وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 1230 70728 17143 2026-04-20T08:21:56Z ~2026-24148-28 4263 70728 wikitext text/x-wiki kn5utdr5iiil91qy2jgw971ocb4vo3w 0 1238 70702 48677 2026-04-20T08:02:52Z ~2026-24148-28 4263 70702 wikitext text/x-wiki c3irpajcggspuqd8qiqn0tp6xzai33p 0 1783 70632 18142 2026-04-20T06:42:57Z ~2026-24148-28 4263 70632 wikitext text/x-wiki athd39u34lb5aq0cyszr6dyn32cv7eg 70633 70632 2026-04-20T06:44:06Z ~2026-24148-28 4263 70633 wikitext text/x-wiki q4nw5iw9a5yxn5jz09s0mccx15070fn 0 1831 70693 34601 2026-04-20T07:56:05Z ~2026-24148-28 4263 70693 wikitext text/x-wiki l12yk05kwvhpsfqwa7vd0ljga22hmyz 0 1976 70718 18344 2026-04-20T08:14:47Z ~2026-24148-28 4263 70718 wikitext text/x-wiki tn2vo4jsnikq8uz8amewzu8y6594rr9 0 2730 70694 23656 2026-04-20T07:59:43Z ~2026-24148-28 4263 70694 wikitext text/x-wiki 3dkait3tkel21cvevgpon1ktdqzq969 0 3027 70701 23624 2026-04-20T08:02:20Z ~2026-24148-28 4263 70701 wikitext text/x-wiki p22jfto961rwkn56pmfknq3v84ny52v 0 3180 70714 66878 2026-04-20T08:10:42Z ~2026-24148-28 4263 70714 wikitext text/x-wiki 2icpid85hufvmc42oqjgyrzf7ujo2i3 0 3318 70715 19057 2026-04-20T08:11:46Z ~2026-24148-28 4263 70715 wikitext text/x-wiki 8lxkmrg547nxbthqjdxr1rfy0y6xupu 0 3346 70625 62707 2026-04-19T13:56:56Z Sraiki 12 /* تجربہ */ 70625 wikitext text/x-wiki clyxlrlvkepjbcl9jiuhddi7a1eo8tv 0 3440 70626 63096 2026-04-19T14:24:43Z Sraiki 12 70626 wikitext text/x-wiki 9vw6aj7w6d7393g16dses2s6ujolgj5 70627 70626 2026-04-19T14:39:38Z Sraiki 12 /* صوت دا فرق */ 70627 wikitext text/x-wiki jrfpyu98e8rjhu24mim5otmfou94wot 70628 70627 2026-04-19T15:04:17Z Sraiki 12 /* صوت دا فرق */ 70628 wikitext text/x-wiki tv8kfsyh6afb0s61c3hze4es0wnbqjy 0 3998 70726 39992 2026-04-20T08:20:41Z ~2026-24148-28 4263 70726 wikitext text/x-wiki qu9ywxnk9ho12l3skf8xson0n4f6cli 0 6091 70727 27274 2026-04-20T08:21:21Z ~2026-24148-28 4263 70727 wikitext text/x-wiki 0skm0wsa2tsjzere5u03nigp8ufd6i5 0 6291 70725 27806 2026-04-20T08:20:14Z ~2026-24148-28 4263 70725 wikitext text/x-wiki dw0tb68cjpokv1ihrj7cbg47uz162re 0 9980 70729 36501 2026-04-20T08:25:58Z ~2026-24148-28 4263 70729 wikitext text/x-wiki fgfifwtp4el5k27p5kgw5up4go9pq6j 0 11138 70717 37932 2026-04-20T08:13:56Z ~2026-24148-28 4263 70717 wikitext text/x-wiki igi593kl60wuxw81relj6zfkc990qli 0 11630 70706 39872 2026-04-20T08:05:17Z ~2026-24148-28 4263 70706 wikitext text/x-wiki 3rw5q4cbs6dtxwgjmxmhfntbvx7f7fc 0 11631 70710 39077 2026-04-20T08:07:04Z ~2026-24148-28 4263 70710 wikitext text/x-wiki abmqoip4kb3boms86z07n76ftfntjp9 0 11937 70711 39052 2026-04-20T08:07:28Z ~2026-24148-28 4263 70711 wikitext text/x-wiki 5cuc7ep5fte2593q8y3khjjfvngzo69 0 12805 70689 41311 2026-04-20T07:52:19Z ~2026-24148-28 4263 70689 wikitext text/x-wiki tokxhfhliti3jnljbyfo4t0e2ayb920 0 24123 70640 57085 2026-04-20T06:57:13Z CommonsDelinker 48 Replacing Mary_Harrison_McKee_by_George_Gardner_Rockwood_-_Original.jpg with [[File:Mary_Harrison_McKee_in_fur_trimmed_jacket_and_muff_-_DPLA_-_7dc6ed42af37c56a51df51564f9eaa80.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplic 70640 wikitext text/x-wiki 6oxenxrr9gwlknt3683fbsbim70x3v8 0 33313 70629 2026-04-19T17:47:21Z Sraiki 12 "سرائیکی وسیب یا سرائیکستان قدرتی وسائل، قدیم تہذیب تے بھرپور ثقافت دا مرکز ہے۔ سرائیکستان دے اہم   علاقیاں دی مختصر تفصیل کجھ ایں طرح ہے: == # ١. ملتان (مدینۃ الاولیاء) == [[ملتان]] سرائیکی وسیب دا دل تے ہک قدیم ترین زندہ شہر ہے۔ ایہ اپݨے صوفی بزرگاں (جیویں ج..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70629 wikitext text/x-wiki dzd1fz351xod33zeeok95jzi1wrp34z 0 33314 70630 2026-04-20T06:39:33Z ~2026-24148-28 4263 "نسائیت؍ تانیثیت ؍ فیمینزم دیاں ٻہوں ساریاں تعریفاں کیتیاں ونڄ سڳدیاں ہِن اَتے کیتیاں ونڄ چُکیاں ہِن۔ مثال دے طور تے انسائیکلو پیڈیا برٹانیکا دے مطابق: ’’فیمینزم ہک سماجی تحریک ہے جیڑھی جو عورتاں دے مساوی حقوق کیتے جدوجہد کریندی ہے ‘‘، (۱) ہک لغت وِچ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70630 wikitext text/x-wiki 0l0kzrk47kmay7ai6ap4cy2zftbfp09 0 33315 70631 2026-04-20T06:40:33Z ~2026-24148-28 4263 "ماضی دی تاریخ دِر دیدبھنوائوں تاں پتہ لڳدے جو وایٔ سندھ ، سرائیکی وسیب اُتے بیرونی حملہ آوری کئی صدیاں اُتے پھیلی ہوئی ہے۔ چھوٹیاں ، وڈیاں مہمات دا مقصد لُٹ مار ہوندا ہئی۔ ہر دور دی حملہ آوری نے ایں خطّے دے وسائل کوں لُٹیا اَتے امن کوں برباد کریندے ریہے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70631 wikitext text/x-wiki 8dwu0qszvnavlomd0fxpfl8g4bryzlf 0 33316 70634 2026-04-20T06:46:03Z ~2026-24148-28 4263 "قدیم سرائیکی نثر وچ صوفیاء دے اقوال ، فرمودات دینی کتاباں ، رسائل ، تے لوک قصّے کہانیاں دی شکل وچ موجود ہن۔ سرائیکی زبان دا ٻہوں سارا نثری سَمّل لوک ادب دی شکل وچ موجود ہے۔ اَکھان، ضرب الامثال ، ٻجھارتاں ، لوک کھیݙاں دے ٻول ، قصے کہانیاں وغیرہ سرائیکی وچ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70634 wikitext text/x-wiki 0a1bsvud5wy2tlmvy2i4x5iijdh0usa 0 33317 70635 2026-04-20T06:48:21Z ~2026-24148-28 4263 "افسانہ اینجھی کہاݨی کوں آکھیا ویندے جیڑھی مختصر، چسولی اتے رنگورنگی حیاتی دے کہیں پُکھ کوں نشابر کرے، جیندے وچ کردار گھٹ ہوون مگر حقیقی ڄاپن۔ وحدت تاثر افسانے دی خاصیت ہوندی ہے۔ ’’افسانہ داستان دی ترقی یافتہ صُورت ہے۔ داستان جیڑھی جو مافوق الفطرت ات..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70635 wikitext text/x-wiki 8ezxjlx2aymd6vwl2wj5paetn2eooou 0 33318 70636 2026-04-20T06:51:07Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی نثر دا ٻہوں وݙا حصہ ناول تے مشتمل ہے۔ ناول دی صنف اردو زبان وچ انگریزی دے توسط نال تے وت اردو کنوں سرائیکی وچ آئی۔ سرائیکی نثر نگار ابتداء وچ قصے، کہاݨیاں لکھدے رہیے بعد وچ ناول دو متوجہ تھئے۔ ’’ناول مغربی صنف ہے جیڑھی جو ار..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70636 wikitext text/x-wiki lqexm02y4fwrc171xkjjigdgk9x28jy 0 33319 70637 2026-04-20T06:52:40Z ~2026-24148-28 4263 "                        اصطلاحی معنی وچ ڈراما توں مراد اینجھی کہاݨی ہے جینکوں اسٹیج اُتے کرداراں دی مدد نال پیش کیتا ویندے۔ ڈرامے وچ انسان دی دلچسپی دا اندازہ انہاں ناٹک، سوانگ توں لایا ونڄ سڳدیے۔ جیڑھے جو زمانہ قدیم وچ یونان تے وادیٔ سندھ ہندوستان وچ مختل..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70637 wikitext text/x-wiki 7lk8xusk0f3dd5fyxmbohklh8yq98dj 0 33320 70638 2026-04-20T06:53:59Z ~2026-24148-28 4263 "                        قیام پاکستان توں بعد قومی زبان اردو دے نال نال پاکستانی زباناں سندھی، پشتو، پنجابی، ہندکو، کشمیری، بلوچی، براہوی تے ٻیاں زباناں دی طرحان سرائیکی زبان کوں وی ترقی سانگے اسرݨ لنسرݨ دے راہ رستے میسر آئے۔ مگر سرائیکی ادب دیاں کتاباں، ر..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70638 wikitext text/x-wiki ck2y3ai54moh3bb9sifbvc9srqnb6vi 0 33321 70639 2026-04-20T06:55:08Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی خطہ وادی سندھ تے ملتان دی قدیم تہذیب ہے ۔ ایں تہذیب دے قدیم شہراں وچوں ہک ملتان شہر ہے اتے ملتان اُنہاں شہراں وچوں ہے جیڑھا موہنجوداڑو دے زمانے کنوں ہے۔ ایہ شہر کئی واری اُڄڑئیے اتے وَل وسئیے مگر ایندی زبان ، تہذیب، ثقافت تے ا..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70639 wikitext text/x-wiki 7s3gtmmiimqkcc64hb4lyqkgubyo35f 0 33322 70641 2026-04-20T06:57:31Z ~2026-24148-28 4263 "                        سوانح عمری ہک اینجھی صنف ہے جیندے وچ کہیں بندے دی شخصیت، اوندے ڄمݨ توں گھن وفات تک دے سارے حالات زندگی، اوندے شخصی کارنامیاں دا ذکر مفصل بیان کیتا ویندے اتے ایہ ضروری نہیں جو کوئی بندہ ٻہوں وݙا ہیرو، سیاست دان، حکمران، معروف ادیب یا ش..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70641 wikitext text/x-wiki 3zbv7s69026kmlgc08lkqrsqvyt70px 0 33323 70642 2026-04-20T06:58:16Z ~2026-24148-28 4263 "                        ’’آپ بیتی‘‘ یا خود نوشت جینوں انگریزی وچ Autobigraphy آکھیا ویندے۔ ایندے وچ آپݨی ذاتی زندگی دے احوال تے واقعات بیان کیتے ویندن۔ آپ بیتی صرف ذاتی زندگی دے حالات، واقعات دا مجموعہ نہیں ہوندی بلکہ ایندے وچ داخلی کیفیات، محسوسات، تجربے، مش..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70642 wikitext text/x-wiki b07i436mqg5xajmurskci2z84rmul91 0 33324 70643 2026-04-20T06:59:12Z ~2026-24148-28 4263 "                        خاکہ جینکوں انگریزی وچ Sketch یا Pen Portrait وی آکھیا ویندے ۔ اردو وچ اینکوں خاکہ نویسی، شخصیت نگاری اتے مرقع نگاری وی آکھیا ویندے۔ سکیچ، مصوری دی اصطلاح ہے جیندے وچ لکیراں دی مدد نال کہیں بندے دے چہرے مہرے کوں واضح کیتا ویندے۔ ادب دی ایں صنف..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70643 wikitext text/x-wiki d13hz7b5qsgeb47y2fhph16sgnm0d1f 0 33325 70644 2026-04-20T06:59:55Z ~2026-24148-28 4263 "                        گذریل پندھ ویہاݨی حالات واقعات کوں ضابطۂ تحریر وچ گھن آوݨ دا ناں سفر نامہ ہے۔ سفر نامہ جیندے راہیں لِکھݨ والا کہیں علاقے، خطے دی سیر کراوے اتھوں دے لوکاں، حالات، موسماں اتے کئی طرحاں دے واقعات بارے خاص معلومات ایں طرحاں بیان کرے جو پ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70644 wikitext text/x-wiki bwlc4wb2wha2acpljtefxdxu5cm0bvn 0 33326 70645 2026-04-20T07:01:38Z ~2026-24148-28 4263 "                        ماضی قریب تک خط دے ذریعے احباب، دوستاں رشتہ داراں دا حال احوال ڄاݨݨ ہک خاص روایت رہی ہے۔ نجی ، انفرادی، معاشرتی تے سرکاری طور تے اطلاعات ، معلومات دا ذریعہ بھانویں جوہُݨ وی خطوط نویسی ہے پر ہُݨ ایندی جاء ، انٹر نیٹ، موبائل کنوں پیغاما..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70645 wikitext text/x-wiki r860q88k6cfzrnuckbqk13w67ohjxvf 0 33327 70646 2026-04-20T07:03:01Z ~2026-24148-28 4263 "’’کھل ہاسا نہ صرف لوکاں کوں آپت وچ جڑت دی ترغیب ݙیندی ہے بلکہ ہر اوں بندے کوں نشانہ تمسخر بنڑیندی ہے جیڑھا جو سوسائٹی دے مروجہ قواعد تے ضابطیاں کولوں ہک پاسے تھیندے۔ اِت پاروں مزاحیہ کردار صرف ایں ڳالھوں مزاحیہ نظر آندے جو اوندے کولوں کجھ اینجھیاں حماق..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70646 wikitext text/x-wiki ru5eisv52dh1dzdgu7882kgb8xhpy4p 0 33328 70647 2026-04-20T07:03:29Z ~2026-24148-28 4263 "                        انشائیہ، مضمون دی ہک قسم ہے۔ انگریزی وچ اینکوں ہلکا پھلکا مضمون Light essay آکھیا ویندے۔ ایہ صنف فرانسیسی زبان توں انگریزی تے ول اردو تے سرائیکی زبان تک منتقل تھئی ہے۔ اردو نثری ادب وچ صنف انشائیہ کوں ڈاکٹر وزیر آغا نے متعارف کرایا۔ او صن..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70647 wikitext text/x-wiki 5tu7s2pp5p5pz4nlru56bju5nguwam1 0 33329 70648 2026-04-20T07:04:50Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی زبان و ادب وچ تحقیق اتے تنقید دی موہری ٹور، تذکرہ نویسی، شخصیات نگاری، مخطوطیاں بارے ڳول پھرول توں تھیندی اے۔ ایں سلسلے وچ سرائیکی وسیب دے مختلف شہراں وچوں معروف شاعراں دا کلام، انہاں دے حالاتِ زندگی اتے انہاں شاعراں بارے، م..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70648 wikitext text/x-wiki aqrkpvppacjpt9ev4srbolbu2meonlj 0 33330 70649 2026-04-20T07:06:10Z ~2026-24148-28 4263 "                        ’’تنقید‘‘۔۔۔’’نقدِ تنقید‘‘ کنوں ہے اتے ایندا مطلب کھرے کھوٹے وچ تمیز کرݨ ہے۔ یعنی کہیں وی شئے بارے درست یا غلط اتے گھٹ غلط ہووݨ بارے فیصلہ کرݨ داناں ہے۔ حقیقت اتے اصل کوں لبھݨ سانگے ضروری ہے جو غیر حقیقت اتے غیر اصل دی پچھاݨ ہووے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70649 wikitext text/x-wiki l6qfako0v6wjm0k56srn4dmszvrj2tz 0 33331 70650 2026-04-20T07:07:09Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی زبان و ادب وچ تنقید دی موہری ٹور ، شخصیات نگاری اتے تذکرہ نویسی توں تھیندی اے تے ایں سلسلے وچ سرائیکی ڈیس وسیب دے مختلف شہراں وچوں معروف شاعراں دا کلام انہاں دے حالات زندگی اتے انہاں شاعراں دی شاعری بارے ، مرتب و مؤلف دی رائے ،..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70650 wikitext text/x-wiki b3ihley2uu6wutdrbnt96wfml5kn6fb 0 33332 70651 2026-04-20T07:08:25Z ~2026-24148-28 4263 "                        ترجمے دے حوالے نال اردو نے سرائیکی زبان و ادب اُتے آپݨے واضح چنڳے بھلے اثرات پاتے ہن جیڑھا جو خوش آئند عمل ہے سرائیکی تے اردو زباناں وچ آپت اچ میل میلاپ نال ݙونہاں زباناں دی لفظیات دے تبادلے نال ادبی تے لکھتی تخلیقی اسلوب وچ سہݨپ دا با..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70651 wikitext text/x-wiki 9pbzulktxm3lf1fobhym0551aqi3ccv 0 33333 70652 2026-04-20T07:08:59Z ~2026-24148-28 4263 "ڈاکٹر سیّد حسنین(ایران) دے انگریزی مقالے ’’البیرونی‘‘ دا سرائیکی وچ ترجمہ پروفیسر محمد عنایت چودھری نے کیتا ۔ جینکوں سرائیکی لائبریری بہاول پور نے کتابی شکل وچ شائع کیتا۔’’نیوورلڈ آرڈر ، پیٹ رابرٹس دی کتاب دا ترجمہ مظفر قادر تھہیم نے کیتا ۔ جیڑھا ج..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70652 wikitext text/x-wiki 4i2jvjz5jk1zu4t52t3j8qnsif8rmzn 0 33334 70653 2026-04-20T07:09:35Z ~2026-24148-28 4263 "اسد محمد خان دے اُردو افسانے ، کہانیاں دا ’’درشک‘‘ دے ناں نال ترجمہ عبدالباسط بھٹی نے ۲۰۱۶ء وچ کیتا ۔ کتابی صورت وچ ۲۰۱۶ء کوں جھوک پبلشرز ملتان اینکوں شائع کیتا۔ عبدالباسط بھٹی نے رانا محبوب اختر دے اُردو زکالموں دا مجموعہ لوک بیانیہ دا ترجمہ ’’اڄوک..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70653 wikitext text/x-wiki 8cb95azm0ul6vaez3wguhymitt5rkbc 0 33335 70654 2026-04-20T07:10:08Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی ادب وچ ’’سالانہ ادبی جائزے‘‘ دی روایت اخباری ادبی صفحات روزنامہ ’’آفتاب‘‘ ملتان تے روزنامہ امروز ملتان توں تھیندی ہے۔                        انہاں سالانہ ادبی جائزیاں وچ پورے ہک سال کے دوران شائع شدہ کتب، رسائل، جرائد، دی..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70654 wikitext text/x-wiki ttqf2om4aza49vo9fke3528k60n0bmh 0 33336 70655 2026-04-20T07:11:45Z ~2026-24148-28 4263 "سرائیکی زبان وچ ٻال ادب منڈھ قدیم تُوں موجود ہے ۔ لوک ادب وچ ٻالاں کیتے ٻجھارتاں ، قصے کہاݨیاں ، لوک کھیݙاں دے منظوم ٻول ، لوریاں ، لوک دُعاواں دے ٻول وغیرہ ایندا واضح ثبوت ہِن۔ ٻالاں دے لوک ادب کوں سانبھ سنبھال کرتے چھاپݨ دا سلسلہ شروع تھیا تاں ایں حوالے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70655 wikitext text/x-wiki bjqv4v0wbe5zhglk8an38erwfingf3n 0 33337 70656 2026-04-20T07:14:30Z ~2026-24148-28 4263 "== اخبارات ، رسائل ، جرائد ، ریڈیو ، ٹی وی ، فلم ، سوشل میڈیا == سرائیکی زبان و ادب دے اُسرݨ نِسرݨ وچ پرنٹ میڈیا ، رسالے ، اخبارات ،(اخباراں دے ادبی ایڈیشن) ، جرائد دا ٻہوں اہم کردار ہے ۔ پرنٹ میڈیا ، صحافت ، ادب دیاں ٻہوں ساریاں قدراں مشترک ہووݨ دے باوجود ݙون..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70656 wikitext text/x-wiki mv9tr9jc0lrh5ejnm4s6gx3lrfecx5v 0 33338 70657 2026-04-20T07:15:22Z ~2026-24148-28 4263 "وادیٔ سندھ دا مرکزی علاقہ سرائیکی وسیب ہے ۔ سرائیکی وسیب دی قدامت دا اندازہ اِتھوں لایا ونڄ سڳدے جو سپت سندھو ، گندھارا ، بدھ تے مسلم تہذیباں ایں خطّے وِچوں اُسریاں ہن تے اَپݨے ارتقائی روپ وٹیندیاں رہ ڳئین ۔ ہاکڑہ تے سندھ وادی دے پراݨے مراکز وِچوں ہڑپہ ،..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70657 wikitext text/x-wiki amegcr91wztippijeu0t8zbmj9o0bsn 0 33339 70658 2026-04-20T07:16:46Z ~2026-24148-28 4263 "ملتان، صدیاں توں آباد شہر ہے ۔ ایہ شہر بابل ، نینوا تے موہنجوداڑو وانگوں قدیم ہے۔ ایندا شمار دنیا دے قدیم علمی مرکز وچوں تھیندے ۔ صوفیائے کرام نے اتھاں تعلیم و تعلم ، عرفان ، فلسفہ تصوف دی بنیاد رکھی۔ تہذیب ، ثقافت ، ادب ، علوم و فنونِ لطیف ملتان دی خاص پچ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70658 wikitext text/x-wiki frg45w9qh9noj4mihc5l53tkmhnulmv 0 33340 70659 2026-04-20T07:17:01Z Sraiki 12 "کرم پور، تحصیل میلسی (ضلع وہاڑی) دا ہک ٻہوں پراݨا، اہم تے تاریخی قصبہ ہے۔ اے اپݨی جغرافیائی اہمیت، زرخیز زمین تے سرائیکی ثقافت پاروں پورے وسیب وچ ہک خاص سنجاݨ رکھدے۔ کرم پور دے بارے تفصیلی معلومات ہیٹھ ݙتی ڳئی ہے: ---- === جغرافیائی محلِ وقوع === کرم پور میلس..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70659 wikitext text/x-wiki 0p5o3wzkmkrrtawtwqf26vgj8vsbf54 0 33341 70660 2026-04-20T07:22:43Z Sraiki 12 "جلہ جیم تحصیل میلسی (ضلع وہاڑی) دا ہک ٻہوں قدیم، تاریخی اتے علمی قصبہ ہے۔ اے اپݨے خاص جغرافیائی محلِ وقوع، زرخیز زمین اتے خاص طور تے ان٘باں (آم) دے باغاں پاروں پورے پاکستان وچ ہک منفرد سنجاݨ رکھدے۔ جلہ جیم بارے تفصیلی معلومات ہیٹھ ݙتی ڳئی ہے: ---- === تاریخ ت..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70660 wikitext text/x-wiki e680wpb3ytanjjvmzox3oz99bw27zcc 0 33342 70661 2026-04-20T07:24:00Z ~2026-24148-28 4263 "ضلع دیرہ غازی خان دی تحصیل تونسہ شریف کوں علمی ادبی پچھاݨ دے حوالے نال چھوٹا یونان وی آکھیا ویندے ، تحصیل تونسہ دے علاقے کوں سنگھڑ دے ناں نال یاد کیتا ویندے ، اِتھوں دی لوک داستان سَمّی راول ٻہوں مشہور ہے، اِتھوں دی معروف ادبی شخصیات وچوں خواجہ غلام سدید..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70661 wikitext text/x-wiki ljx34vz293e9w31ymfpq2o3yjqv1pg0 0 33343 70662 2026-04-20T07:31:30Z ~2026-24148-28 4263 "ضلع مظفرگڑھ سرائیکی دا ہک اہم شہر ہے ۔ ایندے شمال وچ لیّہ ، مشرق والے پاسے دریائے چناب تے ایندے پار ضلع ملتان ہے ، جنوب دے پاسے ضلع بہاول پور تے ضلع رحیم یار خان ہِن ، مغرب دے پاسے دریائے سندھ اَتے ایندے پار ڈیرہ غازی خان تے راجن پور دے اضلاع ہِن ۔ مظفرگڑھ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70662 wikitext text/x-wiki g7jaw4b98xt8a0wcp6jkkw9bzz357l4 0 33344 70663 2026-04-20T07:31:55Z ~2026-24148-28 4263 "ایہ دریائے سندھ دے سڄے پاسے دے نیڑے اُتے ملتان توں ۴۱ میل مغرب وچ ہے ۔ آکھیا ویندے جو جیڑھی جاہ تے ڈیرہ غازی خان واقع ہے ۔ اِتھاں کݙاہیں دریا دا لانگھا ہائی۔ایندی بنیاد ۴۰۰ سال پہلاں غازی خان میرانی نے رکھی ہئی ۔ ’’تواریخ ڈیرہ غازی خان‘‘ لالہ حکم چند نے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70663 wikitext text/x-wiki oiw6il6tdfy1o652pq8h4kzozuwn94f 0 33345 70664 2026-04-20T07:32:18Z ~2026-24148-28 4263 "بہاول پورجِیکوں ماضی وِچ ریاست دا درجہ حاصل ہئی ۔ آثارِ قدیمہ دے ماہرین دے مطابق وادیٔ سندھ دی پُراݨی تے عظیم تہذیب بہاول پور دے آسوں پاسوں وجود وچ آئی ۔ جیکوں وادیٔ سندھ ہاکڑہ دی تہذیب وی آکھیا ویندے ۔ ہڑپائی دور کنوں پہلے دے آثار صحرائے چولستان وِچ کھن..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70664 wikitext text/x-wiki ltb630fmoyugo7x61vnfm6nly27mre7 0 33346 70665 2026-04-20T07:32:35Z ~2026-24148-28 4263 "بہاول نگر ، بہاول پور توں 160کلو میٹر دے فاصلے تے ہے ، ماہرینِ آثارِ قدیمہ دے مطابق بہاول نگر دی روہی ،سرسوتی دریا دی گزرگاہ ہئی۔ ایندی تحصیل مروٹ وچ بُدھ مت دے زمانے دا پُراݨا مندر موجود ہے ۔ بہاول نگر کوں ۱۹۵۳ء وچ ضلع بݨایا ڳیا ۔ امیر بہاول پور نواب صادق..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70665 wikitext text/x-wiki 1kwxcp6rn85y4m8x4xxixsuw8q5iopy 0 33347 70666 2026-04-20T07:32:56Z ~2026-24148-28 4263 "راجن پور جیندی بنیاد مخدوم شیخ راجن (۱۱۴۵ھ۔۳۳۔۱۷۳۲ء) اِچ رکھی۔ راجن پور ۱۸۶۲، تئیں ہک چھوٹا جیہا گائوں ہا ، راجن پور ، دریائے سندھ دے سڄے پاسے تے اَٹھ یا نَؤں میل دے فاصلے تے ہے ۔ ڈیرہ اسماعیل خان دے وچکار براستہ ڈیرہ غازی خان جیکب آباد ونڄݨ والی سڑک تے وا..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70666 wikitext text/x-wiki h2lokosf68w1hh8a2ygjmdebtaxrc61 0 33348 70667 2026-04-20T07:33:16Z ~2026-24148-28 4263 "سرائیکی وسیب ( جنوبی پنجاب) دا ضلع رحیم یارخان ، پنج ہزار سال پُراݨی تاریخ رکھدے ۔ ایندا پُراݨاں ناں ’’نوشہرہ‘‘ ہئی ۔ نواب صادق خان پنجم والی ریاست بہاول پور نے ایں شہر دا ناں اَپݨے وݙے پُتر رحیم یارخان دے ناں نال رکھیا۔ ایہ شہر سرائیکی وسیب دا اہم علم..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70667 wikitext text/x-wiki 0jdj77e6p8h30ifk64zsgb16uuaaolk 0 33349 70668 2026-04-20T07:33:40Z ~2026-24148-28 4263 "ڈیرہ اسماعیل خان دریائے سندھ دے مغرب وچ کوہ سلیمان دے دامن اَتے درہ گومل دے کنڈے تے واقع ہے ۔ اِتھاں رحمن ڈھیری جھیاں شہر وسایاڳیا جہڑا دُنیادی تریجھی عظیم تہذیب دی بنیاد ݙسایا ویندے ۔ رحمن ڈھیری دا شہر اُوں پراݨی شاہراہ اُتے ہے جتھوں مغربی اشیاء دا راب..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70668 wikitext text/x-wiki mdc3zgzshahlcrqlk5x9sj4x5x9rb7i 0 33350 70669 2026-04-20T07:33:58Z ~2026-24148-28 4263 "لودھراں، جیکوں جولائی ۱۹۹۱ء، وچ ضلع بݨایا ڳیا ۔ ایہ شہر شاہراہ پاکستان اُتے واقع ہے ۔ کہیں زمانے ایہ سڑک شیر شاہ سوری دے ناں نال سُنڄاتی ویندی ہئی ۔ لودھراں ملتان توں ۵۰ کلو میٹر دے فاصلے تے ہے ۔ دنیا پور اَتے کہروڑ پکا ایندیاں تحصیلاں ہِن۔شعر و ادب دے حو..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70669 wikitext text/x-wiki ovbedgac09zb0j0yh3n3bhwaqsjxpr9 0 33351 70670 2026-04-20T07:34:13Z ~2026-24148-28 4263 "ضلع لودھراں دا تاریخی شہر اَتے تحصیل ، صدر مقام ہے ، سمہ سٹہ ریلوے لائن توں لودھراں توں بذریعہ ریل اَتے سڑک دے رستے ۲۷ کلو میٹر ، ملتان توں ۱۰۵ کلو میٹر دے فاصلے تے آباد ہے۔ رانا محمد دائم ،احمد بخش کلال، کہڑ پکا توں تعلق رکھݨ والے سرائیکی شاعر ہن۔ اُستاد..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70670 wikitext text/x-wiki 9p3wjzcdjyqn0q5e1gfwftavor6qykk 0 33352 70671 2026-04-20T07:34:31Z ~2026-24148-28 4263 "ظفر خان نجمی ، محمداقبال ہرفن مولا ،جلیل شاہ ، محمد اکرم شجرا، ارسلان کبیر،منظور سوختہ ، آسو مخدوم پوری، قمر قتالپوری ، جیوݨ خان پنیاں ، مہر غلام مصطفی پروانہ ، رزاق نیازی ، حاجی محمد افضل ، لیاقت جوئیہ ، صفدر جوئیہ ، حاجی مقبول فریاد ، فہد قتالپوری ، مہ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70671 wikitext text/x-wiki kxlt33i2tn1t8bmsa6qi0kg4atr2qi3 0 33353 70672 2026-04-20T07:34:45Z ~2026-24148-28 4263 "پاک پتن دی ادبی تنظیماں وچ مجلس افکار نو و مجلس بابا فرید، انجمن و ارث شاہ ، مجلس تعمیر ادب ، حلقۂ ارباب فریدؒ ، حلقۂ فروغ ادب قابل ذکر ہن ۔مولانا مسلم نظامی دی کتاب ’’انوار الفرید‘‘ حضرت بابا فریدؒ دی سوانح حیات بارے مستند کتاب ہے ۔ پاک پتن توں پندرہ ر..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70672 wikitext text/x-wiki 51mnuidx0xv2o7xnw9iqros6z0x1vvl 0 33354 70673 2026-04-20T07:35:05Z ~2026-24148-28 4263 "ضلع وہاڑی ملتان توں 100کلو میٹر ، جاں جو بوریوالا توں 36کلو میٹر دے فاصلے تے ہے ۔ ایہ ضلع ݙو دریاواں ستلج تے سکھ بیاس دے وچکار ہے۔ ہک زمانے ایکوں نیلی وار دا علاقہ وی آکھیا ویندا ہا ۔ ایں ضلع دے جنوب والے پاسے ضلع بہاول پور تے بہاولنگر ہن۔ ادبی حوالے نال ضلع..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70673 wikitext text/x-wiki s1oqw34qvtu6lg7f89yb2zghqu8p0j7 0 33355 70674 2026-04-20T07:35:23Z ~2026-24148-28 4263 "جھنگ سرائیکی وسیب دا منڈھ قدیم کنوں ہک اہم شہر ہے ۔ ہک زمانے ایندے آسے پاسے ٻہوں زیادہ جھر جنگل ہَن۔ جغرافیائی خصوصیات پاروں ایں جاہ کوں جھنگی ، جہانگ، جھنگڑ آکھیا ویندا ہئی۔ مائی ہیر دا مزار اِتھاہیں ہے ۔ پنج دریاواں دے دیس وچ جھنگ کوں مرکزی اہمیت حاصل..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70674 wikitext text/x-wiki lstjgpz2ruhbc6mhf4br2bia4cs94z2 0 33356 70675 2026-04-20T07:35:39Z ~2026-24148-28 4263 "اٹھارہ ہزاری ، ضلع جھنگ دا مشہور قصبہ ہے ، جہڑا براستہ تریموں ہیڈورکس جھنگ توں تقریباً ۲۴ کلو میٹر دور ہے ۔ مخدوم تاج الدین اٹھارہ ہزاری دی نسبت نال ، ایں قصبے دا ناں مشہور ہے ۔ معروف سرائیکی گلوکار منصور ملنگی دا تعلق ایں قصبے نال ہے۔ واصو ضلع جھنگ دا قص..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70675 wikitext text/x-wiki nyg2wxql860kukycizf4gq2uj0ljlb9 0 33357 70676 2026-04-20T07:35:55Z ~2026-24148-28 4263 "ایہ شہر تاریخی اہمیت رکھدے ۔ کیوں جو ایہ شہر قدیم تہذیباں دا مرکز ریہے ۔ تھل دے علاقیاں توں مِلݨ والے آثار ایندی گواہی ݙیندن ۔ بھکر دے آسے پاسے ہزار ہا سال پہلے انسانی آبادی ہئی ۔ ایہ خطہ ایرانیاں تے یونانیاں دے زیر تسلط ریہا۔بھکر دا پراݨاں نال سکھر ہئی۔..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70676 wikitext text/x-wiki 7fcibo27klr03qija1sau7e8oa3i2nw 0 33358 70677 2026-04-20T07:36:12Z ~2026-24148-28 4263 "سرگودھا توں ۴۷کلو میٹر دے فاصلے تے ہے ۔ خوشاب دا لفظ فارسی دے ݙو لفظاں ’’خوش آب‘‘ دا مرکب ہے۔ جیندا مطلب ہے مِٹھا پانی ، ضلع خوشاب دے شمال والے پاسے جہلم ، جنوب دے پاسے ضلع جھنگ اَتے مغرب دے پاسے میاں والی تے بھکر دے اضلاع ہن۔ خوشاب شہر سرگودھا کنوں ۴۷ ک..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70677 wikitext text/x-wiki crqgjhaywgoncte9ncmdahbs2hyedxa 0 33359 70678 2026-04-20T07:36:28Z ~2026-24148-28 4263 "ضلع میانوالی ، سرائیکی وسیب دی قدیم تہذیب ، ثقافت ، ادب دا اہم مرکز ہے ۔ میانوالی توں ݙاہ میل دور روکھڑی دے مقام توں گوتم ٻدھ دے مجسمے ، گندھارا آرٹ دے شاہکار ہِن ۔ تاریخی طور تے ایں علاقے دا ناں دھنوان ہئی ، جہڑا بعد وچ کرشنوان بݨیا ۰ دریائے سندھ دے کنارے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70678 wikitext text/x-wiki m1q8abzxemwisulsm4g0zhmrwzykvz1 0 33360 70679 2026-04-20T07:36:50Z ~2026-24148-28 4263 "سرائیکی وسیب دا اہم علمی و ادبی مرکز ہے ۔ایہ ضلع یکم جولائی ۱۹۸۲ء کوں ضلع مظفرگڑھ ݙوحصیاں وچ تقسیم تھیوݨ دے نتیجے وچ وجود وچ آیا۔ ایندے شمال وچ ضلع بکھر، مشرق وچ ضلع جھنگ ، جنوب وچ ضلع مظفرگڑھ اَتے مغربی سرحد دے نال دریائے سندھ وہندے،اَتے ایندے پار ضلع ڈ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70679 wikitext text/x-wiki au1mhdi53a2s4u9otfpo1h5gfgbtk7c 0 33361 70680 2026-04-20T07:37:20Z ~2026-24148-28 4263 "کروڑ لعل عیسن، ضلع لیہ دی تحصیل ہے دریائے سندھ کنوں ۱۰ کلو میٹر دے فاصلے تے ہے ۔ حضرت بہاء الدین زکریا ملتانی ؒ (سن ولادت ۵۶۶ھ) جائے ولادت کوٹ کروڑ ہے ۔ ہک روایت دے مطابق تقریباً ۵ صدیاں پہلے ملتان توں حضرت یوسف لعل عیسن کروڑ تشریف گھن آئے تاں اُنہاں دی نسب..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70680 wikitext text/x-wiki q0gwafsag70la40jy7u5i0c7s63ih22 0 33362 70681 2026-04-20T07:37:40Z ~2026-24148-28 4263 "ضلع سرگودھا ، براستہ ریل پاکستان دے سارے وݙے شہراں نال جُڑدے۔ ۱۹۱۴ء وچ اینکوں ضلع دا درجہ ݙتا ڳیا ۔ پہلے ایہ ضلع شاہ پور اَکھویندا ہئی ۔ ۱۹۴۰ء وچ ایندا ناں تبدیل کیتا ڳیا ۔ لفظ سرگودھا ݙو لفظاں ’’سر‘‘ اَتے ’’گودھا‘‘ نال مِل تے بݨدے ۔ گودھا ناں دے ہک ف..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70681 wikitext text/x-wiki 9akp0d4ytys7uozpii6v73uhzwwcwhj 0 33363 70682 2026-04-20T07:43:43Z ~2026-24148-28 4263 " ادبی تاریخ وچ ادوار دی تقسیم کوں خاص اہمیت حاصل ہے۔ ماضی دی تاریخ یعنی موہری پورہیا جتھوں اوندی ابتداء تھیندی ہے۔ کینویں کینویں اڳوںتے ادب داوادھارا تھیندے۔ کینویں زمانی منزلاں طے کریندے۔ تخلیق کار آپݨا حصہ کتلا پاتے۔ ادبی پندھ کوں اڳونہاں کیتے؟ عہد..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70682 wikitext text/x-wiki ioeccbnyuk09q7q7h0amptyjrbfr0uq 0 33364 70683 2026-04-20T07:44:11Z ~2026-24148-28 4263 "                        سیاسی ماحول بارے ہک نمونے دی مثال ݙیکھو:                        سرائیکی شاعری دا تریجھا دور ۱۸۵۷ء دی جنگ آزادی دے بعد شروع تھیندے۔ ۱۸۵۷ء دی جنگ آزادی دے بعد انگریزاں کوں برصغیر وچ قدم ڄماوݨ دا موقع ملیا۔ ہولے ݙاڈھے سب علاقے اوندے قبضے و..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70683 wikitext text/x-wiki 773wsf3jeg6sz8xuyk2dzwp12r6hte3 0 33365 70684 2026-04-20T07:46:14Z ~2026-24148-28 4263 "                        ٻاہروں آوݨ آلے انہاں دراوڑاں سندھ دی ایں وادی کوں آپݨا وطن بݨا گھدا تے اتھاں وسݨ لڳ پئے۔ اے وݙی سیاݨی تے محنتی قوم ہئی۔ انہاں حیاتی دے ہر شعبے وچ شاندار ترقی کیتی تے آپݨی تہذیب کوں اسمان تئیں پڄایا۔ عراق تے مصر دی تہذیب جیندی کوئی نظیر..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70684 wikitext text/x-wiki aklb606einygnwdt6ctwxk2veliv7zs 0 33366 70685 2026-04-20T07:46:54Z ~2026-24148-28 4263 "کوٹلہ مغلاں، جام پور پیدا تھئے۔جنہاں ۱۹۴۳ء وچ باقاعدہ سرائیکی دا قاعدہ مرتب کیتا۔ سرائیکی وسیب دی شناخت، بحالی ریاست بہاولپور، اِتھ وسدے لوکاں دے حق حقوق دا مطالبہ کیتا۔ مولانا عبیداللہ سندھی ۱۹۲۴ء وچ جغرافیائی اَتے تہذیب و تمدن دی بنیاد اتے صوبہ پنج..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70685 wikitext text/x-wiki 2a7mqkeeyya89ywxm7j5clpd347tzmk 0 33367 70686 2026-04-20T07:47:12Z ~2026-24148-28 4263 "                        جنہاں دا تعلق ڈیرہ غازی خان نال ہئی۔ انہاں سرائیکی حروف تہجی ترتیب ݙے تے ’’ملتانی ٻولی دا قاعدہ‘‘ دے ناں نال ایں قاعدے کوں ۱۹۹۳ء کو شائع کرایا۔ جیندا ݙوجھا ایڈیشن ۱۹۲۷ء تے وَل تریجھا ایڈیشن ۱۹۹۳ء کوں شائع تھیا۔                       ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70686 wikitext text/x-wiki cg1l5hjjjilpvwnlcsum3c6788lom4j 0 33368 70687 2026-04-20T07:47:30Z ~2026-24148-28 4263 "                        سید نور علی ضامن حسینی اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور اتے بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان دے سرائیکی نصاب وچ پڑھائی ونڄݨ والی معروف کتاب ’’معارف سرائیکی ‘‘ دے مصنف ۲۳؍اکتوبر ۱۹۰۶ء کوں احمد پور شرقیہ وچ پیدا تھئے۔ سلسلہ تعلیم مکمل ک..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70687 wikitext text/x-wiki eum8unq0bgma92elos2qo25ovt3fivi 0 33369 70688 2026-04-20T07:47:50Z ~2026-24148-28 4263 "                        مولانا نور احمد فریدی، ممتاز محقق، مورخ تے سوانح نگار ہن۔ تاریخ ملتان ، سر زمین ملتان ،شرح دیوان فریدؒ،مورخین ملتان، بلوچ تاریخ، چاکر اعظم تے تالپور حکمران انہاں دیاں اہم تصانیف ہِن۔                        مولانا نور احمد فریدی دی کتا..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70688 wikitext text/x-wiki pi6as475o1b6yj0ss5ta04w6uc5u9aj 0 33370 70690 2026-04-20T07:52:55Z ~2026-24148-28 4263 "ملتان دی مارچ ۱۹۷۵ء دی پہلی کل پاکستان سرائیکی ادبی کانفرنس تقریباً ݙو سو توں زائد سرائیکی عمل دار Activistsکوں نہ صرف ہک پلیٹ فارم اُتے ترئے ݙینہاں کیتے کٹھا کر ݙتا بلکہ اُنہاں فعال لوکاں دے مِلݨ نال باہمی روابط رکھݨ نال، باہمی سوچ اتے عمل دے اتحاد ، لسانی..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70690 wikitext text/x-wiki eh9jawwol6nuujfdg15enbweuh24dl2 0 33371 70691 2026-04-20T07:53:41Z ~2026-24148-28 4263 "                        نصیر سرمد سائروی دا اصل ناں نصیر الدین ہے۔ او ڈیرہ اسماعیل خان نال تعلق رکھیندے ہن اتے اپݨی پیشہ ورانہ زندگی وچ مُدرس رہیے ہن۔ اُنہاں دیاں ݙو کتاباں دے ناں ’’سوجھلا‘‘ اتے ’’دمان‘‘ ہے۔ اساݙے نصاب وچ انہاں دی درج ذیل غزل شامل ہے۔ ی..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70691 wikitext text/x-wiki 3ut5l1yi0xfrbinvcrefqgvw7svrbes 0 33372 70692 2026-04-20T07:54:15Z ~2026-24148-28 4263 "(۱۹۵۲ء۔۳؍اگست ۲۰۱۸ء):                        اصل ناں مرید حسین ہے۔قلمی ناں قیس ؔ فریدی،۱۹۵۲ء کوں پیدا تھئے۔غزلیہ مجموعے ’’آم شام‘‘ تے ’’ارداس‘‘ دے خالق قیس فریدی سرائیکی دے قادر الکلام شاعر ہن۔ شاعری دے نال نال نثر وی لکھدن تے کئی نثری تے شعری کتاباں د..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70692 wikitext text/x-wiki 0rpq78pvwtb8v9jblquxj7ffek15h8e 0 33373 70695 2026-04-20T08:00:06Z ~2026-24148-28 4263 "(۱۹۰۷ء ۔ ۱۹۶۳ء )                        سرائیکی ، عربی، فارسی، اردو دے ممتاز عالم،محقق، شاعر علامہ طالوب دا تعلق چوٹی زیریں، ضلع ڈیرہ غازی خان نال ہئی۔ طویل عرصہ بسلسلہ ملازمت ملتان قیام پذیر رہیے۔ علامہ عبدالرشید طالوت سرائیکی خطے دی ہک اینجھی علمی ادبی ش..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70695 wikitext text/x-wiki mg6kvd815ksrxze00raizn6ikf5hbio 0 33374 70696 2026-04-20T08:00:26Z ~2026-24148-28 4263 "                        کیفی جام پوری اُردو ، سرائیکی ، فارسی دے شاعر ،محقق ، مترجم تے نقاد ہن۔ بطور مدرس اُنہاں علمی زندگی دا آغاز کیتا۔ ڈسٹرکٹ بورڈ ڈیرہ غازی خان دے مختلف سکولاں وچ معلم اتے صدر معلم دی حیثیت نال تعینات رہیے۔ مڈل سکول شیرو وچ ۱۹۴۴ء کنوں ۱۹۶..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70696 wikitext text/x-wiki 3nd7gkqqbg90ofcf5q4ubkhxb8fzc6r 0 33375 70697 2026-04-20T08:00:47Z ~2026-24148-28 4263 "                        علامہ عتیق فکری اصل ناں عبدالحمید، ۱۹۱۷ء کوں محلہ کمانگراں اندرون دہلی گیٹ ملتان پیدا تھئے۔ روزگار دے سلسلے وچ فن زر دوزی نال وابستہ رہیے۔ قلندرانہ مزاج رکھدے ہن تے کئی طرحاں دے مشاغل نال دلچسپی دے باوجود کتاب دوست، ہووݨ پاروں وسیع..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70697 wikitext text/x-wiki 8qyxych0d8pppo6o73oywgj8g1e1use 0 33376 70698 2026-04-20T08:01:03Z ~2026-24148-28 4263 "                        ڈاکٹر مہر عبدالحق ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن۔ تحقیق، تراجم، تنقید، لسانیات، مذہبیات، فریدیات، شاعری، تاریخ ثقافت، دے حوالے نال سرائیکی ، اردو زبان وچ اُنہاں دا علمی ادبی کم بلند مقام عطا کریندے ۔ انہاں اپݨی زندگی دا زیادہ حصہ ملتان وچ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70698 wikitext text/x-wiki lokzp7tqqu7qfb4jyy7gdk5bnrpt2r3 0 33377 70699 2026-04-20T08:01:19Z ~2026-24148-28 4263 "                        ڈاکٹر اسلم انصاری دی سرائیکی شاعری دا مجموعہ’’پہلے مینہ دی جھانور‘‘ ۲۰۲۴ء وچ شائع تھئے ، جیندے وچ رباعیاں، منتخب غزلاں، نظماں شامل ہن۔ ’’پہلے مینہ دی جھانور‘‘وچ زمین، زبان، ملتان تے گیان، ایں قدیمی ہک شہر دا بکھدا شہر رباعی بݨ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70699 wikitext text/x-wiki 2s8q8k2b3bvdpv954q7sawn8ho7hevv 0 33378 70700 2026-04-20T08:01:35Z ~2026-24148-28 4263 "                        ڈاکٹر احسن واگھا، سرائیکی وسیب دے اُنہاں دانشوراں وچ شامل ہن۔ جنہاں اپݨی لکھت اتے ٻول اَلا دے نال نوجوان نسل دی فکری تربیت اتے راہنمائی کیتی ہے۔ انہاں اپݨے افسانیاں (تھل کرن دریا، ۱۹۸۰ء) ،(آدی واس) راہیں سرائیکی وسیب دے وسنیکاں دے سما..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70700 wikitext text/x-wiki 48mbwtp8jjq4v6h04prf411vecu19cc 0 33379 70703 2026-04-20T08:03:29Z ~2026-24148-28 4263 "                        شیخ سعید احمد جنہاں دا تعلق تاریخی شہر لودھراں نال ہے۔ انہاں دی علمی شخصیت دا ہک خاص حوالہ سرائیکی دے قومی شاعر حضرت خواجہ غلام فریدؒ نال ڳوڑھی محبت ہے۔ ایں محبت اتے روحانی تعلق پاروں انہاں کلام فرید دی تشریح و تفہیم ، تحقیق راہیں جہا..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70703 wikitext text/x-wiki 2dojecqao9l195cbnr1l5dttre8b9av 0 33380 70704 2026-04-20T08:04:13Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی زبان و ادب دی تعلیم، تدریس سانگے ظہور احمد دھریجہ دیاں کوششاں لائق تحسین ہن۔ انہاں سرائیکی تعلیم تدریس کیتے عدالتی جنگ لڑی۔ جیندے نال بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان وچ شعبہ سرائیکی بݨیا۔ ایندی مختصر تاریخ اے ہے جو ستمبر ۲..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70704 wikitext text/x-wiki khunu8cwn2untanp6unw0dceoqm5rae 0 33381 70705 2026-04-20T08:04:40Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی خطے دی تاریخ ، علمی ،ادبی، ثقافتی سݨہپ وچ اضافہ کرݨ والی شخصیت وچوں ہک معتبر ناں ڈاکٹر انوار احمد ہوراں دا ہے۔ ڈاکٹر انوار احمد ہمہ صفت شخصیت دے مالک، نامور افسانہ نگار، محقق ، تنقید نگار، ڈرامہ نویس، خاکہ نگار، شفیق استاد دے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70705 wikitext text/x-wiki patq1gwhapwyzwix9rjtc1p625kgrdx 0 33382 70707 2026-04-20T08:05:47Z ~2026-24148-28 4263 "ارشد ملتانی(رسول بخش) اردو، سرائیکی زبان دے نامورشاعر ، ادیب، صحافی ہن۔ ۱۹۵۱ء دے دوران اُنہاں ہفت روزہ، ’’صدائے حق‘‘ دا اجراء کیتا۔ ۱۵فروری ۱۹۵۳ء کوں ماہنامہ’’جدت‘‘ دا اجراء کیتا۔ ملتان وچ جݙاں بزم ثقافت قائم تھئی تاں ایں ادبی تنظیم وچ بطور بانی ک..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70707 wikitext text/x-wiki nj8090dubo8crgfgacigyhle7pcalyb 0 33383 70708 2026-04-20T08:06:18Z ~2026-24148-28 4263 "(روزنامہ سرائیکی کو)نال وابستہ ، سینئر صحافی جنہاں اپݨی ساری حیاتی صحافت برائے خدمت دے نظریے دے تحت گزاری۔ == حوالہ == [[تاریخ ۔سرائیکی زبان وادب]]  مصنف :خالد اقبال  ۔مقبول گیلانی ۔ ناشر: جھوک پبلشرز,ملتان" نال ورقہ تخلیق تھیا 70708 wikitext text/x-wiki 0ekyhd3oujl4wkn1ru91gbdj0vsgtg1 0 33384 70709 2026-04-20T08:06:45Z ~2026-24148-28 4263 "                        ذوالفقار بھٹی، نیشنل کالج آف آرٹس لاہور توں تعلیم مکمل کرݨ دے بعد، لوک ورثہ، اسلام آباد نال وابستہ تھئے۔ تاں اُتھاں اُنہاں پہلی وار، چولستانی ثقافت کوں قومی دھارے وچ شامل کیتا۔                        ذوالفقار بھٹی، ملتان آرٹس کونسل دے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70709 wikitext text/x-wiki les96ta5bofla51jy1l83khzv1yz5q8 0 33385 70712 2026-04-20T08:09:07Z ~2026-24148-28 4263 "                       بہاولپور وسیب دا ہک اینجھا خطہ ہے جیندی اپݨی تاریخی، تہذیبی، ثقافتی،سیاسی حوالے نال انج سُنڄاݨ ہے۔روہی (چولستان) سوئی و یہار، گنوریری والا، ایندے تاریخی قلعے، عمارتاں، لائبریریاں، ایندی جدا طور دی عظمت دا ثبوت ہن۔سرائیکی دا پہلا من..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70712 wikitext text/x-wiki bvof91tipjtdvppnizn3onjhla9r0lx 0 33386 70713 2026-04-20T08:10:20Z ~2026-24148-28 4263 "                        ادب دا موضوع فرد، گروہ، معاشرے دیاں تبدیل تھیندیاں ہوئیاں حالتاں دا مطالعہ ہوندے جیکوں تاریخی، سماجی حالات دی جاݨ وندی وی آکھیا ویندے تاں جو روح عصر کوں تلاش کیتا ونڄے۔ کہیں فنکار، تخلیق کار، گروہ یا معاشرے دا مطالعہ داخلی سطح اُتے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70713 wikitext text/x-wiki mbrhwwgsg4lqqt6h9t0dva668spts6j 0 33387 70716 2026-04-20T08:13:06Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی شاعری (بالخصوص نظم) وچ موضوعات دی ہمہ گیری اتے ہیئتی تجربات فراواں ہن۔ ایہ تجربات ٻہوں اہمیت دے حامل ہن۔ ٻہوں سارے سرائیکی شاعراں نے کہیں ہک ہیئت Formateدی بجائے کئی کئی ہیئتی تجربے کیتے ہن تے کجھ شاعراں سرائیکی نظم وچ مثنوی، دوہ..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70716 wikitext text/x-wiki fx71mzgyjde5ymdxom5ml0phhuchhx6 0 33388 70719 2026-04-20T08:15:16Z ~2026-24148-28 4263 "                        ڈاکٹر محبوب تابش، وستی شادن لنڈ، تحصیل تونسہ شریف، ضلع ڈیرہ غازیخان پیدا تھئے۔ تحقیق، تنقید، ترجمہ کاری، سیرت نگاری، سفر نامہ، شاعری دے حوالے نال انہاں دیاں کتاباں شائع تھی چکیٔن۔ ریڈیو، ٹیلی وژن کمپیئرنگ، صحافت، سیاست نال ڳوڑھی و..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70719 wikitext text/x-wiki ltn4yqk78cv8ro9e6c0govir13vx9h4 0 33389 70720 2026-04-20T08:15:38Z ~2026-24148-28 4263 "                        حیدر گردیزی ملتان دے رہݨ والے ہن غزل آزاد تے پابند نظم ٻہوں عمدگی نال لکھدے ہن۔ صنف ہائیکو سرائیکی وچ انہاں متعارف کرایا۔ انہاں دے پہلے صنف ہائیکو دے مجموعے ’’ساہ دی ٻکل‘‘ کوں اولیت دا اعزاز حاصل ہے۔ منتخب ہائیکو حیدر گردیزی: جے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70720 wikitext text/x-wiki kwaa30lyb0ktetnfccvuyrcz7ncc1a3 0 33390 70721 2026-04-20T08:18:34Z ~2026-24148-28 4263 "’’سرائیکی شاعری وچ نواں تجربہ تے نویں صنف ہے جیندے وچ شاعر اپݨی ڳالھ محض ترے مصرعیاں وچ بیان کریندے ، ایندے پہلے ݙو مصرعے وزن وچ برابر ہوندن ، جاں جو ݙوجھا تے تریجھا مصرعہ ھم قافیہ ہوندے۔ سرائیکو، جاپان توں درآمدہ صنف ہائیکو دے ٻہوں قریب ہے مگر عام طور..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70721 wikitext text/x-wiki 9gy9ph4snzbj26rsfvbnzyvoof3869v 70722 70721 2026-04-20T08:18:50Z ~2026-24148-28 4263 70722 wikitext text/x-wiki 6wp1au3jw5tauq90edpfgkbzaneof46 0 33391 70723 2026-04-20T08:19:11Z ~2026-24148-28 4263 "                        پروفیسر عامر فہیم ہمہ جہت شخصیت، افسانہ نگار، ڈراما رائٹر، فلم پروڈیوسر، محقق، راجن پور نال تعلق ۱۹۵۰ء کوںہک زمیندار گھرانے وچ پیدا تھئے۔ تعلیمی سفر مکمل کرݨ توں بعد ۱۹۷۵ء کوں گورنمنٹ کالج ڈیرہ غازیخان وچ بطور لیکچرار ملازمت دا آغا..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70723 wikitext text/x-wiki 4bs15bskxtg142jr87f9x0yki5m5jsc 0 33392 70724 2026-04-20T08:19:31Z ~2026-24148-28 4263 "(۱۹۳۰ء۔۶ ؍جون ۲۰۰۷ء)                        محمد اسماعیل احمدانی سرائیکی زبان دے موہری نثر نگاراں وچ شامل ہن جنہاں آپݨے تخلیقی پورہیے، چھولیاں، پیت دے پندھ، امرکہاݨی، ہاکڑہ ول وہسے، یادیں دا خواب محل، راہیں سرائیکی نثر دے دامن کوں وسعت عطا کیتی۔ انہاں دو..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70724 wikitext text/x-wiki lch9kchdj49r0xlyqmq81tl0ikoomg4 0 33393 70730 2026-04-20T08:28:03Z ~2026-24148-28 4263 "سرائیکی نثر وچ ابتداء توں ۱۹۸۰ء تک جو نثری اصناف ادب وچ مواد شائع تھیا ہئی۔ پروفیسر دلشاد کلانچوی نے اوں تمام شائع شدہ مواد دا ہک مختصر تعارفی خاکہ پیش کیتے۔ ایندے علاوہ ایں کتاب وچ سرائیکی نثری ادب اتے سیاسی، تاریخی، تہذیبی، ادبی اثرات بات بحث دیاں جھل..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70730 wikitext text/x-wiki n9967r42ughyosgiy2t6adwrscorow1 0 33394 70731 2026-04-20T08:29:23Z ~2026-24148-28 4263 "                        ہک جملے وچ مختصر لفظاں دی دانش تے حکمت نال کیتی ڳئی ڳالھ کوں فرمودات، قول زریں آکھیا ویندے۔ انگریزی وچ اینکوں ’’کوٹیشنز‘‘ آکھیا ویندے۔ عربی وچ خلیل جبران دے دلچسپ اتے دل آویز اقوال ٻہوں مقبول ہن۔ اردو وچ واصف علی واصف دے اختصاریئے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70731 wikitext text/x-wiki 3mga96c3xt06sqwniz3vpwzaw74bxvd 0 33395 70732 2026-04-20T08:31:27Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی وسیب وچ راہوݨ والی زیادہ تر آبادی دا تعلق زراعت نال ہے۔ زراعت انہاں دے روزگار دا ہک وݙا وسیلہ ہے۔ روایتی طریقہ کاشت دی وجہ نال فی ایکڑ پیداوار گھٹ ہے۔ ملاوٹ شدہ کھاد، بیج، سپرے، مہنگا ملدے۔ عام تے درمیانے درجے دا کاشتکار، سرک..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70732 wikitext text/x-wiki e78nb0kpoopnu4iaa0trqph2wdnzjyt 70733 70732 2026-04-20T08:32:20Z ~2026-24148-28 4263 70733 wikitext text/x-wiki srkef6eahxfk09zowgs1i2ql9obwmvj 0 33396 70734 2026-04-20T08:36:18Z ~2026-24148-28 4263 "صاحبزادہ ریاض رحمانی                         صاحبزادہ ریاض رحمانی دا علاقہ خیر پور ٹامیوالی ضلع بہاولپور ہے۔ انہاں دا تعلق خواجہ خدا بخش خیر پوری دے خاندان نال ہے۔ ریاض رحمانی سرائیکی غزل وچ ہک نویکلے لہجے دا شاعر ہے۔ درج ذیل غزل اُنہاں دے شعری مجموعہ ’’..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70734 wikitext text/x-wiki 9k4ojspfvq1uwwn94ga4bivt59u43fg 0 33397 70735 2026-04-20T08:42:24Z ~2026-24148-28 4263 "کتاب یا اوندے بارے معلومات ہر طالب علم ، باذوق قاری کیتے ضروری ہوندی ہے ۔ کہیں خاص موضوع ، لکھاری د یاں کتاباں بارے ڄاݨو دی کتابیات دی تعریف دے زُمرے وچ آندی ہے ۔ کتابیات کیتے انگریزی وچ لفظ Biblographyاستعمال تھیندے ۔ کتابیات دی فہرست محقق دی بنیادی ضرورت ہو..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70735 wikitext text/x-wiki 3y4cnisti0hzpoyykhaa0jbkh4dmivl 0 33398 70736 2026-04-20T08:44:14Z ~2026-24148-28 4263 "                        سرائیکی خطے وچ چھپݨ والے اخبارات نے سرائیکی ادب کیتے صفحات مخصوص کیتے تاں شاعری دے نال نال مضامین روداد، انٹر ویوز، لوک ادب، تاریخ، تہذیب ثقافت، سیاحتی مقامات، بزرگ ہستیاں بارے مواد چھپݨ نال اِتھ تخلیق کاراں دا حوصلہ وَدھیا۔ انہاں..." نال ورقہ تخلیق تھیا 70736 wikitext text/x-wiki 9i6z84qtcjgqiqkm9qb17fibmdkh5dx