سرائیکستان

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="skr">
  <siteinfo>
    <sitename>وکیپیڈیا</sitename>
    <dbname>skrwiki</dbname>
    <base>https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">میڈیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ورتݨ آلا</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">وکیپیڈیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فائل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فائل ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">میڈیا وکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">سانچہ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">سانچہ ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">مدد</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">مدد ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ونکی</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ونکی ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماڈیول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماڈیول ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>سرائیکستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1556</id>
    <revision>
      <id>71208</id>
      <parentid>71151</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:26:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53495" sha1="h7t9bx3r9u0ohlezbjzg36x4evituop" xml:space="preserve">{| cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=0 style=&quot;border: 1px solid #cccccc; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #fcfcfc; width: 305px&quot;
| style=&quot;background:#FFFF00&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;سرائیکستان (خودمختار انتظامی اکائی)&lt;/span&gt;'''
|-
|-style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:100%&quot; align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom: 2px solid #D3D3D3;&quot; |  
[[File:Map-of-saraikistan.jpg|thumb|سرائیکستان دا نقشہ]]
|-|- align=&quot;center&quot;
|-
| '''انتظامی مرکز''': ||  [[ملتان]]
|-
| '''دیگر اہم شہر''': ||  [[بہاولپور]]، [[ڈیرہ غازی خان]]، [[ڈیرہ اسماعیل خان]]، [[رحیم یار خان]]، [[میانوالی]]
|-
| '''مقامی تے اکثریتی زبان''': ||  [[سرائیکی]]
|-
| '''اقلیتی زباناں''': ||  [[پشتو]]، [[پنجابی]]، [[بلوچی]]، [[مارواڑی]]، [[میواتی]]، [[ہریاݨوی]]، [[اردو]]، [[ہندکو]]
|-
| '''آبادی''': ||  50,000,849
|-
| '''رقبہ''': ||  1,23,607 مربع [[کلومیٹر]]
|-
| '''انتظامی سربراہ''': ||  [[فواد ہاشم ربانی]]، [[ایڈیشنل چیف سیکریٹری، سرائیکستان]]
|-
| '''[[ایڈیشنل آئی جی پولیس، سرائیکی وسیب]]''': ||  [[محمد کامران خان]]
|-
| '''حیثیت''': || خودمختار [[انتظامی اکائی]] از یکم جولائی 2020ء
|-
| '''[[سرکاری ٹی وی چینل]]''': ||  [[پی ٹی وی نیشنل ملتان]]
|-
| '''نظام حکومت''': ||  انتظامی [[سول سیکرٹریٹ]] (13 ضلعے)
|-
|'''علاقے''' : || بہاولپور، ملتان، ڈیرہ غازی خان، [[سرڳودھا]] (ݙو ضلعے) تے [[ڈیرہ اسماعیل خان]] ڈویژن
|-
|'''سرکاری ویب سائٹ'''||[https://www.facebook.com/ACSSouthPunjab?mibextid=JRoKGi]، ایڈیشنل چیف سیکریٹری جنوبی پنجاب سیکرٹریٹ 
|}
[[فائل:Distribution of Pakistanis speaking Saraiki as a first language in 1998.png|Distribution of Pakistanis who spoke Saraiki as their mother tongue at the time of the [[1998 Pakistan Census]]|thumb]]
سرائیکستان توں مراد پاکستان دا او سرائیکی علاقہ ہے جیہڑا زیادہ تر صوبہ پنجاب دے ماتحت اے جزوی طور تے صوبہ خیبرپختونخوا دے ماتحت وی ہے مگر ایندا زیادہ حصہ انتظامی طور تے خودمختار اے جتھاں انتظامی سول سیکرٹریٹ قائم کیتا ڳیا ہے۔ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://waseb.org/about/%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A8 |title=Archive copy |access-date=2022-05-30 |تاريخ-الأرشيف=2024-11-26 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20241126132749/https://waseb.org/about/%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A8 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==تاریخ==
[[فائل:مغلیہ دور وچ ہندوستانی صوبے.jpg|thumb|Map of India during Mughal empireمغل دور وچ صوبہ ملتان (سرائیکستان)]]

کہیں زمانے اچ راوی دا دریا ملتان دے پراݨے قلعے دے نال وہندا ہا، تے اینکوں ہک دریائی بندرگاہ دی حیثیت حاصل ہائی ، ٻیڑیں ( کشتیوں) دے ذریعے صرف سکھر بھکر ہی نئی، بلکہ منصورہ ، عراق ، ایران ، مصر ، کا بل، دلی (دہلی) تے حیدرآباد دکن تک دی تجارت ہوندی ہئی، ایں واسطے ملتان کوں دنیا دے بہوں وݙے علمی، تجارتی تے مذہبی مرکز دی حیثیت حاصل تھئی، تے صرف ہندوستان ہی نہی بلکہ پوری دنیا اچ ملتان دی شہرت ہای ۔قلعہ ملتان دی قدامت بارے آکھیا ویندے ، کہ اے پنج ہزار سال پرانا ہے ، لیکن ہو سگدے، کہ اے ہنیں تو وی زیادہ پراݨا ہووے ،ایں ڳال تے پر سارے مورخین دا اتفاق  ہے، کہ ملتان تے قلعہ ملتان دا وجود قبل از تاریخ دیو مالائی دور کنوں وی پہلے دا ھ ، افسوس دا مقام اے ہے۔ ، جو حملہ آوراں نے ہمیشہ ایں قلعے کوں نشانہ بنڑا تے اینکوں فتح کرݨ توں بعد خوب لُٹ مار کریندے رہ ڳئے، پر اینکوں بحال کرݨ دا کہیں نا سوچیا، 1200قبل مسیح &quot; دارا &quot; نے اینکوں تباہ کیتا ، 325 قبل مسیح سکندر اعظم نے ایندے اُتے چڑھائی کیتی، ولا عرب ، افغان ، سکھ تے انگریزاں حملہ آوراں قدیم قلعہ ملتان کوں برباد کرݨ اچ کوئی کسر نہ چھوڑی ، ہنڑ فرزندان ملتان تے سرائیکی وسیب دے سارے واسیاں دا فرض ھ، کہ او اپنڑی پراݨی کوتاہیں تے غور کرِن ، تے اپنڑے وسیب دے نال تھیونڑوالی پنج ہزار سالہ زیادتیاں دی تلافی کرݨ، تے اپنڑے فخر (عظمت رفتہ) کوں سنڄانڑن.

==سرائیکستان دا جغرافیہ تے محل وقوع==
سرائیکستان وچ کوہ سلیمان، [[روہی]]، [[تھل]] ،دامان، نیلی، راوی تے گومل وادی شامل ہن۔ ایں دی زبان، تاریخ تے ثقافت ہکا ہے۔ اٹھارھاں ضلعیاں تے مشتمل وادی سندھ دا اُتلا میدان ہک ڄغرافیائی خطہ ہے۔ ایں کوں سرائیکستان اہدے ہن۔ پاکستان دے جغرافیائی خطے، پہاڑ، سطوح مرتفع، وادی سندھ دا زیریں میدان تے وادی سندھ دا بالائی میدان ہن۔ ہیں چھیکڑی خطے کوں سرائیکستان وی آہدے ہن۔ سرائیکستان ہک جغرافیائی خطہ ہے۔ سرائیکستان دے انہاں سارے علاقیاں دی زبان، تاریخ تے ثقافت ہکا ہے۔


===‎سرائیکستان دے ضلعے تے تحصیلاں=== 
خطہ سرائیکستان وسیع و عریض رقبے تے پھیلا ہویا اے جیندے وچ کئی اضلاع آندن جنہاں دی تفصیل درج ذیل اے. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''سرائیکستان دے ضلعے بمطابق مردم شماری 2017ء'''
!نمبرشمار 
!ضلع/تحصیل
!سرائیکی زبان %
!رقبہ (KM²)
!کل آبادی
! سرائیکی آبادی
!تبصرہ
|-
|'''(1)'''
|ضلع '''ملتان'''
|64.41
|3,720
|4,746,166
|3,057,098
|
|-
|i
|تحصیل ملتان سٹی
|47.13
|304
|2,259,115
|1,064,944
|
|-
|ii
|تحصیل ملتان صدر
|73.88
|1,632
|1,323,076
|977,543
|
|-
|iii
|تحصیل شجاع آباد
|81.05
|806
|609,004
|493,615
|
|-
|iv
|تحصیل جلالپور پیروالہ 
|93.87
|978
|554,971
|520,996
|
|-
|'''(2)'''
|ضلع لودھراں
|74.23
|2,778
|1,699,693
|1,261,752
|
|-
|i
|تحصیل لودھراں
|80.4
|1,111
|703,513
|565,672
|
|-
|ii
|تحصیل دنیا پور
|58.61
|889
|495,217
|290,255
|
|-
|iii
|تحصیل کہروڑ پکا
|81.0
|778
|500,963
|405,825
|
|-
|'''(3)'''
|ضلع وہاڑی  
|19.17
|4,364
|2,902,081
|556,619
|ڄٹکی و سرائیکی ضلع
|-
|i
|تحصیل وہاڑی
|1.45
|1,430
|928,812
|13,508
|ڄٹکی تحصیل
|-
|ii
|تحصیل بوریوالہ
|0.13
|1,295
|1,019,659
|1,317
|ڄٹکی تحصیل
|-
|iii
|تحصیل میلسی
|56.81
|1,639
|953,610
|541,794
|سرائیکی تحصیل
|-
|'''(4)'''
|ضلع خانیوال 
|18.55
|4,349
|2,920,233
|541,818
|ڄٹکی و سرائیکی ضلع
|-
|i
|تحصیل خانیوال 
|9.8
|784
|856,257
|83,710
|ڄٹکی تحصیل
|-
|ii
|تحصیل میاں چنوں 
|0.94
|1,212
|761,955
|7,191
|ڄٹکی تحصیل
|-
|iii
|تحصیل کبیروالہ
|33.3
|1,804
|958,596
|319,316
|سرائیکی تے ڄٹکی تحصیل
|-
|iv
|تحصیل جہانیاں 
|38.32
|549
|343,425
|131,601
|سرائیکی تحصیل
|-
|'''(5)'''
|ضلع '''بہاولپور'''
|67.06
|24,830
|3,669,176
|2,460,606
|
|-
|i
|تحصیل بہاولپور سٹی
|58.97
|1,490
|682,116
|402,246
|
|-
|ii
|تحصیل بہاولپور صدر
|73.34
|745
|575,886
|422,363
|
|-
|iii
|تحصیل احمدپور شرقیہ
|91.3
|1,738
|1,078,586
|984,808
|
|-
|iv
|تحصیل خیرپور ٹامیوالی
|88.56
|993
|262,923
|232,854
|
|-
|v 
|تحصیل حاصل پور
|41.46
|1,490
|456,360
|189,209
|ڄٹکی تے سرائیکی تحصیل
|-
|vi
|تحصیل منڈی یزمان
|37.35
|18,374
|613,305
|229,126
|
|-
|'''(6)'''
|ضلع رحیم یار خان 
|64.9
|11,880
|4,807,762
|3,120,662
|
|-
|i
|تحصیل رحیم یار خان
|57.54
|2,464
|1,530,183
|880,521
|
|-
|ii
|تحصیل صادق آباد
|56.71
|2,964
|1,261,588
|715,548
|
|-
|iii
|تحصیل خان پور
|70.36
|3,190
|982,085
|691,020
|
|-
|iv
|تحصیل لیاقت پور
|80.62
|3,262
|1,033,906
|833,573
|
|-
|'''(7)'''
|ضلع بہاولنگر 
|1.97
|8,878
|2,975,656
|58,672
|ڄٹکی اکثریتی ضلع
|-
|i
|تحصیل بہاولنگر
|0.14
|1,729
|813,390
|1,201
|
|-
|ii
|تحصیل چشتیاں
|1.96
|1,500
|689,766
|13,521
|
|-
|iií
|تحصیل ہارون آباد
|0.43
|1,295
|524,715
|2,291
|
|-
|iv
|تحصیل فورٹ عباس
|9.74
|2,536
|422,768
|41,181
|ڄٹکی و سرائیکی تحصیل
|-
|v
|تحصیل منچن آباد
|0.1
|1,818
|525,017
|478
|
|-
|'''(8)'''
|ضلع '''ڈیرہ غازی خان'''
|80.99
|11,922
|2,872,631
|2,326,793
|
|-
|i
|تحصیل ڈیرہ غازی خان
|84.34
|2,012
|1,224,964
|1,033,190
|
|-
|ii
|تحصیل کوٹ چھٹہ
|90.1
|1,802
|757,230
|682,634
|
|-
|iii
|تحصیل کوہ سلیمان
|2.1
|5,339
|212,652
|4,595
|بلوچی و سرائیکی تحصیل
|-
|'''(9)'''
|ضلع راجن پور
|74.6
|12,318
|1,996,039
|1,489,157
|
|-
|i
|تحصیل راجن پور
|82.81
|2,078
|706,770
|585,335
|
|-
|ii
|تحصیل ڄام پور
|86.15
|2,322
|849,369
|731,733
|
|-
|iii
|تحصیل روجھاݨ مزاری
|42.36
|2,905
|405,689
|171,887
|بلوچی و سرائیکی تحصیل
|-
|iv
|ڈی ایکسکلیوڈڈ ایریا
|0.6
|5,013
|34,191
|202
|بلوچی و سرائیکی تحصیل
|-
|'''(10)'''
|ضلع مظفرڳڑھ 
|92.37
|4,778
|2,981,048
|2,753,811
|
|-
|i
|تحصیل مظفرڳڑھ
|90.87
|2,377
|1,625,487
|1,477,174
|
|-
|ii
|تحصیل علی پور
|93.79
|1,391
|640,384
|600,633
|
|-
|iii
|تحصیل جتوئی
|94.52
|1,010
|715,177
|676,004
|
|-
|'''(11)'''
|ضلع کوٹ ادو
|79.05
|3,471
|1,347,501
|1,065,249
|
|-
|ii
|تحصیل کوٹ ادو
|NA
|NA
|NA
|NA
|
|-
|ii
|تحصیل چوک سرور شہید
|NA
|NA
|NA
|NA
|
|-
|'''(12)'''
|ضلع لیہ
|66.67
|6,289
|1,823,995
|1,216,058
|
|-
|i
|تحصیل لیہ
|72.50
|1,712
|977,088
|708,457
|
|-
|ii
|تحصیل کروڑ لعل عیسݨ
|58.63
|1,823
|594,367
|348,482
|
|-
|iii
|تحصیل چوٻارہ
|63.0
|2,754
|252,540
|159,119
|
|-
|'''(13)'''
|ضلع تونسہ
|
|
|
|
|
|-
|i
|تحصیل تونسہ
|89.46
|2,769
|677,785
|606,374
|
|-
|ii
|تحصیل وہوا
|NA
|NA
|NA
|NA
|
|-
|ii
|تحصیل کوہ سلیمان 
|NA
|NA
|NA
|NA
|
|-
|'''(14)'''
|ضلع میانوالی 
|76.05
|5,840
|1,542,601
|1,173,213
|
|-
|i
|تحصیل میانوالی
|84.37
|2,689
|766,357
|646,579
|
|-
|ii
|تحصیل پپلاں
|74.04
|1,288
|402,050
|297,710
|
|-
|iii
|تحصیل عیسیٰ خیل
|61.11
|1,863
|374,194
|228,924
|
|-
|'''(15)'''
|ضلع بکھر
|79.97
|8,153
|1,647,852
|1,317,859
|
|-
|i
|تحصیل بکھر
|78.87
|2,427
|683,939
|539,469
|
|-
|ii
|تحصیل منکیرہ
|81.48
|1,768
|256,895
|209,319
|
|-
|iii
|تحصیل کلورکوٹ
|78.0
|2,239
|346,591
|270,395
|
|-
|iv
|تحصیل دریا خان
|82.86
|1,719
|360,427
|298,676
|
|-
|'''(16)'''
|ضلع خوشاب
|1.72
|6,511
|1,280,372
|22,025
|ڄٹکی و سرائیکی ضلع
|-
|i
|تحصیل خوشاب
|0.43
|2,115
|690,157
|2,970
|ڄٹکی علاقہ 
|-
|ii
|تحصیل نورپور تھل
|4.37
|2,500
|242,831
|10,632
|سرائیکی تحصیل، غیر مصدقہ اعداد
|-
|iii
|تحصیل قائد آباد
|3.54
|1,080
|230,028
|8,156
|جزوی سرائیکی علاقہ، غیر مصدقہ اعداد 
|-
|iv
|تحصیل نوشہرہ
|0.22
|816
|117,356
|267
|ڄٹکی علاقہ
|-
|'''(17)'''
|ضلع '''ڈیرہ اسماعیل خان'''
|64.23
|9,334
|1,625,088
|1,043,818
|
|-
|i
|تحصیل ڈیرہ اسماعیل خان
|59.23
|1,167
|725,449
|429,754
|
|-
|ii
|تحصیل پرووا
|71.63
|1,733
|292,343
|209,413
|
|-
|iii
|تحصیل دراٻݨ کلاں
|76.86
|1,540
|124,318
|95,555
|
|-
|iv
|تحصیل کلاچی
|59.27
|1,229
|101,892
|60,393
|
|-
|v
|تحصیل پہاڑ پور
|65.26
|1,657
|381,086
|248,703
|
|-
|vi
|تحصیل درازندہ
|NA
|2,008
|68,556
|NA
|پشتون تحصیل
|-
|'''(18)'''
|ضلع ٹانک
|16.05
|1,679
|390,626
|62,705
|غیر مصدقہ اعداد
|-
|i
|تحصیل ٹانک
|16.05
|1,679
|390,626
|62,705
|غیر مصدقہ اعداد
|-
|}
[[فائل:India1760 1905.jpg|thumb|ہندوستان تے مرہٹہ راج دے دوران خطہ سرائیکستان دا نقشہ جیہڑا صوبہ ملتان دے طور تے ݙٹھا ونج سڳدائے]]

===اہم سرائیکی شہر تے قصبے===
سرائیکی وسیب وسیع و عریض علاقے تے پھیلا ہویا اے جیندے اہم تے مشہور شہر اے ہن:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''سرائیکستان دے اہم شہر بمطابق مردم شماری 2017ء'''
!نمبرشمار 
!شہر
!کل آبادی
!شرح خواندگی 
!سطح سمندر توں اچائی (فٹ)
!حیثیت
!تبصرہ
|-
|1
|'''ملتان'''
|1,871,843
|
|
|مرکزِ سرائیکستان، انتظامی مرکز سول سیکرٹریٹ و ڈویژنل ہیڈکوارٹر
|
|-
|2
|بہاولپور
|76,2111
|
|
|انتظامی مرکز سول سیکرٹریٹ و ڈویژنل ہیڈکوارٹر 
|
|-
|3
|ڈیرہ غازی خان
|399,064
|
|
|ڈویژنل ہیڈکوارٹر
|
|-
|4
|ڈیرہ اسماعیل خان
|217,457
|
|
|ڈویژنل ہیڈکوارٹر
|
|-
|5
|میانوالی
|220,010
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|6
|رحیم یار خان
|477,100
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|7
|بکھر
|113,018
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|8
|ٹانک
|
|
|
|ضلعی صدرمقام
|  
|-
|9
|مظفرڳڑھ
|209,902
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|10
|راجن پور
|
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|11
|لیہ
|126,055
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|12
|کوٹ ادو
|129,859
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|13
|لودھراں
|117,862
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|14
|تونسہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|15
|کبیروالہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|16
|جہانیاں 
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|17
|میلسی
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|18
|یزمان
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|19
|احمدپور شرقیہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|20
|خیرپور ٹامیوالی
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|21 
|حاصل پور
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|22
|صادق آباد
|238,311
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|23
|خان پور کٹورہ
|184,374
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|24
|لیاقت پور
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|25
|فورٹ عباس
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|26
|کوٹ چھٹہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|27
|فورٹ منرو
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|28
|فاضل پور
|
|
|
|سب تحصیل
|
|-
|29
|ڄام پور
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|30
|روجھاݨ مزاری
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|31
|علی پور
|
|
|
|تحصیل صدرمقام 
|
|-
|32
|جتوئی
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|33
|کروڑ لعل عیسݨ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|34
|چوٻارہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|35
|پپلاں
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|36
|عیسیٰ خیل
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|37
|منکیرہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|38
|کلورکوٹ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|39
|دریا خان
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|40
|خانسر
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|41
|وہوا
|
|
|
|سب تحصیل
| 
|-
|42
|نورپور تھل
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|43
|خانقاہ شریف 
|
|
|
|ٹاؤن
| 
|-
|44
|بھونگ
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|45
|دیراوڑ
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|46
|اوچ شریف
|
|
|
|سب تحصیل
|
|-
|47
|پرووا
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|48
|کالاباغ
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|49
|کلاچی
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|50
|روکھڑی
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|51
|کندیاں
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|52
|کمرمشانی
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|53
|قطب پور
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|}

==مقامی سیاست دا انداز تے روایات==
سرائیکی خطے دی سیاست اُنھاں دے ہتھ وچ ھِے جو نہیں چاہندے سرائیکی اِنھاں دی غلامی کِنوں نجات حاصل کرن نکل سڳن جسطرح ساڈی پسماندگی دا ذمہ دار پنجاپی ھِے اے طبقہ جیندے ہتھ وچ سرائیکی سیاست ھِے اے وی پنجاپی دا مددگار طبقہ ھِے  پنجاپی دے نال نال  گدی نشین تے جاگیردار وی ساڈی پسماندگی دا ذمہ دار ھِے اینجھا کائنی اساں سارا ملبہ پنجاپی اُتے رکھ تے استین دے ناگاں کِنوں غافل تھی ونجو تے ایں خوف وچ رہو جو ایں کیتا ڳیا تاں اوں تھی ویسے فلاں تھی ویسے اِے لوک ساڈی سادگی دا ناجائز فائدہ اٹھا تے اساکوں لٹیندے رہسِن، گدی نشین تے جاگیردار ھک ڈوجھے کوں سپورٹ کریندن تے سرائیکی خطے کوں پسماندہ رکھی بیٹھن ۔۔۔۔ سرائیکی خطے دے مسائل اوں صورت وچ حل تھیسِن جڈا تل وطنی سیاست وچ دلچسبی گھنسِن سیاست ایں وقت تَل وطنیاں کِنے کائنی بلکہ اُنھاں کِنے ھِے جو درپردہ سرائیکی کوں کم زات تے نیچ سمجھدن اِنھاں لوکاں تے پنجاپیاں وچ کوئی فرق کائنی پنجاپی اگر سرائیکی نال شدید نفرت کریندن تے اے 0.5 فیصد طبقہ وی جو پیچھلے چالھیں سالیں کِنوں سرائیکی اُتے سیاست کریندا پئے سرائیکی نال گھٹ نفرت کائنی کریندا اِنھاں دی نفرت پنجاپیاں کِنوں ودھ ھِے ایں مسئلے دے حل کیتے سرائیکی نینگر سیاست وچ عملی حصہ گھنن تے ڈوھا نفرت دے سودگراں اُتے کڑی نظر رکھی ونجے ۔۔۔۔ اے نفرت دے سوداگر کینہ پرور تے لالچی وی ھِن تے  سرائیکی نال بغض وی رکھیندن ۔۔۔۔۔ ۔۔۔۔اِنھاں ڈوھا کِنوں نجات ھی سرائیکی کیتے ترقی دے راستے کھول سڳدی ھِے ۔۔۔۔۔ ھک طبقہ کِنوں نجات دے نال نال ڈوجھے طبقے تے کڑی نظر رکھڑ نال سرائیکی اپڑا بچاؤ کر سڳدن تے اُتے آ سڳدن اِنھاں اُتے بھروسہ کررڑ ممکن کائنی ورنہ نسل پرست کڈھائی وی نہ چاہسِن سرائیکی کوں  پنجاپی کِنوں نجات ملے۔۔۔ھتوں اے نسل پرست پنجاپی دے مدد گار بڑ تے سرائیکی کوں نقصان پہنچیندن۔
===سرائیکی قومیتی جماعتاں===
*[[سرائیکستان قومی کونسل]]، ظہور دھریجہ
*[[سرائیکستان ڈیموکریٹک پارٹی]]، راݨا فراز نون
*[[پاکستان سرائیکی پارٹی]]، نخبہ تاج لنگاہ
*[[پاکستان سرائیکی قومی اتحاد]]، کرنل (ر) عبدالجبار عباسی
*[[سرائیکستان قومی اتحاد]]، خواجہ غلام فرید کوریجہ
*[[سرائیکی فاونڈیشن پاکستان]]، ڄام اظہر مراد لاڑ
*[[عوامی سرائیکی پارٹی]]، سجاد اکبر ملکانی
*[[سرائیکی ایکشن کمیٹی]]، راشد عزیز بھٹی
*[[سرائیکی ملت پارٹی]]، اصغر خان ناہڑ
*[[وسیب نیشنل تحریک]]، آصف خان
*[[سرائیکی نیشنل پارٹی]]، عبدالمجید کانجو
*[[سرائیکستان قومی موومنٹ]]، بانی حمید اصغر شاہین مرحوم
*[[وسیب اتحاد]]، شہباز خان

===وفاقی جماعتاں===  
*[[پاکستان تحریک انصاف]]، [[عون عباس بپی]]، صدر سرائیکی وسیب 
*[[پاکستان پیپلز پارٹی]]، مخدوم سید احمد محمود، صدر سرائیکی وسیب
*[[پاکستان مسلم لیگ (ن)]]، کوئی نی 
*[[پاکستان عوامی تحریک]]، چوہدری فیاض احمد وڑائچ، صدر سرائیکی وسیب
*[[جماعت اسلامی پاکستان]]، راؤ محمد ظفر، صدر سرائیکی وسیب&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://jisp.pk/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-28 |archive-date=2020-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210212121/http://jisp.pk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*[[مجلس وحدت المسلمین]]، علامہ اقتدار حسین نقوی، صدر سرائیکی وسیب
*[[پاکستان مسلم لیگ (ق)]]، کوئی نی
*[[عوامی نیشنل پارٹی]]، کوئی نی

===سرائیکی وسیب دے حکمران خاندان===
*عباسی، نواب صلاح الدین عباسی، احمد پور شرقیہ
*چنڑ، ملک محمد اقبال چنڑ، بہاولپور
*للو، ملک حبیب للو، اوچ
*گیلانی، یوسف رضا گیلانی (ملتان)، افتخار الحسن گیلانی (اوچ)
*پیرزادہ، میاں ریاض حسین پیرزادہ، خیرپور ٹامیوالی
*گردیزی، سید عرفان گردیزی، حاصل پور
*وارݨ، سردار عامر یار وارݨ، دھوڑکوٹ
*پنوہاں، ملک حاصل محمد پنوہاں، علی پور
*سہروردی سادات، مخدوم سید احمد محمود، رحیم یار خان
*متیاݨہ، میاں ممتاز متیاݨہ، چشتیاں
*لالیکا، میاں عبدالستار لالیکا مرحوم، چشتیاں
*خاکوانی، اعظم خان خاکوانی، وہاڑی
*کھچی، ممتاز خان کھچی، وہاڑی
*بھابھہ، نور خان بھابھہ، میلسی
*ݙاہا، خانیوال
*ہراج، مہر اللہ یار ہراج، خانیوال
*ٻوسݨ، حاجی سکندر حیات ٻوسݨ، ملتان
*بھٹہ، شہزاد مقبول بھٹہ، ملتان
*راں، مظہر عباس راں، ملتان
*لانگ، نغمہ مشتاق لانگ، جلالپور پیروالہ
*کانجو، عبدالرحمان کانجو، لودھراں
*کھر، غلام مصطفٰی کھر، مظفر ڳڑھ
*بخاری، باسط سلطان بخاری، مظفر ڳڑھ
*نیازی، عمران خان نیازی، امجد علی خان، میانوالی
*اعواݨ، عائلہ ملک، کالاباغ
*روکھڑی، گل حمید خان روکھڑی، میانوالی
*شادی خیل، الحاج عبیداللہ خان شادی خیل، میانوالی
*ڈھانڈلہ، ملک افضل ڈھانڈلہ، بھکر
*اولکھ، احمد علی اولکھ، لیہ
*لغاری، جمال خان لغاری، ڈیرہ غازی خان
*مزاری، میر بلخ شیر مزاری، روجھان
*کھوسہ، سردار ذوالفقار علی خان کھوسہ، ڈیرہ غازی خان
*دریشک، سردار نصراللہ خان دریشک، راجن پور
*قیصراݨی، میر بادشاہ خان قیصراݨی، تونسہ
*گورچاݨی، سردار شیر علی گورچاݨی، راجن پور
*لونڈ، سردار جاوید اختر لونڈ، ڈیرہ غازی خان
*نواݨی، رشید اکبر نواݨی، بھکر
*جتوئی، قیوم جتوئی، جتوئی

==ثقافت تے روایات==

پٹکا سرائیکی ٹریڈیشن دا اہم جُز ہے ۔پٹکے کوں بدھݨ دے ڈھیر طریقے ھِن ۔سادہ طریقے نال وی پٹکا بدھا ویندے تے پٹکے کوں وَل ڈے تے ھک پاند مُونڈھے تے وی رکھیاں ویندے ڈوجھا پاند سَر وچ لُکیاں ھویا ھوندے ۔کجھ شوقین مزاج نینگر رنگین پَٹکا بدھ تے اپݨی خوبصورتی وچ اضافے دا سبب بݨݨ سانڳے رنگین پٹکے دا استعمال کریندن مقصد صرف خوبصورت نظر آنوݨ تے سرائیکی ٹریڈیشن کوں نشابر کرݨا ھوندے ۔جناب استاد ملک سونا خان بے وس دا پٹکا اسٹائل ھک عام سرائیکی پٹکا اسٹائل ہے ۔جو سرائیکی وسیب وچ عام ہے ۔&lt;ref&gt;https://www.saraikiliterature.com/en/language/history-of-saraiki-language&lt;/ref&gt;

گھیرولی شلوار :گھیر والی شلوار سرائیکی علاقہ دا کلچر ہے کجھ علاقاں اچ ایکوں ولیں آلی شلوار وی آکھا ویندے ایں علاقہ توں اے کلچر باہر نختے ۔ھُݨ اے گھیر والی شلوار بلوچ وی استعمال کریندن تے پاکستان دے ڈوجھے خطے دے لوک ایکوں استعمال کریندن گھیرولی شلوار سرائیکی ٹریڈشن دا حصہ ھے ایکوں سابق سرائیکی اسٹیٹ بہاولپور دے سابق نواب استعمال کریندے رہے ڳئین ھُݨ اے گھیرولی شلوار والا کلچر متروک تھیندا پئے ضرورت ایں ڳالھ دی ھِ سرائیکی ٹریڈیشن اُبھارݨ سانڳے ایندا استعمال نینگر کرن ۔۔لیکن بلوچستان وچ ھالی وی ایندا استعمال تھیندے ۔شوقین مزاج نوجوان نسل ایندا استعمال کریندی ھِ ۔سابق سرائیکی اسٹیٹ بہاولپور نواب صبح صادق خان عباسی گھیرولی شلوار دے نال تصویر سرائیکی کلچر کوں نشابر کریندی پئی ہے ۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://seraikigeet.com/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-29 |archive-date=2022-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220528103855/https://seraikigeet.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://saraikimusic.blogspot.com/?m=1&lt;/ref&gt;
===سرائیکی زبان تے ایندے لہجے===
[[ملتان]]، مظفرگڑھ , بہاولپور، دیرہ غازی خان، دیرہ اسماعیل خان، میاںوالی،خوشاب، صحبت پور، ضلع بار خان تے درگ وچ سرائیکی دا معیاری لہجہ الایا ویندے۔ سرائیکی زبان دے ویہہ ہزار کنوں ودھ شاعر ہن۔

رحیم یار خان، [[راجن پور]]، کشمور تے [[گھوٹکی]] دے اضلاع وچ سرائیکی دا لمے آلا لہجہ ٻولا ویندے. سندھی دے گہرے اثرات دی وجہ توں اے لہجہ معیاری ملتانی سرائیکی توں قدرے مختلف اے.

جھنگوی سرائیکی،  جھنگ، ساہیوال دا لہجہ ہے۔  ایں لہجے وچ &quot;ب&quot; کوں &quot;ٻ&quot; ، &quot;ج&quot; کوں &quot;ڄ&quot;   تے &quot;گ&quot; کوں ہمشہ &quot;ڳ&quot; ٻولیندے ہِن۔ سلطان ٻاہو، علی حیدر ملتانی، ریاض،عابد تمیمی جھنگوچی لہجے دے شاعر ہن۔ ایں لہجے دے مزید ست لہجے ہن۔ ہر تحصیل دا لہجہ کُجھ نہ کُجھ وکھرا ہے.

===سرائیکی زبان دی تعلیمی حیثیت===

==تعلیمی نظام==
===تعلیمی ادارے===
*[[اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور]]
*[[بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی ملتان]]
*[[غازی یونیورسٹی ڈیرہ غازی خان]]
*[[گومل یونیورسٹی ڈیرہ اسماعیل خان]]
*[[نمل یونیورسٹی میانوالی]]
*[[یونیورسٹی آف میانوالی]]، میانوالی 
*[[تھل یونیورسٹی بھکر]]
*[[صادق گرلز کالج یونیورسٹی بہاولپور]]
*[[گورنمنٹ ایس ای کالج، بہاولپور]]
*[[گورنمنٹ صادق عباس کالج، احمد پور شرقیہ]]
*[[یونیورسٹی آف ساؤدرن پنجاب]] ملتان&lt;ref&gt;https://www.isp.edu.pk/&lt;/ref&gt;

===پیشہ ورانہ تعلیمی ادارے===
*[[کیڈٹ کالج عیسیٰ خیل]]، میانوالی&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ccek.edu.pk/page.php?slug=academic |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |archive-date=2022-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103055650/http://ccek.edu.pk/page.php?slug=academic |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*[[پولیس ٹریننگ اسکول، ملتان]]&lt;ref&gt;https://www.punjabpolice.gov.pk/trainingbranch&lt;/ref&gt;
*[[قائداعظم میڈیکل کالج، بہاولپور]]
*[[نشتر میڈیکل یونیورسٹی ملتان]]
*[[شیخ زید میڈیکل کالج، رحیم یار خان]]
*[[چولستان یونیورسٹی آف ویٹرنری اینڈ اینیمل سائنسز، بہاولپور]]
*[[خواجہ فرید یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ انفارمیشن ٹیکنالوجی، رحیم یار خان]]
*[[میاں نواز شریف انجینئرنگ یونیورسٹی، ملتان]]
*[[محمد شہباز شریف زرعی یونیورسٹی، ملتان]]
*[[میر چاکراعظم رند یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی، ڈیرہ غازی خان]]
*[[گورنمنٹ کالج آف ٹیکنالوجی، بہاولپور]]
*[[گورنمنٹ کالج آف ٹیکنالوجی، ملتان]]
*[[گورنمنٹ کالج آف ٹیکنالوجی، لیہ]]
*[[گورنمنٹ کالج آف کامرس، بہاولپور]]
*[[پاپولیشن ویلفیئر ٹریننگ انسٹیٹیوٹ، ملتان]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pwd.punjab.gov.pk/regional_training_institutes_address |title=Archive copy |access-date=2022-05-19 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-19 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220519120154/https://pwd.punjab.gov.pk/regional_training_institutes_address |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*[[زرعی یونیورسٹی ڈیرہ اسماعیل خان]]

==شخصیات تے مشاہیر==
*[[شاہ شمس سبزواری]]
*[[ڄلم بن شبان]]
*[[شیخ حمید]]
*[[داؤد بن نصر]]
*[[بہاؤالدین زکریا ملتانی]]
*[[رفعت عباس]]
*[[خواجہ غلام فرید]]
*[[ابوالفضل فیضی مبارکپوری]]
*[[چندر گپت موریا]]
*[[نواب صادق محمد خان پنجم عباسی]]
*[[ملک امیر محمد خان]]
*[[عطاءاللہ خان عیسیٰ خیلوی]]
*[[عمران خان]]

==وسائل تے معدنیات==
==صنعت تے تجارت==
==آبی وسائل==
==ذرائع نقل و حمل تے آمد و رفت==
*[[ساؤتھ ائیر]]، ملتان

==زراعت تے فصلاں==
==مواصلات==
*[[پی ٹی وی نیشنل ملتان]]
*[[ریڈیو پاکستان بہاولپور]]
*[[ریڈیو پاکستان ملتان]]
*[[ریڈیو پاکستان ڈیرہ اسماعیل خان]]
*[[ریڈیو میانوالی]]
*[[وسیب ٹی وی]]
*[[روہی ٹی وی]]

==طبی سہولتاں==
*[[بہاول وکٹوریہ ہسپتال بہاولپور]]
*[[نواب صادق ہسپتال بہاولپور]]
*[[نشتر ہسپتال ملتان]]
*[[شیخ زید ہسپتال رحیم یار خان]]
*[[ساؤتھ پنجاب ہسپتال ملتان]] ملتان&lt;ref&gt;https://southpunjabhospital.com/&lt;/ref&gt;
*[[ملتان انسٹیٹیوٹ آف کڈنی ذیزیزز]]

==قومی تے مقامی کھیݙاں==
*[[سرائیکستان (جنوبی پنجاب) کرکٹ ٹیم]]&lt;ref&gt;https://www.pcb.com.pk/domestic-squads.html&lt;/ref&gt;
*[[ملتان سلطانز کرکٹ ٹیم]]

==علمی، سیاحتی، تاریخی تے روحانی مقامات==
فورٹ منرو ضلع ڈیرہ غازی خان، ماڑی ضلع راجن پور، قلعہ ڈیراور ضلع بہاولپور، قلعہ کہنہ قاسم باغ ملتان، باغ لانگے خان عوامی لائبریری ملتان، جناح پارک ملتان، مزار شاہ یوسف گردیز ملتان، مزار حضرت بہاؤالدین زکریا ملتان، مزار شاہ شمس سبزواری ملتان، مزار حضرت شاہ رکن عالم ملتان، عیدگاہ ملتان، سینٹرل لائبریری بہاولپور، نور محل بہاولپور، دربار محل بہاولپور، نشاط محل بہاولپور، گلزار محل بہاولپور، صادق ڳڑھ محل ڈیرہ نواب صاحب، مزار حضرت ملوک شاہ بہاولپور، گلزار صادق پارک بہاولپور، گیریژن پارک بہاولپور، لال سہانرا نیشنل پارک بہاولپور، مزار حضرت سلطان احمد قتال جلالپور پیروالہ، مزار حضرت جلال الدین سرخپوش بخاری اوچشریف، چنݨ پیر ضلع بہاولپور، ہیڈ پنجند بیراج، مزار حضرت خواجہ سلیمان تونسوی ضلع تونسہ، مزار حضرت سخی سرور ڈیرہ غازی خان، مزار حضرت میاں علی ضلع میانوالی، کالا باغ ضلع میانوالی، چشمہ بیراج ضلع میانوالی، تونسہ بیراج، وادی نمل ضلع میانوالی، بھونگ مسجد صادق آباد، پتݨ منارا ضلع رحیم یار خان، جامع مسجد الصادق بہاولپور، دربار خواجہ غلام فرید کوٹ مٹھݨ شریف، مزار نواب مظفر خان سدوزئی احاطہ حضرت بہاؤالدین زکریا ملتانی، عباسی مسجد ڈیراور، بہاولپور میوزیم، ملتان میوزیم، [[ملتان ٹی ہاؤس]]، شیر باغ بہاولپور

==سرائیکی وسیب دے سوغاتاں تے کھاݨے==
[[ݙولی]]، [[ڈھوڈا]]، [[چلڑا]]، [[سوہن حلوہ]]، [[تل شکری]]، [[پتے آلی دال]]، [[سوہانجݨہ]]، [[ساڳ]]، [[مکئی دی روٹی]]، [[کوکی]]، [[مرونڈا]], [[دابڑ دال]]، [[گجک]]، [[ثوبت]]، [[لسی]]، [[امب]]، [[کھمبی]]، [[دشاڳ]]، [[ماکھی]]، [[کھیر سوڈا]]، [[ٹانگر]]، [[مکھڈی حلوہ]]، [[کٹوہ گوشت]]، [[پیٹھے دا حلوہ]]، [[چٗوری]]، [[ککو]]، [[ڈڈے]]، [[ڳنے دی رؤ]]، [[مکھݨ]]، [[پنجیری]]، [[گھڑے آلے سیویاں]]، [[جَوڑے]]، [[ڳڑ دا شربت]]، [[ستو]]، [[پنڈ دے کھیلونھ]]، [[پیلو]]، [[کڑویلو]]، [[مکھݨ]]، [[دیسی گھیؤ]]، [[کھوئے دے پیڑے]]، [[کھیرنی]]، [[حلوہ پوری]]، [[سری پاوے]]، [[متنجݨ]]

==انتظامی خودمختاری==
سرائیکی وسیب انتظامی طور تے ہک خودمختار علاقہ ہے جیہڑا کہ ہک صوبائی سول سیکرٹریٹ تے کئی وفاقی اداریاں دے زیر انتظام ہے۔ یکم جولائی 2020ء خطہ سرائیکستان دا او تاریخی ݙینہہ اے جݙݨ پاکستان تحریک انصاف دی حکومت ولوں بالخصوص وزیراعلٰی پنجاب سردار عثمان احمد خان بزدار ہوراں دے کاوشاں نال اتھاں سول بیوروکریسی تے پولیس بیوروکریسی دے انتظامی سیکرٹریٹ دا قیام عمل اچ آیا۔ 30 جون 2020ء کوں جناب زاہد اختر زمان دی تقرری بطور پہلے تے تاریخی ایڈیشنل چیف سیکریٹری تے جناب انعام غنی دی تقرری بطور پہلے تے تاریخی ایڈیشنل انسپیکٹر جنرل دے کیتی ڳئی۔ وزیراعلٰی پنجاب سردار عثمان احمد خان بزدار ہوراں نے انہاں ݙوہاں انتظامی سربراہان نال خصوصی ملاقات اچ نیک تمناواں دے بعد سرائیکی خطے دے معاملات تے مسائل بارے تبادلہ خیال کیتا ۔ انہاں ݙوہاں سربراہان نے ݙو جولائی 2020ء کوں سرائیکستان دے انتظامی سیکرٹریٹ (سرکاری ناں جنوبی پنجاب سیکرٹریٹ) کیتے باقاعدہ طور تے اپݨے ذمہ داریاں سنبھال گھدے۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.punjab.gov.pk/node/4018 |title=Archive copy |access-date=2022-04-02 |archive-date=2021-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422155554/https://www.punjab.gov.pk/node/4018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
===خودمختار صوبائی سیکرٹریٹ (صوبائی محکمے)===
سرائیکستان دے انتظامی سیکرٹریٹ اچ ابتدائی طور تے مندرجہ ذیل محمکہ جات شامل کیتے ڳئے ہن جنہاں وچوں کجھ دے سیکرٹریاں دی تعیناتی تھیوݨی باقی ہے۔
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://urdu.siasat.pk/news/2020-08-18/news-47139 |title=Archive copy |access-date=2022-04-02 |تاريخ-الأرشيف=2021-09-13 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210913092659/https://urdu.siasat.pk/news/2020-08-18/news-47139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#سروسز اینڈ جنرل ایڈمنسٹریشن ڈیپارٹمنٹ
#داخلہ
#صحت
#اسپیشلائزڈ ہیلتھ کئیر اینڈ میڈیکل ایجوکیشن 
#اعلیٰ تعلیم&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://highereducation.southpunjab.gov.pk/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |archive-date=2022-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609125454/http://highereducation.southpunjab.gov.pk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#سکول ایجوکیشن&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://schooleducation.southpunjab.gov.pk/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |archive-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130065531/https://schooleducation.southpunjab.gov.pk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#زراعت
#پلاننگ اینڈ ڈیویلپمنٹ
#لائیو سٹاک اینڈ ڈیری ڈیویلپمنٹ
#پلاننگ اینڈ ڈیویلپمنٹ
#سیکرٹری لوکل گورنمنٹ اینڈ کمیونٹی ڈیویلپمنٹ
#سیکرٹری ہاؤسنگ، اربن ڈیویلپمنٹ اینڈ پبلک ہیلتھ انجینئرنگ
#آبپاشی
#جنگلات
#کمیونیکیشن اینڈ ورکس
#محکمہ مال (ریونیو)
#محکمہ بیت المال
#ڈائریکٹوریٹ پبلک ریلیشنز، حکومت پنجاب &lt;ref&gt;https://www.facebook.com/DPRMultan/&lt;/ref&gt;
#جنوبی پنجاب پولیس آفس برائے ایڈیشنل آئی جی، ملتان 
#میٹرو بس سسٹم ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pma.punjab.gov.pk/mmbs |title=Archive copy |access-date=2022-06-07 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123164331/https://pma.punjab.gov.pk/mmbs |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ممبر انفراسٹرکچر ڈویلپمنٹ اتھارٹی ملتان&lt;ref&gt;https://www.idap.pk/details/board-of-authority&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹر سپیشل برانچ پولیس، جنوبی پنجاب، ملتان&lt;ref&gt;https://thepakistandaily.com/usman-buzdar-appoints-controversial-uncle-as-special-branch-director-south-punjab/&lt;/ref&gt;
#دفتر ڈائریکٹر پبلک انسٹرکشنز ایجوکیشن جنوبی پنجاب، ملتان
#پنجاب ایجوکیشن فاونڈیشن، ریجنل آفس ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pef.edu.pk/Contact/index.aspx |title=Archive copy |access-date=2022-07-01 |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922063353/http://www.pef.edu.pk/Contact/index.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پنجاب فوڈ اتھارٹی، ساؤتھ ونگ ملتان&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/PFARESOURCEANSLICENSINGSOUTH&lt;/ref&gt;
#ڈی آئی جی جیل خانہ جات ملتان ریجن &lt;ref&gt;https://prisons.punjab.gov.pk/regional_digs_contact_numbers&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹوریٹ زرعی انجینئرنگ ملتان،&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://field.agripunjab.gov.pk/our_directorates |title=Archive copy |access-date=2022-09-22 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701052204/http://field.agripunjab.gov.pk/our_directorates |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹوریٹ زرعی میکنائزیشن ریسرچ ادارہ ملتان ،&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://field.agripunjab.gov.pk/our_directorates |title=Archive copy |access-date=2022-09-22 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701052204/http://field.agripunjab.gov.pk/our_directorates |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ایڈیشنل آئی جی ڈسپلن جنوبی پنجاب، &lt;ref&gt;https://punjabpolice.gov.pk/PIO_OTHER_UNIT&lt;/ref&gt;

===وفاقی محکمے تے نیم خودمختار ادارے===
#واپڈا (میپکو ملتان)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mepco.com.pk/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |archive-date=2021-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212171629/http://mepco.com.pk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان پوسٹ (پوسٹ ماسٹر جنرل آفس جنوبی پنجاب سرکل)&lt;ref&gt;https://www.pakpost.gov.pk/contact_us.php#top&lt;/ref&gt;
#پاکستان ٹیلی ویژن، ملتان مرکز&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ptv.com.pk/Contact |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |تاريخ-الأرشيف=2022-06-24 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220624061259/https://ptv.com.pk/Contact |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#[[پی ٹی وی نیشنل ملتان]]، &lt;ref&gt;https://youtube.com/@ptvnationalmultan&lt;/ref&gt;
#ریلوے کنسٹرکشن پاکستان (ریجنل آفس ملتان)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.railcop-pk.com/reg-offices.htm |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |archive-date=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415221644/http://railcop-pk.com/reg-offices.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#دی انسٹی ٹیوشن آف انجینئرز پاکستان، ملتان سنٹر&lt;ref&gt;http://iepislamabad.org/iep-centres.php&lt;/ref&gt;
#پاکستان انجینئرنگ کونسل، برانچ آفس ملتان &lt;ref&gt;https://pec.org.pk/branch_laision_offices.aspx، پاکستان انجینئرنگ کونسل، برانچ آفس، شاہ رکن عالم کالونی ملتان &lt;/ref&gt;
#ایف آئی اے، ملتان&lt;ref&gt;https://www.fia.gov.pk/contact&lt;/ref&gt;
#اے ٹی آئی آر، ملتان آفس &lt;ref&gt;https://atir.gov.pk/?page=admin&lt;/ref&gt;
#نیشنل ہائی وے اتھارٹی، جی ایم کنسٹرکشن ، پنجاب ساؤتھ، ملتان &lt;ref&gt;https://nha.gov.pk/contact-us&lt;/ref&gt;
#ساؤدرن پنجاب ایمبرائیڈری انڈسٹریز (پبلک پرائیویٹ پارٹنرشپ)&lt;ref&gt;http://spei.com.pk/&lt;/ref&gt;
#نیشنل ہائی وے اینڈ موٹروے پولیس، ڈی آئی جی سینٹرل 2، ملتان &lt;ref&gt;https://nhmp.pitb.gov.pk/telephone_directory&lt;/ref&gt;
#پوسٹل لائف انشورنس کمپنی لمیٹڈ، ریجنل ڈائریکٹر ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://plic.com.pk/contact |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |تاريخ-الأرشيف=2022-06-10 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220610192654/https://plic.com.pk/contact |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان ٹیلی کمیونیکیشن اتھارٹی، ریجنل آفس ملتان&lt;ref&gt;https://www.pta.gov.pk/en/multan&lt;/ref&gt;
#پاکستان کونسل فار ریسرچ ان واٹر ریسورسز، ریجنل آفس بہاولپور&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pcrwr.gov.pk/bahawalpur/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-12 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220512093540/https://pcrwr.gov.pk/bahawalpur/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان سائنس فاونڈیشن، ڈپٹی ڈائریکٹر ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.psf.gov.pk/contact.aspx |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |تاريخ-الأرشيف=2022-06-18 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220618141606/https://psf.gov.pk/contact.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پی ایس کیو سی اے، ڈپٹی ڈائریکٹر ملتان زون&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://updated.psqca.com.pk/contact-us/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |archive-date=2022-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517141128/http://updated.psqca.com.pk/contact-us/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹوریٹ آف حج، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://mora.gov.pk/Detail/M2IzNTUwNjQtMWM1OS00YWIxLWE3ZjUtY2ZiYmM2M2RkOTU0 |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-12 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220512061212/https://mora.gov.pk/Detail/M2IzNTUwNjQtMWM1OS00YWIxLWE3ZjUtY2ZiYmM2M2RkOTU0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#وفاقی شرعی عدالت، جنوبی پنجاب، ملتان &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nayatime.com/story/2022-05-07-13-33--1651912414 |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |archive-date=2022-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705222651/https://www.nayatime.com/story/2022-05-07-13-33--1651912414 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ریجنل نیب ملتان&lt;ref&gt;https://nab.gov.pk/contacts.asp#mul&lt;/ref&gt;
#ایس ایم ای بی ایف سی ساؤتھ پنجاب، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.smebfcmultan.com/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |archive-date=2022-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520105718/https://www.smebfcmultan.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#نادرا ریجنل ہیڈکوارٹر ملتان&lt;ref&gt;https://www.nadra.gov.pk/operational-management/&lt;/ref&gt;
#دفتر ایڈیشنل ایڈوکیٹ جنرل، بہاولپور تے ملتان&lt;ref&gt;دفتر ایڈیشنل ایڈوکیٹ جنرل، ملتان و بہاولپور بنچ https://advocategeneral.punjab.gov.pk/law_officer&lt;/ref&gt;
#قومی امن کمیٹی برائے بین المذاہب ہم آہنگی، حکومت پاکستان&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/npcpbwp/&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹر ٹریڈ ڈیویلپمنٹ اتھارٹی پاکستان، ملتان&lt;ref&gt;https://tdap.gov.pk/&lt;/ref&gt;
#ڈی جی آڈٹ، جنوبی پنجاب، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://agp.gov.pk/Jobs |title=Archive copy |access-date=2022-06-07 |archive-date=2022-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220607185507/https://agp.gov.pk/Jobs |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پریس انفارمیشن ڈیپارٹمنٹ، ریجنل آفس ملتان&lt;ref&gt;http://pid.gov.pk/contact_regional&lt;/ref&gt;
#ڈپٹی جنرل مینیجر پیمرا، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pemra.gov.pk/contact.php |title=Archive copy |access-date=2022-06-15 |archive-date=2022-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094824/https://pemra.gov.pk/contact.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ریجنل دفتر نیشنل ٹیلی کمیونیکیشن کارپوریشن، ملتان&lt;ref&gt;https://ntc.net.pk/ContactCentral.html&lt;/ref&gt;
#پاکستان ریلوے پولیس ملتان ڈویژن &lt;ref&gt;http://www.pakistanjobsbank.com/Jobs/47667/Pakistan-Railway-Police-Jobs-2017-Constables-ASI-NTS-Application-Form-Download-Latest-New/&lt;/ref&gt;
#پاکستان ریلوے، ڈویزنل سپرنٹنڈنٹ ملتان &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pakrail.gov.pk/ContactUs.aspx |title=Archive copy |access-date=2022-09-13 |archive-date=2020-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130101320/https://www.pakrail.gov.pk/ContactUs.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان پریس ڈیپارٹمنٹ، ریجنل آفس ملتان &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://pid.gov.pk/contact_regional |title=Archive copy |access-date=2022-06-15 |تاريخ-الأرشيف=2022-06-17 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220617155631/http://pid.gov.pk/contact_regional |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#اسٹیٹ لائف انشورنس کارپوریشن آف پاکستان، ملتان ریجن &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://statelife.com.pk/index.php/contact-item-2/multan-region |title=Archive copy |access-date=2022-10-31 |archive-date=2022-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031062935/https://statelife.com.pk/index.php/contact-item-2/multan-region |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#این ایل سی، ریجنل آفس ملتان
#[[ساؤتھ ائیر]]، ملتان
#ایف ڈبلیو او، ڈیرہ اسماعیل خان
#فوجی فاؤنڈیشن، دفاتر ملتان، میانوالی
#مراکز قومی بچت پاکستان، ملتان، بہاولپور
#اکادمی ادبیات پاکستان، برانچ آفس ملتان، &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pal.gov.pk/directory.aspx |title=Archive copy |access-date=2023-11-19 |archive-date=2023-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231119101912/https://pal.gov.pk/directory.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پولیس ٹریننگ اسکول ملتان، &lt;ref&gt;https://www.punjabpolice.gov.pk/PPOContacts&lt;/ref&gt;

===این جی اوز تے فلاحی، مذہبی تے تحقیقاتی ادارے===
#عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://laulak.info/old/MLAULAK/laulak.htm |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924001303/http://laulak.info/old/MLAULAK/laulak.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#الخدمت فاونڈیشن ساؤتھ پنجاب&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://alkhidmat.org/contact.html |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |archive-date=2022-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525003246/https://alkhidmat.org/contact.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#جنوبی پنجاب سنٹر برائے ریسرچ اینڈ ڈیویلپمنٹ ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://spcrd.org/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-17 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220517215418/http://spcrd.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#سرائیکی ایریا سٹڈی سنٹر، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://sasc.bzu.edu.pk/website/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-29 |archive-date=2022-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419042949/https://sasc.bzu.edu.pk/website/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان جرنلسٹ ایسوسی ایشن، جنوبی پنجاب&lt;ref&gt;https://pja.org.pk/south-punjab/&lt;/ref&gt;
#پاکستان یو ایس ایلومنی نیٹ ورک ، جنوبی پنجاب چیپٹر &lt;ref&gt;https://puan.pk/chapters/south-punjab/&lt;/ref&gt;

===بین الاقوامی ادارے تے ملٹی نیشنل کمپنیاں===
*اقوام متحدہ دے وفود برائے سرائیکی وسیب یا جنوبی پنجاب
*یاماہا پاکستان، ملتان آفس&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.yamaha-motor.com.pk/offices/ |title=Archive copy |access-date=2022-09-25 |تاريخ-الأرشيف=2022-09-25 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220925181944/https://www.yamaha-motor.com.pk/offices/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*سوزوکی جنوبی پنجاب، ملتان &lt;ref&gt;//https://suzukisouthpunjab.com//&lt;/ref&gt;
*خانہ فرہنگ ایران، ملتان

===انتظامی تقسیم===
1.جنوبی پنجاب سیکرٹریٹ
*[[بہاولپور ڈویژن]]، [[ملتان ڈویژن]] تے [[ڈیرہ غازی خان ڈویژن]] (تیرہاں اضلاع) تے مشتمل وسیب دا علاقہ ایڈیشنل چیف سیکریٹری دے ماتحت بذریعہ سول سیکرٹریٹ زیر انتظام
*ضلع ڈیرہ غازی خان دے ذیلی انتظام دے طور تے کوہ سلیمان دے قبائلی علاقے بذریعہ پولیٹیکل اسسٹنٹ 

2.ضلع میانوالی، بھکر تے ضلع خوشاب دا جزوی علاقہ، کمشنر [[سرڳودھا ڈویژن]] (پنجاب) دے زیر انتظام

3.ضلع ڈیرہ اسماعیل خان تے ٹانک دے ضلعے، صوبہ خیبرپختونخواہ، کمشنر [[ڈیرہ اسماعیل خان ڈویژن]] دے زیر انتظام&lt;ref&gt;تحقیق و ترتیب، اسماعیل بھٹہ&lt;/ref&gt;

==مزید ݙیکھو==
*[[سرائیکی زبان]]
*[[سرائیکستان سول سیکرٹریٹ]]
*[[تاریخ سرائیکستان]]
*[[ملتان]]
*[[سرائیکی]]
*[[سرائیکی لوک]]
*[[سرائیکی اکھاݨ]]
*[[سرائیکی زبان دا نثری ادب]]
*[[سرائیکی ادب]]
*[[سرائیکی میڈیا]]
*[[سرائیکی قومیتی تحریک]]
*[[سرائیک ڳوتھاں]]
*[[سرائیکی شخصیات]]
*[[سرائیکی وسیب]]

==حوالے==</text>
      <sha1>h7t9bx3r9u0ohlezbjzg36x4evituop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سرائیکی رسم الخط دی تاریخ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1648</id>
    <revision>
      <id>71213</id>
      <parentid>71191</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sraiki</username>
        <id>12</id>
      </contributor>
      <comment>/* قدیم دور وچ سرائیکی */</comment>
      <origin>71213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6840" sha1="m7nkubfddg3rwim1ys9chk5m6uivhcn" xml:space="preserve">شروع شروع وچ انسان دل دی ڳالھ ݙوجھے تائیں اشاریاں دے ذریعے پچیندا ہائی۔ وت آوازاں کڈھ تے آپݨاں مطلب سمجھاوݨ لڳ پیا۔ ول انہاں آوازاں دیاں شکلاں مقرر کیتیاں ڳیاں، تاں جو آوازاں کوں محفوظ کیتا ون٘ڄ سڳے۔ ایہجیاں شکلاں رسم الخط سݙیندیاں ہن۔

== قدیم دور وچ سرائیکی ==
وادی سندھ دور دیاں جہڑیاں لکھتاں لبھیاں ہن او کہیں ٻئی زبان وچ کائنی ایں سانڳے او خالص مقامی تے سرائیکی وچ ڳݨیاں ویندیاں ہن۔ کہیں ٻئی زبان مثلاً بابلی، سمیری، اکادی، قدیم سامی یا قدیم افریقی زبان وچ ہوون ہا تاں پڑھیج ون٘ڄن ہا۔ ویداں وچ وی سرائیکی دے ہزاراں لفط لکھے ہوئے ہن۔ ایندا مطلب ہے جو سرائیکی ترائے ہزار سال پہلے وی لکھی ویندی ہائی۔ سرائیکی دیاں ٻُچکاری صوتاں وی سرائیکی زبان کوں سندھ وادی دی قدیم زبان ہووݨ ثابت کریندیاں ہن۔

== تصویراں ==
شروع وچ حروف کائناں ہن۔ انہاں دی بجائے انھاں دی نمائندگی تصویراں نال کیتی ویندی ہائی۔ ایں پاروں ایں ابتدائی رسم الخط کوں تصویری رسم الخط سݙیا ویندا ہے۔ مثلاً رات کیتے چندر دی تصویر، ݙینہ کیتے سجھ دا دائرہ تے اوندے وچ نقطہ ، درخت کیتے ہک کھڑی سطر تے اوندے وچ اُتے افقی ݙنگیاں لکیراں وغیرہ۔

ایہ تصویری رسم الخط آپݨیاں ارتقائی منزلاں طے کریندا ریہا۔ پر انسان کوں آپݨے دل دی ڳالھ کرݨ سانگے ٻہوں ساریاں شکلاں بݨاوݨیاں پوندیاں ہن۔ ایں ڳالھوں سالم شکلاں دی بجائے مختصر اشارے مقرر کیتے ڳئے۔ ول انھاں اشاریاں کوں وی مختصر کرتے حروف تہجی  وچ ڈھال ݙتا ڳیا۔ 

== حروف تہجی ==
عام خیال دے مطابق حروف تہجی سب توں پہلے [[مصر]] وچ وجود وچ آئے ہن۔ [[وادی سندھ]] دے رسم الخطاں دا تعلق آرامی رسم الخط نال ریہا ہے۔ آرامی زبان پراݨے زمانے وچ شام دے ملک وچ ٻولی ویندی ہائی۔ آرامی زبان دے کجھ کتبے ٹیکسلا دے عجائب گھر وچ موجود ہن۔ ایہ مت دے زمانے دے ہن۔ ایں آرامی رسم الخط کنوں عربی رسم الخط تے [[فارسی]] رسم الخط وجود وچ آئے۔ عربی رسم الخط مذہب اسلام کنوں پہلے رواج وچ آ چکیا ہا۔ تے اُوندیاں کئی شاخاں وی بݨ چُکیاں ہن۔ 

== وادی سندھ وچ مسلماناں دی آمد ==
مذہب [[اسلام]] تے مسماناں دا [[سندھ]] وچ آوݨ تھیا تاں اتھاں [[عربی]] رسم الخط دا وی رواج پئے ڳیا، کیوں جو ایہ رسم الخط ساݙی مقدس کتاب قرآن  شریف دا ہا۔ ساݙی مذہبی کتاباں دا ہا۔ایں رسم الخط وادی سندھ دیاں مختلف مقامی زباناں دے رسم الخطاں کوں وی متاثر کیتا۔ بلکہ لُنڈا وغیرہ دی جاہ گھن گھدی۔ ایہ عربی رسم الخط آرامی رسم الخط دی ترقی یافتہ صورت ہے۔ عربی رسم الخط پنجویں صدی عیسوی وچ وجود وچ آیا ہے،  عربی دے اٹھاویہ حروف تہجی ہن. اسلام ایران وچ آیا تاں چار ٻئے حروف پ، چ، ژ، گ شامل کرتے ستویں صدی عیسوی وچ ٻتریہ حروف تے مشتمل فارسی رسم الخط وجود وچ آیا۔ وت ایرانی ہندوستان وچ آئے تاں ساݙی دفتری تے سرکاری زبان فارسی ہائی۔ ٹ، ڈ، ڑ، ے شامل کرݨ نال اردو رسم الخط وجود وچ آیا. ایہ چھتریہ حروف اردو دے تھی  ڳئے۔ ہمزہ اردو وچ وکھرا شمار تھیندا ہے۔ اردو دے ستتریہ حروف تہجی مکمل تھی ڳئے۔ واضح تھیوے جو سندھی وچ ے کائنی ہوندی. سندھی رسم الخط عربی دی بنیاد تے 1853ء وچ بݨایا ڳئے۔ سرائیکی آلے اٹھویں صدی کنوں ہی عربی فارسی حروف نال لکھدے آندے ہن۔ 1895ء وچ دیرہ غازی خان دے قاضی راضی ہک قاعدہ لکھیا اوندے وچ سرائیکی دے پنج اضافی حروف شامل ہن۔ 1849ء وچ برٹن   لکھدے جو سرائیکی نستعلیق وچ لکھی ویندی ہے تے سرائیکی دے پنج وادھوں حروف ہن پئے۔ 

== سرائیکی رسم الخط ==
[[سرائیکی]] تحریر سڄے توں کھٻّے پاسے لکھی ویندی ہے۔ عربی رسم الخط کوں بنیاد بݨا کے مناسب ترمیم نال [[سرائیکی]] خاص حروف بݨائے ڳئے ہن۔ عربی وچ تاں صرف اٹھاویہ حروف ہن۔ سرائیکی وچ چُتالیہ حروف تہجی ہن۔ [[ٻ]]، ڄ، [[ݙ]]، ڳ تے [[ݨ]] سرائیکی دے پنج خاص حروف ہن۔ سرائیکی وچ اردو دے سارے حروف شامل ہن۔ نون غنہ دے نال ݙوں مخلوط مرکب حروف ن٘ڄ تے ن٘ڳ ہن۔  تے ݙوں اکھی ھ نال  مرکب حروف پندرھاں ہن۔ ایں طرحاں اردو دے انتالیہ ( ستتریہ، نون غنہ تے ݙو اکھی ھ)، [[سرائیکی]] دے خاص پنج، ݙوں نون غنہ آلے مرکب تے پندھراں ݙواَکھی ھ آلے مرکب، کل اکیٹھ حروف ہن۔&lt;ref&gt;http://saraikist.blogspot.com/2014/10/blog-post_4.html&lt;/ref&gt; وھ (وھیڑا) تے یھ (سیھڑ) کوں شامل کروں تاں کل سرائیکی حروف تریٹھ بݨدن۔  چُتالیہ مفرد حروف تے انویہ مرکب(١٧ ݙو اَکھی ھ نال مرکب تے ٢ نون غنہ نال مرکب)۔

== کمپیوٹر  تے موبائل وچ سرائیکی ==
کمپیوٹر تے موبائل آوݨ نال سرائیکی دے ودھارے کیتے سرائیکی کی بورڈ تے فونٹ بݨائے ڳئے۔ پرویز قادر سرائیکی کی بورڈ دے بانیاں وچوں شمار تھیندا ہے۔&lt;ref&gt;https://mehrtype.com/product/mehr-nastaliq-saraiki/&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
[[ونکی:سرائیکی زبان تے ادب]]</text>
      <sha1>m7nkubfddg3rwim1ys9chk5m6uivhcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>میڈیا وکی:Gadget-RefToolbarNoDialogs.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>7473</id>
    <revision>
      <id>71202</id>
      <parentid>30076</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neriah</username>
        <id>717</id>
      </contributor>
      <comment>Standardisation of thumbnail sizes</comment>
      <origin>71202</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="26222" sha1="5am6f2scjx8eqatkvoymt07j3y4vaac" xml:space="preserve">var numforms = 0;
var wikEdAutoUpdateUrl;
function refbuttons() {
  if (mwCustomEditButtons &amp;&amp; (document.getElementById('toolbar') || document.getElementById('wikiEditor-ui-toolbar'))/* &amp;&amp; wikEdAutoUpdateUrl == null*/) {
    if (document.getElementById('toolbar')) {
      button = document.createElement('a');
      button.href = &quot;javascript:easyCiteMain()&quot;;
      button.title = &quot;حوالہ درج کریں&quot;;
      buttonimage = document.createElement('img');
      buttonimage.src = &quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/00/Button_easy_cite_%281%29.png&quot;;
      buttonimage.alt = &quot;Insert footnote&quot;;
      button.appendChild(buttonimage);
      document.getElementById('toolbar').appendChild(button);
    } else {
      button = document.createElement('a');
      button.href = &quot;#&quot;;
      button.title = &quot;حوالہ درج کریں&quot;;
      button.id = 'reftoolbar-button';
      buttonimage = document.createElement('img');
      buttonimage.src = &quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Curly_Brackets.svg/40px-Curly_Brackets.svg.png&quot;;
      buttonimage.alt = &quot;حوالہ درج کریں&quot;;
      button.classname = &quot;tool tool-button&quot;;
      buttonimage.style.width = &quot;22px&quot;;
      buttonimage.style.height = &quot;17px&quot;;
      buttonimage.style.paddingTop = &quot;5px&quot;;
      buttonimage.style.paddingLeft = &quot;3px&quot;;
      button.appendChild(buttonimage)
      document.getElementById('wikiEditor-ui-toolbar').childNodes[0].childNodes[1].appendChild(button);
      //document.getElementById('reftoolbar-button').onclick = easyCiteMain;
      $('#reftoolbar-button').live('click', function() { easyCiteMain(); });
    }
    if (navigator.userAgent.indexOf('MSIE') == -1) {
      citemain = document.createElement('div');
      citemain.style.display = 'none';
      citemain.setAttribute('Id', 'citeselect');
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeWeb()&quot;, &quot;حوالۂ ویب&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeBook()&quot;, &quot;حوالۂ کتاب&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeJournal()&quot;, &quot;حوالۂ رسالہ&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeNews()&quot;, &quot;حوالۂ خبر&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeNamedRef()&quot;, &quot;نامزد حوالہ&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;dispErrors()&quot;, &quot;خامی کی پڑتال&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;hideInitial()&quot;, &quot;منسوخ&quot;) );
      document.getElementById('wpTextbox1').parentNode.insertBefore(citemain, document.getElementById('wpTextbox1'));
    }
    else {
    selection = '&lt;div id=&quot;citeselect&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;حوالۂ جال&quot; onclick=&quot;citeWeb()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;حوالۂ کتاب&quot; onclick=&quot;citeBook()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;حوالۂ رسالہ&quot; onclick=&quot;citeJournal()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;حوالۂ خبر&quot; onclick=&quot;citeNews()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;نامزد حوالہ&quot; onclick=&quot;citeNamedRef()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;خامی کی پڑتال&quot; onclick=&quot;dispErrors()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;منسوخ&quot; onclick=&quot;hideInitial()&quot; /&gt;&lt;/div&gt;';
    document.getElementById('editform').innerHTML = selection + document.getElementById('editform').innerHTML;
    }
  }
}
 
function addOption(script, text) {
  option = document.createElement('input');
  option.setAttribute('type', 'button');
  option.setAttribute('onclick', script);
  option.setAttribute(&quot;value&quot;, text);
  return option;
}
 
function hideInitial() {
  document.getElementById('citeselect').style.display = 'none';
  oldFormHide();
}
 
function oldFormHide() {
  if (numforms != 0) {
    document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
  }
  if (document.getElementById('errorform') != null) {
    document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform'));
  }
} 
 
function easyCiteMain() {
  document.getElementById('citeselect').style.display = '';
}
 
var months = ['جنوری', 'فروری', 'مارچ', 'اپریل', 'مئی', 'جون',
  'جولائی', 'اگست', 'ستمبر', 'اکتوبر', 'نومبر', 'دسمبر'];
var citeGlobalDateFormat = &quot;&lt;date&gt; &lt;monthname&gt; &lt;year&gt;&quot;;
function getTime() {
  var datestr = '';
  if (typeof citeUserDateFormat != 'undefined') {
    datestr = citeUserDateFormat;
  } else {
    datestr = citeGlobalDateFormat;
  }
  var DT = new Date();
  var zmonth = '';
  var month = DT.getUTCMonth()+1;
  if (month &lt; 10) {
    zmonth = &quot;0&quot;+month.toString();
  } else {
    zmonth = month.toString();
  }
  month = month.toString();
  var zdate = '';
  var date = DT.getUTCDate()
  if (date &lt; 10) {
    zdate = &quot;0&quot;+date.toString();
  } else {
    zdate = date.toString();
  }
  date = date.toString()
  datestr = datestr.replace('&lt;date&gt;', date);
  datestr = datestr.replace('&lt;month&gt;', month);
  datestr = datestr.replace('&lt;zdate&gt;', zdate);
  datestr = datestr.replace('&lt;zmonth&gt;', zmonth);
  datestr = datestr.replace('&lt;monthname&gt;', months[DT.getUTCMonth()]);
  datestr = datestr.replace('&lt;year&gt;', DT.getUTCFullYear().toString());
  return (datestr);
}
 
function citeWeb() {
  citeNewsWeb(&quot;حوالہ ویب/آلہ&quot;);
}
function citeNews() {
  citeNewsWeb(&quot;حوالہ خبر/آلہ&quot;);
}
 
function citeNewsWeb(templatename) {
  oldFormHide();
  template = templatename;
  var legend;
  if (template == &quot;حوالہ ویب&quot;) {
    legend = &quot;ماخذ حوالہ ویب&quot;;
  } else {
    legend = &quot;ماخذ حوالہ خبر&quot;;
  }
  newtime = getTime();
  numforms++;
  form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
    '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;'+legend+'&lt;/legend&gt;'+
    '&lt;table cellspacing=&quot;5&quot;&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;hidden&quot; value=&quot;'+template+'&quot; id=&quot;template&quot;&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;url&quot;&gt;&amp;nbsp;ربط: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;url&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;title&quot;&gt;&amp;nbsp;عنوان: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;title&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;last&quot;&gt;&amp;nbsp;نام کا آخری حصہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;last&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;first&quot;&gt;&amp;nbsp;نام کا پہلا حصہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;first&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;coauthors&quot;&gt;&amp;nbsp;شریک مصنفین: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;coauthors&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;date&quot;&gt;&amp;nbsp;تاریخ اشاعت: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;date&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;work&quot;&gt;&amp;nbsp;تصنیف: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;work&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;publisher&quot;&gt;&amp;nbsp;ناشر: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;publisher&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;pages&quot;&gt;&amp;nbsp;صفحات: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;pages&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;language&quot;&gt;&amp;nbsp;زبان: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;language&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;accessdate&quot;&gt;&amp;nbsp;اخذ کردہ بتاریخ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;accessdate&quot; value=&quot;'+ newtime +'&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;location&quot;&gt;&amp;nbsp;مقام: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;location&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;refname&quot;&gt;&amp;nbsp;نام حوالہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;refname&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;/table&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;حوالہ درج کریں&quot; onClick=&quot;addcites()&quot;&gt;'+
 '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
   document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
}
 
function citeBook() {
  oldFormHide();
  template = &quot;حوالہ کتاب/آلہ&quot;;
  numforms++;
  form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
    '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;ماخذ حوالہ کتاب&lt;/legend&gt;'+
    '&lt;table cellspacing=&quot;5&quot;&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;hidden&quot; value=&quot;'+template+'&quot; id=&quot;template&quot;&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;last&quot;&gt;&amp;nbsp;نام کا پہلا حصہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;last&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;first&quot;&gt;&amp;nbsp;نام کا دوسرا حصہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;first&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;coauthors&quot;&gt;&amp;nbsp;شریک مصنفین: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;coauthors&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;others&quot;&gt;&amp;nbsp;دیگر: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;others&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;title&quot;&gt;&amp;nbsp;عنوان: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;title&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;editor&quot;&gt;&amp;nbsp;مرتب: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;editor&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;publisher&quot;&gt;&amp;nbsp;ناشر: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;publisher&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;location&quot;&gt;&amp;nbsp;مقام: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;location&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;date&quot;&gt;&amp;nbsp;تاریخ اشاعت: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;date&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;edition&quot;&gt;&amp;nbsp;اشاعت: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;edition&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;series&quot;&gt;&amp;nbsp;سلسلہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;series&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;volume&quot;&gt;&amp;nbsp;جلد: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;volume&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;pages&quot;&gt;&amp;nbsp;صفحات: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;pages&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;chapter&quot;&gt;&amp;nbsp;باب: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;chapter&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;isbn&quot;&gt;&amp;nbsp;آئی ایس بی این: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;isbn&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;oclc&quot;&gt;&amp;nbsp;او سی ایل سی: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;oclc&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;url&quot;&gt;&amp;nbsp;ربط: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;url&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;accessdate&quot;&gt;&amp;nbsp;اخذ کردہ بتاریخ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;accessdate&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;language&quot;&gt;&amp;nbsp;زبان: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;language&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;refname&quot;&gt;&amp;nbsp;نام حوالہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;refname&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;/table&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;حوالہ درج کریں&quot; onClick=&quot;addcites()&quot;&gt;'+
 '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
   document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
}
 
function citeJournal() {
  oldFormHide();
  template = &quot;حوالہ رسالہ&quot;;
  numforms++;
  form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
    '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;ماخذ حوالہ رسالہ&lt;/legend&gt;'+
    '&lt;table cellspacing=&quot;5&quot;&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;hidden&quot; value=&quot;'+template+'&quot; id=&quot;template&quot;&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;last&quot;&gt;&amp;nbsp;نام کا آخری حصہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;last&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;first&quot;&gt;&amp;nbsp;نام کا پہلا حصہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;first&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;coauthors&quot;&gt;&amp;nbsp;شریک مصنفین: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;coauthors&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;date&quot;&gt;&amp;nbsp;تاریخ اشاعت: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;date&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;title&quot;&gt;&amp;nbsp;عنوان: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;title&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;journal&quot;&gt;&amp;nbsp;رسالہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;journal&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;publisher&quot;&gt;&amp;nbsp;ناشر: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;publisher&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;location&quot;&gt;&amp;nbsp;مقام: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;location&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;volume&quot;&gt;&amp;nbsp;جلد: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;volume&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;issue&quot;&gt;&amp;nbsp;شمارہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;issue&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;pages&quot;&gt;&amp;nbsp;صفحات: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;pages&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;issn&quot;&gt;&amp;nbsp;آئی ایس ایس این: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;issn&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;oclc&quot;&gt;&amp;nbsp;او سی ایل سی: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;oclc&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;language&quot;&gt;&amp;nbsp;زبان: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;language&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;url&quot;&gt;&amp;nbsp;ربط: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;url&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;accessdate&quot;&gt;&amp;nbsp;اخذ کردہ بتاریخ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;accessdate&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;refname&quot;&gt;&amp;nbsp;نام حوالہ: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;refname&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;/table&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;حوالہ درج کریں&quot; onClick=&quot;addcites()&quot;&gt;'+
 '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
   document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
}
 
function addcites(template) {
  cites = document.getElementById('citediv'+numforms).getElementsByTagName('input');
  var citebegin = '&lt;ref';
  var citename = '';
  var citeinner = '';
  for (var i=0; i&lt;cites.length-1; i++) {
    if (cites[i].value != '' &amp;&amp; cites[i].id != &quot;refname&quot; &amp;&amp; cites[i].id != &quot;template&quot;) {
      citeinner += &quot;|&quot; + cites[i].id + &quot;=&quot; + cites[i].value;
    }
    else if (cites[i].value != '' &amp;&amp; cites[i].id == &quot;refname&quot; &amp;&amp; cites[i].id != &quot;template&quot;) {
      citebegin += ' name=&quot;' + cites[i].value + '&quot;';
    }
    else if (cites[i].value != '' &amp;&amp; cites[i].id != &quot;refname&quot; &amp;&amp; cites[i].id == &quot;template&quot;) {
      citename = '&gt;{{' + cites[i].value;
    }
  }
  cite = citebegin + citename + citeinner + &quot;}}&lt;/ref&gt;&quot;;
  $(&quot;#wpTextbox1&quot;).focus();
  insertTags(cite, '', '');
  document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
}
 
function getNamedRefs(calls) {
  if (typeof(wikEdUseWikEd) != 'undefined') {
    if (wikEdUseWikEd == true) {
      WikEdUpdateTextarea();
    }
  }
  text = document.getElementById('wpTextbox1').value;
  var regex;
  if (calls) {
    regex = /&lt; *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|(&quot;([^&quot;]*?)&quot;)|([^'&quot;\s]*?[^\/]\b)) *?\/ *?&gt;/gi //'
  } else {
    regex = /&lt; *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|(&quot;([^&quot;]*?)&quot;)|([^'&quot;\s]*?[^\/]\b)) *?&gt;/gi //'
  }
  var namedrefs = [];
  var i=0;
  var nr=true;
  do {
    ref = regex.exec(text);
    if(ref != null){
      if (ref[5]) {
        namedrefs[i] = ref[5];
      } else if (ref[3]) {
        namedrefs[i] = ref[3];
      } else {
        namedrefs[i] = ref[6];
      }
      i++;
    } else {
      nr=false;
    }
  } while (nr==true);
  return namedrefs;
}
 
function citeNamedRef() {
  namedrefs = getNamedRefs(false);
  if (namedrefs == '') {
    oldFormHide();
    numforms++;
    out = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;&lt;fieldset&gt;'+
      '&lt;legend&gt;متن میں حوالہ جات&lt;/legend&gt;کوئی نامزد حوالہ موجود نہیں (&lt;tt&gt;&amp;lt;ref name=&quot;نام&quot;&amp;gt;&lt;/tt&gt;) متن میں&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
    document.getElementById('citeselect').innerHTML += out;
  }
  else {
    oldFormHide();
    numforms++;
    form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
      '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;مضمون میں حوالہ جات&lt;/legend&gt;'+
      '&lt;table cellspacing=&quot;5&quot;&gt;'+
      '&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;label for=&quot;namedrefs&quot;&gt;&amp;nbsp;نامزد حوالہ جات متن میں&lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
            '&lt;td&gt;&lt;select name=&quot;namedrefs&quot; id=&quot;namedrefs&quot;&gt;';
    for (var i=0;i&lt;namedrefs.length;i++) {
      form+= '&lt;option value=&quot;'+namedrefs[i]+'&quot;&gt;'+namedrefs[i]+'&lt;/option&gt;';
    }
    form+= '&lt;/select&gt;'+
      '&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;حوالہ درج کریں&quot; onClick=&quot;addnamedcite()&quot;&gt;'+
      '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
     document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
  }
}
 
function addnamedcite() {
  name = document.getElementById('citediv'+numforms).getElementsByTagName('select')[0].value;
  ref = '&lt;ref name=&quot;'+name+'&quot; /&gt;';
 $(&quot;#wpTextbox1&quot;).focus();
  insertTags(ref, '', '');
  document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
}
 
function getAllRefs() {
  if (typeof(wikEdUseWikEd) != 'undefined') {
    if (wikEdUseWikEd == true) {
      WikEdUpdateTextarea();
    }
  }
  text = document.getElementById('wpTextbox1').value;
  regex = /&lt; *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|(&quot;([^&quot;]*?)&quot;)|([^'&quot;\s]*?[^\/]\b)))? *?&gt;((.|\n)*?)&lt; *?\/? *?ref *?&gt;/gim //&quot;
  var allrefs = [];
  var i=0;
  var nr=true;
  do {
    ref = regex.exec(text);
    if(ref != null){
      if (ref[0].search(/[^\s]{150}/) != -1) {
        ref[0] = ref[0].replace(/\|([^\s])/g, &quot;| $1&quot;);
      }
      ref[0] = ref[0].replace(/&lt;/g, &quot;&amp;lt;&quot;);
      ref[0] = ref[0].replace(/&gt;/g, &quot;&amp;gt;&quot;);
      allrefs[i] = ref[0];
      i++;
    } else {
      nr=false;
    }
  } while (nr==true);
  return allrefs;
}
 
function NRcallError(namedrefs, refname) {
  for (var i=0; i&lt;namedrefs.length; i++) {
    if (namedrefs[i] == refname) {
      return true;
    }
  }
  return false;
}
 
function errorCheck() {
  var allrefs = getAllRefs();
  var allrefscontent = [];
  var samecontentexclude = [];
  var sx=0;
  var templateexclude = [];
  var tx=0;
  var skipcheck = false;
  var namedrefcalls = getNamedRefs(true);
  for (var i=0; i&lt;allrefs.length; i++) {
    allrefscontent[i] = allrefs[i].replace(/&amp;lt; *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|(&quot;([^&quot;]*?)&quot;)|([^'&quot;\s]*?[^\/]\b)))? *?&amp;gt;((.|\n)*?)&amp;lt; *?\/? *?ref *?&amp;gt;/gim, &quot;$8&quot;);  //&quot;
  }
  var namedrefs = getNamedRefs(false);
  var errorlist = [];
  var q=0;
  unclosed = document.getElementById('unclosed').checked;
  samecontent = document.getElementById('samecontent').checked;
  templates = document.getElementById('templates').checked;
  repeated = document.getElementById('repeated').checked;
  undef = document.getElementById('undef').checked;
  for (var i=0; i&lt;allrefs.length; i++) {
    if (allrefs[i].search(/&amp;lt; *?\/ *?ref *?&amp;gt;/) == -1 &amp;&amp; unclosed) {
      errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+allrefs[i]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
      errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;Unclosed &lt;tt&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/tt&gt; tag&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
      q++;
    }
    if (samecontent) {
      for (var d=0; d&lt;samecontentexclude.length; d++) {
        if (allrefscontent[i] == samecontentexclude[d]) {
          skipcheck = true;
        }
      }
      var p=0;
      while (p&lt;allrefs.length &amp;&amp; !skipcheck) {
        if (allrefscontent[i] == allrefscontent[p] &amp;&amp; i != p) {
          errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+allrefscontent[i]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
          errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;Multiple refs contain this content, a &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once&quot;&gt;named reference&lt;/a&gt; should be used instead&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
          q++;
          samecontentexclude[sx] = allrefscontent[i]
          sx++;
          break;
        }
        p++;
      }
     skipcheck=false;
    }
    if (templates) {
      if (allrefscontent[i].search(/\{\{cite/i) == -1 &amp;&amp; allrefscontent[i].search(/\{\{citation/i) == -1 &amp;&amp; allrefscontent[i].search(/\{\{Comic (book|strip) reference/i) == -1 &amp;&amp; allrefscontent[i].search(/\{\{Editorial cartoon reference/i) == -1 &amp;&amp; allrefscontent[i].search(/\{\{harv/i) == -1) {
        for (var x=0; x&lt;templateexclude.length; x++) {
          if (allrefscontent[i] == templateexclude[x]) {
            skipcheck = true;
          }
        }
        if (!skipcheck) {
          errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+allrefs[i]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
          errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;Does not use a &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates&quot;&gt;citation template&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
          q++;
          templateexclude[tx] = allrefscontent[i];
          tx++;
        }
        skipcheck = false;
      }
    }
  }
  if (repeated) {
    var repeatnameexclude = [];
    var rx=0;
    for (var k=0; k&lt;namedrefs.length; k++) {
      for (var d=0; d&lt;repeatnameexclude.length; d++) {
        if (namedrefs[k] == repeatnameexclude[d]) {
          skipcheck = true;
        }
      }
      var z=0;
      while (z&lt;namedrefs.length &amp;&amp; !skipcheck) {
        if (namedrefs[k] == namedrefs[z] &amp;&amp; k != z) {
          errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+namedrefs[k]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
          errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;متعدد حوالہ جات &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once&quot;&gt;ایک نام&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt; سے دیے جارہے ہیں';
          q++;
          repeatnameexclude[rx] = namedrefs[z];
          rx++;
          break;
        }
        z++;
      }
     skipcheck = false;
    }
  }
  if (undef) {
    var undefexclude = [];
    var ux=0;
    for (var p=0; p&lt;namedrefcalls.length; p++) {
      for (var d=0; d&lt;undefexclude.length; d++) {
        if (allrefscontent[i] == undefexclude[d]) {
          skipcheck = true;
        }
      }
      if (!skipcheck) {
        if (!NRcallError(namedrefs, namedrefcalls[p])) {
          errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+namedrefcalls[p]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
          errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;ایک &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once&quot;&gt;نامزد حوالہ&lt;/a&gt; استعمال کیا جارہا ہے لیکن وضاحت نہیں کی گئی&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
          q++;
          undefexclude[ux] = namedrefs[p];
          ux++;
        }
      }
      skipcheck = false;
    }
 }
  if (q &gt; 0) {
    return errorlist;
  } else {
    return 0;
  }
}
 
function dispErrors() {
  oldFormHide();
  form = '&lt;div id=&quot;errorform&quot;&gt;&lt;fieldset&gt;'+
    '&lt;legend&gt;خامی کی پڑتال&lt;/legend&gt;'+
    '&lt;b&gt;پڑتال برائے:&lt;/b&gt;&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;unclosed&quot; /&gt; مفتوح &lt;tt&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/tt&gt; ٹیگز&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;samecontent&quot; /&gt; یکساں مواد پر مشتمل حوالہ جات&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;templates&quot; /&gt; حوالہ جات جو &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates&quot;&gt;حوالہ جاتی سانچہ&lt;/a&gt;&lt;br/&gt; استعمال نہیں کرتے'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;repeated&quot; /&gt; ایک جیسے نام والے متعدد حوالہ جات&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;undef&quot; /&gt; غیر واضح نامزد حوالہ جات کا استعمال&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;button&quot; id=&quot;errorchecksubmit&quot; value=&quot;پڑتال برائے منتخب خامی&quot; onclick=&quot;doErrorCheck()&quot;/&gt;'+
    '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
  document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
}
 
function doErrorCheck() {
  var errors = errorCheck();
  document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform'));
  if (errors == 0) {
    if (numforms != 0) {
      document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
    }
    numforms++;
    out = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;&lt;fieldset&gt;'+
      '&lt;legend&gt;خامی کی پڑتال&lt;/legend&gt;کوئی خامی نہیں۔&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
    document.getElementById('citeselect').innerHTML += out;
  }
  else {
    if (numforms != 0) {
      document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
    }
    numforms++;
    form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
      '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;خامی کی پڑتال&lt;/legend&gt;'+
      '&lt;table border=&quot;1px&quot;&gt;';
    for (var i=0; i&lt;errors.length; i++) {
      form+=errors[i];
    }
    form+= '&lt;/table&gt;'+
      '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
     document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
  }
}
 
$( refbuttons );</text>
      <sha1>5am6f2scjx8eqatkvoymt07j3y4vaac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سبین محمود</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11590</id>
    <revision>
      <id>71205</id>
      <parentid>47218</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:12:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5562" sha1="jd61yp9jbxra2ca4h3aeu2nmh4wpr2s" xml:space="preserve">
{| class=&quot;wikitable&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |'''سبین محمود'''
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; |'''معلومات شخصیت'''
|-
|'''ڄَمّّݨ دی تریخ تے جاء:'''
|20  جون 1975ء   

[[کراچی]]   
|-
|'''فوتڳی دی تریخ تے جاء'''
|24 اپریل,  2015

[[کراچی]]، [[پاکستان]]
|-
|'''طرز وفات'''
|قتل   
|-
|'''قومیت'''
|[[پاکستانی]]
|-
|'''آبائی علاقے'''
|[[کراچی]]، [[سندھ]]، [[پاکستان]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |'''عملی حیاتی'''
|-
|'''مادر  علمی'''
|کنیئرڈ  کالج   
|-
|'''پیشہ'''
|انسانی  حقوق کارکن، این جی او کارکن
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; |درستی - ترمیم 
|}
سبین محمود ([[انگریزی]]: Sabeen Mahmud، کنوں) (20 جون 1974ء – 24 اپریل 2015) ہِک ترقی پسند [[انسانی حقوق]] دی کارکن اَتے سماجی کارکن ہَئی جئیں [[کراچی]] وِچ کیفے دی سیکنڈ فلور دی بنیاد رکھی۔ انّھاں نے ٹی آئی ای دی کراچی برانچ دی صدارت وی کِیتی۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=25 Apr 2015|title=Sabeen Mahmud Director T2F gunned down in Karachi|url=http://www.thenews.com.pk/article-182592-Sabeen-Mahmud-Director-T2F-gunned-down-in-Karachi|work=TheNews.com.pk|access-date=2 February 2025|تاريخ-الأرشيف=1 October 2015|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20151001025801/http://www.thenews.com.pk/article-182592-Sabeen-Mahmud-Director-T2F-gunned-down-in-Karachi|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

کراچی وِچ ڄَمّݨ اَتے پَلّݨ وَدّھݨ آلی سبین نے کراچی گرامر اَتے بعد وِچ کنیئرڈ کالج وِچ تعلیم گِھدّی۔ بعد وِچ اِیں نے ہِک انٹرایکٹو میڈیا اَتے ٹیکنالوجی کنسلٹنگ کمپنی دی بنیاد رکھی اَتے سٹیزن آرکائیو آف پاکستان دے قیام کِیتے کَم کِیتا۔&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Siddiqui|first=Maleeha Hamid|date=2015-04-25|title=Sabeen Mahmud — a profile|url=http://www.dawn.com/news/1178106|access-date=2016-09-06}}&lt;/ref&gt; اِیں نے 2007ء وِچ ݙُوجھی منزل (ٹی 2 ایف) قائم کیتی جین٘دا مقصد کمیونٹی کوں کُھلّے مکالمے کِیتے جاء ݙیوݨاں ہَئی۔&lt;ref&gt;{{Cite web|title=T2F {{!}} A Project of PeaceNiche|url=http://www.t2f.biz/|access-date=2016-09-06|website=www.t2f.biz|archive-date=2021-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505154957/http://www.t2f.biz/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; سبین دی اڳواݨی وِچ، ٹی 2 ایف نے لبرل سماجی سرگرمیاں دی مشترکہ قیادت وی کِیتی&lt;ref name=&quot;Zaidi&quot;&gt;{{Cite web|last=Zaidi|first=Hassan Belal|date=2015-04-25|title=Sabeen, the one who never backed down|url=http://www.dawn.com/news/1178157/sabeen-the-one-who-never-backed-down|access-date=2016-09-06}}&lt;/ref&gt;، اَتے پاکستان وِچ فرقہ واریت اَتے مذہبی عدم برداشت دے خاتمے کِیتے ہِک مہم [[پاکستان فار آل]] وِچ وی حِصّہ گِھدّا۔&lt;ref name=&quot;Zaidi&quot; /&gt;

24 اپریل 2015ء کوں، سبین نے [[بلوچستان]] تنازعہ اُتے ہِک  مباحثے دی میزبانی کِیتی جین٘دے وِچ [[ماماں قدیر|ماما قدیر]] جئیں کارکن شامل ہَن۔&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Rafi|first=Haneen|date=2015-04-25|title=T2F hosts the Balochistan discussion that others shy away from|url=http://www.dawn.com/news/1178050/t2f-hosts-the-balochistan-discussion-that-others-shy-away-from|access-date=2016-09-06}}&lt;/ref&gt; تقریب دے بعد، اِیکوں ٹی 2 ایف وِچ ہِک سیمینار دی میزبانی دے بعد گھر وین٘دے ہوئے ہِک بندوخ بردار نے گولی مار کے ہلاک کر ݙِتّا۔&lt;ref name=&quot;ET&quot;&gt;{{cite news|url=http://tribune.com.pk/story/875375/t2f-director-shot-dead-in-karachi/|title=T2F director Sabeen Mehmud shot dead in Karachi|newspaper=The Express Tribune|date=24 April 2015|accessdate=25 April 2015}}&lt;/ref&gt; 20 مئی 2015ء تئیں، پاکستانی حکام نے سبین دے قتل دے پِچّھاں مجرم کوں پَھدّ گِھدّا ہَئی۔&lt;ref name=&quot;ET5&quot;&gt;{{cite news|url=http://tribune.com.pk/story/889452/arrested-safoora-attack-mastermind-confesses-to-sabeen-mahmuds-murder/|title=Arrested Safoora attack mastermind behind Sabeen's murder: Sindh CM|work=The Express Tribune|date=20 May 2015|accessdate=21 May 2015}}&lt;/ref&gt; سبین کوں پاکستان دی لبرل، شہری، گلو بلائزڈ سول سوسائٹی دا حِصّہ آکھیا وین٘دا ہِے۔&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Soofi|first=Mayank Austen|date=2015-04-25|title=Death of a liberal|url=http://www.livemint.com/Leisure/PkJpppMet5HfH8WLAqeHrN/Death-of-a-liberal.html|access-date=2016-09-06}}&lt;/ref&gt;
[[File:Sabeen_Mahmud_Demonstration.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sabeen_Mahmud_Demonstration.jpg|thumb|فوتڳی دے بعد احتجاج]]

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:پاکستانی زنانیاں]]
[[ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں]]
[[ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق]]
[[ونکی:کنیئرڈ کالج دے فضلا]]
[[ونکی:پاکستانی فعالیت پسند زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی مقتولین]]
[[ونکی:پاکستانی انسانیت پسند]]</text>
      <sha1>jd61yp9jbxra2ca4h3aeu2nmh4wpr2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رتھ فاؤ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11597</id>
    <revision>
      <id>71203</id>
      <parentid>63935</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:02:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15389" sha1="f12njfro0wrwpmtbjg8pwqcgufvqroi" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |رتھ فاؤ
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |([[جرمن ٻولی|جرمن وِچ]]: &lt;span lang=&quot;de&quot;&gt;Ruth Pfau&lt;/span&gt;)&lt;ref name=&quot;029f3f3ee486bc13e6b8ce3dcf6db8f3ba0ca2e8&quot;&gt;جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/118593528 — اخذ شدہ بتاریخ: 21 جون 2023 — اجازت نامہ: CC0&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;div&gt;&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ڄمان٘درو ناں
| style=&quot; &quot; |([[:ur:جرمن_زبان|جرمن میں]]: &lt;span lang=&quot;de&quot;&gt;Ruth Katherina Martha Pfau&lt;/span&gt;)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P1477|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1477) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ڄَمّݨ دی تریخ تے جاء
| style=&quot; &quot; |9 ستمبر 1929ء  &lt;ref name=&quot;68d6d53a003a746bdb7bac6c83ff7aee5393f032&quot;&gt;اشاعت: [[روزنامہ ٹیلی گراف]]  — تاریخ اشاعت: 14 اگست 2017 — [https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2017/08/14/sister-ruth-pfau-mother-teresa-pakistan-obituary/ Sister Ruth Pfau, 'Mother Teresa of Pakistan' – obituary]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2476375b1376a3bae023befa0616c148bdfb22e4&quot;&gt;مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]]  — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — بی این ایف - آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb15558040x — بنام: Ruth Pfau — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[لائپزش]] &lt;ref name=&quot;68d6d53a003a746bdb7bac6c83ff7aee5393f032&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |فوتڳی دی تریخ تے جاء
| style=&quot; &quot; |10 اگست 2017ء   (88 سال)&lt;ref name=&quot;ad32122876e20144c0c538d222dfc5ad5f9e4706&quot;&gt;اشاعت: [[ڈان (اخبار)|ڈان]]  — تاریخ اشاعت: 10 اگست 2017 — [https://www.dawn.com/news/1350753 Light to Pakistan's leprosy patients, Dr Ruth Pfau passes away in Karachi]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2476375b1376a3bae023befa0616c148bdfb22e4&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P570|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P570) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[کراچی]]  &lt;ref name=&quot;be0165b8f796da804187d71a8a626590d10d0b93&quot;&gt;https://www.ruth-pfau-schule.de/index.php/ruth-pfau&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P20|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P20) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |فوتڳی دی وجہ
| style=&quot; &quot; |[[:ur:عارضہ_قلب|مرض نظام قلب و عروقی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P509|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P509) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |مدفن
| style=&quot; &quot; |[[گورا قبرستان، کراچی]] &lt;ref name=&quot;02ae23368c79a331643be1d6ea6f6dae99bd368c&quot;&gt;https://tribune.com.pk/story/1485430/state-funeral-held-dr-ruth-pfau-karachi/&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P119|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P119) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |طرز وفات
| style=&quot; &quot; |طبعی موت &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P1196|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1196) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |رہائش
| style=&quot; &quot; |[[جرمنی]] &lt;small&gt; (9 ستمبر 1929–1960)&lt;/small&gt;
[[کراچی]] &lt;small&gt; (1960–10 اگست 2017)&lt;/small&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P551|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P551) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_Germany.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Germany.svg|20x20px]] [[جرمنی]] 
[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[پاکستان]] &lt;small&gt; (1988–)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;cac86eec55e01c6c3b456780b95e661364afb60f&quot;&gt;تاریخ اشاعت: 1 اکتوبر 1999 — [https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1999/10/01/nuns-leprosy-service-a-christian-window-to-muslims-karachi-pakistan-ucan-a-german-catholic-nun-was-feted-on-her-70th-birthday-for-her-ongoing-work-to-eradicate-leprosy-in-pakistan-a-service-that-she-s&amp;post_id=14531 NUN´S LEPROSY SERVICE A CHRISTIAN WINDOW TO MUSLIMS KARACHI, Pakistan (UCAN) -- A German Catholic nun was feted on her 70th birthday for her ongoing work to eradicate leprosy in Pakistan, a service that she says has afforded Muslims in the country a peek at Christianity.]&lt;/ref&gt;
[[فائل:British_Raj_Red_Ensign.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:British_Raj_Red_Ensign.svg|20x20px]] [[برطانوی ہند]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |مذہب
| style=&quot; &quot; |[[:ur:کاتھولک|کاتھولک مسیحیت]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |طبی مصنف ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;[[مصنفہ]]&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;[[طبیبہ]]&lt;/span&gt; &lt;ref name=&quot;58fe2c390468bd278f62e15795c8b060183dfd49&quot;&gt;این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20250118083422/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=jn20000701401 — اخذ شدہ بتاریخ: 15 دسمبر 2022&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;029f3f3ee486bc13e6b8ce3dcf6db8f3ba0ca2e8&quot; /&gt;، &amp;nbsp;[[راہبہ]] &lt;ref name=&quot;58fe2c390468bd278f62e15795c8b060183dfd49&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;029f3f3ee486bc13e6b8ce3dcf6db8f3ba0ca2e8&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ زبان
| style=&quot; &quot; |[[جرمن]] &lt;ref name=&quot;b6e6ec386ae099d3c175ff9dfc17a6f25598bfa9&quot;&gt;این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20250118083422/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=jn20000701401 — اخذ شدہ بتاریخ: 1 مارچ 2022&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;[[انگریزی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شعبۂ عمل
| style=&quot; &quot; |[[طب]] &lt;ref name=&quot;d3566537f54d75e324323e5fbc54366538ca0f97&quot;&gt;این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20250118083422/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=jn20000701401 — اخذ شدہ بتاریخ: 7 نومبر 2022&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;[[صحت دی ݙیکھ بھال]] &lt;ref name=&quot;d3566537f54d75e324323e5fbc54366538ca0f97&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |اعزازات
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |&lt;div style=&quot;max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%&quot;&gt;بامبی ایوارڈ &lt;small&gt; (2012)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;9cca107ed11513dc7ca514c7c51b476832ccdba0&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.bambi.de/alle-preistrager?syear=2012 |title=Archive copy |access-date=2025-02-02 |archive-date=2016-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222040214/http://www.bambi.de/alle-preistrager?syear=2012 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
اعزازی ڈاکٹریٹ &amp;nbsp;&lt;small&gt; (2004)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;082889d478c4116a96b72794245bf44a114225a2&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20110927130614/http://www.aku.edu/News/Con2004/distawds.shtml&lt;/ref&gt;
[[:ur:رامن_میگ_سیسے_انعام|رامن میگ سیسے انعام]] &amp;nbsp;&lt;small&gt; (2002)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;8d20dc59617270ec52ea0193beadf3945e3a1599&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20110611042046/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationPfauRut.htm&lt;/ref&gt;

[[فائل:Nishan-e-Pakistan ribbon bar.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Nishan-e-Pakistan ribbon bar.svg|30x30px]]&amp;nbsp;[[ہلال پاکستان]] &lt;small&gt; (1989)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;cac86eec55e01c6c3b456780b95e661364afb60f&quot; /&gt;
اعزازی شہریت &lt;small&gt; (1988)&lt;/small&gt;
[[فائل:Hilal-i-Imtiaz_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Hilal-i-Imtiaz_Pakistan.svg|30x30px]]&amp;nbsp;[[ہلال امتیاز]] &amp;nbsp;&lt;small&gt; (1979)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;264adac9b63bbc99e0ff954c26a7fc3fb8d7fb0e&quot;&gt;ناشر: [[ریڈیو پاکستان]]  — تاریخ اشاعت: 10 اگست 2018 — [http://www.radio.gov.pk/10-08-2018/first-death-anniversary-of-dr-ruth-pfau-savior-of-lepers-today First death anniversary of Dr. Ruth Pfau observed]&lt;/ref&gt;
ستارہ قائد اعظم &lt;small&gt; (1969)&lt;/small&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q77128#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AA%DA%BE_%D9%81%D8%A7%D8%A4&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AA%DA%BE_%D9%81%D8%A7%D8%A4&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
ڈاکٹر '''رتھ کیتھرینا مارتھا فاؤ''' ([[جرمن]]: Ruth Katherina Martha Pfau) المعروف '''رتھ فاؤ''' (1929ء تا 10 اگست 2017ء) ہِک [[جرمن]] ڈاکٹر، سرجن اتے ''سوسائیٹی آؤ ڈاٹرز آف دی ہارٹ آؤ میری'' ناں دی تنظیم دی رکن ہَئی۔ انھاں نے 1962ء کنوں آپݨی حیاتی [[پاکستان]] وِچ کوڑھیاں دے علاج کِیتے وقف کِیتی ہوئی ہَئی۔ 1996ء وِچ [[عالمی ادارۂ صحت]] نے پاکستان وِچ کوڑھ دے مرض کوں قابو وِچ قرار ݙے ݙِتّا۔ پاکستان اِیں ضمن وِچ ایشیا دے اولین ملکاں وِچوں ہَئی۔ ڈاکٹر رتھ فاؤ دا انتقال 10 اگست 2017ء کوں [[کراچی]] دے ہِک نجی ہسپتال وِچ تِھیا۔

* 1969: آرڈر آف میرٹ (جرمنی)
* 1969: [[:ur:پاکستان_کی_شہری_اعزازی_علامات|ستارہ قائد اعظم]]
* [[:ur:ہلال_امتیاز|ہلال امتیاز]]&lt;ref name=&quot;aku.edu&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110927130614/http://www.aku.edu/News/Con2004/distawds.shtml Doctor of Science (DSc), honoris causa, awarded to Dr. Ruth Katherina Martha Pfau]  Aga Khan University, Karachi Retrieved 6 جولائی 2010.&lt;/ref&gt;
* [[:ur:پاکستان_کی_شہری_اعزازی_علامات|ہلال پاکستان]]&lt;ref name=&quot;aku.edu&quot; /&gt;
* 2002: [[:ur:رامن_میگ_سیسے_انعام|رامن میگ سیسے انعام]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=The 2002 Ramon Magsaysay Award for Public Service|url=http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationPfauRut.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080307153459/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationPfauRut.htm|archive-date=2008-03-07|access-date=2017-08-10}}&lt;/ref&gt;
* اپریل 2003: Jinnah Award for 2002.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ruth Pfau to be honoured today|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_11-4-2003_pg7_43}}&lt;/ref&gt;
* 2004: ڈاکٹر آف سائنس (DSc), honoris causa. [[:ur:آغا_خان_یونیورسٹی|آغا خان یونیورسٹی]]، کراچی۔&lt;ref name=&quot;aku.edu&quot; /&gt;
* 2010 [[:ur:نشان_قائد_اعظم|نشان قائد اعظم]] عوامی خدمات پر۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pid.gov.pk/press14-08-2010.htm |title=List of civil awards |access-date=2025-02-02 |تاريخ-الأرشيف=2015-02-16 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20150216205940/http://www.pid.gov.pk/press14-08-2010.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ٻِیا ݙیکھو ==

* [[رتھ لیوس]]

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:پاکستانی فعالیت پسند زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی فعالیت پسند]]
[[ونکی:پاکستانی سماجی کارکن]]
[[ونکی:پاکستانی انسانیت پسند]]
[[ونکی:جرمنی دے انسانیت پسند]]
[[ونکی:ہلال امتیاز گِھنَّݨ آلے]]</text>
      <sha1>f12njfro0wrwpmtbjg8pwqcgufvqroi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جہاں آراء حئی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13220</id>
    <revision>
      <id>71200</id>
      <parentid>42042</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6764" sha1="ivcuni5sldm6tgypup2vpqhxduv6ax8" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |جہاں آراء حئی
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |23 دسمبر 1939ء   (86 سال)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q104471952#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[پاکستان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q104471952#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اداکار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ادکارہ&lt;/span&gt;]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q104471952#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm1481259/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q104471952#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%DB%81%D8%A7%DA%BA_%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D8%A1_%D8%AD%D8%A6%DB%8C&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%DB%81%D8%A7%DA%BA_%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D8%A1_%D8%AD%D8%A6%DB%8C&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
جہاں آراء حئی ([[اردو]]: جہاں آراء حئی، کنوں) ہِک [[پاکستانی]] اداکارہ ہِن۔&lt;ref&gt;https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/287983-faysal-qureshi-starrer-khalish-continues-to-impress-viewers&lt;/ref&gt; انّھاں کوں &quot;میرے ہمدم&quot;، &quot;آتش&quot; اَتے &quot;مہندی&quot; جئیں ٹیلی ویژن ڈرامیاں وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/576182-of-new-beginnings |title=Archive copy |access-date=2025-02-15 |تاريخ-الأرشيف=2023-08-05 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230805161740/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/576182-of-new-beginnings |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ابتدائی حیاتی ==
جہاں آراء [[پاکستان]] دے شہر [[کراچی]] وِچ 23 دسمبر 1939ء وِچ ڄَمّی ہَئی۔&lt;ref&gt;https://www.dawn.com/news/262687/karachi-a-shot-in-the-arm-for-karachi-theatre&lt;/ref&gt; انّھاں نے [[جامعہ کراچی]] کنوں آپݨی تعلیم پوری کِیتی۔&lt;ref&gt;https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/317101-faysal-qureshi-steals-the-show-in-khalish&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://nation.com.pk/07-Jul-2011/mrs-azra-syeds-pakistani-cooking&lt;nowiki/&gt;{{مردہ ربط|date=February 2022|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.dawn.com/news/84632/karachi-women-urged-to-work-for-rights&lt;/ref&gt;

== کَم کار آلی حیاتی ==
انّھاں نے 1960ء دے ݙہاکے وِچ آپݨے اداکاری دے کَم کار دا اَغاز کِیتا۔&lt;ref&gt;https://videos.arynews.tv/jahan-ara-join-showbiz-industry&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://videos.arynews.tv/meet-veteran-actress-jahan-ara-hamaray-mehman&lt;/ref&gt; اُوہ پی ٹی وی اُتے ڈرامیاں وِچ نظری۔ انّھاں دے مشہور ڈرامیاں وِچ:زرد موسم، رشتے کچھ ادھورے سے، مہندی، [[:ur:ایک_تھی_مثال|ایک تھی مثال]]، دل بے قرار، میکے کی یاد نا آئے ، خلش اَتے میرے ہمدم شامل ہِن۔&lt;ref&gt;https://www.thenews.com.pk/archive/print/272082&lt;/ref&gt;انّھاں نے فلماں وِچ وی اداکاری کِیتی، انّھاں دی پہلی فلم دا ناں &quot;لالہ بیگم&quot; ہَئی۔&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190210152227/https://nation.com.pk/14-Aug-2016/women-s-share-in-struggle-for-pakistan&lt;/ref&gt; 

== فلوگرافی ==

=== ٹیلی فلم ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |عنوان
! scope=&quot;col&quot; |کردار
|-
|2012
|''رنگریز میرے''
|دادو
|-
|2013
|''اوپر گوری کا مکان''
|عدیل دی امّاں
|}

=== فلم ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |عنوان
! scope=&quot;col&quot; |کردار
|-
|2016
|''لالہ بیگم''
|مہر دی امّاں &lt;ref&gt;https://www.dawn.com/news/1192076&lt;/ref&gt;
|}

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں]]</text>
      <sha1>ivcuni5sldm6tgypup2vpqhxduv6ax8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سلطانہ ظفر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13463</id>
    <revision>
      <id>71209</id>
      <parentid>42350</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:59:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9682" sha1="8wkfw5r800yrdtksko8r53d7o07q84t" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |سلطانہ ظفر
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |تاریخ پیدائش
| style=&quot; &quot; |21 فروری 1955ء  &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q107563339#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |وفات
| style=&quot; &quot; |15 جولا‎ئی 2021ء   (66 سال)&lt;ref name=&quot;49b1c92eb1ca55fd46a6c19f70a9411b8a30298d&quot;&gt;https://www.geo.tv/latest/360347-veteran-actress-sultana-zafar-passes-away&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dc8863761354bb4ac40d394dc0a8a24d6868bf54&quot;&gt;https://tribune.com.pk/story/2311056/industry-mourns-the-passing-of-sultana-zafar&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q107563339#P570|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P570) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[ڈیلاس]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q107563339#P20|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P20) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[پاکستان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q107563339#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ٹیلی ویژن اداکارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;[[:ur:اداکار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ادکارہ&lt;/span&gt;]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q107563339#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm7955857/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q107563339#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%81_%D8%B8%D9%81%D8%B1&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%81_%D8%B8%D9%81%D8%B1&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
سلطانہ ظفر ([[اردو]]: سلطانہ ظفر، کنوں) پاکستانی ٹیلی ویژن دی اداکارہ ہَئی۔

سلطانہ ظفر نے [[پاکستان]] ٹیلی ویژن کنوں نشر تِھیوݨ آلے &quot;تنہائیاں&quot;، &quot;عروسہ&quot; اَتے &quot;آخری چٹان&quot; جئیں مشہور ڈرامیاں وِچ اداکاری دے جوہر ݙِکھا کے شہرت گِھدّی ہَئی۔

== فلمو گرافی ==

=== ٹیلی ویژن ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |عنوان
! scope=&quot;col&quot; |کردار
! scope=&quot;col&quot; |نیٹ ورک
|-
|1980
|''شاہان''
|خاتون خاتون خاتون خاتون
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1982
|''نشان حیدر''
|خرم بیگم
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1983
|''مائیکے کا بکرہ''
|بیگم صاحب
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:ur:آنگن_ٹیڑھا|آنگن ترہا]]''
|مریم
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|''[[:ur:انا_(پی_ٹی_وی_سیریز_1984)|انا]]''
|نادیرا
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1985
|''اخری چٹان''
|ملیکا بیگم
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]&lt;ref name=&quot;24NewsHD&quot;&gt;https://www.24newshd.tv/16-Jul-2021/veteran-actress-sultana-zafar-passes-away&lt;/ref&gt;
|-
|''[[:ur:تنہائیاں_(ڈراما)|تنھائیان]]''
|زرہ اتے سانیا دی اماں
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]&lt;ref&gt;https://tribune.com.pk/article/97355/what-would-haseena-moins-tanhaiyan-look-like-today&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;24NewsHD&quot; /&gt;
|-
|1986
|''دستک''
|اختر دی اماں
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1988
|''کھالا خیران''
|بپاشا
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1991
|''سٹوڈیو 2.1/2: کامیڈی اسپیشلسٹ انور مقصود''
|بیگم اختر
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|''[[:ur:زینت_(ڈراما)|زینات]]''
|سارہ
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1992
|''آپ اور ہم''
|امنا منیر
|ایس ٹی این
|-
|1993
|''آگر''
|نباتات
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1994
|''ادھا دل''
|بلہال کی ماں
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|''[[:ur:عروسہ|اروسا]]''
|اتیہ
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/845150-the-importance-of-adapting-the-written-word |title=Archive copy |access-date=2025-02-15 |تاريخ-الأرشيف=2021-06-06 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210606070150/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/845150-the-importance-of-adapting-the-written-word |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;24NewsHD&quot; /&gt;
|-
|1996
|''بابر''
|آئین دولت بیگم
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1997
|''نادان نادیہ''
|زارین
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|''انوکھی''
|رضایا
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1998
|''سمندر ہے درمیاں''
|شہزاد دی اماں
|ایس ٹی این
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1999
|''کنگن''
|باوا
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|''افسون خواب''
|اپا۔
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|''آندھیری ڈاریچی''
|رفعت دی ماں
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|2000
|''اور زندگی بادلی ہے''
|بوا
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|2005
|''شدت''
|عصمت آرا
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|2008
|''خواب دانت جاٹے ہیں''
|لیلا دی ماں
|[[:ur:جیو_نیوز|جیو ٹی وی]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2014
|''واہ سیزن 2''
|بوا بیگم
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|''رو بارو''
|جمیلہ دی ماں
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|''حق مہر''
|ضبیر دی ماں
|[[:ur:اے_آر_وائی_ڈیجیٹل|اے آر وائی ڈیجیٹل]]
|-
|''زیڈ''
|اپا جان
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|2017
|''[[:ur:Munkir_(TV_series)|منکر]]''
|ڈیڈو
|[[:ur:TV_One_Pakistan|ٹی وی ون]]
|}

=== ٹیلی فلم ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |عنوان
! scope=&quot;col&quot; |کردار
|-
|2011
|''اورات''
|چندا دی ماں &lt;ref name=&quot;PakistanTelevisionCorporation&quot;&gt;{{حوالہ رسالہ|title=سلطانہ ظفر کا انٹرویو|date=4 June 2013}}&lt;/ref&gt;
|}

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:حیدر آباد دیاں شخصیتاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ]]</text>
      <sha1>8wkfw5r800yrdtksko8r53d7o07q84t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عائشہ گل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14010</id>
    <revision>
      <id>71211</id>
      <parentid>64291</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T03:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10166" sha1="benkgeg81xp8y4aznimm0dohsd80ztw" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |عائشہ گل
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt; (&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1980-08-08&lt;/span&gt;) &lt;/span&gt;8 اگست 1980&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (عمر&amp;nbsp;44 برس)&lt;/span&gt;
[[:ur:کوئٹہ|کوئٹہ]]، [[:ur:بلوچستان|بلوچستان]]،   [[:ur:پاکستان|پاکستان]]
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[:ur:قومیت|قومیت]]
| style=&quot; &quot; |[[:ur:پاکستانی|پاکستانی]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |تعليم
| style=&quot; &quot; |جامعہ کوئٹہ  (ایم ڈی)
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |اداکارہ، ماڈل
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |دور فعالیت
| style=&quot; &quot; |1999 – تاحال
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |وجہ شہرت
| style=&quot; &quot; |[[:ur:مقدر_(ٹی_وی_سیریز)|مقدر]]
[[:ur:میں_نہ_جانو|میں نہ جانو]]
[[:ur:دمسا|دمسا]]
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm11224763/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q97332710#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%DB%81_%DA%AF%D9%84&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%DB%81_%DA%AF%D9%84&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
عائشہ گل ([[اردو]]: عائشہ گل، کنوں) ہِک [[پاکستانی]] اداکارہ اَتے ماڈل ہِن۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.oyeyeah.com/dramaratings/muqaddar-drama-rating |title=Archive copy |access-date=2025-02-19 |تاريخ-الأرشيف=2025-02-22 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20250222022423/https://www.oyeyeah.com/dramaratings/muqaddar-drama-rating/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; انّھاں کوں [[پاکستان]] ٹیلی ویژن دے ڈرامیاں&quot;مقدر&quot;، &quot;میں نہ جانو&quot; اَتے &quot;دامسہ&quot; وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.brandsynario.com/tv-one-eid-transmission-gumshoda-mehbooba-to-air-on-eid-ul-azha-2016 |title=Archive copy |access-date=2025-02-19 |تاريخ-الأرشيف=2021-10-24 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20211024182327/https://www.brandsynario.com/tv-one-eid-transmission-gumshoda-mehbooba-to-air-on-eid-ul-azha-2016/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== حیاتی دا احوال ==
عائشہ 8 اگست 1980ء کوں [[پاکستان]] دے شہر [[کوئٹہ]] وِچ ڄَمّی ہَئی&lt;ref&gt;https://nettv4u.com/celebrity/hindi/movie-actress/ayesha-gul#:~:text=Ayesha%20Gul%20is%20a%20film,industry%2C%20Ayesha%20was%20a%20doctor&lt;/ref&gt;۔ انّھاں نے کوئٹہ یونیورسٹی کنوں ایم ڈی ڈاکٹر دی تعلیم پوری کِیتی۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/576182-of-new-beginnings |title=Archive copy |access-date=2025-02-19 |تاريخ-الأرشيف=2023-08-05 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230805161740/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/576182-of-new-beginnings |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.trendinginsocial.com/the-legends-of-pakistani-drama-industry-all-set-to-be-seen-together-after-14-years-in-dastaar-e-anna&lt;/ref&gt; انّھاں نے 1999ء وِچ فنی کَم کار دا اَغاز کِیتا&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20210305034912/https://veryfilmi.com/dastaar-e-anaa-drama-traditional-love-story-message/&lt;/ref&gt;۔

== فلمو گرافی ==

=== ٹیلی ویژن ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |ڈراما
! scope=&quot;col&quot; |کردار
! scope=&quot;col&quot; |ٹی وی چینل
|-
|2009
|''نورپور کی رانی''
|زبینہ
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|2011
|''ڈولی آنٹی کا ڈریم ولا''
|گلبدن
|[[:ur:جیو_ٹی_وی|جیو ٹی وی]]
|-
|2011
|''میرا نصیب''
|رافعہ
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|2011
|''پھر چاند پہ دستک''
|انعم
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|2012
|''کس دن میرا ویاہ ہووے گا''
|ڈولی
|[[:ur:جیو_ٹی_وی|جیو ٹی وی]]
|-
|2012-2013
|''تیری راہ میں رل گئی''
|فرحین
|[[:ur:اردو_1|اردو 1]]
|-
|2013
|''ٹوٹے ہوئے پر''
|صائمہ
|[[:ur:جیو_ٹی_وی|جیو ٹی وی]]
|-
|2013
|''گوہر نایاب''
|ساجدہ
|[[:ur:اے_پلس_انٹرٹینمینٹ|اے پلس]]
|-
|2016
|''میں ستارہ''
|جھرنا
|[[:ur:ٹی_وی_ون_گلوبل|ٹی وی ون]]
|-
|2017
|''دستار انا''
|رفعت
|[[:ur:ٹی_وی_ون_گلوبل|ٹی وی ون]]&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20210305034912/https://veryfilmi.com/dastaar-e-anaa-drama-traditional-love-story-message/&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''ماں صدقے''
|نائلہ
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|2018
|''تیری میری کہانی''
|آصفہ
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|2018
|''زن مرید''
|ہما
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]
|-
|2018
|''کیف بہاراں''
|عاصمہ
|[[:ur:جیو_انٹرٹینمینٹ|جیو انٹرٹینمینٹ]]&lt;ref&gt;https://harpalgeo.tv/program/kaif-e-baharan&lt;/ref&gt;
|-
|2019
|''رواج''
|صائمہ
|[[:ur:اردو_1|اردو 1]]
|-
|2019
|''قدم قدم عشق''
|ہادیہ
|[[:ur:اے_پلس_انٹرٹینمینٹ|اے پلس]]
|-
|2019-2020
|''مکافات''
|نوشین
|[[:ur:جیو_ٹی_وی|جیو ٹی وی]]
|-
|2019-2020
|''میں نہ جانو''
|تہمینہ
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]&lt;ref&gt;https://www.trendinginsocial.com/complete-ost-of-drama-serial-main-na-janoo-revealed&lt;/ref&gt;
|-
|2019-2020
|''دسمہ''
|صوفیہ
|[[:ur:اے_آر_وائی_ڈیجیٹل|اے آر وائی ڈیجیٹل]]&lt;ref&gt;https://www.trendinginsocial.com/damsas-first-episode-is-out-and-it-gave-us-goosebumps&lt;/ref&gt;
|-
|2020
|''ہمارے دادا کی وصیت''
|فلک
|[[:ur:ایکسپریس_انٹرٹینمینٹ|ایکسپریس انٹرٹینمینٹ]]
|-
|2020
|''مکافات سیزن 2''
|رابعہ
|[[:ur:جیو_انٹرٹینمینٹ|جیو انٹرٹینمینٹ]]
|-
|2020
|''دکھاوا''
|زکیہ
|[[:ur:جیو_انٹرٹینمینٹ|جیو انٹرٹینمینٹ]]
|-
|2020
|''مقدر''
|فرخندہ بیگم
|[[:ur:جیو_انٹرٹینمینٹ|جیو انٹرٹینمینٹ]]&lt;ref&gt;https://www.trendinginsocial.com/first-look-cast-start-date-storyline-of-drama-serial-muqaddar&lt;/ref&gt;
|-
|2020
|''مہر پوش''
|عائشہ
|[[:ur:جیو_ٹی_وی|جیو ٹی وی]]
|-
|2020
|''فطرت''
|سعدیہ
|[[:ur:جیو_انٹرٹینمینٹ|جیو انٹرٹینمینٹ]]
|-
|2020
|''میں اگر چپ ہوں''
|شرمین
|[[:ur:جیو_انٹرٹینمینٹ|جیو انٹرٹینمینٹ]]
|-
|2020
|''ایک اور منافق''
|غزالہ
|[[:ur:جیو_انٹرٹینمینٹ|جیو انٹرٹینمینٹ]]&lt;ref&gt;https://www.thenews.com.pk/print/747340-main-agar-chup-hoon-starts-from-monday-on-geo-tv&lt;/ref&gt;
|-
|2021
|''خواب نگر کی شہزادی''
|نائلہ
|[[:ur:اے_آر_وائی_ڈیجیٹل|اے آر وائی ڈیجیٹل]]
|-
|2021
|''سفر تمام ہوا''
|
|[[:ur:ہم_ٹی_وی|ہم ٹی وی]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.somethinghaute.com/teasers-and-ost-of-safar-tamam-hua-starring-madiha-imam-ali-rehman-are-out/ |title=Archive copy |access-date=2025-02-19 |archive-date=2021-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307095716/https://www.somethinghaute.com/teasers-and-ost-of-safar-tamam-hua-starring-madiha-imam-ali-rehman-are-out/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}

=== ٹیلی فلم ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |عنوان
! scope=&quot;col&quot; |کردار
|-
|2016
|''گمشدہ محبوبہ''
|رانی
|-
|2017
|''تین انگلیاں''
|سرین
|-
|2017
|''ذرا پلٹ کر دیکھو''
|روبینہ
|-
|2018
|''سراب- معراج''
|وجیہہ
|}

=== فلم ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |عنوان
! scope=&quot;col&quot; |کردار
|-
|2009
|''انسانوں جیسے لوگ''
|ماہ نور
|}

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]</text>
      <sha1>benkgeg81xp8y4aznimm0dohsd80ztw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ساحرہ کاظمی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14509</id>
    <revision>
      <id>71204</id>
      <parentid>44157</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9833" sha1="daigtm49ltdekkk9c6q0akf32qr1hi1" xml:space="preserve">ساحرہ کاظمی ([[اردو]]: ساحرہ کاظمی، کنوں) ہِک سابقہ [[پاکستانی]] اداکارہ، پروڈیوسر اَتے ہدایت کارہ ہِن۔ اُوہ ڈرامہ سیریز &quot;پرچھائیاں&quot; اَتے &quot;تیسرا کنارا&quot; وِچ آپݨے کرداراں اَتے ڈرامہ سیریز &quot;دھوپ کنارے&quot; کِیتے مشہور ہِن۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|آخری=Ahmad|پہلا=Bisma|تاریخ=2015-03-13|عنوان=Old but not forgotten: Top 10 Pakistani dramas to re-watch now|یوآرایل=http://www.dawn.com/news/1169324|تاریخ رسائی=2020-11-25|ویب گاہ=DAWN.COM|زبان=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|تاریخ=2020-04-05|عنوان=PTV’s golden age|یوآرایل=http://tribune.com.pk/story/2191564/6-ptvs-golden-age|تاریخ رسائی=2020-11-25|ویب گاہ=The Express Tribune|زبان=en}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |Sahira Kazmi
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |سنہ 1946ء  (عمر 78&amp;#x2013;79 سال)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102315656#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:ممبئی|ممبئی]]  &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102315656#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[:ur:پاکستان|پاکستان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102315656#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اداکار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;اداکارہ&lt;/span&gt;]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102315656#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm3893250/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102315656#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%B1%DB%81_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%B1%DB%81_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}

== ابتدائی حیاتی ==
کاظمی 1946ء وِچ [[بمبئی]] وِچ [[شیام]] اَتے ممتاز قریشی (جیکوں تاجی دے ناں نال وی سُن٘ڄاتا وین٘دا ہِے) دے گھر ڄَمّی ہَئی۔ اِیہ ݙُون٘ہائیں [[برطانوی ہند]] دی فلمی صنعت دے اداکارہ اَتے مہان٘درے شخصیتاں ہَن۔

== ایوارڈز ==

* 1978 وِچ، انہیں بہترین اداکارہ دا پی ٹی وی ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا۔ &lt;ref name=&quot;LadiesForumPublications&quot;&gt;{{حوالہ کتاب |title=Women's Year Book of Pakistan - Volume 4 |publisher=Ladies Forum Publications |page=258}}&lt;/ref&gt;
* 1978 وِچ انہیں بہترین اداکارہ دا گریجویٹ ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا۔ &lt;ref name=&quot;LadiesForumPublications&quot; /&gt;
* 1982 وِچ، انہیں بہترین اداکارہ دا پی ٹی وی ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا۔ &lt;ref name=&quot;LadiesForumPublications&quot; /&gt;
* 1984 وِچ انہیں بہترین اداکارہ دا پی ٹی وی ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا۔ &lt;ref name=&quot;LadiesForumPublications&quot; /&gt;
* 1986 وِچ انہیں بہترین پروڈیوسر کِیتے پی ٹی وی ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا۔ &lt;ref name=&quot;LadiesForumPublications&quot; /&gt;
* 1988 وِچ، انہیں ''[[:ur:دھوپ_کنارے|دھوپ کنارے]]'' وِچ بہترین پروڈیوسر دا [[:ur:نگار_ایوارڈز|نگار ایوارڈ]] ݙِتّا ڳِیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ رسالہ|title=نگار ایوارڈز سال 1988|journal=[[Nigar (magazine)| Nigar Weekly]]|date=2000|volume=Golden Jubilee Number|page=297|language=ur}}&lt;/ref&gt;
* 1990 وِچ انہیں ''ہوا کی بیٹی'' وِچ بہترین پروڈیوسر دا [[:ur:نگار_ایوارڈز|نگار ایوارڈ]] ݙِتّا ڳِیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ رسالہ|title=نگار ایوارڈز برائے سال 1990|journal=[[Nigar (magazine)| Nigar Weekly]]|date=2000|volume=Golden Jubilee Number|page=297|language=ur}}&lt;/ref&gt;
* 2012 وِچ، ساہرا کوں ٹیلی ویژن انڈسٹری دے میدان وِچ انّھاں دی شاندار کوششاں کِیتے [[:ur:حکومت_پاکستان|حکومت پاکستان]] دی طرفوں پرائڈ آف پرفارمنس ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا۔ 

== ڈرامے ==

=== اداکاری ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |سال
! scope=&quot;col&quot; |عنوان
! scope=&quot;col&quot; |کردار
! scope=&quot;col&quot; |نیٹ ورک
|-
|1974
|''قربانیاں اور فاسلے''
|عالیہ
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1975
|''سنسار''
|بشرا
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1976
|''پارچیان''
|نازیہ
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=PTV yesterday and today {{!}} Special Report {{!}} thenews.com.pk|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/564419-ptv-yesterday-today|access-date=2020-11-25|website=www.thenews.com.pk|language=en|تاريخ-الأرشيف=2020-12-07|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20201207170229/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/564419-ptv-yesterday-today|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|1980
|''تیسرہ کنارا''
|مہرن
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1983
|''پکنک''
|افطۃ
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|-
|1984
|''انجانے مین''
|سامیہ
|[[:ur:پاکستان_ٹیلی_ویژن_نیٹ_ورک|پی ٹی وی]]
|}

=== ہدایت کار اَتے پروڈیوسر ===

* ''خلیج'' (1986)
* ''[[:ur:دھوپ_کنارے|دھوپ کنارے]]'' (1987) &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Dhoop Kinaray {{!}} Pakistan Today|url=https://www.pakistantoday.com.pk/tag/dhoop-kinaray/|access-date=2020-11-25|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=NewsBytes|title=Classic Pakistani play, Dhoop Kinare, to air in Saudi Arabia this June|url=https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/453789-classic-pakistani-play-dhoop-kinare-to-air-in-saudi-arabia-this-june|access-date=2020-11-25|website=www.thenews.com.pk|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ''تاپش'' (1989)
* ''ہوا کی بیٹی'' (1990) &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Web Desk|date=2020-08-13|title=Our content was once glorious|url=https://thefinancialdaily.com/our-content-was-once-glorious/|access-date=2020-11-25|website=The Financial Daily|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ''[[:ur:آہٹ_(پاکستانی_ٹی_وی_سیریز)|آہت]]'' (1991)
* ''نیات'' (1993)
* ''[[:ur:روزی|روزی]]'' (1993-ٹیلی فلم)
* ''زیکار ہے کائی سال کا'' (1995)
* ''تم سے کہیں تھا'' (1995)
* ''کیسی کہون'' (1999)
* ''زیب-ان-نسا'' (2000) 

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں]]
[[ونکی:مہاجر شخصیتاں]]
[[ونکی:ممبئی دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پی ٹی وی اعزاز گِھنّݨ آلے]]
[[ونکی:پنجابی زنانیاں]]
[[ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:پاکستانی اداکارائیں]]
[[ونکی:پاکستانی ہدایت کار]]</text>
      <sha1>daigtm49ltdekkk9c6q0akf32qr1hi1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سبینہ فاروق</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14510</id>
    <revision>
      <id>71206</id>
      <parentid>45540</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12543" sha1="bdgdja13ofp6vnfpdzyqs2domut6hiz" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |سبینہ فاروق
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |سنہ 1994ء  (عمر 30&amp;#x2013;31 سال)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:کراچی|کراچی]]  &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |رہائش
| style=&quot; &quot; |[[:ur:کراچی|کراچی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P551|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P551) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[:ur:پاکستان|پاکستان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ٹیلی ویژن اداکارہ&lt;/span&gt; &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm12135782/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%81_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%82&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%81_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%82&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
سبینہ فاروق ([[اردو]]: سبینہ فاروق، کنوں) ہِک [[پاکستانی]] تھیٹر، فلم اَتے ٹیلی ویژن اداکارہ ہِن۔ سبینہ نے &quot;سنو چندا2 (2019ء)&quot; وِچ مینا دا کردار ادا کِیتا۔ اِیں نے ہِک ٻئے ڈرامے &quot;لوگ کیا کہیں گے&quot; وِچ مشعل اَتے ڈرامہ سیریل &quot;کشف&quot; وِچ زویا دا کردار ادا کِیتا۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://dailytimes.com.pk/519469/avengers-endgame-most-googled-film-in-pakistan/|عنوان='Avengers — Endgame' most Googled film in Pakistan|تاریخ=2019-12-13|ویب گاہ=Daily Times|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2020-03-07|آرکائیو تاریخ=2019-12-13|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20191213205509/https://dailytimes.com.pk/519469/avengers-endgame-most-googled-film-in-pakistan/|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;

== کَم کار آلی حیاتی ==
سبینہ فاروق نے ڈِھڳ ٹیلی ویژن ڈرامیاں وِچ اہم کردار ادا کِیتے ہِن انّھاں دے کُجھ مشہور ڈرامیاں وِچ: &quot;ماں صدقے (2018)&quot; ، &quot;''[[:ur:سنو_چندا_2|سنو چندا 2]]'' (2019)&quot; اَتے &quot; لوگ کیا کہیں گے (2018)&quot; شامل ہِن ۔ این٘دے ٻئے ڈرامیاں وِچ &quot;دے اجازت (2018)&quot; اَتے&quot; ''سلام زندگی'' (2018)&quot; شامل ہِن۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://gulfnews.com/entertainment/pakistani-cinema/suno-chandas-raza-talish-on-his-breakthrough-role-1.64496331|عنوان=‘Suno Chanda’s Raza Talish on his breakthrough role|زبان=en|تاریخ رسائی=2019-07-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.somethinghaute.com/in-conversation-with-suno-chanda-mithoo-raza-talish/|عنوان=In conversation with Raza Talish aka Suno Chanda’s Mithoo|تاریخ=2019-05-18|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-07-06|تاريخ-الأرشيف=2019-05-24|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190524214508/https://www.somethinghaute.com/in-conversation-with-suno-chanda-mithoo-raza-talish/|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://nation.com.pk/07-May-2019/suno-chanda-is-back|عنوان=Suno Chanda is back|تاریخ=2019-05-07|زبان=en|تاریخ رسائی=2019-07-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.pakpedia.pk//sabeena-farooq|عنوان=Sabeena Farooq|زبان=English|تاریخ رسائی=2019-07-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.tvonepk.tv/tag/sabeena-farooq|عنوان=Sabeena Farooq Archives|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-07-06|آرکائیو تاریخ=2019-07-06|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190706110345/https://www.tvonepk.tv/tag/sabeena-farooq|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.entertainmentpk.com/tag/sabeena-farooq/|عنوان=Sabeena Farooq Biography|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-07-06|آرکائیو تاریخ=2019-07-06|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190706110344/https://www.entertainmentpk.com/tag/sabeena-farooq/|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;

== فلمو گرافی ==

=== فلم ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!عنوان
!کردار
!نوٹ
!حوالہ۔
|-
|2016
|''[[:ur:جاناں_(فلم)|جنان]]''
|ایمان
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.instagram.com/p/BKac74tjXXt/|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226103727/https://www.instagram.com/p/BKac74tjXXt/|archive-date=2024-12-26|url-access=registration|title=Sabeena Farooq on Instagram: &quot;On the big screen. #janaan #actors #photo #blue #pink #happy&quot;|website=Instagram|language=en|access-date=2019-07-27|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ٹیلی ویژن سیریز ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!عنوان
!کردار
!نوٹ
!حوالہ۔
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2018
|''آزادی''
|زوہا
|
|
|-
|''ماں صدقے''
|صوفیہ
|
|&lt;ref name=&quot;new&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/681482-fresh-faces-on-tv-this-season|title=Fresh faces on TV this season|date=5 July 2020|website=The News|access-date=6 October 2022|تاريخ-الأرشيف=5 October 2022|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221005201315/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/681482-fresh-faces-on-tv-this-season|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''[[:ur:سنو_چندا_2|سنو چندا 2]]''
|رومانیہ &quot;مینا&quot; خان
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://dailytimes.com.pk/519469/avengers-endgame-most-googled-film-in-pakistan/|title='Avengers — Endgame' most Googled film in Pakistan|date=13 December 2019|website=Daily Times|language=en-US|access-date=7 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191213205509/https://dailytimes.com.pk/519469/avengers-endgame-most-googled-film-in-pakistan/|archive-date=13 December 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|''لاگ کیا کاہنگے''
|مشال فیروز ارسال
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
|''مقدر''
|ابیرا
|
|
|-
|''کاشف''
|زویا وجدان
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.gqindia.com/binge-watch/collection/7-best-pakistani-dramas-mx-player-offer-unique-entertainment-experience/|title=7 best Pakistani dramas on MX Player that offer unique entertainment experience|date=12 February 2024|access-date=4 July 2024|website=GQ India|archive-date=12 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240212153458/https://www.gqindia.com/binge-watch/collection/7-best-pakistani-dramas-mx-player-offer-unique-entertainment-experience/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|2021
|''موہلات''
|ریڈا عیسی
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
|''دل اویئز''
|فاریا
|
|
|-
|''تیری بن''
|حیا اکرم خان
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Geo TV's drama serial Tere Bin is popular in India|url=https://www.thenews.com.pk/amp/1039557-geo-tv-drama-serial-tere-bin-popular-in-india|website=The News International|date=11 February 2023|access-date=25 February 2023|archive-date=20 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220050248/https://www.thenews.com.pk/amp/1039557-geo-tv-drama-serial-tere-bin-popular-in-india|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2023
|''کابلی پلاؤ''
|بربینہ حاجی مشتاق
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.bolnews.com/entertainment/2023/07/kabli-pulao-episode-3-barbeena-steals-hearts-with-her-innocence/|title=Kabli Pulao Episode 3: Barbeena Steals Hearts With Her Innocence|date=27 July 2023|website=Bol News|archive-url=https://web.archive.org/web/20230727074912/https://www.bolnews.com/entertainment/2023/07/kabli-pulao-episode-3-barbeena-steals-hearts-with-her-innocence/|archive-date=27 July 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''سرمئی''
|ایمان
|
|
|-
|''سیریل قاتل''
|امنہ توفیل/زاریش
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2024
|''تیرے میرے سپنے''
|امل
|
|
|-
|''مان جوگی''
|علیہ ابراہیم
|منی سیریز
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.pinkvilla.com/tv/news/mann-jogi-bilal-abbas-khan-and-sabeena-farooq-starrer-to-release-soon-multiple-teasers-spark-excitement-1329549?|title=Mann Jogi: Bilal Abbas Khan and Sabeena Farooq starrer to release soon; multiple teasers spark excitement|date=18 July 2024|website=Pink Villa}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ویب سیریز ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!عنوان
!کردار
!نوٹ
!حوالہ۔
|-
|2019
|''آیے زندگی''
|سیہر
|ڈاٹ ریپبلک میڈیا سیریز
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://images.dawn.com/news/1183528|title=This media platform wants to be the premium digital content creator from Pakistan|last=Staff|first=DAWN|date=2019-08-20|website=Images|language=en|access-date=2019-08-25}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ٹیلی فلم ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!عنوان
!کردار
!حوالہ۔
|-
|2022
|''مست محبت''
|ماہم
|
|}

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ]]
[[ونکی:پاکستانی ٹی وی دیاں اداکارائیں]]</text>
      <sha1>bdgdja13ofp6vnfpdzyqs2domut6hiz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>71207</id>
      <parentid>71206</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>3433</id>
      </contributor>
      <comment>removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v2.2.9s</comment>
      <origin>71207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12545" sha1="p184crie5akddqlh08mo4y86p9e8k47" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |سبینہ فاروق
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |سنہ 1994ء  (عمر 30&amp;#x2013;31 سال)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:کراچی|کراچی]]  &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |رہائش
| style=&quot; &quot; |[[:ur:کراچی|کراچی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P551|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P551) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[:ur:پاکستان|پاکستان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ٹیلی ویژن اداکارہ&lt;/span&gt; &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm12135782/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q65063244#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%81_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%82&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%81_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%82&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
سبینہ فاروق ([[اردو]]: سبینہ فاروق، کنوں) ہِک [[پاکستانی]] تھیٹر، فلم اَتے ٹیلی ویژن اداکارہ ہِن۔ سبینہ نے &quot;سنو چندا2 (2019ء)&quot; وِچ مینا دا کردار ادا کِیتا۔ اِیں نے ہِک ٻئے ڈرامے &quot;لوگ کیا کہیں گے&quot; وِچ مشعل اَتے ڈرامہ سیریل &quot;کشف&quot; وِچ زویا دا کردار ادا کِیتا۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://dailytimes.com.pk/519469/avengers-endgame-most-googled-film-in-pakistan/|عنوان='Avengers — Endgame' most Googled film in Pakistan|تاریخ=2019-12-13|ویب گاہ=Daily Times|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2020-03-07|آرکائیو تاریخ=2019-12-13|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20191213205509/https://dailytimes.com.pk/519469/avengers-endgame-most-googled-film-in-pakistan/|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;

== کَم کار آلی حیاتی ==
سبینہ فاروق نے ڈِھڳ ٹیلی ویژن ڈرامیاں وِچ اہم کردار ادا کِیتے ہِن انّھاں دے کُجھ مشہور ڈرامیاں وِچ: &quot;ماں صدقے (2018)&quot; ، &quot;''[[:ur:سنو_چندا_2|سنو چندا 2]]'' (2019)&quot; اَتے &quot; لوگ کیا کہیں گے (2018)&quot; شامل ہِن ۔ این٘دے ٻئے ڈرامیاں وِچ &quot;دے اجازت (2018)&quot; اَتے&quot; ''سلام زندگی'' (2018)&quot; شامل ہِن۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://gulfnews.com/entertainment/pakistani-cinema/suno-chandas-raza-talish-on-his-breakthrough-role-1.64496331|عنوان=‘Suno Chanda’s Raza Talish on his breakthrough role|زبان=en|تاریخ رسائی=2019-07-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.somethinghaute.com/in-conversation-with-suno-chanda-mithoo-raza-talish/|عنوان=In conversation with Raza Talish aka Suno Chanda’s Mithoo|تاریخ=2019-05-18|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-07-06|تاريخ-الأرشيف=2019-05-24|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190524214508/https://www.somethinghaute.com/in-conversation-with-suno-chanda-mithoo-raza-talish/|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://nation.com.pk/07-May-2019/suno-chanda-is-back|عنوان=Suno Chanda is back|تاریخ=2019-05-07|زبان=en|تاریخ رسائی=2019-07-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.pakpedia.pk//sabeena-farooq|عنوان=Sabeena Farooq|زبان=English|تاریخ رسائی=2019-07-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.tvonepk.tv/tag/sabeena-farooq|عنوان=Sabeena Farooq Archives|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-07-06|آرکائیو تاریخ=2019-07-06|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190706110345/https://www.tvonepk.tv/tag/sabeena-farooq|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.entertainmentpk.com/tag/sabeena-farooq/|عنوان=Sabeena Farooq Biography|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-07-06|آرکائیو تاریخ=2019-07-06|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190706110344/https://www.entertainmentpk.com/tag/sabeena-farooq/|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;

== فلمو گرافی ==

=== فلم ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!عنوان
!کردار
!نوٹ
!حوالہ۔
|-
|2016
|''[[:ur:جاناں_(فلم)|جنان]]''
|ایمان
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.instagram.com/p/BKac74tjXXt/|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226103727/https://www.instagram.com/p/BKac74tjXXt/|archive-date=2024-12-26|url-access=registration|title=Sabeena Farooq on Instagram: &quot;On the big screen. #janaan #actors #photo #blue #pink #happy&quot;|website=Instagram|language=en|access-date=2019-07-27|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ٹیلی ویژن سیریز ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!عنوان
!کردار
!نوٹ
!حوالہ۔
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2018
|''آزادی''
|زوہا
|
|
|-
|''ماں صدقے''
|صوفیہ
|
|&lt;ref name=&quot;new&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/681482-fresh-faces-on-tv-this-season|title=Fresh faces on TV this season|date=5 July 2020|website=The News|access-date=6 October 2022|تاريخ-الأرشيف=5 October 2022|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221005201315/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/681482-fresh-faces-on-tv-this-season|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''[[:ur:سنو_چندا_2|سنو چندا 2]]''
|رومانیہ &quot;مینا&quot; خان
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://dailytimes.com.pk/519469/avengers-endgame-most-googled-film-in-pakistan/|title='Avengers — Endgame' most Googled film in Pakistan|date=13 December 2019|website=Daily Times|language=en-US|access-date=7 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191213205509/https://dailytimes.com.pk/519469/avengers-endgame-most-googled-film-in-pakistan/|archive-date=13 December 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|''لاگ کیا کاہنگے''
|مشال فیروز ارسال
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
|''مقدر''
|ابیرا
|
|
|-
|''کاشف''
|زویا وجدان
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.gqindia.com/binge-watch/collection/7-best-pakistani-dramas-mx-player-offer-unique-entertainment-experience/|title=7 best Pakistani dramas on MX Player that offer unique entertainment experience|date=12 February 2024|access-date=4 July 2024|website=GQ India|archive-date=12 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240212153458/https://www.gqindia.com/binge-watch/collection/7-best-pakistani-dramas-mx-player-offer-unique-entertainment-experience/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|2021
|''موہلات''
|ریڈا عیسی
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
|''دل اویئز''
|فاریا
|
|
|-
|''تیری بن''
|حیا اکرم خان
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Geo TV's drama serial Tere Bin is popular in India|url=https://www.thenews.com.pk/print/1039557-geo-tv-drama-serial-tere-bin-popular-in-india|website=The News International|date=11 February 2023|access-date=25 February 2023|archive-date=20 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220050248/https://www.thenews.com.pk/amp/1039557-geo-tv-drama-serial-tere-bin-popular-in-india|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2023
|''کابلی پلاؤ''
|بربینہ حاجی مشتاق
|
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.bolnews.com/entertainment/2023/07/kabli-pulao-episode-3-barbeena-steals-hearts-with-her-innocence/|title=Kabli Pulao Episode 3: Barbeena Steals Hearts With Her Innocence|date=27 July 2023|website=Bol News|archive-url=https://web.archive.org/web/20230727074912/https://www.bolnews.com/entertainment/2023/07/kabli-pulao-episode-3-barbeena-steals-hearts-with-her-innocence/|archive-date=27 July 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''سرمئی''
|ایمان
|
|
|-
|''سیریل قاتل''
|امنہ توفیل/زاریش
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2024
|''تیرے میرے سپنے''
|امل
|
|
|-
|''مان جوگی''
|علیہ ابراہیم
|منی سیریز
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.pinkvilla.com/tv/news/mann-jogi-bilal-abbas-khan-and-sabeena-farooq-starrer-to-release-soon-multiple-teasers-spark-excitement-1329549?|title=Mann Jogi: Bilal Abbas Khan and Sabeena Farooq starrer to release soon; multiple teasers spark excitement|date=18 July 2024|website=Pink Villa}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ویب سیریز ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!عنوان
!کردار
!نوٹ
!حوالہ۔
|-
|2019
|''آیے زندگی''
|سیہر
|ڈاٹ ریپبلک میڈیا سیریز
|&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://images.dawn.com/news/1183528|title=This media platform wants to be the premium digital content creator from Pakistan|last=Staff|first=DAWN|date=2019-08-20|website=Images|language=en|access-date=2019-08-25}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ٹیلی فلم ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!عنوان
!کردار
!حوالہ۔
|-
|2022
|''مست محبت''
|ماہم
|
|}

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ]]
[[ونکی:پاکستانی ٹی وی دیاں اداکارائیں]]</text>
      <sha1>p184crie5akddqlh08mo4y86p9e8k47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایہانہ ڈھلوں</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15869</id>
    <revision>
      <id>71195</id>
      <parentid>46670</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:43:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8368" sha1="00ud4cr3vrw50wd7w0sv3zhypygfqv7" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |ایہانہ ڈھلوں
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |[[فائل:Akanksha_Puri_grace_the_success_bash_of_the_film_Sonu_Ke_Titu_Ki_Sweety_(07)_(cropped).jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Akanksha_Puri_grace_the_success_bash_of_the_film_Sonu_Ke_Titu_Ki_Sweety_(07)_(cropped).jpg|center|330x330px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |18 اگست 1989ء   (36 سال)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q16200282#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:فرید_کوٹ|فرید کوٹ]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q16200282#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_India.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_India.svg|20x20px]] [[:ur:بھارت|بھارت]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q16200282#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اداکار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;اداکارہ&lt;/span&gt;]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q16200282#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm5911796/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q16200282#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%DB%81%D8%A7%D9%86%DB%81_%DA%88%DA%BE%D9%84%D9%88%DA%BA&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%DB%81%D8%A7%D9%86%DB%81_%DA%88%DA%BE%D9%84%D9%88%DA%BA&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
ایہانہ ڈھلوں ([[اردو]]: ایہانہ ڈھلوں، کنوں) ہِک [[بھارتی]] اداکارہ ہِن جہڑی [[بالی ووڈ]] اَتے [[پنجابی]] فلمی صنعت ݙُون٘ہائیں وِچ کَم کرین٘دی رہی ہِن۔ انّھاں نے فلم &quot;ہیٹ سٹوری 4&quot; کنوں بالی ووڈ دی فلمی دُنیا وِچ پیر رکّھیا اَتے اِیں نے ملک بھر وِچ ناقداں دی توجہ چِھک گِھدّی۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.mid-day.com/articles/arjun-rampal-and-ihana-dhillon-on-sets-of-nastik-in-ranchi/18825188|عنوان=Arjun Rampal And Ihana Dhillon On Sets Of Nastik In Ranchi|تاريخ-الوصول=2025-03-01|تاريخ-الأرشيف=2018-12-26|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181226091650/https://www.mid-day.com/articles/arjun-rampal-and-ihana-dhillon-on-sets-of-nastik-in-ranchi/18825188|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ihana-dhillon-to-sizzle-alongside-arjun-rampal-in-new-item-song/articleshow/62076615.cms|عنوان=Ihana Dhillon to sizzle alongside Arjun Rampal in new item song}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.republicworld.com/s/15918/hate-story-4-actor-ihana-dhillon-in-sizzling-new-avatar|عنوان=Hate Story 4 Actor Ihana Dhillon In Sizzling New Avatar|تاریخ رسائی=23 December 2017|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20171224101310/http://www.republicworld.com/s/15918/hate-story-4-actor-ihana-dhillon-in-sizzling-new-avatar|آرکائیو تاریخ=24 December 2017}}&lt;/ref&gt;

== فلموگرافی ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!فلم
!کردار
!ڈائریکٹر
!زبان
|-
|2013
|ڈیڈی کول منڈے فول
|منکی
|سمرجیت سنگھ
|[[پنجابی]]
|-
|2016
|''ٹائیگر''
|ایکم
|سرتاج سنگھ پنوں
|[[پنجابی]]
|-
|2017
|''ٹھگ لائف''
|روچی
|مکیش وہرہ
|[[پنجابی]]
|-
|2018
|''ہیٹ سٹوری  4''
|ریشمہ
|وشال پانڈیا
|ہندی
|-
|2019
|''بلیکیا''
|شیتل
|سکھمندر دھنجل
|[[پنجابی]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2021
|''بھوج: بھارت کا فخر''
|آئی اے ایس آفیسر
|ابھیشیک دودھائی
|ہندی
|-
|''[[:ur:ناستک_(مستقبل_میں_آنے_والی_فلم)|ناسٹک]]''
|آئٹم گرل
|ستیش کوشک
|[[پنجابی]]
|-
|گول گپے
|تاریخ کا اعلان نہیں ہوا
|تاریخ کا اعلان نہیں ہوا
|[[پنجابی]]
|-
|''بھوٹ انسل ٹوسی گریٹہو''
|تاریخ کا اعلان نہیں ہوا
|کے سی بوکوڈیا
|[[پنجابی]]
|-
|''غلام''
|تاریخ کا اعلان نہیں ہوا
|تاریخ کا اعلان نہیں ہوا
|[[پنجابی]]
|}

== ویب سیریز ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سال
!فلم
!کردار
!ڈائریکٹر
!زبان
|-
|2020
|کسک
|شیتل
|دیپک پانڈے
|ہندی
|}

== موسیقی ویڈیو ==

# 'میری عاشقی '، التمش فراز &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|آخری=Ihana Dhillon|پہلا=Biggest Hit|عنوان=Meri Ashiqui Jubin Nautiyal|یوآرایل=https://lyricsretro.com/artist/jubin-nautiyal.html|ویب گاہ=www.lyricsretro.com|ناشر=T-Series|تاریخ رسائی=14 June 2020|آرکائیو تاریخ=2020-06-15|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20200615182742/https://lyricsretro.com/artist/jubin-nautiyal.html|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|آخری=Nautiyal|پہلا=Jubin|عنوان=Meri Aashiqui|یوآرایل=https://www.youtube.com/watch?v=SVjkxdjivts|ویب گاہ=www.youtube.com|ناشر=T-Series|تاریخ رسائی=5 June 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|آخری=Nautiyal|پہلا=Jubin|عنوان=Meri Aashiqui Song|یوآرایل=https://www.youtube.com/watch?v=SVjkxdjivts|ویب گاہ=www.youtube.com|ناشر=T-Series|تاریخ رسائی=5 June 2020}}&lt;/ref&gt;اَتے جوبن نوتیال دے نال۔
# 'یار بولدا'، نوراج ہنس دے نال۔
# 'بارش'، ڈیپ منی دے نال۔
# 'خاص'، نوراج ہنس دے نال۔
# 'بے وفا تیرا معصوم چہرہ'، کرن مہرہ اَتے جوبن نوتیال دے نال۔

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:پنجابی شخصیتاں]]
[[ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ]]
[[ونکی:پنجابی سینما دیاں اداکارائیں]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]</text>
      <sha1>00ud4cr3vrw50wd7w0sv3zhypygfqv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جینیفر لو ہیوٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21241</id>
    <revision>
      <id>71201</id>
      <parentid>53074</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7324" sha1="esfnb0bl2ht51wd17bjtg1t7u1q77tc" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;entete humain&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |جینیفر لو ہیوٹ
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |([[انگریزی]] : Jennifer Love Hewitt)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q175104#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;div&gt;[[فائل:Jennifer_Love_Hewitt_LF2.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Jennifer_Love_Hewitt_LF2.jpg|center|330x330px]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;small&gt;Hewitt at the premiere of ''27 Dresses'', January 7, 2008&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ڄمݨ
| style=&quot; &quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt; (&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1979-02-21&lt;/span&gt;) &lt;/span&gt;فروری 21, 1979&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (عمر&amp;nbsp;46 برس)&lt;/span&gt;
[[ویکو، ٹیکساس]], United States
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |رہائش
| style=&quot; &quot; |[[پیسیفک پالیسڈس، لاس اینجلس]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q175104#P551|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P551) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |قومیت
| style=&quot; &quot; |[[ریاستہائے متحدہ امریکا]]
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شریک حیات
| style=&quot; &quot; |[[Brian Hallisay]]&amp;#x20;(&lt;abbr title=&quot;&lt;nowiki&amp;gt;شادی&lt;/nowiki&amp;gt;&quot;&gt;شادی.&lt;/abbr&gt;&amp;nbsp;2013)
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |
| style=&quot; &quot; |
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ٻال
| style=&quot; &quot; |3 &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q175104#P1971|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1971) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |کم
| style=&quot; &quot; |Actress, television producer, author, television director, singer-songwriter
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ماء ٻولی
| style=&quot; &quot; |[[انگریزی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q175104#P103|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P103) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ زبان
| style=&quot; &quot; |[[انگریزی]] &lt;ref name=&quot;f18435736144116eff36a040969d53ca6c4839b5&quot;&gt;کونر آئی ڈی: https://web.archive.org/web/20250320033638/https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/14782307&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q175104#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |دور فعالیت
| style=&quot; &quot; |1989–present
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |وجہ شہرت
| style=&quot; &quot; |Party of Five
Ghost Whisperer
I Know What You Did Last Summer
I Still Know What You Did Last Summer
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ویب سائٹ
| style=&quot; &quot; |[https://www.jenniferlovehewittonline.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q175104#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm0001349/ IMDB پر صفحہ]&lt;ref name=&quot;2b75d0322cf657c7d02eda450e47d0dfffb73df5&quot;&gt;میوزک برینز آرٹسٹ آئی ڈی: https://musicbrainz.org/artist/2374ec6f-229c-47a8-9853-5efe3c47f5ca — اخذ شدہ بتاریخ: 6 ستمبر 2021&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q175104#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%81%D8%B1_%D9%84%D9%88_%DB%81%DB%8C%D9%88%D9%B9&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%81%D8%B1_%D9%84%D9%88_%DB%81%DB%8C%D9%88%D9%B9&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
جینیفر لو ہیوٹ ہک [[امریکی]] اداکارہ ہے۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز &quot;پارٹی آف فائیو&quot; (Party of Five) اتے &quot;گھوسٹ وسپرر&quot; (Ghost Whisperer) وچ اہم کردار ادا کیتے۔ ہیوٹ &quot;آئی نو واٹ یو ڈیڈ لاسٹ سمر&quot; (I Know What You Did Last Summer) اتے &quot;کینٹ ہارڈلی ویٹ&quot; (Can't Hardly Wait) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

== ٻیا ݙیکھو ==

* [[امریکی فلمی اداکاراواں دی تندیر|فہرست امریکی فلمی اداکارائیں]]
* امریکی سنیما

== حوالہ ==
{{حوالے}}
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت]]
[[ونکی:ٹیلی ویژن پروڈیوسر زنانیاں]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]]</text>
      <sha1>esfnb0bl2ht51wd17bjtg1t7u1q77tc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تمل رسم الخط</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23144</id>
    <revision>
      <id>71197</id>
      <parentid>71145</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10300" sha1="8r7w45pe0ggb378t0jb35ytr6kq1upb" xml:space="preserve">{{Infobox writing system|name=تمل رسم الخط|altname={{lang|ta|தமிழ்}}|type=[[ابوگیدا]]|time=c. 400 CE – present&lt;ref&gt;{{حوالہ رسالہ|آخری=Rajan |پہلا=K. |عنوان=Territorial Division as Gleaned from Memorial Stones |جے_اسٹور=29757518 |جریدہ=East and West |ناشر=Istituto Italiano per l'Africa e l'Oriente (IsIAO) |تاریخ=دسمبر 2001 |جلد=51 |شمارہ=3/4 |صفحہ=363}} (table showing Tamil in row for the 601–800 period)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|آخری1=Diringer |پہلا1=David |عنوان=Alphabet a key to the history of mankind |یوآرایل=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57042 |تاریخ=1948 |صفحہ=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57042/page/n387 385]}}&lt;/ref&gt;|languages=[[تمل زبان]]&lt;br /&gt;[[Kanikkaran language|Kanikkaran]]&lt;br /&gt;[[Badaga language|Badaga]]&lt;br /&gt;[[Irula language|Irula]]&lt;br /&gt;[[Paniya language|Paniya]]&lt;br /&gt;[[Saurashtra language|Saurashtra]]|fam1=[[براہمی رسم الخط]]|fam2=[[Tamil-Brahmi]]|fam3=[[Pallava script]]{{Sfn|Mahadevan|2003|p=209}}{{Sfn|Mahadevan|2003|p=212}}|sisters=[[Grantha script|Grantha]]، [[Old Mon script|Mon]]، [[Khmer alphabet|Khmer]]، [[Kawi script|Kawi]]|unicode={{Unbulleted list|class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0B80.pdf U+0B80–U+0BFF] {{بہت چھوٹا|Tamil}} |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U11FC0.pdf U+11FC0–U+11FFF] {{بہت چھوٹا|Tamil Supplement}}}}|iso15924=Taml|sample=Word Tamil.svg|imagesize=250px}}

[[تمل]] حروف تہجی ([[انگریزی]]: Tamil script) دراصل ہک ابوگیدا رسم الخط ہئی جیڑھا [[بھارت]]، [[سری لنکا]]، [[ملائیشیا]]، [[سنگاپور]] تے دنیا بھر وِچ رہوݨ والے تمل لوک تے تمل زبان دے ٻولݨ والے تمل زبان کوں لکھݨ کِیتے استعمال کریندے ہِن۔&lt;ref&gt;{{Citation|عنوان=The Unicode 5.0 Standard|ایڈیشن=5|ناشر=Addison-Wesley|مقام=Upper Saddle River, NJ|سال=2006|آئی_ایس_بی_این=0-321-48091-0|آخری=Allen|پہلا=Julie}} at p. 324&lt;/ref&gt; ٻئے اقلیتی زباناں جیویں جو [[سوراشٹر زبان]]، [[بداگا زبان]]، [[آئیرولا زبان]] تے [[پانیا زبان]] وی تمل رسم الخط وِچ لکھیاں ویندیاں ہِن۔&lt;ref&gt;{{Citation|مرتب آخری=Lewis|مرتب پہلا=M. Paul|عنوان=Ethnologue: Languages of the World|ایڈیشن=16th|یوآرایل=http://www.ethnologue.com/|ناشر=SIL International|مقام=Dallas, Tex.|سال=2009|تاریخ رسائی=2009-08-28}}&lt;/ref&gt;

== خصوصیات ==
[[فائل:Evolution_of_Vatteluttu_and_Tamil_scripts.gif|thumb|402x402px|Diverging evolution of [[Tamil-Brahmi]] script (center column) into the [[Vatteluttu alphabet]] (leftmost column) and the Tamil script (rightmost column)]]
تمل رسم الخط وِچ 12 مصوتے ہِن جنہاں کوں (உயிரெழுத்து، uyireḻuttu: روحانی حروف) آکھیا ویندا ہئی۔ 18 حرف صحیح (மெய்யெழுத்து، meyyeḻuttu: اصل حروف) تے ہک حرف خاص (ஆய்த எழுத்து) ہئی جیڑھا &quot;اکو&quot; وی آکھیا ویندا ہئی۔ اِیہ نہ تاں حرف صحیح ہئی تے نہ ای حرف علت۔&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210214081015/https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?table=tamil-lex&amp;page=148&amp;display=utf8%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81{{مردہ ربط|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }} University of Madras Tamil Lexicon, page 148: &quot;{{lang|ta|அலியெழுத்து}} [ {{کلمہ نویسی|ta|ISO|aliyeḻuttu}}&lt;nowiki&gt; ] n &lt;/nowiki&gt;{{کلمہ نویسی|ta|ISO|ali-y-eḻuttu}}۔ &lt; {{lang|ta|அலி}}¹ +۔ 1. The letter {{lang|ta|ஃ}}، as being regarded as neither a vowel nor a consonant; {{lang|ta|ஆய்தம்}}۔ ({{lang|ta|வெண்பாப்۔ முதன்மொ۔ 6, உரை۔}}) 2. Consonants; {{lang|ta|மெய்யெ ழுத்து۔ (பிங்۔)۔}}&lt;nowiki&gt;&quot;]&lt;/nowiki&gt;{{مردہ ربط|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt; پر اِینکوں حروف علت دے بعد سبھ توں اخیر وِچ لکھیا ویندا ہئی۔ تمل رسم الخط حروف تہجی دی بجائے مقطعی اُتے مبنی ہئی۔ ایں طرح تمل رسم الخط وِچ کل 31 حروف ہِن۔ ٻئے 216 حروف ٻئے حروف نال مِل کے بݨدے ہِن تے کل حروف دی تعداد 247 (12+18+216+1) تھی ویندی ہئی۔

== ٻِیا ݙیکھو ==

* [[تمل زبان]]

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:براہمی رسم الخط]]
[[ونکی:تمل زبان]]</text>
      <sha1>8r7w45pe0ggb378t0jb35ytr6kq1upb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تنوجا چندرا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24321</id>
    <revision>
      <id>71198</id>
      <parentid>56716</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9073" sha1="929mxwtzy3218vwlkfiybkxvc4hg129" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete personne&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |تنوجا چندرا
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |[[فائل:Tanuja_Chandra.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Tanuja_Chandra.jpg|center|280x280px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |سنہ 1969ء  (عمر 55&amp;#x2013;56 سال)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q539302#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:لکھنؤ|لکھنؤ]]  &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q539302#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_India.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_India.svg|20x20px]] [[:ur:بھارت|بھارت]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q539302#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;مصنفہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;[[:ur:فلمی_ہدایت_کار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;فلمی ہدایت کارہ&lt;/span&gt;]] ، &amp;nbsp;[[:ur:منظر_نویس|منظر نویس]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q539302#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm0151511/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q539302#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%AC%D8%A7_%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%AC%D8%A7_%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8/%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
[[تنوجا چندرا]] ہک [[بھارت|بھارتی]] فلم ڈائریکٹر تے لکھاری ہَن۔ انّھاں نے [[یش چوپڑا]] دی کامیاب فلم [[دل تو پاگل ہے]] (1997ء) دے سکرین پلے وچ شراکت کِیتی۔ اوہ زیادہ تر زنانیاں دے موضوعات تے مبنی فلماں دی ہدایت کاری کِیتے لکھیندیں ہَن۔ انّھاں دیاں فلماں دا موضوع زیادہ تر صنف نازک تے ہون٘دا ہَئی۔ انّھاں دیاں مشہور فلماں وچ [[دشمن]] (1998ء) تے [[سنگھرش]] (1999ء) شامل ہَن۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|مصنف=Jha, Subhash K.|کاوش=Indo-Asian News Service, Press Trust of India|یوآرایل=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=097f7aa0-12f5-40fe-81bd-ae8348003890&amp;ParentID=00c6b729-b306-40c9-bc0e-754e7c69c501&amp;&amp;Headline=Why+Tanuja+is+an+angry+young+woman|آرکائیو یوآرایل=https://archive.today/20130125121239/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=097f7aa0-12f5-40fe-81bd-ae8348003890&amp;ParentID=00c6b729-b306-40c9-bc0e-754e7c69c501&amp;&amp;Headline=Why+Tanuja+is+an+angry+young+woman|یوآرایل کی کیفیت=dead|آرکائیو تاریخ=25 January 2013|عنوان=Why Tanuja Chandra is an angry young woman|ناشر=Hindustan Times|تاریخ=3 January 2007}}&lt;/ref&gt;

== خاندان ==
[[تنوجا چندرا]] دا جنم [[دہلی]] وچ تھیا&lt;ref&gt;{{حوالہ خبر|یوآرایل=https://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-times/deep-focus/Im-a-migrant-this-is-my-city/articleshow/2788430.cms|عنوان=I'm a migrant, this is my city|تاریخ=17 February 2008|اخبار=Times of India|تاریخ رسائی=23 February 2018}}&lt;/ref&gt;۔ اوہ لکھاری [[وکرم چندرا]] تے فلم نقاد [[انوپما چوپڑا]] دی بھیݨ ہَن۔ انّھاں دے پیو فلم لکھاری [[کامنا چندرا]] ہَن۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.business-standard.com/article/news-ians/i-ve-inherited-creative-genes-from-mom-tanuja-chandra-118021800424_1.html|عنوان=I've inherited creative genes from mom: Tanuja Chandra|تاریخ=18 February 2018|بذریعہ=Business Standard}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.mid-day.com/articles/tanuja-chandras-film-is-stuck/87598|عنوان=Tanuja Chandra's film is stuck|تاریخ رسائی=2016-06-30|تاريخ-الأرشيف=2019-11-05|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20191105122855/https://www.mid-day.com/articles/tanuja-chandras-film-is-stuck/87598|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== کیرئیر ==
[[چندرا]] نے اپݨے کیریئر دا آغاز 1995ء وچ کِیتا تے ٹی وی سیریز [[زمین آسمان (ٹی وی سیریز)]] نال ہدایت کاری دی شروعات کِیتی جیڑھی وچ [[تنوی اعظمی]] نے اداکاری کِیتی۔ 1996ء وچ انّھاں نے [[شبنم سکھدیو]] دے نال ہک ٹیلی ویژن سیریل &quot;ممکن&quot; دی ہدایت کاری کِیتی۔

1997ء وچ انّھاں نے [[یش چوپڑا]] دی فلم [[دل تو پاگل ہے]] دا سکرین پلے لکھیا جیڑھی ہک وݙی کامیاب فلم ثابت تھئی۔ انّھاں نے [[مہیش بھٹ]] دے نال مل تے [[زخم]] (1998ء) دا سکرین پلے لکھیا۔ ایں ئی سال انّھاں نے [[دشمن]] دی ہدایت کاری کِیتی جیڑھی وچ [[کاجول]] نے مرکزی کردار ادا کِیتا۔ اے فلم تنقیدی تے تجارتی لحاظ نال کامیاب رہی۔

انّھاں دی اڳلی فلم [[سنگھرش]] (1999ء) وی [[مہیش بھٹ]] دی پروڈیوس کِیتی ہوئی ہَئی، جیڑھی وچ [[اکشے کمار]]، [[پریتی زنٹا]] تے [[آشوتوش رانا]] نے مرکزی کردار ادا کِیتے۔

این٘دے بعد [[تنوجا چندرا]] نے کئی فلماں ڈائریکٹ کِیتیاں جنّھاں وچ [[دی میلوڈی آف لائف]] (2002ء) شامل ہَئی۔ انّھاں دی فلم [[زندگی راکس]] (2006ء) وچ [[سشمیتا سین]] نے اداکاری کِیتی۔ 2008ء وچ انّھاں نے [[ہوپ اینڈ اے لٹل شوگر]] دی ہدایت کاری کِیتی جیڑھی مکمل طور تے [[امریکا]] وچ شوٹ کیتی ڳئی ہَئی۔ 2016ء وچ انّھاں نے [[زی ٹیلی فلمز]] کِیتے ہک مختصر فلم [[سلوات]] دی ہدایت کاری کِیتی جیڑھی وچ [[کارتک آریان]] نے کم کِیتا۔

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی شخصیتاں]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل]]
[[ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں]]
[[ونکی:بھارتی فلم ہدایت کار زنانیاں]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]]
[[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]]</text>
      <sha1>929mxwtzy3218vwlkfiybkxvc4hg129</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بیلا تھورن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24401</id>
    <revision>
      <id>71196</id>
      <parentid>70463</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19150" sha1="1x2gpukdfl7281tyuo4on6cf41t8h7e" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |بیلا تھورن
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |([[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی میں]]: &lt;span lang=&quot;en&quot;&gt;Bella Thorne&lt;/span&gt;)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |[[فائل:Bella_Thorne_OnlyFans_3.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Bella_Thorne_OnlyFans_3.jpg|center|330x330px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائشی نام
| style=&quot; &quot; |([[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی میں]]: &lt;span lang=&quot;en&quot;&gt;Annabella Avery Thorne&lt;/span&gt;)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P1477|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1477) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |8 اکتوبر 1997ء   (28 سال)&lt;ref name=&quot;7cedbe69c289a4cefbd16f68d449c24e041637a6&quot;&gt;انٹرنیٹ سوپرلیٹیو فکشن ڈیٹا بیس آتھر آئی ڈی: https://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?208386 — بنام: Bella Thorne — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;9dc88b74d39befba024c8831877d9f1991db6318&quot;&gt;عنوان : Babesdirectory — بنام: Bella Thorne — Babesdirectory ID: https://babesdirectory.online/profile/bella-thorne&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:پیمبروک_پائنز،_فلوریڈا|پیمبروک پائنز]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|20x20px]] [[:ur:ریاستہائے_متحدہ_امریکا|ریاستہائے متحدہ امریکا]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |نسل
| style=&quot; &quot; |اطالوی امریکی &lt;ref name=&quot;fd3e46dcd1d15540f136e1a5fb87291964f1e11b&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.intouchweekly.com/posts/bella-thorne-dad-died-137374/ |title=Archive copy |access-date=2025-03-25 |تاريخ-الأرشيف=2024-12-01 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20241201161158/https://www.intouchweekly.com/posts/bella-thorne-dad-died-137374/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;جرمن امریکی &lt;ref name=&quot;d18e550a7f2498a520fcbce339eeac5f56aea124&quot;&gt;https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/bella-thorne-explains-sharing-her-fathers-death-and-more-in-new-book-20141311/&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;آئرستانی امریکی &lt;ref name=&quot;d18e550a7f2498a520fcbce339eeac5f56aea124&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P172|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P172) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |بالوں کا رنگ
| style=&quot; &quot; |سنہری &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P1884|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1884) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |قد
| style=&quot; &quot; |173 [[:ur:سینٹی_میٹر|سنٹی میٹر]] &lt;ref name=&quot;9dc88b74d39befba024c8831877d9f1991db6318&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P2048|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P2048) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |عارضہ
| style=&quot; &quot; |[[:ur:پڑھنے_کی_اہلیت_میں_کمی|پڑھنے کی اہلیت میں کمی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P1050|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1050) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اداکار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ادکارہ&lt;/span&gt;]] ، &amp;nbsp;[[:ur:ماڈل_(فرد)|ماڈل]] ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;گلو کارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;صوتی اداکارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ٹیلی ویژن اداکارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;[[:ur:ناول_نگار|ناول نگار]] ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;فلم اداکارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;[[:ur:مصنف|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;مصنفہ&lt;/span&gt;]] ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;رقاصہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;[[:ur:فلمی_ہدایت_کار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;فلمی ہدایت کارہ&lt;/span&gt;]] ، &amp;nbsp;گٹار نواز ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;فحش فلم ہدایت کارہ&lt;/span&gt; &lt;ref name=&quot;6a1c7478b58d36723aac81ea9b1f8c750e0fa403&quot;&gt;IAFD actor UUID: https://www.iafd.com/person.rme/id=fb8539bf-2df7-46b7-aede-1ecd86e13032&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[:ur:مادری_زبان|مادری زبان]]
| style=&quot; &quot; |[[:ur:امریکی_انگریزی|امریکی انگریزی]] ، &amp;nbsp;[[:ur:ہسپانوی_زبان|ہسپانوی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P103|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P103) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ زبان
| style=&quot; &quot; |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] &lt;ref name=&quot;abf944612120744d9b30109017f27dc46a1f0345&quot;&gt;این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20241127022351/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=xx0235672 — اخذ شدہ بتاریخ: 1 مارچ 2022&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;aebbc3057b632984759a57bd7f163948fa4c6e0d&quot;&gt;کونر آئی ڈی: https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/257876323&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;[[:ur:ہسپانوی_زبان|ہسپانوی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شعبۂ عمل
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اداکاری|اداکاری]] &lt;ref name=&quot;762cd7567f2b6ba3bdcbdae87ab75bbcd4fd6231&quot;&gt;این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20241127022351/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=xx0235672 — اخذ شدہ بتاریخ: 7 نومبر 2022&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;[[:ur:گلوکاری|گلوکاری]] &lt;ref name=&quot;762cd7567f2b6ba3bdcbdae87ab75bbcd4fd6231&quot; /&gt;، &amp;nbsp;[[:ur:رقص|رقص]] &lt;ref name=&quot;762cd7567f2b6ba3bdcbdae87ab75bbcd4fd6231&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |اعزازات
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |&lt;div style=&quot;max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%&quot;&gt;[[:ur:100_خواتین_(بی_بی_سی)|100 خواتین (بی بی سی)]] &lt;small&gt; (2019)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;43868ebb3cc926ab07688d753eb876eebe5d98a3&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/world-50042279 BBC 100 Women 2019]&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |ویب سائٹ
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ویب سائٹ
| style=&quot; &quot; |[http://bellathorneofficial.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm2254074/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q208117#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%DB%8C%D9%84%D8%A7_%D8%AA%DA%BE%D9%88%D8%B1%D9%86&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%DB%8C%D9%84%D8%A7_%D8%AA%DA%BE%D9%88%D8%B1%D9%86&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
[[اینابیلا ایوری تھورن]] (جنم 8 اکتوبر 1997ء) ہک [[امریکی]] اداکارہ، گلوکارہ تے مصنفہ ہن۔ انّھاں کوں سبھ توں پہلے [[ڈرٹی سیکسی منی]] سیریز وچ [[مارگوکس ڈارلنگ]] دے کردار تے ڈراما سیریز [[مائی اون ورسٹ اینیمی]] (2009ء) وچ [[روتی اسپیوی]] دے کردار کیتے پہچان ملی جیندے بعد انّھاں کوں [[ینگ آرٹسٹ ایوارڈ]] ملا۔

[[تھورن]] نے [[ڈزنی چینل]] دی سیریز [[شیک اٹ اپ]] (2010-2013) وچ [[سیسی جونز]] دے کردار کیتے شہرت حاصل کیتی، جیندے کیتے انّھاں کوں کئی ایوارڈز تے نامزدگیاں ملیاں، جنّھاں وچ [[امیگن ایوارڈ]] جتنڑاں وی شامل ہئی۔ این٘دے بعد [[تھورن]] متعدد فیچر فلماں وچ نظر آئیاں، جنّھاں وچ [[بلینڈڈ]] (2014) [[الون]] تے [[چپمنکس: دی روڈ چپ]] (2015) دی [[بیبیسیٹر]] فلم سیریز شامل ہن۔ این٘کوں [[دی ڈف]] (2015) [[امیٹی ول: دی اویکننگ]] (2017ء) تے [[انفامس]] (2020) وچ اپݨے کرداراں کیتے تعریف ملی۔ [[تھورن]] نے ڈراما سیریز [[فیمس ان لو]] (2017-2018) دی قیادت وی کیتی، جیندے کیتے انّھاں کوں [[ٹین چوائس ایوارڈز]] توں نامزدگی ملی۔

اداکاری توں باہر، [[تھورن]] نے موسیقی وچ قدم رکھیا ہئی۔ انّھاں نے اپݨا پہلا سنگل، &quot;واچ می&quot; 2011ء وچ ریلیز کیتا، جو [[یو ایس بل بورڈ ہاٹ 100]] تے 86ویں نمبر تے ریہا۔ این٘دے بعد توں انّھاں نے 2012ء وچ [[ای پی میڈ ان جاپان]] تے 2014ء وچ [[ای پی جرسی]] جاری کیتی۔ انّھاں نے 2019ء وچ بالغ فلم [[ہر اینڈ ہیم]] دی ہدایت کاری کریندے ہوئے اپݨی ہدایت کاری دا آغاز کیتا، جیڑھی مثبت جائزے گھنݨ وچ کامیاب تھئی تے [[پورن ہب ویژنری ایوارڈ]] جتیا۔

== ابتدائی حیاتی ==
[[اینابیلا ایوری تھورن]] 8 اکتوبر 1997ء کوں [[فلوریڈا]] دے [[پیمبروک پائنز]] وچ پیدا تھئیاں، [[تمارا تھورن]] تے [[ڈیلانسی رینالڈو &quot;ری&quot; تھورن]] دی دھی ہن&lt;ref name=&quot;Allmusic&quot;&gt;{{حوالہ ویب|آخری=Erlewine|پہلا=Stephen Thomas|سال=2016|عنوان=Bella Thorne|یوآرایل=https://www.allmusic.com/artist/bella-thorne-mn0002731953|یوآرایل کی کیفیت=live|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20170105090345/http://www.allmusic.com/artist/bella-thorne-mn0002731953|آرکائیو تاریخ=January 5, 2017|تاریخ رسائی=August 3, 2016|ویب گاہ=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chase's p502&quot;&gt;{{حوالہ کتاب |عنوان=Chase's Calendar of Events 2022: The Ultimate Go-to Guide for Special Days, Weeks and Months |تاریخ=2021 |ناشر=Rowman &amp; Littlefield |آئی_ایس_بی_این=978-1-64143-504-8 |مقام=Lanham, Md. |صفحہ=502 |زبان=en}}&lt;/ref&gt;۔ انّھاں دے ترئے بھیݨ بھرا ہن جو اداکار وی ہن۔ انّھاں دے پیؤ [[کیوبا]] نال تعلق رکھدے ہن۔ انّھاں دے پیؤ دا اپریل 2007ء وچ ہک ٹریفک حادثے وچ انتقال تھی ڳیا ہئی۔ انّھاں نے آکھیا ہئی جو انّھاں دی پرورش ہک ایسی ماں نے کیتی ہئی جو چار ٻالاں دی پرورش کریندی پئی ہئی تے اوہ ٻہوں غریب ہن تے انّھاں نے اصل وچ ٹٻر دی مدد کیتے بطور چائلڈ اداکارہ کم کرݨا شروع کیتا ہئی۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|آخری=Midkiff|پہلا=Sarah|تاریخ=April 22, 2017|عنوان=Bella Thorne Said She Took Her Disney Role To Save Her Family From Homelessness|یوآرایل=https://www.refinery29.com/en-us/2017/04/151182/bella-thorne-disney-family-homelessness|یوآرایل کی کیفیت=live|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190717115056/https://www.refinery29.com/en-us/2017/04/151182/bella-thorne-disney-family-homelessness|آرکائیو تاریخ=July 17, 2019|تاریخ رسائی=May 20, 2019|ویب گاہ=[[Refinery29]]}}&lt;/ref&gt;

ستمبر 2017ء وچ، [[تھورن]] نے انکشاف کیتا جو اوہ ہک مضافاتی علاقے وچ رہندی ہئی، [[ہسپانوی]] کوں اپݨی پہلی زبان دے طور تے ڳالھیندی ہئی تے ایہ جو اوہ وݙّی تھیندے ہوئے غنڈہ گردی دا شکار تھئی کیوں جو اوہ [[ڈسلیکسک]] ہئی۔ پہلی جماعت وچ رہندے ہوئے انّھاں کوں [[ڈسلیکسیا]] دی تشخیص تھئی ہئی۔ ایں توں پہلے ہک پبلک اسکول وچ تعلیم حاصل کرݨ دے بعد انّھاں کوں گھر وچ ای پڑھایا ڳیا ہئی، جتھاں انّھاں کوں غنڈہ گردی دا نشانہ بݨایا ڳیا ہئی۔ [[سلوان لرننگ سینٹر]] وچ شرکت دے بعد انّھاں نے اپݨی تعلیم وچ بہتری گھن آئی تے اڳوں دی درجہ بندی پڑھݨ تے لکھݨ شروع کیتا۔ اپریل 2010ء وچ، انّھاں نے آکھیا جو انّھاں نے اناج دے خانے دے لیبل سمیت ہر شے کوں سختی نال پڑھ تے [[ڈسلیکسیا]] تے قابو پا گھدا ہئی۔

جنوری 2018ء وچ، [[تھورن]] نے [[انسٹاگرام]] تے لکھیا جو ٻالپݨ وچ انّھاں دا جسمانی تے جنسی استحصال کیتا ڳیا ہئی، &quot;اوں ݙینہہ توں جݙݨ میں یاد کر سڳدی ہاں جݙݨ تک میں 14 سال دی نہ تھی ڳئی ہم۔&quot; 2019ء وچ، انّھاں نے [[اے بی سی نیوز]] دے [[جوجو چانگ]] کوں ݙسایا جو بدسلوکی ایں ویلے شروع تھئی ہئی جݙݨ اوہ چھ سال دی ہئی۔ انّھاں نے اپݨے مبینہ بدسلوکی کرݨ والے دا ناں نہیں گھدا، پر آکھیا جو اوہ &quot;اوہ شخص ہئی جیندے نال میری پرورش تھئی ہئی&quot;۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|تاریخ=January 23, 2019|عنوان=Actress Bella Thorne opens up about her past, being pansexual|یوآرایل=https://abc30.com/bella-thorne-pansexual-what-is-a-panseuxal/5412651/|یوآرایل کی کیفیت=live|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20220220061707/https://abc30.com/bella-thorne-pansexual-what-is-a-panseuxal/5412651/|آرکائیو تاریخ=February 20, 2022|تاریخ رسائی=February 19, 2022|ویب گاہ=ABC30.com}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں]]
[[ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:امریکی صوتی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:امریکی فلم ہدایت کار زنانیاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دے امریکی گائیک]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]]
[[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]]</text>
      <sha1>1x2gpukdfl7281tyuo4on6cf41t8h7e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جمائمہ روڈریگز</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26987</id>
    <revision>
      <id>71199</id>
      <parentid>59715</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13594" sha1="gtppm2xfm95uwz71598xlq5uokl2tss" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات کرکٹ کھلاڑی|name=جمائمہ روڈریگز|female=true|image=2020 ICC W T20 WC I v B 02-24 Rodrigues (01) (cropped).jpg|image_size=|alt=Rodrigues batting for India during the 2020 ICC Women's T20 World Cup|caption=جمائمہ آئی سی سی خواتین کے ٹی 20 ورلڈ کپ 2020ء میں انڈیا کے لیے بیٹنگ کر رہی ہیں|fullname=جمائمہ ایوان روڈریگز|birth_date={{birth date and age|df=yes|2000|9|5}}|birth_place=[[ممبئی]]، [[مہاراشٹرا]]، ہندوستان|death_date=|death_place=|nickname=جیمی|heightft=|heightinch=|heightcm=|heightm=|batting=دائیں ہاتھ کی بلے باز|bowling=دائیں ہاتھ کی [[آف بریک]] گیند باز|role=[[بلے باز]]|country=انڈیا|international=true|internationalspan=2018–|onetest=|testdebutdate=|testdebutyear=|testdebutagainst=|testcap=|lasttestdate=|lasttestyear=|lasttestagainst=|odidebutdate=12 مارچ|odidebutyear=2018|odidebutagainst=آسٹریلیا|odicap=123|lastodidate=3 جولائی|lastodiyear=2021|lastodiagainst=انگلینڈ|odishirt=5|T20Idebutdate=13 فروری|T20Idebutyear=2018|T20Idebutagainst=جنوبی افریقہ|T20Icap=56|lastT20Idate=31 جولائی|lastT20Iyear=2022|lastT20Iagainst=پاکستان|T20Ishirt=|club1=[[ممبئی خواتین کی کرکٹ ٹیم|ممبئی خواتین]]|year1={{nowrap|2014/15– تاحال}}|club2=[[انڈیا گرین ویمن کرکٹ ٹیم|انڈیا گرین ویمن]]|year2={{nowrap|2015–2018/19}}|club3=[[آئی پی ایل ٹریل بلیزرز|ٹریل بلیزرز]]|year3=2018|club4=[[آئی پی ایل سپرنواس|سپر نواس]]|year4=2019–2020|club5=[[یارکشائر ڈائمنڈز]]|year5=2019|club6=[[ناردرن سپر چارجرز]]|year6=2021|club7=[[میلبورن رینیگیڈز (ڈبلیو بی بی ایل)|میلبورن رینیگیڈز]]|year7={{nowrap|2021/22– تاحال}}|club8=[[آئی پی ایل ٹریل بلیزرز|ٹریل بلیزرز]]|year8=2022|columns=2|column1=[[خواتین ایک روزہ بین الاقوامی|ایک روزہ]]|matches1=21|runs1=394|bat avg1=19.70|100s/50s1=0/3|top score1=81[[ناٹ آؤٹ|*]]|deliveries1=12|wickets1=1|bowl avg1=6.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/1|catches/stumpings1=4/-|column2=[[خواتین ٹوئنٹی20 بین الاقوامی|ٹوئنٹی20آئی]]|matches2=53|runs2=1127|bat avg2=27.48|100s/50s2=0/6|top score2=72|deliveries2=18|wickets2=0|bowl avg2=-|fivefor2=0|tenfor2=0|best bowling2=-/-|catches/stumpings2=17/-|source=http://www.espncricinfo.com/india/content/player/883405.html ESPNcricinfo|date=31 جولائی 2022ء}}

جمائمہ ایوان روڈریگز &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|عنوان=How to Pronounce Jemimah Rodrigues|یوآرایل=https://www.youtube.com/watch?v=5maX2-Mdfko|ویب گاہ=YouTube|تاریخ رسائی=26 ستمبر 2021|زبان=en}}&lt;/ref&gt;(پیدائش: 5 ستمبر 2000ء) ہک [[ہندوستانی]] کرکٹر ہَن۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.womenscriczone.com/india-test-newbies-where-were-they-in-%D9%86%D9%88%D9%85%D8%A8%D8%B1-2014|عنوان=India's potential Test debutantes: Where were they in نومبر 2014?|ویب گاہ=Women's CricZone|تاریخ رسائی=10 جون 2021|آرکائیو تاریخ=2022-02-10|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20220210050834/https://www.womenscriczone.com/india-test-newbies-where-were-they-in-%D9%86%D9%88%D9%85%D8%A8%D8%B1-2014|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; اوہ [[ممبئی خواتین]] دی کرکٹ ٹیم دی آل راؤنڈر ہَن تے [[انڈر 17 مہاراشٹر ہاکی ٹیم]] اِچ ہَن&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.thecricketmonthly.com/story/1236482/20-women-cricketers-for-the-2020s|عنوان=20 women cricketers for the 2020s|ویب گاہ=The Cricket Monthly|تاریخ رسائی=24 نومبر 2020}}&lt;/ref&gt;۔ جون 2018ء اِچ اُنّھاں کوں [[جھارکھنڈ]] اِچ [[بورڈ آف کنٹرول فار کرکٹ ان انڈیا]] دی طرفوں کرکٹ کھلاڑی [[ایم ایس دھونی]] دی طرفوں بہترین گھریلو جونیئر زنانیاں کرکٹ کھلاڑی کِیتے پیش کِیتے ڳئے [[جگموہن ڈالمیا ایوارڈ]] نال نوازا ڳیا۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.espncricinfo.com/india/content/story/1148763.html|عنوان=Kohli, Harmanpreet, Mandhana win top BCCI awards|ویب گاہ=ESPN کرک انفو|تاریخ رسائی=7 جون 2018|تاریخ=7 جون 2018}}&lt;/ref&gt;

== ابتدائی زندگی ==
جمائمہ روڈریگز اپݨے ݙو بھائیاں، [[ایانوک]] تے [[ایلی]] دے نال [[بھنڈوپ]]، [[ممبئی]]، [[بھارت]] اِچ پیدا تِھئیاں تے اُنّھاں دی پرورش تِھئی۔ اوہ ہک مشق کرݨ والی عیسائی ہَن&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.mid-day.com/articles/christmas-i-spent-the-night-waiting-for-santa-says-cricketer-jemimah-rodrigues/20137177|عنوان=Christmas: I Spent The Night Waiting For Santa, Says Cricketer Jemimah Rodrigues|تاریخ=23 دسمبر 2018|تاریخ رسائی=7 ستمبر 2020|تاريخ-الأرشيف=2020-09-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200919014953/https://www.mid-day.com/articles/christmas-i-spent-the-night-waiting-for-santa-says-cricketer-jemimah-rodrigues/20137177|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;۔ چار سال دی عُمر اِچ اُون٘ے سیزن کرکٹ کھیݙݨ شروع کر ݙِتّا۔ اوہ کھیݙاں دی بہتر سہولیاں توں فائدہ چاوݨ کِیتے ٻہوں چھوٹی عُمر اِچ شہر دے ݙوجھے کونے اِچ چلی ڳئی جیڑھا [[باندرہ ویسٹ]] اِچ ہَئی۔ اُون٘دا پیو، [[ایوان روڈریگس]]، اوندے اسکول اِچ ہک جونیئر کوچ ہَن تے اوہ اپݨے بھائیاں دے کول باؤلنگ کریندے ہوئے وݙّی تِھئی ہَن۔ جمائمہ دے پیو [[ایوان]]، جیڑھے شروع توں ای اوندی کوچنگ کرین٘دے پئے ہَن، نے اپݨے اسکول اِچ چھوہریاں دی کرکٹ ٹیم دا آغاز کِیتا۔ جمائمہ کوں جوانی اِچ ہاکی تے کرکٹ ݙوہاں کھیݙݨ پسند ہَن۔ جمائمہ روڈریگس نے [[سینٹ جوزف کانونٹ ہائی اسکول]]، [[ممبئی]] تے بعد اِچ [[رضوی کالج آف آرٹس، سائنس اینڈ کامرس]] اِچ تعلیم حاصل کِیتی۔

== کیریئر ==
جمائمہ روڈریگس کوں [[مہاراشٹر]] دی [[انڈر 17]] تے [[انڈر 19]] ہاکی ٹیماں کِیتے چُݨیا ڳیا ہَئی۔ اوندی کرکٹ [[انڈر 19]] ڈیبیو 2012–13 دے کرکٹ سیزن دے دوران اِچ ساڑھے 12 سال دی عُمر اِچ تِھئی۔ اُنّھاں دا چُناؤ اِیں وقت کِیتا ڳیا جݙݨ [[انڈر 19]] ریاستی کرکٹ ٹیم کِیتے صرف 13 سال ہَن۔ جمائمہ دا آکھݨ ہَئی جو اوندے پیو اوندے بنیادی کوچ تے اوندے &quot;ہیرو&quot; ہَن تے اوہ تمام کامیابیاں دے مرہون منت ہَن۔ روڈریگز [[اسمرتی مندھانا]] دے بعد ݙوجھی زنانی ہَن جِنّھاں نے 50 اوور دی کرکٹ میچ اِچ ڈبل سنچری بݨائی۔ اُون٘ے نومبر 2017ء اِچ [[سوراشٹرا]] دی ٹیم دے خلاف [[اورنگ آباد]] اِچ صرف 163 گینداں اِچ 202* رنز بݨائے۔ اِیہ اسکور اِچ 21 چوکے شامل ہَن۔ اِیں میچ توں ٹھیک پہلے، اُون٘ے [[انڈر 19]] ٹورنامنٹ اِچ [[گجرات]] دی ٹیم دے خلاف 142 گینداں تے 178 رنز بݨائے ہَن۔ اُنّھاں کوں فروری 2018ء اِچ [[جنوبی افریقہ]] دے خلاف کھیڈے ون٘ڄݨ والے ترِیہاں میچاں دی ون ڈے سیریز کِیتے [[ہندوستانی اسکواڈ]] اِچ شامل کِیتا ڳیا ہَئی۔ اُون٘ے 13 فروری 2018ء کوں [[جنوبی افریقہ دی خواتین]] دے خلاف [[ہندوستانی خواتین]] کِیتے [[خواتین دی ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ]] دی شروعات کِیتی۔ اُون٘ے 12 مارچ 2018ء کوں [[آسٹریلیا دی خواتین]] دے خلاف [[ہندوستانی خواتین]] کِیتے [[خواتین دی اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ]] دی شروعات کِیتی۔ اکتوبر 2018ء اِچ اُنّھاں کوں [[ویسٹ انڈیز]] اِچ 2018ء دے [[آئی سی سی خواتین دے ورلڈ ٹی ٹوئنٹی ٹورنامنٹ]] کِیتے [[ہندوستان]] دے اسکواڈ اِچ شامل کِیتا ڳیا ہَئی۔ ٹورنامنٹ توں پہلے، اُون٘ے کوں ٹیم اِچ ݙیکھݨ والی کھلاڑی دے طور تے نامزد کِیتا ڳیا ہَئی۔ ٹورنامنٹ دے اختتام دے بعد اُنّھاں کوں [[انٹرنیشنل کرکٹ کونسل]] نے ٹیم اِچ اسٹینڈ آؤٹ کھلاڑی دے طور تے نامزد کِیتا ہَئی۔ اکتوبر 2018ء اِچ اوندیاں شاندار کامیابیاں کوں ݙیکھدے ہوئے، جمائمہ کوں ہک سپورٹس مارکیٹنگ فرم [[Baseline Ventures]] نے اپݨے تمام تجارتی مفادات دا انتظام کرݨ کِیتے سائن کِیتا ہَئی۔ 1 مارچ 2019ء کوں، اُون٘ے [[آئی سی سی 2019ء ورلڈ کپ]] کِیتے [[ہندوستانی کرکٹ ٹیم]] دی نویں جرسی دی رونمائی دی تقریب اِچ شرکت کِیتی، جتھاں [[ہرمن پریت کور]]، [[ایم ایس دھونی]]، [[ویرات کوہلی]]، [[اجنکیا رہانے]] تے [[پرتھوی شا]] سمیت ٻئے کرکٹرز وی موجود ہَن۔ جنوری 2020ء اِچ اُنّھاں کوں [[آسٹریلیا]] اِچ 2020ء دے [[آئی سی سی خواتین دے ٹی 20 ورلڈ کپ]] کِیتے [[ہندوستان]] دی ٹیم اِچ شامل کِیتا ڳیا۔ مئی 2021ء اِچ اُنّھاں کوں [[انگلینڈ دی خواتین کرکٹ ٹیم]] دے خلاف اُنّھاں دے واحد میچ کِیتے [[ہندوستان]] دے ٹیسٹ سکواڈ اِچ شامل کِیتا ڳیا ہَئی۔ 2021ء دے موسم گرما اِچ جمائمہ نے [[شمالی Superchargers]] کِیتے افتتاحی [[ہنڈریڈ]] مقابلے اِچ حصہ گِھدّا۔ اُون٘ے 41.50 دی اوسط نال بلے بازی دا مظاہرہ کِیتا تے [[ویلش فائر]] دے خلاف 92* دے نال خواتین دے [[ہنڈریڈ]] دا سبھ توں وݙّا سکور وی پوسٹ کِیتا۔ اوہ خواتین دے [[ہنڈریڈ]] ٹورنامنٹ اِچ 249 رنز دے نال ݙوجھی سبھ توں وݙّی رنز بݨاوݨ والی کھلاڑی ہَن۔ اگست 2021ء اِچ روڈریگز کوں [[آسٹریلیا]] دے خلاف اُنّھاں دی سیریز کِیتے [[ہندوستان]] دے ٹیسٹ سکواڈ اِچ وی شامل کِیتا ڳیا ہَئی۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|عنوان=The Hundred Women's Competition, 2021 Cricket Team Records &amp; Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|یوآرایل=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13891&amp;type=tournament|تاریخ رسائی=2022-03-09|ویب گاہ=Cricinfo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.espncricinfo.com/story/india-women-tour-of-australia-india-call-up-uncapped-meghna-singh-yastika-bhatia-renuka-singh-1274527|عنوان=India Women call up Meghna Singh, Yastika Bhatia, Renuka Singh for Australia tour|ویب گاہ=ESPN کرک انفو|تاریخ رسائی=24 اگست 2021}}&lt;/ref&gt;
[[فائل:2021–22_WBBL_AS_v_MR_21-10-31_Rodrigues_(02).jpg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/2021%E2%80%9322_WBBL_AS_v_MR_21-10-31_Rodrigues_%2802%29.jpg/220px-2021%E2%80%9322_WBBL_AS_v_MR_21-10-31_Rodrigues_%2802%29.jpg|left|thumb|جمائمہ 2021–22 [[ڈبلیو بی بی ایل]] اِچ [[میلبورن رینیگیڈز]] کِیتے بیٹنگ کرین٘دی پئی ہَن]]
اوہ 2021ء [[ڈبلیو بی بی ایل]] اِچ [[میلبورن رینیگیڈز]] کِیتے وی کھیڈین٘دی ہَن۔ فروری 2022ء اِچ اُون٘ے کوں [[ناردرن سپر چارجرز]] نے [[ہنڈریڈ]] دے 2022ء ایڈیشن کِیتے برقرار رکھیا۔ جولائی 2022ء اِچ اُون٘ے کوں [[انگلینڈ]] دے [[برمنگہم]] اِچ 2022ء [[دولت مشترکہ کھیݙاں]] اِچ کرکٹ ٹورنامنٹ کِیتے [[ہندوستان]] دی ٹیم اِچ شامل کِیتا ڳیا۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.bcci.tv/articles/2022/news/55555899/team-india-senior-women-squad-for-birmingham-2022-commonwealth-games-announced?type=Latest|عنوان=Team India (Senior Women) squad for Birmingham 2022 Commonwealth Games announced|ویب گاہ=Board of Control for Cricket in India|تاریخ رسائی=11 جولائی 2022}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:بھارتی شخصیّتاں]]
[[ونکی:زنانیاں]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]</text>
      <sha1>gtppm2xfm95uwz71598xlq5uokl2tss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سیمون سینورے</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27997</id>
    <revision>
      <id>71210</id>
      <parentid>66119</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:17:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21904" sha1="ez8h5mgm564konfjybzuhzdub62wrzy" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |سیمون سینورے
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |([[:ur:فرانسیسی_زبان|فرانسیسی وچ]]: &lt;span lang=&quot;fr&quot;&gt;Simone Signoret&lt;/span&gt;)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |[[فائل:Signoret_Harcourt_1947_2.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Signoret_Harcourt_1947_2.jpg|center|330x330px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائشی ناں
| style=&quot; &quot; |([[:ur:فرانسیسی_زبان|فرانسیسی میں]]: &lt;span lang=&quot;fr&quot;&gt;Henriette Charlotte Simone Kaminker&lt;/span&gt;)&lt;ref name=&quot;7dccfd985b5bedb91dc56726437d957fba1cbe67&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.cineartistes.com/fiche-Simone+Signoret.html |title=Archive copy |access-date=2025-04-02 |تاريخ-الأرشيف=2025-04-02 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20250402031749/http://www.cineartistes.com/fiche-Simone%2BSignoret.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P1477|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1477) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ڄمݨ
| style=&quot; &quot; |25 مارچ 1921ء  &lt;ref name=&quot;553cf650f91b48c159bfe2f85aa567af87093c3a&quot;&gt;عنوان : Simone Signoret — جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/118614223 — اخذ شدہ بتاریخ: 26 اپریل 2014 — اجازت نامہ: CC0&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;afe1d2ae2196864acb03ec13be140d47f268dd27&quot;&gt;مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]]  — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — بی این ایف - آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11924735t — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2f963da9ab50de4b4cd6034a726effe30f892a82&quot;&gt;ایس این اے سی آرک آئی ڈی: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6tx3jkz — بنام: Simone Signoret — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;405f2e0a5c21cbdbbc23a689c7cbb45143cdd561&quot;&gt;فائنڈ اے گریو میموریل شناخت کنندہ: https://www.findagrave.com/memorial/1358 — بنام: Simone Signoret — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;40eca149fbd79d28d8543c6992e10736c378aed3&quot;&gt;ڈسکوجس آرٹسٹ آئی ڈی: https://www.discogs.com/artist/1378892 — بنام: Simone Signoret — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;0f1618a4c664a90ad7554caa336b5c957d8fc08f&quot;&gt;بنام: Simone Signoret — فلم پورٹل آئی ڈی: https://www.filmportal.de/29e22bd3b7d040ba853ab354bc23fe84 — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;7dcbda7d7406fe3b002dc1638d3861c95ab4e406&quot;&gt;بنام: Simone Signoret — FemBio ID: https://www.fembio.org/biographie.php/frau/frauendatenbank?fem_id=25308 — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:وایزباڈن|وییسبادین]] &lt;ref name=&quot;332d162d365fc309135025684aa893bfe39caf21&quot;&gt;ربط: https://d-nb.info/gnd/118614223 — اخذ شدہ بتاریخ: 11 دسمبر 2014 — اجازت نامہ: CC0&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d201f30531327eb5e030b84be72d2df747fc0260&quot;&gt;مصنف: CC0  — مدیر: CC0  — ناشر: CC0  — خالق: CC0  — اشاعت: CC0  — باب: CC0  — جلد: CC0  — صفحہ: CC0  — شمارہ: CC0  — CC0  — CC0  — CC0  — ISBN CC0  — [https://web.archive.org/web/20160422093803/http://www.reelz.com/person/100001/simone-signoret/ CC0 ] — اقتباس: CC0  — اجازت نامہ: CC0&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;87d10bbb041cc08262c47df4675bd9ee01c82ddb&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20250114150212/http://www.cineartistes.com/?page=images&amp;id=473&amp;type=3 — اخذ شدہ بتاریخ: 8 اکتوبر 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d8f8a6a8b7253fe52c1f79f20daec2ec1b4fc330&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.cineartistes.com/?page=images&amp;id=473&amp;type=3 |title=Archive copy |access-date=2025-04-02 |تاريخ-الأرشيف=2025-01-14 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20250114150212/http://www.cineartistes.com/?page=images&amp;id=473&amp;type=3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |وفات
| style=&quot; &quot; |30 ستمبر 1985ء   (64 سال)&lt;ref name=&quot;553cf650f91b48c159bfe2f85aa567af87093c3a&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2c69498e2b6fed6e42b69cef095e2ba95bd80b27&quot;&gt;مصنف: CC0  — مدیر: CC0  — ناشر: CC0  — خالق: CC0  — اشاعت: CC0  — باب: CC0  — جلد: CC0  — صفحہ: CC0  — شمارہ: CC0  — CC0  — CC0  — CC0  — ISBN CC0  — [https://web.archive.org/web/20230228061759/http://www.aveleyman.com/OnThisDay.aspx?OTDMonth=03&amp;OTDDay=25&amp;OTDYear=1990 CC0 ] — اقتباس: CC0  — اجازت نامہ: CC0&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;7963e1e6132e2a43c58afd6620711fb4780c3bef&quot;&gt;مصنف: CC0  — مدیر: CC0  — ناشر: CC0  — خالق: CC0  — اشاعت: CC0  — باب: CC0  — جلد: CC0  — صفحہ: CC0  — شمارہ: CC0  — CC0  — CC0  — CC0  — ISBN CC0  — [https://web.archive.org/web/20230228061817/http://www.aveleyman.com/OnThisDay.aspx?OTDMonth=03&amp;OTDDay=25&amp;OTDYear=1997 CC0 ] — اقتباس: CC0  — اجازت نامہ: CC0&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;0e9102c4f5df7c2806fbd459dc8cb2f1ff911e71&quot;&gt;مصنف: CC0  — مدیر: CC0  — ناشر: CC0  — خالق: CC0  — اشاعت: CC0  — باب: CC0  — جلد: CC0  — صفحہ: CC0  — شمارہ: CC0  — CC0  — CC0  — CC0  — ISBN CC0  — [https://web.archive.org/web/20230208150813/http://www.aveleyman.com/OnThisDay.aspx?OTDMonth=03&amp;OTDDay=25&amp;OTDYear=2003 CC0 ] — اقتباس: CC0  — اجازت نامہ: CC0&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2f963da9ab50de4b4cd6034a726effe30f892a82&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;405f2e0a5c21cbdbbc23a689c7cbb45143cdd561&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;40eca149fbd79d28d8543c6992e10736c378aed3&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P570|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P570) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |وجہ وفات
| style=&quot; &quot; |سرطان لبلبہ &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P509|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P509) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |مدفن
| style=&quot; &quot; |[[:ur:پیئغ_لاشئیز_قبرستان|پیئغ لاشئیز قبرستان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P119|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P119) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |طرز وفات
| style=&quot; &quot; |طبعی موت &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P1196|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1196) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |رہائش
| style=&quot; &quot; |[[:ur:وایزباڈن|وییسبادین]] 
[[:ur:پیرس|پیرس]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P551|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P551) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_France_(XII-XIII).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_France_(XII-XIII).svg|20x20px]] [[:ur:فرانس|فرانس]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پئے
| style=&quot; &quot; |ایو الیغرے &lt;small&gt; (1944–1949)&lt;/small&gt;
ایو مونتاں &lt;small&gt; (22 دسمبر 1951–30 ستمبر 1985)&lt;/small&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P26|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P26) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |کم
| style=&quot; &quot; |&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;فلم اداکارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;&lt;nowiki&gt;[[:مصنف|&lt;/nowiki&gt;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;مصنفہ&lt;/span&gt;]] &lt;ref name=&quot;0ce2fd886c03304615280a852c76ed7886772876&quot;&gt;صفحہ: 6-8 — شمارہ: 132 — [https://web.archive.org/web/20250111095811/https://cinemacanada.athabascau.ca/index.php/cinema/article/viewFile/3232/3272 Cannes 86 / The Year of Revelation]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fa95417d24f7074dad73dd5ab7cb5d3424154252&quot;&gt;[http://www.getyourguide.com/paris-l16/famous-graves-of-paris-2-hour-tour-of-pere-lachaise-t10461/ Famous Graves of Paris: 2-Hour Tour of Père Lachaise]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;f8a4d121e89576fa1d10a37f0f8b95714e45d32f&quot;&gt;http://www.astro.com/astro-databank/Signoret,_Simone&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;[[:ur:اتالیق|اتالیق]] ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;منچ اداکارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;&lt;nowiki&gt;[[:اداکار|&lt;/nowiki&gt;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ادکارہ&lt;/span&gt;]] &lt;ref name=&quot;e137b7ce24ccc38155ff2368fcf964eaeda2a66b&quot;&gt;https://cs.isabart.org/person/134778 — اخذ شدہ بتاریخ: 1 اپریل 2021&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;[[:ur:مترجم|مترجم]] &lt;ref name=&quot;d89c205a0a3bdd8c4759c269f86046ce6f20eb58&quot;&gt;این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20250217112458/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=jn19990007950 — اخذ شدہ بتاریخ: 15 دسمبر 2022&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ماء ٻولی
| style=&quot; &quot; |[[:ur:فرانسیسی_زبان|فرانسیسی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P103|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P103) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ ٻولی
| style=&quot; &quot; |[[:ur:فرانسیسی_زبان|فرانسیسی]] &lt;ref name=&quot;afe1d2ae2196864acb03ec13be140d47f268dd27&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;0bff5eaa2496d74a0c5ef131a31760355938b799&quot;&gt;این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=jn19990007950 — اخذ شدہ بتاریخ: 1 مارچ 2022&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;03f117d7f4a16095d7b250566067e64bd26270e5&quot;&gt;کونر آئی ڈی: https://web.archive.org/web/20250402031748/https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/23788131&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;[[:ur:اطالوی_زبان|اطالوی]] &lt;ref name=&quot;77dff6f68e02ea0877b94b8d4a2c08a82953bdd0&quot;&gt;https://www.teche.rai.it/2016/11/yves-e-simone-37-anni-damore&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شعبۂ عمل
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اداکاری|اداکاری]] &lt;ref name=&quot;9bb69f4d28b5312fbda5cce79dec284134e8f982&quot;&gt;این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20250402024116/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c — اخذ شدہ بتاریخ: 7 نومبر 2022&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |اعزازات
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |&lt;div style=&quot;max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%&quot;&gt;پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ برائے منی سیریز یا فلم میں نمایاں لیڈ اداکارہ &lt;small&gt; (برائے:Bob Hope Presents the Chrysler Theatre  ) (1966)&lt;/small&gt;
[[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&amp;nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &amp;nbsp;&lt;small&gt; (برائے:Room at the Top  ) (1960)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;f66a1a7bafe1131767899fa668027b9fcaeb8e36&quot;&gt;https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1960&lt;/ref&gt;
کان فلم فیسٹیول ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ &lt;small&gt; (برائے:Room at the Top  ) (1959)&lt;/small&gt;
بافٹا ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ مرکزی کردار میں &amp;nbsp;&lt;small&gt; (برائے:Room at the Top  ) (1959)&lt;/small&gt;
بافٹا ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ مرکزی کردار میں &amp;nbsp;&lt;small&gt; (برائے:The Crucible  ) (1958)&lt;/small&gt;

بافٹا ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ مرکزی کردار میں &amp;nbsp;&lt;small&gt; (برائے:Casque d'Or  ) (1953)&lt;/small&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |نامزدگیاں
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |&lt;div style=&quot;max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%&quot;&gt;بافٹا ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ معاون کردار میں &amp;nbsp;&lt;small&gt; (1969)&lt;/small&gt;
[[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&amp;nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &amp;nbsp;&lt;small&gt; (1966)&lt;/small&gt;
گولڈن گلوب ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ – موشن پکچر ڈراما &lt;small&gt; (1965)&lt;/small&gt;
[[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&amp;nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &amp;nbsp;&lt;small&gt; (1960)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;f66a1a7bafe1131767899fa668027b9fcaeb8e36&quot; /&gt;
گولڈن گلوب ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ – موشن پکچر ڈراما &lt;small&gt; (1959)&lt;/small&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P1411|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1411) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm0797531/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q106126#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%92&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%92&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
سیمون سینیورے ([[انگریزی]]: Simone Signoret) (تلفظ: [[فرانسیسی]]: simɔn siɲɔʁɛ؛ پیدائشی ناں: سیمون آنریئت شارلوت کامنیکر؛ 25 [[مارچ]] [[1921ء]] – 30 ستمبر [[1985ء]]) ہک [[فرانسیسی]] اداکارہ ہئی۔ انہاں مختلف اعزازات حاصل کیتے، جنہاں وچ ہک اکیڈمی ایوارڈ، ترائےبافٹا ایوارڈز، ہک سیزر ایوارڈ، ہک پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ اتے کانز فلم فیسٹیول ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ، اتے گولڈن گلوب ایوارڈ کیتے ݙو نامزدگیاں شامل ہن۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=Nostalgia Isn't What It Used to Be (Paperback)|work=The Guardian|date=7 August 2000|quote=Signoret was descended from Polish/Hungarian Jews}}&lt;/ref&gt;

== '''ابتدائی زندگی''' ==
سیمون سینیورے دا پیدائشی ناں سیمون آنریئت شارلوت کامنیکر ہا اتے اوہ وایزباڈن، [[جرمنی]] وچ ڄمی۔ اوندی ماءُ جارجیٹ (شادی توں پہلے سینیورے) اتے پیو آندرے کمینکر ہَن اتے اوہ انہاں دے ترائےٻالاں وچوں سبھ توں وݙی ہئی، اوندے ݙو نِکّے بھرا وی ہَن۔ اوندے پیو، ہک اہم مترجم جیڑھے جمعیت اقوام وچ کم کریندے ہَن، پولش [[یہودی]] ٹٻر نال تعلق رکھݨ آلے فرانسیسی نژاد فوجی افسر ہَن، جیڑھے خاندان کوں پیرس دے نیڑے نوئی سور سین ڳھن آئے ہن۔ اوندی ماءُ، جارجٹ، جنہاں کنوں انہاں اپݨا سٹیج دا ناں ڳھدا، ہک [[فرانسیسی]] کیتھولک ہئی۔ 

سیمون سینیورے [[پیرس]] وچ ہک فکری ماحول وچ پلی ودھی اتے [[انگریزی]]، [[جرمن]] اتے [[لاطینی]] ٻولیاں دی پڑھائی کیتی۔ نازیاں دے قبضے دوران ثانوی اسکول مکمل کرݨ دے بعد، سیمون سینیورے اپݨے خاندان دی کفالت دی ذمہ دار بݨ گئی اتے ہک [[فرانسیسی]] اشتراکی اخبار کیتے ٹائپسٹ دے طور تے کم کرݨ تے مجبور تھی ڳئی۔ 

== '''کیریئر''' ==
فرانس تے قبضے دے دوران، سیمون سینیورے لکھاریاں اتے اداکاراں دے ہک فنکارانہ گروہ نال مل ڳئی جیڑھا ساں جرمین دے پرے دے کیفے ڈی فلور وچ ملدا ہا۔ اوں ویلھے تک، اوکوں اداکاری وچ دلچسپی پیدا تھی چکی ہئی اتے اوندے سہیلیاں ، جنہاں وچ اوندے چاہوݨ آلے، ڈینیئل گیلن وی شامل ہَن، اوکوں اپݨے عزائم تے عمل کرݨ کیتے حوصلہ افزائی کیتی۔ [[1942ء]] وچ اوہ نِکّے موٹے کرداراں وچ نظر آوݨ لڳی اتے اپݨی ماءُ اتے ݙو بھراواں دی کفالت کیتے کافی رقم کماوݨ وچ کامیاب تھی ڳئی، کیوں جو اوندے پیو، جیڑھے ہک فرانسیسی محب وطن ہَن، [[1940ء]] وچ ملک کنوں بھڄ تے [[انگلستان]] وچ جنرل چارلس ڈیگال دے گروہ نال رَل ڳئے ہَن۔ انہاں اپݨیاں یہودی جڑاں کوں لُکاوݨ وچ مدد کیتے اسکرین کیتے اپݨی ماءُ دا خاندانی ناں استعمال کیتا۔

== ٻیا ݙیکھو ==

* [[اداکار|اداکارہ]]

== حوالہ ==
{{حوالے}}
[[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]]
[[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]]</text>
      <sha1>ez8h5mgm564konfjybzuhzdub62wrzy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مُلک ملہیر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28619</id>
    <revision>
      <id>71212</id>
      <parentid>63601</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sraiki</username>
        <id>12</id>
      </contributor>
      <origin>71212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3060" sha1="gmgdlacsm9r0uisaqubrlplgnrj8322" xml:space="preserve">ملک ملہیر سرائیکستان دا ہک پراݨا ناں ہے۔ ایہ ناں قدیم دور دی تہذیب یا ریاست &quot;ملُوہا&quot; توں جُڑیا ہویا ہے، جیہڑی ٣٣٠٠ ق م کنوں ١٩٠٠ ق م تائیں موجود ہائی۔ بعض محقق ایہ وی آکھدے ہن کہ ملُوہا، اڄ دے  [[سرائیکستان]] دا ہی ناں ہائی۔ ملہیر ناں دے حوالے ملتان، تھل تے روہی دے علاقے وی آوندے ہن۔ ایہ خطہ  قدیم تمدن، تجارت تے ثقافت دا مرکز ہائی۔ باقی پوری دنیا وچ ملک ملہیر کوں اتھوں دے لوک آپݨی آپݨی زباناں وچ ملُوہا وی آہدے ہن۔

ملک ملہیر (جیکوں قدیم تریخ وچ '''ملُوہا''' وی آکھیا وین٘دے) دے بارے تریخی تے تحقیقی حوالے نال تفصیل ہیٹھ لکھے مطابق اے:

== ملُوہا (Meluhha) دا تعارف ==
تریخی ریکارڈ دے مطابق، '''ملُوہا''' وادیِ سندھ دی قدیم تہذیب دا اوہ ناں اے جیہڑا بین النہرین (میسوپوٹیمیا) دے لوک اساݙے ایں خطے کیتے ورتیندے ہن۔ سمیری تے اکادی تحریراں وچ ملُوہا دا ذکر ہک ایجھے ملک دے طور تے ملدے جیہڑا مِٹی، سونا، چاندی، قیمتی پتھر (لاجورد تے عقیق) تے ہاتھی دانت دی برآمد کیتے مشہور ہئی۔
----

== تاریخی اہمیت تے جغرافیہ ==

* '''مرکزی علاقہ:''' محققین دا خیال اے جو ملُوہا توں مراد اجوکا '''سندھ، جنوبی پنجاب (سرائیکی وسیب)''' تے بلوچستان دے ساحلی علاقے ہن۔
* '''تجارت:''' قدیم عراق (میسوپوٹیمیا) دے بادشاہ سارگون اعظم دے دور دے کتبیاں وچ لکھیا ہویا اے جو &quot;ملُوہا دے ٻیڑے اساݙے گھاٹاں تے لنگر انداز تھیندے ہن&quot;۔
* '''ملک ملہیر:''' سرائیکی لوک قصیاں تے لوک تریخ وچ &quot;ملہیر&quot; یا &quot;ملہیر ملک&quot; دا ذکر ہک سرسبز تے خوشحال دیس دے طور تے ملدے، جیندے ناں دی نسبت اکثر ایں قدیم تجارتی ناں (ملُوہا) نال جوڑی وین٘دی اے۔

----

== ملُوہا دیاں مشہور سوغاتاں ==
قدیم دور وچ ملُوہا (ملہیر) توں تھلیاں لکھیاں چیزاں ٻاہرلے ملکاں بھیجیاں وین٘دیاں ہن:

١. '''عقیق تے لاجورد:''' سرائیکی وسیب دے ایں خطے وچ پتھراں تے منکیاں دا کم ٻہوں قدیم اے۔ 

٢. '''کپاہ تے کپڑا:''' وادیِ سندھ دنیا وچ کپاہ دی کاشت دا پہلا مرکز ہئی۔ 

٣. '''ساول تے لکڑ:''' ایں خطے توں قیمتی لکڑ (جیویں آبنوس) وی برآمد کیتی وین٘دی ہئی۔</text>
      <sha1>gmgdlacsm9r0uisaqubrlplgnrj8322</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سرائیکستان دی آبادی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29282</id>
    <revision>
      <id>71214</id>
      <parentid>66563</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sraiki</username>
        <id>12</id>
      </contributor>
      <comment>/* سندھ وادی دے دور دی آبادی */</comment>
      <origin>71214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4454" sha1="gdwuolasuwmlwrphbzjcitk0rilafw8" xml:space="preserve">سرائیکستان اٹھارھاں ضلعیاں دا جغرافیائی تے ثقافتی خطہ ہے. ایندے وچ ملتان، دیرہ غازی خان، بہاولپور، بکھر، میانوالی، دیرہ اسماعیل خان، پہاڑپور، ٹانک شامل ہن۔ [[سرائیکستان]] دا کل رقبہ ہک لکھ تریویہ ہزار چھی سو ست (١٢٣٦٠٧) مربع کلومیٹر ہے۔ 

== سندھ وادی دے دور دی آبادی ==
سندھ وادی دے عروج وچ پورے ہندوستان بشمول بنگال دی آبادی دے وچوں اسی فیصد آبادی دا تعلق سندھ وادی نال ہائی۔  سندھ وادی وچوں چالہی فیصد آبادی موجودہ سرائیکستان دی ہائی۔ اوں دور وچ سندھ وادی دے علاوہ باقی پورے ہندوستان وچ کوئی وݙی وستی کائنی لبھی۔ 

2000 ق م وچ موہنجودڑو دی آبادی 40000 ہائی تے ہڑپہ دی آبادی 23500  ہائی۔ ایندے نال سرائیکستان دی آبادی دا اندازہ لڳ سڳدے۔ [[رحمان ڈھیری]] تے [[گنویری آلا]] اوں دور دے سرائیکستان دے وݙے شہر ہن۔ سندھ وادی دے عروج دے دور 1900 ق م وچ گنویری آلا دی آبادی پنجویہ ہزار تے رحمان ڈھیری دی آبادی ݙاہ ہزار ہائی۔ چھاپو آلا دا رقبہ 1 ہیکٹر تے آبادی ݙو ہزار ہائی۔ اوں دور وچ ملتان دی آبادی دا اندازہ ویہ ہزار ہے۔ 1900 ق م وچ سندھ وادی دی آبادی گھٹݨ پئے ڳئی۔ پر ملتان آپݨی جغرافیائی اہمیت تے پاݨی دے وافر وسائل پاروں  1600 ق م وچ  ملتان باقی شہراں تباہی دے بعد سندھ وادی دا ہک وݙا شہر بݨ تے ابھریا۔ مہر ڳڑھ دی آبادی عروج دے دور وچ 2500 ق م وچ 2500 ہزار ہائی۔ ایہ زیادہ دراوڑی ہن۔ موہنجودڑو وچ اسی فیصد سرائیکی ہن تے ویہ فیصد دراوڑی ۔ ہڑپہ وچ سو فیصد سرائیکی ہن۔

== 1881 دی رپورٹ ==
اوبرائن دے مطابق ملتانی ٻولݨ آلیاں دی  تعداد 16,50,000 ہے۔

== مردم شماری 2023 ==
پاکستان دی پنجویہ کروڑ آبادی وچوں سرائیکستان دی آبادی پنج کروڑ ہے یعنی سرائیکستان دی آبادی پاکستان دی آبادی دا ویہ فیصد یا پنجواں حصہ ہے۔

==مردم شماری دے اندازے== 
پاکستان دی آبادی 1600 وچ 11 ملین ہائی. &lt;ref&gt;https://worldpopulationreview.com/country-rankings/population-by-country-in-1600&lt;/ref&gt;

پراݨیاں مردم شماریاں دے مطابق سرائیکستان دی آبادی کجھ ایں ہے۔&lt;ref&gt;https://www.macrotrends.net/datasets/global-metrics/countries/pak/pakistan/population&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سن
|'''پاکستان دی آبادی'''
|'''سرائیکستان دی آبادی'''
|-
!4000 ق م
|اندازہ 
|5000
|-
!3500 ق م
|اندازہ 
|15000
|-
!3000 ق م
|اندازہ 
|50000
|-
!2500 ق م
|اندازہ 
|2 لکھ
|-
!2000 ق م
|اندازہ 
|4 لکھ
|-
!1500 ق م
|اندازہ 
|2 لکھ
|-
!1000ق م
|اندازہ 
|4 لکھ
|-
!1 عیسوی
|اندازہ
|7 لکھ
|-
!500
|اندازہ
|10لکھ
|-
!1000
|6.5 ملین
|13 لکھ
|-
!1500
|8.5 ملین
|17 لکھ
|-
!1600
|11 ملین
|22 لکھ
|-
!1800
|13 ملین
|26 لکھ
|-
!1900
|19 ملین
|38 لکھ
|-
!1950
|37,696,264
|75 لکھ
|-
!1955
|41023,128
|82 لکھ
|-
!1960
|45,954,226
|92 لکھ
|-
!1965
|51,841,626
|104 لکھ
|-
!1970
|59,290,872
| ہک کروڑ ویہ لکھ
|-
!1975
|68,126,999
|ہک کروڑ چھتریہ لکھ
|-
!1980
|80,624,057
|ہک کروڑ اکیٹھ لکھ
|-
!1985
|97,121,552
|ہک کروڑ چورانوے لکھ
|-
!1990
|115,414,069
|ݙو کروڑ تریہ لکھ
|-
!1995
|133,117,476
|ݙو کروڑ چھیئیٹھ لکھ
|-
!2000
|154,369,924
|ترائے کروڑ نو لکھ
|-
!2005
|174,372,098
|ترائے کروڑ پنجاہ لکھ
|-
!2010
|194,454,498
|ترائے کروڑ انانوے لکھ
|-
!2015
|210,969,298
|چار کروڑ ٻاویہ لکھ
|-
!2020
|227,196,741
|چار کروڑ چرونجھہ لکھ
|-
!2025
|249,948,885
|5,00,00,000
|}

==حوالے==</text>
      <sha1>gdwuolasuwmlwrphbzjcitk0rilafw8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>71215</id>
      <parentid>71214</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T11:34:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sraiki</username>
        <id>12</id>
      </contributor>
      <comment>/* سندھ وادی دے دور دی آبادی */</comment>
      <origin>71215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4457" sha1="tgni2dz9qri53mjb0h6dj6z31wfqux0" xml:space="preserve">سرائیکستان اٹھارھاں ضلعیاں دا جغرافیائی تے ثقافتی خطہ ہے. ایندے وچ ملتان، دیرہ غازی خان، بہاولپور، بکھر، میانوالی، دیرہ اسماعیل خان، پہاڑپور، ٹانک شامل ہن۔ [[سرائیکستان]] دا کل رقبہ ہک لکھ تریویہ ہزار چھی سو ست (١٢٣٦٠٧) مربع کلومیٹر ہے۔ 

== سندھ وادی دے دور دی آبادی ==
سندھ وادی دے عروج وچ پورے ہندوستان بشمول بنگال دی آبادی دے وچوں اسی فیصد آبادی دا تعلق سندھ وادی نال ہائی۔  سندھ وادی وچوں چالہی فیصد آبادی موجودہ سرائیکستان دی ہائی۔ اوں دور وچ سندھ وادی دے علاوہ باقی پورے ہندوستان وچ کوئی وݙی وستی کائناں ہائی۔  

2000 ق م وچ موہنجودڑو دی آبادی 40000 ہائی تے ہڑپہ دی آبادی 23500  ہائی۔ ایندے نال سرائیکستان دی آبادی دا اندازہ لڳ سڳدے۔ [[رحمان ڈھیری]] تے [[گنویری آلا]] اوں دور دے سرائیکستان دے وݙے شہر ہن۔ سندھ وادی دے عروج دے دور 1900 ق م وچ گنویری آلا دی آبادی پنجویہ ہزار تے رحمان ڈھیری دی آبادی ݙاہ ہزار ہائی۔ چھاپو آلا دا رقبہ 1 ہیکٹر تے آبادی ݙو ہزار ہائی۔ اوں دور وچ ملتان دی آبادی دا اندازہ ویہ ہزار ہے۔ 1900 ق م وچ سندھ وادی دی آبادی گھٹݨ پئے ڳئی۔ پر ملتان آپݨی جغرافیائی اہمیت تے پاݨی دے وافر وسائل پاروں  1600 ق م وچ  ملتان باقی شہراں تباہی دے بعد سندھ وادی دا ہک وݙا شہر بݨ تے ابھریا۔ مہر ڳڑھ دی آبادی عروج دے دور وچ 2500 ق م وچ 2500 ہزار ہائی۔ ایہ زیادہ دراوڑی ہن۔ موہنجودڑو وچ اسی فیصد سرائیکی ہن تے ویہ فیصد دراوڑی ۔ ہڑپہ وچ سو فیصد سرائیکی ہن۔

== 1881 دی رپورٹ ==
اوبرائن دے مطابق ملتانی ٻولݨ آلیاں دی  تعداد 16,50,000 ہے۔

== مردم شماری 2023 ==
پاکستان دی پنجویہ کروڑ آبادی وچوں سرائیکستان دی آبادی پنج کروڑ ہے یعنی سرائیکستان دی آبادی پاکستان دی آبادی دا ویہ فیصد یا پنجواں حصہ ہے۔

==مردم شماری دے اندازے== 
پاکستان دی آبادی 1600 وچ 11 ملین ہائی. &lt;ref&gt;https://worldpopulationreview.com/country-rankings/population-by-country-in-1600&lt;/ref&gt;

پراݨیاں مردم شماریاں دے مطابق سرائیکستان دی آبادی کجھ ایں ہے۔&lt;ref&gt;https://www.macrotrends.net/datasets/global-metrics/countries/pak/pakistan/population&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سن
|'''پاکستان دی آبادی'''
|'''سرائیکستان دی آبادی'''
|-
!4000 ق م
|اندازہ 
|5000
|-
!3500 ق م
|اندازہ 
|15000
|-
!3000 ق م
|اندازہ 
|50000
|-
!2500 ق م
|اندازہ 
|2 لکھ
|-
!2000 ق م
|اندازہ 
|4 لکھ
|-
!1500 ق م
|اندازہ 
|2 لکھ
|-
!1000ق م
|اندازہ 
|4 لکھ
|-
!1 عیسوی
|اندازہ
|7 لکھ
|-
!500
|اندازہ
|10لکھ
|-
!1000
|6.5 ملین
|13 لکھ
|-
!1500
|8.5 ملین
|17 لکھ
|-
!1600
|11 ملین
|22 لکھ
|-
!1800
|13 ملین
|26 لکھ
|-
!1900
|19 ملین
|38 لکھ
|-
!1950
|37,696,264
|75 لکھ
|-
!1955
|41023,128
|82 لکھ
|-
!1960
|45,954,226
|92 لکھ
|-
!1965
|51,841,626
|104 لکھ
|-
!1970
|59,290,872
| ہک کروڑ ویہ لکھ
|-
!1975
|68,126,999
|ہک کروڑ چھتریہ لکھ
|-
!1980
|80,624,057
|ہک کروڑ اکیٹھ لکھ
|-
!1985
|97,121,552
|ہک کروڑ چورانوے لکھ
|-
!1990
|115,414,069
|ݙو کروڑ تریہ لکھ
|-
!1995
|133,117,476
|ݙو کروڑ چھیئیٹھ لکھ
|-
!2000
|154,369,924
|ترائے کروڑ نو لکھ
|-
!2005
|174,372,098
|ترائے کروڑ پنجاہ لکھ
|-
!2010
|194,454,498
|ترائے کروڑ انانوے لکھ
|-
!2015
|210,969,298
|چار کروڑ ٻاویہ لکھ
|-
!2020
|227,196,741
|چار کروڑ چرونجھہ لکھ
|-
!2025
|249,948,885
|5,00,00,000
|}

==حوالے==</text>
      <sha1>tgni2dz9qri53mjb0h6dj6z31wfqux0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سرائیکستان دے علاقے</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33313</id>
    <revision>
      <id>71194</id>
      <parentid>70737</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sraiki</username>
        <id>12</id>
      </contributor>
      <origin>71194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3809" sha1="86o5mvd54ts87anutxkqyg3na9q5c6x" xml:space="preserve">سرائیکی وسیب یا سرائیکستان قدرتی وسائل، قدیم تہذیب تے بھرپور ثقافت دا مرکز ہے۔ سرائیکستان دے اہم   علاقیاں دی مختصر تفصیل کجھ ایں طرح ہے:

== ١. ملتان (مدینۃ الاولیاء) ==
[[ملتان]] سرائیکی وسیب دا دل تے ہک قدیم ترین زندہ شہر ہے۔ ایہ اپݨے صوفی بزرگاں (جیویں جو حضرت بہاء الدین زکریاؒ تے شاہ رکن عالمؒ)، قدیم قلعے، نیلے کاشی دے کم تے سوہݨے حافظ ملتانی دے سوہن حلوے پاروں پوری دنیا وچ مشہور ہے۔ ایہ خطے دا سیاسی تے تعلیمی مرکز وی ہے۔

== ٢. بہاولپور (ریاستی شہر) ==
بہاولپور ہک تاریخی ریاست رہ چکی ہے۔ ایہ شہر اپݨے سوہݨے محلات (جیویں جو نور محل، دربار محل) تے وسیع چولستان دے تلا (صحرا) پاروں سُن٘ڄاݨیا ویندے۔ ایتھاں دا صادق پبلک سکول تے اسلامیہ یونیورسٹی ٻہوں نامور ہن۔ لال سوہانرا نیشنل پارک وی ایندے نیڑے ہے۔

== ٣. دیرہ غازی خان (سنگمِ کوہ و دریا) ==
ایہ شہر سندھو دریا دے کنارے آباد ہے تے ایندے مغرب وچ کوہِ سلیمان دا سلسلہ ہے۔ فورٹ منرو ایں ضلعے دا مشہور ٹھڈھا تفریحی مقام ہے۔ ایہ علاقہ بلوچ تے سرائیکی ثقافت دا سوہݨا ملاپ پیش کریندے۔

== ٤. دیرہ اسماعیل خان (خیبر پختونخوا دا سرائیکی مرکز) ==
ایہ خیبر پختونخوا وچ سرائیکی پٹی دا اہم شہر ہے۔ ایہ اپݨے مٹھے ڈھوڈے (ہک خاص سوغات) تے کچی دے میدانی علاقیاں پاروں مشہور ہے۔ ایندا دریائی نظارہ تے قدیم ثقافت ایندی سُن٘ڄاݨ ہے۔

== ٥. میانوالی (کھیݙ تے سنگیت دی دھرتی) ==
میانوالی سرائیکی وسیب دے شمالی پاسے واقع ہے۔ ایہ علاقہ اپݨے بہادر لوکاں، موسیقی (عطاء اللہ عیسیٰ خیلوی) تے سیاست پاروں مشہور ہے۔ چشمہ بیراج تے نمک دے پہاڑ ایں خطے دی خوبصورتی وچ اضافہ کریندن۔

== ٦. رحیم یار خان (جنوبی چُنڈ) ==
ایہ ضلع پنجاب، سندھ تے بلوچستان دے سرحدی علاقیاں نال جڑیا ہویا ہے۔ ایہ ہک وݙا زرعی تے صنعتی مرکز ہے۔ بھون٘گ مسجد (جیہڑی اپݨے فنِ تعمیر پاروں عالمی انعام یافتہ ہے) ایں ضلعے دی شان ہے۔

== ٧. لیہ (تھل دا بادشاہ) ==
لیہ تھل دے ریگستان دے وچکار ہک اہم زرعی علاقہ ہے۔ ایہ ضلع دریائے سندھ دے نال ہووݨ پاروں ٻہوں زرخیز وی ہے تے ایتھاں دی خاص سُن٘ڄاݨ تھل دا کلچر تے روایتی میلے ہن۔

== ٨. وہاڑی (کپاہ دا گھر) ==
وہاڑی کوں کپاہ (Cotton) دی وجہ توں ٻہوں اہمیت حاصل ہے۔ ایہ ہک صاف ستھرا تے منصوبہ بندی نال بݨیا ہویا شہر ہے۔  ٹبہ سلطان پور، جلہ جیم، کرم پور تے میلسی  سرائیکی ریجن وہاڑی دے اہم ترین تجارتی مرکز ہن۔

ایہ تمام علاقے مل کے *سرائیکی سن٘ڄاݨ* کوں مکمل کریندن۔ اکھاݨ ہے جو *&quot;وسیب وسدا راہوے&quot;*، یعنی ایہ دھرتی ہمیشہ آباد راہوے۔</text>
      <sha1>86o5mvd54ts87anutxkqyg3na9q5c6x</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>