Wikipedia
smnwiki
https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Media
Tooimah
Savâstâllâm
Kevttee
Savâstâllâm kevttest
Wikipedia
Savâstâllâm Wikipedia
Tiätuvuárkká
Savâstâllâm tiätuvuárhást
Systeemviestâ
Savâstâllâm systeemviestâst
Myenster
Savâstâllâm myensterist
Raavâ
Savâstâllâm ravvust
Luokka
Savâstâllâm luokkaast
TimedText
TimedText talk
Mooduul
Savâstâllâm modulist
Event
Event talk
Anarâškielâ servi
0
321
152425
145390
2026-04-04T15:57:34Z
Seipinne
19
+ käldeeh
152425
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Anarâškielâ servi logo.png|thumb|Anarâškielâ seervi logo]]
'''Anarâškielâ servi''' lii ive [[1986]] vuáđudum sämiservi, mon toimâmpäikki lii [[Aanaar|Aanaar kieldâ]], [[Laapi eennâmkodde]]est. Seervi vuáđudemčuákkim tollui [[Avveel|Avelist]] juovlâmáánu 4. peeivi<ref name="yle-servi30">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9626410|nommâ=Anarâškielâ servi 30 ihheed – Čyeđe ulmuu peerâjuhle rähis kielâ já seervi kunnen|tahhee=Kaarret, Anja & Alajärvi, Martta & Morottaja, Mikkâl|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2017-05-23|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=smn}}</ref> Avveel-hooteel auditoriost. Seervi vuáđudemjesâneh lijjii [[Veikko Aikio]], [[Ilmari Mattus]] já [[Matti Morottaja]], kii väljejui seervi vuosmužžân saavâjođetteijen.
Seervi ulmen lii ovdediđ já nonniđ [[anarâškielâ]]. Servi algâttij ive [[1997]] [[kielâpiervâl]]tooimâ.<ref name="yle-servi30" /> Kielâpiervâl lii lasettâm anarâškielâ sárnoi, eromâšávt párnái já nuorâi, mere.
Servi almostit [[Anarâš-lostâ|Anarâš-loostâ]] já [[Anarâš aavis]]. Tolebáá servi meid kuástidij [[Kierâš|Kierâš-loostâ]] já [[Loostâš]]-lostii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://anaraskielaservi.fi/smn/toima/losta-ja-kirjetoima/|nommâ=Almostittem- já kirjetoimâ – Anarâškielâ servi|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=sm-SM}}</ref>
==Palhâšume==
Servi uážui tave-eennâmlâš [[Kollekielâ|Kollekielâ-palhâšume]] skammâmáánu 17. peeivi [[2004]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/vastuualueet/saamen-kielet/gollegiella/|nommâ=Gollegiella – Pohjoismainen saamen kielen kielipalkinto|almostittem=Saamelaiskäräjät|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://anaraskielaservi.fi/ Anarâškielâ servi]
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:Anarâškielâ servi|*]]
2q9ia0x6x26yy8pgrib6pd2hxc8um6o
Luokka:Tiettuuh
14
1248
152433
17527
2026-04-04T16:53:29Z
Yupik
23
{{Commonscat}}
152433
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:Uáiviluokah]]
3jgko4fsb7il89dm0l9dluk57t8owy1
Luokka:Ornijdumeh
14
2994
152432
17523
2026-04-04T16:53:18Z
Yupik
23
{{Commonscat}}
152432
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:Ohtsâškodde]]
m8uqkawjwqqbrahk89txg9ej62pb83a
Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšume vyeitteeh
14
4309
152435
23490
2026-04-04T16:53:56Z
Yupik
23
{{Commonscat}}
152435
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšumeh]]
[[Luokka:Palhâšume vyeitteeh]]
ojaciytulp73xasgoidvzv6636gmzy5
Kevttee:Eniisi Lisika
2
4491
152470
24496
2026-04-04T19:40:40Z
CommonsDelinker
22
Removing [[:c:File:Reading_in_the_Crootch_or_Krotol_language.wav|Reading_in_the_Crootch_or_Krotol_language.wav]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:C
152470
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Эниси_Лисика_(2019)._Eniisi_Lisika_(2019).png|pienoiskuva|Ищите меня тут / Look for me here (''Na kultar nokhlu gau''): https://ru.wikipedia.org/wiki/Участник:Eniisi_Lisika).]]
<div style="float: left; border: solid #6ef7a7 1px; margin: 1px;">
{| cellspacing="0" style="width:238px;background:#c5fcdc;"
| style="width: 45px; height: 45px; background: #6ef7a7; text-align: center; font-size: 12pt;" |''''''kro-N''''''
| style="font-size: 8pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em;" |Ina-tonk'yoshug '''satuma''' baazdul-don '''Krotol'-do'''<ref>https://dreamfiction.wikia.com/wiki/Crootch_language</ref> shegami.
|}
</div>
dh5a5zaebzdxqr4y9y9q4ju4221qyca
Anarâš-lostâ
0
5329
152424
152314
2026-04-04T15:49:58Z
Seipinne
19
+ käldeeh
152424
wikitext
text/x-wiki
'''Anarâš-lostâ''' lii [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]] jeessânlostâ, mast táválávt almostuvá 2–4 nummeer ivveest. Numerij lasseen Anarâškielâ servi lii meid almostittám jyehi ive [[Anarâš-kalender]], mast lii jyehi ive lamaš sierâ fáddá. Anarâš-loostâ toimâttem algâttui ive [[1988]],<ref name="servi-losta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://anaraskielaservi.fi/smn/toima/losta-ja-kirjetoima/|nommâ=Almostittem- já kirjetoimâ – Anarâškielâ servi|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=sm-SM}}</ref> já ton vuosmuš toimâtteijee [[Ilmari Mattus|Uccpárnáá Vuoli Ilmar]] västidij loostâ tooimâtmist kulmâlov ihheed.
Tááláá ääigi Anarâš-loostah siskeldeh uáivičalluu, Anarâškielâ seervi uđđâsijd sehe jieškote-uvlágánijd teevstâid muštâlusâin já mainâsijn ain tivttáid já äššitevstáid.
Lostâ vuolgâttuvvoo [[Suomâ]] lasseen [[Jaapaan|Japanân]], [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatáid]], [[Kanada]]n, [[Saksa|Saaksan]], [[Holland]]ân, [[Sveicci|Sveeicin]], [[Ruotâ]]n já [[Taažâ]]n.
==Historjá==
Anarâškielâ seervi toimâttem Anarâš-lostâ almostuuškuođij ive 1988,<ref name="servi-losta" /> já ton vuosmuš nummeer lâi A5-stuárusâš mááŋgus.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9626410|nommâ=Anarâškielâ servi 30 ihheed – Čyeđe ulmuu peerâjuhle rähis kielâ já seervi kunnen|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2017-05-23|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref name="nettisaje-anaraslosta">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/anaras-losta|nommâ=Anarâš-lostâ - Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|almostittem=nettisaje.wikidot.com|čujottum=2026-04-04}}</ref> Numerist lijjii seervi pevdikirjeh, muáddi säniruossâháá, muáddi sargum kove, saavâjođetteijee sänivuáru já toimâttâs postâpalsta, mast pieijui joton loostâ nommâkišto. Numerist lâi meiddei siemin uđđâsâš esken toollum vuosmuu anarâškielâ kuursâst, mii uárnejui Avelist kesimáánust 1988.<ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Anarâš|Äigimuddo=11.8.1988|Siijđoh=13|Almostittee=máŋgus|Čujottum=4.4.2026}}</ref> Kuursâ ornij Laapi ollâopâttâh, já máttáátteijen láin Kuobžâ-Saammâl Matti ([[Matti Morottaja]]) já Sevtil-Piäkká ([[Pekka Sammallahti]]). Kurssâliih lijjii neljinubáloh, já maaŋgâs tááláin čällein čallii talle vuosmuu keerdi jieijâs eenikielân.
Anarâš almostui nube keerdi Sápmelaš-loostâ lahtosin ive maŋeláá. Taat lâi juo kirjeteddilemlájádâsâst teddilum lostâ mut vala čapisvielgâd. Ihepele maŋeláá, kesimáánust 1990, almostui vuosmuu keerdi olmâ Anarâš-lostâ, mon olgosaddelmân servi lâi finnim ruuđâ Máttááttâsministeriöst kyevti nummeer várás. Tot-uv lâi vala čapisvielgâd, mut juovláid 1990 almostui jo ivnekuvijgijn hervejum nummeer.<ref name="nettisaje-anaraslosta" />
Kalender almostui vuosmuu kerd ive 1996,<ref name="nettisaje-anaraslosta" /> já tast lijjii fáárust Suomâst kevttum ulmuunoomah anarâškielân.
==Toimâtteijeeh==
* [[1988]]–[[2017]] – [[Ilmari Mattus|Uccpárnáá Vuoli Ilmar]]
* [[2017]]–[[2018]] – [[Eljas Niskanen]]
* [[2019]]–[[2020]] – [[Petter Morottaja]]
* [[2021]]–[[2025]] – [[Fabrizio Brecciaroli]]
* [[2026]]– – Valtteri Valkeapolku
== Kalender fáádáh ==
* 1996: Anarâš iveääigih
* 1997: Puáris tááluh
* 1998: Säämi pihtseh
* 1999: (ij teema)
* 2000: Säämi muorah
* 2001: Säämi anotiiŋgah
* 2002: Aanaarjäävri kyeleh
* 2003: Säämi piäđuh
* 2004: Säämi myerjih
* 2005: Säämi kirjálâšvuotân vaikuttâm ulmuuh
* 2006: Säämi varbuslodeh
* 2007: Kuobbâreh
* 2008: Párnái sárguseh já čalluuh ellein
* 2009: Pase pääihih já sieidih
* 2010: Anarâš purrâmâšah
* 2011: Säämi kirdee tiivreh
* 2012: Säämi peivikozzâlodeh
* 2013: Säämi äigi
* 2014: Olespyehčee čäcilodeh
* 2015: Anarâš suuvah
* 2016: Säämi jálukeeđgih
* 2017: Eennâmpaihij nomâttâsah
* 2018: Euroop oppuulodeh
* 2019: Anarâškiel šaddonoomah
* 2020: Säämi jeggilodeh
* 2021: Anarâškiel tiivtah
* 2022: Livđe
* 2023: Museotiiŋgah
* 2024: Kođđeem
* 2025: Puásuituálu
* 2026: Anarâškielâg kirjálâšvuotâ
== Keejâ meid ==
* [[Anarâš aavis]]
* [[Kierâš]]
* [[Loostâš]]
== Liŋkkâ ==
* [https://anaraskielaservi.fi/smn/almostitmeh-2/anaras-losta/ Anarâš-lostâ]
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:Anarâškielâ servi]]
[[Luokka:Anarâškielâg loostah]]
[[Luokka:Sämmiliih loostah]]
acsmj7mdp84ueuvt56wo0fx1o78wt11
152426
152424
2026-04-04T15:59:12Z
Seipinne
19
152426
wikitext
text/x-wiki
'''Anarâš-lostâ''' lii [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]] jeessânlostâ, mast táválávt almostuvá 2–4 nummeer ivveest. Numerij lasseen Anarâškielâ servi lii meid almostittám jyehi ive [[Anarâš-kalender]], mast lii jyehi ive lamaš sierâ fáddá. Anarâš-loostâ toimâttem algâttui ive [[1988]],<ref name="servi-losta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://anaraskielaservi.fi/smn/toima/losta-ja-kirjetoima/|nommâ=Almostittem- já kirjetoimâ – Anarâškielâ servi|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=sm-SM}}</ref> já ton vuosmuš toimâtteijee [[Ilmari Mattus|Uccpárnáá Vuoli Ilmar]] västidij loostâ tooimâtmist kulmâlov ihheed.
Tááláá ääigi Anarâš-loostah siskeldeh uáivičalluu, Anarâškielâ seervi uđđâsijd sehe jieškote-uvlágánijd teevstâid muštâlusâin já mainâsijn ain tivttáid já äššitevstáid.
Lostâ vuolgâttuvvoo [[Suomâ]] lasseen [[Jaapaan|Japanân]], [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatáid]], [[Kanada]]n, [[Saksa|Saaksan]], [[Holland]]ân, [[Sveicci|Sveeicin]], [[Ruotâ]]n já [[Taažâ]]n.
==Historjá==
Anarâškielâ seervi toimâttem Anarâš-lostâ almostuuškuođij ive 1988,<ref name="servi-losta" /> já ton vuosmuš nummeer lâi A5-stuárusâš mááŋgus.<ref name="yle-servi30">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9626410|nommâ=Anarâškielâ servi 30 ihheed – Čyeđe ulmuu peerâjuhle rähis kielâ já seervi kunnen|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2017-05-23|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=smn|tahhee=Kaarret, Anja & Alajärvi, Martta & Morottaja, Mikkâl}}</ref><ref name="nettisaje-anaraslosta">{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/anaras-losta|nommâ=Anarâš-lostâ - Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|almostittem=nettisaje.wikidot.com|čujottum=2026-04-04}}</ref> Numerist lijjii seervi pevdikirjeh, muáddi säniruossâháá, muáddi sargum kove, saavâjođetteijee sänivuáru já toimâttâs postâpalsta, mast pieijui joton loostâ nommâkišto. Numerist lâi meiddei siemin uđđâsâš esken toollum vuosmuu anarâškielâ kuursâst, mii uárnejui Avelist kesimáánust 1988.<ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Anarâš|Äigimuddo=11.8.1988|Siijđoh=13|Almostittee=máŋgus|Čujottum=4.4.2026}}</ref> Kuursâ ornij Laapi ollâopâttâh, já máttáátteijen láin Kuobžâ-Saammâl Matti ([[Matti Morottaja]]) já Sevtil-Piäkká ([[Pekka Sammallahti]]). Kurssâliih lijjii neljinubáloh, já maaŋgâs tááláin čällein čallii talle vuosmuu keerdi jieijâs eenikielân.
Anarâš almostui nube keerdi Sápmelaš-loostâ lahtosin ive maŋeláá. Taat lâi juo kirjeteddilemlájádâsâst teddilum lostâ mut vala čapisvielgâd. Ihepele maŋeláá, kesimáánust 1990, almostui vuosmuu keerdi olmâ Anarâš-lostâ, mon olgosaddelmân servi lâi finnim ruuđâ Máttááttâsministeriöst kyevti nummeer várás. Tot-uv lâi vala čapisvielgâd, mut juovláid 1990 almostui jo ivnekuvijgijn hervejum nummeer.<ref name="nettisaje-anaraslosta" />
Kalender almostui vuosmuu kerd ive 1996,<ref name="nettisaje-anaraslosta" /> já tast lijjii fáárust Suomâst kevttum ulmuunoomah anarâškielân.
==Toimâtteijeeh==
* [[1988]]–[[2017]] – [[Ilmari Mattus|Uccpárnáá Vuoli Ilmar]]
* [[2017]]–[[2018]] – [[Eljas Niskanen]]
* [[2019]]–[[2020]] – [[Petter Morottaja]]
* [[2021]]–[[2025]] – [[Fabrizio Brecciaroli]]
* [[2026]]– – Valtteri Valkeapolku
== Kalender fáádáh ==
* 1996: Anarâš iveääigih
* 1997: Puáris tááluh
* 1998: Säämi pihtseh
* 1999: (ij teema)
* 2000: Säämi muorah
* 2001: Säämi anotiiŋgah
* 2002: Aanaarjäävri kyeleh
* 2003: Säämi piäđuh
* 2004: Säämi myerjih
* 2005: Säämi kirjálâšvuotân vaikuttâm ulmuuh
* 2006: Säämi varbuslodeh
* 2007: Kuobbâreh
* 2008: Párnái sárguseh já čalluuh ellein
* 2009: Pase pääihih já sieidih
* 2010: Anarâš purrâmâšah
* 2011: Säämi kirdee tiivreh
* 2012: Säämi peivikozzâlodeh
* 2013: Säämi äigi
* 2014: Olespyehčee čäcilodeh
* 2015: Anarâš suuvah
* 2016: Säämi jálukeeđgih
* 2017: Eennâmpaihij nomâttâsah
* 2018: Euroop oppuulodeh
* 2019: Anarâškiel šaddonoomah
* 2020: Säämi jeggilodeh
* 2021: Anarâškiel tiivtah
* 2022: Livđe
* 2023: Museotiiŋgah
* 2024: Kođđeem
* 2025: Puásuituálu
* 2026: Anarâškielâg kirjálâšvuotâ
== Keejâ meid ==
* [[Anarâš aavis]]
* [[Kierâš]]
* [[Loostâš]]
== Liŋkkâ ==
* [https://anaraskielaservi.fi/smn/almostitmeh-2/anaras-losta/ Anarâš-lostâ]
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:Anarâškielâ servi]]
[[Luokka:Anarâškielâg loostah]]
[[Luokka:Sämmiliih loostah]]
0kupanp924xvel3l1zlzg4s67nt6smr
Luokka:Astronauteh
14
7488
152486
37252
2026-04-05T01:55:37Z
Yupik
23
cc
152486
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
Taan luokkaast láá astronauteh.
[[Luokka:Komovuotâtoimâ]]
[[Luokka:Ulmuuh áámmát mield]]
gz4x66wkdn4rjc38ej28toewza66nwx
Luokka:Komovuotâtoimâ
14
7489
152430
37253
2026-04-04T16:29:25Z
Yupik
23
{{Commonscat}}
152430
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:Komovuotâ]]
[[Luokka:Täsnitieđâ]]
2wa5nwxe1ope12nbil44xes0uz13qzx
Edison-miitaal
0
7913
152438
147472
2026-04-04T16:55:07Z
Yupik
23
/* Vyeitteeh */ 2023–2026
152438
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:JohnWHowellEdisonMedal1924.jpg|thumb|Ive 1924 miitaal, mon vuoitij John W. Howell]]
[[Tiätuvuárkká:Frede blaabjerg.jpg|thumb|Frede Blaabjerg, ive 2020 vyeittee]]
[[Tiätuvuárkká:Ursula Keller 06 2019.jpg|thumb|Ursula Keller, ive 2019 vyeittee]]
'''Edison-miitaal''' lii palhâšume, mon IEEE mieđeet jyehi ive. Tot mieđettuvvoo ulmui tâi totkei, kii lii ovdedâm šleđgâtekniik.
Love olmožid láá vuáittám sehe [[IEEE-kunneemiitaal]] já Edison-miitaal: [[Edwin Howard Armstrong]], [[Ernst Alexanderson]], [[Mihajlo Pupin]], [[Arthur E. Kennelly]], [[Vladimir K. Zworykin]], [[John R. Pierce]], [[Sidney Darlington]], [[Nick Holonyak]], [[Robert H. Dennard]], [[Dave Forney]] já [[Kees Schouhamer Immink]].<ref>[http://ethw.org/IEEE_Medal_of_Honor IEEE Medal of Honor - ethw.org] Čujottum 20.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref>
==Vyeitteeh==
Ive [[1909]] rääjist Edison-miitaal láá vuáittám čuávuvááh ulmuuh:<ref>[https://www.ieee.org/content/dam/ieee-org/ieee/web/org/about/awards/recipients/complete-past-and-present-recipient-list.pdf IEEE-LEVEL AWARDS - ieee.org] Čujottum 20.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref>
{{palsta álgá}}
* 1909: [[Elihu Thomson]]
* 1910: [[Frank J. Sprague]]
* 1911: [[George Westinghouse]]
* 1912: [[William Stanley, Jr.]]
* 1913: [[Charles F. Brush]]
* 1914: [[Alexander Graham Bell]]
* 1915: ij juohhum
* 1916: [[Nikola Tesla]]
* 1917: [[John J. Carty]]
* 1918: [[Benjamin G. Lamme]]
* 1919: [[William Le Roy Emmet]]
* 1920: [[Mihajlo Pupin]]
* 1921: [[Cummings C. Chesney]]
* 1922: [[Robert A. Millikan]]
* 1923: [[John W. Lieb]]
* 1924: [[John W. Howell]]
* 1925: [[Harris J. Ryan]]
* 1926: ij juohhum
* 1927: [[William D. Coolidge]]
* 1928: [[Frank B. Jewett]]
* 1929: [[Charles F. Scott]]
* 1930: [[Frank Conrad]]
* 1931: [[Edwin W. Rice]]
* 1932: [[Bancroft Gherardi, Jr.]]
* 1933: [[Arthur E. Kennelly]]
* 1934: [[Willis R. Whitney]]
* 1935: [[Lewis B. Stillwell]]
* 1936: [[Alex Dow]]
* 1937: [[Gano Dunn]]
* 1938: [[Dugald C. Jackson]]
* 1939: [[Philip Torchio]]
* 1940: [[George Ashley Campbell]]
* 1941: [[John B. Whitehead]]
* 1942: [[Edwin H. Armstrong]]
* 1943: [[Vannevar Bush]]
* 1944: [[Ernst Alexanderson]]
* 1945: [[Philip Sporn]]
* 1946: [[Lee De Forest]]
{{palsta lonottem}}
* 1947: [[Joseph Slepian]]
* 1948: [[Morris E. Leeds]]
* 1949: [[Karl B. McEachron]]
* 1950: [[Otto B. Blackwell]]
* 1951: [[Charles F. Wagner]]
* 1952: [[Vladimir K. Zworykin]]
* 1953: [[John F. Peters]]
* 1954: [[Oliver E. Buckley]]
* 1955: [[Leonid A. Umansky]]
* 1956: [[Comfort A. Adams]]
* 1957: [[John K. Hodnette]]
* 1958: [[Charles F. Kettering]]
* 1959: [[James F. Fairman]]
* 1960: [[Harold S. Osborne]]
* 1961: [[William B. Kouwenhoven]]
* 1962: [[Alexander C. Monteith]]
* 1963: [[John R. Pierce]]
* 1964: ij juohhum
* 1965: [[Walker Lee Cisler]]
* 1966: [[Wilmer L. Barrow]]
* 1967: [[George Harold Brown]]
* 1968: [[Charles F. Avila]]
* 1969: [[Hendrik Wade Bode]]
* 1970: [[Howard H. Aiken]]
* 1971: [[John Wistar Simpson]]
* 1972: [[William Hayward Pickering]]
* 1973: [[Bernard D. H. Tellegen]]
* 1974: [[Jan A. Rajchman]]
* 1975: [[Sidney Darlington]]
* 1976: [[Murray Joslin]]
* 1977: [[Henri G. Busignies]]
* 1978: [[Daniel E. Noble]]
* 1979: [[Albert Rose]]
* 1980: [[Robert Adler]]
* 1981: [[C. Chapin Cutler]]
* 1982: [[Nathan Cohn]]
* 1983: [[Herman P. Schwan]]
* 1984: [[Eugene I. Gordon]]
{{palsta lonottem}}
* 1985: [[John D. Kraus]]
* 1986: [[James L. Flanagan]]
* 1987: [[Robert A. Henle]]
* 1988: [[James Ross MacDonald]]
* 1989: [[Nick Holonyak, Jr.]]
* 1990: [[Archie W. Straiton]]
* 1991: [[John L. Moll]]
* 1992: [[George D. Forney]]
* 1993: [[James H. Pomerene]]
* 1994: [[Leslie A. Geddes]]
* 1995: [[Robert W. Lucky]]
* 1996: [[Floyd Dunn]]
* 1997: [[Esther M. Conwell]]
* 1998: [[Rolf Landauer]]
* 1999: [[Kees Schouhamer Immink]]
* 2000: [[Jun-ichi Nishizawa]]
* 2001: [[Robert H. Dennard]]
* 2002: [[Edward E. Hammer]]
* 2003: ij juohhum
* 2004: [[Federico Capasso]]
* 2005: [[Peter Lawrenson]]
* 2006: [[Fawwaz T. Ulaby]]
* 2007: [[Russel D. Dupuis]]
* 2008: [[Dov Frohman-Bentchkowsky]]
* 2009: [[Tingye Li]]
* 2010: [[Ray Dolby]]
* 2011: [[Isamu Akasaki]]
* 2012: [[Michael Francis Tompsett]]
* 2013: [[Ivan Paul Kaminow]]
* 2014: [[Ralph Baer]]
* 2015: [[James Spilker]]
* 2016: [[Robert W. Brodersen]]
* 2017: [[Magnus Craford]]
* 2018: [[Eli Yablonovitch]]
* 2019: [[Ursula Keller]]
* 2020: [[Frede Blaabjerg]]
* 2021: [[Kenichi Iga]]
* 2022: [[Alan Bovik]]
* 2023: Hiroyuki Matsunami
* 2024: Vincent W. S. Chan
* 2025: Daniela Rus
* 2026: Eric A. Swanson
{{palsta nohá}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:IEEE-palhâšumeh]]
[[Luokka:Ive 1909 vuáđudum palhâšumeh]]
[[Luokka:Šleđgâtekniik]]
[[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšumeh]]
od3fv0a2be50y0kk4xg91ojw3z6u8vu
152455
152438
2026-04-04T18:31:21Z
Yupik
23
/* Vyeitteeh */ [[]]
152455
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:JohnWHowellEdisonMedal1924.jpg|thumb|Ive 1924 miitaal, mon vuoitij John W. Howell]]
[[Tiätuvuárkká:Frede blaabjerg.jpg|thumb|Frede Blaabjerg, ive 2020 vyeittee]]
[[Tiätuvuárkká:Ursula Keller 06 2019.jpg|thumb|Ursula Keller, ive 2019 vyeittee]]
'''Edison-miitaal''' lii palhâšume, mon IEEE mieđeet jyehi ive. Tot mieđettuvvoo ulmui tâi totkei, kii lii ovdedâm šleđgâtekniik.
Love olmožid láá vuáittám sehe [[IEEE-kunneemiitaal]] já Edison-miitaal: [[Edwin Howard Armstrong]], [[Ernst Alexanderson]], [[Mihajlo Pupin]], [[Arthur E. Kennelly]], [[Vladimir K. Zworykin]], [[John R. Pierce]], [[Sidney Darlington]], [[Nick Holonyak]], [[Robert H. Dennard]], [[Dave Forney]] já [[Kees Schouhamer Immink]].<ref>[http://ethw.org/IEEE_Medal_of_Honor IEEE Medal of Honor - ethw.org] Čujottum 20.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref>
==Vyeitteeh==
Ive [[1909]] rääjist Edison-miitaal láá vuáittám čuávuvááh ulmuuh:<ref>[https://www.ieee.org/content/dam/ieee-org/ieee/web/org/about/awards/recipients/complete-past-and-present-recipient-list.pdf IEEE-LEVEL AWARDS - ieee.org] Čujottum 20.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref>
{{palsta álgá}}
* 1909: [[Elihu Thomson]]
* 1910: [[Frank J. Sprague]]
* 1911: [[George Westinghouse]]
* 1912: [[William Stanley, Jr.]]
* 1913: [[Charles F. Brush]]
* 1914: [[Alexander Graham Bell]]
* 1915: ij juohhum
* 1916: [[Nikola Tesla]]
* 1917: [[John J. Carty]]
* 1918: [[Benjamin G. Lamme]]
* 1919: [[William Le Roy Emmet]]
* 1920: [[Mihajlo Pupin]]
* 1921: [[Cummings C. Chesney]]
* 1922: [[Robert A. Millikan]]
* 1923: [[John W. Lieb]]
* 1924: [[John W. Howell]]
* 1925: [[Harris J. Ryan]]
* 1926: ij juohhum
* 1927: [[William D. Coolidge]]
* 1928: [[Frank B. Jewett]]
* 1929: [[Charles F. Scott]]
* 1930: [[Frank Conrad]]
* 1931: [[Edwin W. Rice]]
* 1932: [[Bancroft Gherardi, Jr.]]
* 1933: [[Arthur E. Kennelly]]
* 1934: [[Willis R. Whitney]]
* 1935: [[Lewis B. Stillwell]]
* 1936: [[Alex Dow]]
* 1937: [[Gano Dunn]]
* 1938: [[Dugald C. Jackson]]
* 1939: [[Philip Torchio]]
* 1940: [[George Ashley Campbell]]
* 1941: [[John B. Whitehead]]
* 1942: [[Edwin H. Armstrong]]
* 1943: [[Vannevar Bush]]
* 1944: [[Ernst Alexanderson]]
* 1945: [[Philip Sporn]]
* 1946: [[Lee De Forest]]
{{palsta lonottem}}
* 1947: [[Joseph Slepian]]
* 1948: [[Morris E. Leeds]]
* 1949: [[Karl B. McEachron]]
* 1950: [[Otto B. Blackwell]]
* 1951: [[Charles F. Wagner]]
* 1952: [[Vladimir K. Zworykin]]
* 1953: [[John F. Peters]]
* 1954: [[Oliver E. Buckley]]
* 1955: [[Leonid A. Umansky]]
* 1956: [[Comfort A. Adams]]
* 1957: [[John K. Hodnette]]
* 1958: [[Charles F. Kettering]]
* 1959: [[James F. Fairman]]
* 1960: [[Harold S. Osborne]]
* 1961: [[William B. Kouwenhoven]]
* 1962: [[Alexander C. Monteith]]
* 1963: [[John R. Pierce]]
* 1964: ij juohhum
* 1965: [[Walker Lee Cisler]]
* 1966: [[Wilmer L. Barrow]]
* 1967: [[George Harold Brown]]
* 1968: [[Charles F. Avila]]
* 1969: [[Hendrik Wade Bode]]
* 1970: [[Howard H. Aiken]]
* 1971: [[John Wistar Simpson]]
* 1972: [[William Hayward Pickering]]
* 1973: [[Bernard D. H. Tellegen]]
* 1974: [[Jan A. Rajchman]]
* 1975: [[Sidney Darlington]]
* 1976: [[Murray Joslin]]
* 1977: [[Henri G. Busignies]]
* 1978: [[Daniel E. Noble]]
* 1979: [[Albert Rose]]
* 1980: [[Robert Adler]]
* 1981: [[C. Chapin Cutler]]
* 1982: [[Nathan Cohn]]
* 1983: [[Herman P. Schwan]]
* 1984: [[Eugene I. Gordon]]
{{palsta lonottem}}
* 1985: [[John D. Kraus]]
* 1986: [[James L. Flanagan]]
* 1987: [[Robert A. Henle]]
* 1988: [[James Ross MacDonald]]
* 1989: [[Nick Holonyak, Jr.]]
* 1990: [[Archie W. Straiton]]
* 1991: [[John L. Moll]]
* 1992: [[George D. Forney]]
* 1993: [[James H. Pomerene]]
* 1994: [[Leslie A. Geddes]]
* 1995: [[Robert W. Lucky]]
* 1996: [[Floyd Dunn]]
* 1997: [[Esther M. Conwell]]
* 1998: [[Rolf Landauer]]
* 1999: [[Kees Schouhamer Immink]]
* 2000: [[Jun-ichi Nishizawa]]
* 2001: [[Robert H. Dennard]]
* 2002: [[Edward E. Hammer]]
* 2003: ij juohhum
* 2004: [[Federico Capasso]]
* 2005: [[Peter Lawrenson]]
* 2006: [[Fawwaz T. Ulaby]]
* 2007: [[Russel D. Dupuis]]
* 2008: [[Dov Frohman-Bentchkowsky]]
* 2009: [[Tingye Li]]
* 2010: [[Ray Dolby]]
* 2011: [[Isamu Akasaki]]
* 2012: [[Michael Francis Tompsett]]
* 2013: [[Ivan Paul Kaminow]]
* 2014: [[Ralph Baer]]
* 2015: [[James Spilker]]
* 2016: [[Robert W. Brodersen]]
* 2017: [[Magnus Craford]]
* 2018: [[Eli Yablonovitch]]
* 2019: [[Ursula Keller]]
* 2020: [[Frede Blaabjerg]]
* 2021: [[Kenichi Iga]]
* 2022: [[Alan Bovik]]
* 2023: [[Hiroyuki Matsunami]]
* 2024: [[Vincent W. S. Chan]]
* 2025: [[Daniela Rus]]
* 2026: [[Eric A. Swanson]]
{{palsta nohá}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:IEEE-palhâšumeh]]
[[Luokka:Ive 1909 vuáđudum palhâšumeh]]
[[Luokka:Šleđgâtekniik]]
[[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšumeh]]
gq8t1etr3isluhip734ttz5d2sqa0qh
Luokka:IEEE-palhâšumeh
14
7914
152456
39095
2026-04-04T18:31:48Z
Yupik
23
152456
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:IEEE]]
du5h1isfovxwljenon6l0umvgaggorj
152457
152456
2026-04-04T18:32:44Z
Yupik
23
|Palhâšumeh]] [[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšumeh]]
152457
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:IEEE|Palhâšumeh]]
[[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšumeh]]
qkmr97efuzjeqzyzc3o4pzj90ow292o
IEEE-kunneemiitaal
0
7926
152459
147476
2026-04-04T18:34:59Z
Yupik
23
*2024: [[Robert E. Kahn]] *2025: [[Henry Samueli]]
152459
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Kurt E. Petersen (Inventor).png|thumb|Kurt E. Petersen, ive 2019 vyeittee]]
[[Tiätuvuárkká:Col Bradford Parkinson USAF official photo.png|thumb|Bradford W. Parkinson, ive 2018 vyeittee]]
[[Tiätuvuárkká:Barack Obama greets Burton Richter and Mildred Dresselhaus (cropped).jpg|thumb|Mildred Dresselhaus, ive 2015 vyeittee]]
'''IEEE-kunneemiitaal''' lii palhâšume, mon IEEE mieđeet jyehi ive. Tot mieđettuvvoo ulmui tâi totkei, kii karrieeris ääigi lii ovdedâm IEEE-suorgijd.
Love olmožid láá vuáittám sehe IEEE-kunneemiitaal já [[Edison-miitaal]]: [[Edwin Howard Armstrong]], [[Ernst Alexanderson]], [[Mihajlo Pupin]], [[Arthur E. Kennelly]], [[Vladimir K. Zworykin]], [[John R. Pierce]], [[Sidney Darlington]], [[Nick Holonyak]], [[Robert H. Dennard]], [[Dave Forney]] já [[Kees Schouhamer Immink]].<ref>[http://ethw.org/IEEE_Medal_of_Honor IEEE Medal of Honor - ethw.org] Čujottum 20.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref>
==Vyeitteeh==
Ive [[1917]] rääjist IEEE-kunneemiitaal láá vuáittám čuávuvááh ulmuuh:<ref>[https://www.ieee.org/content/dam/ieee-org/ieee/web/org/about/awards/recipients/complete-past-and-present-recipient-list.pdf IEEE-LEVEL AWARDS - ieee.org] Čujottum 20.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref>
{{palsta álgá}}
*1917: [[Edwin H. Armstrong]]
*1918: ij juohhum
*1919: [[Ernst Alexanderson]]
*1920: [[Guglielmo Marconi]]
*1921: [[Reginald A. Fessenden]]
*1922: [[Lee De Forest]]
*1923: [[John Stone Stone]]
*1924: [[Michael I. Pupin]]
*1925: ij juohhum
*1926: [[Greenleaf W. Pickard]]
*1927: [[Louis W. Austin]]
*1928: [[Jonathan Zenneck]]
*1929: [[George W. Pierce]]
*1930: [[Peder Oluf Pedersen]]
*1931: [[Gustave A. Ferrie]]
*1932: [[Arthur Edwin Kennelly]]
*1933: [[John Ambrose Fleming]]
*1934: [[Stanford C. Hooper]]
*1935: [[Balthasar van der Pol]]
*1936: [[George Ashley Campbell]]
*1937: [[Melville Eastham]]
*1938: [[John H. Dellinger]]
*1939: [[Albert G. Lee]]
*1940: [[Lloyd Espenschied]]
*1941: [[Alfred N. Goldsmith]]
*1942: [[Albert H. Taylor]]
*1943: [[William Wilson]]
*1944: [[Haraden Pratt]]
*1945: [[Harold H. Beverage]]
*1946: [[Ralph Hartley]]
*1947: ij juohhum
*1948: [[Lawrence C. F. Horle]]
*1949: [[Ralph Bown]]
*1950: [[Frederick Terman]]
*1951: [[Vladimir Zworykin]]
*1952: [[William R. G. Baker]]
{{palsta lonottem}}
*1953: [[John M. Miller]]
*1954: [[William L. Everitt]]
*1955: [[Harald T. Friis]]
*1956: [[John V. L. Hogan]]
*1957: [[Julius Adams Stratton]]
*1958: [[Albert Hull]]
*1959: [[Emory Leon Chaffee]]
*1960: [[Harry Nyquist]]
*1961: [[Ernst A. Guillemin]]
*1962: [[Edward Victor Appleton]]
*1963: [[George C. Southworth]]
*1964: [[Harold A. Wheeler]]
*1965: ij juohhum
*1966: [[Claude Elwood Shannon]]
*1967: [[Charles H. Townes]]
*1968: [[Gordon K. Teal]]
*1969: [[Edward Ginzton]]
*1970: [[Dennis Gabor]]
*1971: [[John Bardeen]]
*1972: [[Jay W. Forester]]
*1973: [[Rudolf Kompfner]]
*1974: [[Rudolf Kalman]]
*1975: [[John Robinson Pierce]]
*1976: ij juohhum
*1977: [[H. Earle Vaughan]]
*1978: [[Robert Noyce]]
*1979: [[Richard Bellman]]
*1980: [[William Shockley]]
*1981: [[Sidney Darlington]]
*1982: [[John Tukey]]
*1983: [[Nicolaas Bloembergen]]
*1984: [[Norman Foster Ramsey]]
*1985: [[John Roy Whinnery]]
*1986: [[Jack Kilby]]
*1987: [[Paul Lauterbur]]
*1988: [[Calvin Quate]]
{{palsta lonottem}}
*1989: [[C. Kumar Patel]]
*1990: [[Robert G. Gallager]]
*1991: [[Leo Esaki]]
*1992: [[Amos E. Joel, Jr.]]
*1993: [[Karl Johan Åström]]
*1994: [[Alfred Y. Cho]]
*1995: [[Lotfi A. Zadeh]]
*1996: [[Robert Metcalfe]]
*1997: [[George H. Heilmeier]]
*1998: [[Donald Pederson]]
*1999: [[Charles Concordia]]
*2000: [[Andrew Grove]]
*2001: [[Herwig Kogelnik]]
*2002: [[Herbert Kroemer]]
*2003: [[Nick Holonyak]]
*2004: [[Tadahiro Sekimoto]]
*2005: [[James Flanagan]]
*2006: [[James D. Meindl]]
*2007: [[Thomas Kailath]]
*2008: [[Gordon Moore]]
*2009: [[Robert H. Dennard]]
*2010: [[Andrew Viterbi]]
*2011: [[Morris Chang]]
*2012: [[John L. Hennessy]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210628180823/https://news.stanford.edu/news/2011/december/hennessy-ieee-honor-120111.html Stanford President Hennessy wins IEEE's highest honor - news.stanford.edu] Čujottum 20.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref>
*2013: [[Irwin M. Jacobs]]
*2014: [[B. Jayant Baliga]]
*2015: [[Mildred Dresselhaus]]
*2016: [[G. David Forney, Jr.]]
*2017: [[Kees Schouhamer Immink|Kornelis (Kees) A. Schouhamer Immink]]
*2018: [[Bradford W. Parkinson]]
*2019: [[Kurt E. Petersen]]
*2020: [[Chenming Hu]]
*2021: [[Yaakov Ziv]]
*2022: [[Asad M. Madni]]
*2023: [[Vinton G. Cerf]]
*2024: [[Robert E. Kahn]]
*2025: [[Henry Samueli]]
{{palsta nohá}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:IEEE-palhâšumeh]]
[[Luokka:Ive 1917 vuáđudum palhâšumeh]]
[[Luokka:Šleđgâtekniik]]
[[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšumeh]]
dzpoqieorp30kjm5gmcm1o11hej72f3
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/07
10
9117
152445
138670
2026-04-04T18:08:34Z
Seipinne
19
152445
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Syeinimáánu]]'''</noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Syeinimáánu 2.|2. peeivi ]] ([[1990]]) – [[Niillas Holmberg]], sämmilâš tihtâčällee, musikkár, čaittâleijee já TV-jođetteijee
* [[Syeinimáánu 2.|2. peeivi ]] ([[1990]]) – [[Hanne-Sofie Suongir]], tavesämmilâš kirječällee Taažâ peln
* [[Syeinimáánu 11.|11. peeivi ]] ([[1982]]) – [[Petter Morottaja]], anarâš kielâtieđâldeijee, kielâtotkee, máttáátteijee, kirječällee já toimâtteijee
* [[Syeinimáánu 28.|28. peeivi ]] ([[1965]]) – [[Roger Ludvigsen]], sämmilâš kitarist, časkemčuojânâsâi čuojâtteijee já šuoŋârähtee
* [[Syeinimáánu 31.|31. peeivi ]] ([[1953]]) – [[Marry Ailonieida Somby]], taažâsämmilâš kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Syeinimáánu 4.|4. peeivi]] ([[1934]]) – [[Marie Curie]], ive [[1903]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] já ive [[1911]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[puola]]lâš fysikkár já kemist (š. [[1867]])
* [[Syeinimáánu 8.|8. peeivi]] ([[1967]]) – [[Vivien Leigh]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1913]])
* [[Syeinimáánu 22.|22. peeivi ]] ([[1931]]) – [[Elsa Laula Renberg]], maadâsämmilâš puásuiolmooš, aktivist já politikkár (š. [[1877]])
* [[Syeinimáánu 29.|29. peeivi ]] ([[1900]]) – [[Umberto I]], [[Italia]] nubbe kunâgâs (š. [[1844]])
* [[Syeinimáánu 31.|31. peeivi ]] ([[1944]]) – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ranskalâš kirječällee (š. [[1900]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
le2kl905dwtqftbbojqvk5envkvdqae
152477
152445
2026-04-04T20:26:36Z
Seipinne
19
152477
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Syeinimáánu]]'''</noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Syeinimáánu 2.|2. peeivi ]] ([[1990]]) – [[Niillas Holmberg]], sämmilâš tihtâčällee, musikkár, čaittâleijee já TV-jođetteijee
* [[Syeinimáánu 2.|2. peeivi ]] ([[1990]]) – [[Hanne-Sofie Suongir]], tavesämmilâš kirječällee Taažâ peln
* [[Syeinimáánu 5.|5. peeivi ]] ([[1970]]) – [[Sara Margrethe Oskal]], sämmilâš kirječällee, čaittâleijee, stivrejeijee já taaidâr
* [[Syeinimáánu 11.|11. peeivi ]] ([[1982]]) – [[Petter Morottaja]], anarâš kielâtieđâldeijee, kielâtotkee, máttáátteijee, kirječällee já toimâtteijee
* [[Syeinimáánu 28.|28. peeivi ]] ([[1965]]) – [[Roger Ludvigsen]], sämmilâš kitarist, časkemčuojânâsâi čuojâtteijee já šuoŋârähtee
* [[Syeinimáánu 31.|31. peeivi ]] ([[1953]]) – [[Marry Ailonieida Somby]], taažâsämmilâš kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Syeinimáánu 4.|4. peeivi]] ([[1934]]) – [[Marie Curie]], ive [[1903]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] já ive [[1911]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[puola]]lâš fysikkár já kemist (š. [[1867]])
* [[Syeinimáánu 8.|8. peeivi]] ([[1967]]) – [[Vivien Leigh]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1913]])
* [[Syeinimáánu 22.|22. peeivi ]] ([[1931]]) – [[Elsa Laula Renberg]], maadâsämmilâš puásuiolmooš, aktivist já politikkár (š. [[1877]])
* [[Syeinimáánu 29.|29. peeivi ]] ([[1900]]) – [[Umberto I]], [[Italia]] nubbe kunâgâs (š. [[1844]])
* [[Syeinimáánu 31.|31. peeivi ]] ([[1944]]) – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ranskalâš kirječällee (š. [[1900]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
bgz4f5bbmhl92ii2mvdyssbgcra63so
152478
152477
2026-04-04T20:36:49Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152478
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Syeinimáánu]]'''</noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Syeinimáánu 2.|2. peeivi ]] ([[1990]]) – [[Niillas Holmberg]], sämmilâš tihtâčällee, musikkár, čaittâleijee já TV-jođetteijee
* [[Syeinimáánu 2.|2. peeivi ]] ([[1990]]) – [[Hanne-Sofie Suongir]], tavesämmilâš kirječällee Taažâ peln
* [[Syeinimáánu 5.|5. peeivi ]] ([[1970]]) – [[Sara Margrethe Oskal]], sämmilâš kirječällee, čaittâleijee, stivrejeijee já taaidâr
* [[Syeinimáánu 11.|11. peeivi ]] ([[1982]]) – [[Petter Morottaja]], anarâš kielâtieđâldeijee, kielâtotkee, máttáátteijee, kirječällee já toimâtteijee
* [[Syeinimáánu 28.|28. peeivi ]] ([[1965]]) – [[Roger Ludvigsen]], sämmilâš kitarist, časkemčuojânâsâi čuojâtteijee já šuoŋârähtee
* [[Syeinimáánu 31.|31. peeivi ]] ([[1953]]) – [[Marry Ailonieida Somby]], taažâsämmilâš kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Syeinimáánu 4.|4. peeivi]] ([[1954]]) – [[Anders Thomasson]], maadâsämmilâš salmâčällee já pajeolmooš (š. [[1877]])
* [[Syeinimáánu 16.|16. peeivi]] ([[2017]]) – [[Helvi Nuorgam-Poutasuo]], suomâsämmilâš máttáátteijee, jurgâleijee já politikkár (š. [[1943]])
* [[Syeinimáánu 22.|22. peeivi ]] ([[1931]]) – [[Elsa Laula Renberg]], maadâsämmilâš puásuiolmooš, aktivist já politikkár (š. [[1877]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
3fb5vzep177d0vj7sh80oekzewe4di1
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/08
10
9118
152447
138672
2026-04-04T18:13:02Z
Seipinne
19
152447
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Porgemáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Porgemáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugij]] aalmugijkoskâsâš algâaalmugij peivi''
* [[Porgemáánu 15.|15. peeivi]] – ''[[Säämi lippu|Säämi liipu]] tuhhiittempeivi''
* [[Porgemáánu 18.|18. peeivi]] – ''[[Sämirääđi]] vuáđudempeivi''
* [[Porgemáánu 26.|26. peeivi]] – ''[[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitige]] vuáđudempeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Porgemáánu 1.|1. peeivi]] ([[2002]]) – [[Yungmiqu]], sämmilâš pyevtitteijee já ráppájeijee, kote ráppáá orjâlâškielân já suomâkielân
* [[Porgemáánu 9.|9. peeivi]] ([[1967]]) – [[Márjá-Liisá Olthuis]], anarâš kielâtieđâldeijee já kielâtotkee
* [[Porgemáánu 12.|12. peeivi]] ([[1957]]) – [[Elle Márjá Vars]], sämmilâš kirječällee
* [[Porgemáánu 18.|18. peeivi]] ([[1972]]) – [[Pigga Keskitalo]], sämmilâš máttáátteijee, [[dooseent]] [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuvvâst]] sehe totkee [[Laapi ollâopâttâh|Laapi ollâopâttuvvâst]] já [[Säämi ollâopâttâh|Säämi ollâopâttuvvâst]]
== Jämimeh ==
* [[Porgemáánu 5.|5. peeivi]] ([[1962]]) – [[Marilyn Monroe]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já malli (š. [[1926]])
* [[Porgemáánu 10.|10. peeivi]] ([[2022]]) – [[Vesa-Matti Loiri]], syemmilâš čaittâleijee, komikkár, lávloo já musikkár (š. [[1945]])
* [[Porgemáánu 16.|16. peeivi]] ([[1977]]) – [[Elvis Presley]], ovtâstumstaatâlâš lávloo, musikkár já čaittâleijee (š. [[1935]])
* [[Porgemáánu 18.|18. peeivi]] ([[2018]]) – [[Kofi Annan]], ive [[2001]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim ghanalâš diplomaat, OA uáivičällee [[1997]]–[[2006]] (š. [[1938]])
* [[Porgemáánu 23.|23. peeivi]] ([[2019]]) – [[Leo Gauriloff]], nuorttâlâš lávloo, kitarist já nyettejeijee (š. [[1956]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
fb8o1pl4ivugju3fr18qfq5e0hyn1db
152452
152447
2026-04-04T18:23:39Z
Seipinne
19
152452
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Porgemáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Porgemáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugij]] aalmugijkoskâsâš algâaalmugij peivi''
* [[Porgemáánu 15.|15. peeivi]] – ''[[Säämi lippu|Säämi liipu]] tuhhiittempeivi''
* [[Porgemáánu 18.|18. peeivi]] – ''[[Sämirääđi]] vuáđudempeivi''
* [[Porgemáánu 26.|26. peeivi]] – ''[[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitige]] vuáđudempeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Porgemáánu 1.|1. peeivi]] ([[2002]]) – [[Yungmiqu]], sämmilâš pyevtitteijee já ráppájeijee, kote ráppáá orjâlâškielân já suomâkielân
* [[Porgemáánu 9.|9. peeivi]] ([[1967]]) – [[Márjá-Liisá Olthuis]], anarâš kielâtieđâldeijee já kielâtotkee
* [[Porgemáánu 12.|12. peeivi]] ([[1957]]) – [[Elle Márjá Vars]], sämmilâš kirječällee
* [[Porgemáánu 18.|18. peeivi]] ([[1972]]) – [[Pigga Keskitalo]], sämmilâš máttáátteijee, [[dooseent]] [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuvvâst]] sehe totkee [[Laapi ollâopâttâh|Laapi ollâopâttuvvâst]] já [[Säämi ollâopâttâh|Säämi ollâopâttuvvâst]]
== Jämimeh ==
* [[Porgemáánu 5.|5. peeivi]] ([[1962]]) – [[Marilyn Monroe]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já malli (š. [[1926]])
* [[Porgemáánu 16.|16. peeivi]] ([[1977]]) – [[Elvis Presley]], ovtâstumstaatâlâš lávloo, musikkár já čaittâleijee (š. [[1935]])
* [[Porgemáánu 23.|23. peeivi]] ([[2014]]) – [[Inga Juuso]], tavesämmilâš toimâtteijee, kulttuurpargee, čaittâleijee já jyeigee (š. [[1945]])
* [[Porgemáánu 23.|23. peeivi]] ([[2019]]) – [[Leo Gauriloff]], nuorttâlâš lávloo, kitarist já nyettejeijee (š. [[1956]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
fraqtn41y97ks5pjj8hm5ibsdr74s4t
152465
152452
2026-04-04T18:47:45Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152465
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Porgemáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Porgemáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugij]] aalmugijkoskâsâš algâaalmugij peivi''
* [[Porgemáánu 15.|15. peeivi]] – ''[[Säämi lippu|Säämi liipu]] tuhhiittempeivi''
* [[Porgemáánu 18.|18. peeivi]] – ''[[Sämirääđi]] vuáđudempeivi''
* [[Porgemáánu 26.|26. peeivi]] – ''[[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitige]] vuáđudempeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Porgemáánu 1.|1. peeivi]] ([[2002]]) – [[Yungmiqu]], sämmilâš pyevtitteijee já ráppájeijee, kote ráppáá orjâlâškielân já suomâkielân
* [[Porgemáánu 9.|9. peeivi]] ([[1967]]) – [[Márjá-Liisá Olthuis]], anarâš kielâtieđâldeijee já kielâtotkee
* [[Porgemáánu 12.|12. peeivi]] ([[1957]]) – [[Elle Márjá Vars]], sämmilâš kirječällee
* [[Porgemáánu 18.|18. peeivi]] ([[1972]]) – [[Pigga Keskitalo]], sämmilâš máttáátteijee, [[dooseent]] [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuvvâst]] sehe totkee [[Laapi ollâopâttâh|Laapi ollâopâttuvvâst]] já [[Säämi ollâopâttâh|Säämi ollâopâttuvvâst]]
== Jämimeh ==
* [[Porgemáánu 8.|8. peeivi]] ([[1916]]) – [[Pedar Jalvi]], sämmilâš kirječällee (š. [[1888]])
* [[Porgemáánu 23.|23. peeivi]] ([[2014]]) – [[Inga Juuso]], tavesämmilâš toimâtteijee, kulttuurpargee, čaittâleijee já jyeigee (š. [[1945]])
* [[Porgemáánu 23.|23. peeivi]] ([[2019]]) – [[Leo Gauriloff]], nuorttâlâš lávloo, kitarist já nyettejeijee (š. [[1956]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
bs2c6pnj8r2txo762e3avp1mrh7rtye
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/09
10
9120
152448
138674
2026-04-04T18:14:52Z
Seipinne
19
/* Šoddâmeh */
152448
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Čohčâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Čohčâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1986]]) – [[Amanda Kernell]], ruátálâš-sämmilâš stivrejeijee já kietâčällee
* [[Čohčâmáánu 10.|10. peeivi]] ([[1954]]) – [[Domna Khomjuk]], kieldâsämmilâš zooteknikkár, kirječällee já musikkár
* [[Čohčâmáánu 11.|11. peeivi]] ([[1947]]) – [[Máret Sárá]], tavesämmilâš máttáátteijee, toimâtteijee, kirječällee, aktivist, totkee já šaddoäššitobdee
* [[Čohčâmáánu 15.|15. peeivi]] ([[1982]]) – [[Sofia Jannok]], sämmilâš lávloo, musikkár, čaittâleijee já mediapargee
* [[Čohčâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1943]]) – [[Rauni Magga Lukkari]], sämmilâš tivtâsteijee já jurgâleijee
== Jämimeh ==
* [[Čohčâmáánu 2.|2. peeivi]] ([[1973]]) – [[J. R. R. Tolkien]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1892]])
* [[Čohčâmáánu 3.|3. peeivi]] ([[1991]]) – [[Frank Capra]], italialâš-ameriklâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee (š. [[1897]])
* [[Čohčâmáánu 18.|18. peeivi]] ([[2020]]) – [[Ruth Bader Ginsburg]], ovtâstumstaatâlâš juuriist já Ovtâstum staatâi alemuu rievti tuámmár (š. [[1933]])
* [[Čohčâmáánu 21.|21. peeivi]] ([[2006]]) – [[Ella Holm Bull]], maadâsämmilâš máttáátteijee já kirječällee (š. [[1929]])
* [[Čohčâmáánu 22.|22. peeivi]] ([[1952]]) – [[K. J. Ståhlberg]], syemmilâš vuoigâdvuođâtiettee, politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 1. president]] (š. [[1865]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
exxz7hrxguii1p9bj80r1k5z59xukqk
152496
152448
2026-04-05T06:16:38Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152496
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Čohčâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Čohčâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1986]]) – [[Amanda Kernell]], ruátálâš-sämmilâš stivrejeijee já kietâčällee
* [[Čohčâmáánu 10.|10. peeivi]] ([[1954]]) – [[Domna Khomjuk]], kieldâsämmilâš zooteknikkár, kirječällee já musikkár
* [[Čohčâmáánu 11.|11. peeivi]] ([[1947]]) – [[Máret Sárá]], tavesämmilâš máttáátteijee, toimâtteijee, kirječällee, aktivist, totkee já šaddoäššitobdee
* [[Čohčâmáánu 15.|15. peeivi]] ([[1982]]) – [[Sofia Jannok]], sämmilâš lávloo, musikkár, čaittâleijee já mediapargee
* [[Čohčâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1943]]) – [[Rauni Magga Lukkari]], sämmilâš tivtâsteijee já jurgâleijee
== Jämimeh ==
* [[Čohčâmáánu 2.|2. peeivi]] ([[1973]]) – [[J. R. R. Tolkien]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1892]])
* [[Čohčâmáánu 3.|3. peeivi]] ([[1991]]) – [[Frank Capra]], italialâš-ameriklâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee (š. [[1897]])
* [[Čohčâmáánu 18.|18. peeivi]] ([[2020]]) – [[Ruth Bader Ginsburg]], ovtâstumstaatâlâš juuriist já Ovtâstum staatâi alemuu rievti tuámmár (š. [[1933]])
* [[Čohčâmáánu 21.|21. peeivi]] ([[2006]]) – [[Ella Holm Bull]], maadâsämmilâš máttáátteijee já kirječällee (š. [[1929]])
* [[Čohčâmáánu 25.|25. peeivi]] ([[2013]]) – [[Márgget Biret Hánsa]], taažâsämmilâš politikkár (š. [[1927]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
0u69ktkp0xghlrijg769vm3ldg96e29
152497
152496
2026-04-05T06:17:16Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152497
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Čohčâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Čohčâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1986]]) – [[Amanda Kernell]], ruátálâš-sämmilâš stivrejeijee já kietâčällee
* [[Čohčâmáánu 10.|10. peeivi]] ([[1954]]) – [[Domna Khomjuk]], kieldâsämmilâš zooteknikkár, kirječällee já musikkár
* [[Čohčâmáánu 11.|11. peeivi]] ([[1947]]) – [[Máret Sárá]], tavesämmilâš máttáátteijee, toimâtteijee, kirječällee, aktivist, totkee já šaddoäššitobdee
* [[Čohčâmáánu 15.|15. peeivi]] ([[1982]]) – [[Sofia Jannok]], sämmilâš lávloo, musikkár, čaittâleijee já mediapargee
* [[Čohčâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1943]]) – [[Rauni Magga Lukkari]], sämmilâš tivtâsteijee já jurgâleijee
== Jämimeh ==
* [[Čohčâmáánu 2.|2. peeivi]] ([[1973]]) – [[J. R. R. Tolkien]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1892]])
* [[Čohčâmáánu 3.|3. peeivi]] ([[1991]]) – [[Frank Capra]], italialâš-ameriklâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee (š. [[1897]])
* [[Čohčâmáánu 18.|18. peeivi]] ([[2020]]) – [[Ruth Bader Ginsburg]], ovtâstumstaatâlâš juuriist já Ovtâstum staatâi alemuu rievti tuámmár (š. [[1933]])
* [[Čohčâmáánu 21.|21. peeivi]] ([[2006]]) – [[Ella Holm Bull]], maadâsämmilâš máttáátteijee já kirječällee (š. [[1929]])
* [[Čohčâmáánu 25.|25. peeivi]] ([[2013]]) – [[Hans Guttorm]], taažâsämmilâš politikkár (š. [[1927]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
j7j3zjwbo7q9t02ww9eodoub0b55rxq
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/10
10
9121
152451
138656
2026-04-04T18:21:27Z
Seipinne
19
152451
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Roovvâdmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Roovvâdmáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Sämitigge (Taažâ)|Taažâ Sämitige]] vuáđudempeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Roovvâdmáánu 12.|12. peeivi]] ([[1929]]) – [[Ella Holm Bull]], maadâsämmilâš máttáátteijee já kirječällee (j. [[2006]])
* [[Roovvâdmáánu 20.|20. peeivi]] ([[1990]]) – [[SlinCraze]], sämmilâš ráppájeijee [[Taažâ]] peln
* [[Roovvâdmáánu 25.|25. peeivi]] ([[1979]]) – [[Elin Kåven]], taažâsämmilâš lávloo
* [[Roovvâdmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1979]]) – [[Sara Ajnnak]], umesämmilâš lávloo já kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Roovvâdmáánu 1.|1. peeivi]] ([[2021]]) – [[Anni Sarre]], anarâš kirječällee, tivtâsteijee já máálájeijee (š. [[1936]])
* [[Roovvâdmáánu 7.|7. peeivi]] ([[1849]]) – [[Edgar Allan Poe]], ovtâstumstaatâlâš čällee, tivtâsteijee já kirjálâšvuođâ kritikkár (š. [[1809]])
* [[Roovvâdmáánu 10.|10. peeivi]] ([[2015]]) – [[Richard F. Heck]], ive [[2010]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1931]])
* [[Roovvâdmáánu 15.|15. peeivi]] ([[2018]]) – [[Arto Paasilinna]], syemmilâš kirječällee (š. [[1942]])
* [[Roovvâdmáánu 25.|25. peeivi]] ([[1956]]) – [[Risto Ryti]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 5. president]] (š. [[1889]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
l26sa3d0qecozoxaql8h63js82ws2we
152498
152451
2026-04-05T06:28:03Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152498
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Roovvâdmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Roovvâdmáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Sämitigge (Taažâ)|Taažâ Sämitige]] vuáđudempeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Roovvâdmáánu 12.|12. peeivi]] ([[1929]]) – [[Ella Holm Bull]], maadâsämmilâš máttáátteijee já kirječällee (j. [[2006]])
* [[Roovvâdmáánu 20.|20. peeivi]] ([[1990]]) – [[SlinCraze]], sämmilâš ráppájeijee [[Taažâ]] peln
* [[Roovvâdmáánu 25.|25. peeivi]] ([[1979]]) – [[Elin Kåven]], taažâsämmilâš lávloo
* [[Roovvâdmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1979]]) – [[Sara Ajnnak]], umesämmilâš lávloo já kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Roovvâdmáánu 1.|1. peeivi]] ([[2021]]) – [[Anni Sarre]], anarâš kirječällee, tivtâsteijee já máálájeijee (š. [[1936]])
* [[Roovvâdmáánu 8.|8. peeivi]] ([[2014]]) – [[Aleksandra Antonova]], kieldâsämmilâš máttáátteijee, jurgâleijee, tivtâsteijee já kirječällee (š. [[1932]])
* [[Roovvâdmáánu 10.|10. peeivi]] ([[1905]]) – [[Per Savio]], taažâsämmilâš näpivandârdeijee já penuvkuálus vyeijee (š. [[1879]])
* [[Roovvâdmáánu 27.|27. peeivi]] ([[1998]]) – [[Zakharova Praskovia Petrovna]], sämityeje miäštár (š. [[1913]])
* [[Roovvâdmáánu 30.|30. peeivi]] ([[2006]]) – [[Anisya Gerasimova]], sämmilâš musikkár já tutkâmuškonsult (š. [[1924]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
c1tynvnqi98h4mixff8t7rnheiksu8q
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/11
10
9122
152454
138676
2026-04-04T18:30:00Z
Seipinne
19
152454
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Skammâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Skammâmáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Suomâ]] [[Säämi Parlament]] vuáđudempeivi''
* [[skammâmáánu 15.|15. peeivi]] – ''[[Isak Saba]] (Sápp Issát) šoddâmpeivi''
* [[skammâmáánu 29.|29. peeivi]] – ''[[Elsa Laula Renberg]] šoddâmpeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Skammâmáánu 4.|4. peeivi]] ([[1942]]) – [[Lajla Mattsson Magga]], maadâsämmilâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee, jurgâleijee já leksikograf
* [[Skammâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1991]]) – [[John André Eira]], tavesämmilâš musikkár já jyeigee, kote lii vuálgus Maasist
* [[Skammâmáánu 8.|8. peeivi]] ([[1956]]) – [[Mari Boine]], taažâsämmilâš musikkár
* [[Skammâmáánu 13.|13. peeivi]] ([[1971]]) – [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]], sämmilâš lávloo, jyeigee já nuotâsteijee
* [[Skammâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1980]]) – [[Elin Anna Labba]], sämmilâš kirječällee já toimâtteijee Ruotâ peln
== Jämimeh ==
* [[Skammâmáánu 7.|7. peeivi]] ([[1980]]) – [[Steve McQueen]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1930]])
* [[Skammâmáánu 11.|11. peeivi]] ([[1973]]) – [[A. I. Virtanen]], ive [[1945]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim syemmilâš tiettee (š. [[1895]])
* [[Skammâmáánu 27.|27. peeivi]] ([[2001]]) – [[Nils-Aslak Valkeapää]], sämmilâš taaidâr, tivtâsteijee já jyeigee (š. [[1943]])
* [[Skammâmáánu 27.|27. peeivi]] ([[2014]]) – [[P. D. James]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1920]])
* [[Skammâmáánu 29.|29. peeivi]] ([[1981]]) – [[Natalie Wood]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1938]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
ge0y0xkeiyxdflw2koca6whf53y9uf8
152464
152454
2026-04-04T18:46:02Z
Seipinne
19
152464
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Skammâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Skammâmáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Suomâ]] [[Säämi Parlament]] vuáđudempeivi''
* [[skammâmáánu 15.|15. peeivi]] – ''[[Isak Saba]] (Sápp Issát) šoddâmpeivi''
* [[skammâmáánu 29.|29. peeivi]] – ''[[Elsa Laula Renberg]] šoddâmpeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Skammâmáánu 4.|4. peeivi]] ([[1942]]) – [[Lajla Mattsson Magga]], maadâsämmilâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee, jurgâleijee já leksikograf
* [[Skammâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1991]]) – [[John André Eira]], tavesämmilâš musikkár já jyeigee, kote lii vuálgus Maasist
* [[Skammâmáánu 8.|8. peeivi]] ([[1956]]) – [[Mari Boine]], taažâsämmilâš musikkár
* [[Skammâmáánu 13.|13. peeivi]] ([[1971]]) – [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]], sämmilâš lávloo, jyeigee já nuotâsteijee
* [[Skammâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1980]]) – [[Elin Anna Labba]], sämmilâš kirječällee já toimâtteijee Ruotâ peln
== Jämimeh ==
* [[Skammâmáánu 7.|7. peeivi]] ([[1980]]) – [[Steve McQueen]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1930]])
* [[Skammâmáánu 27.|27. peeivi]] ([[2001]]) – [[Nils-Aslak Valkeapää]], sämmilâš taaidâr, tivtâsteijee já jyeigee (š. [[1943]])
* [[Skammâmáánu 27.|27. peeivi]] ([[2014]]) – [[P. D. James]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1920]])
* [[Skammâmáánu 29.|29. peeivi]] ([[1981]]) – [[Natalie Wood]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1938]])
* [[Skammâmáánu 29.|29. peeivi]] ([[2025]]) – [[Inga Anna Olive Karlsen]], juulevsämmilâš kirječällee já salmârähtee Taažâ peln (š. [[1934]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
tsopkdkzes42xhehm5wnvr0yqqti6g5
152467
152464
2026-04-04T18:50:59Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152467
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Skammâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Skammâmáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Suomâ]] [[Säämi Parlament]] vuáđudempeivi''
* [[skammâmáánu 15.|15. peeivi]] – ''[[Isak Saba]] (Sápp Issát) šoddâmpeivi''
* [[skammâmáánu 29.|29. peeivi]] – ''[[Elsa Laula Renberg]] šoddâmpeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Skammâmáánu 4.|4. peeivi]] ([[1942]]) – [[Lajla Mattsson Magga]], maadâsämmilâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee, jurgâleijee já leksikograf
* [[Skammâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1991]]) – [[John André Eira]], tavesämmilâš musikkár já jyeigee, kote lii vuálgus Maasist
* [[Skammâmáánu 8.|8. peeivi]] ([[1956]]) – [[Mari Boine]], taažâsämmilâš musikkár
* [[Skammâmáánu 13.|13. peeivi]] ([[1971]]) – [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]], sämmilâš lávloo, jyeigee já nuotâsteijee
* [[Skammâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1980]]) – [[Elin Anna Labba]], sämmilâš kirječällee já toimâtteijee Ruotâ peln
== Jämimeh ==
* [[Skammâmáánu 20.|20. peeivi]] ([[2008]]) – [[Ruth Rye Josefsen]], sämmilâš politikkár já aktivist (š. [[1923]])
* [[Skammâmáánu 27.|27. peeivi]] ([[2001]]) – [[Nils-Aslak Valkeapää]], sämmilâš taaidâr, tivtâsteijee já jyeigee (š. [[1943]])
* [[Skammâmáánu 29.|29. peeivi]] ([[2025]]) – [[Inga Anna Olive Karlsen]], juulevsämmilâš kirječällee já salmârähtee Taažâ peln (š. [[1934]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
017kztq93bsmu81hwh3mepv3d4mltru
152499
152467
2026-04-05T06:35:05Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152499
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Skammâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Skammâmáánu 9.|9. peeivi]] – ''[[Suomâ]] [[Säämi Parlament]] vuáđudempeivi''
* [[skammâmáánu 15.|15. peeivi]] – ''[[Isak Saba]] (Sápp Issát) šoddâmpeivi''
* [[skammâmáánu 29.|29. peeivi]] – ''[[Elsa Laula Renberg]] šoddâmpeivi''
== Šoddâmeh ==
* [[Skammâmáánu 4.|4. peeivi]] ([[1942]]) – [[Lajla Mattsson Magga]], maadâsämmilâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee, jurgâleijee já leksikograf
* [[Skammâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1991]]) – [[John André Eira]], tavesämmilâš musikkár já jyeigee, kote lii vuálgus Maasist
* [[Skammâmáánu 8.|8. peeivi]] ([[1956]]) – [[Mari Boine]], taažâsämmilâš musikkár
* [[Skammâmáánu 13.|13. peeivi]] ([[1971]]) – [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]], sämmilâš lávloo, jyeigee já nuotâsteijee
* [[Skammâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1980]]) – [[Elin Anna Labba]], sämmilâš kirječällee já toimâtteijee Ruotâ peln
== Jämimeh ==
* [[Skammâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[2012]]) – [[Trygve Lund Guttormsen]], sämmilâš taaidâr já politikkár (š. [[1933]])
* [[Skammâmáánu 20.|20. peeivi]] ([[2008]]) – [[Ruth Rye Josefsen]], sämmilâš politikkár já aktivist (š. [[1923]])
* [[Skammâmáánu 24.|24. peeivi]] ([[2022]]) – [[Börje Salming]], ruotâsämmilâš jieŋâskiäruspellee (š. [[1951]])
* [[Skammâmáánu 27.|27. peeivi]] ([[2001]]) – [[Nils-Aslak Valkeapää]], sämmilâš taaidâr, tivtâsteijee já jyeigee (š. [[1943]])
* [[Skammâmáánu 29.|29. peeivi]] ([[2025]]) – [[Inga Anna Olive Karlsen]], juulevsämmilâš kirječällee já salmârähtee Taažâ peln (š. [[1934]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
qc5kcew59ins9tjwkgkgeroguag0huw
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/12
10
9123
152458
138679
2026-04-04T18:34:52Z
Seipinne
19
152458
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Juovlâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Juovlâmáánu 1.|1. peeivi]] ([[1969]]) – [[Ann-Mari Andersen]], taažâsämmilâš lávloo já musikkár
* [[Juovlâmáánu 3.|3. peeivi]] ([[1971]]) – [[Ann-Helén Laestadius]], tavesämmilâš kirječällee já toimâtteijee
* [[Juovlâmáánu 4.|4. peeivi]] ([[1965]]) – [[Elvira Galkina]], kieldâsämmilâš tihtâčällee, kirječällee já musikkár
* [[Juovlâmáánu 5.|5. peeivi]] ([[1994]]) – [[Katarina Barruk]], umesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee
* [[Juovlâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1972]]) – [[Katja Gauriloff]], nuorttâlâš dokumentelleekovestivrejeijee já elleekovestivrejeijee
* [[Juovlâmáánu 24.|24. peeivi]] ([[1984]]) – [[Amoc]], anarâš ráppájeijee
* [[Juovlâmáánu 28.|28. peeivi]] ([[1942]]) – [[Kuobžâ-Saammâl Matti]], [[anarâškielâ]] [[kielâiäláskittem|iäláskittee]] já [[anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] kuhesáigásâš saavâjođetteijee.
* [[Juovlâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1968]]) – [[Niko Valkeapää]], tavesämmilâš musikkár, lávloo, jyeigee, politikkár, máttáátteijee já čaittâleijee
== Jämimeh ==
* [[Juovlâmáánu 14.|14. peeivi]] ([[1956]]) – [[J. K. Paasikivi]], syemmilâš paŋkkihovdâ, politikkár, diplomaat já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 7. president]] (š. [[1870]])
* [[Juovlâmáánu 19.|19. peeivi]] ([[1940]]) – [[Kyösti Kallio]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 4. president]] (š. [[1873]])
* [[Juovlâmáánu 22.|22. peeivi]] ([[1989]]) – [[Samuel Beckett]], ive [[1969]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[irland]]lâš kirječällee (š. [[1906]])
* [[Juovlâmáánu 28.|28. peeivi]] ([[1947]]) – [[Viktor Emanuel III]], [[Italia]] kuálmád kunâgâs (š. [[1869]])
* [[Juovlâmáánu 31.|31. peeivi]] ([[1872]]) – [[Aleksis Kivi]], syemmilâš kirječällee (''[[Čiččâm viljâžid]]'') (š. [[1834]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
gkpils1i2o43kq0k335wjsn16ay4wez
152466
152458
2026-04-04T18:49:34Z
Seipinne
19
152466
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Juovlâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Juovlâmáánu 1.|1. peeivi]] ([[1969]]) – [[Ann-Mari Andersen]], taažâsämmilâš lávloo já musikkár
* [[Juovlâmáánu 3.|3. peeivi]] ([[1971]]) – [[Ann-Helén Laestadius]], tavesämmilâš kirječällee já toimâtteijee
* [[Juovlâmáánu 4.|4. peeivi]] ([[1965]]) – [[Elvira Galkina]], kieldâsämmilâš tihtâčällee, kirječällee já musikkár
* [[Juovlâmáánu 5.|5. peeivi]] ([[1994]]) – [[Katarina Barruk]], umesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee
* [[Juovlâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1972]]) – [[Katja Gauriloff]], nuorttâlâš dokumentelleekovestivrejeijee já elleekovestivrejeijee
* [[Juovlâmáánu 24.|24. peeivi]] ([[1984]]) – [[Amoc]], anarâš ráppájeijee
* [[Juovlâmáánu 28.|28. peeivi]] ([[1942]]) – [[Kuobžâ-Saammâl Matti]], [[anarâškielâ]] [[kielâiäláskittem|iäláskittee]] já [[anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] kuhesáigásâš saavâjođetteijee.
* [[Juovlâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1968]]) – [[Niko Valkeapää]], tavesämmilâš musikkár, lávloo, jyeigee, politikkár, máttáátteijee já čaittâleijee
== Jämimeh ==
* [[Juovlâmáánu 14.|14. peeivi]] ([[1956]]) – [[J. K. Paasikivi]], syemmilâš paŋkkihovdâ, politikkár, diplomaat já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 7. president]] (š. [[1870]])
* [[Juovlâmáánu 19.|19. peeivi]] ([[1940]]) – [[Kyösti Kallio]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 4. president]] (š. [[1873]])
* [[Juovlâmáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Anna Joma Granefjell]], maadâsämmilâš pyecceitipšoo, radiotoimâtteijee já jurgâleijee (š. [[1936]])
* [[Juovlâmáánu 28.|28. peeivi]] ([[1947]]) – [[Viktor Emanuel III]], [[Italia]] kuálmád kunâgâs (š. [[1869]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
jav66byhqere96hckhzwoyvri1bw9rq
152500
152466
2026-04-05T06:39:51Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152500
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Juovlâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Juovlâmáánu 1.|1. peeivi]] ([[1969]]) – [[Ann-Mari Andersen]], taažâsämmilâš lávloo já musikkár
* [[Juovlâmáánu 3.|3. peeivi]] ([[1971]]) – [[Ann-Helén Laestadius]], tavesämmilâš kirječällee já toimâtteijee
* [[Juovlâmáánu 4.|4. peeivi]] ([[1965]]) – [[Elvira Galkina]], kieldâsämmilâš tihtâčällee, kirječällee já musikkár
* [[Juovlâmáánu 5.|5. peeivi]] ([[1994]]) – [[Katarina Barruk]], umesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee
* [[Juovlâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1972]]) – [[Katja Gauriloff]], nuorttâlâš dokumentelleekovestivrejeijee já elleekovestivrejeijee
* [[Juovlâmáánu 24.|24. peeivi]] ([[1984]]) – [[Amoc]], anarâš ráppájeijee
* [[Juovlâmáánu 28.|28. peeivi]] ([[1942]]) – [[Kuobžâ-Saammâl Matti]], [[anarâškielâ]] [[kielâiäláskittem|iäláskittee]] já [[anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] kuhesáigásâš saavâjođetteijee.
* [[Juovlâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1968]]) – [[Niko Valkeapää]], tavesämmilâš musikkár, lávloo, jyeigee, politikkár, máttáátteijee já čaittâleijee
== Jämimeh ==
* [[Juovlâmáánu 5.|5. peeivi]] ([[2021]]) – [[Ole Larsen Gaino]], puásuisämmilâš jyeigee (š. [[1933]])
* [[Juovlâmáánu 19.|19. peeivi]] ([[1940]]) – [[Kyösti Kallio]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 4. president]] (š. [[1873]])
* [[Juovlâmáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Anna Joma Granefjell]], maadâsämmilâš pyecceitipšoo, radiotoimâtteijee já jurgâleijee (š. [[1936]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
afybtbbxl2istua2rtdcun5frhmsehi
152501
152500
2026-04-05T06:40:45Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152501
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Juovlâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Juovlâmáánu 1.|1. peeivi]] ([[1969]]) – [[Ann-Mari Andersen]], taažâsämmilâš lávloo já musikkár
* [[Juovlâmáánu 3.|3. peeivi]] ([[1971]]) – [[Ann-Helén Laestadius]], tavesämmilâš kirječällee já toimâtteijee
* [[Juovlâmáánu 4.|4. peeivi]] ([[1965]]) – [[Elvira Galkina]], kieldâsämmilâš tihtâčällee, kirječällee já musikkár
* [[Juovlâmáánu 5.|5. peeivi]] ([[1994]]) – [[Katarina Barruk]], umesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee
* [[Juovlâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1972]]) – [[Katja Gauriloff]], nuorttâlâš dokumentelleekovestivrejeijee já elleekovestivrejeijee
* [[Juovlâmáánu 24.|24. peeivi]] ([[1984]]) – [[Amoc]], anarâš ráppájeijee
* [[Juovlâmáánu 28.|28. peeivi]] ([[1942]]) – [[Kuobžâ-Saammâl Matti]], [[anarâškielâ]] [[kielâiäláskittem|iäláskittee]] já [[anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] kuhesáigásâš saavâjođetteijee.
* [[Juovlâmáánu 30.|30. peeivi]] ([[1968]]) – [[Niko Valkeapää]], tavesämmilâš musikkár, lávloo, jyeigee, politikkár, máttáátteijee já čaittâleijee
== Jämimeh ==
* [[Juovlâmáánu 5.|5. peeivi]] ([[2021]]) – [[Ole Larsen Gaino]], taažâsämmilâš pajeolmooš já jyeigee (š. [[1933]])
* [[Juovlâmáánu 19.|19. peeivi]] ([[1940]]) – [[Kyösti Kallio]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 4. president]] (š. [[1873]])
* [[Juovlâmáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Anna Joma Granefjell]], maadâsämmilâš pyecceitipšoo, radiotoimâtteijee já jurgâleijee (š. [[1936]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
cx1rrpm4dy8otv9w4ac32r875rgtjz6
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/01
10
9125
152439
138658
2026-04-04T17:45:31Z
Seipinne
19
152439
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Uđđâivemáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Uđđâivemáánu 5.|5. peeivi]] ([[1834]]) – [[Lars Jacobsen Hætta]], puásuisämmilâš, [[Ráámmát]] jurgâleijee já tuájár (j. [[1896]])
* [[Uđđâivemáánu 13.|13. peeivi]] ([[1993]]) – [[Saia Stueng]], tavesämmilâš kirjálâšvuođâ totkee já kirječällee
* [[Uđđâivemáánu 14.|14. peeivi]] ([[1943]]) – [[Suvi West]], sämmilâš dokumentelleekovestivrejeijee já kietâčällee
* [[Uđđâivemáánu 22.|22. peeivi]] ([[1979]]) – [[Ailo Mikkelsen Gaup]], [[taažâ]]-sämmilâš maailmmiäštárkišto vuáittám [[FMX]]-vyeijee
* [[Uđđâivemáánu 28.|28. peeivi]] ([[1974]]) – [[Kirsi Paltto]], tavesämmilâs jurgâleijee, máttáátteijee, kirječällee já finnodâholmooš
== Jämimeh ==
* [[Uđđâivemáánu 12.|12. peeivi]] ([[1976]]) – [[Agatha Christie]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1890]])
* [[Uđđâivemáánu 17.|17. peeivi]] ([[1991]]) – [[Olav V]], [[Taažâ]] kunâgâs iivij [[1957]]–[[1991]] (š. [[1903]])
* [[Uđđâivemáánu 19.|19. peeivi]] ([[2000]]) – [[Hedy Lamarr]], nuorttâriijkâlâš čaittâleijee já utkee (š. [[1914]])
* [[Uđđâivemáánu 20.|20. peeivi]] ([[1993]]) – [[Audrey Hepburn]], brittilâš-hollandlâš čaittâleijee já malli (š. [[1929]])
* [[Uđđâivemáánu 23.|23. peeivi]] ([[1989]]) – [[Salvador Dalí]], espanjalâš máálájeijee, koveverree já elleekovekietâčällee (š. [[1904]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
rvnw6sshwxlb95yrxxyxgm61xjpo9m4
152449
152439
2026-04-04T18:16:46Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152449
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Uđđâivemáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Uđđâivemáánu 5.|5. peeivi]] ([[1834]]) – [[Lars Jacobsen Hætta]], puásuisämmilâš, [[Ráámmát]] jurgâleijee já tuájár (j. [[1896]])
* [[Uđđâivemáánu 13.|13. peeivi]] ([[1993]]) – [[Saia Stueng]], tavesämmilâš kirjálâšvuođâ totkee já kirječällee
* [[Uđđâivemáánu 14.|14. peeivi]] ([[1943]]) – [[Suvi West]], sämmilâš dokumentelleekovestivrejeijee já kietâčällee
* [[Uđđâivemáánu 22.|22. peeivi]] ([[1979]]) – [[Ailo Mikkelsen Gaup]], [[taažâ]]-sämmilâš maailmmiäštárkišto vuáittám [[FMX]]-vyeijee
* [[Uđđâivemáánu 28.|28. peeivi]] ([[1974]]) – [[Kirsi Paltto]], tavesämmilâs jurgâleijee, máttáátteijee, kirječällee já finnodâholmooš
== Jämimeh ==
* [[Uđđâivemáánu 9.|9. peeivi]] ([[2022]]) – [[Nils Henrik Måsø]], sämmilâš toimâtteijee já politikkár Taažâ peln (š. [[1952]])
* [[Uđđâivemáánu 12.|12. peeivi]] ([[1976]]) – [[Agatha Christie]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1890]])
* [[Uđđâivemáánu 17.|17. peeivi]] ([[1991]]) – [[Olav V]], [[Taažâ]] kunâgâs iivij [[1957]]–[[1991]] (š. [[1903]])
* [[Uđđâivemáánu 19.|19. peeivi]] ([[2000]]) – [[Hedy Lamarr]], nuorttâriijkâlâš čaittâleijee já utkee (š. [[1914]])
* [[Uđđâivemáánu 23.|23. peeivi]] ([[1989]]) – [[Salvador Dalí]], espanjalâš máálájeijee, koveverree já elleekovekietâčällee (š. [[1904]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
hsykdr31hbda1zo5w8jxxrk0ycrvb1r
152479
152449
2026-04-04T20:49:15Z
Seipinne
19
152479
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Uđđâivemáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Uđđâivemáánu 5.|5. peeivi]] ([[1834]]) – [[Lars Jacobsen Hætta]], puásuisämmilâš, [[Ráámmát]] jurgâleijee já tuájár (j. [[1896]])
* [[Uđđâivemáánu 13.|13. peeivi]] ([[1993]]) – [[Saia Stueng]], tavesämmilâš kirjálâšvuođâ totkee já kirječällee
* [[Uđđâivemáánu 14.|14. peeivi]] ([[1982]]) – [[Suvi West]], sämmilâš dokumentelleekovestivrejeijee já kietâčällee
* [[Uđđâivemáánu 14.|14. peeivi]] ([[1961]]) – [[Inger-Mari Aikio]], sämmilâš kirječällee, toimâtteijee já elleekoverähtee
* [[Uđđâivemáánu 22.|22. peeivi]] ([[1979]]) – [[Ailo Mikkelsen Gaup]], [[taažâ]]-sämmilâš maailmmiäštárkišto vuáittám [[FMX]]-vyeijee
* [[Uđđâivemáánu 28.|28. peeivi]] ([[1974]]) – [[Kirsi Paltto]], tavesämmilâs jurgâleijee, máttáátteijee, kirječällee já finnodâholmooš
== Jämimeh ==
* [[Uđđâivemáánu 1.|1. peeivi]] ([[2019]]) – [[Nils Utsi]], taažâsämmilâš čaittâleijee (š. [[1943]])
* [[Uđđâivemáánu 9.|9. peeivi]] ([[2022]]) – [[Nils Henrik Måsø]], sämmilâš toimâtteijee já politikkár Taažâ peln (š. [[1952]])
* [[Uđđâivemáánu 12.|12. peeivi]] ([[1996]]) – [[Aslak Nils Sara]], taažâsämmilâš politikkár já kemist (š. [[1934]])
* [[Uđđâivemáánu 13.|13. peeivi]] ([[2012]]) – [[Pavla Konkova]], kieldâsämmilâš musikkár já tutkâmuškonsult (š. [[1936]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
lvz3rxzt09onc7zuszopkb9fmg3sk6p
152480
152479
2026-04-04T20:49:35Z
Seipinne
19
152480
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Uđđâivemáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Uđđâivemáánu 5.|5. peeivi]] ([[1834]]) – [[Lars Jacobsen Hætta]], puásuisämmilâš, [[Ráámmát]] jurgâleijee já tuájár (j. [[1896]])
* [[Uđđâivemáánu 13.|13. peeivi]] ([[1993]]) – [[Saia Stueng]], tavesämmilâš kirjálâšvuođâ totkee já kirječällee
* [[Uđđâivemáánu 14.|14. peeivi]] ([[1961]]) – [[Inger-Mari Aikio]], sämmilâš kirječällee, toimâtteijee já elleekoverähtee
* [[Uđđâivemáánu 14.|14. peeivi]] ([[1982]]) – [[Suvi West]], sämmilâš dokumentelleekovestivrejeijee já kietâčällee
* [[Uđđâivemáánu 22.|22. peeivi]] ([[1979]]) – [[Ailo Mikkelsen Gaup]], [[taažâ]]-sämmilâš maailmmiäštárkišto vuáittám [[FMX]]-vyeijee
* [[Uđđâivemáánu 28.|28. peeivi]] ([[1974]]) – [[Kirsi Paltto]], tavesämmilâs jurgâleijee, máttáátteijee, kirječällee já finnodâholmooš
== Jämimeh ==
* [[Uđđâivemáánu 1.|1. peeivi]] ([[2019]]) – [[Nils Utsi]], taažâsämmilâš čaittâleijee (š. [[1943]])
* [[Uđđâivemáánu 9.|9. peeivi]] ([[2022]]) – [[Nils Henrik Måsø]], sämmilâš toimâtteijee já politikkár Taažâ peln (š. [[1952]])
* [[Uđđâivemáánu 12.|12. peeivi]] ([[1996]]) – [[Aslak Nils Sara]], taažâsämmilâš politikkár já kemist (š. [[1934]])
* [[Uđđâivemáánu 13.|13. peeivi]] ([[2012]]) – [[Pavla Konkova]], kieldâsämmilâš musikkár já tutkâmuškonsult (š. [[1936]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
enkfj10gyaba9l5u9wtypgvmbg6yiuf
152481
152480
2026-04-04T20:53:11Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152481
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Uđđâivemáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Uđđâivemáánu 5.|5. peeivi]] ([[1834]]) – [[Lars Jacobsen Hætta]], puásuisämmilâš, [[Ráámmát]] jurgâleijee já tuájár (j. [[1896]])
* [[Uđđâivemáánu 13.|13. peeivi]] ([[1993]]) – [[Saia Stueng]], tavesämmilâš kirjálâšvuođâ totkee já kirječällee
* [[Uđđâivemáánu 14.|14. peeivi]] ([[1961]]) – [[Inger-Mari Aikio]], sämmilâš kirječällee, toimâtteijee já elleekoverähtee
* [[Uđđâivemáánu 14.|14. peeivi]] ([[1982]]) – [[Suvi West]], sämmilâš dokumentelleekovestivrejeijee já kietâčällee
* [[Uđđâivemáánu 22.|22. peeivi]] ([[1979]]) – [[Ailo Mikkelsen Gaup]], [[taažâ]]-sämmilâš maailmmiäštárkišto vuáittám [[FMX]]-vyeijee
* [[Uđđâivemáánu 28.|28. peeivi]] ([[1974]]) – [[Kirsi Paltto]], tavesämmilâs jurgâleijee, máttáátteijee, kirječällee já finnodâholmooš
== Jämimeh ==
* [[Uđđâivemáánu 1.|1. peeivi]] ([[2019]]) – [[Nils Utsi]], taažâsämmilâš čaittâleijee (š. [[1943]])
* [[Uđđâivemáánu 9.|9. peeivi]] ([[2022]]) – [[Nils Henrik Måsø]], sämmilâš toimâtteijee já politikkár Taažâ peln (š. [[1952]])
* [[Uđđâivemáánu 12.|12. peeivi]] ([[1996]]) – [[Aslak Nils Sara]], taažâsämmilâš politikkár já kemist (š. [[1934]])
* [[Uđđâivemáánu 13.|13. peeivi]] ([[2012]]) – [[Pavla Konkova]], kieldâsämmilâš musikkár já tutkâmuškonsult (š. [[1936]])
* [[Uđđâivemáánu 26.|26. peeivi]] ([[2021]]) – [[Berit Oskal Eira]], tavesämmilâš puásuiolmooš já Taažâ pargeipiäláduv politikkár (š. [[1951]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
ts9dn5i76xfgrrg05sx37n687eik87h
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/02
10
9127
152440
138660
2026-04-04T17:50:47Z
Seipinne
19
152440
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Kuovâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Kuovâmáánu 6.|6. peeivi]] – ''[[Säämi aalmugpeivi]]''
== Šoddâmeh ==
* [[Kuovâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1988]]) – [[Kajsa Balto]], tavesämmilâš musikkár, jyeigee já lávloo
* [[Kuovâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1945]]) – [[Uccpárnáá Vuoli Ilmar ]], anarâš kielâpargee, kulttuurvaigutteijee já [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] oovdiš kuhesáigásâš čällee.
* [[Kuovâmáánu 11.|11. peeivi]] ([[1947]]) – [[Kirste Paltto]], sämmilâš kirječällee
* [[Kuovâmáánu 12.|12. peeivi]] ([[1952]]) – [[Anfisa Agejeva]], kieldâsämmilâš kirječällee já musikkár
* [[Kuovâmáánu 18.|18. peeivi]] ([[1979]]) – [[Anja Storelv]], sämmilâš musikkár, lávloo já párnáimáttáátteijee
* [[Kuovâmáánu 20.|20. peeivi]] ([[1961]]) – [[Jan Skoglund Paltto]], tavesämmilâš áámmátgolfspellee, toimâtteijee, pedagog já finnodâholmooš
== Jämimeh ==
* [[Kuovâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1942]]) – [[Lauri Kristian Relander]], syemmilâš agronom, politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 2. president]] (š. [[1883]])
* [[Kuovâmáánu 10.|10. peeivi]] ([[1891]]) – [[Sofja Kovalevskaja]], ryeššilâš matematikkár (š. [[1850]])
* [[Kuovâmáánu 17.|17. peeivi]] ([[1673]]) – [[Molière]], [[ranska]]lâš čaaitâlmčällee (š. [[1622]])
* [[Kuovâmáánu 18.|18. peeivi]] ([[2018]]) – [[Idrissa Ouédraogo]], [[Burkina Faso|burkinafasolâš]] elleekoverähtee já -stivrejeijee (š. [[1954]])
* [[Kuovâmáánu 29.|29. peeivi]] ([[1944]]) – [[P. E. Svinhufvud]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ]] täsivääldi 3. [[Suomâ täsivääldi president|president]] (š. [[1861]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
59h1j2gciv8jzp6910thbnpgdefl9sq
152461
152440
2026-04-04T18:39:59Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152461
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Kuovâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Kuovâmáánu 6.|6. peeivi]] – ''[[Säämi aalmugpeivi]]''
== Šoddâmeh ==
* [[Kuovâmáánu 6.|6. peeivi]] ([[1988]]) – [[Kajsa Balto]], tavesämmilâš musikkár, jyeigee já lávloo
* [[Kuovâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1945]]) – [[Uccpárnáá Vuoli Ilmar ]], anarâš kielâpargee, kulttuurvaigutteijee já [[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ seervi]] oovdiš kuhesáigásâš čällee.
* [[Kuovâmáánu 11.|11. peeivi]] ([[1947]]) – [[Kirste Paltto]], sämmilâš kirječällee
* [[Kuovâmáánu 12.|12. peeivi]] ([[1952]]) – [[Anfisa Agejeva]], kieldâsämmilâš kirječällee já musikkár
* [[Kuovâmáánu 18.|18. peeivi]] ([[1979]]) – [[Anja Storelv]], sämmilâš musikkár, lávloo já párnáimáttáátteijee
* [[Kuovâmáánu 20.|20. peeivi]] ([[1961]]) – [[Jan Skoglund Paltto]], tavesämmilâš áámmátgolfspellee, toimâtteijee, pedagog já finnodâholmooš
== Jämimeh ==
* [[Kuovâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1942]]) – [[Lauri Kristian Relander]], syemmilâš agronom, politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 2. president]] (š. [[1883]])
* [[Kuovâmáánu 22.|22. peeivi]] ([[2022]]) – [[Seija Sivertsen]], nuorttâlâš máttáátteijee, jurgâleijee já lávloo (š. [[1955]])
* [[Kuovâmáánu 29.|29. peeivi]] ([[1944]]) – [[P. E. Svinhufvud]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ]] täsivääldi 3. [[Suomâ täsivääldi president|president]] (š. [[1861]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
5hxr8vpr7javopurc82x48rpr9chynv
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/03
10
9129
152441
144809
2026-04-04T17:57:42Z
Seipinne
19
152441
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Njuhčâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Njuhčâmáánu 2.|2. peeivi]] – ''[[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ Sämitige]] vuáđudempeivi''
* [[Njuhčâmáánu 22.|22.]] já [[Njuhčâmáánu 28.|28.]] peeivi koskâsâš pasepeivi – ''[[máárjápeivi]] (sämmilij ärbivuáválâš juhlepeivi)''
== Šoddâmeh ==
* [[Njuhčâmáánu 5.|5. peeivi]] ([[1995]]) – [[Marja Mortensson]], maadâsämmilâš nuotâsteijee, lávloo, jyeigee já musikkár
* [[Njuhčâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1967]]) – [[Siri Broch Johansen]], tavesämmilâš kirječällee, lávloo, čaittâleijee, máttáátteijee já kielâpargee
* [[Njuhčâmáánu 23.|23. peeivi]] ([[1956]]) – [[Karen Marie Eira Buljo]], tavesämmilâš kirječällee já politikkár
* [[Njuhčâmáánu 25.|25. peeivi]] ([[1983]]) – [[Tiina Sanila-Aikio]], nuorttâlâš pajeolmooš, musikkár, máttáátteijee já politikkár
* [[Njuhčâmáánu 28.|28. peeivi]] ([[1986]]) – [[Kristin Harila]], taažâsämmilâš kuárŋudeijee já oovdeb čyeigee
* tärhis peivimeeri ij tiäđust ([[1939]]) – [[Jaakko Gauriloff]], nuorttâlâš lávloo já ärbitotkee
== Jämimeh ==
* [[Njuhčâmáánu 12.|12. peeivi]] ([[2015]]) – [[Terry Pratchett]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1948]])
* [[Njuhčâmáánu 10.|10. peeivi]] ([[2018]]) – [[Stephen Hawking]], brittilâš teoreetlâš [[fyysiik|fysikkár]] já kosmolog (š. [[1942]])
* [[Njuhčâmáánu 18.|18. peeivi]] ([[1983]]) – [[Umberto II]], [[Italia]] niäljád já majemuš kunâgâs (š. [[1904]])
* [[Njuhčâmáánu 19.|19. peeivi]] ([[1989]]) – [[Daphne du Maurier]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1907]])
* [[Njuhčâmáánu 24.|24. peeivi]] ([[2025]]) – [[Petteri Laiti]], aanaarlâš sämituáijár já silbârävdee sehe sämityeje ovdedeijee
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
edymnkwai5zgzmdpj6qw30xpb3ih47k
152494
152441
2026-04-05T06:13:23Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152494
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Njuhčâmáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Njuhčâmáánu 2.|2. peeivi]] – ''[[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ Sämitige]] vuáđudempeivi''
* [[Njuhčâmáánu 22.|22.]] já [[Njuhčâmáánu 28.|28.]] peeivi koskâsâš pasepeivi – ''[[máárjápeivi]] (sämmilij ärbivuáválâš juhlepeivi)''
== Šoddâmeh ==
* [[Njuhčâmáánu 5.|5. peeivi]] ([[1995]]) – [[Marja Mortensson]], maadâsämmilâš nuotâsteijee, lávloo, jyeigee já musikkár
* [[Njuhčâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1967]]) – [[Siri Broch Johansen]], tavesämmilâš kirječällee, lávloo, čaittâleijee, máttáátteijee já kielâpargee
* [[Njuhčâmáánu 23.|23. peeivi]] ([[1956]]) – [[Karen Marie Eira Buljo]], tavesämmilâš kirječällee já politikkár
* [[Njuhčâmáánu 25.|25. peeivi]] ([[1983]]) – [[Tiina Sanila-Aikio]], nuorttâlâš pajeolmooš, musikkár, máttáátteijee já politikkár
* [[Njuhčâmáánu 28.|28. peeivi]] ([[1986]]) – [[Kristin Harila]], taažâsämmilâš kuárŋudeijee já oovdeb čyeigee
* tärhis peivimeeri ij tiäđust ([[1939]]) – [[Jaakko Gauriloff]], nuorttâlâš lávloo já ärbitotkee
== Jämimeh ==
* [[Njuhčâmáánu 1.|1. peeivi]] ([[2003]]) – [[Nilla Outakoski]], pappâ já Tave-enâmij vuosmuš sämmilâš teologia tuáhtár (š. [[1919]])
* [[Njuhčâmáánu 9.|9. peeivi]] ([[1968]]) – [[Gustav Park]], sämmilâš pappâ Ruotâst (š. [[1886]])
* [[Njuhčâmáánu 24.|24. peeivi]] ([[2025]]) – [[Petteri Laiti]], aanaarlâš sämituáijár já silbârävdee sehe sämityeje ovdedeijee
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
j0fcdvugvex8sbaw81x2mmd7hnqk796
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/04
10
9136
152442
138664
2026-04-04T18:00:03Z
Seipinne
19
152442
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Cuáŋuimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1941]]) – [[Elsa Väisänen]], anarâš kielâmiäštár
* [[Cuáŋuimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1955]]) – [[Nils Gaup]], taažâsämmilâš elleekovestivrejeijee já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 9.|9. peeivi]] ([[1926]]) – [[Caroline Johansson Kuhmunen]], sämmilâš musikkár já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 10.|10. peeivi]] ([[1988]]) – [[Pedar Jalvi]], sämmilâš kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 2.|2. peeivi]] ([[1872]]) – [[Samuel Morse]], [[skotland]]lâš–ovtâstumstaatâlâš utkee (''[[Morsettem|morsepustaveh]]'') (š. [[1791]])
* [[Cuáŋuimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1986]]) – [[Simone de Beauvoir]], [[ranska]]lâš kirječällee, filosof já feminist (š. [[1908]])
* [[Cuáŋuimáánu 17.|17. peeivi]] ([[2014]]) – [[Gabriel García Márquez]], ive [[1982]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[kolumbia]]lâš kirječällee, toimâtteijee já aktivist (š. [[1927]])
* [[Cuáŋuimáánu 23.|23. peeivi]] ([[1616]]) – [[William Shakespeare]], [[eŋland]]lâš čaaitâlmčällee já tivtâsteijee (š. [[1564]])
* [[Cuáŋuimáánu 25.|25. peeivi]] ([[1885]]) – [[Emma Kalanikaumakaʻamano Kaleleonālani Naʻea Rooke]], [[Havaiji]] roonnig (š. [[1836]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
6jnmlpdtj254rocettkvi2htlebux9d
152444
152442
2026-04-04T18:04:48Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152444
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Cuáŋuimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1941]]) – [[Elsa Väisänen]], anarâš kielâmiäštár
* [[Cuáŋuimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1955]]) – [[Nils Gaup]], taažâsämmilâš elleekovestivrejeijee já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 9.|9. peeivi]] ([[1926]]) – [[Caroline Johansson Kuhmunen]], sämmilâš musikkár já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 10.|10. peeivi]] ([[1988]]) – [[Pedar Jalvi]], sämmilâš kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1986]]) – [[Israel Ruong]], sämmilâš kielâtotkee já politikkár sehe Uppsala ollâopâttuv sämikielâi já kulttuur professor (š. [[1903]])
* [[Cuáŋuimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1986]]) – [[Simone de Beauvoir]], [[ranska]]lâš kirječällee, filosof já feminist (š. [[1908]])
* [[Cuáŋuimáánu 17.|17. peeivi]] ([[2014]]) – [[Gabriel García Márquez]], ive [[1982]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[kolumbia]]lâš kirječällee, toimâtteijee já aktivist (š. [[1927]])
* [[Cuáŋuimáánu 23.|23. peeivi]] ([[1616]]) – [[William Shakespeare]], [[eŋland]]lâš čaaitâlmčällee já tivtâsteijee (š. [[1564]])
* [[Cuáŋuimáánu 25.|25. peeivi]] ([[1885]]) – [[Emma Kalanikaumakaʻamano Kaleleonālani Naʻea Rooke]], [[Havaiji]] roonnig (š. [[1836]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
2pvsh3g5n1vatdvq2n3mih9ssnepxrn
152450
152444
2026-04-04T18:18:18Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152450
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Cuáŋuimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1941]]) – [[Elsa Väisänen]], anarâš kielâmiäštár
* [[Cuáŋuimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1955]]) – [[Nils Gaup]], taažâsämmilâš elleekovestivrejeijee já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 9.|9. peeivi]] ([[1926]]) – [[Caroline Johansson Kuhmunen]], sämmilâš musikkár já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 10.|10. peeivi]] ([[1988]]) – [[Pedar Jalvi]], sämmilâš kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1986]]) – [[Israel Ruong]], sämmilâš kielâtotkee já politikkár sehe Uppsala ollâopâttuv sämikielâi já kulttuur professor (š. [[1903]])
* [[Cuáŋuimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1986]]) – [[Simone de Beauvoir]], [[ranska]]lâš kirječällee, filosof já feminist (š. [[1908]])
* [[Cuáŋuimáánu 19.|19. peeivi]] ([[2023]]) – [[Harriet Nordlund]], juulevsämmilâš čaittâleijee, kietâčällee já kirječällee (š. [[1954]])
* [[Cuáŋuimáánu 23.|23. peeivi]] ([[1616]]) – [[William Shakespeare]], [[eŋland]]lâš čaaitâlmčällee já tivtâsteijee (š. [[1564]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
t0d9poselhfcvpaww8hy5dwq60gxl2a
152482
152450
2026-04-04T21:00:25Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152482
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Cuáŋuimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1941]]) – [[Elsa Väisänen]], anarâš kielâmiäštár
* [[Cuáŋuimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1955]]) – [[Nils Gaup]], taažâsämmilâš elleekovestivrejeijee já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 9.|9. peeivi]] ([[1926]]) – [[Caroline Johansson Kuhmunen]], sämmilâš musikkár já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 10.|10. peeivi]] ([[1988]]) – [[Pedar Jalvi]], sämmilâš kirječällee
== Jämimeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 4.|4. peeivi]] ([[1900]]) – [[Parfenty Alexandrovich Pyanov]], kieldâsämmilâš tiäđuadeleijee já ráámmátjurgâleijee (š. [[1821]])
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1986]]) – [[Israel Ruong]], sämmilâš kielâtotkee já politikkár sehe Uppsala ollâopâttuv sämikielâi já kulttuur professor (š. [[1903]])
* [[Cuáŋuimáánu 19.|19. peeivi]] ([[2023]]) – [[Harriet Nordlund]], juulevsämmilâš čaittâleijee, kietâčällee já kirječällee (š. [[1954]])
* [[Cuáŋuimáánu 24.|24. peeivi]] ([[2020]]) – [[Asbjørg Skåden]], taažâsämmilâš máttáátteijee, toimâtteijee, čällee já politikkár (š. [[1946]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
cai7if3jut8aqdwvjs4427luvbrh07x
152483
152482
2026-04-04T21:01:01Z
Seipinne
19
152483
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Cuáŋuimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1941]]) – [[Elsa Väisänen]], anarâš kielâmiäštár
* [[Cuáŋuimáánu 9.|9. peeivi]] ([[1926]]) – [[Caroline Johansson Kuhmunen]], sämmilâš musikkár já čaittâleijee
* [[Cuáŋuimáánu 10.|10. peeivi]] ([[1988]]) – [[Pedar Jalvi]], sämmilâš kirječällee
* [[Cuáŋuimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1955]]) – [[Nils Gaup]], taažâsämmilâš elleekovestivrejeijee já čaittâleijee
== Jämimeh ==
* [[Cuáŋuimáánu 4.|4. peeivi]] ([[1900]]) – [[Parfenty Alexandrovich Pyanov]], kieldâsämmilâš tiäđuadeleijee já ráámmátjurgâleijee (š. [[1821]])
* [[Cuáŋuimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1986]]) – [[Israel Ruong]], sämmilâš kielâtotkee já politikkár sehe Uppsala ollâopâttuv sämikielâi já kulttuur professor (š. [[1903]])
* [[Cuáŋuimáánu 19.|19. peeivi]] ([[2023]]) – [[Harriet Nordlund]], juulevsämmilâš čaittâleijee, kietâčällee já kirječällee (š. [[1954]])
* [[Cuáŋuimáánu 24.|24. peeivi]] ([[2020]]) – [[Asbjørg Skåden]], taažâsämmilâš máttáátteijee, toimâtteijee, čällee já politikkár (š. [[1946]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
b1yql40ajvpqp91rrx6cj398u5rf0z2
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/05
10
9137
152443
138666
2026-04-04T18:03:34Z
Seipinne
19
152443
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Vyesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Vyesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1951]]) – [[Kerttu Vuolab]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Vyesimáánu 8.|8. peeivi]] ([[1975]]) – [[Tuuni Partti]], sämmilâš lávloo já musikkár
* [[Vyesimáánu 15.|15. peeivi]] ([[1989]]) – [[Johan Ivvár Gaup]], tavesämmilâš pajeolmooš, moottorkiälkkávyeijee já jyeigee
* [[Vyesimáánu 24.|24. peeivi]] ([[1980]]) – [[Fredrik Prost]], tavesämmilâš tuáijár já kirječällee Ruotâ peln
* [[Vyesimáánu 29.|29. peeivi]] ([[1943]]) – [[John Gustavsen]], taažâsämmilâš kirječällee já toimâtteijee
* [[Vyesimáánu 30.|30. peeivi]] ([[1948]]) – [[Inga Ravna Eira]], taažâsämmilâš kirječällee, tivtâsteijee, jurgâleijee já máttáátteijee
== Jämimeh ==
* [[Vyesimáánu 6.|6. peeivi]] ([[1877]]) – [[Johan Ludvig Runeberg]], suomâruátálâš tihtâčällee, máttáátteijee, toimâtteijee, pappâ já professor (š. [[1804]])
* [[Vyesimáánu 11.|11. peeivi]] ([[1976]]) – [[Alvar Aalto]], syemmilâš arkkiteht, hämmejeijee já akateemikko (š. [[1898]])
* [[Vyesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1897]]) – [[Minna Canth]], syemmilâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1844]])
* [[Vyesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1968]]) – [[T. I. Itkonen]], syemmilâš kielâ- já aalmugtiettuu totkee (š. [[1891]])
* [[Vyesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1924]]) – [[Raili Pietilä]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1926]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
mibul8c9c080vq1yo3180u7f8qmzlnl
152446
152443
2026-04-04T18:10:11Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152446
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Vyesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Vyesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1951]]) – [[Kerttu Vuolab]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Vyesimáánu 8.|8. peeivi]] ([[1975]]) – [[Tuuni Partti]], sämmilâš lávloo já musikkár
* [[Vyesimáánu 15.|15. peeivi]] ([[1989]]) – [[Johan Ivvár Gaup]], tavesämmilâš pajeolmooš, moottorkiälkkávyeijee já jyeigee
* [[Vyesimáánu 24.|24. peeivi]] ([[1980]]) – [[Fredrik Prost]], tavesämmilâš tuáijár já kirječällee Ruotâ peln
* [[Vyesimáánu 29.|29. peeivi]] ([[1943]]) – [[John Gustavsen]], taažâsämmilâš kirječällee já toimâtteijee
* [[Vyesimáánu 30.|30. peeivi]] ([[1948]]) – [[Inga Ravna Eira]], taažâsämmilâš kirječällee, tivtâsteijee, jurgâleijee já máttáátteijee
== Jämimeh ==
* [[Vyesimáánu 5.|5. peeivi]] ([[2009]]) – [[Ellen-Sylvia Blind]], tavesämmilâš kirječällee, tihtâčällee já lávloo (š. [[1925]])
* [[Vyesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1897]]) – [[Minna Canth]], syemmilâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1844]])
* [[Vyesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1968]]) – [[T. I. Itkonen]], syemmilâš kielâ- já aalmugtiettuu totkee (š. [[1891]])
* [[Vyesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1924]]) – [[Raili Pietilä]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1926]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
3dmhtbrsj2omucrdw5jufo8wt9tlz72
152462
152446
2026-04-04T18:42:28Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152462
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Vyesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Vyesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1951]]) – [[Kerttu Vuolab]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Vyesimáánu 8.|8. peeivi]] ([[1975]]) – [[Tuuni Partti]], sämmilâš lávloo já musikkár
* [[Vyesimáánu 15.|15. peeivi]] ([[1989]]) – [[Johan Ivvár Gaup]], tavesämmilâš pajeolmooš, moottorkiälkkávyeijee já jyeigee
* [[Vyesimáánu 24.|24. peeivi]] ([[1980]]) – [[Fredrik Prost]], tavesämmilâš tuáijár já kirječällee Ruotâ peln
* [[Vyesimáánu 29.|29. peeivi]] ([[1943]]) – [[John Gustavsen]], taažâsämmilâš kirječällee já toimâtteijee
* [[Vyesimáánu 30.|30. peeivi]] ([[1948]]) – [[Inga Ravna Eira]], taažâsämmilâš kirječällee, tivtâsteijee, jurgâleijee já máttáátteijee
== Jämimeh ==
* [[Vyesimáánu 5.|5. peeivi]] ([[2009]]) – [[Ellen-Sylvia Blind]], tavesämmilâš kirječällee, tihtâčällee já lávloo (š. [[1925]])
* [[Vyesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1897]]) – [[Minna Canth]], syemmilâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1844]])
* [[Vyesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1968]]) – [[T. I. Itkonen]], syemmilâš kielâ- já aalmugtiettuu totkee (š. [[1891]])
* [[Vyesimáánu 27.|27. peeivi]] ([[1854]]) – [[Kristina Katarina Larsdotter]], sämmilâš nissoon, kiäst lâi tavdâ, mii tovâttij tom ete sun ij kuássin joskâm šoddâmist (š. [[1819]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
gjqvy9c46600hw3kzfqmsc139y5vjur
152484
152462
2026-04-04T21:10:18Z
Seipinne
19
152484
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Vyesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== Šoddâmeh ==
* [[Vyesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1951]]) – [[Kerttu Vuolab]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Vyesimáánu 8.|8. peeivi]] ([[1975]]) – [[Tuuni Partti]], sämmilâš lávloo já musikkár
* [[Vyesimáánu 15.|15. peeivi]] ([[1989]]) – [[Johan Ivvár Gaup]], tavesämmilâš pajeolmooš, moottorkiälkkávyeijee já jyeigee
* [[Vyesimáánu 24.|24. peeivi]] ([[1980]]) – [[Fredrik Prost]], tavesämmilâš tuáijár já kirječällee Ruotâ peln
* [[Vyesimáánu 29.|29. peeivi]] ([[1943]]) – [[John Gustavsen]], taažâsämmilâš kirječällee já toimâtteijee
* [[Vyesimáánu 30.|30. peeivi]] ([[1948]]) – [[Inga Ravna Eira]], taažâsämmilâš kirječällee, tivtâsteijee, jurgâleijee já máttáátteijee
== Jämimeh ==
* [[Vyesimáánu 4.|4. peeivi]] ([[1980]]) – [[Kirsten Svineng]], taažâsämmilâš pyecceitipšoo (š. [[1891]])
* [[Vyesimáánu 4.|4. peeivi]] ([[2013]]) – [[Annok Sarri Nordrå]], ruotâsämmilâš kirječällee, toimâtteijee já jurgâleijee (š. [[1931]])
* [[Vyesimáánu 5.|5. peeivi]] ([[2009]]) – [[Ellen-Sylvia Blind]], tavesämmilâš kirječällee, tihtâčällee já lávloo (š. [[1925]])
* [[Vyesimáánu 27.|27. peeivi]] ([[1854]]) – [[Kristina Katarina Larsdotter]], sämmilâš nissoon, kiäst lâi tavdâ, mii tovâttij tom ete sun ij kuássin joskâm šoddâmist (š. [[1819]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
6hjys9ogqf1eajgi24r1yczw2y2o6f3
Myenster:Ovdâsijđo/Kalender/06
10
9141
152453
138668
2026-04-04T18:29:46Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152453
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Kesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Kesimáánu 20.|20.]] já [[Kesimáánu 26.|26.]] peeivi koskâsâš lávurdâh – ''[[jonsahpeivi]] (almos liputtempeivi)''
== Šoddâmeh ==
* [[Kesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1977]]) – [[Ana Tijoux]], chilelâš-ranskalâš ráppájeijee, hiphop-musikkár, feminist já aktivist
* [[Kesimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1948]]) – [[Jovnna-Ánde Vest]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Kesimáánu 18.|18. peeivi]] ([[1977]]) – [[Kaja Kallas]], [[Eestieennâm|eestilâš]] politikkár, [[Eestieennâm reformpiäládâh|Eestieennâm reformpiäláduv]] saavâjođetteijee (2018–) já [[Eestieennâm uáiviminister|Eestieennâm 19. uáiviminister]] (2021–2024)
* [[Kesimáánu 22.|22. peeivi]] ([[1958]]) – [[Johanna Sinisalo]], syemmilâš kirječällee
* [[Kesimáánu 23.|23. peeivi]] ([[1937]]) – [[Martti Ahtisaari]], syemmilâš diplomaat já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 10. president]]
== Jämimeh ==
* [[Kesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1921]]) – [[Isak Saba]], sämmilâš máttáátteijee, [[Taažâ Stuorrâtigge|Taažâ Stuorrâtige]] vuossâmuš sämmilâš riijkâpeivialmai já [[Säämi suuvâ laavlâ]] -tiivtâ čällee (š. [[1875]])
* [[Kesimáánu 3.|3. peeivi]] ([[1924]]) – [[Franz Kafka]], saksakielâlâš böömilâš kirječällee (š. [[1883]])
* [[Kesimáánu 4.|4. peeivi]] ([[1946]]) – [[Ernst Lindelöf]], syemmilâš matematikkár (š. [[1870]])
* [[Kesimáánu 29.|29. peeivi]] ([[2003]]) – [[Katharine Hepburn]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1907]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
rbczowb7gc80t8ljvb79yhanyj380wr
152460
152453
2026-04-04T18:37:37Z
Seipinne
19
/* Jämimeh */
152460
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Kesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Kesimáánu 20.|20.]] já [[Kesimáánu 26.|26.]] peeivi koskâsâš lávurdâh – ''[[jonsahpeivi]] (almos liputtempeivi)''
== Šoddâmeh ==
* [[Kesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[1977]]) – [[Ana Tijoux]], chilelâš-ranskalâš ráppájeijee, hiphop-musikkár, feminist já aktivist
* [[Kesimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1948]]) – [[Jovnna-Ánde Vest]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Kesimáánu 18.|18. peeivi]] ([[1977]]) – [[Kaja Kallas]], [[Eestieennâm|eestilâš]] politikkár, [[Eestieennâm reformpiäládâh|Eestieennâm reformpiäláduv]] saavâjođetteijee (2018–) já [[Eestieennâm uáiviminister|Eestieennâm 19. uáiviminister]] (2021–2024)
* [[Kesimáánu 22.|22. peeivi]] ([[1958]]) – [[Johanna Sinisalo]], syemmilâš kirječällee
* [[Kesimáánu 23.|23. peeivi]] ([[1937]]) – [[Martti Ahtisaari]], syemmilâš diplomaat já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 10. president]]
== Jämimeh ==
* [[Kesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1921]]) – [[Isak Saba]], sämmilâš máttáátteijee, [[Taažâ Stuorrâtigge|Taažâ Stuorrâtige]] vuossâmuš sämmilâš riijkâpeivialmai já [[Säämi suuvâ laavlâ]] -tiivtâ čällee (š. [[1875]])
* [[Kesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[2011]]) – [[Kati-Claudia Fofonoff]], nuorttâlâš kirječällee, kii čaalij novellijd, tiivtâid já muštâlusâid (š. [[1947]])
* [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Boŋggu Ánte]], tavesämmilâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
atln9yahqoknwdrhu4yh4gubrzd1nds
152468
152460
2026-04-04T19:31:28Z
Seipinne
19
152468
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Kesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Kesimáánu 20.|20.]] já [[Kesimáánu 26.|26.]] peeivi koskâsâš lávurdâh – ''[[jonsahpeivi]] (almos liputtempeivi)''
== Šoddâmeh ==
* [[Kesimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1948]]) – [[Jovnna-Ánde Vest]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Kesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1992]]) – [[Lisa-Katrine Mo]], tavesämmilâš politikkár
* [[Kesimáánu 18.|18. peeivi]] ([[1977]]) – [[Kaja Kallas]], [[Eestieennâm|eestilâš]] politikkár, [[Eestieennâm reformpiäládâh|Eestieennâm reformpiäláduv]] saavâjođetteijee (2018–) já [[Eestieennâm uáiviminister|Eestieennâm 19. uáiviminister]] (2021–2024)
* [[Kesimáánu 22.|22. peeivi]] ([[1958]]) – [[Johanna Sinisalo]], syemmilâš kirječällee
* [[Kesimáánu 23.|23. peeivi]] ([[1937]]) – [[Martti Ahtisaari]], syemmilâš diplomaat já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 10. president]]
== Jämimeh ==
* [[Kesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1921]]) – [[Isak Saba]], sämmilâš máttáátteijee, [[Taažâ Stuorrâtigge|Taažâ Stuorrâtige]] vuossâmuš sämmilâš riijkâpeivialmai já [[Säämi suuvâ laavlâ]] -tiivtâ čällee (š. [[1875]])
* [[Kesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[2011]]) – [[Kati-Claudia Fofonoff]], nuorttâlâš kirječällee, kii čaalij novellijd, tiivtâid já muštâlusâid (š. [[1947]])
* [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Boŋggu Ánte]], tavesämmilâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
t0jge6vswuip0gdh2ffukqkk0zkdiks
152469
152468
2026-04-04T19:37:23Z
Seipinne
19
152469
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Kesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Kesimáánu 20.|20.]] já [[Kesimáánu 26.|26.]] peeivi koskâsâš lávurdâh – ''[[jonsahpeivi]] (almos liputtempeivi)''
== Šoddâmeh ==
* [[Kesimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1948]]) – [[Jovnna-Ánde Vest]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Kesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1992]]) – [[Lisa-Katrine Mo]], tavesämmilâš politikkár
* [[Kesimáánu 28.|28. peeivi]] ([[1958]]) – [[Gunvor Guttorm]], tavesämmilâš taaiđâr já tyeje professor Säämi ollâškoovlâst
== Jämimeh ==
* [[Kesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1921]]) – [[Isak Saba]], sämmilâš máttáátteijee, [[Taažâ Stuorrâtigge|Taažâ Stuorrâtige]] vuossâmuš sämmilâš riijkâpeivialmai já [[Säämi suuvâ laavlâ]] -tiivtâ čällee (š. [[1875]])
* [[Kesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[2011]]) – [[Kati-Claudia Fofonoff]], nuorttâlâš kirječällee, kii čaalij novellijd, tiivtâid já muštâlusâid (š. [[1947]])
* [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Boŋggu Ánte]], tavesämmilâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
9o2woiptugpc16zq0xbba00bty7urxz
152471
152469
2026-04-04T19:59:54Z
Seipinne
19
152471
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Kesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Kesimáánu 20.|20.]] já [[Kesimáánu 26.|26.]] peeivi koskâsâš lávurdâh – ''[[jonsahpeivi]] (almos liputtempeivi)''
== Šoddâmeh ==
* [[Kesimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1948]]) – [[Jovnna-Ánde Vest]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Kesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1992]]) – [[Lisa-Katrine Mo]], tavesämmilâš politikkár
* [[Kesimáánu 17.|17. peeivi]] ([[1953]]) – [[Ellen Inga O. Hætta]], taažâsämmilâš politikkár (j. [[2023]])
* [[Kesimáánu 28.|28. peeivi]] ([[1958]]) – [[Gunvor Guttorm]], tavesämmilâš taaiđâr já tyeje professor Säämi ollâškoovlâst
* [[Kesimáánu 29.|29. peeivi]] ([[1927]]) – [[Márgget Biret Hánsa]], taažâsämmilâš politikkár (j. [[2013]])
* [[Kesimáánu 30.|30. peeivi]] ([[1995]]) – [[Petra Laiti]], sämmilâš aktivist Suomâst
== Jämimeh ==
* [[Kesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1921]]) – [[Isak Saba]], sämmilâš máttáátteijee, [[Taažâ Stuorrâtigge|Taažâ Stuorrâtige]] vuossâmuš sämmilâš riijkâpeivialmai já [[Säämi suuvâ laavlâ]] -tiivtâ čällee (š. [[1875]])
* [[Kesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[2011]]) – [[Kati-Claudia Fofonoff]], nuorttâlâš kirječällee, kii čaalij novellijd, tiivtâid já muštâlusâid (š. [[1947]])
* [[Kesimáánu 15.|15. peeivi]] ([[2006]]) – [[Sofija Efimovna Jakimovič]], kieldâsämmilâš folklorist, čällee já jurgâleijee (š. [[1940]])
* [[Kesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1990]]) – [[Oktyabrina Voronova]] sämmilâš tivtâsteijee Sovjetlittoost (š. [[1934]])
* [[Kesimáánu 24.|24. peeivi]] ([[1974]]) – [[Reidar Suomenrinne]], [[Säämi parlament]] vuosmuš sahâjođetteijee já máttáátteijee (š. [[1931]])
* [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2002]]) – [[Kathrine Johnsen]] (š. [[1917]]), taažâsämmilâš máttáátteijee já Sámi Radio "enni"
* [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Boŋggu Ánte]], tavesämmilâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
jsrlxdl4tfwzmuuz4ytajjdds884aks
152495
152471
2026-04-05T06:15:23Z
Seipinne
19
/* Šoddâmeh */
152495
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''[[Kesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__
== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] ==
* [[Kesimáánu 20.|20.]] já [[Kesimáánu 26.|26.]] peeivi koskâsâš lávurdâh – ''[[jonsahpeivi]] (almos liputtempeivi)''
== Šoddâmeh ==
* [[Kesimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1948]]) – [[Jovnna-Ánde Vest]], sämmilâš kirječällee já jurgâleijee
* [[Kesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1992]]) – [[Lisa-Katrine Mo]], tavesämmilâš politikkár
* [[Kesimáánu 17.|17. peeivi]] ([[1953]]) – [[Ellen Inga O. Hætta]], taažâsämmilâš politikkár (j. [[2023]])
* [[Kesimáánu 28.|28. peeivi]] ([[1958]]) – [[Gunvor Guttorm]], tavesämmilâš taaiđâr já tyeje professor Säämi ollâškoovlâst
* [[Kesimáánu 30.|30. peeivi]] ([[1995]]) – [[Petra Laiti]], sämmilâš aktivist Suomâst
== Jämimeh ==
* [[Kesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1921]]) – [[Isak Saba]], sämmilâš máttáátteijee, [[Taažâ Stuorrâtigge|Taažâ Stuorrâtige]] vuossâmuš sämmilâš riijkâpeivialmai já [[Säämi suuvâ laavlâ]] -tiivtâ čällee (š. [[1875]])
* [[Kesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[2011]]) – [[Kati-Claudia Fofonoff]], nuorttâlâš kirječällee, kii čaalij novellijd, tiivtâid já muštâlusâid (š. [[1947]])
* [[Kesimáánu 15.|15. peeivi]] ([[2006]]) – [[Sofija Efimovna Jakimovič]], kieldâsämmilâš folklorist, čällee já jurgâleijee (š. [[1940]])
* [[Kesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1990]]) – [[Oktyabrina Voronova]] sämmilâš tivtâsteijee Sovjetlittoost (š. [[1934]])
* [[Kesimáánu 24.|24. peeivi]] ([[1974]]) – [[Reidar Suomenrinne]], [[Säämi parlament]] vuosmuš sahâjođetteijee já máttáátteijee (š. [[1931]])
* [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2002]]) – [[Kathrine Johnsen]] (š. [[1917]]), taažâsämmilâš máttáátteijee já Sámi Radio "enni"
* [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Boŋggu Ánte]], tavesämmilâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]])
<noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude>
4dpmosymxgvh6b7w851zbbglzfr63jz
Myenster:Persovn/vuáđu
10
10344
152428
138228
2026-04-04T16:14:03Z
Seipinne
19
152428
wikitext
text/x-wiki
{{Tiätuloová
| fáddá = {{#if: {{{fáddá|}}} | {{{fáddá}}} | no }}
| kobdodâh = 22em
| stijlâ = font-size: 0.9em; border-collapse: collapse; width: 22em;
| siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|fáddá={{#if: {{{fáddá|}}} | {{{fáddá}}} | no }}|siskáldâs={{{nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large;}}<!--
-->{{#ifeq: {{{nommâ}}} | {{{algâalgâlâš nommâ}}} | | {{#if: {{{algâalgâlâš nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/paječaalâ|fáddá={{#if: {{{fáddá|}}} | {{{fáddá}}} | no }}|siskáldâs={{{algâalgâlâš nommâ}}}}} }} }}<!--
-->{{#if: {{#ifeq: {{{kove nommâ}}}|-||{{{kove nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }}|{{Tiätuloová/kove|wikidata=p18|kove={{{kove nommâ|<noinclude><nowiki>{{{kove nommâ|P18}}}</nowiki></noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|250px}}}|kovetekstâ={{{kovetekstâ|}}}}} }}<!--
--->{{#if: {{{virgetiäđuh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{virgetiäđuh|<noinclude>{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{virgetiäđuh}}}|siskáldâs={{{virgetiäđuh}}} }}</noinclude>}}} }}<!--
-->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|fáddá={{#if: {{{fáddá|}}} | {{{fáddá}}} | no }}|siskáldâs=Persovntiäđuh }}<!--
-->{{#if: {{{oles nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{oles nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{#if: {{{oles nommâ kieddi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{oles nommâ kieddi}}} |Oles nommâ }}|siskáldâs={{{oles nommâ}}} }} }}<!--
-->{{Tiätuloová/uđđâtiäturaddalâs
|nommâ=Šoddâm
|siskáldâs={{#ifeq:{{{šoddâmpeivi|}}}|-||{{{šoddâmpeivi|}}}}}{{#if:{{#ifeq:{{{šoddâmpeivi|}}}|-||{{{šoddâmpeivi|}}}}}|{{#if:{{#ifeq:{{{šoddâmsaje|}}}|-||{{{šoddâmsaje|}}}}}|<br>}}}}{{#ifeq:{{{šoddâmsaje|}}}|-||{{{šoddâmsaje|}}}}}
|uuccumsiskáldâs={{wikidata-fr|p569|{{{šoddâmpeivi|}}} }}{{#if:{{wikidata-fr|p569|{{{šoddâmpeivi|}}} }}|{{#if:{{wikidata-fr|p19|{{{šoddâmsaje|}}}|defaultlink=-}}|<br>}}}}{{wikidata-fr|p19|{{{šoddâmsaje|}}}|defaultlink=-}}
|ovdâmerkkâsiskáldâs={{#ifeq: {{NAMESPACENUMBER}}|10|<nowiki>{{{šoddâmpeivi|p569}}}</nowiki><br><nowiki>{{{šoddâmsaje|p19}}}</nowiki>}}
}}<!--
-->{{Tiätuloová/uđđâtiäturaddalâs
|nommâ=Jáámmám
|siskáldâs={{#ifeq:{{{jäämmimpeivi|}}}|-||{{{jäämmimpeivi|}}}}}{{#if:{{#ifeq:{{{jäämmimpeivi|}}}|-||{{{jäämmimpeivi|}}}}}|{{#if:{{#ifeq:{{{jäämmimsaje|}}}|-||{{{jäämmimsaje|}}}}}|<br>}}}}{{#ifeq:{{{jäämmimsaje|}}}|-||{{{jäämmimsaje|}}}}}
|uuccum siskáldâs={{wikidata-fr|p570|{{{jäämmimpeivi|}}} }}{{#if:{{wikidata-fr|p570|{{{jäämmimpeivi|}}} }}|{{#if:{{wikidata-fr|p20|{{{jäämmimsaje|}}}|defaultlink=-}}|<br>}}}}{{wikidata-fr|p20|{{{jäämmimsaje|}}}|defaultlink=-}}
|ovdâmerkkâsiskáldâs={{#ifeq: {{NAMESPACENUMBER}}|10|<nowiki>{{{jäämmimpeivi|p570}}}</nowiki><br><nowiki>{{{jäämmimsaje|p20}}}</nowiki>}}
}}<!--
--><!-- toistaiseksi wd pois {{#if: {{{aalmuglâšvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{aalmuglâšvuotâ|}}}{{wikidata-fr|p27|}}
| {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ= Aalmuglâšvuotâ|siskáldâs={{wikidata-fr|p27|{{{aalmugjeessânvuotâ|{{{aalmuglâšvuotâ|<noinclude>{{{aalmugjeessânvuotâ}}}</noinclude>}}}}}}|defaultlink=-}}}}
}} --><!--
-->{{#if: {{{aalmuglâšvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{aalmuglâšvuotâ|}}}
| {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ= Aalmugjeessânvuotâ|siskáldâs={{{aalmuglâšvuotâ|{{{aalmuglâšvuotâ|<noinclude>{{{aalmuglâšvuotâ}}}</noinclude>}}}}}}}}
}}<!--
-->{{#if: {{{aassâmsaje|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Aassâmsaje|siskáldâs={{{aassâmsaje}}}}} }}<!--
-->{{#if: {{{áámmát|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Áámmát|siskáldâs={{{áámmát}}}}} }}<!--
-->{{#ifeq:{{{árvunommâ|<includeonly>UNDEFINED</includeonly>}}}|UNDEFINED||{{Tiätuloová/uđđâtiäturaddalâs
|nommâ=Árvunommâ
|siskáldâs={{{árvunommâ|}}}
|uuccumsiskáldâs={{wikidata-fr|p511|{{{árvunommâ|}}}|defaultlink=red}}
|ovdâmerkkâsiskáldâs={{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|10|<nowiki>{{{árvunommâ|p511}}}</nowiki>}}
}}}}<!--
--><!-- -->{{#if: {{{tittel|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Tittel|siskáldâs={{{tittel}}}}} }}<!--
-->{{#if: {{{siiviiltile|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siiviiltile|siskáldâs={{{siiviiltile}}}}} }}<!--
-->{{#if: {{{pelikyeimi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pelikyeimi|siskáldâs={{{pelikyeimi}}}}} }}<!--
-->{{#if: {{{párnááh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Párnááh|siskáldâs={{{párnááh}}}}} }}<!--
-->{{#if: {{{vanhimeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Vanhimeh|siskáldâs={{{vanhimeh}}}}} }}<!--
-->{{#if: {{{hyelhih|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Hyelhih|siskáldâs={{{hyelhih}}}}} }}<!--
-->{{#if: {{{oskoldâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Oskoldâhlâš vuáđu|siskáldâs={{{oskoldâh}}}}} }}<!--
--->{{#if: {{{eres tiäđuh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|fáddá={{#if: {{{fáddá|}}} | {{{fáddá}}} | no }}|siskáldâs={{{eres tiäđuh koskâpaječaalâ}}} }}
{{{eres tiäđuh|<noinclude>{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{eres tiäđuh}}}|siskáldâs={{{eres tiäđuh}}} }}</noinclude>}}} }}<!--
-->{{#if: {{{päikkisijđo|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{fáádást eres soojijn|}}}{{wikidata-fr|P856|{{{päikkisijđo|<noinclude>-</noinclude>}}}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|fáddá={{#if: {{{fáddá|}}} | {{{fáddá}}} | no }}|siskáldâs={{#if: {{{fáádást eres soojijn koskâpaječaalâ|}}} | {{{fáádást eres soojijn koskâpaječaalâ}}} | Fáádást eres soojijn }} }} }}<!--
-->{{#ifeq: {{{päikkisijđo|<noinclude>ABC</noinclude>}}}|-||{{#if: {{wikidata-fr|P856|{{{päikkisijđo|<noinclude>ABC</noinclude>}}}}}
| {{Tiätuloová/liŋkkâ|liŋkkâ={{wikidata-fr|P856|displayformat=weblink|{{{päikkisijđo|<noinclude><nowiki>{{{päikkisijđo|p856}}}</nowiki></noinclude>}}}}}|siskáldâs={{#if: {{{liiŋkâ nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{liiŋkâ nommâ}}} | Päikkisijđo }} }} }}
}}
{{{fáádást eres soojijn|<noinclude>{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{fáádást eres soojijn}}}|siskáldâs={{{fáádást eres soojijn}}} }}</noinclude>}}}
{{Tiätuloová/kuárus
|colspan=2
|siskáldâs={{#if: {{{čääiti_ovdâmeerhah|<noinclude>1</noinclude>}}} |<div style="text-align:center"><small>[ [[d:Q15397819|Mute Wikidatast]] ] [ [[Myenster:Persovn/vuáđu
|raavâ]] ]<span class='showlinkback'>[[File:Wikidata-logo.svg|25px|Čääiti Wikidatasta tulevat árvut]]</span></small></div>|<div style="text-align:center"> <small>{{#ifeq:{{ucfirst:{{padright:|1|{{Wikidatatubdâldâh}}}}}}|Q|[ [[d:{{Wikidatatubdâldâh}}|Mute Wikidatast]] ]}} {{#if:{{{myensterraavâ|}}}|[ [[{{{myensterraavâ|}}}|raavâ]] ] }} <span style='display:none' class='showlinkback'>[[File:Wikidata-logo.svg|25px|Čääiti Wikidatast tulevat árvut|link=#]]</span></small></div>}}
|fáddá={{{fáddá}}}
}}
}}{{#ifeq: <includeonly>{{NAMESPACENUMBER}}</includeonly>|10|{{#invoke:Check for missing parameters|check|šoddâmpeivi|šoddâmsaje|jáámmám|jäämmimsaje|päikkisijđo}}}}<noinclude>
{{Myensterraavâ|Vuáđumyenstereh}}
[[Luokka:Myenstereh, moh kevttih Wikidata]]
[[Luokka:Tiätuloovámyenstereh]]
</noinclude>
1eag9w3ingfc8r6049rjbuwfbih53vr
Luokka:Ekonomiapalhâšumeh
14
11570
152437
50868
2026-04-04T16:54:25Z
Yupik
23
{{Commonscat}}
152437
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:Ekonomia]]
[[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšumeh]]
j5nuf4t9am5es74huc6yeg913ltmlhw
Emil Kárlsen
0
13456
152472
148544
2026-04-04T20:10:49Z
Seipinne
19
152472
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Riddu_Riđđu_Resirkulert_Photo_Ørjan_Marakatt_Bertelsen_(42652404454).jpg|thumb|Karlsen ive 2018 [[Riddu Riđđu]]-festivaalist. <br/><small>Kove: Ørjan Marakatt Bertelsen</small>]]
'''Emil Ráste Nikolavu Karlsen'''<ref name="jiennagoahti">{{Nettikäldee|čujottâs=https://jiennagoahti.art/projects/jiennagoahti-a-part-of-sami-history-in-bergen-birgon/|nommâ=Jiennagoahti – a part of Sámi history in Bergen/Birgon|almostittem=Jiennagoahti|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> (š. 1997 noomáin '''Karlsen''') teikkâ '''Čávkkus-Emil'''<ref name="jiennagoahti"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/emilrastekarlsen/?hl=en|nommâ=Emil Kárlsen ( Čávkkus-Emil )|almostittem=Instagram|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> lii merâsämmilâš taaidâr já musikkár. Karlsen lii poprock-juávhu [[Resirkulert]] lávloo já kitarist.
Kárlsen meid čaittâlij já láávlui ''[[Ovllá]]''-ooppera nommâroolâ.<ref name="kaleva-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kaleva.fi/oulun-teatterin-ovlla-oopperan-solistit-ovat-saame/11740802|nommâ=Oulun teatterin Ovllá-oopperan solistit ovat saamelaistähtiä|almostittem=Kaleva|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name="oulunteatteri">{{Nettikäldee|čujottâs=https://oulunteatteri.fi/2026/01/09/uraauurtava-musiikillinen-kohtaaminen-saamelaisooppera-ovvla-saa-maailman-kantaesityksensa-ensi-perjantaina/|nommâ=Uraauurtava musiikillinen kohtaaminen – Saamelaisooppera Ovllá saa maailman kantaesityksensä ensi perjantaina|tahhee=Rita Junes|almostittem=Oulun teatteri|äigimuddo=2026-01-09|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Sun meid västidij ooppera juoigusij rähtimist.<ref="voima-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://voima.fi/artikkeli/2026/ovlla-ooppera-on-vaikuttava-teos-saamelaisten-syvasta-haavasta/|nommâ=Ovllá-ooppera on vaikuttava teos saamelaisten syvästä haavasta|almostittem=Voima|äigimuddo=2026-02-04|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Čaittâleijen Kárlsen lii čaittâlâm maaŋgâin Beaivváš-teatter čaitâlmijn tego ''Bjørnejegeren Ol-Tomså'' (2023) já ''Guovžža vuoššat'' (2021), mast sun čaittâlij Jussi – roolâ moos sun maacâi Disney+ televisiorááiđust ''To Cook a Bear'' (2024).<ref name="inarilainen-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inarilainen.fi/artikkeli/saamelaistahdet-ovlla-oopperan-solisteina|nommâ=Saamelaistähdet Ovllá-oopperan solisteina|almostittem=Inarilainen|äigimuddo=2025-08-19|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
==Palhâšumeh==
Ive 2019 Karlsen väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].<ref name="rd-sessions">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions | Nommâ = Riddu sessions | Tahhee = | Almostittem = Riddu Riđđu | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Čujottum = 10.3.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Toos lasseen sun lii vuáittám Arctic Talent -palhâšume já Sämitige mieđettâm Språkløftprisen.<ref name="inarilainen-ovlla" />
== Diskografia ==
===Albumeh===
* [[2017]] – ''[[Du snakke for dæ sjøl]]'', juávhoin ''Resirkulert''
* [[2019]] – ''[[For en dag, for et liv]]'', juávhoin ''Resirkulert''
* [[2021]] – ''[[Nagirvárrái]]'', oovtâst [[Lávre]]in
=== Nurâldâhskiäruh ===
* [[2025]] – ''[[Det Nye Nord]] (Live I Store Studio)'', pitáigijn ''Sïebne – Sømna'', ''Takkesang'' oovtâst [[Ingvild Aust]]áin já ''Walkie Talk'' oovtâst [[Jon-Are Masternes]]áin já [[Moddi]]jn<ref name="discogs-33932499">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/33932499-Moddi-2-Emil-K%C3%A1rlsen-Jon-Are-Masternes-Risten-Anine-Gaup-Lars-Bremnes-Ingvild-Aust-Det-Nye-Nord-Liv|nommâ=Moddi (2), Emil Kárlsen, Jon-Are Masternes, Risten Anine Gaup, Lars Bremnes, Ingvild Aust* – Det Nye Nord (Live I Store Studio)|almostittem=Discogs|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref>
=== EP:h ===
* 2024 – ''[[Binnát]]''
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{DEFAULTSORT:Kárlsen, Emil}}
[[Luokka:Ive 1997 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ive nuorâ taaiđâr -palhâšume vyeitteeh]]
[[Luokka:Merâsämmiliih]]
[[Luokka:Sämmiliih musikkáreh]]
[[Luokka:Sämmiliih taidâreh]]
9hl2uh8a0p6aer3elwkukwmbw2i249l
152473
152472
2026-04-04T20:11:45Z
Seipinne
19
152473
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Riddu_Riđđu_Resirkulert_Photo_Ørjan_Marakatt_Bertelsen_(42652404454).jpg|thumb|Karlsen ive 2018 [[Riddu Riđđu]]-festivaalist. <br/><small>Kove: Ørjan Marakatt Bertelsen</small>]]
'''Emil Ráste Nikolavu Karlsen'''<ref name="jiennagoahti">{{Nettikäldee|čujottâs=https://jiennagoahti.art/projects/jiennagoahti-a-part-of-sami-history-in-bergen-birgon/|nommâ=Jiennagoahti – a part of Sámi history in Bergen/Birgon|almostittem=Jiennagoahti|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> (š. 1997 noomáin '''Karlsen''') teikkâ '''Čávkkus-Emil'''<ref name="jiennagoahti"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/emilrastekarlsen/?hl=en|nommâ=Emil Kárlsen ( Čávkkus-Emil )|almostittem=Instagram|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> lii merâsämmilâš taaidâr já musikkár. Karlsen lii poprock-juávhu [[Resirkulert]] lávloo já kitarist.
Kárlsen meid čaittâlij já láávlui ''[[Ovllá]]''-ooppera nommâroolâ.<ref name="kaleva-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kaleva.fi/oulun-teatterin-ovlla-oopperan-solistit-ovat-saame/11740802|nommâ=Oulun teatterin Ovllá-oopperan solistit ovat saamelaistähtiä|almostittem=Kaleva|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name="oulunteatteri">{{Nettikäldee|čujottâs=https://oulunteatteri.fi/2026/01/09/uraauurtava-musiikillinen-kohtaaminen-saamelaisooppera-ovvla-saa-maailman-kantaesityksensa-ensi-perjantaina/|nommâ=Uraauurtava musiikillinen kohtaaminen – Saamelaisooppera Ovllá saa maailman kantaesityksensä ensi perjantaina|tahhee=Rita Junes|almostittem=Oulun teatteri|äigimuddo=2026-01-09|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Sun meid västidij ooppera juoigusij rähtimist.<ref name="voima-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://voima.fi/artikkeli/2026/ovlla-ooppera-on-vaikuttava-teos-saamelaisten-syvasta-haavasta/|nommâ=Ovllá-ooppera on vaikuttava teos saamelaisten syvästä haavasta|almostittem=Voima|äigimuddo=2026-02-04|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Čaittâleijen Kárlsen lii čaittâlâm maaŋgâin Beaivváš-teatter čaitâlmijn tego ''Bjørnejegeren Ol-Tomså'' (2023) já ''Guovžža vuoššat'' (2021), mast sun čaittâlij Jussi – roolâ moos sun maacâi Disney+ televisiorááiđust ''To Cook a Bear'' (2024).<ref name="inarilainen-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inarilainen.fi/artikkeli/saamelaistahdet-ovlla-oopperan-solisteina|nommâ=Saamelaistähdet Ovllá-oopperan solisteina|almostittem=Inarilainen|äigimuddo=2025-08-19|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
==Palhâšumeh==
Ive 2019 Karlsen väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].<ref name="rd-sessions">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions | Nommâ = Riddu sessions | Tahhee = | Almostittem = Riddu Riđđu | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Čujottum = 10.3.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Toos lasseen sun lii vuáittám Arctic Talent -palhâšume já Sämitige mieđettâm Språkløftprisen.<ref name="inarilainen-ovlla" />
== Diskografia ==
===Albumeh===
* [[2017]] – ''[[Du snakke for dæ sjøl]]'', juávhoin ''Resirkulert''
* [[2019]] – ''[[For en dag, for et liv]]'', juávhoin ''Resirkulert''
* [[2021]] – ''[[Nagirvárrái]]'', oovtâst [[Lávre]]in
=== Nurâldâhskiäruh ===
* [[2025]] – ''[[Det Nye Nord]] (Live I Store Studio)'', pitáigijn ''Sïebne – Sømna'', ''Takkesang'' oovtâst [[Ingvild Aust]]áin já ''Walkie Talk'' oovtâst [[Jon-Are Masternes]]áin já [[Moddi]]jn<ref name="discogs-33932499">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/33932499-Moddi-2-Emil-K%C3%A1rlsen-Jon-Are-Masternes-Risten-Anine-Gaup-Lars-Bremnes-Ingvild-Aust-Det-Nye-Nord-Liv|nommâ=Moddi (2), Emil Kárlsen, Jon-Are Masternes, Risten Anine Gaup, Lars Bremnes, Ingvild Aust* – Det Nye Nord (Live I Store Studio)|almostittem=Discogs|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref>
=== EP:h ===
* 2024 – ''[[Binnát]]''
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{DEFAULTSORT:Kárlsen, Emil}}
[[Luokka:Ive 1997 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ive nuorâ taaiđâr -palhâšume vyeitteeh]]
[[Luokka:Merâsämmiliih]]
[[Luokka:Sämmiliih musikkáreh]]
[[Luokka:Sämmiliih taidâreh]]
170nvy7towe8nrb53u2kzkpv2o4r6gb
152474
152473
2026-04-04T20:13:19Z
Seipinne
19
152474
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Riddu_Riđđu_Resirkulert_Photo_Ørjan_Marakatt_Bertelsen_(42652404454).jpg|thumb|Karlsen ive 2018 [[Riddu Riđđu]]-festivaalist. <br/><small>Kove: Ørjan Marakatt Bertelsen</small>]]
'''Emil Ráste Nikolavu Karlsen'''<ref name="jiennagoahti">{{Nettikäldee|čujottâs=https://jiennagoahti.art/projects/jiennagoahti-a-part-of-sami-history-in-bergen-birgon/|nommâ=Jiennagoahti – a part of Sámi history in Bergen/Birgon|almostittem=Jiennagoahti|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> (š. 1997 noomáin '''Karlsen''') teikkâ '''Čávkkus-Emil'''<ref name="jiennagoahti"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/emilrastekarlsen/?hl=en|nommâ=Emil Kárlsen ( Čávkkus-Emil )|almostittem=Instagram|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> lii merâsämmilâš taaidâr já musikkár Omasvuotnast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kronosmortusnews.com/2026/04/04/emil-karlsen-celebrates-spring-with-new-single-together-with-elina-ljas/|nommâ=EMIL KÁRLSEN celebrates spring with new single together with Elina ljäs|almostittem=Kronos Mortus News|äigimuddo=2026-04-04|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Karlsen lii poprock-juávhu [[Resirkulert]] lávloo já kitarist.
Kárlsen meid čaittâlij já láávlui ''[[Ovllá]]''-ooppera nommâroolâ.<ref name="kaleva-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kaleva.fi/oulun-teatterin-ovlla-oopperan-solistit-ovat-saame/11740802|nommâ=Oulun teatterin Ovllá-oopperan solistit ovat saamelaistähtiä|almostittem=Kaleva|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name="oulunteatteri">{{Nettikäldee|čujottâs=https://oulunteatteri.fi/2026/01/09/uraauurtava-musiikillinen-kohtaaminen-saamelaisooppera-ovvla-saa-maailman-kantaesityksensa-ensi-perjantaina/|nommâ=Uraauurtava musiikillinen kohtaaminen – Saamelaisooppera Ovllá saa maailman kantaesityksensä ensi perjantaina|tahhee=Rita Junes|almostittem=Oulun teatteri|äigimuddo=2026-01-09|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Sun meid västidij ooppera juoigusij rähtimist.<ref name="voima-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://voima.fi/artikkeli/2026/ovlla-ooppera-on-vaikuttava-teos-saamelaisten-syvasta-haavasta/|nommâ=Ovllá-ooppera on vaikuttava teos saamelaisten syvästä haavasta|almostittem=Voima|äigimuddo=2026-02-04|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Čaittâleijen Kárlsen lii čaittâlâm maaŋgâin Beaivváš-teatter čaitâlmijn tego ''Bjørnejegeren Ol-Tomså'' (2023) já ''Guovžža vuoššat'' (2021), mast sun čaittâlij Jussi – roolâ moos sun maacâi Disney+ televisiorááiđust ''To Cook a Bear'' (2024).<ref name="inarilainen-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inarilainen.fi/artikkeli/saamelaistahdet-ovlla-oopperan-solisteina|nommâ=Saamelaistähdet Ovllá-oopperan solisteina|almostittem=Inarilainen|äigimuddo=2025-08-19|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
==Palhâšumeh==
Ive 2019 Karlsen väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].<ref name="rd-sessions">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions | Nommâ = Riddu sessions | Tahhee = | Almostittem = Riddu Riđđu | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Čujottum = 10.3.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Toos lasseen sun lii vuáittám Arctic Talent -palhâšume já Sämitige mieđettâm Språkløftprisen.<ref name="inarilainen-ovlla" />
== Diskografia ==
===Albumeh===
* [[2017]] – ''[[Du snakke for dæ sjøl]]'', juávhoin ''Resirkulert''
* [[2019]] – ''[[For en dag, for et liv]]'', juávhoin ''Resirkulert''
* [[2021]] – ''[[Nagirvárrái]]'', oovtâst [[Lávre]]in
=== Nurâldâhskiäruh ===
* [[2025]] – ''[[Det Nye Nord]] (Live I Store Studio)'', pitáigijn ''Sïebne – Sømna'', ''Takkesang'' oovtâst [[Ingvild Aust]]áin já ''Walkie Talk'' oovtâst [[Jon-Are Masternes]]áin já [[Moddi]]jn<ref name="discogs-33932499">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/33932499-Moddi-2-Emil-K%C3%A1rlsen-Jon-Are-Masternes-Risten-Anine-Gaup-Lars-Bremnes-Ingvild-Aust-Det-Nye-Nord-Liv|nommâ=Moddi (2), Emil Kárlsen, Jon-Are Masternes, Risten Anine Gaup, Lars Bremnes, Ingvild Aust* – Det Nye Nord (Live I Store Studio)|almostittem=Discogs|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref>
=== EP:h ===
* 2024 – ''[[Binnát]]''
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{DEFAULTSORT:Kárlsen, Emil}}
[[Luokka:Ive 1997 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ive nuorâ taaiđâr -palhâšume vyeitteeh]]
[[Luokka:Merâsämmiliih]]
[[Luokka:Sämmiliih musikkáreh]]
[[Luokka:Sämmiliih taidâreh]]
bqj7sshlo2bekfjix836tkdtdndmyqo
152493
152474
2026-04-05T06:03:41Z
Seipinne
19
152493
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Riddu_Riđđu_Resirkulert_Photo_Ørjan_Marakatt_Bertelsen_(42652404454).jpg|thumb|Karlsen ive 2018 [[Riddu Riđđu]]-festivaalist. <br/><small>Kove: Ørjan Marakatt Bertelsen</small>]]
'''Emil Ráste Nikolavu Karlsen'''<ref name="jiennagoahti">{{Nettikäldee|čujottâs=https://jiennagoahti.art/projects/jiennagoahti-a-part-of-sami-history-in-bergen-birgon/|nommâ=Jiennagoahti – a part of Sámi history in Bergen/Birgon|almostittem=Jiennagoahti|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> (š. 1997 noomáin '''Karlsen''') teikkâ '''Čávkkus-Emil'''<ref name="jiennagoahti"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/emilrastekarlsen/?hl=en|nommâ=Emil Kárlsen ( Čávkkus-Emil )|almostittem=Instagram|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> lii merâsämmilâš taaidâr já musikkár Omasvuotnast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kronosmortusnews.com/2026/04/04/emil-karlsen-celebrates-spring-with-new-single-together-with-elina-ljas/|nommâ=EMIL KÁRLSEN celebrates spring with new single together with Elina ljäs|almostittem=Kronos Mortus News|äigimuddo=2026-04-04|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Karlsen lii poprock-juávhu [[Resirkulert]] lávloo já kitarist.
Čaittâleijen Kárlsen lii čaittâlâm maaŋgâin Beaivváš-teatter čaitâlmijn tego ''Bjørnejegeren Ol-Tomså'' (2023) já ''Guovžža vuoššat'' (2021), main majebist sun čaittâlij Jussi – roolâ moos sun maacâi Disney+ televisiorááiđust ''To Cook a Bear'' (2024).<ref name="inarilainen-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inarilainen.fi/artikkeli/saamelaistahdet-ovlla-oopperan-solisteina|nommâ=Saamelaistähdet Ovllá-oopperan solisteina|almostittem=Inarilainen|äigimuddo=2025-08-19|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kárlsen meid čaittâlij já láávlui ''[[Ovllá]]''-ooppera nommâroolâ<ref name="kaleva-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kaleva.fi/oulun-teatterin-ovlla-oopperan-solistit-ovat-saame/11740802|nommâ=Oulun teatterin Ovllá-oopperan solistit ovat saamelaistähtiä|almostittem=Kaleva|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name="oulunteatteri">{{Nettikäldee|čujottâs=https://oulunteatteri.fi/2026/01/09/uraauurtava-musiikillinen-kohtaaminen-saamelaisooppera-ovvla-saa-maailman-kantaesityksensa-ensi-perjantaina/|nommâ=Uraauurtava musiikillinen kohtaaminen – Saamelaisooppera Ovllá saa maailman kantaesityksensä ensi perjantaina|tahhee=Rita Junes|almostittem=Oulun teatteri|äigimuddo=2026-01-09|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> já västidij juáigusij rähtimist toos.<ref name="voima-ovlla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://voima.fi/artikkeli/2026/ovlla-ooppera-on-vaikuttava-teos-saamelaisten-syvasta-haavasta/|nommâ=Ovllá-ooppera on vaikuttava teos saamelaisten syvästä haavasta|almostittem=Voima|äigimuddo=2026-02-04|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
==Palhâšumeh==
Ive 2019 Karlsen väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].<ref name="rd-sessions">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions | Nommâ = Riddu sessions | Tahhee = | Almostittem = Riddu Riđđu | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Čujottum = 10.3.2021 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Toos lasseen sun lii vuáittám Arctic Talent -palhâšume já Sämitige mieđettâm Språkløftprisen.<ref name="inarilainen-ovlla" />
== Diskografia ==
===Albumeh===
* [[2017]] – ''[[Du snakke for dæ sjøl]]'', juávhoin ''Resirkulert''
* [[2019]] – ''[[For en dag, for et liv]]'', juávhoin ''Resirkulert''
* [[2021]] – ''[[Nagirvárrái]]'', oovtâst [[Lávre]]in
=== Nurâldâhskiäruh ===
* [[2025]] – ''[[Det Nye Nord]] (Live I Store Studio)'', pitáigijn ''Sïebne – Sømna'', ''Takkesang'' oovtâst [[Ingvild Aust]]áin já ''Walkie Talk'' oovtâst [[Jon-Are Masternes]]áin já [[Moddi]]jn<ref name="discogs-33932499">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/33932499-Moddi-2-Emil-K%C3%A1rlsen-Jon-Are-Masternes-Risten-Anine-Gaup-Lars-Bremnes-Ingvild-Aust-Det-Nye-Nord-Liv|nommâ=Moddi (2), Emil Kárlsen, Jon-Are Masternes, Risten Anine Gaup, Lars Bremnes, Ingvild Aust* – Det Nye Nord (Live I Store Studio)|almostittem=Discogs|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref>
=== EP:h ===
* 2024 – ''[[Binnát]]''
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{DEFAULTSORT:Kárlsen, Emil}}
[[Luokka:Ive 1997 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ive nuorâ taaiđâr -palhâšume vyeitteeh]]
[[Luokka:Merâsämmiliih]]
[[Luokka:Sämmiliih musikkáreh]]
[[Luokka:Sämmiliih taidâreh]]
3cc5ythhe8w7taxmoshr2y0fke7rmfi
Luokka:Komovuotâkirdemeh
14
15358
152431
70791
2026-04-04T16:52:52Z
Yupik
23
{{Commonscat}}
152431
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:Komovuotâohjelmeh]]
74x3vp0j9kqbugovyokwqjvpwcz1znu
André Kuipers
0
16195
152487
149267
2026-04-05T02:08:41Z
Yupik
23
+infoloová
152487
wikitext
text/x-wiki
{{Astronaut
| nommâ = André Kuipers
| kove = ESA astronaut André Kuipers.jpg
| kovestuárudâh = 200px
| kovetekstâ = André Kuipers ive 2013
| tijppâ = [[ESA]] astronaut
| tile = Retired
| šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|5|10|1958}}
| šoddâmsaje = [[Amsterdam]], Vuáládâhenâmeh
| áámmát = tuáhtár
| suáldátárvu =
| äigi = 203 jándurid 15 tijmed 50 minuttid
| väljejum = 1998 ESA-juávkku
| kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Soyuz TMA-4 Patch|Soyuz TMA-4}}
{{Astronaut/Kirdem|Soyuz TMA-3 Patch|Soyuz TMA-3}}
{{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 30 Patch|Mätkikodde 30}}
{{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 31 Patch|Mätkikodde 31}}
| iäláttâhpeivi =
}}
[[Tiätuvuárkká:André Kuipers 2011.jpg|thumb|André Kuipers ive 2011]]
[[Tiätuvuárkká:Soyuz TMA-03M André Kuipers shortly after landing.jpg|thumb|André Kuipers ive 2012. Kooveest sun lii eidu puáttám maasâd komovuođâst.]]
[[André Kuipers]] (š. [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi [[1958]], [[Amsterdam]], [[Holland]]) lii hollandlâš [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA (European Space Agency) astronaut.
==Eellim já peerâ==
André Kuipers lii šoddâm Amsterdamist, Hollandist roovvâdmáánu 5. peeivi 1958. Sun valmâštui talhâstiettuu tuáhtárin [[Amsterdam ollâopâttâh|Amsterdam ollâopâttuvâst]] ive 1987. Suu perrui kuleh kálgu, kulmâ nieidâ já ohtâ alge.
==Karrieer==
André Kuipers lii lamaš kuohtii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst (International space station, ISS). Vuosmuu keerdi sun lâi ISS:st 11 peivid. Rakkeet pääččim tábáhtui [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi [[2004]], já sun maacâi [[Eennâmpállu|Enâmân]] [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi. Taan määđhist lijjii kulmâ ulme: vistig-uv molsođ astronautijd, nubben molsođ kááijumskiijpâ já kuálmádin porgâđ iskosijd ISS:st.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Astronauts/Andre_Kuipers|nommâ=André Kuipers|almostittem=www.esa.int|čujottum=2022-12-12|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>
Kuipers lâi vuosmuš hollandlâš astronaut, kote maacâi komovuotân. Suu nube kirdemmääđhi várás rakkeet paččui [[juovlâmáánu 21.]] peeivi [[2011]] [[Baikonur]] kosmodromist [[Kazakstan]]ist. Kuipers maacâi Enâmân ihepele maŋeláá, [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[2012]]. Taan määđhist sun poorgâi suullân 50 iskosid.<ref name="esa"/>
Kuipers čođâlditij ESA-astronautij škovlimohjelm EAC:st já Gagarin kosmonautškovlimkuávdáást [[Moskova]] aldasijn [[Ruoššâ|Ruošâenâmist]] ive [[2002]]. Suu škovliittâsân kullii ISS systeemeh, tälvi- já čäcikááijumškovlim já komovuotâväzzim.<ref name="esa"/>
== Kirjeh ==
André Kuipers lii čáállám párnáiromanijd [[hollandkielâ]]n. Tain čuávuvááh láá jurgâlum [[anarâškielâ]]n:
* ''[[3, 2, 1, GO!]]'' – Kirje almostui juovlâmáánu 30. peeivi 2022. [[Marja-Liisa Olthuis]] lii jurgâlâm tom anarâškielân.
* ''[[Koodi ruopsâd!]]'' – Kirje almostui roovvâdmáánu 10. peeivi 2023. [[Marja-Liisa Olthuis]] lii jurgâlâm tom anarâškielân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/10/astronaut-andre-kuipers-science-fiction-kirje-koodi-ruopsad-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Astronaut André Kuipers science fiction -kirje Koodi ruopsâd! lii almostum anarâškielân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-10-10|čujottum=2024-12-17}}</ref>
* ''[[Missio máhđuttem]]'' – Kirje almostui juovlâmáánu 17. peeivi 2024. [[Sofia Olthuis]] lii jurgâlâm tom anarâškielân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/12/17/astronaut-andre-kuipers-science-fiction-kirje-missio-mahduttem-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Astronaut André Kuipers science fiction -kirje ”Missio máhđuttem” lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2024-12-17|čujottum=2024-12-17}}</ref>
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:André Kuipers|*]]
6598ar3zr8fh0lp1v3ys2djqmtbnnzg
152488
152487
2026-04-05T02:10:13Z
Yupik
23
+.png
152488
wikitext
text/x-wiki
{{Astronaut
| nommâ = André Kuipers
| kove = ESA astronaut André Kuipers.jpg
| kovestuárudâh = 200px
| kovetekstâ = André Kuipers ive 2013
| tijppâ = [[ESA]] astronaut
| tile = Retired
| šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|5|10|1958}}
| šoddâmsaje = [[Amsterdam]], Vuáládâhenâmeh
| áámmát = tuáhtár
| suáldátárvu =
| äigi = 203 jándurid 15 tijmed 50 minuttid
| väljejum = 1998 ESA-juávkku
| kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Soyuz TMA-4 Patch.png|Soyuz TMA-4}}
{{Astronaut/Kirdem|Soyuz TMA-3 Patch.png|Soyuz TMA-3}}
{{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 30 Patch.png|Mätkikodde 30}}
{{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 31 Patch.png|Mätkikodde 31}}
| iäláttâhpeivi =
}}
[[Tiätuvuárkká:André Kuipers 2011.jpg|thumb|André Kuipers ive 2011]]
[[Tiätuvuárkká:Soyuz TMA-03M André Kuipers shortly after landing.jpg|thumb|André Kuipers ive 2012. Kooveest sun lii eidu puáttám maasâd komovuođâst.]]
[[André Kuipers]] (š. [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi [[1958]], [[Amsterdam]], [[Holland]]) lii hollandlâš [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA (European Space Agency) astronaut.
==Eellim já peerâ==
André Kuipers lii šoddâm Amsterdamist, Hollandist roovvâdmáánu 5. peeivi 1958. Sun valmâštui talhâstiettuu tuáhtárin [[Amsterdam ollâopâttâh|Amsterdam ollâopâttuvâst]] ive 1987. Suu perrui kuleh kálgu, kulmâ nieidâ já ohtâ alge.
==Karrieer==
André Kuipers lii lamaš kuohtii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst (International space station, ISS). Vuosmuu keerdi sun lâi ISS:st 11 peivid. Rakkeet pääččim tábáhtui [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi [[2004]], já sun maacâi [[Eennâmpállu|Enâmân]] [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi. Taan määđhist lijjii kulmâ ulme: vistig-uv molsođ astronautijd, nubben molsođ kááijumskiijpâ já kuálmádin porgâđ iskosijd ISS:st.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Astronauts/Andre_Kuipers|nommâ=André Kuipers|almostittem=www.esa.int|čujottum=2022-12-12|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>
Kuipers lâi vuosmuš hollandlâš astronaut, kote maacâi komovuotân. Suu nube kirdemmääđhi várás rakkeet paččui [[juovlâmáánu 21.]] peeivi [[2011]] [[Baikonur]] kosmodromist [[Kazakstan]]ist. Kuipers maacâi Enâmân ihepele maŋeláá, [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[2012]]. Taan määđhist sun poorgâi suullân 50 iskosid.<ref name="esa"/>
Kuipers čođâlditij ESA-astronautij škovlimohjelm EAC:st já Gagarin kosmonautškovlimkuávdáást [[Moskova]] aldasijn [[Ruoššâ|Ruošâenâmist]] ive [[2002]]. Suu škovliittâsân kullii ISS systeemeh, tälvi- já čäcikááijumškovlim já komovuotâväzzim.<ref name="esa"/>
== Kirjeh ==
André Kuipers lii čáállám párnáiromanijd [[hollandkielâ]]n. Tain čuávuvááh láá jurgâlum [[anarâškielâ]]n:
* ''[[3, 2, 1, GO!]]'' – Kirje almostui juovlâmáánu 30. peeivi 2022. [[Marja-Liisa Olthuis]] lii jurgâlâm tom anarâškielân.
* ''[[Koodi ruopsâd!]]'' – Kirje almostui roovvâdmáánu 10. peeivi 2023. [[Marja-Liisa Olthuis]] lii jurgâlâm tom anarâškielân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/10/astronaut-andre-kuipers-science-fiction-kirje-koodi-ruopsad-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Astronaut André Kuipers science fiction -kirje Koodi ruopsâd! lii almostum anarâškielân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-10-10|čujottum=2024-12-17}}</ref>
* ''[[Missio máhđuttem]]'' – Kirje almostui juovlâmáánu 17. peeivi 2024. [[Sofia Olthuis]] lii jurgâlâm tom anarâškielân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/12/17/astronaut-andre-kuipers-science-fiction-kirje-missio-mahduttem-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Astronaut André Kuipers science fiction -kirje ”Missio máhđuttem” lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2024-12-17|čujottum=2024-12-17}}</ref>
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:André Kuipers|*]]
7x13phn66rm3w5xh58wcfgqpekvgu7b
Luokka:Copley-miitaal vyeitteeh
14
16439
152436
78292
2026-04-04T16:54:05Z
Yupik
23
{{Commonscat}}
152436
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:Copley-miitaal|Vyeitteeh]]
[[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšume vyeitteeh]]
myh6bq5z3p5qwmdq7iocqs0a92923z0
Luokka:Copley-miitaal
14
16440
152434
78313
2026-04-04T16:53:45Z
Yupik
23
{{Commonscat}}
152434
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat}}
[[Luokka:Royal Society]]
[[Luokka:Tieđâ- já tekniikpalhâšumeh]]
0zqizpc3yeerptkyu1p6fy2l4jpzb52
Niko Valkeapää
0
16775
152475
149417
2026-04-04T20:20:40Z
Seipinne
19
/* Čaittâlem */ +Ovllá-ooppera
152475
wikitext
text/x-wiki
{{Musikkár
| nommâ = Niko Valkeapää<br/>Gová-Nils Heaikka Niko<br/>Mihku Ánne Niko
| kove = Valkeapää,_Niko_(Foto_Kenneth_Hætta)_(37471002840).jpg
| šoddâmäigi = [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]]
| šoddâmsaje = [[Iänudâh]]
| jáámmám =
| hävdi =
| aalmugjeessânvuotâ =
| artistnommâ =
| lávlumkielah = [[orjâlâškielâ]]
| aktiivlâžžân =
| genreh = [[pop]], [[keččâlâddâmvuálásâš muusik]]
| čuojânâsah =
| muusikjuávhuh =
| skiärrufinnodâh = [[Duippidit]]
| palhâšumeh = * [[Spellemann-palhâšume]] (2003)<br/>* [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] (2005)<br/>* [[Folkelarm-palhâšume]] (2 keerdi)
| vaanhimeh = [[Nils-Henrik Valkeapää]]<br/>[[Helena Valkeapää]]
| pelikyeimi =
| párnááh =
| nommâčáálus =
| päikkisijđo =
}}
[[Tiätuvuárkká:Niko_Valkeapää.jpg|thumb|right|Niko Valkeapää ive 2008. Sun vuoitij [[Sámi Grand Prix]] -kišto lávlumuási oovtâst [[Inger Marie Gaino Nilut]]áin ive 1994 já ohtuu ive 1995.]]
'''Niko-Mihkal Valkeapää''', '''Gová-Nils Heaikka Niko''' teikkâ '''Mihku Ánne Niko''' (š. [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]] [[Iänudâh]]) lii tavesämmilâš musikkár, lávloo, jyeigee, politikkár, máttáátteijee já čaittâleijee, kote lii vuálgus [[Iänudâh|Iänuduvvâst]]. Ive 2019 sun poorgâi meid läänijyeigen [[Tromsa lääni|Tromsa läänist]] oovtâst [[Ingá-Máret Gaup-Juuso]]in.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/nye-fylkesjoikere-1.14794846|nommâ=Nye fylkesjoikere|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2019-11-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/niko-ja-inga-maret-leaba-odda-riikkaoassejuoigit/|nommâ=Niko ja Iŋgá-Máret leaba ođđa riikkaoassejuoigit|tahhee=Gaup-Kaseka, Inger Kristina|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2019-11-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="yle-11087750">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11087750|nommâ=Niko Valkeapää ja Iŋgá-Máret Gaup-Juuso leaba Romssa fylkkajuoigit – “Dát lea niehkobargu”|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Saijets, Maiju|äigimuddo=2019-11-26|kielâ={{se}}}}</ref>
==Eellim==
Niko-Mihkal Valkeapää šoodâi [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]] [[Iänudâh|Iänuduvvâst]]. Suu eeči lii sämmilâš máttáátteijee já politikkár [[Nils-Henrik Valkeapää]] já suu enni sämmilâš máttáátteijee já ráámmátjurgâleijee [[Helena Valkeapää]] (j.s. Laiti). Suu risteeči lâi [[Nils-Aslak Valkeapää]].<ref name="db-60562960">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dagbladet.no/kultur/anmeldelse-endelig-tor-han-joike/60562960|nommâ=Anmeldelse: Endelig «tør» han joike|almostittem=Dagbladet|čujottum=2023-02-15|tahhee=Rønning, Øyvind|äigimuddo=2015-10-18|kielâ={{no}}}}</ref> Valkeapää rávásmij [[Iänudâh|Iänuduv]] markkânist [[Hiättá|Hiätást]].<ref name="yle-9016980"/>
Sun valmâštui maisterin [[Tromsa ollâopâttâh|Tromsa ollâopâttuvvâst]] ive 2021. Suu maistertuđhâstâh kietâdâl [[Nils-Aslak Valkeapää]] já [[Mari Boine]] lavlui saanijd já teemaid.<ref name="valkeapää-22725">{{Kirjekäldee|Nommâ=Nils-Aslak Valkeapää and Mari Boine: Song lyrics and Themes: thematic study of their song lyrics and the long lines|Almostittee=UiT Taažâ arktâlâš ollâopâttâh|Tahhee=[[Niko-Mihkal Valkeapää|Valkeapää, Niko-Mihkal]] |Sijđo=43|Ihe=2021 |www=https://munin.uit.no/bitstream/handle/10037/22725/thesis.pdf?sequence=2|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-02-09|Kielâ={{en}}}}</ref>
== Karrieer ==
Ive 1990 Valkeapää varrij [[Kuovdâkiäinu]]n máttáátteijen, mut sun lii meid porgâm maaŋgâlágán suorgijn tegu muusikist, čaittâlmist, tihtâvuođâst já politiikist.
=== Muusik ===
Valkeapää lávdástij vuossâmuu keerdi jo 7-ihásâžžân.<ref name="yle-9016980">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9016980|nommâ=Niko Valkeapää Márkomennui Agnete Johnsen sadjái|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Rasmus, Linnea|äigimuddo=2016-07-11|kielâ={{se}}}}</ref>
Valkeapää uásálistij vuossâmuu keerdi [[Sámi Grand Prix 1991|Sámi Grand Prix -kiišton ive 1991]] oovtâst [[Marie Kvernmo]]in pittáin ''Luodda'', mut suoi iävá vuáittám.<ref name="nrk-1.2147094"/> Kulmâ ive maŋeláá Valkeapää uásálistij oppeet [[Sámi Grand Prix 1994|Sámi Grand Prix -kiišton]], taan keerdi oovtâst [[Inger Marie Gaino Nilut]]áin. Suoi vuoittijn lávlumuási pittáin ''Duinna gávnnadit''.<ref name="nrk-1.2147094"/> Čuávuváá ive Valkeapää vuoitij [[Sámi Grand Prix 1995|ive 1995 Sámi Grand Prix]] -kišto ohtuu pittáin ''Vádjolus''.<ref name="yle-9016980"/><ref name="oktavuohta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.oktavuohta.com/aikajana-vanha|nommâ=Oktavuohta: Aikajana|almostittem=Sämitigge|čujottum=2021-01-11|kielâ={{fi}}}}</ref> Ive 2004 Valkeapää uásálistij [[Liet International]] -kiišton, mon sun vuoitij pittáin ''Rabas mielain''.<ref name="yle-12442177">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12442177|nommâ=Ingá-Máret Gaup-Juuso fárus Liet-lávlungilvvus bearjadaga eahket Dánmárkkus: “Mus lea stuorra illu ja gudni vuolgit ovddastit olles Sámi”|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Lappalainen, Anneli|äigimuddo=2022-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2013 sun lâi [[Ijâttes ijjâ]] uáiviartist.<ref name="">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6649533|nommâ=Niko Valkeapää Ijahis ija váldonástin|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|äigimuddo=2013-05-20|kielâ={{se}}}}</ref>
Ive 2003 suu [[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|vuossâmuš album]] almostui.<ref name="yle-9016980"/> Tast maŋa skiärrufinnodâh [[Duippidit]] lii almostittám maaŋgâid Valkeapää skiäruid. Suu uđđâsumos album lii [[Gáldu]], mii almostui ive 2019. Jieijâs skiärui lasseen Valkeapää lii meid lávlum [[salmâ|saalmâid]] kuulmâ skiärun uássin Hiätá salmâjuávhust, já suu pittá ''Birrat Birra'' lii meid ive 2011 almostum albumist ''[[Beginner's Guide to Scandinavia]]''.<ref name="st-hsj1"/><ref name="st-hsj2-3"/><ref name="st-hsj4-5"/>
=== Čaittâlem ===
Ive 2011 Valkeapää uásálistij ruátálâš TV-rááiđu [[Sápmi Sessions]] vuossâmuu pajan.<ref name="yle-7661354">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7661354|nommâ=Sápmi Sessions vuosttas baji prográmmat oidnogohtet Suomas|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-15|tahhee=Lakkala, Aletta|äigimuddo=2014-12-01|kielâ={{se}}}}</ref> Ohjelmist sun ferttij rähtiđ oovtâst ruotâsyemmilâš lávloo [[Kristian Anttila]]in uđđâ lavluu. Sunnust lijjii tuše kulmâ peeivi ton rähtimân.<ref name="yle-7661354"/>
Sämitige alguu vuáđuld [[Yle]] já [[Gutsy Animations]] -pyevtittemfinnodâh rähtiškuottii uđđâ [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu [[orjâlâškielâ]]n, [[anarâškielâ]]n já [[nuorttâlâškielâ]]n.<ref name="st-15032019">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2019/03/15/muumileehi-raidu-rahtoo-samikielan-samitige-alguu-vuaduld/?lang=an|nommâ=Muumileehi-ráiđu ráhtoo sämikielân Sämitige alguu vuáđuld|almostittem=Sämitigge|čujottum=2020-12-21|äigimuddo=2019-03-15}}</ref> Valkeapää lii jienâčaittâlâm [[Noskemudágâš|Noskemudágáá]] roolâ orjâlâškielâg rááiđust.<ref name="yle-11274509">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/fargga_mumenvakkis_samastisgohtet__rappar_ailu_valle_lea_mumenstallu/11274509|nommâ=Fargga Mumenvákkis sámástišgohtet – Ráppár Ailu Valle lea Mumenstállu|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2020-12-21|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2019-03-30|kielâ={{se}}}}</ref>
Valkeapää čaittâlij porttâvaavtâ já Ááná eeji Lemet ''Ovllá''-oopperast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inarilainen.fi/artikkeli/saamelaistahdet-ovlla-oopperan-solisteina|nommâ=Saamelaistähdet Ovllá-oopperan solisteina|tahhee=Peltomaa, Jaakko|almostittem=Inarilainen|äigimuddo=2025-08-19|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
=== Tihtâvuotâ ===
Ive 2017 Valkeapää vuossâmuš tihtâkirje ''Lása duohken — Behind the window'' almostui.<ref name="finna-1734991">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734991 |nommâ= Lása duohken = Behind the window |almostittem= Finna |čujottum=2023-02-15|kielâ ={{fi}}}}</ref> Tiivtah láá sehe [[Orjâlâškielâ|orjâlâš]]- já [[eŋgâlâskielâ]]n.
=== Politiik ===
Valkeapää lii lamaš vuossâmuš sämmilâš iävtukkâs [[Euroop parlament]] vaaljâin, ko sun uásálistij [[Ruánáá litto|Ruánái]] iävtukkâssân [[Ive 1999 Euroop parlament vaaljah|ive 1999 Euroop parlament vaaljáid]].<ref name="má-1999-06-04">{{Lostâkäldee|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=1999-06-04|Paječaalâ=Eu-parlamentta válggat - Niko Valkeapää vuosttas sápmelaš evttohas|Tahhee=Guttorm, Nilla|Ihe=1999|Ihekerdi=7|Nummeer=43|Siijđoh=4|www-tekstâ=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_19990604_7_43_1?page=2|Čujottum=2023-02-19|Kielâ={{se}}}}</ref> Valkeapää uásálistij meid [[Ive 2004 Euroop parlament vaaljah|ive 2004 Euroop parlament vaaljáid]].<ref name="europarl-2004">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.europarl.europa.eu/elections2004/ep-election/sites/fi/yourvoice/fi/candidates.html|nommâ=Suomi - 12/05/2004|almostittem=Euroop parlament|čujottum=2023-02-19|kielâ={{fi}} já {{fr}}}}</ref> Sun ij kuittâggin peessâm parlamentân.
Politikkárin Taažâ peln Valkeapää oovdâst [[Taažâ sämmilij riijkâservi|Taažâ sämmilij riijkâseervi]]. Sun lâi [[Káisá vaaljâpirrâdâh|Káisá vaaljâpirrâduv]] [[Sämitigge (Taažâ)|Taažâ sämitiggeaairâs]] iivij 2017–2021.<ref name="st-taažâ-2017-2021">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politihkka/historja/ovdalas-samediggeairasat/samedikki-airasat-2017-2021-2/?sprak=12|nommâ=Sámedikki áirasat 2017-2021|almostittem=Sämitigge (Taažâ peln)|čujottum=2023-02-15|tahhee=|äigimuddo=|kielâ={{se}}}}</ref>
Valkeapää lâi iävtukkâssân [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiggeest Suomâ peln]] ive 2019 Sämitige vaaljâin Iänuduv listoost.<ref name="st-puáđus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2019/10/03/samitiggevaljai-puadus/?lang=an|nommâ=Sämitiggevaljâi puáđus |almostittem=Sämitigge (Suomâ peln)|čujottum=2023-02-15}}</ref> Sun finnij 57 jiennâd, mii ij lam tuárvi, ete sun väljejui sämitiggeairâsin Sämitiigán pajan 2020–2023.<ref name="st-puáđus"/> Valkeapääst šoodâi kuittâg Iänuduv värijesânin taan pajan.<ref name="yle-10997762">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10997762|nommâ=Iävtukkâsah|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-19}}</ref> Sun parga meid [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiggeest Suomâ peln]], kost sun lii [[Sämitige säämi kielârääđi|Säämi kielârääđi]]st.<ref name="st-saami-kielaraadi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/saami-kielaraadi/?lang=an|nommâ= Säämi kielârääđi |almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref> Toos lasseen sun lii sehe [[Sämitige kulttuurlävdikodde|kulttuurlävdikode]] já [[Sämitige škovlim já oppâmateriaallävdikodde|škovlim já oppâmateriaallävdikode]] värijeessân iivij 2020–2023.<ref name="st-kulttuurlavdikodde">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/kulttuurlavdikodde/?lang=an|nommâ=Kulttuurlävdikodde|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref><ref name="st-škovlim">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/skovlim-ja-oppamateriaallavdikodde/?lang=an|nommâ= Škovlim |almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref> Valkeapää meid oovdâst Sämitige [[Säämi parlamentaarlâš rääđi]]st iivij 2020–2023.<ref name="st-spr">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/saami-parlamentaarlas-raadi/?lang=an |nommâ=Säämi parlamentaarlâš rääđi|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref>
== Palhâšumeh ==
[[Kuovâmáánu 28.]] peeivi [[2004]] Valkeapää vuoitij [[Spellemann]]-palhâšume ávus luokkaast vuossâmuu [[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|albumstis ''Niko Valkeapää'']], mii almostui ive 2003.<ref name="yle-9016980"/><ref name="lehtola-347">{{Kirjekäldee | Nommâ = Laulujen Lappi: tarinoita haavemaasta | Almostittee = Kustannus-Puntsi | Ihe = 2007 | Tahhee = Lehtola, Jorma | Sijđo = 347 | Almostittemsaje = Jyväskylä| ISBN = 978-952-5343-33-5 | Čujottum = 2023-02-15 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="yle-6621666">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6621666|nommâ=Niko Valkeapää Spellemann-evttohassan|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|äigimuddo=2013-02-13|kielâ={{se}}}}</ref> Ovdil Valkeapää vuáitu lâi [[Mari Boine]] lamaš áinoo sämmilâš, kii lâi vuáittám [[Spellemann]]-palhâšume.<ref name="lehtola-347"/>
[[Njuhčâmáánu 26.|Pessijâšlávurduv]] 2005 sun vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 10.1.2021 | Kielâ = {{no}}}}</ref><ref name="smf-áillohaš">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samieasterfestival.com/%C3%A1illoha%C5%A1-musihkkab%C3%A1lkka%C5%A1upmi|nommâ=Áillohaš musihkkabálkkašupmi|almostittem=Sámi musihkkafestivála|čujottum=2023-02-15|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2008 sun vuoitij kyehti [[Folkelarm-palhâšume]] kuálmád albumstis ''[[Birrat Birra]]''.<ref name="nrk-1.6238757">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/niko--valkeapaai-balkka_umit-1.6238757|nommâ=Niko Valkeapääi bálkkašumit|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Olli, Anne|äigimuddo=2008-09-29|kielâ={{se}}}}</ref>
== Diskografia ==
* [[2003]] – ''[[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|Niko Valkeapää]]''
* [[2004]] – ''[[Sierra]]''
* [[2008]] – ''[[Birrat Birra]]''
* [[2012]] – ''[[Gusto]]''
* [[2012]] – ''[[ÄÄ]]''
* [[2012]] – ''[[Ráfi]]''
* [[2019]] – ''[[Gáldu]]''
=== Singleh já EP-skiäruh ===
* [[2015]] – ''[[Leatgo friija]]''
* [[2015]] – ''[[Ráfi (single)|Ráfi]]''
* [[2015]] – ''[[Viiddisvuohta]]''
* [[2018]] – ''[[Ale Vuollan]]''
* [[2018]] – ''[[Návdi]]''
* [[2018]] – ''[[Gáldu (single)|Gáldu]]''
=== Nurâldâhskiäruh ===
* [[2007]] – ''[[Ima Ipmašat]]: Mánáidlávlagat'', pittáin ''Sávzačora''<ref name="discogs-10743337">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/10743337-Various-Ima-Ipma%C5%A1at-M%C3%A1n%C3%A1idl%C3%A1vlagat|nommâ=Various – Ima Ipmašat - Mánáidlávlagat |almostittem=Discogs|čujottum=2023-05-14|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[2011]] – ''[[Beginner's Guide to Scandinavia]]'' pittáin ''Birrat Birra''<ref name="discogs-4953807">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/4953807-Various-Beginners-Guide-To-Scandinavia|nommâ=Various – Beginner's Guide To Scandinavia|almostittem=Discogs|čujottum=2023-02-15|kielâ={{en}}}}</ref>
=== Ohtâšâšskiäruh ===
* [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 1]]''<ref name="st-hsj1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-1/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 1 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 2-3]]''<ref name="st-hsj2-3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-2-3/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 2-3 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 4-5]]''<ref name="st-hsj4-5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-4-5/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 4-5 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref>
== Filmografia ==
=== TV-rááiđuh ===
* [[2011]] – ''[[Sápmi Sessions]]''
* [[2019]] – ''[[Muumileehi (ive 2019 TV-ráiđu)|Muumileehi]]''-ráiđu
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://www.discogs.com/artist/1033329-Niko-Valkeap%C3%A4%C3%A4 Niko Valkeapää pargo discogs.com -sijđostuvvâst]
==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:Niko Valkeapää|*]]
ho2igp5livwdnq35l742pc8rh2vp55u
152476
152475
2026-04-04T20:23:06Z
Seipinne
19
/* Čaittâlem */
152476
wikitext
text/x-wiki
{{Musikkár
| nommâ = Niko Valkeapää<br/>Gová-Nils Heaikka Niko<br/>Mihku Ánne Niko
| kove = Valkeapää,_Niko_(Foto_Kenneth_Hætta)_(37471002840).jpg
| šoddâmäigi = [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]]
| šoddâmsaje = [[Iänudâh]]
| jáámmám =
| hävdi =
| aalmugjeessânvuotâ =
| artistnommâ =
| lávlumkielah = [[orjâlâškielâ]]
| aktiivlâžžân =
| genreh = [[pop]], [[keččâlâddâmvuálásâš muusik]]
| čuojânâsah =
| muusikjuávhuh =
| skiärrufinnodâh = [[Duippidit]]
| palhâšumeh = * [[Spellemann-palhâšume]] (2003)<br/>* [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] (2005)<br/>* [[Folkelarm-palhâšume]] (2 keerdi)
| vaanhimeh = [[Nils-Henrik Valkeapää]]<br/>[[Helena Valkeapää]]
| pelikyeimi =
| párnááh =
| nommâčáálus =
| päikkisijđo =
}}
[[Tiätuvuárkká:Niko_Valkeapää.jpg|thumb|right|Niko Valkeapää ive 2008. Sun vuoitij [[Sámi Grand Prix]] -kišto lávlumuási oovtâst [[Inger Marie Gaino Nilut]]áin ive 1994 já ohtuu ive 1995.]]
'''Niko-Mihkal Valkeapää''', '''Gová-Nils Heaikka Niko''' teikkâ '''Mihku Ánne Niko''' (š. [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]] [[Iänudâh]]) lii tavesämmilâš musikkár, lávloo, jyeigee, politikkár, máttáátteijee já čaittâleijee, kote lii vuálgus [[Iänudâh|Iänuduvvâst]]. Ive 2019 sun poorgâi meid läänijyeigen [[Tromsa lääni|Tromsa läänist]] oovtâst [[Ingá-Máret Gaup-Juuso]]in.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/nye-fylkesjoikere-1.14794846|nommâ=Nye fylkesjoikere|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2019-11-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/niko-ja-inga-maret-leaba-odda-riikkaoassejuoigit/|nommâ=Niko ja Iŋgá-Máret leaba ođđa riikkaoassejuoigit|tahhee=Gaup-Kaseka, Inger Kristina|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2019-11-25|čujottum=2022-06-02|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="yle-11087750">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11087750|nommâ=Niko Valkeapää ja Iŋgá-Máret Gaup-Juuso leaba Romssa fylkkajuoigit – “Dát lea niehkobargu”|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Saijets, Maiju|äigimuddo=2019-11-26|kielâ={{se}}}}</ref>
==Eellim==
Niko-Mihkal Valkeapää šoodâi [[juovlâmáánu 30.]] peeivi [[1968]] [[Iänudâh|Iänuduvvâst]]. Suu eeči lii sämmilâš máttáátteijee já politikkár [[Nils-Henrik Valkeapää]] já suu enni sämmilâš máttáátteijee já ráámmátjurgâleijee [[Helena Valkeapää]] (j.s. Laiti). Suu risteeči lâi [[Nils-Aslak Valkeapää]].<ref name="db-60562960">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dagbladet.no/kultur/anmeldelse-endelig-tor-han-joike/60562960|nommâ=Anmeldelse: Endelig «tør» han joike|almostittem=Dagbladet|čujottum=2023-02-15|tahhee=Rønning, Øyvind|äigimuddo=2015-10-18|kielâ={{no}}}}</ref> Valkeapää rávásmij [[Iänudâh|Iänuduv]] markkânist [[Hiättá|Hiätást]].<ref name="yle-9016980"/>
Sun valmâštui maisterin [[Tromsa ollâopâttâh|Tromsa ollâopâttuvvâst]] ive 2021. Suu maistertuđhâstâh kietâdâl [[Nils-Aslak Valkeapää]] já [[Mari Boine]] lavlui saanijd já teemaid.<ref name="valkeapää-22725">{{Kirjekäldee|Nommâ=Nils-Aslak Valkeapää and Mari Boine: Song lyrics and Themes: thematic study of their song lyrics and the long lines|Almostittee=UiT Taažâ arktâlâš ollâopâttâh|Tahhee=[[Niko-Mihkal Valkeapää|Valkeapää, Niko-Mihkal]] |Sijđo=43|Ihe=2021 |www=https://munin.uit.no/bitstream/handle/10037/22725/thesis.pdf?sequence=2|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2023-02-09|Kielâ={{en}}}}</ref>
== Karrieer ==
Ive 1990 Valkeapää varrij [[Kuovdâkiäinu]]n máttáátteijen, mut sun lii meid porgâm maaŋgâlágán suorgijn tegu muusikist, čaittâlmist, tihtâvuođâst já politiikist.
=== Muusik ===
Valkeapää lávdástij vuossâmuu keerdi jo 7-ihásâžžân.<ref name="yle-9016980">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9016980|nommâ=Niko Valkeapää Márkomennui Agnete Johnsen sadjái|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Rasmus, Linnea|äigimuddo=2016-07-11|kielâ={{se}}}}</ref>
Valkeapää uásálistij vuossâmuu keerdi [[Sámi Grand Prix 1991|Sámi Grand Prix -kiišton ive 1991]] oovtâst [[Marie Kvernmo]]in pittáin ''Luodda'', mut suoi iävá vuáittám.<ref name="nrk-1.2147094"/> Kulmâ ive maŋeláá Valkeapää uásálistij oppeet [[Sámi Grand Prix 1994|Sámi Grand Prix -kiišton]], taan keerdi oovtâst [[Inger Marie Gaino Nilut]]áin. Suoi vuoittijn lávlumuási pittáin ''Duinna gávnnadit''.<ref name="nrk-1.2147094"/> Čuávuváá ive Valkeapää vuoitij [[Sámi Grand Prix 1995|ive 1995 Sámi Grand Prix]] -kišto ohtuu pittáin ''Vádjolus''.<ref name="yle-9016980"/><ref name="oktavuohta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.oktavuohta.com/aikajana-vanha|nommâ=Oktavuohta: Aikajana|almostittem=Sämitigge|čujottum=2021-01-11|kielâ={{fi}}}}</ref> Ive 2004 Valkeapää uásálistij [[Liet International]] -kiišton, mon sun vuoitij pittáin ''Rabas mielain''.<ref name="yle-12442177">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12442177|nommâ=Ingá-Máret Gaup-Juuso fárus Liet-lávlungilvvus bearjadaga eahket Dánmárkkus: “Mus lea stuorra illu ja gudni vuolgit ovddastit olles Sámi”|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Lappalainen, Anneli|äigimuddo=2022-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2013 sun lâi [[Ijâttes ijjâ]] uáiviartist.<ref name="">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6649533|nommâ=Niko Valkeapää Ijahis ija váldonástin|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|äigimuddo=2013-05-20|kielâ={{se}}}}</ref>
Ive 2003 suu [[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|vuossâmuš album]] almostui.<ref name="yle-9016980"/> Tast maŋa skiärrufinnodâh [[Duippidit]] lii almostittám maaŋgâid Valkeapää skiäruid. Suu uđđâsumos album lii [[Gáldu]], mii almostui ive 2019. Jieijâs skiärui lasseen Valkeapää lii meid lávlum [[salmâ|saalmâid]] kuulmâ skiärun uássin Hiätá salmâjuávhust, já suu pittá ''Birrat Birra'' lii meid ive 2011 almostum albumist ''[[Beginner's Guide to Scandinavia]]''.<ref name="st-hsj1"/><ref name="st-hsj2-3"/><ref name="st-hsj4-5"/>
=== Čaittâlem ===
Ive 2011 Valkeapää uásálistij ruátálâš TV-rááiđu [[Sápmi Sessions]] vuossâmuu pajan.<ref name="yle-7661354">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7661354|nommâ=Sápmi Sessions vuosttas baji prográmmat oidnogohtet Suomas|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-15|tahhee=Lakkala, Aletta|äigimuddo=2014-12-01|kielâ={{se}}}}</ref> Ohjelmist sun ferttij rähtiđ oovtâst ruotâsyemmilâš lávloo [[Kristian Anttila]]in uđđâ lavluu. Sunnust lijjii tuše kulmâ peeivi ton rähtimân.<ref name="yle-7661354"/>
Sämitige alguu vuáđuld [[Yle]] já [[Gutsy Animations]] -pyevtittemfinnodâh rähtiškuottii uđđâ [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu [[orjâlâškielâ]]n, [[anarâškielâ]]n já [[nuorttâlâškielâ]]n.<ref name="st-15032019">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2019/03/15/muumileehi-raidu-rahtoo-samikielan-samitige-alguu-vuaduld/?lang=an|nommâ=Muumileehi-ráiđu ráhtoo sämikielân Sämitige alguu vuáđuld|almostittem=Sämitigge|čujottum=2020-12-21|äigimuddo=2019-03-15}}</ref> Valkeapää lii jienâčaittâlâm [[Noskemudágâš|Noskemudágáá]] roolâ orjâlâškielâg rááiđust.<ref name="yle-11274509">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/fargga_mumenvakkis_samastisgohtet__rappar_ailu_valle_lea_mumenstallu/11274509|nommâ=Fargga Mumenvákkis sámástišgohtet – Ráppár Ailu Valle lea Mumenstállu|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2020-12-21|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2019-03-30|kielâ={{se}}}}</ref>
Valkeapää čaittâlij porttâvaavtâ já Ááná eeji Lemet ''Ovllá''-oopperast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inarilainen.fi/artikkeli/saamelaistahdet-ovlla-oopperan-solisteina|nommâ=Saamelaistähdet Ovllá-oopperan solisteina|tahhee=Peltomaa, Jaakko|almostittem=Inarilainen|äigimuddo=2025-08-19|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.maaseuduntulevaisuus.fi/koti/b0c6d79d-abaa-4961-bd01-e22a8fd3fa0a|nommâ=Kyyneleet valuivat vielä narikassakin: Oulun teatterin Ovllá on kokemisen arvoinen|almostittem=Maaseudun Tulevaisuus|äigimuddo=2026-02-02|čujottum=2026-04-04|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
=== Tihtâvuotâ ===
Ive 2017 Valkeapää vuossâmuš tihtâkirje ''Lása duohken — Behind the window'' almostui.<ref name="finna-1734991">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1734991 |nommâ= Lása duohken = Behind the window |almostittem= Finna |čujottum=2023-02-15|kielâ ={{fi}}}}</ref> Tiivtah láá sehe [[Orjâlâškielâ|orjâlâš]]- já [[eŋgâlâskielâ]]n.
=== Politiik ===
Valkeapää lii lamaš vuossâmuš sämmilâš iävtukkâs [[Euroop parlament]] vaaljâin, ko sun uásálistij [[Ruánáá litto|Ruánái]] iävtukkâssân [[Ive 1999 Euroop parlament vaaljah|ive 1999 Euroop parlament vaaljáid]].<ref name="má-1999-06-04">{{Lostâkäldee|Almostittem=Min Áigi|Äigimuddo=1999-06-04|Paječaalâ=Eu-parlamentta válggat - Niko Valkeapää vuosttas sápmelaš evttohas|Tahhee=Guttorm, Nilla|Ihe=1999|Ihekerdi=7|Nummeer=43|Siijđoh=4|www-tekstâ=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_minaigi_null_null_19990604_7_43_1?page=2|Čujottum=2023-02-19|Kielâ={{se}}}}</ref> Valkeapää uásálistij meid [[Ive 2004 Euroop parlament vaaljah|ive 2004 Euroop parlament vaaljáid]].<ref name="europarl-2004">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.europarl.europa.eu/elections2004/ep-election/sites/fi/yourvoice/fi/candidates.html|nommâ=Suomi - 12/05/2004|almostittem=Euroop parlament|čujottum=2023-02-19|kielâ={{fi}} já {{fr}}}}</ref> Sun ij kuittâggin peessâm parlamentân.
Politikkárin Taažâ peln Valkeapää oovdâst [[Taažâ sämmilij riijkâservi|Taažâ sämmilij riijkâseervi]]. Sun lâi [[Káisá vaaljâpirrâdâh|Káisá vaaljâpirrâduv]] [[Sämitigge (Taažâ)|Taažâ sämitiggeaairâs]] iivij 2017–2021.<ref name="st-taažâ-2017-2021">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politihkka/historja/ovdalas-samediggeairasat/samedikki-airasat-2017-2021-2/?sprak=12|nommâ=Sámedikki áirasat 2017-2021|almostittem=Sämitigge (Taažâ peln)|čujottum=2023-02-15|tahhee=|äigimuddo=|kielâ={{se}}}}</ref>
Valkeapää lâi iävtukkâssân [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiggeest Suomâ peln]] ive 2019 Sämitige vaaljâin Iänuduv listoost.<ref name="st-puáđus">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/2019/10/03/samitiggevaljai-puadus/?lang=an|nommâ=Sämitiggevaljâi puáđus |almostittem=Sämitigge (Suomâ peln)|čujottum=2023-02-15}}</ref> Sun finnij 57 jiennâd, mii ij lam tuárvi, ete sun väljejui sämitiggeairâsin Sämitiigán pajan 2020–2023.<ref name="st-puáđus"/> Valkeapääst šoodâi kuittâg Iänuduv värijesânin taan pajan.<ref name="yle-10997762">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10997762|nommâ=Iävtukkâsah|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-19}}</ref> Sun parga meid [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiggeest Suomâ peln]], kost sun lii [[Sämitige säämi kielârääđi|Säämi kielârääđi]]st.<ref name="st-saami-kielaraadi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/saami-kielaraadi/?lang=an|nommâ= Säämi kielârääđi |almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref> Toos lasseen sun lii sehe [[Sämitige kulttuurlävdikodde|kulttuurlävdikode]] já [[Sämitige škovlim já oppâmateriaallävdikodde|škovlim já oppâmateriaallävdikode]] värijeessân iivij 2020–2023.<ref name="st-kulttuurlavdikodde">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/kulttuurlavdikodde/?lang=an|nommâ=Kulttuurlävdikodde|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref><ref name="st-škovlim">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/lavdikodeh/skovlim-ja-oppamateriaallavdikodde/?lang=an|nommâ= Škovlim |almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref> Valkeapää meid oovdâst Sämitige [[Säämi parlamentaarlâš rääđi]]st iivij 2020–2023.<ref name="st-spr">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/saami-parlamentaarlas-raadi/?lang=an |nommâ=Säämi parlamentaarlâš rääđi|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15}}</ref>
== Palhâšumeh ==
[[Kuovâmáánu 28.]] peeivi [[2004]] Valkeapää vuoitij [[Spellemann]]-palhâšume ávus luokkaast vuossâmuu [[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|albumstis ''Niko Valkeapää'']], mii almostui ive 2003.<ref name="yle-9016980"/><ref name="lehtola-347">{{Kirjekäldee | Nommâ = Laulujen Lappi: tarinoita haavemaasta | Almostittee = Kustannus-Puntsi | Ihe = 2007 | Tahhee = Lehtola, Jorma | Sijđo = 347 | Almostittemsaje = Jyväskylä| ISBN = 978-952-5343-33-5 | Čujottum = 2023-02-15 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="yle-6621666">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-6621666|nommâ=Niko Valkeapää Spellemann-evttohassan|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-18|äigimuddo=2013-02-13|kielâ={{se}}}}</ref> Ovdil Valkeapää vuáitu lâi [[Mari Boine]] lamaš áinoo sämmilâš, kii lâi vuáittám [[Spellemann]]-palhâšume.<ref name="lehtola-347"/>
[[Njuhčâmáánu 26.|Pessijâšlávurduv]] 2005 sun vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 10.1.2021 | Kielâ = {{no}}}}</ref><ref name="smf-áillohaš">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samieasterfestival.com/%C3%A1illoha%C5%A1-musihkkab%C3%A1lkka%C5%A1upmi|nommâ=Áillohaš musihkkabálkkašupmi|almostittem=Sámi musihkkafestivála|čujottum=2023-02-15|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2008 sun vuoitij kyehti [[Folkelarm-palhâšume]] kuálmád albumstis ''[[Birrat Birra]]''.<ref name="nrk-1.6238757">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/niko--valkeapaai-balkka_umit-1.6238757|nommâ=Niko Valkeapääi bálkkašumit|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-02-18|tahhee=Olli, Anne|äigimuddo=2008-09-29|kielâ={{se}}}}</ref>
== Diskografia ==
* [[2003]] – ''[[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|Niko Valkeapää]]''
* [[2004]] – ''[[Sierra]]''
* [[2008]] – ''[[Birrat Birra]]''
* [[2012]] – ''[[Gusto]]''
* [[2012]] – ''[[ÄÄ]]''
* [[2012]] – ''[[Ráfi]]''
* [[2019]] – ''[[Gáldu]]''
=== Singleh já EP-skiäruh ===
* [[2015]] – ''[[Leatgo friija]]''
* [[2015]] – ''[[Ráfi (single)|Ráfi]]''
* [[2015]] – ''[[Viiddisvuohta]]''
* [[2018]] – ''[[Ale Vuollan]]''
* [[2018]] – ''[[Návdi]]''
* [[2018]] – ''[[Gáldu (single)|Gáldu]]''
=== Nurâldâhskiäruh ===
* [[2007]] – ''[[Ima Ipmašat]]: Mánáidlávlagat'', pittáin ''Sávzačora''<ref name="discogs-10743337">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/10743337-Various-Ima-Ipma%C5%A1at-M%C3%A1n%C3%A1idl%C3%A1vlagat|nommâ=Various – Ima Ipmašat - Mánáidlávlagat |almostittem=Discogs|čujottum=2023-05-14|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[2011]] – ''[[Beginner's Guide to Scandinavia]]'' pittáin ''Birrat Birra''<ref name="discogs-4953807">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/4953807-Various-Beginners-Guide-To-Scandinavia|nommâ=Various – Beginner's Guide To Scandinavia|almostittem=Discogs|čujottum=2023-02-15|kielâ={{en}}}}</ref>
=== Ohtâšâšskiäruh ===
* [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 1]]''<ref name="st-hsj1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-1/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 1 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 2-3]]''<ref name="st-hsj2-3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-2-3/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 2-3 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[2008]] – ''[[Heahtá sálbmajoavku 4-5]]''<ref name="st-hsj4-5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/tuote/heahta-salmmat-4-5/|nommâ=Heahtá sálbmajoavku 4-5 (CD)|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-02-15|kielâ={{fi}}}}</ref>
== Filmografia ==
=== TV-rááiđuh ===
* [[2011]] – ''[[Sápmi Sessions]]''
* [[2019]] – ''[[Muumileehi (ive 2019 TV-ráiđu)|Muumileehi]]''-ráiđu
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://www.discogs.com/artist/1033329-Niko-Valkeap%C3%A4%C3%A4 Niko Valkeapää pargo discogs.com -sijđostuvvâst]
==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:Niko Valkeapää|*]]
gmldx7l3ttmwfax7tpbkft1fpqfrmyp
Kristina Katarina Larsdotter
0
26331
152463
150548
2026-04-04T18:42:48Z
Seipinne
19
152463
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Storstina.jpg|thumb|Stuorrâ Stina]]
'''Kristina Katarina Larsdotter''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|19|1|1819|[[Malå]]|[[Ruotâ]]|27|5|1854|Malå|Ruotâ}}) lâi sämmilâš nissoon, kiäst lâi tavdâ, mii tovâttij tom, ete sun ij kuássin joskâm šoddâmist.<ref name="skblstina">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.skbl.se/en/article/ChristinaCatharinaLarsdotter|nommâ=Christina Catharina Larsdotter|almostittem=skbl.se|čujottum=2025-04-05|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>
==Eellim==
Kristina Katarina Larsdotter šoodâi puásuituáluperrui Ruotâ [[Malå]]st ive 1819. Sun lâi mieldi maaŋgâin čáittusijn pirrâ [[Euroop]] já pirrâ maailm, kost suu kukkodâh uážui stuorrâ huámmášume – rävisolmožin sun lâi paijeel kyevti meetter kukkosâš. Ulmuuh tubdii Larsdotter tien ääigi Stuorrâ Stinan, Kuhes Laapi nieidân já Laapi jietânâsnieidân. Forgâ suu jäämmim já hävdidem maŋa ive 1853 suu pasâttâsah kuáivojii pajas hävdienâmist já vuolgâttuvvojii Karoliinsii instituutân [[Tukholma]]n. Kuhháá ulmuuh jurdii, ete toh tuššii instituut pyelimist ive 1892, mut loopâst toh kávnojii. Eskin ive 2024 Stina pasâttâsah macâttuvvojii Malån.<ref name="skblstina"/><ref name="aavis04042025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/04/emma-dilemma-ja-stinas-jojk-tave-enamij-raadi-parnai-ja-nuoraikirjalasvuotapalhasume-iavtukkassan/|nommâ=Emma Dilemma já Stinas jojk Tave-enâmij rääđi párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšume iävtukkâssân|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-04|čujottum=2025-04-04}}</ref>
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{DEFAULTSORT:Larsdotter, Kristina Katarina}}
[[Luokka:Ive 1819 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ive 1854 jämimeh]]
[[Luokka:Jietânâsulmuuh]]
[[Luokka:Ruátáliih]]
[[Luokka:Sämmiliih]]
r65znwu3y52pfegt7ukksq5br449pk5
Nintendo
0
30123
152502
152141
2026-04-05T06:44:24Z
Seipinne
19
/* 2002–onnáá peivi: Uđđâ čuosâttâhaalmug */
152502
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Nintendo.svg|thumb|Nintendo logo]]
'''Nintendo Co., Ltd.''' ({{K-ja|任天堂株式会社|Nintendō Kabushiki gaisha}}) lii [[Jaapaan|jaapaanlâš]] maaŋgâaalmuglâš [[spellâtáálu]] ađai finnodâh, mii vuáju vuosâsajasávt [[Spellâkonsol|videospellâkonsolij]] vaalmâštmân já [[Videospellâ|videospeelâi]] ovdeedmân já almostitmân.
Nintendo vuosmuš videospellâkonsolpuovtâ lâi [[Color TV Game]], mii ij kiävttám sierâ pelimoduulijd. Tot almostui 1970-lovo loopâst Japanist. [[Tave-Amerik]] já [[Euroop]] markkânijd Nintendo vuolgij 1980-lovvoost vuosmuin konsolijn, [[Nintendo Entertainment System|NES]]:ijn, mii vuáđuduvá sierâ spellâmoduláid, já mast šoodâi piivnoh maailmvijđosávt. Tast maŋa pottii [[Super Nintendo Entertainment System|SNES]], [[Nintendo 64]], [[Nintendo GameCube]], [[Wii]], [[Wii U]] já [[Nintendo Switch]].<ref name="nintendous">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nintendo.com/us/about/|nommâ=About Nintendo: Creating smiles for generations|almostittem=www.nintendo.com|čujottum=2026-03-25|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Nintendo uđđâsumos spellâkonsol lii ive 2025 almostum [[Nintendo Switch 2]].
Nintendo lii almostittám meid maaŋgâid [[Kietâkonsol|kietâkonsolijd]], main tobdosumoseh láá [[Game Boy]] -ráiđu já [[Nintendo 3DS]]. Finnoduv konsolijd lijjii vuábdám maailmvijđosávt paijeel 770 miljovnid ovdil kesimáánu 30. peeivi 2020<ref name="fost">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nintendo.co.jp/ir/en/finance/hard_soft/|nommâ=Dedicated Video Game Sales Units|almostittee=Nintendo|čujottum=8.9.2020|kielâ={{en}}}}</ref> já speelâid suulâi 2,7 miljardid ovdil roovvâdmáánu 2. peeivi 2008.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nintendo.com.au/index.php?sectionID=1&pageID=13|nommâ=History - Nintendo.com.au|almostittem=www.nintendo.com.au|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20100501002309/http://www.nintendo.com.au/index.php?sectionID=1&pageID=13|čujottum=2026-03-25}}</ref> Nintendo tobdeh rustigijdis lasseen meid maaŋgâin speelâin, tego ''[[Mario (spellâráiđu)|Mario]]'', ''[[Donkey Kong]]'', ''[[Kirby (spellâráiđu)|Kirby]]'', ''[[Metroid (spellâráiđu)|Metroid]]'', ''[[Pokémon]]'' já ''[[The Legend of Zelda (spellâráiđu)|The Legend of Zelda]]''.
== Historjá ==
=== 1889–1968: Algâmudoh ===
[[Tiätuvuárkká:Nintendo_Hanafuda.jpg|vasen|pienoiskuva|Nintendo puovtâdâm Hanafuda-koortâid čáittusist lasâvitriinist.]]
[[Fusajirō Yamauchi]] vuáđudij Nintendo [[čohčâmáánu 23.]] peeivi [[1889]] noomáin ''Nintendō koppai''.<ref name="nsider">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.n-sider.com/contentview.php?contentid=34|nommâ=N-Sider.com: Nintendo History Lesson|almostittem=|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190925162017/https://web.archive.org/web/20090131104950/http://www.n-sider.com/contentview.php?contentid=34|vyerkkejum=25.9.2019|čujottum=2.4.2010|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Jaapaankielâlâš nommâ ”Nintendo” uáivild anarâškielân ”kyeđe luho aalman”. Finnodâh vuáđudui [[Kioto]]n, [[Jaapaan|Japanân]], já tot puovtâdij já markkânistij [[Hanafuda]]-spellâmkoortâid. Ko jaapaanlâš mafia [[Yakuza]] vaaldij koortâid kiävtun sii spellâkuovđâšmijn, koortâi pivnohvuotâ lasânij, ja forgâ finnodâhân pálkkááttii lase pargovievâ. Nintendost šoodâi vuosmuš miänástum viestâreennâmlâš spellâkoortâid valmâštâm finnodâh Japanist.<ref name="nsider" />
Ive 1929 Yamauchi kiäsádâtâi finnoduvâst, já luoštij viivâs [[Sekiryō Yamauchi]] jođetteijen. 1933 Yamauchi olášutij ovtâstume nuubijn firmain, já uđđâ noomân šoodâi ''Yamauchi-Nintendō''; meid válduviäsu sirdui nube rakanâsân. Maŋeláá ive 1947 Yamauchi ornij ''Marufuku'' levâttiđ Hanafuda-koortâid já maaŋgâid eres koortâid, maid Nintendo ij oovdânpuáhtám.<ref name="nsider" />
Sekiryō Yamauchi áijuvist, [[Hiroshi Yamauchi]]st, šoodâi Nintendo jođetteijee ive 1949. Sun lonottij finnoduv noomâ maassâd ''Nintendō koppai''n. Marafuku noomâ muttii še, já tast šoodâi ''Nintendō Karuta''. Ive 1959 Nintendo raahtij sopâmuš [[Disney]]in vâi Nintendost ličij máhđulâš kevttiđ Disney huáđđoid Nintendo koortâin. Sopâmuš lâi puáhtálâs, já koortâid vuobdii oovtâ ivveest ohtsis aainâs-uv 600 000.<ref name="nsider" />
Ive 1963 finnoduv noomâst šoodâi oovtkiärdánub, tuše peri ''Nintendō'', já Nintendo toimâškuođij meid eres uásisuorgijn main motomeh miänástui já motomeh iä. Iivij 1963–1968 Nintendo vuáđudij taksifirma sehe ”[[Love hotel|rähisvuotâhooteel]]” ({{K-en|love hotel}}), valmâštij sierâid já speelâid já maaŋgâid eres pyevtittâsâid, tego häppilisriisi. Häppilisriisist ij šoddâm nuuvt piivnoh ko maid sii vuordii, iäge taksifirma já "rähisvuotâhooteelgin" miänástum, te tai tooimâ jooskâi.<ref name="nsider" />
Ive 1965 finnodâh pálkkááttij [[Gunpei Yokoi]], kiän tobdeh eres lasseen [[Game Boy]] já ''[[Metroid (spellâráiđu)|Metroid]]''-spellârááiđu rähten.
=== 1969–1982: Sierâin spellâhallijd ===
[[Tiätuvuárkká:Nintendo_Ultra_Machine.jpg|pienoiskuva|[[Gunpei Yokoi]] sundáttâllâm Baseball-leggistem-faallâmspellâ.]]
Nintendost aalgij uđđâ äigipaje. Gunpei lâi keččâlâm uđđâ sierâteknologia já ovdedij 1960–1970-lovoi kooskâst meekaanlij sierâ, mon nommâ lâi [[Ultra Hand]]. Nintendo vuobdij taid paijeel miljovn, já Ultra Handist šoodâi Nintendo vuosmuš miänástum sierâ. Yamauchi huámmášij Gunpei potentiaal já siirdij suu meddâl suočâläbžipargoin: Gunpei peesâi tast ovdâskulij muštâlijd jurduidis njuolgist Yamauchin. Forgâpalij sun lâi-uv ráhtám lase miänástum sierâid, tego "Love Tester" -ruustig já Baseball-leggistem-faallâmspeelâ.
Yokoi raseldij ehidijd suu elektronisij komponentij piällást, já ohtâ tai puđâldâsâi puátusijn lâi ''Love Tester'' -ruustig (Rähisvuođâ testam -ruustig). Ruustig mittedij epitieđâlávt vuástásij suhâpeelij koskâsii rähisvuođâ, ko paarâ tollij ovttáin kieđáin kiddâ rustigân stellejum meetaal pááluin já vist rijjâ kieđáin nubijdis kieđâst. Ohtâ ruustig miänástume suujâin lâi-uv eidu kieđâst toollâm, mii fyysisâšvuođâs tet lâi jaapaanlij nuorâi kooskâst tabu.
Oovtpeeivi Gunpei luusâ poođij [[Sharp]] pargee [[Masayuki Uemura]]. Sun halijdij čäittiđ Gunpein piäiváškennoid, maid Sharpist lijjii ovdedâm. Savâstâllâm maŋa suoi finnijn uđđâ jurduid tast, kost teknologia puávtáččij ávhástâllâđ, ige moonnâm kuhháá ko Nintendo pálkkááttij Uemura. Yokoi juurdân lâi anneeđ kennoi čuovâtubdâstem ävkkin pääččimspeelâin; čuovâpistooláin päčidijn čuosâttâhân tábáhtuuččij sierâlágánijd aašijd, tego kulluuččij leijon párgum. Jurdust šoddâm ''Beam Gun Games'' -speelâ vuobdii paijeel miljovn kopiod. Yokoi ovdedij jurduus skiärrupäčimân, já Nintendo skappui kuárus šlubukkistemhallijd skiärrupääččim várás. Olmâ skiärui saajeest kiävtust lijjii simulistum skiäruh, moh piäiváškennoi vievâst aiccii teividem. ''Laser Clay Range'' ive 1973 oovdânpyehtim lâi luhostum, mutâ ton pivnohvuotâ ij pištám Jaapaan oljovänivuođâ tet. Yamauchi tarbâšij uđđâ puovtâ, mii luhostuččij.
Yamauchi huámmášij, maht [[Atari]] ''[[Pong]]'' já [[Magnavox]] päikkikonsol [[Magnavox Odyssey|Odyssey]] miänástuvvii Ovtâstum staatâin, já sun luhostui rähtiđ sopâmuš Magnavoxijn Odyssey juovâšmist Japanist. Ko sopâmuš lâi šoddâm, Nintendo algâttij ohtsâšpargo Mitsubishi Electronicsijn vâi puávtáččij pyevtittiđ jieijâs videospellâkonsol. Ive 1977 almostui [[Color TV Game|Color TV Game 6]], mii toolâi sistees love sierâláán variant ''Pongist''. Tot vuobdui Japanist pyereest, já tom čuávui Color TV Game 15 já maŋeláá eres-uv versioh. Computer TV Game, mii siskeldij [[Othello]], lâi majemuš tain kevttimettum spellâkonsolijn, já tot almostui ive 1980.
Ive [[1980]] Nintendo vuáđudij ''Nintendo of America'' Ovtâstum staatáid, mii västidij finnoduv aašijn tovnpeln meerâ.1980-lovo aalgâst Amerik Nintendo tuođâi tarbâšij uđđâ [[Šlanttispellâ|šlanttispeelâ]], ko markkâneh lijjii monâmin vuáluskulij. ''[[Radar Scope]]'' koolgâi leđe čuávdus taan čuolmân, mutâ mohtâ speelân suálmui kuhes toimâttemaaigij tet. Lâi oppeet tárbu uđđâ speelân. 1970-lovvoost finnodâhân lâi pálkkááttum [[Shigeru Miyamoto]], kiäst maŋeláá šoodâi ohtâ tehálumosijn videospellâovdedeijein Nintendost. Yamauchi meridij adeliđ uđđâ spellâhaavâ Miyamoton, já uuigâi Gunpei stivriđ suu. Miyamoto pargo puátusin šoodâi ''[[Donkey Kong (videospellâ)|Donkey Kong]]'', já muádi ive keččin markkânân poođij ''[[Mario Bros.]]''še; kuohtuuh miänástuvvii pyereest já almostittui sehe spellâhallijn já maaŋgâin päikkikonsolijn. Toos lasseen Nintendo iiskâi meid [[Elektroniikspellâ|elektroniikspellâmarkkânijd]] [[Game & Watch]] -spelâigijn.
=== 1983–1989: Vuosmuš päikkikonsol ===
[[Tiätuvuárkká:Famicom.jpg|left|thumb|Ive 1983 almostum Famicom.]]
Syeinimáánust 1983 Nintendo almostitij Japanist Famicom-vuáháduvâs (''Family Computer''), mii lâi Nintendo vuosmuš spellâmodulijd kiävttám videospellâkonsol. Famicom lâi hirmâd piivnoh, já paijeel 500 000 mašinid vuobdui kyevti mánuppaajeest. Konsol lâi meid teknisávt pyereeb já häälbib kištottelleid verdidijn. Teđet muádi mánuppaje maŋa almostitmist Nintendon pottii vaidâlusah, ko konsoleh stergâgii motomijd speelâid spelâdijn. Váddu kavnui mikročiegâst, mast lâi toimâmhemâdâs. Nintendo meridij keessiđ puoh vyebdimnáál mašinijdis meddâl, mii maavsij finnodâhân masa peeli miljovn dollarid.
Te ko poođij ihe 1984, lâi Famicom ain-uv hirmâd piivnoh Japanist. Taat vyerdimettum pivnohisvuotâ tovâttij kuittâg vädisvuođâid Nintendon, ko tast iä lamaš tuárvi resurseh västidiđ speelâi kojâldâhân. Ton tááhust Yamauchi juovij pargeidis kuulmâ juávkun: [[Nintendo Research & Development 1|Research & Development 1]]:n (R&D 1), [[Nintendo Research & Development 2|R&D 2]]:n já [[Nintendo Research & Development 3|R&D 3]]:n. Kevttimáin taid juávhuid Yamauchi tuáivui, et ton saajeest et sij pyevtittiččii ennuv koskâkiärdánijd speelâid, sist šodâččii uccáá, mutâ šiev speelâid.
Taan äigipaajeest Nintendo lii muštâlâm tuáivuidis almostittiđ Famicom [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Ko Nintendost lâi nuuvt uccáá vuáttámušáh Ovtâstum staatâi markkânijn, finnodâh irâttij rähtiđ sopâmuš [[Atari]]<nowiki/>jn konsol juovâšmist. Juovâččemsopâmuš koolgâi vuáláčäälliđ ive 1984 [[Consumer Electronics Show]] -messuin, mutâ ko Atari ooinij [[ColecoVision|ColecoVisionin]] lisensistum ''Donkey Kong'' -speelâ [[Coleco ADAM|Coleco ADAMist]], finnodâh piettâlij tuárjumist Nintendo konsol. Čuolmâ čovdui, mutâ sopâmuš ij kuittâg šoddâm, ko Atarin šodâškuottii ruđâliih vädisvuođah. Suijân vädisvuođâid lâi iivij 1983 já 1984 mudo [[Ive 1983 hiäjusäigi videospeelâid|hiäjusäigi videospeelâid]], mii rieštij stuárráámuu uási Ovdâstum staatâi videospellâmarkkânijn. Nintendo paasij ohtuu Atari išettáá.
Atari ij lam kontrollistam tuárvi spellâovdedeijeidis ige speelâid, maid almostittii rustigáid. Ton tááhust Ovtâstum staatâin lijjii hirmos meeri surgâdis videospeelah, já loppâloopâst tot lâi ohtâ tain suujâin, moh meid tovâttii hiäjusääigi videospeelâid. Nintendo ij halijdâm rähtiđ siämmáá feeilâ Atarijn, já te asâttij spelâidis kvaliteetvátámâšâid, mooid speelah ferttii olleeđ. Te šoodâi [[Nintendo Seal of Quality]] (kvaliteet seilâ), já [[10NES]]-mikročiegâ vievâst speelah, moh iä lamaš linsesistum estii toimâmist Famicomist. Nintendo meid raijij [[Kuálmád uásipeeli|kuálmád uásipele]] finndouvâi ihásii spellâmere viiđâ speelân.
[[Tiätuvuárkká:NES-Console-Set.png|thumb|350 px|Ive 1986 almostum [[Nintendo Entertainment System|NES]]]]
Nintendo almottij ive 1985 CES-meesuin, ete sij almostiteh Famicom Ovtâstum staatâin – tuše noomáin [[Nintendo Entertainment System]] (NES) já eresláán olgohäämist. Markkânijd NES poođij vuosmuu tove juovlâmáánust 1985, ko Nintendo halijdij keččâliđ vyebdiđ já markkânistiđ ruustig [[New York]] kuávlust. Stuorrâ perustume keežild konsol vuobduuškuođij ive [[1986]] riijkâvijđosávt 20 sierânâs speelâigijn. 1985 almostui meid ''[[Super Mario Bros.]]'' Famicomin Japanist, já tast še šoodâi uáli jo piivnoh. Eres spellârááiđui lekkâmeh, moh láá tááláá ääigi pyereest miänástum, lijjii ive 1986 ''[[Metroid]]'' já ''[[The Legend of Zelda]]''.
1989 Nintendo almostitij [[Game Boy]] -kietâkonsolis, mon mieldi poođij ''[[Tetris]]''. Game Boy še lakkiittij pyereest markkânijn tastko tom hadde lâi tuárvi hälbi, ulmuuh lijkkojii tom speeláid já virdegin konsol ij kiävttám nuuvt ennuv ko kištottâllee rustigeh. Maŋeláá konsolân almostui ''[[Super Mario Land]]'', mon vuobdii paijeel 14 miljovn kopiod maailmvijđosávt. Ive 1989 Nintendo uvástâlâi Famicom čuávvoo, mon kočodii noomáin [[Super Nintendo Entertainment System|Super Famicom]].
Finnoduvâi lâi vaigâd nuávdittiđ Nintendo čovgâ almostittemmiärádâsâid. [[Konami]], ohtâ NESin speelâid almostittám kuálmád uásipele finnoduvâin, koorvij njuolgâdâs rähtimáin uálgifinnoduv, mon nommâ lâi [[Ultra Games]], vâi puávtáččij almostittiđ lase speelâid ivveest. Nubbe finnodâh mii koorvij njuolgâdusâid lâi Atari rähtim uálgifinnodâh [[Tengen (finnodâh)|Tengen]]. Tengen pyevtittij NESin speelâid, moh iä lamaš lisensistum, mutâ Nintendo ij pastam lopâttiđ tom tooimâ.
=== 1990–1995: Ohtsâšpargoh já feeilah ===
[[Tiätuvuárkká:SNES-Mod1-Console-Set.png|thumb|[[Super Nintendo Entertainment System|SNES]] Ovtâstum staatâi versio skuáppu ij lamaš siämmááláván ko eurooplâš já jaapaanlâš versiost.|left]]
Super Famicom almostui Japanis skammâmáánust 1990, já puoh mašineh vuobdui kuulmâ peeivist loopân. Porgemáánust 1991 maašin almostui Ovtâstum staatâin noomáin [[Super Nintendo Entertainment System]] (SNES). SNES čuávui oovdeb maašin hälbis hodijnis já šiev pehtilvuođâinis ton ääigi mašinân, veik SNES kuávdášprosessor lâi-uv hitásub ko Sega Mega Drive [[Motorola 68000]]. Japanist SNES moonâi älkkeht njunošân videospellâmarkkânijn, mutâ Ovtâstum staatâin maŋedis almostittem já Sega noonâ kampanjistem tet SNES paasij vistig nubben Mega Driven. Veikkâ SNES loppâloopâst vuobdui eenâb maailmvijđosávt, ij tom olesvyebdim Euroopist olláám Mega Drive táásán. Mariost lâi kuittâg šoddâm pegâlmâs Ovtâstum staatâin: väldikodálâš tutkâmuš mield ovtâstumstaatâliih párnááh tubdii Mario täävjib ko [[Mikkâl Säplig]]. Ive 1993 Mariost rahtii [[Hollywood]]-elleekove, mon válduroolâst lâi [[Bob Hoskins]].[[Tiätuvuárkká:Festival_du_jeu_video_20080926_018.jpg|right|thumb|[[Virtual Boy]], mon koolgâi toollâđ čoolmij alne, ij lam kávpálávt nuuvt luhostum.]]
Ive 1992 Gunpei Yokoi vuávááškuođij R&D1-juávhoin uđđâ konsol, mon noomân šoodâi [[Virtual Boy]]. Siämmáá ive Hiroshi Yamauchi oostij [[Seattle Mariners]] [[baseball]]-juávhu uásusijd; maŋeláá Amerik Nintendost lâi jo iänádâhuási juávhu uásusijn. 1992 lâi meid ihe, kuás [[SNES]] almostui Euroopist.
1990-lovo aalgâst Nintendo ovdeedškuođij SNES:in SNES CD-ROM -laseuási. Vuosmuš ohtsâšpargokyeimi projektist lâi [[Sony]], mutâ ko Nintendo fiettij, ete sopâmuš adeličij Sonyn kontrol puoh almostum CD-speelâid, Nintendo kiäsádâtâi tast já molsoi ohtsâšpargokyeimi [[Philips|Philipsin]]. Siämmást Philips uážui liiseens puoh Nintendo spellâhuáđđoid, já [[Philips CD-i]]:n almostui-uv ovdâmerkkân ''Mario''- já ''The Legend of Zelda'' -speelâid. Speelâi kvaliteet onnii hyennin, iäge fanih rekinist taid ollágin spellârááiđui uássin.
Meid Philipsijn ohtsâšpargo moonâi endurân, mutâ Nintendo, Sony já Philips keččâlii val uđđâsist ovdediđ lasepiergâs oovtâst. Viijmâg ive 1993 Nintendo muštâlij, ete lii joskâm SNES-CD ovdedem. Ohtâ suijâ manen seđŋii haavâ lâi eres lasseen tot, et [[Sega Mega-CD]] restâlui kávpálávt, já meid tot, ete Nintendo tiänái pyereest sii spellâmodulijn. Loopâst Sony vuávái já olášuutij [[PlayStation]], mutâ konsol rááhtus ij lam ollágin siämmáš ko maid sij lijjii ovdil vuávám.
SNES-CD-proojeekt joskâm maŋa Nintendo muštâlij vuáváámistis räthiđ uđđâ [[64-bittisâš]] konsol koodinoomáin ''Project Reality'', mii puávtáčij čäittiđ huáđđoid já pirrâduv ollásávt [[3D|3D-grafiikkáin]]. [[1994]] Nintendo almottij, ete konsol šadda Ovtâstum staatâi markkânijd noomáin ''Ultra 64''. Ij kuittâg moonâm kuhháá, ko Nintendo huámášij et lâi adelâm konsolin puástu noomâ, ko vuoigâdvuođah toos lijjii Konamist. Nuuvtpa ive 1995 Nintendo uvástâlâi, et konsol uđđâ nommân šadda [[Nintendo 64]] já tot almostuvá ive 1996. Ive 1995 Nintendo meid haavâi uási [[Rareware]]-finnoduvvâst, mii maŋeláá čaittâšui-uv jiärmáás toimân. Rareware raahtij Nintendo tobdosumos speeláid, tego ''[[Donkey Kong]]'' -rááiđu uđđâ oosijd.
Ive 1995 Nintendo almostitij [[Virtual Boy]] Japanist, mutâ tom iä vuábdám nuuvt pyereest ko vuordii. Nintendo joođhij kuittâg speelâi rähtim toos já almostitij ruustig meid Ovtâstum staatâin, kost tom iä vuábdám masa te jo ollágin. Virtual Boy iä loopâst almostittâm ollágin Euroopist hiäjus vuábdus tet. Suujah mondiet tot restâlui kávpálávt lijjii maaŋgah: Čoolmij alne tuálloo Virtual Boy grafiikeh lijjii ruopsisčappâdeh, já ruustigân lasettum váruttâsah tovâttij palo čoolmij pilledmist; rustigist lâi meid ollâgâs hadde speelâi kvaliteetân verdidijn. Siämmáá ive Nintendo lâi karttâm kištottâllâmtilán; Sega lâi almostittám [[32-bittisâš|32-bittisii]] [[Sega Saturn]] sehe Sony 32-bittisii PlayStation.
=== 1996–2001: Nintendo piso modulijn ===
[[Tiätuvuárkká:Nintendo_64_with_Mario_Kart_64_cartridge_20040725.jpg|oikea|pienoiskuva|[[Nintendo 64]] já analogtattijn riäidudum cogâdeijee.]]
[[Tiätuvuárkká:Nintendo_Game_Boy_-_geograph.org.uk_-_6409481.jpg|oikea|pienoiskuva|[[Game Boy Color]] kietâkonsol]]
[[Nintendo 64]] almostui Japanist kesimáánust 1996, já tom vuobdii paijeel 500 000 tállán vuosmuu peeivi. Tave-Amerikin maašin happiittij jo siämmáá čoovčâ, mutâ Euroopân esken ive maŋeláá. Nintendo meridij juátkiđ spellâmodulij äigipaje vala N64:in, veik kištottelleeh lijjii jo sirdum speelâi vuorkkiimist CD-ROM-äigipajan. Maaŋgah kuálmád uásipele ovdedeijee valjii mielâstubbooht [[Sony]] [[PlayStation]] almostittemvuáđun tanen ko toos šietâi ennuv eenâb data. Nintendo agâstâlâi miärádâsâs uánihis luođimaaigijn, ko data lâi vyerkkejum njuolgist modulin. Ovdâmerkkân Square Enix lii mieđettâm, ete stuárráb vuorkkimkapasiteet tovâttij spellâtáálu molsođ ''[[Final Fantasy VII]]'' almostittem PlayStationin.
=== 2002–onnáá peivi: Uđđâ čuosâttâhaalmug ===
[[Tiätuvuárkká:Wii_Wiimoter.jpg|pienoiskuva|[[Wii]]]]
Uđđâivemáánust 2025 Nintendo muštâlij, ete sist lii puátimin [[Nintendo Switch 2]] -konsol, mii heivee majaskulij oohtân motomij Nintendo Switch spelâigijn. Finnodâh muštâlij lase cuáŋuimáánu 2. peeivi Nintendo Direct -vuolgâttâsâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nintendo.fi/uutiset/nintendo-switch-2-julkaistaan-vuonna-2025|nommâ=Nintendo Switch 2 julkaistaan vuonna 2025 - Nintendo|almostittem=www.nintendo.fi|čujottum=2025-01-19}}</ref> Aalmug peesâi uápásmuđ uđđâ mašinán tilálâšvuođâin, mii uárnejui cuáŋuimáánu já kesimáánu kooskâst ive 2025, jeđe kesimáánu 5. peeivi 2025 tot poođij markkânijd.
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
'''Virgáliih siijđoh'''
* [http://www.nintendo.co.jp/ Nintendo virgáliih päikkisiijđoh] {{Ja}}
* [http://www.nintendo.com/ Amerik Nintendo päikkisiijđoh] {{En}}
* [http://www.nintendo-europe.com/ Euroop Nintendo päikkisiijđoh] {{En}}
* [http://www.nintendo.fi Suomâ Nintendo päikkisiijđoh] {{Fi}}
'''Eres siijđoh'''
* [http://www.n-sider.com/ N-Sider] {{En}}
* [http://www.nintendojo.com/ Nintendojo] {{En}}
== Käldeeh ==
* {{Kirjekäldee|Tahhee=Toim. Wolf, Mark J.P.|Nommâ=The Video Game Explosion – A History from PONG to PlayStation and Beyond|Ihe=2008|Almostittee=Greenwood Press|Tubdâldâs=|Isbn=978-0-313-33868-7|Kielâ={{en}}}}
{{Käldeeh}}{{Käldeeh|sarakkeet}}
[[Luokka:Nintendo]]
0aty7wuq9w5843iuod8alrngqjdwpe6
Myenster:Astronaut
10
30169
152429
152344
2026-04-04T16:18:26Z
Seipinne
19
152429
wikitext
text/x-wiki
{{Persovn/vuáđu
| fáddá = komovuotâtekniik
| nommâ = {{{nommâ|<noinclude>{{{nommâ}}}</noinclude>}}}
| algâalgâlâš nommâ = {{{algâalgâlâš nommâ|<noinclude>{{{algâalgâlâš nommâ}}}</noinclude>}}}
| kove nommâ = {{{kove|<noinclude>{{{kove}}}</noinclude>}}}
| kovestuárudâh = {{{kovestuárudâh|<noinclude>{{{kovestuárudâh}}}</noinclude>}}}
| kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>{{{kovetekstâ}}}</noinclude>}}}
| oles nommâ = {{{oles nommâ|<noinclude>{{{oles nommâ}}}</noinclude>}}}
| šoddâmpeivi = {{{šoddâmpeivi|<noinclude>{{{šoddâmpeivi}}}</noinclude>}}}
| šoddâmsaje = {{{šoddâmsaje|<noinclude>{{{šoddâmsaje}}}</noinclude>}}}
| jáámmám = {{{jäämmimäigi|{{{jäämmimpeivi|<noinclude>{{{jäämmimpeivi}}}</noinclude>}}}}}}
| jäämmimpeivi = {{{jäämmimpeivi|<noinclude>{{{jäämmimpeivi}}}</noinclude>}}}
| jäämmimsaje = {{{jäämmimsaje|<noinclude>{{{jäämmimsaje}}}</noinclude>}}}
| aalmuglâšvuotâ = {{{aalmugjeessânvuotâ|{{{aalmuglâšvuotâ|<noinclude>{{{aalmugjeessânvuotâ}}}</noinclude>}}}}}}
| árvunommâ = {{{árvunommâ|}}}
| áámmát = {{{siiviilelimist|{{{áámmát|<noinclude>{{{áámmát}}}</noinclude>}}}}}}
| eres tiäđuh koskâpaječaalâ= {{#if: {{{koskâpaječaalâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{koskâpaječaalâ}}} | Karrieer}}
| eres tiäđuh =
<!-- -->{{#if: {{{tijppâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Tijppâ|siskáldâs={{{tijppâ}}} }} }}
<!-- -->{{#if: {{{tile|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Tile|siskáldâs={{{tile}}} }} }}
<!-- -->{{#if: {{{suáldátárvu|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Suáldátárvu|siskáldâs={{{suáldátárvu}}} }} }}
<!-- oohtânhiäivulâšvuotâ -->{{#if: {{{árvu|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Suáldátárvu|siskáldâs={{{árvu}}}}}}}
<!-- -->{{#if: {{{äigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi komovuođâst|siskáldâs={{{äigi}}} }} }}
<!-- -->{{#if: {{{väljejum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Väljejum astronautin|siskáldâs={{{väljejum}}} }} }}
<!-- -->{{#if: {{{iäláttâhân pääccim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pááccám iäláttâhân|siskáldâs={{{iäláttâhân pääccim}}} }} }}
<!-- oohtânhiäivulâšvuotâ -->{{#if: {{{iäláttâhpeivi|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pááccám iäláttâhân|siskáldâs={{{iäláttâhpeivi}}}}}}}
<!-- -->{{#if: {{{nommâčáálus|<noinclude>-</noinclude>}}}{{Wikidata|p109|}} | {{Tiätuloová/kove|fáddá=komovuotâtekniik|kove={{Wikidata|p109|{{{nommâčáálus|}}}}}|kobdodâh=128px|kovetekstâ=Nommâčáálus|invert=true}} }}
<!-- -->{{#if: {{{kirdemeh|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdemeh|fáddá=tekniik}}
<!-- -->{{Tiätuloová/kuárus|ei-tr=|class= |colspan=2|style= |siskáldâs= {{{kirdemeh}}} }}
<!-- -->}}
| päikkisijđo = {{{päikkisijđo|<noinclude>{{{päikkisijđo}}}</noinclude>}}}
| liiŋkâ nommâ = {{{liiŋkâ nommâ|<noinclude>{{{liiŋkâ nommâ}}}</noinclude>}}}
}}<noinclude>
{{Myensterraavâ|Komovuotâmyenstereh}}
[[Luokka:Persovnmyenstereh]]
</noinclude>
ll7xllkesfo836hwszkbnmgui6glq62
Myenster:Astronaut/Kirdem
10
30170
152427
152347
2026-04-04T16:08:21Z
Seipinne
19
152427
wikitext
text/x-wiki
<!--
Printtii ucemustáá oovtâ kirdemist tiäđuid, mast nommâ lii págulâš, mut kove ij lah
-->{{Tiätuloová/tiäturaddalâs
| nommâ=
{{#if: {{{1|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}} | [[Tiätuvuárkká:{{{tubdâldâh|{{{1|Example.jpg}}}}}}|40px|{{{kirdem|{{{2}}}}}}]] | }}
| siskáldâs=[[{{{kirdem|{{{2<noinclude>|Ovdâmerkkâ</noinclude>}}}}}}]]}}<!--
Jis miinii čuávuváá raddalâs parameetterijn lij, printtii uđđâ raddalâs
-->{{#if: {{{tubdâldâhb|}}}{{{kirdemb|}}}{{{3|}}}{{{4|}}} |
{{Tiätuloová/tiäturaddalâs| nommâ={{#if: {{{3|}}}{{{tubdâldâhb|}}} | [[Tiätuvuárkká:{{{tubdâldâhb|{{{3}}}}}}|40px|{{{kirdemb|{{{4}}}}}}]] | }}
| siskáldâs=[[{{{kirdemb|{{{4}}}}}}]]}} }}<!--
Jis miinii čuávuváá raddalâs parameetterijn lij, printtii uđđâ raddalâs
-->{{#if: {{{tubdâldâhc|}}}{{{kirdemc|}}}{{{5|}}}{{{6|}}} | {{Tiätuloová/kuárus
| nommâ={{#if: {{{5|}}}{{{tubdâldâhc|}}} | [[Tiätuvuárkká:{{{tubdâldâhc|{{{5}}}}}}|40px|{{{kirdemc|{{{6}}}}}}]] | }}
| siskáldâs=[[{{{kirdemc|{{{6}}}}}}]]}} }}
{{Tiätuloová/kuárus
|style=border-bottom: 1px solid #{{Fáddá/robdâ|{{{fáddá|tekniik}}}}};
}}<noinclude>
{{Myensterraavâ}}
[[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
dpdaf60jv990yk0jc0iypcp7p6t4vah
Johanna Laakso
0
30171
152421
2026-04-04T15:32:11Z
Yupik
23
Uđđâ sijđo: {{Tiettee | nommâ = Johanna Laakso | kove = | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|5|2|1962}} [[Helsig]] [[Suomâ]] | jáámmám = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}} | tuđhos = | náguspargo stivrejeijee(h) = | instituut = [[Wien ollâopâttâh]] | máttáátteijee(h) = | uáppee(h) = | tutkâmušsyergi = | tobdos pargoh = | palhâšumeh = }} '''Johanna Marja-Leena Laakso''' (š. [[kuovâmáánu 5.]] peeivi [[1962]] [[Helsig]] Suo...
152421
wikitext
text/x-wiki
{{Tiettee
| nommâ = Johanna Laakso
| kove =
| šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|5|2|1962}} [[Helsig]] [[Suomâ]]
| jáámmám =
| aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}}
| tuđhos =
| náguspargo stivrejeijee(h) =
| instituut = [[Wien ollâopâttâh]]
| máttáátteijee(h) =
| uáppee(h) =
| tutkâmušsyergi =
| tobdos pargoh =
| palhâšumeh =
}}
'''Johanna Marja-Leena Laakso''' (š. [[kuovâmáánu 5.]] peeivi [[1962]] [[Helsig]] [[Suomâ]]) lii syemmilâš kielâtotkee já professor.
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{AAKKOSTUS:Laakso, Johanna}}
[[Luokka:Academia Europæa jesâneh]]
[[Luokka:Ive 1962 šoddâmeh]]
[[Luokka:Wien ollâopâttuv professoreh]]
[[Luokka:Syemmiliih kielâtotkeeh]]
[[Luokka:Syemmiliih professoreh]]
ll97xj29r3uvr46y43jg70tdxt6rm5w
152422
152421
2026-04-04T15:38:20Z
Yupik
23
152422
wikitext
text/x-wiki
{{Tiettee
| nommâ = Johanna Laakso
| kove =
| šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|5|2|1962}} [[Helsig]] [[Suomâ]]
| jáámmám =
| aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}}
| tuđhos =
| náguspargo stivrejeijee(h) =
| instituut = [[Wien ollâopâttâh]]
| máttáátteijee(h) =
| uáppee(h) =
| tutkâmušsyergi =
| tobdos pargoh =
| palhâšumeh =
}}
'''Johanna Marja-Leena Laakso''' (š. [[kuovâmáánu 5.]] peeivi [[1962]] [[Helsig]] [[Suomâ]]<ref name="laakso-cv">{{Nettikäldee|čujottâs=https://negation.univie.ac.at/team/files/cv-jl.pdf|nommâ=Univ.-Prof. Dr. Johanna Laakso — Curriculum vitae|almostittem=univie.ac.at|čujottum=2026-04-04|kielâ={{en}}}}</ref>) lii syemmilâš kielâtotkee já professor.
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{AAKKOSTUS:Laakso, Johanna}}
[[Luokka:Academia Europæa jesâneh]]
[[Luokka:Ive 1962 šoddâmeh]]
[[Luokka:Wien ollâopâttuv professoreh]]
[[Luokka:Syemmiliih kielâtotkeeh]]
[[Luokka:Syemmiliih professoreh]]
hx9b7dwtgmlosovsc3h4lbx8lapi4hy
152423
152422
2026-04-04T15:39:03Z
Yupik
23
152423
wikitext
text/x-wiki
{{Tiettee
| nommâ = Johanna Laakso
| kove =
| šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|5|2|1962}} [[Helsig]] [[Suomâ]]
| jáámmám =
| aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}}
| tuđhos =
| náguspargo stivrejeijee(h) =
| instituut = [[Wien ollâopâttâh]]
| máttáátteijee(h) =
| uáppee(h) =
| tutkâmušsyergi =
| tobdos pargoh =
| palhâšumeh =
}}
'''Johanna Marja-Leena Laakso''' (š. [[kuovâmáánu 5.]] peeivi [[1962]] [[Helsig]] [[Suomâ]]<ref name="laakso-cv">{{Nettikäldee|čujottâs=https://negation.univie.ac.at/team/files/cv-jl.pdf|nommâ=Univ.-Prof. Dr. Johanna Laakso — Curriculum vitae|almostittem=univie.ac.at|čujottum=2026-04-04|kielâ={{en}}}}</ref>) lii syemmilâš kielâtotkee já professor.
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{AAKKOSTUS:Laakso, Johanna}}
<!--[[Luokka:Academia Europæa jesâneh]]-->
[[Luokka:Ive 1962 šoddâmeh]]
[[Luokka:Syemmiliih kielâtotkeeh]]
[[Luokka:Syemmiliih professoreh]]
<!--[[Luokka:Wien ollâopâttuv professoreh]]-->
msdvda6015mfjum70d5yg59uyj7mr65
152490
152423
2026-04-05T02:39:57Z
Yupik
23
152490
wikitext
text/x-wiki
{{Tiettee
| nommâ = Johanna Laakso
| kove =
| šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|5|2|1962}} [[Helsig]] [[Suomâ]]
| jáámmám =
| aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}}
| tuđhos =
| náguspargo stivrejeijee(h) =
| instituut = [[Wien ollâopâttâh]]
| máttáátteijee(h) =
| uáppee(h) =
| tutkâmušsyergi =
| tobdos pargoh =
| palhâšumeh =
}}
'''Johanna Marja-Leena Laakso''' (š. [[kuovâmáánu 5.]] peeivi [[1962]] [[Helsig]] [[Suomâ]]<ref name="laakso-cv">{{Nettikäldee|čujottâs=https://negation.univie.ac.at/team/files/cv-jl.pdf|nommâ=Univ.-Prof. Dr. Johanna Laakso — Curriculum vitae|almostittem=univie.ac.at|čujottum=2026-04-04|kielâ={{en}}}}</ref>) lii syemmilâš kielâtotkee já professor.
== Škovlim ==
Pajeuáppen Laakso čaalij Hämeenlinnast ive 1979. Tastmaŋa sun luuvâi [[suomâkielâ]], [[suomâ-ugrâliih kielah|suomâ-ugrâlij kielâi]] tutkâmuš já [[almolâš kielâtieđâ|almolâš kielâtiettuu]] [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuvvâst]], kost sun valmâštui filosofian kandidaatin ive 1985. Iivij 1984–1985 sun kuittâg máttááttâlâi [[ELTE-ollâopâttâh|ELTE-ollâopâttuvvâst]]. Ive 1986 Laakso máttááttâlâi Tallinna máttáátteijeeollâškoovlâst. Ive 1988 sun valmâštui filosofian lisensiaatin já kyevti ive tastmaŋa sun nágáttâlâi tuáhtárin. Sun čaalij náguskirje nuorttâmeerâsyemmilij kielâi translatiivlij veerbâi [[syergis|NE-suárgásist]].
<!--== Karrieer ==-->
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{AAKKOSTUS:Laakso, Johanna}}
<!--[[Luokka:Academia Europæa jesâneh]]-->
[[Luokka:Ive 1962 šoddâmeh]]
[[Luokka:Syemmiliih kielâtotkeeh]]
[[Luokka:Syemmiliih professoreh]]
<!--[[Luokka:Wien ollâopâttuv professoreh]]-->
geflzg7je6z51bv3k326m0lwf7samy8
152491
152490
2026-04-05T02:40:29Z
Yupik
23
/* Škovlim */
152491
wikitext
text/x-wiki
{{Tiettee
| nommâ = Johanna Laakso
| kove =
| šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|5|2|1962}} [[Helsig]] [[Suomâ]]
| jáámmám =
| aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}}
| tuđhos =
| náguspargo stivrejeijee(h) =
| instituut = [[Wien ollâopâttâh]]
| máttáátteijee(h) =
| uáppee(h) =
| tutkâmušsyergi =
| tobdos pargoh =
| palhâšumeh =
}}
'''Johanna Marja-Leena Laakso''' (š. [[kuovâmáánu 5.]] peeivi [[1962]] [[Helsig]] [[Suomâ]]<ref name="laakso-cv">{{Nettikäldee|čujottâs=https://negation.univie.ac.at/team/files/cv-jl.pdf|nommâ=Univ.-Prof. Dr. Johanna Laakso — Curriculum vitae|almostittem=univie.ac.at|čujottum=2026-04-04|kielâ={{en}}}}</ref>) lii syemmilâš kielâtotkee já professor.
== Škovlim ==
Pajeuáppen Laakso čaalij Hämeenlinnast ive 1979. Tastmaŋa sun luuvâi [[suomâkielâ]], [[suomâ-ugrâliih kielah|suomâ-ugrâlij kielâi]] tutkâmuš já [[almolâš kielâtieđâ|almolâš kielâtiettuu]] [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuvvâst]], kost sun valmâštui filosofian kandidaatin ive 1985. Iivij 1984–1985 sun máttááttâlâi [[ELTE-ollâopâttâh|ELTE-ollâopâttuvvâst]] já ive 1986 Tallinna máttáátteijeeollâškoovlâst. Ive 1988 sun valmâštui filosofian lisensiaatin já kyevti ive tastmaŋa sun nágáttâlâi tuáhtárin. Sun čaalij náguskirje nuorttâmeerâsyemmilij kielâi translatiivlij veerbâi [[syergis|NE-suárgásist]].
<!--== Karrieer ==-->
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{AAKKOSTUS:Laakso, Johanna}}
<!--[[Luokka:Academia Europæa jesâneh]]-->
[[Luokka:Ive 1962 šoddâmeh]]
[[Luokka:Syemmiliih kielâtotkeeh]]
[[Luokka:Syemmiliih professoreh]]
<!--[[Luokka:Wien ollâopâttuv professoreh]]-->
sgmv5y2qubfj6uxypz3aneq0xwpmtb2
152492
152491
2026-04-05T02:40:38Z
Yupik
23
152492
wikitext
text/x-wiki
{{Tiettee
| nommâ = Johanna Laakso
| kove =
| šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|5|2|1962}} [[Helsig]] [[Suomâ]]
| jáámmám =
| aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}}
| tuđhos =
| náguspargo stivrejeijee(h) =
| instituut = [[Wien ollâopâttâh]]
| máttáátteijee(h) =
| uáppee(h) =
| tutkâmušsyergi =
| tobdos pargoh =
| palhâšumeh =
}}
'''Johanna Marja-Leena Laakso''' (š. [[kuovâmáánu 5.]] peeivi [[1962]] [[Helsig]] [[Suomâ]]<ref name="laakso-cv">{{Nettikäldee|čujottâs=https://negation.univie.ac.at/team/files/cv-jl.pdf|nommâ=Univ.-Prof. Dr. Johanna Laakso — Curriculum vitae|almostittem=univie.ac.at|čujottum=2026-04-04|kielâ={{en}}}}</ref>) lii syemmilâš kielâtotkee já professor.
== Škovlim ==
Pajeuáppen Laakso čaalij Hämeenlinnast ive 1979. Tastmaŋa sun luuvâi [[suomâkielâ]], [[suomâ-ugrâliih kielah|suomâ-ugrâlij kielâi]] tutkâmuš já [[almolâš kielâtieđâ|almolâš kielâtiettuu]] [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuvvâst]], kost sun valmâštui filosofian kandidaatin ive 1985. Iivij 1984–1985 sun máttááttâlâi [[ELTE-ollâopâttâh|ELTE-ollâopâttuvvâst]] já ive 1986 Tallinna máttáátteijeeollâškoovlâst. Ive 1988 sun valmâštui filosofian lisensiaatin já kyevti ive tastmaŋa sun nágáttâlâi tuáhtárin. Sun čaalij náguskirje nuorttâmeerâsyemmilij kielâi translatiivlij veerbâi [[syergis|NE-suárgásist]].
<!--== Karrieer ==-->
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{AAKKOSTUS:Laakso, Johanna}}
<!--[[Luokka:Academia Europæa jesâneh]]-->
[[Luokka:Ive 1962 šoddâmeh]]
[[Luokka:Syemmiliih kielâtotkeeh]]
[[Luokka:Syemmiliih professoreh]]
<!--[[Luokka:Wien ollâopâttuv professoreh]]-->
noep4ecbjrvu9us06ngsun1vewaq537
Luokka:Komovuotâmyenstereh
14
30172
152485
2026-04-05T01:51:29Z
Yupik
23
[[Luokka:Tieđâmyenstereh]]
152485
wikitext
text/x-wiki
[[Luokka:Tieđâmyenstereh]]
10m3jj3udw1mt2bf30wr8yyk3tfsuli
Luokka:Sämmiliih komikkáreh
14
30173
152489
2026-04-05T02:21:25Z
Yupik
23
[[Luokka:Komikkáreh]] [[Luokka:Sämmiliih čaittâleijeeh|* Komikkáreh]]
152489
wikitext
text/x-wiki
[[Luokka:Komikkáreh]]
[[Luokka:Sämmiliih čaittâleijeeh|* Komikkáreh]]
lzp0b1l9f6n3z4rbptih4vlznw5y4n3