وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 990 71251 71249 2026-05-04T12:02:10Z Sraiki 12 71251 wikitext text/x-wiki سرائیکی وسیب یا خطہ سرائیکستان دی تاریخ بہوں قدیم اے. ایں تاریخ دا تفصیلی جائزہ درج ذیل اے. کہیں زمانے اچ راوی دا دریا ملتان دے پراݨے قلعے دے نال وہندا ہا، تے اینکوں ہک دریائی بندرگاہ دی حیثیت حاصل ہائی ، ٻیڑیں ( کشتیوں) دے ذریعے صرف سکھر بھکر ہی نئی، بلکہ منصورہ ، عراق ، ایران ، مصر ، کا بل، دلی (دہلی) تے حیدرآباد دکن تک دی تجارت ہوندی ہئی، ایں واسطے ملتان کوں دنیا دے بہوں وݙے علمی، تجارتی تے مذہبی مرکز دی حیثیت حاصل تھئی، تے صرف ہندوستان ہی نہی بلکہ پوری دنیا اچ ملتان دی شہرت ہای ۔قلعہ ملتان دی قدامت بارے آکھیا ویندے ، کہ اے پنج ہزار سال پرانا ہے، لیکن ہو سگدے، کہ اے ہنیں تو وی زیادہ پراݨا ہووے ،ایں ڳال تے پر سارے مورخین دا اتفاق ہے، کہ ملتان تے قلعہ ملتان دا وجود قبل از تاریخ دیو مالائی دور کنوں وی پہلے دا ہے. افسوس دا مقام ایہ ہے۔ ، جو حملہ آوراں نے ہمیشہ ایں قلعے کوں نشانہ بنڑا تے اینکوں فتح کرݨ توں بعد خوب لُٹ مار کریندے رہ ڳئے، پر اینکوں بحال کرݨ دا کہیں نا سوچیا، 1200قبل مسیح " دارا " نے اینکوں تباہ کیتا ، 325 قبل مسیح سکندر اعظم نے ایندے اُتے چڑھائی کیتی، ولا عرب ، افغان ، سکھ تے انگریزاں حملہ آوراں قدیم قلعہ ملتان کوں برباد کرݨ اچ کوئی کسر نہ چھوڑی ، ہنڑ فرزندان ملتان تے سرائیکی وسیب دے سارے واسیاں دا فرض ھ، کہ او اپنڑی پراݨی کوتاہیں تے غور کرِن ، تے اپنڑے وسیب دے نال تھیوݨ والی پنج ہزار سالہ زیادتیاں دی تلافی کرݨ، تے اپنڑے فخر (عظمت رفتہ) کوں سنڄاݨن۔ سرائیکستان دی قدامت کوں سمجھݨ کیتے ایندے اہم نکات سمجھݨ ضروری ہن۔ * [[ماہی آلا]] ، ١٠٠٠٠ ق م * [[وستی دوزکاݨی]] ٤٥٠٠ ق م * [[کشیپ رشی]] ملتان دا پہلا بادشاہ تے بانی  ٤٠٠٠ ق م * [[پرہلاد]] ٣٥٠٠ ق م * [[رحمان ڈھیری]] (٣٣٠٠ ق م) * موہنجودڑو تے ہڑپہ  (٢٦٠٠ ق م توں ١٩٠٠ ق م) * [[ݙاہ بادشاہواں دی جنگ]] ١٤٠٠ ق م * رگ وید  ١٢٠٠ ق م * [[سَوویرا سلطنت|سَو ویہڑا بادشاہت]] ١٠٠٠ ق م * [[کرشن|مہاراج کرشن]] ٩٥٠ ق م * [[سورج مندر]] راجہ سامبا ٩٠٠ ق م * [[رام چندر]] ٧٠٠ ق م * مہاویر (٥٩٩ ق م_ ٥٢٧ ق م) * گوتم ٻدھ (٤٨٠ ق م _ ٤٠٠ ق م) [[File:Map-of-saraikistan.jpg|thumb|سرائیکستان دا نقشہ]] [[فائل:مغلیہ دور وچ ہندوستانی صوبے.jpg|thumb|Map of India during Mughal empireمغل دور وچ صوبہ ملتان (سرائیکستان)]] == ٻیا ݙیکھو == *[[قدیم سلطنت ملتان، ایندی تاریخ تے جغرافیہ]] *[[ریاست بہاولپور|ریاست بہاول پور]] *[[ریاست جھنگ]] *[[دیرہ جات]] *[[سیت پور]] *[[ریاست بکھر]] *[[ریاست ٹانک]] *[[تالپوران سندھ]] *[[صوبہ ملتان]] *[[موجودہ خطہ سرائیکستان]] *[[سلطنت ملتان]] *[[سرائیک ڳوتھاں]] ==ٻاہرلے جوڑ== ==حوالے== kmiriawackfsiagereemrqsf1xr8s77 71252 71251 2026-05-04T12:05:32Z Sraiki 12 71252 wikitext text/x-wiki سرائیکی وسیب یا خطہ سرائیکستان دی تاریخ بہوں قدیم اے. ایں تاریخ دا تفصیلی جائزہ درج ذیل اے. کہیں زمانے اچ راوی دا دریا ملتان دے پراݨے قلعے دے نال وہندا ہا، تے اینکوں ہک دریائی بندرگاہ دی حیثیت حاصل ہائی ، ٻیڑیں ( کشتیوں) دے ذریعے صرف سکھر بھکر ہی نئی، بلکہ منصورہ ، عراق ، ایران ، مصر ، کا بل، دلی (دہلی) تے حیدرآباد دکن تک دی تجارت ہوندی ہئی، ایں واسطے ملتان کوں دنیا دے بہوں وݙے علمی، تجارتی تے مذہبی مرکز دی حیثیت حاصل تھئی، تے صرف ہندوستان ہی نہی بلکہ پوری دنیا اچ ملتان دی شہرت ہای ۔قلعہ ملتان دی قدامت بارے آکھیا ویندے ، کہ اے پنج ہزار سال پرانا ہے، لیکن ہو سگدے، کہ اے ہنیں تو وی زیادہ پراݨا ہووے ،ایں ڳال تے پر سارے مورخین دا اتفاق ہے، کہ ملتان تے قلعہ ملتان دا وجود قبل از تاریخ دیو مالائی دور کنوں وی پہلے دا ہے. افسوس دا مقام ایہ ہے۔ ، جو حملہ آوراں نے ہمیشہ ایں قلعے کوں نشانہ بنڑا تے اینکوں فتح کرݨ توں بعد خوب لُٹ مار کریندے رہ ڳئے، پر اینکوں بحال کرݨ دا کہیں نا سوچیا، 600 قبل مسیح " دارا " نے اینکوں تباہ کیتا ، 325 قبل مسیح سکندر اعظم نے ایندے اُتے چڑھائی کیتی، ولا عرب ، افغان ، سکھ تے انگریزاں حملہ آوراں قدیم قلعہ ملتان کوں برباد کرݨ اچ کوئی کسر نہ چھوڑی ، ہنڑ فرزندان ملتان تے سرائیکی وسیب دے سارے واسیاں دا فرض ھ، کہ او اپنڑی پراݨی کوتاہیں تے غور کرِن ، تے اپنڑے وسیب دے نال تھیوݨ والی پنج ہزار سالہ زیادتیاں دی تلافی کرݨ، تے اپنڑے فخر (عظمت رفتہ) کوں سنڄاݨن۔ سرائیکستان دی قدامت کوں سمجھݨ کیتے ایندے اہم نکات سمجھݨ ضروری ہن۔ * [[ماہی آلا]] ، ١٠٠٠٠ ق م * [[وستی دوزکاݨی]] ٤٥٠٠ ق م * [[کشیپ رشی]] ملتان دا پہلا بادشاہ تے بانی  ٤٠٠٠ ق م * [[پرہلاد]] ٣٥٠٠ ق م * [[رحمان ڈھیری]] (٣٣٠٠ ق م) * موہنجودڑو تے ہڑپہ  (٢٦٠٠ ق م توں ١٩٠٠ ق م) * [[ݙاہ بادشاہواں دی جنگ]] ١٤٠٠ ق م * رگ وید  ١٢٠٠ ق م * [[سَوویرا سلطنت|سَو ویہڑا بادشاہت]] ١٠٠٠ ق م * [[کرشن|مہاراج کرشن]] ٩٥٠ ق م * [[سورج مندر]] راجہ سامبا ٩٠٠ ق م * [[رام چندر]] ٧٠٠ ق م * مہاویر (٥٩٩ ق م_ ٥٢٧ ق م) * گوتم ٻدھ (٤٨٠ ق م _ ٤٠٠ ق م) [[File:Map-of-saraikistan.jpg|thumb|سرائیکستان دا نقشہ]] [[فائل:مغلیہ دور وچ ہندوستانی صوبے.jpg|thumb|Map of India during Mughal empireمغل دور وچ صوبہ ملتان (سرائیکستان)]] == ٻیا ݙیکھو == *[[قدیم سلطنت ملتان، ایندی تاریخ تے جغرافیہ]] *[[ریاست بہاولپور|ریاست بہاول پور]] *[[ریاست جھنگ]] *[[دیرہ جات]] *[[سیت پور]] *[[ریاست بکھر]] *[[ریاست ٹانک]] *[[تالپوران سندھ]] *[[صوبہ ملتان]] *[[موجودہ خطہ سرائیکستان]] *[[سلطنت ملتان]] *[[سرائیک ڳوتھاں]] ==ٻاہرلے جوڑ== ==حوالے== oh257okm77pgo8o6oxtktnp9e2ix9sr 71253 71252 2026-05-04T12:08:57Z Sraiki 12 71253 wikitext text/x-wiki سرائیکی وسیب یا خطہ سرائیکستان دی تاریخ بہوں قدیم اے. ایں تاریخ دا تفصیلی جائزہ درج ذیل اے. کہیں زمانے اچ راوی دا دریا ملتان دے پراݨے قلعے دے نال وہندا ہا، تے اینکوں ہک دریائی بندرگاہ دی حیثیت حاصل ہائی ، ٻیڑیں ( کشتیوں) دے ذریعے صرف سکھر بھکر ہی نئی، بلکہ منصورہ ، عراق ، ایران ، مصر ، کا بل، دلی (دہلی) تے حیدرآباد دکن تک دی تجارت ہوندی ہئی، ایں واسطے ملتان کوں دنیا دے بہوں وݙے علمی، تجارتی تے مذہبی مرکز دی حیثیت حاصل تھئی، تے صرف ہندوستان ہی نہی بلکہ پوری دنیا اچ ملتان دی شہرت ہای ۔قلعہ ملتان دی قدامت بارے آکھیا ویندے ، کہ اے پنج ہزار سال پرانا ہے، لیکن ہو سگدے، کہ اے ہنیں تو وی زیادہ پراݨا ہووے ،ایں ڳال تے پر سارے مورخین دا اتفاق ہے، کہ ملتان تے قلعہ ملتان دا وجود قبل از تاریخ دیو مالائی دور کنوں وی پہلے دا ہے. افسوس دا مقام ایہ ہے۔ ، جو حملہ آوراں نے ہمیشہ ایں قلعے کوں نشانہ بنڑا تے اینکوں فتح کرݨ توں بعد خوب لُٹ مار کریندے رہ ڳئے، پر اینکوں بحال کرݨ دا کہیں نا سوچیا، 518 قبل مسیح " دارا " نے اینکوں تباہ کیتا ، 325 قبل مسیح سکندر اعظم نے ایندے اُتے چڑھائی کیتی، ولا عرب ، افغان ، سکھ تے انگریزاں حملہ آوراں قدیم قلعہ ملتان کوں برباد کرݨ اچ کوئی کسر نہ چھوڑی ، ہنڑ فرزندان ملتان تے سرائیکی وسیب دے سارے واسیاں دا فرض ھ، کہ او اپنڑی پراݨی کوتاہیں تے غور کرِن ، تے اپنڑے وسیب دے نال تھیوݨ والی پنج ہزار سالہ زیادتیاں دی تلافی کرݨ، تے اپنڑے فخر (عظمت رفتہ) کوں سنڄاݨن۔ سرائیکستان دی قدامت کوں سمجھݨ کیتے ایندے اہم نکات سمجھݨ ضروری ہن۔ * [[ماہی آلا]] ، ١٠٠٠٠ ق م * [[وستی دوزکاݨی]] ٤٥٠٠ ق م * [[کشیپ رشی]] ملتان دا پہلا بادشاہ تے بانی  ٤٠٠٠ ق م * [[پرہلاد]] ٣٥٠٠ ق م * [[رحمان ڈھیری]] (٣٣٠٠ ق م) * موہنجودڑو تے ہڑپہ  (٢٦٠٠ ق م توں ١٩٠٠ ق م) * [[ݙاہ بادشاہواں دی جنگ]] ١٤٠٠ ق م * رگ وید  ١٢٠٠ ق م * [[سَوویرا سلطنت|سَو ویہڑا بادشاہت]] ١٠٠٠ ق م * [[کرشن|مہاراج کرشن]] ٩٥٠ ق م * [[سورج مندر]] راجہ سامبا ٩٠٠ ق م * [[رام چندر]] ٧٠٠ ق م * مہاویر (٥٩٩ ق م_ ٥٢٧ ق م) * گوتم ٻدھ (٤٨٠ ق م _ ٤٠٠ ق م) [[File:Map-of-saraikistan.jpg|thumb|سرائیکستان دا نقشہ]] [[فائل:مغلیہ دور وچ ہندوستانی صوبے.jpg|thumb|Map of India during Mughal empireمغل دور وچ صوبہ ملتان (سرائیکستان)]] == ٻیا ݙیکھو == *[[قدیم سلطنت ملتان، ایندی تاریخ تے جغرافیہ]] *[[ریاست بہاولپور|ریاست بہاول پور]] *[[ریاست جھنگ]] *[[دیرہ جات]] *[[سیت پور]] *[[ریاست بکھر]] *[[ریاست ٹانک]] *[[تالپوران سندھ]] *[[صوبہ ملتان]] *[[موجودہ خطہ سرائیکستان]] *[[سلطنت ملتان]] *[[سرائیک ڳوتھاں]] ==ٻاہرلے جوڑ== ==حوالے== 7do946hhjjlra4peogurjdvduvjfc9u 71271 71253 2026-05-05T06:40:18Z Sraiki 12 71271 wikitext text/x-wiki سرائیکی وسیب یا خطہ سرائیکستان دی تاریخ بہوں قدیم اے. ایں تاریخ دا تفصیلی جائزہ درج ذیل اے. کہیں زمانے اچ راوی دا دریا ملتان دے پراݨے قلعے دے نال وہندا ہا، تے اینکوں ہک دریائی بندرگاہ دی حیثیت حاصل ہائی ، ٻیڑیں ( کشتیوں) دے ذریعے صرف سکھر بھکر ہی نئی، بلکہ منصورہ ، عراق ، ایران ، مصر ، کا بل، دلی (دہلی) تے حیدرآباد دکن تک دی تجارت ہوندی ہئی، ایں واسطے ملتان کوں دنیا دے بہوں وݙے علمی، تجارتی تے مذہبی مرکز دی حیثیت حاصل تھئی، تے صرف ہندوستان ہی نہی بلکہ پوری دنیا اچ ملتان دی شہرت ہای ۔قلعہ ملتان دی قدامت بارے آکھیا ویندے ، کہ اے پنج ہزار سال پرانا ہے، لیکن ہو سگدے، کہ اے ہنیں تو وی زیادہ پراݨا ہووے ،ایں ڳال تے پر سارے مورخین دا اتفاق ہے، کہ ملتان تے قلعہ ملتان دا وجود قبل از تاریخ دیو مالائی دور کنوں وی پہلے دا ہے. افسوس دا مقام ایہ ہے۔ ، جو حملہ آوراں نے ہمیشہ ایں قلعے کوں نشانہ بنڑا تے اینکوں فتح کرݨ توں بعد خوب لُٹ مار کریندے رہ ڳئے، پر اینکوں بحال کرݨ دا کہیں نا سوچیا، 518 قبل مسیح " دارا " نے اینکوں تباہ کیتا ، 325 قبل مسیح سکندر اعظم نے ایندے اُتے چڑھائی کیتی، ولا عرب ، افغان ، سکھ تے انگریزاں حملہ آوراں قدیم قلعہ ملتان کوں برباد کرݨ اچ کوئی کسر نہ چھوڑی ، ہنڑ فرزندان ملتان تے سرائیکی وسیب دے سارے واسیاں دا فرض ھ، کہ او اپنڑی پراݨی کوتاہیں تے غور کرِن ، تے اپنڑے وسیب دے نال تھیوݨ والی پنج ہزار سالہ زیادتیاں دی تلافی کرݨ، تے اپنڑے فخر (عظمت رفتہ) کوں سنڄاݨن۔ سرائیکستان دی قدامت کوں سمجھݨ کیتے ایندے اہم نکات سمجھݨ ضروری ہن۔ * [[ماہی آلا]] ، ١٠٠٠٠ ق م * [[وستی دوزکاݨی]] ٤٥٠٠ ق م * [[کشیپ رشی]] ملتان دا پہلا بادشاہ تے بانی  ٣٥٠٠ ق م * [[پرہلاد]] ٣٣٠٠ ق م دے نیڑے * [[رحمان ڈھیری]] (٣٣٠٠ ق م) * موہنجودڑو تے ہڑپہ  (٢٦٠٠ ق م توں ١٩٠٠ ق م) * [[ݙاہ بادشاہواں دی جنگ]] ١٤٠٠ ق م * رگ وید  ١٢٠٠ ق م * [[سَوویرا سلطنت|سَو ویہڑا بادشاہت]] ١٠٠٠ ق م * [[کرشن|مہاراج کرشن]] ٩٥٠ ق م * [[سورج مندر]] راجہ سامبا ٩٠٠ ق م * [[رام چندر]] ٧٠٠ ق م * مہاویر (٥٩٩ ق م_ ٥٢٧ ق م) * گوتم ٻدھ (٤٨٠ ق م _ ٤٠٠ ق م) [[File:Map-of-saraikistan.jpg|thumb|سرائیکستان دا نقشہ]] [[فائل:مغلیہ دور وچ ہندوستانی صوبے.jpg|thumb|Map of India during Mughal empireمغل دور وچ صوبہ ملتان (سرائیکستان)]] == ٻیا ݙیکھو == *[[قدیم سلطنت ملتان، ایندی تاریخ تے جغرافیہ]] *[[ریاست بہاولپور|ریاست بہاول پور]] *[[ریاست جھنگ]] *[[دیرہ جات]] *[[سیت پور]] *[[ریاست بکھر]] *[[ریاست ٹانک]] *[[تالپوران سندھ]] *[[صوبہ ملتان]] *[[موجودہ خطہ سرائیکستان]] *[[سلطنت ملتان]] *[[سرائیک ڳوتھاں]] ==ٻاہرلے جوڑ== ==حوالے== 5c0ng1v2dj6ul2qwqu6otzkacvg35sc 0 5297 71261 25217 2026-05-04T15:27:49Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71261 wikitext text/x-wiki '''مہناز بیگم''' ([[اردو]]: مہناز بیگم) (ڄَمَّݨ دا سال: 1958 - فوت تِھیوݨ دی تَرِیخ: 19 جنوری 2013) ہِک پاکستانی ڳائیکہ ہَن - اُوہ اپݨی فلمی ڳائیکی کِیتے مہان٘دری ہَن۔<ref>[http://www.dawn.com/2006/04/10/local16.htm KARACHI: Some thoughts on All-Pakistan Music Conference’s Baithak], ''[[ڈان|Dawn]]'', 10 April 2006 </ref> اِنّھاں دے انجو انج ونکی دے گیت ڳائے تہوں غزل، ٹھمری، دادرہ، خیال، سلام، نوحہ اَتے مرثیہ وِچ خاص مہان٘در رکھین٘دی ہَن۔ اُوہ برصغیر دی مہان٘دری ڳائیکہ [[کجن بیگم]] <ref>{{Cite web |url=http://anisshakur.tripod.com/id40.html |title=Mehnaz: Pakistani phenomenon By Anis Shakur |access-date=2022-03-31 |تاريخ-الأرشيف=2011-07-17 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20110717102025/http://anisshakur.tripod.com/id40.html |url-status=dead }}</ref> اتے عبد للہ عبد للہ تسنیم دی دِھی ہِن۔ == ڳاݨے == === فلمی گیت === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" border="1" style="width: 100%; height: 200px" |+ڳائیکہ مہناز بیگم دے ڳائے ہوئے فلمی گِیت !# !نغمہ !ٻولی !سال !فلم !موسیقار !نغمہ نگار !سنڳتی ڳائیک |- |1 |میں نے بلایا تھا |اردو |ء1974 |حقیقت |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی, - |- |2 |ناگوار خاطر نہ ہو تو کچھ عرض کروں |اردو |ء1974 |حقیقت |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، - |- |3 |یہ گھر میرے ارمانوں کا سپنا ہے |اردو |ء1975 |دل نشین |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، - |- |4 |جب تک نہ پیار کسی سے ہو |اردو |ء1975 |دل ربا |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |5 |آجا آجا کر لے پیار |اردو |ء1975 |دلہن ایک رات کی |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن, - |- |6 |پیار کی شراب نگاہوں سے پلادوں |اردو |ء1975 |دلہن ایک رات کی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |7 |محبت کو تم میری منزل |اردو |ء1975 |اسرار |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |8 |آنکھیں ہی کرتی ہیں سوال |اردو |ء1975 |جاگیر |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |9 |لپٹ جاؤں پھولوں کا ہار بن کر |اردو |ء1975 |جاگیر |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |10 |خدا وہ دن نہ دکھائے |اردو |ء1975 |معاشرہ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |11 |شاعرانہ سی ہے زندگی |اردو |ء1975 |نیک پروین |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |12 |میرا پیار تیرے جیون کے سنگ سنگ رہے گا |اردو |ء1975 |پہچان |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |13 |گوری کی اداؤں سے بہار جھلکے |اردو |ء1975 |پیار کا موسم |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، مسعود رانا, ناہید اختر, |- |14 |اتنا پیسہ میں اپنے گزارہ نہ |اردو |ء1975 |شرارت |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، - |- |15 |کیسے چھپاؤں یہ جلمی جوانی ہائے |اردو |ء1975 |امنگ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |16 |لادے رے موہے جھمکا |اردو |ء1975 |امنگ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |17 |تیری قسم تیرے سر کی قسم |اردو |ء1975 |زینت |'''musician''' |'''lyricist''' |رجب علی, - |- |18 |پیار کا وعدہ ایسے نبھائیں |اردو |ء1976 |آج اور کل |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |19 |مجھے تم مل گئے، یہ جہاں مل گیا |اردو |ء1976 |ان داتا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مہدی حسن |- |20 |تیرے میرے لڑ گئے نین |اردو |ء1976 |ان داتا |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |21 |توبہ میری توبہ، یہ پیار |اردو |ء1976 |ان داتا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, ناہید اختر |- |22 |یوں ہی چلتے چلتے راہوں میں |اردو |ء1976 |ان داتا |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |23 |نہ کوئی تیرا نہ کوئی میرا |پنجابی |ء1976 |چور نوں مور |'''musician''' |'''lyricist''' | -, شوکت علی |- |24 |اپنے لیے تو سب ہی جیتے ہیں |اردو |ء1976 |داغ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |25 |لو آگئی بہاریں |اردو |ء1976 |دو آنسو |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |26 |پیار کریں گے ہو پل پل |اردو |ء1976 |جیو اور جینے دو |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |27 |آؤ کریں اقرار یوں دل میں |اردو |ء1976 |انسانیت |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |28 |او محبوبہ پیار تیرا |پنجابی |ء1976 |جٹ کڑیاں توں ڈردا |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، - |- |29 |دل میں دلدار رہتا ہے |اردو |ء1976 |محبت اور مہنگائی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |30 |نئے سال کا تحفہ بھیجا ہے انکل ٹام کو |اردو |ء1976 |محبت اور مہنگائی |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، - |- |31 |من جھومے من گائے |اردو |ء1976 |ناگ اور ناگن |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |32 |باہر ہے برسات بلا کی سردی ہے |اردو |ء1976 |سچائی |'''musician''' |'''lyricist''' | -, ? |- |33 |کاہے بیٹھے ہو نین چرا کے |اردو |ء1976 |ثریا بھوپالی |'''musician''' |'''lyricist''' | -, ناہید اختر |- |34 |چپ کر کے گڈی دے وچ بے جا |پنجابی |ء1976 |وارنٹ |'''musician''' |'''lyricist''' |مسعود رانا، - |- |35 |حسین وادیوں سے پوچھو، پیار کرتے ہیں |اردو |ء1977 |آئینہ |'''musician''' |'''lyricist''' | -, اخلاق احمد |- |36 |مجھے دل سے نہ بھلانا |اردو |ء1977 |آئینہ |'''musician''' |'''lyricist''' |عالمگیر, - |- |37 |مجھے دل سے نہ بھلانا |اردو |ء1977 |آئینہ |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |38 |وعدہ کرو ساجنا |اردو |ء1977 |آئینہ |'''musician''' |'''lyricist''' | -, عالمگیر |- |39 |دوروں بڑی دوروں، تیرا خط آیا |پنجابی |ء1977 |اج دیا کڑیاں |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، - |- |40 |کلیاں نا جانا ساڈے نال چلو جی |پنجابی |ء1977 |اج دیا کڑیاں |'''musician''' |'''lyricist''' |ناہید اختر، - |- |41 |ہم دونوں اتنا پیار کریں گے |اردو |ء1977 |بڑے میاں دیوانے |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، - |- |42 |ہن من جائیں |اردو |ء1977 |بڑے میاں دیوانے |'''musician''' |'''lyricist''' |احمد رشدی، -, شوکت علی, البیلا |- |43 |اک پنچھی اور اک پردیسی |اردو |ء1977 |بڑے میاں دیوانے |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |44 |او میرے سانوریا، بانسری بجائے جا |اردو |ء1977 |بڑے میاں دیوانے |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |45 |تو میرا گیت ہے، میں ہو تیری صدا |اردو |ء1977 |بڑے میاں دیوانے |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |46 |بے ہوشی کے عالم میں |اردو |ء1977 |انسان |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |47 |چلی رے، میں نہ رکوں گی |اردو |ء1977 |انسان |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |48 |جان من، تیرے آنے سے جھوم اٹھا دل کی دھڑکن |اردو |ء1977 |انسان |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |49 |نہ کوئی وعدہ ہوا، نہ کوئی اقرار ہوا |اردو |ء1977 |انسان |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |50 |او ستم گر، محبت سزا ہو گئی |اردو |ء1977 |انسان |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |51 |رات کو جب برف پگھلتی ہے |اردو |ء1977 |انسان |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |52 |سانسوں میں پھول کھلے، رشک بہار ملا |اردو |ء1977 |انسان |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |53 |آؤ سینے سے لگ کے |اردو |ء1977 |عشق عشق |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |54 |آؤ سینے سے لگ کے |اردو |ء1977 |عشق عشق |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |55 |عشق سچا ہے تو پھر وعدہ نبھانا پڑے گا |اردو |ء1977 |عشق عشق |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |56 |چھوڑ نہ دینا میرا ساتھ ساتھی |اردو |ء1977 |پرستش |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |57 |مجھے لے چل، یہاں سے دور ، |اردو |ء1977 |پرستش |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |58 |ساتھی رے، بیت نہ جائے موسم پیار کا |اردو |ء1977 |پرستش |'''musician''' |'''lyricist''' |رجب علی، - |- |59 |صبح شام، تیرے نام، ہونٹوں پہ ہے |اردو |ء1977 |پرستش |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |60 |تو نے آنے میں دیر لگا دی |اردو |ء1977 |پہلی نظر |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |61 |تیرا میرا پیار کا ایسا ناتا ہے |اردو |ء1977 |سلاخیں |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |62 |پیار بنا آدمی کچھ نہیں |اردو |ء1977 |تیسری قَسم |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |63 |آئے گا شہری بابو تم دل کو رکھو قابو |اردو |ء1978 |آبشار |'''musician''' |'''lyricist''' | -, ? |- |64 |او میری جانے وفا وعدہ کریں پیار کا |اردو |ء1978 |آبشار |'''musician''' |'''lyricist''' |اے نیّر, - |- |65 |پیار جس نے کیا اس نے پائی سزا |اردو |ء1978 |آبشار |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |66 |وقت نے پیر میں گھنگھرو باندھے |اردو |ء1978 |آبشار |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |67 |آج میں نے پی ہے تمہاری قسم |اردو |ء1978 |امبر |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |68 |مجھے لے چل یہاں سے دور ان وادیوں میں |اردو |ء1978 |امبر |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |69 |دل کو کسی دل سے جب پیار |اردو |ء1978 |انمول محبت |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |70 |میں ہوتی اک مورنی |اردو |ء1978 |بارات |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |71 |اے سب جگ کے رکھوالے میرا ساجن تیرے حوالے |اردو |ء1978 |حیدر علی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |72 |بول سکھی رے اپنے پیار کو کیسے آج رجھاؤں |اردو |ء1978 |حیدر علی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |73 |جا جا ری کوٹالیا جا مٹ گری |اردو |ء1978 |حیدر علی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |74 |کیوں روئے شہنائی، دل تو میرا ٹوٹا |اردو |ء1978 |حیدر علی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |75 |تو راجا میں تیری داسی |اردو |ء1978 |حیدر علی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |76 |تو راجا میں تیری رانی |اردو |ء1978 |حیدر علی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |77 |رت ساون دی، آس ملن دی |پنجابی |ء1978 |حیدر دلیر |'''musician''' |'''lyricist''' |[[عنایت حسین بھٹی]], - |- |78 |وعدہ کرو ہاں وعدہ کیا |اردو |ء1978 |میرا نام راجا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |79 |ابھاگن کو سجنا سہاگن بنا دے |اردو |ء1978 |مٹھی بھر چاول |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |80 |ایہہ گل نہ بھولیں جند میرئیے |اردو |ء1978 |مٹھی بھر چاول |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |81 |ہو دلہا بادشاہ، میں صدقے جاواں وی |اردو |ء1978 |مٹھی بھر چاول |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |82 |سکھی، تو بھی گئی کام سے |اردو |ء1978 |مٹھی بھر چاول |'''musician''' |'''lyricist''' | -،ناہید اختر |- |83 |تیرے روپ میں سچا ہو گیا وارث شاہ کا خواب |اردو |ء1978 |مٹھی بھر چاول |'''musician''' |'''lyricist''' |شوکت علی، - |- |84 |کسی نے کسی کو اتنا نہيں چاہا ہوگا |اردو |ء1978 |پرکھ |'''musician''' |'''lyricist''' | -, غلام عباس |- |85 |آؤ سانسوں کی ڈوری میں بند جائیں |اردو |ء1978 |پلے بوائے |'''musician''' |'''lyricist''' | -, رجب علی |- |86 |تیرا میرا کوئی نہ کوئی ناتا ہے |اردو |ء1978 |پلے بوائے |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |87 |دوستی تم سے، دشمنی تم سے |اردو |ء1978 |پرنس |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |88 |ایک چہرہ میرے خوابوں میں سجا رہتا ہے |اردو |ء1978 |پرنس |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |89 |یہ دل کی صدا ہے، یہ میری دعا ہے |اردو |ء1978 |پرنس |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |90 |اک پھول ہو توری کا، شہری بابو |اردو |ء1978 |قیامت |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |91 |عشق والوں سے یوں |اردو |ء1978 |شرمیلی |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |92 |خط آیا میرے ساجن دا |پنجابی |ء1978 |شعلہ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |93 |دو پیاسے دل ایک ہوئے ہيں ایسے |اردو |ء1978 |زندگی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |94 |جانے کیا ہو گیا ہے |اردو |ء1978 |زندگی |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |95 |جنگل میں منگل تیرے ہی دم سے |اردو |ء1978 |زندگی |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |96 |نکلو کتابوں سے الجھے حسابوں سے |اردو |ء1978 |زندگی |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |97 |تیرے سنگ دوستی ہم نہ توڑیں گے |اردو |ء1978 |زندگی |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |98 |تیرے سنگ دوستی ہم نہ توڑیں گے |اردو |ء1978 |زندگی |'''musician''' |'''lyricist''' |اے نیّر، - |- |99 |تجھے دل میں بسا لوں |اردو |ء1978 |زندگی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |100 |دو ساتھی جیون کے، ایک دوجے کا ساتھ |اردو |ء1979 |بہن بھائی |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |101 |آؤ کہیں دور چلیں |اردو |ء1979 |خوشبو |'''musician''' |'''lyricist''' | -،مہدی حسن |- |102 |میں جس دن بھلا دوں تیرا پیار |اردو |ء1979 |خوشبو |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |103 |یہ موسم ہوتا ہے نینوں سے |اردو |ء1979 |مس ہانگ کانگ |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |104 |جھانجھر کرے تینوں پیار وے |پنجابی |ء1979 |مولا جٹ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |105 |آنکھوں آنکھوں میں رات بتائیں |اردو |ء1979 |نظر کرم |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |106 |جانے کیا ہونے لگا ہے |اردو |ء1979 |نظر کرم |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |107 |اس دنیام یں کم ہی ملیں گے ہم جیسے |اردو |ء1979 |پاکیزہ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |108 |تجھ سے پیار کروں گا |اردو |ء1979 |پاکیزہ |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |109 |ہم ایک دوسرے سے خفا ہو کر دیکھیں گے |اردو |ء1979 |ترانہ |'''musician''' |'''lyricist''' | -, اسد امانت علی خان |- |110 |یہاں سے وہاں تک |اردو |ء1979 |یہاں سے وہاں تک |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |111 |؟ |پنجابی |ء1979 |ضدی جٹ |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |112 |ہم نہ رہيں گے لیکن ہم کو |اردو |ء1980 |آزمائش |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |113 |تیرا میرا ساتھ رہے |اردو |ء1980 |بدلتے موسم |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |114 |تو نے یہ کیسے دیکھ لیا |اردو |ء1980 |بدلتے موسم |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |115 |وہ دیکھو ایک پیڑ پہ طوطا |اردو |ء1980 |بدلتے موسم |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |116 |تجھے دل سے لگا لوں، پلکوں میں چھپا |اردو |ء1980 |بندش |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |117 |بے چین کیوں ہو رہے ہو ۔ |اردو |ء1980 |باردو کی چھاؤں |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |118 |کٹیں بن تیرے سانجھ سویرے |اردو |ء1980 |دامن |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |119 |جب جب مجھ کو یاد کرو گے |اردو |ء1980 |ہم دونوں |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |120 |کبھی ہم میں تم میں بھی |اردو |ء1980 |ہم دونوں |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |121 |بدل جائے دنیا بدل جائے لوگ |اردو |ء1980 |لاجواب |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |122 |مانو کہ تم ہو میرے دل میں |اردو |ء1980 |لیڈر |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |123 |تم ملے دل دے دیا |اردو |ء1980 |لیڈر |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |124 |گلوں پہ رنگ آ گیا |اردو |ء1980 |لَو ان لندن |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |125 |یاد رکھو گی نا |اردو |ء1980 |مہندی لگی میرے ہاتھ رے |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |126 |بھول کر نفرتیں پیار کی پہچان بنو |اردو |ء1980 |رشتہ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |127 |جانے وہ کہاں ہو گا |اردو |ء1980 |صائمہ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |128 |مجھے تم سے صرف تم سے محبت ہے |اردو |ء1980 |صائمہ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |129 |پوچھ لو جب چاہوں بھی |اردو |ء1980 |صائمہ |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |130 |سن سن بھابی ڈھول پیا وجدا |پنجابی |ء1981 |چنّ وریام |'''musician''' |'''lyricist''' | -, نور جہاں |- |131 |آخری سانس تک ساتھ رہے گا |اردو |ء1981 |گمنام |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |132 |میرا تجھ سے ایسا بندھن ہے |اردو |ء1981 |قربانی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |133 |چن وسے آسماں اتوں |پنجابی |ء1981 |سالا صاحب |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |134 |پہلاں سلام کراں، تینو مہربانا |پنجابی |ء1981 |سالا صاحب |'''musician''' |'''lyricist''' | -،ناہید اختر |- |135 |پوچھ لو جب چاہوں بھی |اردو |ء1982 |بیوی ہو تو ایسی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |136 |سچا تیرا نام |اردو |ء1982 |بیوی ہو تو ایسی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |137 |پیار کیوں نہ کروں میں تجھے ساجن |اردو |ء1982 |خوبصورت |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |138 |کیسا پیارا کھیل ہے یہ چھپن چھپائی کا |اردو |ء1982 |سنگ دل |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |139 |پیاری بنّو مہندی لاون دے |اردو |ء1982 |تیرے بنا کیا جینا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا،غلام عباس |- |140 |نئیں رُسنا میں تیرے کولوں |پنجابی |ء1982 |ویزہ دبئی دا |'''musician''' |'''lyricist''' |مسعود رانا، - |- |141 |تو میرے ساتھ ہو تو |اردو |ء1983 |دہلیز |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |142 |بن گئی بن گئی ساڈی بگڑی قسمت بن گئی |پنجابی |ء1983 |سونا چاندی |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |143 |جتھے وی لے جائیں راہیے وے |پنجابی |ء1984 |چور چوکیدار |'''musician''' |'''lyricist''' |ناہید اختر، - |- |144 |رشتہ پیار کا نہ ٹوٹے چاہے ہم سے دنیا روٹھے |اردو |ء1984 |لازوال |'''musician''' |'''lyricist''' |اخلاق احمد، - |- |145 |بیٹھی رہواں گی دہلیز وچ |پنجابی |ء1985 |باؤ جھلّا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, شوکت علی |- |146 |چوری چوری ملتے رہنا |اردو |ء1985 |دیوانے 2 |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |147 |جو پیار محبت کرتے ہيں |اردو |ء1985 |دیوانے 2 |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |148 |او ساتھی رے پیار کریں گے |اردو |ء1985 |دیوانے 2 |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |149 |کہ میرا دلدار آئے گا۔ دل کو قرار آئے گا |اردو |ء1985 |ڈائریکٹ حوالدار |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |150 |میں نے بھلاؤں گی وعدہ |اردو |ء1985 |پروانہ |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |151 |امڑی دی میں پیاری، تے بابل تیری میری چھو |پنجابی |ء1985 |قیامت |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مہدی حسن |- |152 |میری سنوجی جے، منہ مٹھا کرادے |پنجابی |ء1985 |قیامت |'''musician''' |'''lyricist''' |نور جہاں, - |- |153 |سندری تے مندری، دو بھینا |پنجابی |ء1986 |دو قیدی |'''musician''' |'''lyricist''' |ناہید اختر، - |- |154 |کھل اٹھی بہار بن کے |اردو |ء1986 |فیصلہ |'''musician''' |'''lyricist''' |اخلاق احمد، - |- |155 |غلط ہیں سن یہ فاصلے، یہ دور کیا قریب کیا۔ |اردو |ء1986 |ہم ایک ہیں |'''musician''' |'''lyricist''' | -, غلام عباس |- |156 |دنیا میں ہم تم جہاں بھی رہیں گے |اردو |ء1986 |قاتل کی تلاش |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، غلام عباس، - |- |157 |تیری منزل میں ہوں، میری منزل |اردو |ء1986 |قاتل کی تلاش |'''musician''' |'''lyricist''' |مہدی حسن، - |- |158 |تیری یاد پیا بن |پنجابی |ء1986 |شہنائی |'''musician''' |'''lyricist''' | -, ناہید اختر |- |159 |میری تیری، تیری میری پیار کہانی |پنجابی |ء1987 |بابل ویر |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |160 |پیسے کی یہ دنیا ہے پیارے |اردو |ء1987 |چوروں کی بارات |'''musician''' |'''lyricist''' |مسعود رانا، - |- |161 |اے دنیا دنیا دنیا، تیری آ نا میری |پنجابی |ء1987 |دنیا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, ناہید اختر، نور جہاں، مسعود رانا |- |162 |اسی تیرے ای دیوانے آں |پنجابی |ء1987 |دنیا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, ناہید اختر |- |163 |اک وعدہ کر لئی، اک وعدہ کر لئی |پنجابی |ء1987 |دنیا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |164 |عشق زندہ باد |پنجابی |ء1987 |دنیا |'''musician''' |'''lyricist''' |مسعود رانا، - |- |165 |جند تیری اتوں واری آں |پنجابی |ء1987 |کھلی کچہری |'''musician''' |'''lyricist''' |منیر حسین, - |- |166 |دل کا کمرہ نہ رکھ خالی |اردو |ء1987 |لاوا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |167 |تو جو مجھ کو نظر نہ آئے |اردو |ء1987 |لاوا |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |168 |کانچا ہو، کانچی ہو |پنجابی |ء1987 |ناچے ناگن |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |169 |اک دوجے دا بن کے رہیں |پنجابی |ء1988 |روٹی |'''musician''' |'''lyricist''' |غلام عباس، - |- |170 |اے میرے ساتھی وعدہ کریں |اردو |ء1990 |آسمان |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |171 |آ پلکوں کی چھاؤں میں |اردو |ء1990 |بلندی |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |172 |آخری سانس تک تجھ کو چاہوں گا |اردو |ء1990 |بلندی |'''musician''' |'''lyricist''' | -, اخلاق احمد |- |173 |کہاں گیا وہ تیرا وعدہ |اردو |ء1990 |بلندی |'''musician''' |'''lyricist''' | -, اخلاق احمد |- |174 |میرا نام، تیرا نام |اردو |ء1990 |بلندی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |175 |پھولوں میں، کلیوں میں، آنکھوں کی گلیوں میں |اردو |ء1990 |بلندی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |176 |ساون پیار کا پہلا ساون |اردو |ء1990 |بلندی |'''musician''' |'''lyricist''' | - |- |177 |تیرے گورے مکھڑے تے تل |پنجابی |ء1990 |دشمنی |'''musician''' |'''lyricist''' | -, شوکت علی |- |178 |مڑ مڑ تے جنگ کرے گا |پنجابی |ء1990 |جانگی |'''musician''' |'''lyricist''' | -, مسعود رانا |- |179 |چما چما چمکارا |اردو |ء1990 |استادوں کا استاد |'''musician''' |'''lyricist''' |اے نیّر، - |- |180 |ایک پل میں مجھے |اردو |ء1991 |آندھی |'''musician''' |'''lyricist''' |اے نیّر، - |- |181 |ایک پل میں مجھے |اردو |ء1991 |آندھی |'''musician''' |'''lyricist''' | -،اے نیّر |- |182 |تو میری زندگی |پنجابی |ء1992 |خونی شعلے |'''musician''' |'''lyricist''' |مسعود رانا،اے نیّر، - |- |183 |ہارنے والا جیت بھی جائے، جیتنے والا ہارے بھی |اردو |ء1993 |مضبوط |'''musician''' |'''lyricist''' | -, حمیرہ چنّا, مسعود رانا، غلام عباس |- |184 |دل ہو گیا ہے تیرا دیوانہ |اردو |ء1995 |مشکل |'''musician''' |'''lyricist''' | -، تحسین جاوید |} == اعزازات == مہناز کوں اَݨ ڳِݨت واری بہترین ڳائیکہ دے ایوارڈز نال وی نوازیا ڳیا۔ جِنّھاں وچوں 1973ء توں گِھن تے 1985ء تئیں مسلسل لگا تار سَت ایوارڈ حاصل کرݨ دا وی اعزاز شامل ہِے۔ == وفات == اَخِیرلے ݙیہاڑیاں وِچ اِنّھاں دی بِماری دی پارُوں توں امریکہ گِھن وین٘دے پئے ہَن علاج دی غرض توں جاں جو پرواز دے وِچالے اِنّھاں دی طبیعت وِڳڑݨ دی پارُوں انّھاں دے جہاز کوں بحرین وِچ لہاوݨاں پِیا اَتے ہسپتال گِھن ونڄݨ دے باوجود اُوہ ٻچ ناں سڳّی اَتے 19 جنوری 2013ء کوں فوت تِھی ڳئی<ref>http://tribune.com.pk/story/496222/transitions-renowned-singer-mehnaz-begum-passes-away/</ref> == حوالہ جات == <references /> == ٻاہرلے جوڑ == * [http://umer-sharif.blogspot.com/2010/03/mehnaz.html Mehnaz Video on Umer Sharif Blog] [[ونکی:پاکستانی ڳائیکہ]] [[ونکی:پاکستانی ڳائیکاں]] [[ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں]] [[ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں]] [[ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں]] [[ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں]] [[ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں]] [[ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں]] [[ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ]] [[ونکی:پاکستانی لوک موسیقی]] [[ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک]] [[ونکی:پاکستانی زنانیاں]] 8zyzrl9xyi1ihk2lgmkb6zq6z7koyca 0 10672 71254 40677 2026-05-04T13:17:47Z Sraiki 12 71254 wikitext text/x-wiki اڳلے ویلے دی ایہ ہک ریت ہئی کہ زنانیاں اڳواڑ اِچ ٻہہ تے چرخہ کتیندیاں رہندیاں ہن ۔ ننڈھڑیاں نینگریں وی ٻڈھڑیاں نال ٻہہ تے اُن کتین ہا۔ چرخہ کتن دے ایں موقعہ تے گیت وی آکھیے ویندے ہن۔ اوں صنف کوں چرخے دا ناں ݙتا ڳیا۔ ایہ صنف اتنی مقبول تھئی کہ [[لوک شاعری]] دے علاوہ صوفیائے کرام وی کئی نعتیہ چرخے نامے لکھین ۔ حضرت حافظ جمال 1226ء دا چرخہ ٻہوں مشہور ہے ۔ ہک قدیم چرخے دے کجھ ٻول: چرکھہ گھڑ ݙے درکھاݨاں تتی ساہورے گھر جاݨاں اُچی ماڑی تے گھگھواں دا جوڑا ننڈھی موت تے وݙا ہے وچھوڑا اُچی ماڑی تے ݙودھ پئی رِڑکاں میکوں سارے ٹٻر دیاں جھنڑکاں چرکھہ گھڑ ݙے درکھاناں == حوالہ == کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان m05s8etlqn42aujnmu3x8tcx3cwl2fp 71255 71254 2026-05-04T13:18:16Z Sraiki 12 Sraiki نے [[چرخہ]] کوں [[چرخہ صنف]] آلے پاسے ریڈائرکٹ کیتے ٻاجھ منتقل کیتے 71254 wikitext text/x-wiki اڳلے ویلے دی ایہ ہک ریت ہئی کہ زنانیاں اڳواڑ اِچ ٻہہ تے چرخہ کتیندیاں رہندیاں ہن ۔ ننڈھڑیاں نینگریں وی ٻڈھڑیاں نال ٻہہ تے اُن کتین ہا۔ چرخہ کتن دے ایں موقعہ تے گیت وی آکھیے ویندے ہن۔ اوں صنف کوں چرخے دا ناں ݙتا ڳیا۔ ایہ صنف اتنی مقبول تھئی کہ [[لوک شاعری]] دے علاوہ صوفیائے کرام وی کئی نعتیہ چرخے نامے لکھین ۔ حضرت حافظ جمال 1226ء دا چرخہ ٻہوں مشہور ہے ۔ ہک قدیم چرخے دے کجھ ٻول: چرکھہ گھڑ ݙے درکھاݨاں تتی ساہورے گھر جاݨاں اُچی ماڑی تے گھگھواں دا جوڑا ننڈھی موت تے وݙا ہے وچھوڑا اُچی ماڑی تے ݙودھ پئی رِڑکاں میکوں سارے ٹٻر دیاں جھنڑکاں چرکھہ گھڑ ݙے درکھاناں == حوالہ == کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان m05s8etlqn42aujnmu3x8tcx3cwl2fp 0 11514 71263 66136 2026-05-04T18:51:27Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71263 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |نگار احمد |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |نگار احمد |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ڄمّݨ دی تریخ تے جاء | style=" " |16 فروری 1945ء [[ضلع لہور|لاہور]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q35801930#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |فوتڳی دی تریخ تے جاء | style=" " |24 فروری 2017ء [[ضلع لہور|لاہور]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q35801930#P20|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P20) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |قومیت | style=" " |[[پاکستان]] |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی حیاتی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |سماجی کارکن، [[زنانیاں دے حقوق]]<nowiki/>دی کارکن |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |مہان٘درے کَم | style=" " |[[:ur:ویمن_ایکشن_فورم|ویمن ایکشن فورم]] اتے [[:ur:عورت_فاؤنڈیشن|عورت فاؤنڈیشن]] دی بانی رکن |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} نگار احمد  ([[اردو]]: نگار احمد، کنوں) (16 فروری 1945ء، [[لاہور]] – 24 فروری 2017ء، [[لاہور]]) ہِک [[پاکستانی]] [[زنانیاں دے حقوق]] دی کارکن ہَئی جئیں [[ویمن ایکشن فورم]] اَتے [[عورت فاؤنڈیشن]] دی بنیاد رکھی۔<ref>Aslam, Afia, [https://www.af.org.pk/Nigar_Ahmad/Goodye,%20Great%20Heart%20By%20Afia%20Aslam.pdf "Goodbye, Great Heart: Nigar Ahmed (1945–2017)], ''Newsweek'', March 11–18, 2017, pp. 16–19.</ref><ref>{{cite news|title=Tributes paid to Nigar Ahmad – Business Recorder|url=https://fp.brecorder.com/2017/03/20170331160763/}}</ref><ref>{{cite web|date=24 February 2017|title=Women rights activist Nigar Ahmed passes away in Lahore – The Express Tribune|url=https://tribune.com.pk/story/1338177/women-rights-activist-nigar-ahmed-passes-away-lahore/|publisher=}}</ref><ref>{{cite news|title=Rich tribute paid to Nigar|url=https://www.thenews.com.pk/print/195876-Rich-tribute-paid-to-Nigar|work=www.thenews.com.pk}}</ref><ref>{{cite news|title=Remembering the struggle for women’s rights|url=https://tribune.com.pk/story/1184467/remembering-struggle-womens-rights|work=The Express Tribune|date=19 September 2016}}</ref><ref>{{cite news|title=Aurat Foundation needs support for women’s empowerment|url=https://nation.com.pk/11-Jan-2020/aurat-foundation-needs-support-for-women-s-empowerment|work=The Nation|date=11 January 2020}}</ref> اُوہ 72 ورھیاں دی عمر وِچ فوت تھی ڳئی۔<ref>{{cite web|title=Women rights activist Nigar Ahmed passes away|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2017/02/25/women-rights-activist-nigar-ahmed-passes-away/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204164038/https://www.pakistantoday.com.pk/2017/02/25/women-rights-activist-nigar-ahmed-passes-away/|archive-date=2020-12-04|access-date=2020-12-03|publisher=}}</ref><ref>{{cite news|title=We won’t cry over Nigar Ahmed’s death, says Mahnaz Rahman|url=https://tribune.com.pk/story/1366059/wont-cry-nigar-ahmeds-death-says-mahnaz-rahman|work=The Express Tribune|date=26 March 2017}}</ref> == ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم == نگار، 1945ء وِچ [[لاہور]] وِچ ریاض الدین احمد اَتے اختر دے گھر ڄَمّی ہَئی۔ انّھاں نے قائد اعظم یونیورسٹی کنوں اکنامکس دی تعلیم گِھدّی۔<ref>{{cite news|title=Nigar Ahmad, 1945 – 2017|url=https://www.thefridaytimes.com/nigar-ahmad-1945-2017/|work=The Friday Times|date=10 March 2017}}</ref> == زنانیاں دے حقوق == 1981ء وِچ [[کراچی]] وِچ ویمن ایکشن فورم دی تشکیل دے بعد، نگار نے 1982ء وِچ [[اسلام آباد]]  اَتے لاہور وِچ ڈبلیو ڈی ایف دے ابواب شروع کِیتے۔<ref>{{cite news|title=Remembering a Revolutionary|url=https://newslinemagazine.com/remembering-a-revolutionary/|work=Newsline|date=27 February 2017|تاريخ-الوصول=1 February 2025|تاريخ-الأرشيف=25 October 2022|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221025213538/https://newslinemagazine.com/remembering-a-revolutionary/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Reporter|first1=The Newspaper's Staff|title=Condolence reference for rights activist Nigar Ahmad|url=https://www.dawn.com/news/1323709|work=DAWN.COM|date=30 March 2017}}</ref> تقریباً سولھاں ورھیں تئیں اسلام آباد وِچ رہن٘دے ہوئے اُوہ زنانیاں دی تحریک وِچ شامل رہی۔ انّھاں نے ضیاء الحق دی آمریت دے دور وِچ، مرحوم [[شہلا ضیا]] دے نال 1986ء وِچ عورت فاؤنڈیشن دی مشترکہ بنیاد رکھی۔<ref>{{cite news|last1=Durrani|first1=Ammara|title=An Indian who talks about love with Pakistan is seen as a traitor: Kamla Bhasin|url=https://herald.dawn.com/news/1153749/an-indian-who-talks-about-love-with-pakistan-is-seen-as-a-traitor-kamla-bhasin|work=Herald Magazine|date=10 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Nigar Ahmed|url=https://www.dawn.com/news/1316967|work=DAWN.COM|date=26 February 2017}}</ref><ref>{{cite web|last=Jalil|first=Xari|date=25 February 2017|title=Nigar Ahmed passes away|url=https://www.dawn.com/news/1316862|publisher=}}</ref><ref>{{cite news|title=Late Nigar Ahmad remembered for women rights’ struggle|url=https://www.thenews.com.pk/print/191170-Late-Nigar-Ahmad-remembered-for-women-rights-struggle|work=www.thenews.com.pk}}</ref> == ذاتی حیاتی == نگار نے سوات وِچ، سرکاری ملازم طارق صدیقی نال شادی کِیتی۔ انّھاں دے ݙُو ٻال بلال اَتے احمد ہِن۔ <ref>{{Cite web|last=Web|first=South Asia Citizens|date=2019-06-08|title=Pakistan: Tributes to Nigar Ahmad|url=http://www.sacw.net/article13122.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608141936/http://www.sacw.net/article13122.html|archive-date=2019-06-08|access-date=2019-06-08|website=South Asia Citizens Web}}</ref> == فوتڳی == نگار کوں 2001ء وِچ پارکنسن دی بیماری لڳ ڳئی۔ 2017ء وِچ اُوہ سینے دے انفیکشن وِچ مبتلا تھی ڳئی اَتے لاہور دے ہِک ہسپتال وِچ داخل کِیتا ڳِیا اُتھائیں فوت تھی ڳئی۔ <ref>{{cite news|title=Women rights activist Nigar Ahmed passes away {{!}} SAMAA|url=https://www.samaa.tv/news/2017/02/women-rights-activist-nigar-ahmed/|work=Samaa TV}}</ref> == ایوارڈ == 2005ء وِچ انّھاں دا ناں ٻئے [[پاکستانی زنانیاں]] دے نال، امن دے نوبل انعام کِیتے چُݨیا ڳِیا ہَئی۔<ref>{{cite news|title=29 women named for Nobel Peace Prize|url=https://www.dawn.com/news/145725|work=DAWN.COM|date=30 June 2005}}</ref> 2010ء وِچ انّھاں نے محترمہ فاطمہ جناح لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ گِھدّا۔<ref>{{cite news|title=A luminous constellation {{!}} Dialogue {{!}} thenews.com.pk|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/562816-luminous-constellation|work=www.thenews.com.pk|تاريخ-الوصول=2025-02-01|تاريخ-الأرشيف=2022-10-25|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221025213539/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/562816-luminous-constellation|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=A luminous constellation {{!}} Dialogue {{!}} thenews.com.pk|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/562816-luminous-constellation|work=www.thenews.com.pk|language=en|تاريخ-الوصول=2025-02-01|تاريخ-الأرشيف=2022-10-25|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221025213539/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/562816-luminous-constellation|url-status=dead}}</ref> == حوالے == <references /> [[ونکی:زنانیت پسند پاکستانی]] [[ونکی:لاہوری شخصیتاں]] [[ونکی:پاکستانی فعالیت پسند زنانیاں]] [[ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں]] [[ونکی:پاکستانی فعالیت پسند]] [[ونکی:پاکستانی زنانیاں]] [[ونکی:پاکستان وِچ زنانیاں دے حقوق]] sq2m1ov9xrzrper9uewhkd409r0cqgh 0 11945 71264 46262 2026-05-04T19:49:27Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71264 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete map" style="line-height:1.5em; background-color:#8cccd1;color:#000000" |ولیم لارنس براگ |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#a7e8dd;color:#000000" |([[انگریزی]] : <span lang="en">William Lawrence Bragg</span>)<ref name="eb87ffd9342120fb7004df2410abd8a21d283b13">جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/119560275 — اخذ شدہ بتاریخ: 30 مئی 2024 — اجازت نامہ: CC0</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:Wl-bragg.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Wl-bragg.jpg|center|330x330px]] |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#a7e8dd;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ڄم | style=" " |31 مارچ 1890ء <ref name="274565d7568c32a4ecb6b04d940e94ee9bcb90b8">ربط: https://d-nb.info/gnd/119560275 — اخذ شدہ بتاریخ: 26 اپریل 2014 — اجازت نامہ: CC0</ref><ref name="6d5c5c1aa3a7eadb30c2f276187dc210262478b3">مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]] — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — بی این ایف - آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12386798j — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ</ref><ref name="b432911ed44a5fefe5bfdd2b8247c785cb2a501d">عنوان : Encyclopædia Britannica — دائرۃ المعارف بریطانیکا آن لائن آئی ڈی: https://www.britannica.com/biography/Lawrence-Bragg — بنام: Sir Lawrence Bragg — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="a4a6a792b13b5496e0fb7d46947f20cd176c1d16">ایس این اے سی آرک آئی ڈی: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6jq130n — بنام: William Lawrence Bragg — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="829a687c2f9b7971f92ad60b01243b339daf5373">فائنڈ اے گریو میموریل شناخت کنندہ: https://www.findagrave.com/memorial/21202 — بنام: William Lawrence Bragg — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="681129a2f33b43270f31b902d4457dd00bb01812">Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/bragg-william-lawrence — بنام: William Lawrence Bragg — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="1fc499aa05edd32600911bf6791e1a71cd279bdf">عنوان : Gran Enciclopèdia Catalana — گرین انسائکلوپیڈیا کیٹلینا آئی ڈی: https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0011997.xml — بنام: William Lawrence Bragg</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[ایڈیلیڈ]] <ref name="332d162d365fc309135025684aa893bfe39caf21">ربط: https://d-nb.info/gnd/119560275 — اخذ شدہ بتاریخ: 11 دسمبر 2014 — اجازت نامہ: CC0</ref><ref name="6307f53345ef5cfce1b7497910b55529fd6e2f4c">مدیر: [[الیکزینڈر پروکورو]] — عنوان : Большая советская энциклопедия — اشاعت سوم — باب: Брэгг Уильям Лоренс — ربط: https://d-nb.info/gnd/119560275 — اخذ شدہ بتاریخ: 28 ستمبر 2015</ref><ref name="2942c11578224adeb899a1fb0823c4b06e4c7b09">جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/119560275 — اخذ شدہ بتاریخ: 4 جنوری 2025</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |وفات | style=" " |1 جولا‎ئی 1971ء (81 سال)<ref name="274565d7568c32a4ecb6b04d940e94ee9bcb90b8" /><ref name="6d5c5c1aa3a7eadb30c2f276187dc210262478b3" /><ref name="b432911ed44a5fefe5bfdd2b8247c785cb2a501d" /><ref name="a4a6a792b13b5496e0fb7d46947f20cd176c1d16" /><ref name="829a687c2f9b7971f92ad60b01243b339daf5373" /><ref name="681129a2f33b43270f31b902d4457dd00bb01812" /><ref name="1fc499aa05edd32600911bf6791e1a71cd279bdf" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P570|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P570) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[اپسوئچ]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P20|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P20) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5).svg|20x20px]] [[مملکت متحدہ]] <ref name="f46ae90e8e4706cb61658bd23d4d3a669e5ed0c5">تاریخ اشاعت: 1 اکتوبر 2012 — Libris-URI: https://libris.kb.se/katalogisering/xv8b51rg32nx0fp — اخذ شدہ بتاریخ: 24 اگست 2018</ref><ref name="2942c11578224adeb899a1fb0823c4b06e4c7b09" /> [[فائل:Flag_of_Australia_(converted).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Australia_(converted).svg|20x20px]] [[آسٹریلیا]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |رکن | style=" " |رائل سوسائٹی ، &nbsp;رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز ، &nbsp;امریکی اکادمی برائے سائنس و فنون ، &nbsp;انڈین نیشنل سائنس اکیڈمی ، &nbsp;باوارین اکیڈمی آف سائنس اینڈ ہیومنٹیز ، &nbsp;قومی اکادمی برائے سائنس &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P463|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P463) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیو | style=" " |ولیم ہنری براگ <ref name="d05667f462a1de83d06193bda962fb8d2b750832">اشاعت: [[فوربس (جریدہ)|فوربس]] — تاریخ اشاعت: 19 جون 2016 — [https://www.forbes.com/sites/samlemonick/2016/06/19/the-greatest-father-son-team-in-science The Greatest Father-Son Team In Science]</ref><ref name="e6596ed0d2b81634d4a2b94f1bd23a5d26a198cf">عنوان : Kindred Britain — [https://www.forbes.com/sites/samlemonick/2016/06/19/the-greatest-father-son-team-in-science The Greatest Father-Son Team In Science]</ref><ref name="2942c11578224adeb899a1fb0823c4b06e4c7b09" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P22|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P22) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |مناصب |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |صدر &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 1927&nbsp; – 1929&nbsp; |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#a7e8dd;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:مادر_علمی|مادر علمی]] | style=" " |ٹرینٹی کالج، کیمبرج جامعہ کیمبرج آسٹریلوی قومی جامعہ جامعہ لیڈز سینٹ پیٹرز کالج، ایڈیلیڈ <small> (1901–1904)</small>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ڈاکٹری مشیر | style=" " |جے جے تھامسن ، &nbsp;ولیم ہنری براگ &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P184|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P184) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |استاذ | style=" " |جے جے تھامسن &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P1066|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1066) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ڈاکٹری طلبہ | style=" " |میکس پیروٹز &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P185|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P185) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |ریاضی دان ، &nbsp;طبیعیات دان <ref name="2942c11578224adeb899a1fb0823c4b06e4c7b09" />، &nbsp;استاد جامعہ ، &nbsp;ماہر قلمیات ، &nbsp;کیمیادان &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |انگریزی <ref name="6d5c5c1aa3a7eadb30c2f276187dc210262478b3" /><ref name="ec3b37abb2aaf12b32bfde0d50c851d9016bef74">این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20250419044105/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ola2002153757 — اخذ شدہ بتاریخ: 1 مارچ 2022</ref><ref name="d1c359172ff2fde1b2feddff4b8e02336ff38ca6">کونر آئی ڈی: https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/183866723</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شعبۂ عمل | style=" " |طبیعیات <ref name="6e42535d4926aa789b902047f3831daab2998a2b">این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20250419044105/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ola2002153757 — اخذ شدہ بتاریخ: 7 نومبر 2022</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ملازمت | style=" " |جامعہ مانچسٹر ، &nbsp;جامعہ کیمبرج &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P108|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P108) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#a7e8dd;color:#000000" |اعزازات |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">کاپلی میڈل <small> (1966)</small><ref name="51141e1514645682d6bef19e42d5903d35bb761e">ناشر: [[رائل سوسائٹی]] — [https://docs.google.com/spreadsheets/d/1dsunM9ukGLgaW3HdG9cvJ_QKd7pWjGI0qi_fCb1ROD4/pubhtml?gid=1336391689&single=true Award winners : Copley Medal] — اخذ شدہ بتاریخ: 30 دسمبر 2018</ref> رائل میڈل <small> (1946)</small> ہیگس میڈل <small> (1931)</small> میٹوسی میڈل <small> (1915)</small> [[فائل:Nobel_prize_medal.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Nobel_prize_medal.svg|30x30px]]&nbsp;نوبل انعام برائے طبیعیات &nbsp;<small> (1915)</small><ref name="e95bcc8692ef0aa979fd9c670c0552038d50d4de">ناشر: [[نوبل فاونڈیشن]] — [https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1915/summary/ The Nobel Prize in Physics 1915] — اخذ شدہ بتاریخ: 3 اگست 2015</ref><ref name="f46543468d6dc357da75aaf287c357b7c40bfab4">ناشر: [[نوبل فاونڈیشن]] — تاریخ اشاعت: اپریل 2019 — [https://www.nobelprize.org/uploads/2019/04/prize-amounts-2020.pdf Table showing prize amounts] — اخذ شدہ بتاریخ: 4 فروری 2021</ref> [[فائل:Military_cross_BAR.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Military_cross_BAR.svg|30x30px]]&nbsp;ملٹری کراس &nbsp; [[فائل:Order_BritEmp_(civil)_rib.PNG|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Order_BritEmp_(civil)_rib.PNG|30x30px]]&nbsp;افیسر آف دی آرڈر آف دی برٹش ایمپائر [[فائل:200px_ribbon_bar_of_the_Knight_Bachelor_medal_(UK).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:200px_ribbon_bar_of_the_Knight_Bachelor_medal_(UK).svg|30x30px]]&nbsp;نائٹ بیچلر &nbsp; رائل سوسائٹی فیلو &nbsp;&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span></div> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#a7e8dd;color:#000000" |نامزدگیاں |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">[[فائل:Nobel_prize_medal.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Nobel_prize_medal.svg|30x30px]]&nbsp;نوبل انعام برائے طبیعیات &nbsp;<small> (1915)</small><ref name="f1dac852434983b0d335761dac32ab2619432946">ناشر: [[نوبل فاونڈیشن]] — نوبل انعام شخصیت نامزدگی آئی ڈی: https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=11051</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q131729#P1411|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1411) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span></div> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #8cccd1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%85_%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%B3_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DA%AF&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%85_%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%B3_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DA%AF&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} ولیم لارنس براگ ہک برطانیہ دے طبیعیات دان تے نوبل انعام جیتݨ آلے سائنس دان ہن۔ انہاں نے ایہ انعام 1915ء وچ ولیم ہنری براگ دے نال مشترکہ طور تے جتیا، جیندی وجہ قلمی ساخت کوں ایکس رے دے ذریعے ݙیکھݨ دی انہاں دی مشترکہ کوششاں ہن۔ == حوالہ == {{حوالے}} 7wum8elimz2md2uh866xpzj7pa6z9pp 0 12734 71259 41178 2026-05-04T13:56:50Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71259 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |مشعل خان (اداکارہ) |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |26 جنوری 1989ء (36 سال)&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q64754448#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[کراچی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q64754448#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[پاکستان]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q64754448#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی حیاتی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |[[:ur:اداکار|<span lang="ur">اداکارہ</span>]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q64754448#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm9493517/ IMDB پر صفحہ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q64754448#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%B9%D9%84_%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%81)&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%B9%D9%84_%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%81)&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} مشعل خان  یا مشال خان ([[اردو]]: مشعل خان (اداکارہ)، کنوں) ہِک [[پاکستانی]] ٹیلی ویژن اداکارہ اَتے ماڈل ہِن۔ == حیاتی دا احوال == مشعل خان نے فلمی حیاتی دا اَغاز 2018ء وِچ "سنو چندا" وِچ بطورِ ٹیلی ویژن اداکارہ نال کِیتا۔ انّھاں نے "سنو چندا" وِچ "کنزہ" دا کردار ادا کر کے مقبولیت حاصل کِیتی۔<ref name="mashal2">{{Cite web|last=Fatima|first=Nayab|date=|title=Ali Ansari shared picture with his fiancée Mishal Khan|url=https://www.aaj.tv/2019/01/ali-ansari-shared-picture-with-his-fiancee-mishal-khan/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504112953/https://www.aaj.tv/2019/01/ali-ansari-shared-picture-with-his-fiancee-mishal-khan/|archive-date=2019-05-04|access-date=2019-05-15|website=[[آج ٹی وی]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Haider|first=Sadaf|date=2018-06-07|title=Comedy serial Suno Chanda provides welcome relief during a dull drama season|url=https://images.dawn.com/news/1180214|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-06-08|website=[[ڈان (اخبار)|DAWN]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Suno Chanda makes the choice for women yet again – marriage trumps education and career|url=https://blogs.tribune.com.pk/story/68230/suno-chanda-makes-the-choice-for-women-yet-again-marriage-trumps-education-and-career/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621170934/https://blogs.tribune.com.pk/story/68230/suno-chanda-makes-the-choice-for-women-yet-again-marriage-trumps-education-and-career/|archive-date=2018-06-21|access-date=2019-06-08|website=[[دی ایکسپریس ٹریبیون]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Farhan Saeed thanks fans for showering love on ‘Suno Chanda’|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2018/06/12/farhan-saeed-thanks-fans-for-showering-love-on-suno-chanda/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402174932/https://www.pakistantoday.com.pk/2018/06/12/farhan-saeed-thanks-fans-for-showering-love-on-suno-chanda/|archive-date=2019-04-02|access-date=2019-06-08|website=[[پاکستان ٹوڈے]]}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=2018-11-14|title=11 things you probably didn't know about Mashal Khan|url=https://www.hum.tv/11-things-you-probably-didnt-know-about-mashal-khan/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608093932/https://www.hum.tv/11-things-you-probably-didnt-know-about-mashal-khan/|archive-date=2019-06-08|access-date=2019-06-08|website=[[ہم نیوز]]|language=en-US}}</ref> اِیہ ڈرامہ ݙاڈھا مقبول ریہا۔ 2019ء وِچ، مشعل خان نے "سنو چندا 2" وِچ وَلا کنزہ دا کردار ادا کِیتا۔ <ref>{{Cite web|last=|first=|date=2019-05-07|title=Suno Chanda is back|url=https://nation.com.pk/07-May-2019/suno-chanda-is-back|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190510023106/https://nation.com.pk/07-May-2019/suno-chanda-is-back|archive-date=2019-05-10|access-date=2019-06-08|website=[[The Nation]]|language=en}}</ref>مشعل نے ڈرامہ "میرے ہمدم"<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2019-05-07|title=Suno Chanda is back|url=https://nation.com.pk/07-May-2019/suno-chanda-is-back|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190510023106/https://nation.com.pk/07-May-2019/suno-chanda-is-back|archive-date=2019-05-10|access-date=2019-06-08|website=[[The Nation]]|language=en}}</ref> وِچ بطورِ پارس اَتے ڈرامہ خاص وِچ بطورِ سونیا اداکاری کِیتی۔ <ref>{{Cite web|last=|first=|date=2019-04-21|title=Drama serial 'Khaas' is an intertwined story of four people|url=https://dailytimes.com.pk/380005/drama-serial-khaas-is-an-intertwined-story-of-four-people/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423175851/https://dailytimes.com.pk/380005/drama-serial-khaas-is-an-intertwined-story-of-four-people/|archive-date=2019-04-23|access-date=2019-06-11|website=[[Daily Times]]|language=en-US}}</ref> == فلمو گرافی == === ٹیلی ویژن === {| class="wikitable" !سال !ناں !کردار !نوٹ |- |2018ء |[[:ur:سنو_چندا|''سنو چندا'']] |کنزہ جلال خان | |- |2019ء |''[[:ur:میرے_ہمدم|میرے ہمدم]]'' |پارس |<ref>{{Cite web|title=TV’s new favourites {{!}} Instep {{!}} thenews.com.pk|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/590423-tvs-ne-favourites|access-date=2020-06-05|website=www.thenews.com.pk|language=en|تاريخ-الأرشيف=2020-03-07|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200307124225/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/590423-tvs-ne-favourites|url-status=dead}}</ref> |- |2019ء |خاص |سونیا | |- |2019ء |[[:ur:سنو_چندا_2|سنو چندا 2]] |کنزہ شہریار | |- |2019ء |''Amazing Nordics'' |خود | |- |2019ء |تھوڑا سا حق |حریم |<ref>{{Cite web|date=2019-10-23|title=Mashal Khan challenges her acting skills in Thora Sa Haq|url=https://nation.com.pk/24-Oct-2019/mashal-khan-challenges-her-acting-skills-in-thora-sa-haq|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105062934/https://nation.com.pk/24-Oct-2019/mashal-khan-challenges-her-acting-skills-in-thora-sa-haq|archive-date=2019-11-05|access-date=2019-11-19|website=The Nation|language=en}}</ref> |- |2020ء |دیکھاوا |ہما |قسط 27 |- |2020ء |برج |[[:ur:یوٹیوب|یوٹیوبر]] |پرائم کی مختصر فلم |- |2020ء |دلہن |عینی | |- |2021ء |خواب نگر کی شہزادی |میرا | |} === فلماں === {| class="wikitable" !سال !نام !کردار !زبان !نوٹ |- |2018ء |سسٹرز ان آرمز |رشیدہ کوہار |اردو |اہم کردار |- |2021ء |اجنبی | |اردو | |} == حوالے == <references /> [[ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں]] [[ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں]] [[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں]] [[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو]] [[ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں]] [[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ]] [[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں]] 5ll0lminvvni651n8r6e4lf1eoj4hd4 0 14456 71260 44063 2026-05-04T15:01:07Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71260 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |موہنی حمید |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |سنہ 1922ء &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6812852#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:بٹالہ|بٹالا]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6812852#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |وفات | style=" " |16 مئی 2009ء (86&#x2013;87 سال)<ref name="2e092f1b6fd521309da4f3573a8eee5f5a7f7d12">https://www.thefreelibrary.com/Mohini+Hameed+passes+away+in+USA+after+a+brief+illness.-a0200091446</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6812852#P570|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P570) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:سیئٹل|سیاٹل]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6812852#P20|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P20) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:British_Raj_Red_Ensign.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:British_Raj_Red_Ensign.svg|20x20px]] [[:ur:برطانوی_راج|برطانوی ہند]] [[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[:ur:ڈومنین_پاکستان|مملکت پاکستان]] [[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[:ur:پاکستان|پاکستان]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6812852#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |اولاد | style=" " |[[:ur:کنول_نصیر|کنول نصیر]] <ref name="b5881fceae9a572e81671dff477e004a235ed159">{{Cite web |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/557028-nostalgic-look-back-radio-pakistan |title=Archive copy |access-date=2025-02-22 |تاريخ-الأرشيف=2024-03-29 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20240329081941/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/557028-nostalgic-look-back-radio-pakistan |url-status=dead }}</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6812852#P40|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P40) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی حیاتی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |اینکر پرسن ، &nbsp;نشر کار &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6812852#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |نوکریاں | style=" " |[[:ur:آکاش_وانی_(ریڈیو_ناشر)|آل انڈیا ریڈیو]] ، &nbsp;[[:ur:ریڈیو_پاکستان|ریڈیو پاکستان]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6812852#P108|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P108) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%DB%81%D9%86%DB%8C_%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%DB%81%D9%86%DB%8C_%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} موہنی حمید ([[اردو]]: موہنی حمید، کنوں) جہڑی "آپا شمیم" یا "شمیم آپا" دے ناں نال مشہور ہِن، [[پاکستانی]] دی پہلی ریڈیو براڈ کاسٹر، اینکر اَتے اداکارہ ہَئی۔ 14 اگست 1947ء کوں جہڑیلے [[پاکستان]] نے اَزادی گِھدّی تاں موہنی [[پاکستان]] دی پہلی زنانی براڈ کاسٹر بݨ ڳئی۔ مئی 2009ء وِچ جہڑیلے اُوہ فوت تھی ڳئی تاں [[ریڈیو پاکستان]] دے [[لاہور]] سٹوڈیو دا ناں بدل کے "موہنی حمید سٹوڈیو" رکھ ݙِتّا ڳِیا۔ اُوہ صحافی [[کنول نصیر]] دی امّاں ہَئی۔ شمیم آپا کوں 1965ء اَتے 1998ء وِچ [[پاکستان]] دا چوتھا ساریاں کنوں وݙّا شہری ایوارڈ [[تمغائے امتیاز]] ݙِتّا ڳِیا۔ == ابتدائی حیاتی == موہنی حمید 1922ء وِچ [[برطانوی ہند]] دے [[بٹالہ]] وِچ ڄَمّی ہَئی۔ انّھاں دا اصل ناں موہنی داس ہَئی اَتے بعد وِچ اُنّھاں نے آپݨاں ناں بدل گِھدّا۔ == کَم کار آلی حیاتی == موہنی نے 1939ء وِچ 17 ورھیاں دی عُمر وِچ [[آل انڈیا ریڈیو]] لاہور وِچ شمولیت اختیار کِیتی۔ == ذاتی حیاتی اَتے فوتڳی == شمیم آپا نے 1954ء وِچ شادی کِیتی اَتے موہنی داس کنوں موہنی حمید بݨ ڳئی۔ موہنی حمید دا 16 مئی 2009ء کوں [[سیٹل]]، [[واشنگٹن]] وِچ انتقال تِھیا۔ == ایوارڈز اَتے پِچھاݨ == موہنی حمید کوں ڈھیر قومی ایوارڈزاں نال نوازیا ڳِیا ہَئی۔ * 1965ء وِچ، تمغا امتیاز ، پاکستان دا چوتھا ساریاں کنوں وݙّا شہری ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا۔ * 1998ء وِچ، وَلا[[:ur:تمغائے_امتیاز|تمغائے امتیاز]] نال نوازیا ڳِیا۔ * 1999ء وِچ، [[:ur:پاکستان_براڈ_کاسٹنگ_کارپوریشن|پاکستان براڈ کاسٹنگ کارپوریشن]] دی طرفوں 'لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ' ݙِتّا ڳِیا۔ == حوالے == <references /> [[ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:مہاجر شخصیتاں]] [[ونکی:پاکستانی زنانیاں]] [[ونکی:تمغۂ امتیاز گِھنَّݨ آلے]] [[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار]] [[ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں]] [[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ]] [[ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں]] [[ونکی:ہندوستانی نژاد پاکستانی شخصیتاں]] [[ونکی:پاکستانی ریڈیو صدا کار]] [[ونکی:پاکستانی ریڈیو دیاں شخصیتاں]] [[ونکی:پاکستانی ریڈیو اداکار زنانیاں]] [[ونکی:پاکستانی ریڈیو شخصیتاں]] 8zxnos8yrlfigj577k8cmksku6j3sii 0 27713 71265 66875 2026-05-04T20:09:20Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71265 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete cinema" style="line-height:1.5em; background-color:#00A693;color:#000000" |ٹریسی ایمن |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |([[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی میں]]: <span lang="en">Tracey Emin</span>)&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:Tracey_Emin_1.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Tracey_Emin_1.jpg|center|330x330px]] |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |3 جولا‎ئی 1963ء (62 سال)<ref name="23e26bcdce733cdc1e434952e0160b422e029057">RKDartists ID: https://rkd.nl/artists/131432 — اخذ شدہ بتاریخ: 9 ستمبر 2021</ref><ref name="94d94eb95070217e98a6221dc88ba12764c907b2">عنوان : Tracey Emin — ناشر: [[اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس]] — ISBN 978-0-19-977378-7 — Benezit ID: https://doi.org/10.1093/benz/9780199773787.article.B00300028</ref><ref name="5cd8c561f899d0108c49e0c590a8502083aba5d4">ایس این اے سی آرک آئی ڈی: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w66q2png — بنام: Tracey Emin — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="08cbc2924e36d7c3d43cb80bb8d8d252746b6db8">عنوان : Encyclopædia Britannica — دائرۃ المعارف بریطانیکا آن لائن آئی ڈی: https://www.britannica.com/biography/Tracey-Emin — بنام: Tracey Emin — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="c4c2ce6032265d5d0048ef0e058a66c0ea284270">ڈسکوجس آرٹسٹ آئی ڈی: https://www.discogs.com/artist/275762 — بنام: Tracey Emin — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="75819fea157738daea6f4e0ae61c08a7e69c0ea6">Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/emin-tracey — بنام: Tracey Emin</ref><ref name="02cc46a347bdef6545f99138f533b6b3fd0ccbde">بنام: Tracey Emin — abART person ID: https://cs.isabart.org/person/85755</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:کروئڈن|کرویدون]] <ref name="4176dbf4d6d948b886b8a410486d21c65b8b2f53">RKDartists ID: https://rkd.nl/artists/131432</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5).svg|20x20px]] [[:ur:متحدہ_مملکت|مملکت متحدہ]] <ref name="7a3f760b5c7a9a3f8a272e75324229091a706ae9">Museum of Modern Art artist ID: https://www.moma.org/artists/7545 — اخذ شدہ بتاریخ: 4 دسمبر 2019 — اجازت نامہ: CC0</ref><ref name="23e26bcdce733cdc1e434952e0160b422e029057" /><ref name="ecd7293c615245b27e88600e372b664a6f10c68e">Companies House officer ID: https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/ZF_YVdz2DmwCcWM-BI1zhSA2diI/appointments — اخذ شدہ بتاریخ: 30 اکتوبر 2022</ref><ref name="edc5a9af794efcf2892fc0e932dffea207a513ad">https://web.archive.org/web/20250330165332/https://www.workwithdata.com/person/tracey-emin-1963 — اخذ شدہ بتاریخ: 2 دسمبر 2024</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:مادر_علمی|مادر علمی]] | style=" " |[[:ur:گولڈسمتھز،_یونیورسٹی_آف_لندن|گولڈسمتھز، یونیورسٹی آف لندن]] [[:ur:شاہی_کالج_آف_آرٹ|شاہی کالج آف آرٹ]] [[:ur:یونیورسٹی_فار_کییئٹیو_آرٹس|یونیورسٹی فار کییئٹیو آرٹس]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |پرنٹ میکر <ref name="db82b0f00dbd6451a4373cb89304bd7cc8512627">Museum of Modern Art work ID: https://www.moma.org/collection/works/83904 — اخذ شدہ بتاریخ: 4 دسمبر 2019</ref><ref name="d9a0799b65d23065809f364f1bf57d7e7b8c3f56">Artnet artist ID: https://www.artnet.com/artists/tracey-emin/past-auction-results</ref>، &nbsp;فوٹوگرافر <ref name="895e7b35f49fb70227899ff3ce6a5f8ab451c330">abART person ID: https://web.archive.org/web/20250330170835/https://cs.isabart.org/person/85755 — اخذ شدہ بتاریخ: 1 اپریل 2021</ref><ref name="2df81302f2bcb23f83dc1ef1959fb4f929d9ef43">[https://www.stedelijk.nl/nl/collectie/17884-tracey-emin-i%27ve-got-it-all I've Got it All] — اخذ شدہ بتاریخ: 7 ستمبر 2021</ref><ref name="c7ef1e290677566c2c2bc417a13e9132b5921b76">خالق: گیٹی ریسرچ انسٹی ٹیوٹ — یو ایل اے این - آئی ڈی: https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid=500057399</ref><ref name="d9a0799b65d23065809f364f1bf57d7e7b8c3f56" />، &nbsp;مجسمہ ساز <ref name="895e7b35f49fb70227899ff3ce6a5f8ab451c330" /><ref name="c7ef1e290677566c2c2bc417a13e9132b5921b76" /><ref name="d9a0799b65d23065809f364f1bf57d7e7b8c3f56" />، &nbsp;[[:ur:مصور|مصور]] <ref name="895e7b35f49fb70227899ff3ce6a5f8ab451c330" /><ref name="c7ef1e290677566c2c2bc417a13e9132b5921b76" /><ref name="d9a0799b65d23065809f364f1bf57d7e7b8c3f56" />، &nbsp;<nowiki>[[:فلمی ہدایت کار|</nowiki><span lang="ur">فلمی ہدایت کارہ</span>]] <ref name="29b4a65432711261b28a460129cda8d80b18ebc7">یو ایل اے این - آئی ڈی: https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid=500057399</ref>، &nbsp;[[:ur:فن_کار|فن کار]] <ref name="edc5a9af794efcf2892fc0e932dffea207a513ad" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:مادری_زبان|مادری زبان]] | style=" " |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P103|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P103) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] <ref name="6c21398dc3b352f395a4eb00a179bee57e9af191">مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]] — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — بی این ایف - آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb15028203s — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ</ref><ref name="dabb6bfb201e84cc5d48e1f207464ab0b5490520">کونر آئی ڈی: https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/26720611</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اعزازات |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">[[:ur:100_خواتین_(بی_بی_سی)|100 خواتین (بی بی سی)]] <small> (2024)</small><ref name="a9e64ce56ce3ee28c2afd50472a3e8d048a6bc8b">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-4f79d09b-655a-42f8-82b4-9b2ecebab611 — اخذ شدہ بتاریخ: 3 دسمبر 2024</ref> [[فائل:Order_BritEmp_(civil)_rib.PNG|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Order_BritEmp_(civil)_rib.PNG|30x30px]]&nbsp;سی بی ای &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> </div> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |ویب سائٹ |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ویب سائٹ | style=" " |[https://web.archive.org/web/20100201205913/http://www.emininternational.com/ باضابطہ ویب سائٹ]، &nbsp;[https://www.traceyeminfoundation.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm0256424/ IMDB پر صفحہ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q241185#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #00A693 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%B9%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%86&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%B9%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%86&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D9%85%D8%AB%D9%84|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} '''ڈیم ٹریسی کریمہ ایمن''' (ڄَمَّݨ: 3 جولائی 1963ء) ہک [[انگریز]] فنکارہ ہئی جیڑھی خود نوشت تے اعترافی آرٹ ورک کیتے مشہور ہئی۔ اوہ ڈرائنگ، پینٹنگ، مجسمہ سازی، فلم، فوٹوگرافی، نیون ٹیکسٹ تے سلائی ہوئی ایپلکی سمیت ڄاݙاں میڈیا وِچ کم کریندی ہئی۔ ہک واری 1980ء دے ݙہاکے وِچ نوجوان [[برطانوی]] فنکاراں دی "انفنٹ خوفناک" ہئی، ٹریسی ایمن ہُݨ ہک شاہی ماہر تعلیم ہئی۔ 1997ء وِچ انّھاں دا کم ''ہر اوہ شخص جیندے نال میں کݙاہیں 1963-1995 تک سویا ہاں'' ہک خیمہ جیندے نال فنکار کݙاہیں سویا ہئی، ہر ہک دے ناں دے نال لڳایا ڳیا ہئی جیڑھا [[لندن]] دی [[رائل اکیڈمی]] وِچ منعقدہ چارلس ساچی دی سنسنی خیز نمائش وِچ ݙکھایا ڳیا ہئی۔ ایہو سال انّھاں نے میڈیا وِچ ٻہوں توجہ حاصل کیتی جݙاں انّھاں نے [[برطانوی]] ٹی وی دے لائیو ڈسکشن پروگرام ''دی ڈیتھ آف پینٹنگ'' وِچ شراب پی تے بار بار قسم کھادی۔ ایمن ہک پینلسٹ تے اسپیکر وی ہَن: انّھاں نے [[لندن]] وِچ [[وکٹوریہ اینڈ البرٹ میوزیم]]، [[سڈنی]] وِچ [[نیو ساؤتھ ویلز]] دی آرٹ گیلری (2010ء)، [[رائل اکیڈمی آف آرٹس]] (2008ء)، تے [[لندن]] وِچ [[ٹیٹ برطانیہ]] (2005ء) وِچ لیکچر ݙتے۔ تخلیقی صلاحیتاں تے سوانح عمری دے درمیان ربط تے آرٹ دی تعمیر وِچ سبجیکٹیوٹی تے ذاتی تاریخ دے بارے وِچ انّھاں دے خیالات۔ دسمبر 2011ء وِچ، اوہ [[رائل اکیڈمی]] وِچ ڈرائنگ دی پروفیسر مقرر تِھئیاں۔ [[فیونا راے]] دے نال اوہ 1768ء وِچ اکیڈمی دے قیام دے بعد توں پہلی ݙو زنانیاں پروفیسراں وِچوں ہک ہَن۔ ایمن دے آنݨ توں پہلے [[اسپیٹل فیلڈز]]، [[ایسٹ لندن]] وِچ رہندی ہئی جتھاں اوہ خواہش مند فنکاراں کیتے کم دی جاہ دے نال [[ٹی کے ای اسٹوڈیوز]] کوں فنڈ ݙیندی ہئی۔ == ابتدائی زندگی تے تعلیم == ایمن [[جنوبی لندن]] دے ہک ضلع [[کروئڈن]] وِچ رومیچل نسل دی ہک [[انگریز]] ماں تے ہک [[ترک قبرصی]] پیو دے گھر ڄَمّی ہئی۔ اوہ [[مارگیٹ]]، [[کینٹ]] وِچ اپݨے جڑواں بھائی [[پال]] دے نال پلی ٻڑھی۔ ایمن اپݨی ݙوجھی کزن [[میرل حسین-ای سی]]، بیرونس حسین-ایسے دے نال ہک پردادا دا اشتراک کریندی ہئی۔ انّھاں نے [[میڈ وے کالج آف ڈیزائن]] (ہُݨ تخلیقی فنون کیتے یونیورسٹی دا حصہ) (1980–82) وِچ فیشن دی تعلیم حاصل کیتی۔ اتّھاں انّھاں دی ملاقات نکالے ڳئے طالب علم [[بلی چائلڈش]] نال تِھئی تے اوہ [[دی میڈ وے پوئٹس]] نال وابستہ ہَن۔ ایمن تے چائلڈش 1987ء تئیں ہک جوڑا ہَن، ایں دوران اوہ انّھاں دے چھوٹے پریس، [[ہینگ مین بوکس]] دی ایڈمنسٹریٹر ہَن، جیڑھا چائلڈش دی اعترافی شاعری شائع کریندا ہئی۔ 1983-86ء وِچ انّھاں نے [[میڈ اسٹون آرٹ کالج]] وِچ پرنٹ میکنگ دی تعلیم حاصل کیتی (ہُݨ تخلیقی فنون کیتے یونیورسٹی دا حصہ ہئی)۔ انّھاں نے پرنٹ میکنگ وِچ فرسٹ کلاس ڈگری دے نال گریجویشن کیتا۔ ایندے علاوہ، [[میڈ اسٹون کالج آف آرٹ]] وِچ، ٹریسی ایمن دا سامݨا [[روبرٹو نیویکاس]] عرف [[رابرٹو نیویکاس]] نال تِھیا، جیڑھا بعد وِچ انّھاں دے "خیمہ" وِچ نمایاں طور تے نمایاں تِھیوݨ والا ہئی۔ پر ایمن نے غلطی نال اپݨے ناں دی غلط ہجے لکھ تے [[رسی ناویکاس]] کوں اپݨے ݙو فن پارےآں دی تشہیر کیتے ورتیا، تقریباً ویہہ سال بعد جݙاں فن دی دنیا وِچ دوبارہ قدم رکھیا۔ انّھاں کم دا عنوان ہئی "دی لوسٹ سی آف ایمن: دی ڈسکوری" تے "دی لوسٹ سی آف ایمن: اے ریلیکوری"۔ == حوالے == <references /> [[ونکی:زنانیاں]] [[ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں]] [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]] [[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]] [[ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ]] rf6178d8mzrjbi4vapywg8w6r8ck4is 0 27794 71257 60633 2026-05-04T13:33:20Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71257 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |مدھر جعفری |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:Madhur_Jaffrey_crop.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Madhur_Jaffrey_crop.jpg|center|330x330px]] |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |13 اگست 1933ء (92 سال)<ref name="4584b3d296df42db984576d9ca00b11e2c86b51e">مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]] — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — بی این ایف - آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb141897568 — اخذ شدہ بتاریخ: 31 دسمبر 2019 — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:سول_لائنز،_دہلی|سول لائنز]] <ref name="e05f41b85731c409cc8a8bd034332543a98ef3ac">عنوان : Chambers Concise Biographical Dictionary — ISBN 978-0-550-10062-7</ref>، &nbsp;[[:ur:دہلی|دہلی]] <ref name="cead2da31be22d4f52e3fda661fc39fe9e357c1e">این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=xx0036945 — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اپریل 2024</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |رہائش | style=" " |[[:ur:نیویارک_شہر|نیویارک شہر]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P551|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P551) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:British_Raj_Red_Ensign.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:British_Raj_Red_Ensign.svg|20x20px]] [[:ur:برطانوی_راج|برطانوی ہند]] [[فائل:Flag_of_India.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_India.svg|20x20px]] [[:ur:بھارت_ڈومینین|ڈومنین بھارت]] [[فائل:Flag_of_India.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_India.svg|20x20px]] [[:ur:بھارت|بھارت]] [[فائل:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|20x20px]] [[:ur:ریاستہائے_متحدہ_امریکا|ریاستہائے متحدہ امریکا]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شریک حیات | style=" " |[[:ur:سعید_جعفری|سعید جعفری]] <small> (1958–1966)</small>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P26|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P26) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |اولاد | style=" " |سکینہ جعفری ، &nbsp;میرا جعفری &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P40|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P40) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |تعداد اولاد | style=" " |3 &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P1971|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1971) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:مادر_علمی|مادر علمی]] | style=" " |[[:ur:دہلی_یونیورسٹی|دہلی یونیورسٹی]] [[:ur:رائل_اکیڈمی_آف_ڈرامیٹک_آرٹ|رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ]] <small> (–1957)</small><ref name="e05f41b85731c409cc8a8bd034332543a98ef3ac" /><ref name="55448cf9f6309ed8c2ee1b14f2b50abbfb80b915">https://www.rada.ac.uk/profiles?aos=acting&yr=1957&fn=madhur&sn=jaffrey</ref> [[:ur:میرانڈہ_ہاوس،_دہلی|میرانڈہ ہاوس، دہلی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |تخصص تعلیم | style=" " |[[:ur:اداکاری|اداکاری]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |<span lang="ur">ٹیلی ویژن اداکارہ</span> ، &nbsp;<span lang="ur">فلم اداکارہ</span> <ref name="e05f41b85731c409cc8a8bd034332543a98ef3ac" />، &nbsp;[[:ur:مصنف|<span lang="ur">مصنفہ</span>]] <ref name="e05f41b85731c409cc8a8bd034332543a98ef3ac" />، &nbsp;[[:ur:فلمی_ہدایت_کار|<span lang="ur">فلمی ہدایت کارہ</span>]] <ref name="e05f41b85731c409cc8a8bd034332543a98ef3ac" />، &nbsp;[[:ur:اداکار|<span lang="ur">ادکارہ</span>]] <ref name="f2db5b009600b017566fe78fd477546ac8a421df">این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=xx0036945 — اخذ شدہ بتاریخ: 15 دسمبر 2022</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] <ref name="a55b087bafe81195ecfb83803a044eb1ef0160c9">این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=xx0036945 — اخذ شدہ بتاریخ: 1 مارچ 2022</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شعبۂ عمل | style=" " |[[:ur:اداکاری|اداکاری]] <ref name="740d62d059ac715fff3c8abb7a17f285e379ad24">این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20250114103919/https://aleph.nkp.cz/F/?ccl_term=ica=xx0036945&func=find-c&local_base=aut — اخذ شدہ بتاریخ: 7 نومبر 2022</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |نوکریاں | style=" " |[[:ur:برطانوی_نشریاتی_ادارہ|بی بی سی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P108|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P108) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اعزازات |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">[[فائل:Order_BritEmp_(civil)_rib.PNG|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Order_BritEmp_(civil)_rib.PNG|30x30px]]&nbsp;سی بی ای &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span></div> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm0415528/ IMDB پر صفحہ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2556603#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%DA%BE%D8%B1_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%DA%BE%D8%B1_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%DB%8C&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} ہک [[بھارتی]]-[[برطانوی]]-[[امریکی]] اداکارہ، خوراک اتے سفر دی مصنفہ اتے ٹیلی ویژن دی شخصیت ہے۔ او [[ہندوستانی]] پکواݨ کوں مغربی نصف کرہ وچ اپݨی پہلی کک بک، این انویٹیشن ٹو انڈین کوکنگ (1973ء) دے نال ڳھن آوݨ کیتے ڄاݨی ویندی ہے، جینکوں [[2006ء]] وچ جیمز بیئرڈ فاؤنڈیشن دے کک بک ہال آف فیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔ اوں نے ہک درجن توں زیادہ کتاباں لکھیاں ہن اتے کئی متعلقہ ٹیلی ویژن پروگراماں وچ نظر آئی ہے، جنہاں وچ سب توں قابل ذکر [[مدھر جعفری]] دی انڈین کوکری ہئی، جیندا پریمیئر [[1982ء]] وچ مملکت متحدہ وچ تھیا ہئی۔ او ہݨ بند تھیوݨ آلی دعوت وچ فوڈ کنسلٹنٹ ہئی، جینکوں ٻہوں سارے فوڈ ناقدین نیو یارک شہر دے بہترین ہندوستانی ریستوراناں وچ شمار کریندے ہن۔<ref name="madhur_nyt_1986-12-122">{{حوالہ خبر|عنوان=Restaurants|یوآرایل=https://www.nytimes.com/1986/12/12/arts/restaurants-676386.html|پہلا=Bryan|آخری=Miller|اخبار=The New York Times|تاریخ=12 دسمبر 1986|تاریخ رسائی=15 اکتوبر 2015}}</ref><ref name="madhur_nyt_1991-07-052">{{حوالہ خبر|عنوان=Restaurants|یوآرایل=https://www.nytimes.com/1991/07/05/arts/restaurants-637091.html|پہلا=Bryan|آخری=Miller|اخبار=The New York Times|تاریخ=5 جولائی 1991|تاریخ رسائی=15 اکتوبر 2015}}</ref><ref name="madhur_nyt_1995-06-142">{{حوالہ خبر|عنوان=Unsung Chefs In a City of Stars|یوآرایل=https://www.nytimes.com/1995/06/14/garden/unsung-chefs-in-a-city-of-stars.html?pagewanted=all|پہلا=Bryan|آخری=Miller|اخبار=The New York Times|تاریخ=14 جون 1995|تاریخ رسائی=15 اکتوبر 2015}}</ref> == ٻیا ݙیکھو == * ہندوستانی پکوان == حوالہ جات == {{حوالے}} [[ونکی:فلمی اداکار]] [[ونکی:دہلی دیاں مصنفاں]] [[ونکی:ببورچی زنانیاں]] [[ونکی:بھارتی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں]] [[ونکی:بھارتی نژاد امریکی زنانیاں]] [[ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:بھارتی سٹیج اداکار زنانیاں]] [[ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف]] [[ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں]] [[ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف]] [[ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں]] [[ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی زنانیاں]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]] [[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]] [[ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ]] [[ونکی:دہلی دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں]] t4n5wojh52qmw8f4f2e2a497a5bu51a 0 28537 71258 63383 2026-05-04T13:40:29Z Sraiki 12 71258 wikitext text/x-wiki سورج مندر [[ملتان]] وچ کݙݨ توں ہئی۔ تاریخ ایں بارے وچ خاموش ہِے۔ البتہ ایں تے جہڑے انقلابات آئے انہاں دا سراغ متداول کہانیاں تے [[یونانی]] [[عربی]] سیاحاں دے سفرنامیاں توں مل سڳدے۔ سورج مندر ملتان دا ذکر ویداں وچ کائنی بلکہ پراݨاں وچ ہے۔ چھیکڑی وید اتھر وید ١٠٠٠ ق م دے نیڑے لکھی ڳئی ہے۔ ایندے نال ثابت تھیندے جو سورج مندر ٩٠٠ ق م وچ راجہ سامبا بݨایا ہائی۔ == حادثہ == پہلا حادثہ جہڑے سورج مندر تے گزریا اوہ [[راجہ ہر ناکشپ]] دا خود سورج دیوتا آکھوݨا ہے۔ اُس نے دعویٰ کیتا جو میں ہی سورج دیوتا ہاں تے اُس نے آپݨی شکل دا سونے دا بُت تیار کروا کے سورج مندر وچ رکھوا ݙتا۔ پہلی مورتی کوں غتربود کر ݙتا تے لوکاں توں جبراً پوجا کروائی۔<ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔</ref> [[پربلاد بھگت]] کوں فروغ حاصل تھیا تاں اُوں نے سورج مندر دی جیندے وچ اُس دے والد [[راجہ ہونا کشپ]] دی مورتی رکھی ہئی اینٹ توں اینٹ بجا ݙتی تے خالص خدائے واحد دی پرستش تھیوݨ لڳی۔ ݙو صدی بعد جݙاں [[پرہلاد]] دا پوتا تخت نشین تھیا تاں اُس دے حریف [[راجہ سنبہ]] نے اُسے شکست ݙے کے [[ملتان]] تے قبضہ کر گھدا۔ اُس نے سورج دیوتا دی پوجا ولدا شروع کروائی تے سورج دیوتا دا سونے دا ہک خوبصورت بُت بݨوایا تے اُسے جلوس دی صورت وچ گھن ویندا [[ادتیہ استھان]] ناں دے مندر وچ رکھوا ݙتا۔ ایہہ ای معبد بعد وچ [[مولا استھان]] دے ناں نال مشہور تھیا۔ یعنی [[ہرناکشپ]] دا مندر نقلی ہئی۔ ایہ اصلی ہئی۔ ہزاراں سال تک [[ملتان]] وچ سورج دیوتا دی پوجا تھیندی رہی۔ ایہ سارے [[ہندوستان]] دا مذہبی مرکز بݨ ڳیا تے سورج تے ستارےآں دی پرستش عروج تے پہنچ ڳئی۔ ایں حد تک جو معمولی صنعت کار وی جݙاں کوئی چیز بݨیندے ہن تاں اُس تے سورج تے ستارےآں کوں ݙکھاوݨ دی کوشش کریندے ہن۔ قدیم قلعے دی کھدائی توں جہڑے برتن برآمد تھئے ہن اُنہاں توں ایں دعویٰ دی تصدیق تھیندی ہے۔ [[عتیق فکری]] صاحب قدیم ملتانی حروف تے علم ہیئت تے بحث کریندے ہوئے لکھدن: "علم ہیئت: ایہ علم کواکب وچ آفتاب دی قدیم ترین علامت ہے تے جدید علم ہیئت وچ ایں طرح استعمال تھیندی ہے۔ قدیم نقش کاراں نے ݙو قوساں دے گرداگرد حلقہ نقاط نال آفتاب دیاں کرناں کوں ظاہر کرݨ دی کوشش کیتی ہے۔ اُسنوں مصوری دی سادہ شکل نہ سمجھئے بلکہ ایویں سمجھئے جو [[ملتان]] دے کمہاراں نے ایں ڳالھ دا لحاظ رکھا ہے جو جیویں قوماں وچ ستارہ پرستی رائج ہئی تے جیہڑے ستارے کوں پوجا کریندے ہن یا جیہڑے قسم دی فطری قوتاں دی نسبت انہاں دی طرف منسوب ہئی۔ اُس دا لحاظ رکھیندے ہوئے مٹی دے برتناں تے نشان کھچ ݙیندے۔ کیوں جو قدیم زمانے وچ مشرقی لوکاں دا اعتقاد ستارےآں تے بطور صفات خالق ہئی۔ یعنی فلکی ستارے صفات خداوندی دا حقیقی پرتو یا حقیقی مظہر خیال کیتے ویندے ہن۔ [[ملتان]] دے سفالی حروف توں ایں ڳالھ دا ثبوت ملدے جو اتھوں دے لوک ایں علم وچ خاصا ادراک رکھدے ہن۔ [[پاکستان]] تے [[ہندوستان]] وچ علم نجوم دے ایہجے ماہر ݙیکھݨ وچ آئے ہن جہڑے انگلیاں تے حساب لا کے سورج تے چاند گرہن ݙس ݙیندے ہن۔ غرض اہل [[ملتان]] نجوم وغیرہ وچ وݙی دلچسپی رکھدے ہن۔ ہک ٻئی شہادت وی اساں ایں سلسلے وچ گھندے ہیں۔ اوہ ایہ جو [[مصر]] توں ہک کتاب علم طب دی شائع تھئی ہئی۔ اُس دا ناں "رجوع الشیخ الی الصباح" ہئی اِس وچ کجھ فلکی اثرات تے انہاں دے نقوش وی ݙتے ڳئے ہن۔ سب توں وݙی تعجب دی ڳالھ ایہ ہئی جو اوہ نقش جو [[مصری]] کتاب وچ ہن اُنہاں وچ [[ملتان]] توں ملدے ہوئے نقش وی ہن جنہاں دا تعلق برجاں نال ہئی۔ انہاں حروف دی تاثیر وی کتاب مذکور وچ بیان کیتی ڳئی ہئی۔ انہاں حروف دے علاوہ وی حروف ایں کتاب وچ موجود ہن۔ ایہ تاں صرف جن تے اساں نمبر ݙتے ہن ملتانی حروف نال ملدن۔ غرض [[ملتان]] توں نکلے ہوئے حروف وچوں سورج تے ستارےآں وغیرہ دی علامتیں موجود ہن۔ ایہ نشان بہت ساریاں چیزاں دی علامت کوں ظاہر کریندے۔ مرحوم [[وحید اختر]] دی رائے ہے جو درمیان دا نقطہ سورج دی علامت ہے تے ݙونہیں توسیں مل کے جو گول دائرہ دی صورت بݨیندین، [[عطارد]]، [[قمر]] تے [[مریخ]] وغیرہ دی علامت ہن، جو سورج دے گرد چکر لاوندن تے ٻئے نقطے تمام ستارےآں دی علامت ہن۔<ref>ملتان قدیم و جدید صفحہ نمبر 15، 16۔</ref> == حوالے == <references /> [[ونکی:تاریخ سرائیکستان]] [[ونکی:سرائیکستان]] [[ونکی:ملتان]] [[ونکی:تاریخ ملتان]] [[ونکی:ملتان دے مندر]] [[ونکی:ملتانی مندر]] 3l29hnsp39lzq0ii9ncjv37mr1zbdav 0 28551 71262 71235 2026-05-04T16:48:40Z Sraiki 12 71262 wikitext text/x-wiki راج کُمار پرہلاد [[راجہ ہرناکشپ]] دا ساریاں کنوں نِکڑا ٻال ہَئی۔ پرہلاد ٣٥٠٠ ق م دے دور دا ہے۔ منیر احمد بھٹہ دے مطابق ایہ مندر ١٥٥٠ ق م وچ بݨیا ہائی۔<ref>https://www.dawn.com/news/221745/a-historic-temple-in-ruins</ref> [[فائل:Prahlada overcoming the elephant.jpg|thumb]] == پرہلاد کوں ساڑݨ دا واقعہ == اِیہ پاٹھ شالہ پڑھݨ وین٘دا ہون٘دا ہَئی۔ رستے وِچ کمبھار دا آواز پون٘دا ہَئی۔ ہِک ݙِین٘ہہ جہڑیلے اُوہ اِتّھوں لنگھیا تاں اُوں ݙِٹّھا جو کُمبھار ٻٹّھی کھول تے تھاں کڈھین٘دے پئے ہِن۔ پرہلاد ذری دیر کِیتے رُک ڳِیا۔ اَچّݨ چیتی جہڑیلے کُمبھاراں نے وِچلا تھاں کڈھیا تاں اُون٘دے وِچوں ہِک ٻلّی اَتے اُون٘دے ٻال نِکل آئے۔ پرہلاد وݙا حریان تِھیا جو تریہ ݙِین٘ہ تئیں ٻتّھی برابر ٻلدی رہی وَل اِیہ ٻلّی اَتے این٘دے ٻال کیویں ٻچ ڳئے۔ اُون٘دے دِل وِچ وِچار پَکّا تھی ڳِیا جو مہا راج [[راجہ ہرناکشپ]] کنوں اَن٘ج کُئی ٻئی طاقت ضرور موجود ہِے، جہڑی آپݨی مخلوق دی اِین٘ویں راکھی کرین٘دی ہِے۔ اُوں نے پاٹھ شالے ون٘ڄ کے آپݨے گُرو کوں اِیہ واقعہ ݙسیُس پَر اُوہ ٹال ڳئے۔ وَل اِیہ ہونہار ٻار محل وِچ وَل آیا اَتے مہا راج کوں برملا آکھ ݙِتّا جو تُساں خُدا کِین٘ویں تھی سڳدے ہِیوے۔ خُدا تاں اُوہ ہِے جئیں کمبھار دی ٻٹّھی وِچ ٻلّی اَتے اُون٘دے ٻالاں کوں سڑݨ کنوں بچایا ہِے۔ راجہ ݙاݙھا وِڳڑ ڳِیا، اُوں نے حُکم ݙِتّا جو اِیں گُستاخ کوں قلعے دی فصیل کنوں تَلّے سَٹ ݙِتّا ون٘ڄے۔ نوکر چاکر راج کمار کوں پَھد کے قلعے دی اُچّی فصیل اُتے گِھن ڳئے اَتے اُوکوں اُتّھوں کنوں تَلّے سٹ ݙِتّا۔ پَر حقیقی خالق نے اِیں معصوم موَحد کوں ٻچا گِھدّا اَتے تَتّے تیل دے کڑھا وِچ سٹوا ݙِتّا، پَر اُوکوں کُجھ نہ تِھیا۔ دریا وِچ غرق کرݨ دی کوشِت کِیتی ڳئی، مگر کُئی فَیدہ نہ تِھیا۔ راجہ دی بھیݨ رانی [[ہولکا]] جہڑی راجہ دی ہم خیال ہَئی۔ اُون٘دا دعویٰ ہَئی جو اُوہ ریاضت کر کے بَھا کوں مسخّر کر چُکی ہِے، اُوہ اِین٘دا وال وی نِھیں ساڑ سڳدی۔ اِیں کِیتے اُوہ راج کمار [[پرہلاد]] کوں جھولی وِچ گِھن کے چِتا اُتے ٻیٹھی۔ فضلِ ایزدی نال پرہلاد تاں صحیح سالم ٻچ نِکلیا پَر راݨی ہولکا سڑ کے سُؤاہ تھی ڳئی۔ تہوں اِیں عبرت ناک واقعہ دی یاد تازہ کرݨ کِیتے [[ہندو]] ہالی تئیں [[ہولی]] دا سَوَب منین٘دے ہِن اَتے اُوہ جاء جِتّھاں [[پرہلاد]] کوں ساڑݨ دی کوشِت کِیتی ڳئی ہَئی، ہِک مختصر جئیں کمرے دی شِکّل وِچ موجود ہَئی۔ <ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔صفحہ نمبر 44، 45۔ </ref> === راجہ ہرناکشپ دی موت === [[راجہ ہرناکشپ]] کوں جہڑیلے اِیں واری وی کامیابی نہ تھئیں تاں وِڳڑ ڳِیا۔ اُوں نے حُکم ݙِتّا جو لوہے دے کولے کوں بَھا نال تَتّا کر کے [[پرہلاد]] کوں اُون٘دے نال ٻدّھ ݙِتّا ون٘ڄے۔ تہوں سارا ݙِین٘ہہ اِیہ کَولا تَپدا رِیہا اَتے شام کوں جہڑیلے [[وشنو جی]] شیرِ نر دی شِکّل وِچ ظاہر تھئے اَتے راجے کوں آپݨے ڳوݙیاں وِچ دبا کے مار ݙِتّا۔ اُوں ݙین٘ہہ کنوں راج کمار پرہلاد "پرہلاد بھگت" دے ناں نال مشہور تھئے، اَتے ہِک مندر انّھاں دی یادگار دے طور تے اُساریا ڳِیا جہڑا ہُݨ تئیں پُراݨے قلعے اُتے موجود ہِے۔ <ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔صفحہ نمبر 45۔ </ref> == ٻِیا ݙیکھو == * [[ملتان دے راجے]]۔ * [[راجہ جے بادین]]۔ * [[راجہ ہرناکشپ]]۔ * [[سورج مندر]]۔ == حوالے == <references /> [[ونکی:تاریخ سرائیکستان]] [[ونکی:سرائیکستان]] [[ونکی:ملتان]] [[ونکی:تاریخ ملتان]] [[ونکی:ملتانی مندر]] [[ونکی:ملتان دے مندر]] [[ونکی:ملتان دے راجے]] [[ونکی:ملتانی راجے]] lpsjx7p3b3msoylcc1wkzlelmbwwkyj 71266 71262 2026-05-05T04:01:45Z Sraiki 12 71266 wikitext text/x-wiki راج کُمار پرہلاد [[راجہ ہرناکشپ]] دا ساریاں کنوں نِکڑا ٻال ہَئی۔ پرہلاد ٣٥٠٠ ق م دے دور دا ہے۔ منیر احمد بھٹہ دے مطابق ایہ مندر ١٥٥٠ ق م وچ بݨیا ہائی۔<ref>https://www.dawn.com/news/221745/a-historic-temple-in-ruins</ref> پرہلاد دا واقعہ رحمان ڈھیری دے قیام ٣٣٠٠ ق م توں پہلے دا ہے، ایں کیتے ایہ واقعہ ٣٥٠٠ ق م دا ہے۔ [[فائل:Prahlada overcoming the elephant.jpg|thumb]] == پرہلاد کوں ساڑݨ دا واقعہ == اِیہ پاٹھ شالہ پڑھݨ وین٘دا ہون٘دا ہَئی۔ رستے وِچ کمبھار دا آواز پون٘دا ہَئی۔ ہِک ݙِین٘ہہ جہڑیلے اُوہ اِتّھوں لنگھیا تاں اُوں ݙِٹّھا جو کُمبھار ٻٹّھی کھول تے تھاں کڈھین٘دے پئے ہِن۔ پرہلاد ذری دیر کِیتے رُک ڳِیا۔ اَچّݨ چیتی جہڑیلے کُمبھاراں نے وِچلا تھاں کڈھیا تاں اُون٘دے وِچوں ہِک ٻلّی اَتے اُون٘دے ٻال نِکل آئے۔ پرہلاد وݙا حریان تِھیا جو تریہ ݙِین٘ہ تئیں ٻتّھی برابر ٻلدی رہی وَل اِیہ ٻلّی اَتے این٘دے ٻال کیویں ٻچ ڳئے۔ اُون٘دے دِل وِچ وِچار پَکّا تھی ڳِیا جو مہا راج [[راجہ ہرناکشپ]] کنوں اَن٘ج کُئی ٻئی طاقت ضرور موجود ہِے، جہڑی آپݨی مخلوق دی اِین٘ویں راکھی کرین٘دی ہِے۔ اُوں نے پاٹھ شالے ون٘ڄ کے آپݨے گُرو کوں اِیہ واقعہ ݙسیُس پَر اُوہ ٹال ڳئے۔ وَل اِیہ ہونہار ٻار محل وِچ وَل آیا اَتے مہا راج کوں برملا آکھ ݙِتّا جو تُساں خُدا کِین٘ویں تھی سڳدے ہِیوے۔ خُدا تاں اُوہ ہِے جئیں کمبھار دی ٻٹّھی وِچ ٻلّی اَتے اُون٘دے ٻالاں کوں سڑݨ کنوں بچایا ہِے۔ راجہ ݙاݙھا وِڳڑ ڳِیا، اُوں نے حُکم ݙِتّا جو اِیں گُستاخ کوں قلعے دی فصیل کنوں تَلّے سَٹ ݙِتّا ون٘ڄے۔ نوکر چاکر راج کمار کوں پَھد کے قلعے دی اُچّی فصیل اُتے گِھن ڳئے اَتے اُوکوں اُتّھوں کنوں تَلّے سٹ ݙِتّا۔ پَر حقیقی خالق نے اِیں معصوم موَحد کوں ٻچا گِھدّا اَتے تَتّے تیل دے کڑھا وِچ سٹوا ݙِتّا، پَر اُوکوں کُجھ نہ تِھیا۔ دریا وِچ غرق کرݨ دی کوشِت کِیتی ڳئی، مگر کُئی فَیدہ نہ تِھیا۔ راجہ دی بھیݨ رانی [[ہولکا]] جہڑی راجہ دی ہم خیال ہَئی۔ اُون٘دا دعویٰ ہَئی جو اُوہ ریاضت کر کے بَھا کوں مسخّر کر چُکی ہِے، اُوہ اِین٘دا وال وی نِھیں ساڑ سڳدی۔ اِیں کِیتے اُوہ راج کمار [[پرہلاد]] کوں جھولی وِچ گِھن کے چِتا اُتے ٻیٹھی۔ فضلِ ایزدی نال پرہلاد تاں صحیح سالم ٻچ نِکلیا پَر راݨی ہولکا سڑ کے سُؤاہ تھی ڳئی۔ تہوں اِیں عبرت ناک واقعہ دی یاد تازہ کرݨ کِیتے [[ہندو]] ہالی تئیں [[ہولی]] دا سَوَب منین٘دے ہِن اَتے اُوہ جاء جِتّھاں [[پرہلاد]] کوں ساڑݨ دی کوشِت کِیتی ڳئی ہَئی، ہِک مختصر جئیں کمرے دی شِکّل وِچ موجود ہَئی۔ <ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔صفحہ نمبر 44، 45۔ </ref> === راجہ ہرناکشپ دی موت === [[راجہ ہرناکشپ]] کوں جہڑیلے اِیں واری وی کامیابی نہ تھئیں تاں وِڳڑ ڳِیا۔ اُوں نے حُکم ݙِتّا جو لوہے دے کولے کوں بَھا نال تَتّا کر کے [[پرہلاد]] کوں اُون٘دے نال ٻدّھ ݙِتّا ون٘ڄے۔ تہوں سارا ݙِین٘ہہ اِیہ کَولا تَپدا رِیہا اَتے شام کوں جہڑیلے [[وشنو جی]] شیرِ نر دی شِکّل وِچ ظاہر تھئے اَتے راجے کوں آپݨے ڳوݙیاں وِچ دبا کے مار ݙِتّا۔ اُوں ݙین٘ہہ کنوں راج کمار پرہلاد "پرہلاد بھگت" دے ناں نال مشہور تھئے، اَتے ہِک مندر انّھاں دی یادگار دے طور تے اُساریا ڳِیا جہڑا ہُݨ تئیں پُراݨے قلعے اُتے موجود ہِے۔ <ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔صفحہ نمبر 45۔ </ref> == ٻِیا ݙیکھو == * [[ملتان دے راجے]]۔ * [[راجہ جے بادین]]۔ * [[راجہ ہرناکشپ]]۔ * [[سورج مندر]]۔ == حوالے == <references /> [[ونکی:تاریخ سرائیکستان]] [[ونکی:سرائیکستان]] [[ونکی:ملتان]] [[ونکی:تاریخ ملتان]] [[ونکی:ملتانی مندر]] [[ونکی:ملتان دے مندر]] [[ونکی:ملتان دے راجے]] [[ونکی:ملتانی راجے]] svens87r1pswiig4zibfwx2gqx6nijx 71269 71266 2026-05-05T06:37:05Z Sraiki 12 71269 wikitext text/x-wiki راج کُمار پرہلاد [[راجہ ہرناکشپ]] دا ساریاں کنوں نِکڑا ٻال ہَئی۔ پرہلاد ٣٣٠٠ ق م دے دور دا ہے۔ منیر احمد بھٹہ دے مطابق ایہ مندر ١٥٥٠ ق م وچ بݨیا ہائی۔<ref>https://www.dawn.com/news/221745/a-historic-temple-in-ruins</ref> پرہلاد دا واقعہ رحمان ڈھیری (٣٣٠٠ ق م) دے دور دا ہے، کیونکہ ایں توں پہلے شہری آبادی کائناں ہوندی ہائی ۔ ایں کیتے ایہ واقعہ ٣٣٠٠ ق م دے نیڑے تیڑے دا ہے۔ [[فائل:Prahlada overcoming the elephant.jpg|thumb]] == پرہلاد کوں ساڑݨ دا واقعہ == اِیہ پاٹھ شالہ پڑھݨ وین٘دا ہون٘دا ہَئی۔ رستے وِچ کمبھار دا آواز پون٘دا ہَئی۔ ہِک ݙِین٘ہہ جہڑیلے اُوہ اِتّھوں لنگھیا تاں اُوں ݙِٹّھا جو کُمبھار ٻٹّھی کھول تے تھاں کڈھین٘دے پئے ہِن۔ پرہلاد ذری دیر کِیتے رُک ڳِیا۔ اَچّݨ چیتی جہڑیلے کُمبھاراں نے وِچلا تھاں کڈھیا تاں اُون٘دے وِچوں ہِک ٻلّی اَتے اُون٘دے ٻال نِکل آئے۔ پرہلاد وݙا حریان تِھیا جو تریہ ݙِین٘ہ تئیں ٻتّھی برابر ٻلدی رہی وَل اِیہ ٻلّی اَتے این٘دے ٻال کیویں ٻچ ڳئے۔ اُون٘دے دِل وِچ وِچار پَکّا تھی ڳِیا جو مہا راج [[راجہ ہرناکشپ]] کنوں اَن٘ج کُئی ٻئی طاقت ضرور موجود ہِے، جہڑی آپݨی مخلوق دی اِین٘ویں راکھی کرین٘دی ہِے۔ اُوں نے پاٹھ شالے ون٘ڄ کے آپݨے گُرو کوں اِیہ واقعہ ݙسیُس پَر اُوہ ٹال ڳئے۔ وَل اِیہ ہونہار ٻار محل وِچ وَل آیا اَتے مہا راج کوں برملا آکھ ݙِتّا جو تُساں خُدا کِین٘ویں تھی سڳدے ہِیوے۔ خُدا تاں اُوہ ہِے جئیں کمبھار دی ٻٹّھی وِچ ٻلّی اَتے اُون٘دے ٻالاں کوں سڑݨ کنوں بچایا ہِے۔ راجہ ݙاݙھا وِڳڑ ڳِیا، اُوں نے حُکم ݙِتّا جو اِیں گُستاخ کوں قلعے دی فصیل کنوں تَلّے سَٹ ݙِتّا ون٘ڄے۔ نوکر چاکر راج کمار کوں پَھد کے قلعے دی اُچّی فصیل اُتے گِھن ڳئے اَتے اُوکوں اُتّھوں کنوں تَلّے سٹ ݙِتّا۔ پَر حقیقی خالق نے اِیں معصوم موَحد کوں ٻچا گِھدّا اَتے تَتّے تیل دے کڑھا وِچ سٹوا ݙِتّا، پَر اُوکوں کُجھ نہ تِھیا۔ دریا وِچ غرق کرݨ دی کوشِت کِیتی ڳئی، مگر کُئی فَیدہ نہ تِھیا۔ راجہ دی بھیݨ رانی [[ہولکا]] جہڑی راجہ دی ہم خیال ہَئی۔ اُون٘دا دعویٰ ہَئی جو اُوہ ریاضت کر کے بَھا کوں مسخّر کر چُکی ہِے، اُوہ اِین٘دا وال وی نِھیں ساڑ سڳدی۔ اِیں کِیتے اُوہ راج کمار [[پرہلاد]] کوں جھولی وِچ گِھن کے چِتا اُتے ٻیٹھی۔ فضلِ ایزدی نال پرہلاد تاں صحیح سالم ٻچ نِکلیا پَر راݨی ہولکا سڑ کے سُؤاہ تھی ڳئی۔ تہوں اِیں عبرت ناک واقعہ دی یاد تازہ کرݨ کِیتے [[ہندو]] ہالی تئیں [[ہولی]] دا سَوَب منین٘دے ہِن اَتے اُوہ جاء جِتّھاں [[پرہلاد]] کوں ساڑݨ دی کوشِت کِیتی ڳئی ہَئی، ہِک مختصر جئیں کمرے دی شِکّل وِچ موجود ہَئی۔ <ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔صفحہ نمبر 44، 45۔ </ref> === راجہ ہرناکشپ دی موت === [[راجہ ہرناکشپ]] کوں جہڑیلے اِیں واری وی کامیابی نہ تھئیں تاں وِڳڑ ڳِیا۔ اُوں نے حُکم ݙِتّا جو لوہے دے کولے کوں بَھا نال تَتّا کر کے [[پرہلاد]] کوں اُون٘دے نال ٻدّھ ݙِتّا ون٘ڄے۔ تہوں سارا ݙِین٘ہہ اِیہ کَولا تَپدا رِیہا اَتے شام کوں جہڑیلے [[وشنو جی]] شیرِ نر دی شِکّل وِچ ظاہر تھئے اَتے راجے کوں آپݨے ڳوݙیاں وِچ دبا کے مار ݙِتّا۔ اُوں ݙین٘ہہ کنوں راج کمار پرہلاد "پرہلاد بھگت" دے ناں نال مشہور تھئے، اَتے ہِک مندر انّھاں دی یادگار دے طور تے اُساریا ڳِیا جہڑا ہُݨ تئیں پُراݨے قلعے اُتے موجود ہِے۔ <ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔صفحہ نمبر 45۔ </ref> == ٻِیا ݙیکھو == * [[ملتان دے راجے]]۔ * [[راجہ جے بادین]]۔ * [[راجہ ہرناکشپ]]۔ * [[سورج مندر]]۔ == حوالے == <references /> [[ونکی:تاریخ سرائیکستان]] [[ونکی:سرائیکستان]] [[ونکی:ملتان]] [[ونکی:تاریخ ملتان]] [[ونکی:ملتانی مندر]] [[ونکی:ملتان دے مندر]] [[ونکی:ملتان دے راجے]] [[ونکی:ملتانی راجے]] lizb698mmw09km0q6a9pmzmku3kx52m 71270 71269 2026-05-05T06:38:05Z Sraiki 12 /* پرہلاد کوں ساڑݨ دا واقعہ */ 71270 wikitext text/x-wiki راج کُمار پرہلاد [[راجہ ہرناکشپ]] دا ساریاں کنوں نِکڑا ٻال ہَئی۔ پرہلاد ٣٣٠٠ ق م دے دور دا ہے۔ منیر احمد بھٹہ دے مطابق ایہ مندر ١٥٥٠ ق م وچ بݨیا ہائی۔<ref>https://www.dawn.com/news/221745/a-historic-temple-in-ruins</ref> پرہلاد دا واقعہ رحمان ڈھیری (٣٣٠٠ ق م) دے دور دا ہے، کیونکہ ایں توں پہلے شہری آبادی کائناں ہوندی ہائی ۔ ایں کیتے ایہ واقعہ ٣٣٠٠ ق م دے نیڑے تیڑے دا ہے۔ [[فائل:Prahlada overcoming the elephant.jpg|thumb]] == پرہلاد کوں ساڑݨ دا واقعہ == اِیہ پاٹھ شالہ پڑھݨ وین٘دا ہون٘دا ہَئی۔ رستے وِچ کمبھار دا آوا پون٘دا ہَئی۔ ہِک ݙِین٘ہہ جہڑیلے اُوہ اِتّھوں لنگھیا تاں اُوں ݙِٹّھا جو کُمبھار ٻٹّھی کھول تے تھاں کڈھین٘دے پئے ہِن۔ پرہلاد ذری دیر کِیتے رُک ڳِیا۔ اَچّݨ چیتی جہڑیلے کُمبھاراں نے وِچلا تھاں کڈھیا تاں اُون٘دے وِچوں ہِک ٻلّی اَتے اُون٘دے ٻال نِکل آئے۔ پرہلاد وݙا حریان تِھیا جو تریہ ݙِین٘ہ تئیں ٻتّھی برابر ٻلدی رہی وَل اِیہ ٻلّی اَتے این٘دے ٻال کیویں ٻچ ڳئے۔ اُون٘دے دِل وِچ وِچار پَکّا تھی ڳِیا جو مہا راج [[راجہ ہرناکشپ]] کنوں اَن٘ج کُئی ٻئی طاقت ضرور موجود ہِے، جہڑی آپݨی مخلوق دی اِین٘ویں راکھی کرین٘دی ہِے۔ اُوں نے پاٹھ شالے ون٘ڄ کے آپݨے گُرو کوں اِیہ واقعہ ݙسیُس پَر اُوہ ٹال ڳئے۔ وَل اِیہ ہونہار ٻار محل وِچ وَل آیا اَتے مہا راج کوں برملا آکھ ݙِتّا جو تُساں خُدا کِین٘ویں تھی سڳدے ہِیوے۔ خُدا تاں اُوہ ہِے جئیں کمبھار دی ٻٹّھی وِچ ٻلّی اَتے اُون٘دے ٻالاں کوں سڑݨ کنوں بچایا ہِے۔ راجہ ݙاݙھا وِڳڑ ڳِیا، اُوں نے حُکم ݙِتّا جو اِیں گُستاخ کوں قلعے دی فصیل کنوں تَلّے سَٹ ݙِتّا ون٘ڄے۔ نوکر چاکر راج کمار کوں پَھد کے قلعے دی اُچّی فصیل اُتے گِھن ڳئے اَتے اُوکوں اُتّھوں کنوں تَلّے سٹ ݙِتّا۔ پَر حقیقی خالق نے اِیں معصوم موَحد کوں ٻچا گِھدّا اَتے تَتّے تیل دے کڑھا وِچ سٹوا ݙِتّا، پَر اُوکوں کُجھ نہ تِھیا۔ دریا وِچ غرق کرݨ دی کوشِت کِیتی ڳئی، مگر کُئی فَیدہ نہ تِھیا۔ راجہ دی بھیݨ رانی [[ہولکا]] جہڑی راجہ دی ہم خیال ہَئی۔ اُون٘دا دعویٰ ہَئی جو اُوہ ریاضت کر کے بَھا کوں مسخّر کر چُکی ہِے، اُوہ اِین٘دا وال وی نِھیں ساڑ سڳدی۔ اِیں کِیتے اُوہ راج کمار [[پرہلاد]] کوں جھولی وِچ گِھن کے چِتا اُتے ٻیٹھی۔ فضلِ ایزدی نال پرہلاد تاں صحیح سالم ٻچ نِکلیا پَر راݨی ہولکا سڑ کے سُؤاہ تھی ڳئی۔ تہوں اِیں عبرت ناک واقعہ دی یاد تازہ کرݨ کِیتے [[ہندو]] ہالی تئیں [[ہولی]] دا سَوَب منین٘دے ہِن اَتے اُوہ جاء جِتّھاں [[پرہلاد]] کوں ساڑݨ دی کوشِت کِیتی ڳئی ہَئی، ہِک مختصر جئیں کمرے دی شِکّل وِچ موجود ہَئی۔ <ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔صفحہ نمبر 44، 45۔ </ref> === راجہ ہرناکشپ دی موت === [[راجہ ہرناکشپ]] کوں جہڑیلے اِیں واری وی کامیابی نہ تھئیں تاں وِڳڑ ڳِیا۔ اُوں نے حُکم ݙِتّا جو لوہے دے کولے کوں بَھا نال تَتّا کر کے [[پرہلاد]] کوں اُون٘دے نال ٻدّھ ݙِتّا ون٘ڄے۔ تہوں سارا ݙِین٘ہہ اِیہ کَولا تَپدا رِیہا اَتے شام کوں جہڑیلے [[وشنو جی]] شیرِ نر دی شِکّل وِچ ظاہر تھئے اَتے راجے کوں آپݨے ڳوݙیاں وِچ دبا کے مار ݙِتّا۔ اُوں ݙین٘ہہ کنوں راج کمار پرہلاد "پرہلاد بھگت" دے ناں نال مشہور تھئے، اَتے ہِک مندر انّھاں دی یادگار دے طور تے اُساریا ڳِیا جہڑا ہُݨ تئیں پُراݨے قلعے اُتے موجود ہِے۔ <ref>[[مولانا نور احمد خان فریدی]]، [[تاریخ ملتان]] (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، [[ملتان]]۔صفحہ نمبر 45۔ </ref> == ٻِیا ݙیکھو == * [[ملتان دے راجے]]۔ * [[راجہ جے بادین]]۔ * [[راجہ ہرناکشپ]]۔ * [[سورج مندر]]۔ == حوالے == <references /> [[ونکی:تاریخ سرائیکستان]] [[ونکی:سرائیکستان]] [[ونکی:ملتان]] [[ونکی:تاریخ ملتان]] [[ونکی:ملتانی مندر]] [[ونکی:ملتان دے مندر]] [[ونکی:ملتان دے راجے]] [[ونکی:ملتانی راجے]] jgkn22fypuakp5gqd7mc8q76tcmhpe2 0 33748 71267 71234 2026-05-05T06:29:41Z Sraiki 12 /* ٤. خلاصہ */ 71267 wikitext text/x-wiki کشیپ رشی دی قدامت دا اندازہ لاوݨ کیتے ساکوں ویدک تاریخ تے کائنات دے قدیم دور (Puranic Timeline) کوں ݙیکھݨاں پوندے۔ کشیپ رشی، جیڑھے جو پرہلاد دے ݙاݙے ہن، تاریخ دے اوں موڑ تے کھڑن جتھاں انسانی تریخ تے دیومالائی روایات آپت وچ ملدن۔ انہاں دے زمانے دے حوالے نال کجھ اہم پہلو ایہ ہن: === ١. ویدک تے پُراݨک زمانہ === ہندو روایات دے مطابق کشیپ رشی "سپت رشی" (ست وݙے رشی) وچوں ہک ہن۔ * '''زمانہ:''' انہاں دا دور '''ست یُگ''' (Satya Yuga) دے آغاز دا منیا ویندے۔ * '''تخمینہ:''' جے کر اساں اینکوں موجودہ تاریخی پیمانے تے ݙیکھوں، تاں محققین کشیپ رشی دا زمانہ '''٤٠٠٠ ق م''' توں وی پہلے دا ݙسیندن۔ کجھ ماہرینِ تریخ انہاں کوں قدیم ہند دے اوں دور نال جوڑیندن جݙݨ انسان نے باقاعدہ تہذیب تے قبیلیاں دی بنیاد رکھی ہئی۔ === ٢. ہند دی قدیم تہذیب === تاریخ داناں دا ہک گروہ ایہ سمجھدے جو کشیپ رشی تے انہاں دی اولاد (ہرنیکشیپ وغیرہ) دراصل اوں قدیم تہذیب دے حکمران ہن جیڑھی آریاواں دے آوݨ توں پہلے انڈس ویلی وچ موجود ہئی۔ ہرنیکشیپ دا تعلق اسور قبیلے نال ہائی۔ * '''ملتان دا ناں:''' ملتان دا قدیم ترین ناں '''کشیپ پورہ''' ہئی، جیندے توں ثابت تھیندے جو ایہ شہر کشیپ رشی نے آباد کیتا یا انہاں دے دور وچ مرکزی حیثیت رکھیندا ہئی۔ ایہ دور ہڑپہ توں وی قدیم تھی سڳدے۔ * '''٤٠٠٠ ق م توں ٣٥٠٠ ق م''' '''دے دور وچ مقامی قبائلی سردار ہن۔''' ایہ چھوٹے قبیلیاں دا دور ہئی۔ حکمرانی اوں شخص دے ہتھ ہوندی ہئی جیہڑا شکار تے زراعت وچ ماہر ہوندا ہئی۔ * کشیپ رشی دا دور ٣٥٠٠ ق م دا ہے۔ === ٣. جینیاتی تے نسلی حوالہ === کشیپ رشی کوں "خلق دا پیؤ" (Father of all living beings) وی آکھیا ویندے، کیونکہ روایات دے مطابق انہاں دی اولاد توں مختلف قبیلے تے نسلاں چلیاں۔ * '''تاریخی نکتہ:''' تاریخ وچ '''کیسپین سمندر''' (Caspian Sea) تے '''کشمیر''' (Kashyap-Mir) دے ناں وی کشیپ رشی نال جوڑے ویندن۔ ایندا مطلب ہے جو انہاں دا اثر تے زمانہ اوں وقت دا ہے جݙݨ انسانی نسلاں وسطی ایشیا توں جنوبی ایشیا دے پاسے ہجرت کریندیاں پیاں ہن۔ === ٤. خلاصہ === جے کر اساں '''١٢٠٠ ق م''' (ویداں دی لکھت) کوں بنیاد بݨاووں، تاں کشیپ رشی انہاں توں کئی ہزار سال پہلے گزرے ہن۔ * '''اندازہ:''' تقریبا ٥٥'''٠٠ سال پہلے''' (یعنی ٣٥٠٠ ق م دے نیڑے)۔ ایہ او دور ہے جݙݨ ملتان ہک وݙے تمدن دے طور تے ابھردا پیا ہئی تے کشیپ رشی اوں دور دے ہک عظیم دانشور، مذہبی پیشوا تے بانی دے طور تے موجود ہن۔ [[ونکی:تاریخ سرائیکستان]] 5n752y7zhliy48421xhfqkhbc24qx54 71268 71267 2026-05-05T06:32:08Z Sraiki 12 /* ٢. ہند دی قدیم تہذیب */ 71268 wikitext text/x-wiki کشیپ رشی دی قدامت دا اندازہ لاوݨ کیتے ساکوں ویدک تاریخ تے کائنات دے قدیم دور (Puranic Timeline) کوں ݙیکھݨاں پوندے۔ کشیپ رشی، جیڑھے جو پرہلاد دے ݙاݙے ہن، تاریخ دے اوں موڑ تے کھڑن جتھاں انسانی تریخ تے دیومالائی روایات آپت وچ ملدن۔ انہاں دے زمانے دے حوالے نال کجھ اہم پہلو ایہ ہن: === ١. ویدک تے پُراݨک زمانہ === ہندو روایات دے مطابق کشیپ رشی "سپت رشی" (ست وݙے رشی) وچوں ہک ہن۔ * '''زمانہ:''' انہاں دا دور '''ست یُگ''' (Satya Yuga) دے آغاز دا منیا ویندے۔ * '''تخمینہ:''' جے کر اساں اینکوں موجودہ تاریخی پیمانے تے ݙیکھوں، تاں محققین کشیپ رشی دا زمانہ '''٤٠٠٠ ق م''' توں وی پہلے دا ݙسیندن۔ کجھ ماہرینِ تریخ انہاں کوں قدیم ہند دے اوں دور نال جوڑیندن جݙݨ انسان نے باقاعدہ تہذیب تے قبیلیاں دی بنیاد رکھی ہئی۔ === ٢. ہند دی قدیم تہذیب === تاریخ داناں دا ہک گروہ ایہ سمجھدے جو کشیپ رشی تے انہاں دی اولاد (ہرنیکشیپ وغیرہ) دراصل اوں قدیم تہذیب دے حکمران ہن جیڑھی آریاواں دے آوݨ توں پہلے انڈس ویلی وچ موجود ہئی۔ ہرنیکشیپ دا تعلق اسور قبیلے نال ہائی۔ * '''ملتان دا ناں:''' ملتان دا قدیم ترین ناں '''کشیپ پورہ''' ہئی، جیندے توں ثابت تھیندے جو ایہ شہر کشیپ رشی نے آباد کیتا یا انہاں دے دور وچ مرکزی حیثیت رکھیندا ہئی۔ ایہ دور ہڑپہ توں وی قدیم تھی سڳدے۔ * '''٤٠٠٠ ق م توں ٣٥٠٠ ق م''' دے دور وچ مقامی قبائلی سردار ہن۔ ایہ چھوٹے قبیلیاں دا دور ہئی۔ حکمرانی اوں شخص دے ہتھ ہوندی ہئی جیہڑا شکار تے زراعت وچ ماہر ہوندا ہئی۔ * کشیپ رشی تاں ملتان دا بادشاہ ہائی، ایں کیتے کشیپ رشی دا دور ٣٥٠٠ ق م دا ہے۔ === ٣. جینیاتی تے نسلی حوالہ === کشیپ رشی کوں "خلق دا پیؤ" (Father of all living beings) وی آکھیا ویندے، کیونکہ روایات دے مطابق انہاں دی اولاد توں مختلف قبیلے تے نسلاں چلیاں۔ * '''تاریخی نکتہ:''' تاریخ وچ '''کیسپین سمندر''' (Caspian Sea) تے '''کشمیر''' (Kashyap-Mir) دے ناں وی کشیپ رشی نال جوڑے ویندن۔ ایندا مطلب ہے جو انہاں دا اثر تے زمانہ اوں وقت دا ہے جݙݨ انسانی نسلاں وسطی ایشیا توں جنوبی ایشیا دے پاسے ہجرت کریندیاں پیاں ہن۔ === ٤. خلاصہ === جے کر اساں '''١٢٠٠ ق م''' (ویداں دی لکھت) کوں بنیاد بݨاووں، تاں کشیپ رشی انہاں توں کئی ہزار سال پہلے گزرے ہن۔ * '''اندازہ:''' تقریبا ٥٥'''٠٠ سال پہلے''' (یعنی ٣٥٠٠ ق م دے نیڑے)۔ ایہ او دور ہے جݙݨ ملتان ہک وݙے تمدن دے طور تے ابھردا پیا ہئی تے کشیپ رشی اوں دور دے ہک عظیم دانشور، مذہبی پیشوا تے بانی دے طور تے موجود ہن۔ [[ونکی:تاریخ سرائیکستان]] 1299uzk72jrr0axmesngjvg2k4aht4u 0 33749 71256 2026-05-04T13:20:51Z Sraiki 12 "چرکھا (چرخہ) چرکھا اساݙی پراݨی تہذیب تے ثقافت دی ہک وڈی نشانی اے۔ اے آلہ یا مشین قدیم زمانے کنوں کپاہ دے ریشے کنوں دھاگہ بݨاوݨ کیتے ورتیا ویندا ریہے۔ دیہاتی زندگی وچ چرکھے دی خاص اہمیت ہُوندی ہئی، جتھاں عورتاں آپݨے گھر دے کم کار دے نال نال چرکھا وی کَتین..." نال ورقہ تخلیق تھیا 71256 wikitext text/x-wiki چرکھا (چرخہ) چرکھا اساݙی پراݨی تہذیب تے ثقافت دی ہک وڈی نشانی اے۔ اے آلہ یا مشین قدیم زمانے کنوں کپاہ دے ریشے کنوں دھاگہ بݨاوݨ کیتے ورتیا ویندا ریہے۔ دیہاتی زندگی وچ چرکھے دی خاص اہمیت ہُوندی ہئی، جتھاں عورتاں آپݨے گھر دے کم کار دے نال نال چرکھا وی کَتیندیاں ہن۔ چرکھا عام طور تے لکڑ دا بݨیا ہُوندے تے ایندے وچ ہِک پہیہ، ترکلا تے کجھ ٻے نِکے نِکے پرزےشامل ہُوندن ۔ جیں ویلھے پہیہ گھمایا ویندے تاں کپاہ دا ریشہ مُڑ تے باریک دھاگے وچ تبدیل تھی ویندے۔ اے کم صبر، مہارت تے محنت منگدے۔ ساݙی ثقافت وچ چرکھا صرف ہک اوزار نئیں بلکہ محنت، سادگی تے خود انحصاری دی علامت اے۔ پراݨے ویلھے عورتاں چرکھے دے نال ٻہہ تے ڳانوݨ یا سہرے وی ڳمدیاں ہن، جیرھے ماحول کوں خوش گوار بݨا ݙیندے ہن۔ چرکھا اساݙی روایت نال جُڑیا ہویا اے تے اساݙے بزرگیں دی محنت دی یاد تازہ کریندے۔ اَڄ کلھ مشینیں دے دور وچ چرکھے دا ورتاوݨ گھٹ تھی ڳے، پر اے اڄ وی اساݙی ثقافتی سنڄاݨ دا اہم حصہ اے۔ اساکوں چاہیدے جو اساں اپݨیاں روایتاں تے اوزاراں دی قدر کروں تے انہیں کوں اڳلیں نسلیں تک پُڄائوں۔ 16df0eh04lkw3h8th0cb9boqmpdbcdn