අත්තම-ජාතික-පවිත්_රතා-දින-වැඩසටහන.pdf|වම|thumb|1x1px|රාජ්‍ය අංශයේ මඟපෙන්වීම් සහ චක්‍රලේඛ]]</text>
      <sha1>3lytlq44q5gh1wvf31rk5emamru3xvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797777</id>
      <parentid>797776</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T07:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CleanSriLanka</username>
        <id>80321</id>
      </contributor>
      <comment>/* චක්‍රලේඛ */</comment>
      <origin>797777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16349" sha1="2em0q7axesy728hksj1wmjipc4076w6" xml:space="preserve">[[ගොනුව:&quot;අත්තම&quot; ජාතික පවිත්‍රතා වැඩසටහන.png|වම|thumb]]

= '''අත්තම ජාතික පවිත්‍රතා දින වැඩසටහන''' =
'''අත්තම''' යනු &quot;ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා&quot; ජාතික වැඩසටහන යටතේ, &quot;පවිත්‍ර දේශයක් සඳහා වූ ජාතික පුරවැසි මෙහෙවර&quot; යන ප්‍රධාන තේමාව පෙරදැරි කරගෙන ක්‍රියාත්මක වන ජාතික පවිත්‍රතා දින වැඩසටහනකි. මෙය ශක්තිමත් ජාතියක් ගොඩනැගීමේ මහජන හස්තය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

== තේමාව සහ දැක්ම ==

* '''ප්‍රධාන තේමාව:''' &quot;පවිත්‍ර දේශයක් සඳහා වූ ජාතික පුරවැසි මෙහෙවර&quot;
* '''උප තේමාව (Vision):''' &quot;දැකුම්කළු දිවයිනක්, සොම්නසින් පිරි ජනතාවක්&quot;

== මූලික සංකල්පය ==
&quot;ශක්තිමත් ජාතියක්&quot; යනු හුදෙක් ආර්ථික සංවර්ධනයෙන් හෝ යටිතල පහසුකම්වලින් පමණක් ගොඩනැගෙන්නක් නොවේ; එහි සැබෑ ජීවය රඳා පවතින්නේ පුරවැසියන් අතර ඇති එකමුතුකම සහ ඔවුන් තම ජීවන පරිසරය කෙරෙහි දක්වන වගකීම් සහගත බව මතය.

අතීත ශ්‍රී ලාංකීය සමාජය සාමූහික ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ සහයෝගීතාවයෙන් ශ්‍රමය හුවමාරු කරගනිමින් කෘෂිකාර්මික හා පොදු අවශ්‍යතා සපුරා ගත්තේ &quot;අත්තම&quot; සහ &quot;ශ්‍රමදානය&quot; වැනි උතුම් සංකල්ප හරහායි. අද ගොඩනගන &quot;ශක්තිමත් ජාතියේ&quot; ප්‍රධානතම මෙවලම වන්නේ ද එම අතීත සහජීවනය නවීන අභියෝග ජයගැනීම සඳහා යළිත් අවදි කිරීමයි.

== වර්තමාන අභියෝගය ==
නූතන සමාජය තුළ පරිසරය හා ප්‍රජාව කෙරෙහි දක්වන සහකම්පනය ක්‍රමයෙන් ගිලිහී යාම හේතුවෙන් අවිධිමත් කසළ බැහැර කිරීම්, ස්වාභාවික සම්පත් දූෂණය වීම සහ ඩෙංගු වැනි වසංගත රෝග ව්‍යාප්ත වීම වැනි සමාජීය හා පාරිසරික අර්බුද නිර්මාණය වී ඇත.

කඳු මුදුනේ ජල මූලාශ්‍රයේ සිට සාගරය දක්වා ගොඩනගන පාරිසරික යටිතල පහසුකම් ආරක්ෂා කරගත හැක්කේ රාජ්‍ය ක්‍රියාන්විතයට පමණක් නොවේ. ඒ සඳහා '''&quot;රාජ්‍ය, පෞද්ගලික සහ මහජන හවුල්කාරිත්ව (4P) සංකල්පය&quot;''' අත්‍යවශ්‍ය වේ.

== ක්‍රියාවලිය — පාරිසරික සහ සමාජීය මැදිහත්වීම ==
&quot;අත්තම&quot; හරහා ජාතියේ තිරසර පැවැත්ම වෙනුවෙන් සෘජුවම ප්‍රායෝගිකව මැදිහත් වේ:

=== 1. පරිසරය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම ===
ස්වේච්ඡා ප්‍රජා සහභාගිත්වය තුළින් නාගරික හා ග්‍රාමීය මාර්ග පිරිසිදු කිරීම, විද්‍යාත්මකව පැළ සිටුවීම, වනාන්තර සහ ඖෂධ උයන් නිර්මාණය කිරීම, ගංගා, ඇළ දොළ සහ වැව් පොකුණු සංරක්ෂණය කිරීම.

=== 2. ආර්ථිකයට සහ සංචාරක කර්මාන්තයට දායක වීම ===
දිය ඇලි, පෞරාණික ස්ථාන සහ වෙරළ තීරයන් වැනි සංචාරක ආකර්ෂණය සහිත ස්ථාන ප්‍රජා මූලික ප්‍රවේශයකින් සංරක්ෂණය කිරීම හරහා රටේ ආර්ථික ස්වරූපය ශක්තිමත් කිරීම.

=== 3. සමාජ සාරධර්ම ගොඩනැගීම ===
ළමා පරපුර සහ තරුණ ප්‍රජාව තුළ නායකත්ව ගුණාංග ප්‍රවර්ධනය කරමින්, ශ්‍රම හුවමාරුව මඟින් අන්‍යයන් කෙරෙහි දක්වන ආකල්පමය බැඳීම වැඩිදියුණු කිරීම.

== නිගමනය ==
&quot;අත්තම&quot; ජාතික වැඩසටහන යනු හුදෙක් තවත් එක් පවිත්‍රතා ව්‍යාපාරයක් නොවේ; එය &quot;දැකුම්කළු දිවයිනක්, සොම්නසින් පිරි ජනතාවක්&quot; බිහි කිරීමේ සජීවී හා ප්‍රායෝගික යාන්ත්‍රණයයි. පරිසර දූෂණයෙන් තොර සෞඛ්‍ය සම්පන්න පරිසරයක් නිර්මාණය කරමින්, අන්‍යෝන්‍ය සබඳතා සහ වගකීම් සහගත බවින් යුතු, පරිසරයට ආදරය කරන පරපුරක් බිහි කිරීම හරහා, සැබැවින්ම අභිමානවත් &quot;ශක්තිමත් ජාතියක්&quot; ලෝකයට දායාද කිරීම මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වේ.

== මූලාශ්‍ර ==

* &quot;ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා&quot; ජාතික වැඩසටහන — නිල ලේඛන

== '''රාජ්‍ය අංශයේ මඟපෙන්වීම් සහ චක්‍රලේඛ''' ==
Clean Sri Lanka ජාතික වැඩසටහනට අනුකූලව &quot;අත්තම&quot; පවිත්‍රතා මෙහෙයුම් දිවයින පුරා විධිමත්ව හා සංවිධානාත්මකව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා රාජ්‍ය අංශයේ නිල මඟපෙන්වීම් ලබා දී ඇත. ඒ අනුව ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය සහ රාජ්‍ය පරිපාලන, ස්වදේශ කටයුතු, පළාත් සභා හා පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශය මඟින් අදාළ විශේෂ රාජ්‍ය චක්‍රලේඛ නිකුත් කර තිබේ.

මෙම චක්‍රලේඛ මඟින් ග්‍රාම නිලධාරී වසම් මට්ටමින් ප්‍රජා සහභාගීත්වය ලබා ගන්නා ආකාරය, රාජ්‍ය ආයතන, ත්‍රිවිධ හමුදාව හා පොලිසිය සම්බන්ධීකරණය වන ආකාරය සහ මාසික පවිත්‍රතා දින සංවිධානය කිරීම පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක මාර්ගෝපදේශ සපයා ඇත.

== '''චක්‍රලේඛ''' ==
[[ගොනුව:අත්තම-ජාතික-පවිත්_රතා-දින-වැඩසටහන.pdf|වම|thumb|1x1px|රාජ්‍ය අංශයේ මඟපෙන්වීම් සහ චක්‍රලේඛ]]

== මාධ්‍ය ආවරණය සහ පුවත්පත් වාර්තා ==
&quot;අත්තම&quot; ජාතික පවිත්‍රතා වැඩසටහන ආරම්භ වීම සහ එහි සමාජීය බලපෑම පිළිබඳව ප්‍රමුඛ පෙළේ ජාතික මාධ්‍ය මඟින් විශේෂ අවධානයක් යොමු කර ඇත. ඒ අනුව, 2026 අගෝස්තු මස 8 වන දින ආරම්භ වූ මෙම වැඩසටහන පිළිබඳ තොරතුරු &quot;Daily News&quot; පුවත්පත මඟින් වාර්තා කර තිබිණි.

එම මාධ්‍ය වාර්තාවලට අනුව, මෙම වැඩසටහන Clean Sri Lanka ලේකම් කාර්යාලය, ප්‍රජාශක්ති ලේකම් කාර්යාලය සහ ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව එක්ව සංවිධානය කරනු ලබන අතර, දිවයිනේ සියලුම ග්‍රාම නිලධාරී වසම් ආවරණය වන පරිදි අදියර තුනකින් ක්‍රියාත්මක වේ. තරුණ පරම්පරාව අතර ශ්‍රම හුවමාරුව හා සහයෝගීතාව වර්ධනය කිරීම, ඩෙංගු ඇතුළු බෝවන රෝග පාලනය කිරීම සහ පොදු දේපළ සුරැකීමේ ධනාත්මක ආකල්ප ගොඩනැගීම මෙහි ප්‍රධාන අරමුණු ලෙස මාධ්‍ය මඟින් පෙන්වා දී ඇත.

https://dailynews.lk/2026/08/07/breaking-news/1032383/aththama-national-cleanliness-programme-begins-tomorrow/

මීට අමතරව, මෙම වැඩසටහන යටතේ ගම්පහ ප්‍රදේශයේ ක්‍රියාත්මක වූ ප්‍රජා පවිත්‍රතා මෙහෙයුම් සහ ඊට ප්‍රජාවගේ දායකත්වය පිළිබඳ ඡායාරූපමය පුවත් වාර්තාවක් (Caption Story) &quot;Daily Mirror&quot; පුවත්පත මඟින් ද වාර්තා කර ඇත.

https://www.dailymirror.lk/caption-story/Community-clean-up-programme-in-Gampaha/110-347745


මෙම ජාතික මෙහෙයුමට සමගාමීව ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව විසින් දිවයින පුරා පවිත්‍රතා වැඩසටහන් මාලාවක් ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. ඒ අනුව රාගම ශික්ෂණ රෝහල, නාරාහේන්පිට ඇන්ඩර්සන් නිවාස සංකීර්ණයේ ළමා ක්‍රීඩාංගණය, මුන්දලම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල පරිශ්‍රය, වනතාවිල්ලුව ළමා උද්‍යානය, සිලාවතුර දිස්ත්‍රික් රෝහල, මන්නාරම දිස්ත්‍රික් මහ රෝහල, මඩකලපුව කිරාන් රාමකෘෂ්ණ ප්‍රාථමික විද්‍යාලය, යාපනය බලකොටුව සහ වෙරළබඩ ප්‍රදේශ රැසක් ආවරණය වන පරිදි පවිත්‍රතා කටයුතු සිදු කර ඇත. මෙහිදී එකතු වූ පොලිතීන්, ප්ලාස්ටික් ඇතුළු ඝන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රජා සහභාගීත්වයෙන් වෙන් කර විධිමත්ව බැහැර කිරීමට කටයුතු යොදන ලදී.

https://www.news.lk/current-affairs/navy-joins-aththama-national-cleanliness-day-programme

== සමාජ මාධ්‍ය සහ ජනතාව දැනුවත් කිරීම ==
&quot;අත්තම&quot; වැඩසටහනේ ඉදිරි කාලසටහන්, ප්‍රජා සහභාගීත්ව ඡායාරූප, ප්‍රගති වාර්තා සහ ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ පණිවිඩ Clean Sri Lanka නිල ෆේස්බුක් පිටුව හරහා සක්‍රීයව යාවත්කාලීන කරනු ලබයි. දිවයින පුරා සිදුවන පවිත්‍රතා මෙහෙයුම් සඳහා මහජනතාව සම්බන්ධීකරණය කර ගැනීමට සහ ජනතාව අතර පවිත්‍රතාව පිළිබඳ සංකල්ප ප්‍රවර්ධනය කිරීමට මෙම සමාජ මාධ්‍ය ජාලය ප්‍රධාන නාලිකාවක් ලෙස භාවිත වේ.

https://www.facebook.com/share/1BjCvgnAHb/?mibextid=wwXIfr

=== ඡායාරූපමය තොරතුරු සහ සමාජ මාධ්‍ය සබැඳි ===
&quot;අත්තම&quot; වැඩසටහන යටතේ දිවයින පුරා විවිධ ප්‍රදේශවල පැවැති පවිත්‍රතා මෙහෙයුම්, ප්‍රජා සහභාගීත්වය, සහ ඊට අදාළ නිල ප්‍රචාරක ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ ඡායාරූපමය වාර්තා Clean Sri Lanka නිල ෆේස්බුක් පිටුව හරහා ප්‍රසිද්ධියට පත් කර ඇත. එම ඡායාරූපමය සටහන් මඟින් ප්‍රදේශ මට්ටමින් ජනතාව, රාජ්‍ය නිලධාරීන් සහ සන්නද්ධ හමුදාවන් එක්ව කටයුතු කළ ආකාරය නිරූපණය වේ.

https://www.facebook.com/share/v/1DdPjQxjsV/

https://www.facebook.com/share/v/1Exy7aXiuJ/

https://www.facebook.com/share/p/18iapQV4jE/

https://www.facebook.com/share/p/1BxAhwkNvc/

https://www.facebook.com/share/v/1ELtcp7E8u/

https://www.facebook.com/share/p/1HHpi2NpvU/

https://www.facebook.com/share/p/1cbc6xfPzQ/

https://www.facebook.com/share/p/1ExN6oXrh7/

https://www.facebook.com/share/v/1EX8ViQcUR/

https://www.facebook.com/share/v/1HhUs86akm/

https://www.facebook.com/share/v/1BgjdHbu9a/

https://www.facebook.com/share/v/1C4gP1bnAf/

https://www.facebook.com/share/p/19uMR9yatz/

https://www.facebook.com/share/p/14q8qYcwD7w/

https://www.facebook.com/share/p/1BmV8izj2n/

https://www.facebook.com/share/p/1FzCHcMgdM/

https://www.facebook.com/share/p/1BgkXd3s31/

https://www.facebook.com/share/p/1dgPMMRrf1/

https://www.facebook.com/share/p/18qhFAmTQx/

https://www.facebook.com/share/p/19EWnVQXnn/

https://www.facebook.com/share/p/1VPPFiXdEJ/

https://www.facebook.com/share/p/1BZahXWCiz/

https://www.facebook.com/share/p/1KqPg4m42q/

https://www.facebook.com/share/p/1E3uZ9MS87/

https://www.facebook.com/share/p/1DSTQBVnyR/

https://www.facebook.com/share/p/193e5MPg6a/

https://www.facebook.com/share/p/14kiu4j87FD/

https://www.facebook.com/share/p/1EGeTjfu5d/

https://www.facebook.com/share/p/1JaEG4JZNA/

https://www.facebook.com/share/v/1DM8utQGKc/

https://www.facebook.com/share/v/1FAByjHgqw/

https://www.facebook.com/share/v/1K6pMcBijL/

https://www.facebook.com/share/v/1C5U2Gf14h/</text>
      <sha1>2em0q7axesy728hksj1wmjipc4076w6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සූරිය සුළඟ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196139</id>
    <revision>
      <id>797771</id>
      <timestamp>2026-08-18T06:18:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45217-22</username>
        <id>80606</id>
      </contributor>
      <comment>''''සූරිය සුළඟ''' ( [[English]] : Sooriya Sulanga ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ මැයි මාසයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපටයකි.මෙම සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ ප්‍රවීණ අධ්‍යක්ෂක ප්‍රියන්ත කොළ...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>797771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="s8vsxj82p7vut046k4ea6lx2m2i1m7u" xml:space="preserve">'''සූරිය සුළඟ''' ( [[English]] : Sooriya Sulanga ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ මැයි මාසයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපටයකි.මෙම සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ ප්‍රවීණ අධ්‍යක්ෂක [[ප්‍රියන්ත කොළඹගේ]] මහතාය. ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් වන මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පි මේඝ සූරියආරච්චි සමගින් නව පරපුරේ රංගන ශ්‍රිල්පිනි නිහාරි පෙරේරා විසිනි. එමෙන්ම මෙම චිත්‍රපටයේ දුෂ්ට චරිතය [[අෂාන් ඩයස්]] නිරූපණය කරයි.</text>
      <sha1>s8vsxj82p7vut046k4ea6lx2m2i1m7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797772</id>
      <parentid>797771</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:21:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45217-22</username>
        <id>80606</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>797772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1031" sha1="d7mqnmq0s0kvuo84t1rb15hani5t3ja" xml:space="preserve">'''සූරිය සුළඟ''' ( [[English]] : Sooriya Sulanga ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ මැයි මාසයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපටයකි. මෙම සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ ප්‍රවීණ අධ්‍යක්ෂක [[ප්‍රියන්ත කොළඹගේ]] මහතාය. ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් වන මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පි මේඝ සූරියආරච්චි සමගින් නව පරපුරේ රංගන ශ්‍රිල්පිනි නිහාරි පෙරේරා විසිනි. එමෙන්ම මෙම චිත්‍රපටයේ දුෂ්ට චරිතය [[අෂාන් ඩයස්]] නිරූපණය කරයි.</text>
      <sha1>d7mqnmq0s0kvuo84t1rb15hani5t3ja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797773</id>
      <parentid>797772</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45217-22</username>
        <id>80606</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>797773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1364" sha1="t9eck1myo13plbpsxfg81hlxd1th26r" xml:space="preserve">'''සූරිය සුළඟ''' ( [[English]] : Sooriya Sulanga ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ මැයි මාසයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපටයකි. මෙම සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ ප්‍රවීණ අධ්‍යක්ෂක [[ප්‍රියන්ත කොළඹගේ]] මහතාය. ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් වන මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පි මේඝ සූරියආරච්චි සමගින් නව පරපුරේ රංගන ශ්‍රිල්පිනි නිහාරි පෙරේරා විසිනි. එමෙන්ම මෙම චිත්‍රපටයේ දුෂ්ට චරිතය [[අෂාන් ඩයස්]] නිරූපණය කරයි.

===චරිත නිරූපණය===
* මේඝ සූරියආරච්චි 
* නිහාරි පෙරේරා 
* [[අෂාන් ඩයස්]]
* [[සනත් ගුණතිලක]]
* [[සේමිණී ඉද්දමල්ගොඩ]]
* [[ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි]]</text>
      <sha1>t9eck1myo13plbpsxfg81hlxd1th26r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797774</id>
      <parentid>797773</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45217-22</username>
        <id>80606</id>
      </contributor>
      <comment>/* චරිත නිරූපණය */</comment>
      <origin>797774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="bpzipbat11bt8i0304wedgm701j1b2l" xml:space="preserve">'''සූරිය සුළඟ''' ( [[English]] : Sooriya Sulanga ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ මැයි මාසයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපටයකි. මෙම සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ ප්‍රවීණ අධ්‍යක්ෂක [[ප්‍රියන්ත කොළඹගේ]] මහතාය. ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් වන මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පි මේඝ සූරියආරච්චි සමගින් නව පරපුරේ රංගන ශ්‍රිල්පිනි නිහාරි පෙරේරා විසිනි. එමෙන්ම මෙම චිත්‍රපටයේ දුෂ්ට චරිතය [[අෂාන් ඩයස්]] නිරූපණය කරයි.

===චරිත නිරූපණය===
* මේඝ සූරියආරච්චි 
* නිහාරි පෙරේරා 
* [[අෂාන් ඩයස්]]
* [[සනත් ගුණතිලක]]
* [[සේමිණී ඉද්දමල්ගොඩ]]
* [[ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි]]
* අතුල ජයසිංහ 
* මුතූ තරංගා</text>
      <sha1>bpzipbat11bt8i0304wedgm701j1b2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විජය රජ පෙළපත</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196140</id>
    <revision>
      <id>797778</id>
      <timestamp>2026-08-18T08:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-45278-82</username>
        <id>80609</id>
      </contributor>
      <comment>'ශ්‍රී ලංකාවේ වංශකතා අනුව, ලාංකීය ඉතිහාසයේ සංවිධානාත්මක රාජ්‍ය පාලනයක ආරම්භය සලකුණු කරනු ලබන්නේ '''විජය රජු''' සහ ඔහුගේ පරම්පරාවයි. මහාවංශය, දීපවංශය සහ රාජාවලිය ව...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>797778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9238" sha1="4zwamdsondy2g18gjpuyh48dkthtxpq" xml:space="preserve">ශ්‍රී ලංකාවේ වංශකතා අනුව, ලාංකීය ඉතිහාසයේ සංවිධානාත්මක රාජ්‍ය පාලනයක ආරම්භය සලකුණු කරනු ලබන්නේ '''විජය රජු''' සහ ඔහුගේ පරම්පරාවයි. මහාවංශය, දීපවංශය සහ රාජාවලිය වැනි පැරණි ඓතිහාසික මූලාශ්‍රවලට අනුව විජය රජ පෙළපත (විජය වංශය) පිළිබඳ දීර්ඝ විස්තරයක් පහත පරිදි දක්වා ඇත.

== 1. විජය රජුගේ සම්භවය සහ ලංකාවට පැමිණීම ==

* '''පසුබිම:''' උතුරු ඉන්දියාවේ ලාට රට (වර්තමාන ගුජරාටය/බංගලාදේශ ප්‍රදේශය) සිංහපුර රාජධානියේ සිංහබාහු රජුගේ සහ සිංහසීවලී දේවියගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූයේ විජය කුමරුයි.
* '''ලංකාවට පැමිණීම:''' විජය කුමරු ඇතුළු 700 ක පිරිසක් ඔවුන්ගේ දඟකාර හා අඩන්තේට්ටම්කාරී හැසිරීම් නිසා රටින් පිටුවහල් කරන ලදී. තම්බපණ්ණි තොටුපොළට (පුත්තලම ආසන්න ප්‍රදේශය) ඔවුන් ගොඩබැස්සේ '''බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දිනයේදීම''' බව වංශකතාවල සඳහන් වේ.
* '''කුවේණිය සහ බලය තහවුරු කරගැනීම:''' ලංකාවේ එකල විසූ යක්ෂ ගෝත්‍රික නායිකාවක වූ '''කුවේණියගේ''' සහාය ඇතිව විජය කුමරු යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් පරාජය කර බලය අල්ලා ගත්තේය. පසුව ඉන්දියාවේ මධුරා පුරයෙන් පඬි රජුගේ දියණියක කුමරිය ලෙස ගෙනැවිත් අභිෂේක ලබා, '''තම්බපණ්ණිය''' අගනුවර කරගනිමින් වසර 38 ක් රාජ්‍ය පාලනය කළේය.

== 2. රාජවංශයේ ඉදිරි පැවැත්ම (පණ්ඩුවාසදේව රජුගේ ආගමනය) ==
විජය රජුට කුවේණියගෙන් ලැබුණු දරුවන් දෙදෙනා (ජීවහත්ථ සහ දිසාලා) රාජ්‍ය උරුමයට සම්බන්ධ කර නොගත් අතර, විජය රජුගෙන් පසුව උරුමකරුවෙකු නොසිටි බැවින් ඉන්දියාවේ සිටි ඔහුගේ සහෝදරයා වූ සුමිත්ත කුමරුගේ බාල පුත් '''පණ්ඩුවාසදේව කුමරු''' ලංකාවට ගෙන්වා ගන්නා ලදී.

* '''පණ්ඩුවාසදේව රජු:''' විජය රජුගෙන් පසු රාජ්‍යත්වයට පත් වූ අතර, ඔහුගේ මෙහෙයවීමෙන් විජය රාජවංශය ලංකාවේ තදින් මුල් බැසගත්තේය. ඔහුගේ මෙහෙසිය වූයේ ශාක්‍ය වංශික '''භද්දකච්චායනා දේවියයි'''.
* '''උපතිස්සනුවර සහ අනුරාධපුරය:''' මේ කාලයේදී පාලන මධ්‍යස්ථානය උපතිස්සනුවර වූ අතර, පසුව පණ්ඩුවාසදේව රජුගේ මුණුබුරු වූ '''පණ්ඩුකාභය කුමරු''' විසින් අනුරාධපුර රාජධානිය නිල වශයෙන් පිහිටුවන ලදී.

== 3. විජය රාජවංශයේ ප්‍රධාන රජවරුන්ගේ කාලක්‍රමය ==
විජය රජුගෙන් ආරම්භ වූ මෙම රාජවංශය ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවසේ සිට ක්‍රි.ව. 60 දක්වා (සභා රජුගේ කාලය තෙක්) ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කළේය. එහි ප්‍රධාන රජවරු කිහිපදෙනෙකි:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''රජු'''
|'''ප්‍රධාන සේවාවන් සහ විශේෂ කරුණු'''
|-
|'''විජය රජු''' (ක්‍රි.පූ. 543 - 505)
|පළමු රාජවංශික පාලකයා; රාජ්‍ය සංවිධානයේ පදනම දැමීම.
|-
|'''පණ්ඩුවාසදේව රජු'''
|ශාක්‍ය වංශිකයන් සමඟ සබඳතා ගොඩනැගීම; විජය වංශය තහවුරු කිරීම.
|-
|'''අභය රජු'''
|පණ්ඩුවාසදේව රජුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා.
|-
|'''පණ්ඩුකාභය රජු''' (ක්‍රි.පූ. 437 - 367)
|'''අනුරාධපුර රාජධානිය''' ක්‍රමවත්ව පිහිටුවීම; ග්‍රාම සීමා නියම කිරීම සහ නගර නිර්මාණය.
|-
|'''මුටසීව රජු'''
|මහමෙවුනා උයන නිර්මාණය කිරීම.
|-
|'''දේවානම්පියතිස්ස රජු''' (ක්‍රි.පූ. 250 - 210)
|'''මිහිඳු හිමියන්ගේ ආගමනය''' සිදුවීම; ලංකාවට බුදුදහම නිල වශයෙන් ලැබීම සහ ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ රෝපණය කිරීම.
|-
|'''දුටුගැමුණු රජු''' (ක්‍රි.පූ. 161 - 137)
|ලංකාව එක්සේසත් කිරීම; රුවන්වැලිසෑය, මිරිසවැටිය සහ ලෝවාමහාපාය කරවීම.
|-
|'''සද්ධාතිස්ස රජු'''
|කෘෂිකාර්මික හා ආගමික පුනරුදය.
|-
|'''වළගම්බා රජු''' (වට්ටගාමිණී අභය)
|බැමිණිටියා සාය සහ ආක්‍රමණ හමුවේ ත්‍රිපිටකය ගන්ථාරූඪ කිරීම; අභයගිරිය කරවීම.
|}

== 4. ඓතිහාසික සහ සංස්කෘතික වැදගත්කම ==

# '''සිංහල ජාතියේ ආරම්භය:''' විජය රජු සහ ඔහුගේ පිරිසගෙන් සිංහල ජාතිය පැවත එන බව ජනප්‍රවාදයේ සහ වංශකතාවල මතයයි.
# '''ඉන්දියානු සබඳතා:''' උතුරු ඉන්දියාව (ආර්ය සංස්කෘතිය) සහ දකුණු ඉන්දියාව (පාණ්ඩ්‍ය සබඳතා) සමඟ පැවැති දේශපාලනික හා විවාහක සබඳතා මගින් ලාංකීය සංස්කෘතිය පෝෂණය විය.
# '''බුදුදහම වැළඳගැනීම:''' විජය රජ පෙළපතේ දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ සමයේදී බුදුදහම රාජ්‍ය ආගම බවට පත්වීම ලංකා ඉතිහාසයේ විශාලතම පෙරළිය විය.

== 5. රාජවංශයේ අවසානය ==
විජය රාජවංශයේ අවසාන පාලකයා ලෙස සැලකෙන්නේ '''සභා රජු (සුභ රජු)''' යි. ක්‍රි.ව. 60 දී පමණ '''ලැම්බකර්ණ වංශික''' වසභ කුමරු විසින් සභා රජු පරාජය කර බලය ඇල්ලීමත් සමඟ විජය රජ පෙළපතේ පාලනය නිමාවට පත්වී, ලංකාවේ '''ලැම්බකර්ණ රාජවංශය''' ආරම්භ විය.

විජය රජ පෙළපත යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ලිඛිත ඉතිහාසයේ, සංස්කෘතියේ සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පදනමේ ආරම්භක නියමුවා ලෙස හැඳින්විය හැකිය.</text>
      <sha1>4zwamdsondy2g18gjpuyh48dkthtxpq</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>