Myenster:Uuraallâš kielah

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="smn">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>smnwiki</dbname>
    <base>https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Tooimah</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Savâstâllâm</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Kevttee</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Savâstâllâm kevttest</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Savâstâllâm Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Tiätuvuárkká</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Savâstâllâm tiätuvuárhást</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Systeemviestâ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Savâstâllâm systeemviestâst</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Myenster</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Savâstâllâm myensterist</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Raavâ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Savâstâllâm ravvust</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Luokka</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Savâstâllâm luokkaast</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mooduul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Savâstâllâm modulist</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Myenster:Uuraallâš kielah</title>
    <ns>10</ns>
    <id>166</id>
    <revision>
      <id>152682</id>
      <parentid>126621</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>tiv.</comment>
      <origin>152682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1524" sha1="kmmnn6z2be6umyef1617uttlojbfum2" xml:space="preserve">{{Navbox
|name=Uuraallâš kielah
|title=[[Uuraallâš kielah]]
|group1=[[Sämikielah|Sämikielah''':''']]
|list1=[[äkkilsämikielâ]] †{{,}}[[anarâškielâ]]{{,}}[[juulevsämikielâ]]{{,}}[[kainuusämikielâ]] †{{,}}[[kieldâsämikielâ]]{{,}}[[kiemâsämikielâ]] †{{,}}[[maadâsämikielâ]]{{,}}[[nuorttâlâškielâ]]{{,}}[[orjâlâškielâ]]{{,}}[[pittáámsämikielâ]]{{,}}[[tarjesämikielâ]]{{,}}[[ummeesämikielâ]]
|group2=[[Nuorttâmeerâsyemmiliih kielah]]
|list2=[[eestikielâ]] ([[võrokielâ]]){{,}}[[inkeroiskielâ]]{{,}}[[kärjilkielâ]] ([[aunuskärjilkielâ]]{{,}}[[eidusâš kärjilkielâ]]{{,}}[[lyydikielâ]]){{,}}[[liivikielâ]]{{,}}[[suomâkielâ]] ([[kveenikielâ]]{{,}}[[meänkielâ]]){{,}}[[vadjakielâ]]{{,}}[[vepsákielâ]]
|group3=[[Mordvaliih kielah]]
|list3=[[ersäkielâ]]{{,}}[[mokšakielâ]] 
|group4=[[Marikielah]]
|list4=[[nijttomarikielâ]]{{,}}[[värimarikielâ]]  
|group5=[[Permiliih kielah]]
|list5=[[komikielâ]]{{,}}[[komipermjakkielâ]]{{,}}[[udmurtkielâ]]
|group6=[[Ugrâliih kielah]]
|list6=[[hantikielâ]]{{,}}[[mansikielâ]]{{,}}[[uŋgarkielâ]] 
|group7=[[Samojedikielah]]
|list7=[[eeneeckielâ]]{{,}}[[juuraackielâ]] †{{,}}[[kamaskielâ]] †{{,}}[[matorkielâ]] †{{,}}[[neeneeckielâ]]{{,}} ([[meccineeneeckielâ]]{{,}}[[tundraneeneeckielâ]]){{,}}[[nganasankielâ]]{{,}}[[selkupkielâ]]
|group8=Eres kielah
|list8=[[merjakielâ]] †{{,}}[[meštšerakielâ]] †{{,}}[[muromakielâ]] †
}}&lt;noinclude&gt;
[[Luokka:Kielâi navigistemmyenstereh]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kmmnn6z2be6umyef1617uttlojbfum2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Juŋŋâ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>646</id>
    <revision>
      <id>152696</id>
      <parentid>145679</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:24:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3540" sha1="eh99bqpiv0ph32kv5o40oso5cpzprv7" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Juŋŋâ
| tieđâlâš nommâ = Vaccinium vitis-idaea&lt;br&gt;
| kove = Vaccinium vitis-idaea 20060824 003.jpg
| tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;[https://www.iucnredlist.org/species/18748884/78457217  IUCN Red List] Čujottum 22.11.2022 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38620 | Nommâ = Juŋŋâ – ''Vaccinium vitis-idaea'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg
| kove_tile_Suomâst = 
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Vaccinioideae''
| suuhâ = [[Juuŋah]] ''Vaccinium''
| šlaajâ = ''vitis-idaea''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Juŋŋâ''' (''Vaccinium vitis-idaea'') lii koškes já vorâs [[kuolbâmecci|kuolbâmeecij]], [[tuodâr|tuoddârij]], [[jeggimecci|jeggimeecij]] já [[källee|källei]] myerji.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Levânem==
Juŋŋâ šadda [[Tave-Amerik]]ist já [[Euraasia]]st. Tot šadda vijđáht koškes já vorâs kuolbâmeecijn, tuoddârist, jeggimeecijn já källei alne. Tot killáá koškesvuođâ pyereest já lijkkoo čuovvâd soojijd. Suoivâsoojijn myerjih iä veltihánnáá šoodâ ollágin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; 

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Talhâsin juuŋâst láá ärbivuáválávt kevttum loostah. Loostah čuággojeh liäđđumääigi maŋa. Juŋŋâlostâteejáin tipšuu kužžâpocceevááduid, kudduumijd, leesmi já čirgottâs. Myerjih nanosmitteh vuoptâsuonâid. Sämmiliih láá puurrâm juuŋâid nuhtán, mutâ sij vyerkkejii taid täälvi várás.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Juuŋâid puáhtá kevttiđ maaŋgânáál: piärgu- teikkâ kyelipurrâmâšâiguin, suohâdân, kiisselân, juhâmuššáid, liäibumân já pajalâssáid.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Juŋŋâ eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: jugŋe&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: jåg´ŋa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: jågŋå&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: jågŋå&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: jogŋâ&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n:  joŋŋ&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: joŋŋ&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Tyttebær.jpg|
Vaccinium vitis-idaea var minus Denali AK.jpg|
Vaccinium vitisidaea flower.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>eh99bqpiv0ph32kv5o40oso5cpzprv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lyeme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>830</id>
    <revision>
      <id>152692</id>
      <parentid>145853</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2980" sha1="360cdgf8bfuyyclqjqe5kiegzvngfvo" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Lyeme
| tieđâlâš nommâ = Rubus chamaemorus&lt;br&gt;
| kove = Hjortron.png
| tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;[https://www.iucnredlist.org/species/64323876/67730717  IUCN Red List] Čujottum 22.11.2022 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38797 | Nommâ = Lyeme – ''Rubus chamaemorus'' | Tahhee = Arto Kurtto | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg
| kove_tile_Suomâst = 
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Rosales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Ruusušadoh]] ''Rosaceae''
| vyelihiäimu = ''Rosoideae''
| suuhâ = [[Vađukkááh]] ''Rubus''
| šlaajâ = ''chamaemorus''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Lyeme''' (''Rubus chamaemorus'') lii jeggimyerji, já tom kávná enâmustáá tagarijn [[jeggi|jeegijn]], kost [[tarfe]] šadda.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

== Kiävttu sämmilij kulttuurist ==
Lyeme lii lamaš tehálâš myerji sämmilijd sehe purrâmâššân ete kävppikálvun.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Luámánijn láá [[C-vitamiin|C-]] já [[E-vitamiin]]eh, [[foolisuvrâ]] já sááiguh. Luámánijn lii eenâb C-vitamiin ko [[appelsiin]]ijn já oovtâ desilitterist finnee oovtâ peeivi C-vitamiinmeeri. Lyeme lii puoh njálgásumos vorâsin. Tom puáhtá siäiluttiđ vuoššum hillon, jieŋâst teikkâ säppin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Lyeme eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: laddeh&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: laaddaga&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: láddak&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: láttak&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: luomi, luome&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: lueʹm&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Rubus chamaemorus LC0151.jpg|
Cloudberries.jpg|
Homemade cloudberry jam.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}


[[Luokka:Oortah]]
[[Luokka:Vađukkááh]]</text>
      <sha1>360cdgf8bfuyyclqjqe5kiegzvngfvo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Peeci</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1345</id>
    <revision>
      <id>152683</id>
      <parentid>146058</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:04:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4275" sha1="p0h48igorqlmhqmi6fqkwduscvluc0s" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Peeci
| tieđâlâš nommâ = Pinus sylvestris&lt;br&gt;&lt;small&gt;([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1753)&lt;/small&gt;
| kove = PinusSylvestris.jpg
| tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)
| kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg
| kove_tile_Suomâst = 
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] Eucarya
| kodde = [[Šadoh]] Plantae
| vyelikodde = [[Pocceešadoh]] Tracheobionta
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Siemâšadoh]] Spermatophyta
| vyelitävgi = [[Kuácceemuorah]] Pinophytina
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kuácceemuorah]] Pinopsida
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = &lt;!--[[]]--&gt; Pinales
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Pecišadoh]] Pinaceae
| vyelihiäimu = 
| suuhâ = [[Peesih]] ''Pinus''
| šlaajâ = ''sylvestris''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Peeci''' (''Pinus sylvestris'') lii kuácceemuorâ. Peeci lii siđhes muorâ, mii šadda sehe enâmist, mast láá ennuv raavvâdamnâseh, já enâmijn, main toh láá uccáá. Čuovâ tot kuittâg váátá, ige tot piergii stuorrâ muorâi suoivust.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 21.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt; Peeci já [[kuosâ]] láá kuácceevyevdi uáiváámusah.

==Peeci suomâkielân já eres sämikieláid==

* [[suomâkielâ]]n: metsämänty&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[maadâsämikielâ]]n: biedsie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: biehtsee&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: biehtse&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: biehtse&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: beahci&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: pieʹcc&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: пе̄дзь&lt;ref name=&quot;kotus&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210624204716/https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=sanue&amp;sanue_id=71202 пе̄дзь]. Päikkieennâm kielâi kuávdáš. Čujottum 24.6.2021 &lt;small&gt;(orjâlâš- já kieldâsämikielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kuruch&quot;&gt;Kuruč, R. D. [https://web.archive.org/web/20210628235427/http://www.slovari.saami.su/slovari/saamsko-russkij-slovar-kuruch/Saami-Russian-dictionary-Kuruch-1/%D0%9F/%D0%9F%D0%95%CC%84%D0%94%D0%97%D0%AC-4231/ ПЕ̄ДЗЬ]. Саамско-русский словарь. Čujottum 24.6.2021 &lt;small&gt;(kieldâsämikielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

==Levânem Suomâst==

Peeci lii ubâ [[Suomâ]]st almolâš muorâ suullân [[Aanaar]] - [[Njiävđám]] - [[Iänudâh|Iänuduv]] [[Gárasavvon]] -linje räi. Ton taavaabeln šaddeh ohtuunis peesih, eereeb [[Aanaarjuuhâ|Aanaarjuuvâ]], [[Ucjuuhâ (juuhâ)|Ucjuuvâ]] já [[Puálmágjuuhâ|Puálmágjuuvâ]] leevijn láá vala vijđes pecimeecih-uv.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==

Tovle peesist finnij [[kuolmâs]], mii lâi tehálâš jávuaamnâs sämmilijd já tot lasettui-uv maaŋgâlágánijd purrâmâššáid. Kuolmâs pieijui ovdâmerkkân piärgu- teikkâ kyelimáálán, kyeliliemân já suohâdân. [[Aanaar|Anarist]] sämmiliih läävejii liäibuđ tast teikkâ siävuttiđ tom eres jávuiguin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Sämmiliih läävejii kevttiđ [[pikkâ|piihâ]] puohmuđusij vaaivij tipšomân. Almolávt peesi ihešoddâmkeerdijn ({{k-fi|kerkkä}}) vuoššum siirápáin já teejáin ulmuuh tipšuu kuorsâttuv já kiđđâvaibâmvuođâ. Pecikuácceeoljolávgu kevttui leesmi já haavij tipšomist. [[C-vitamiin]] pecikuáccein lii ennuv, eromâšávt tälviv. Pikkâ já piihâst rahtum vuoidâseh išedeh liškevaaivijn já haavij puárránmist.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Pinus sylvestris in Yyteri.jpg|{{center|Peeci (''Pinus sylvestris'')}}
Scots Pin Utö, January 2013.jpg|{{center|Peeci (''Pinus sylvestris'')}}
&lt;/gallery&gt;

==Käldeeh==
{{Commonscat}}
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Peesih]]</text>
      <sha1>p0h48igorqlmhqmi6fqkwduscvluc0s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152684</id>
      <parentid>152683</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4191" sha1="1bjojckla2076zjzc4khmkv3h60yq2d" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Peeci
| tieđâlâš nommâ = Pinus sylvestris&lt;br&gt;&lt;small&gt;([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1753)&lt;/small&gt;
| kove = PinusSylvestris.jpg
| tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)
| kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg
| kove_tile_Suomâst = 
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] Eucarya
| kodde = [[Šadoh]] Plantae
| vyelikodde = [[Pocceešadoh]] Tracheobionta
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Siemâšadoh]] Spermatophyta
| vyelitävgi = [[Kuácceemuorah]] Pinophytina
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kuácceemuorah]] Pinopsida
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = &lt;!--[[]]--&gt; Pinales
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Pecišadoh]] Pinaceae
| vyelihiäimu = 
| suuhâ = [[Peesih]] ''Pinus''
| šlaajâ = ''sylvestris''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Peeci''' (''Pinus sylvestris'') lii kuácceemuorâ. Peeci lii siđhes muorâ, mii šadda sehe enâmist, mast láá ennuv raavvâdamnâseh, já enâmijn, main toh láá uccáá. Čuovâ tot kuittâg váátá, ige tot piergii stuorrâ muorâi suoivust.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 21.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt; Peeci já [[kuosâ]] láá kuácceevyevdi uáiváámusah.

==Levânem Suomâst==
Peeci lii ubâ [[Suomâ]]st almolâš muorâ suullân [[Aanaar]] - [[Njiävđám]] - [[Iänudâh|Iänuduv]] [[Gárasavvon]] -linje räi. Ton taavaabeln šaddeh ohtuunis peesih, eereeb [[Aanaarjuuhâ|Aanaarjuuvâ]], [[Ucjuuhâ (juuhâ)|Ucjuuvâ]] já [[Puálmágjuuhâ|Puálmágjuuvâ]] leevijn láá vala vijđes pecimeecih-uv.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Tovle peesist finnij [[kuolmâs]], mii lâi tehálâš jávuaamnâs sämmilijd já tot lasettui-uv maaŋgâlágánijd purrâmâššáid. Kuolmâs pieijui ovdâmerkkân piärgu- teikkâ kyelimáálán, kyeliliemân já suohâdân. [[Aanaar|Anarist]] sämmiliih läävejii liäibuđ tast teikkâ siävuttiđ tom eres jávuiguin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Sämmiliih läävejii kevttiđ [[pikkâ|piihâ]] puohmuđusij vaaivij tipšomân. Almolávt peesi ihešoddâmkeerdijn ({{k-fi|kerkkä}}) vuoššum siirápáin já teejáin ulmuuh tipšuu kuorsâttuv já kiđđâvaibâmvuođâ. Pecikuácceeoljolávgu kevttui leesmi já haavij tipšomist. [[C-vitamiin]] pecikuáccein lii ennuv, eromâšávt tälviv. Pikkâ já piihâst rahtum vuoidâseh išedeh liškevaaivijn já haavij puárránmist.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Peeci eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: biedsie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: biehtsee&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: biehtse&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: biehtse&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: beahci&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: pieʹcc&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: пе̄дзь&lt;ref name=&quot;kotus&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210624204716/https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=sanue&amp;sanue_id=71202 пе̄дзь]. Päikkieennâm kielâi kuávdáš. Čujottum 24.6.2021 &lt;small&gt;(orjâlâš- já kieldâsämikielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kuruch&quot;&gt;Kuruč, R. D. [https://web.archive.org/web/20210628235427/http://www.slovari.saami.su/slovari/saamsko-russkij-slovar-kuruch/Saami-Russian-dictionary-Kuruch-1/%D0%9F/%D0%9F%D0%95%CC%84%D0%94%D0%97%D0%AC-4231/ ПЕ̄ДЗЬ]. Саамско-русский словарь. Čujottum 24.6.2021 &lt;small&gt;(kieldâsämikielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Pinus sylvestris in Yyteri.jpg|{{center|Peeci (''Pinus sylvestris'')}}
Scots Pin Utö, January 2013.jpg|{{center|Peeci (''Pinus sylvestris'')}}
&lt;/gallery&gt;

==Käldeeh==
{{Commonscat}}
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Peesih]]</text>
      <sha1>1bjojckla2076zjzc4khmkv3h60yq2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suáhi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1645</id>
    <revision>
      <id>152687</id>
      <parentid>146258</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3697" sha1="h5my1ej88gpqah9zya7iig4fxpz8n8q" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Betula pubescens - Burgwald 002.jpg|thumb|Sieivâsuáhi]]
[[Tiätuvuárkká:Betula pendula 001.jpg|thumb|Sonjosuáhi]]
[[Tiätuvuárkká:Birch trees in Finland.JPG|thumb|Suávih Suomâst]]
'''Suáhi''' (''Betula'') lii lostâmuorâ. Tot lii puoh táválumos muorâ [[Säämi]]st já lii lamaš ohtâ tehálumosijn šadoin sämmilijd. Suáhi šadda vijđáht maaŋgâlágánijn soojijn Säämist. Tot kávnoo meecijn, ridoin, jeegijn já tuoddârijn. Tuodârkuávluin tot lii áinoo muorâ, mii tobbeen šadda, já tondiet tobbeen ton merhâšume lii lamaš vala stuárráb.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 21.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Šlaajah Suomâst==
* [[Sieivâsuáhi]] (''Betula pubescens'')
** [[Tuodârsuáhi]] (''Betula pubescens ssp. Czrepanovii'')
* [[Sonjosuáhi]] (''Betula pendula'')
* [[Skierri]] (''Betula nana'')

Sonjosuáhi lii koškásub soojij muorâ já váátá eenâb čuovâ ko sieivâsuáhi, mii šadda meiddei [[jeggi|jeegijn]] já suoivust.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Säämist sieivâsuáhi, tuodârsuáhi já skierri láá táváluboh ko sonjosuáhi.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Tuodârsuáhi lii jiešalnees siämmáš suáhi, mii šadda leevijn já vuovdijn, mut tot lii nuuvt pyereest vuáhádum tuodârkuávloid, et puáhtá pyereest-uv kočodiđ tom aaibâs jieijâs suáhišlaaijân.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Sämmiliih läävejii kevttiđ nuorâ suáhiloostâid talhâsin kudduumij vuástá. Loostah piäijojii njuolgist häävi oolâ. Kužžâvaaivijd tipšuu vuoššum lostâiguin já luččâtaavdâ vuoššum suáhipárhoin. Tast finnejii talkkas meiddei čalmetaavdân, liäsmán, kuorsâttâhân já kunnâpuákun.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Suáhipáárhust rahtii viermij kobđottâsâid já tedduid. Páárhus, muorâst já paahijn sämmiliih raahtij liitijd. Tiäđust-uv suávist finnij meid huksim- já puáldimmuorâid. Kuátán finnejii oovsijn vuáláá, mon oolâ tyelji pieijui. Čuoškah iä kivsedâm kuáđist, ko skierriuávsih puáldojii tuulâst já tast šoodâi suovâ.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Veikkâ tááláá ääigist láá puáldimmuorah Säämist-uv finniimist aainâs-uv kuulmâ šlaajâst, te suáhi lii tain ain-uv puoh pyeremus liegâdeijee.

Kiđđuv suáhimuorâin finnee [[mäihli|määihli]], já tom sämmiliih-uv láá kiävttám. Nisoneh já párnááh nurrii määihli, já tot juhhui nuhtán teikkâ toos vuoššui ruuvâšsuohâd teikkâ ruuvâšmääli. Määihli lasseen sämmiliih láá puurrâm meiddei suávi [[njale]] ({{k-fi|koivun mäihä}}). Tom puáhtá voskâđ suávi teikkâ [[peeci|peesi]] ruŋgoost korrâkeerdi vyelni.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Suáhi eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: soågie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: sååhkee&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: såhke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: soahke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: sohki, soakke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: sueʹǩǩ&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: suəɢ͕k͕&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Käldeeh==
{{Commonscat}}
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Suávih]]</text>
      <sha1>h5my1ej88gpqah9zya7iig4fxpz8n8q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152689</id>
      <parentid>152687</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>tiv</comment>
      <origin>152689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3940" sha1="k1j5cuinkufqa55unlhw917t9ecckmk" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Betula pubescens - Burgwald 002.jpg|thumb|Sieivâsuáhi]]
[[Tiätuvuárkká:Betula pendula 001.jpg|thumb|Sonjosuáhi]]
[[Tiätuvuárkká:Birch trees in Finland.JPG|thumb|Suávih Suomâst]]
'''Suáhi''' (''Betula'') lii lostâmuorâ. Tot lii puoh táválumos muorâ [[Säämi]]st já lii lamaš ohtâ tehálumosijn šadoin sämmilijd. Suáhi šadda vijđáht maaŋgâlágánijn soojijn Säämist. Tot kávnoo meecijn, ridoin, jeegijn já tuoddârijn. Tuodârkuávluin tot lii áinoo muorâ, mii tobbeen šadda, já tondiet tobbeen ton merhâšume lii lamaš vala stuárráb.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 21.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

== Šlaajah Suomâst ==
* [[Sieivâsuáhi]] (''Betula pubescens'')
** [[Tuodârsuáhi]] (''Betula pubescens ssp. Czrepanovii'')
* [[Sonjosuáhi]] (''Betula pendula'')
* [[Skierri]] (''Betula nana'')

Sonjosuáhi lii koškásub soojij muorâ já váátá eenâb čuovâ ko sieivâsuáhi, mii šadda meiddei [[jeggi|jeegijn]] já suoivust.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Säämist sieivâsuáhi, tuodârsuáhi já skierri láá táváluboh ko sonjosuáhi.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Tuodârsuáhi lii jiešalnees siämmáš suáhi, mii šadda leevijn já vuovdijn, mut tot lii nuuvt pyereest vuáhádum tuodârkuávloid, et puáhtá pyereest-uv kočodiđ tom aaibâs jieijâs suáhišlaaijân.

== Kiävttu sämmilij kulttuurist ==
Sämmiliih läävejii kevttiđ nuorâ suáhiloostâid talhâsin kudduumij vuástá. Loostah piäijojii njuolgist häävi oolâ. Kužžâvaaivijd tipšuu vuoššum lostâiguin já luččâtaavdâ vuoššum suáhipárhoin. Tast finnejii talkkas meiddei čalmetaavdân, liäsmán, kuorsâttâhân já kunnâpuákun.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Suáhipáárhust rahtii viermij kobđottâsâid já tedduid. Páárhus, muorâst já paahijn sämmiliih raahtij liitijd. Tiäđust-uv suávist finnij meid huksim- já puáldimmuorâid. Kuátán finnejii oovsijn vuáláá, mon oolâ tyelji pieijui. Čuoškah iä kivsedâm kuáđist, ko skierriuávsih puáldojii tuulâst já tast šoodâi suovâ.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Veikkâ tááláá ääigist láá puáldimmuorah Säämist-uv finniimist aainâs-uv kuulmâ šlaajâst, te suáhi lii tain ain-uv puoh pyeremus liegâdeijee.

Kiđđuv suáhimuorâin finnee [[mäihli|määihli]], já tom sämmiliih-uv láá kiävttám. Nisoneh já párnááh nurrii määihli, já tot juhhui nuhtán teikkâ toos vuoššui ruuvâšsuohâd teikkâ ruuvâšmääli. Määihli lasseen sämmiliih láá puurrâm meiddei suávi [[njale]] ({{k-fi|koivun mäihä}}). Tom puáhtá voskâđ suávi teikkâ [[peeci|peesi]] ruŋgoost korrâkeerdi vyelni.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Suáhi eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: soågie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: sååhkee&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: såhke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: soahke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: sohki, soakke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: sueʹǩǩ&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: суэгкь&lt;ref name=&quot;kotus&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kaino.kotus.fi/algu/?t=sanue&amp;sanue_id=13900 | Nommâ = суэгкь | Almostittem = Päikkieennâm kielâi kuávdáš | Čujottum = 2026-04-14 | Kielâ = {{se}}}}&lt;/ref&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Suávih]]</text>
      <sha1>k1j5cuinkufqa55unlhw917t9ecckmk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152690</id>
      <parentid>152689</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:14:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>liiŋkah</comment>
      <origin>152690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3948" sha1="4ekxl39ihx2yz9rr9zyikheqckzv7u3" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Betula pubescens - Burgwald 002.jpg|thumb|[[Sieivâsuáhi]]]]
[[Tiätuvuárkká:Betula pendula 001.jpg|thumb|[[Sonjosuáhi]]]]
[[Tiätuvuárkká:Birch trees in Finland.JPG|thumb|Suávih Suomâst]]
'''Suáhi''' (''Betula'') lii lostâmuorâ. Tot lii puoh táválumos muorâ [[Säämi]]st já lii lamaš ohtâ tehálumosijn šadoin sämmilijd. Suáhi šadda vijđáht maaŋgâlágánijn soojijn Säämist. Tot kávnoo meecijn, ridoin, jeegijn já tuoddârijn. Tuodârkuávluin tot lii áinoo muorâ, mii tobbeen šadda, já tondiet tobbeen ton merhâšume lii lamaš vala stuárráb.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 21.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

== Šlaajah Suomâst ==
* [[Sieivâsuáhi]] (''Betula pubescens'')
** [[Tuodârsuáhi]] (''Betula pubescens ssp. Czrepanovii'')
* [[Sonjosuáhi]] (''Betula pendula'')
* [[Skierri]] (''Betula nana'')

Sonjosuáhi lii koškásub soojij muorâ já váátá eenâb čuovâ ko sieivâsuáhi, mii šadda meiddei [[jeggi|jeegijn]] já suoivust.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Säämist sieivâsuáhi, tuodârsuáhi já skierri láá táváluboh ko sonjosuáhi.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Tuodârsuáhi lii jiešalnees siämmáš suáhi, mii šadda leevijn já vuovdijn, mut tot lii nuuvt pyereest vuáhádum tuodârkuávloid, et puáhtá pyereest-uv kočodiđ tom aaibâs jieijâs suáhišlaaijân.

== Kiävttu sämmilij kulttuurist ==
Sämmiliih läävejii kevttiđ nuorâ suáhiloostâid talhâsin kudduumij vuástá. Loostah piäijojii njuolgist häävi oolâ. Kužžâvaaivijd tipšuu vuoššum lostâiguin já luččâtaavdâ vuoššum suáhipárhoin. Tast finnejii talkkas meiddei čalmetaavdân, liäsmán, kuorsâttâhân já kunnâpuákun.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Suáhipáárhust rahtii viermij kobđottâsâid já tedduid. Páárhus, muorâst já paahijn sämmiliih raahtij liitijd. Tiäđust-uv suávist finnij meid huksim- já puáldimmuorâid. Kuátán finnejii oovsijn vuáláá, mon oolâ tyelji pieijui. Čuoškah iä kivsedâm kuáđist, ko skierriuávsih puáldojii tuulâst já tast šoodâi suovâ.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Veikkâ tááláá ääigist láá puáldimmuorah Säämist-uv finniimist aainâs-uv kuulmâ šlaajâst, te suáhi lii tain ain-uv puoh pyeremus liegâdeijee.

Kiđđuv suáhimuorâin finnee [[mäihli|määihli]], já tom sämmiliih-uv láá kiävttám. Nisoneh já párnááh nurrii määihli, já tot juhhui nuhtán teikkâ toos vuoššui ruuvâšsuohâd teikkâ ruuvâšmääli. Määihli lasseen sämmiliih láá puurrâm meiddei suávi [[njale]] ({{k-fi|koivun mäihä}}). Tom puáhtá voskâđ suávi teikkâ [[peeci|peesi]] ruŋgoost korrâkeerdi vyelni.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Suáhi eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: soågie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: sååhkee&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: såhke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: soahke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: sohki, soakke&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: sueʹǩǩ&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: суэгкь&lt;ref name=&quot;kotus&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://kaino.kotus.fi/algu/?t=sanue&amp;sanue_id=13900 | Nommâ = суэгкь | Almostittem = Päikkieennâm kielâi kuávdáš | Čujottum = 2026-04-14 | Kielâ = {{se}}}}&lt;/ref&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Suávih]]</text>
      <sha1>4ekxl39ihx2yz9rr9zyikheqckzv7u3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ummeesämikielâ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1822</id>
    <revision>
      <id>152658</id>
      <parentid>146344</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yupik siirsi sivun [[Umesämikielâ]] ohjauksen [[Ummeesämikielâ]] päälle luomatta ohjausta: Čäällimfeilâ noomâst</comment>
      <origin>146344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5807" sha1="1bkyxkz3ne7q7nm76yp7vxj6u48o09b" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Sami languages large.png|thumb|upright|2. Umesämikielâ]]
'''Umesämikielâ''' lii [[sämikielâ]].

==Kirjekielâ==
Ive [[1999]] [[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitigge]] iävtuttij virgálii čäällimvyevi umesämikielân já uđđâivemáánust [[2000]] iävtuttâs  Sämitigge oovdânpuovtij taam [[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugáid]].&lt;ref&gt;''[http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/20th-gegn-docs/20th_gegn_WP66.pdf Standardization in Multilingual Areas - The Saami languages in Norden United Nations Group of Experts on Geographical Names, Working Paper No. 66, Item 16]'' of the Provisional Agenda: Standardization in Multilingual Areas. The Saami Languages in Norden, Twentieth Session, New York 17–28 January 2000: Ovtâstum aalmugeh. Čujottum 25.6.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; [[Säämi parlamentaarlâš rääđi]] asâttem pargojuávkku tuhhiittij umesämikielâ čäällimvyevi 6.4.2016.&lt;ref&gt;https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2327&amp;artikel=6405269 &lt;small&gt;(orjâlâškielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

===Umesämikielâ pustaveh===
{| style=&quot;font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF&quot;
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | А а
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Á á
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | B b
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | D d
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Đ đ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | E e 
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | F f
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | G g
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | H h
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | I i
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ï ï
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | J j
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | K k
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | L l
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | M m
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | N n
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ŋ ŋ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | O o
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | P p 
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | R r
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | S s
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | T t
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ŧ ŧ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | U u 
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ü ü
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | V v
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Y y
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Å å
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ä ä
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ö ö
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; |
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; |
|}

==Numereh==
1 = akte&lt;br&gt;
2 = guökte&lt;br&gt;
3 = gulbme&lt;br&gt;
4 = nilje&lt;br&gt;
5 = vijhte&lt;br&gt;
6 = guvhte&lt;br&gt;
7 = tjijtje&lt;br&gt;
8 = gaktse&lt;br&gt;
9 = åktse

10 = lúhke

11 = lúhke jah ákte&lt;br&gt;
12 = lúhke jah guökte&lt;br&gt;
13 = lúhke jah gulbme

20 = guökte lúhkeh&lt;br&gt;
21 = guökte lúhkeh ákte&lt;br&gt;
22 = guökte lúhkeh guökte

30 = gulbme lúhkeh&lt;br&gt;
31 = gulbme lúhkeh ákte&lt;br&gt;
32 = gulbme lúhkeh guökte

40 = nilje lúhkeh&lt;br&gt;
50 = vijhte lúhkeh&lt;br&gt;
60 = guvhte lúhkeh&lt;br&gt;
70 = tjijtje lúhkeh&lt;br&gt;
80 = gakste lúhkeh&lt;br&gt;
90 = åktse lúhkeh

100 = tjúöhte&lt;br&gt;
200 = guökte tjúöhte&lt;br&gt;
300 = gulbme tjúöhte

1 000 = tuvsan&lt;ref&gt;[https://forum.unilang.org/viewtopic.php?t=53759 Ume Saami (ubmejensámien giella)] UniLang Language Community. Čujottum 25.11.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

==Kielâčááitus==
''Båtsuoj-bieŋjuv galggá báddie-gietjiesna álggiet lieratit. De tjuavrrá jiehtja viegadit ráddiesta ráddáje jah nav ájaj livva-sijiesna, guh jiehtják súhph. Die galggá daina báddie-bieŋjijne viegadit bijrra ieluon, nav júhtie biegŋja galggá vuöjdniet gúktie almatjh gelggh dahkat. Lierruo-biegŋja daggár bälij vánatallá ieluon bijrra ja ij akttak bijgŋuolissa luöjtieh. Die måddie bálliena daggár biegŋja, juhka ij leäh ållást lieratuvvama, die butsijda válldá ja dulvada. De daggár bälij tjuavrrá suv báddáje válldiet jah slåvvat.''

== Liiŋkah ==
* [https://glottolog.org/resource/languoid/id/umes1235 Glottolog]

== Kirjálâšvuotâ ==
* Larsson, Lars-Gunnar 2012: Grenzen und Gruppierungen im Umesamischen. 198 s. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. (''Veröffentlichungen der Societas Uralo-Altaica'' 83.) ISBN 978-3-447-06816-7.
* Salminen, Tapani 2007: Endangered languages in Europe. I: Matthias Brenzinger (red.) ''Language diversity endangered'' Trends in Linguistics: Studies and Monographs 181; Berlin &amp; New York: Mouton de Gruyter. 205–232.
* Schlachter, Wolfgang 1958: Lexica Societatis Fenno-Ugricae XIV. 1958. XIX + 294 p. Wolfgang Schlachter, Wörterbuch des Waldlappendialektes von Malå und Texte zur Ethnographie. 
* [[Florian Siegl|Siegl, Florian]] 2017 &quot;Ume Saami: The forgotten language&quot; i: 'Études finno-ougriennes'' 48. DOI 10.4000/efo.7106.
* [[Florian Siegl|Siegl, Florian]] 2017 &quot;Tryggve Sköld och umesamiskan: intryck från en oavslutad språkdokumentation&quot; i: ''Norsk Lingvistisk Tidsskrift'' 35. 252–290.

==Käldeeh==
{{Commonscat}}
{{Incubator|koodi=sju|kielâ=Umesämikielâ}}
{{Käldeeh}}

{{Uuraallâš kielah‎}}

[[Luokka:Ovtâskâs kielah]]
[[Luokka:Umesämikielâ|*]]</text>
      <sha1>1bkyxkz3ne7q7nm76yp7vxj6u48o09b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152659</id>
      <parentid>152658</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>Ummeesämikielâ</comment>
      <origin>152659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5823" sha1="dgr589ob8ejor32t0t2lu4ergqzq4i2" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Sami languages large.png|thumb|upright|2. Ummeesämikielâ]]
'''Ummeesämikielâ''' lii [[sämikielâ]].

==Kirjekielâ==
Ive [[1999]] [[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitigge]] iävtuttij virgálii čäällimvyevi ummeesämikielân já uđđâivemáánust [[2000]] iävtuttâs  Sämitigge oovdânpuovtij taam [[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugáid]].&lt;ref&gt;''[http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/20th-gegn-docs/20th_gegn_WP66.pdf Standardization in Multilingual Areas - The Saami languages in Norden United Nations Group of Experts on Geographical Names, Working Paper No. 66, Item 16]'' of the Provisional Agenda: Standardization in Multilingual Areas. The Saami Languages in Norden, Twentieth Session, New York 17–28 January 2000: Ovtâstum aalmugeh. Čujottum 25.6.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; [[Säämi parlamentaarlâš rääđi]] asâttem pargojuávkku tuhhiittij ummeesämikielâ čäällimvyevi 6.4.2016.&lt;ref&gt;https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2327&amp;artikel=6405269 &lt;small&gt;(orjâlâškielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

=== Ummeesämikielâ pustaveh ===
{| style=&quot;font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF&quot;
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | А а
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Á á
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | B b
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | D d
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Đ đ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | E e 
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | F f
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | G g
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | H h
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | I i
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ï ï
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | J j
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | K k
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | L l
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | M m
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | N n
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ŋ ŋ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | O o
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | P p 
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | R r
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | S s
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | T t
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ŧ ŧ
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | U u 
|-
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ü ü
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | V v
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Y y
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Å å
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ä ä
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; | Ö ö
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; |
| style=&quot;width:3em; text-align:center; padding: 3px;&quot; |
|}

==Numereh==
1 = akte&lt;br&gt;
2 = guökte&lt;br&gt;
3 = gulbme&lt;br&gt;
4 = nilje&lt;br&gt;
5 = vijhte&lt;br&gt;
6 = guvhte&lt;br&gt;
7 = tjijtje&lt;br&gt;
8 = gaktse&lt;br&gt;
9 = åktse

10 = lúhke

11 = lúhke jah ákte&lt;br&gt;
12 = lúhke jah guökte&lt;br&gt;
13 = lúhke jah gulbme

20 = guökte lúhkeh&lt;br&gt;
21 = guökte lúhkeh ákte&lt;br&gt;
22 = guökte lúhkeh guökte

30 = gulbme lúhkeh&lt;br&gt;
31 = gulbme lúhkeh ákte&lt;br&gt;
32 = gulbme lúhkeh guökte

40 = nilje lúhkeh&lt;br&gt;
50 = vijhte lúhkeh&lt;br&gt;
60 = guvhte lúhkeh&lt;br&gt;
70 = tjijtje lúhkeh&lt;br&gt;
80 = gakste lúhkeh&lt;br&gt;
90 = åktse lúhkeh

100 = tjúöhte&lt;br&gt;
200 = guökte tjúöhte&lt;br&gt;
300 = gulbme tjúöhte

1 000 = tuvsan&lt;ref&gt;[https://forum.unilang.org/viewtopic.php?t=53759 Ume Saami (ubmejensámien giella)] UniLang Language Community. Čujottum 25.11.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

==Kielâčááitus==
''Båtsuoj-bieŋjuv galggá báddie-gietjiesna álggiet lieratit. De tjuavrrá jiehtja viegadit ráddiesta ráddáje jah nav ájaj livva-sijiesna, guh jiehtják súhph. Die galggá daina báddie-bieŋjijne viegadit bijrra ieluon, nav júhtie biegŋja galggá vuöjdniet gúktie almatjh gelggh dahkat. Lierruo-biegŋja daggár bälij vánatallá ieluon bijrra ja ij akttak bijgŋuolissa luöjtieh. Die måddie bálliena daggár biegŋja, juhka ij leäh ållást lieratuvvama, die butsijda válldá ja dulvada. De daggár bälij tjuavrrá suv báddáje válldiet jah slåvvat.''

== Liiŋkah ==
* [https://glottolog.org/resource/languoid/id/umes1235 Glottolog]

== Kirjálâšvuotâ ==
* Larsson, Lars-Gunnar 2012: Grenzen und Gruppierungen im Umesamischen. 198 s. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. (''Veröffentlichungen der Societas Uralo-Altaica'' 83.) ISBN 978-3-447-06816-7.
* Salminen, Tapani 2007: Endangered languages in Europe. I: Matthias Brenzinger (red.) ''Language diversity endangered'' Trends in Linguistics: Studies and Monographs 181; Berlin &amp; New York: Mouton de Gruyter. 205–232.
* Schlachter, Wolfgang 1958: Lexica Societatis Fenno-Ugricae XIV. 1958. XIX + 294 p. Wolfgang Schlachter, Wörterbuch des Waldlappendialektes von Malå und Texte zur Ethnographie. 
* [[Florian Siegl|Siegl, Florian]] 2017 &quot;Ume Saami: The forgotten language&quot; i: 'Études finno-ougriennes'' 48. DOI 10.4000/efo.7106.
* [[Florian Siegl|Siegl, Florian]] 2017 &quot;Tryggve Sköld och umesamiskan: intryck från en oavslutad språkdokumentation&quot; i: ''Norsk Lingvistisk Tidsskrift'' 35. 252–290.

==Käldeeh==
{{Commonscat}}
{{Incubator|koodi=sju|kielâ=Ummeesämikielâ}}
{{Käldeeh}}

{{Uuraallâš kielah‎}}

[[Luokka:Ovtâskâs kielah]]
[[Luokka:Ummeesämikielâ|*]]</text>
      <sha1>dgr589ob8ejor32t0t2lu4ergqzq4i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1994</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3249</id>
    <revision>
      <id>152680</id>
      <parentid>151024</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5884" sha1="hu95jt10srlj1ov3hhmacfo6gd2hvzr" xml:space="preserve">{{Čyeti-iveh|n=19}}
[[Tiätuvuárkká:Professor_Dorothy_Hodgkin.jpg|thumb|right|Ive [[1964]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš kemist [[Dorothy Hodgkin]]]]
'''1994''' ('''MCMXCIV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] viiđâd ihe.

==Tábáhtusah==
&lt;!--=== Uđđâivemáánu ===--&gt;
===Kuovâmáánu===
* [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Paavo Rintala]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Aika ja uni''.&lt;ref name=&quot;hs-2000003305724&quot;/&gt;
* [[kuovâmáánu 6.]] peeivi &amp;ndash; [[Martti Ahtisaari]] väljejui [[Suomâ täsivääldi president]]in.

===Njuhčâmáánu===
* [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi – Martti Ahtisaari algâttij [[Suomâ täsivääldi president|president]] virgeest.
&lt;!--
=== Cuáŋuimáánu === 
=== Vyesimáánu ===
=== Kesimáánu ===
=== Syeinimáánu ===
=== Porgemáánu ===
=== Čohčâmáánu ===
=== Roovvâdmáánu ===
=== Skammâmáánu ===
=== Juovlâmáánu ===
--&gt;
===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh ===
* [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Bertram N. Brockhouse]] já [[Clifford G. Shull]]&lt;ref name=&quot;np-phys-1994&quot;/&gt;
* [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[George A. Olah]]&lt;ref name=&quot;np-chem-1994&quot;/&gt;
* [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Kenzaburo Oe]]&lt;ref name=&quot;np-lit-1994&quot;/&gt;
* [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Yasser Arafat]], [[Shimon Peres]] já [[Yitzhak Rabin]]&lt;ref name=&quot;np-peace-1994&quot;/&gt;
* [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Alfred G. Gilman]] já [[Martin Rodbell]]&lt;ref name=&quot;np-med-1994&quot;/&gt;

=== Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn ===
* [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 1994]]
* [[Videospellâihe 1994|Videospeelah ive 1994]]

==Šoddâmeh==
* [[kuovâmáánu 23.]] peeivi – [[Dakota Fanning]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee
* [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi – [[Saoirse Ronan]], irlandlâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee
* [[roovvâdmáánu 23.]] peeivi – [[Margaret Qualley]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já malli
* [[juovlâmáánu 5.]] peeivi – [[Katarina Barruk]], ummeesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee

==Jämimeh==
* [[uđđâivemáánu 23.]] peeivi – [[Eila Pennanen]], syemmilâš kirječällee, kritikkár, esseečällee já jurgâleijee (š. [[1916]])
* [[kuovâmáánu 9.]] peeivi – [[Howard Temin]], ive [[1975]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš virolog (š. [[1934]])&lt;ref name=&quot;np-temin-1975&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1975/temin/facts/ | Nommâ = Howard M. Temin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-09-09 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi – [[Esko Korhonen]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1923]])&lt;ref name=&quot;mfafi-korhonen&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/esko-korhonen/ | Nommâ = Esko Korhonen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}&lt;/ref&gt;
* [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Erkki Kairamo]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1936]])&lt;ref name=&quot;mfafi-kairamo&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/erkki-kairamo/ | Nommâ = Erkki Kairamo | Tahhee = Pihkanen, Ronja | Äigimuddo = 8.4.2021 | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}&lt;/ref&gt;
* [[syeinimáánu 29.]] peeivi – [[Dorothy Hodgkin]], ive [[1964]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš kemist (š. [[1910]])&lt;ref name=&quot;np-hodgkin-1964&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1964/hodgkin/facts/ | Nommâ = Dorothy Crowfoot Hodgkin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[porgemáánu 18.]] peeivi – [[Richard Laurence Millington Synge]], ive [[1952]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš biokemist (š. [[1914]])&lt;ref name=&quot;np-synge-1952&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1952/synge/facts/ | Nommâ = Richard L.M. Synge | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 7.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[skammâmáánu 22.]] peeivi – [[Minni Nurme]], eestilâš tihtâ- já kirječällee (š. [[1917]])

==Kalender==
{{Kalender ihe|1994}}

==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh
&lt;ref name=&quot;hs-2000003305724&quot;&gt;Kiuru, Kari. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003305724.html Paavo Rintala sai Runeberg-palkinnon Voittaja moittii kilpailun karnevaalihenkeä]. Helsingin Sanomat. 6.2.1994. Čujottum 10.2.2021 &lt;small&gt;(suomâkielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

&lt;!--Nobeleh--&gt;
&lt;ref name=&quot;np-chem-1994&quot;&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1994/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;np-lit-1994&quot;&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1994/summary/ The Nobel Prize in Literature 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;np-peace-1994&quot;&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1994/summary/ The Nobel Peace Prize 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;np-phys-1994&quot;&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1994/summary/ The Nobel Prize in Physics 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;np-med-1994&quot;&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1994/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 &lt;small&gt;(eŋgâlâskielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

}}

[[Luokka:1994|*]]</text>
      <sha1>hu95jt10srlj1ov3hhmacfo6gd2hvzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Juovlâmáánu 5.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3597</id>
    <revision>
      <id>152681</id>
      <parentid>146891</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5421" sha1="h2amyusqt3qoxa23q7wh1uwdupr51fy" xml:space="preserve">'''Juovlâmáánu 5.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 339. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 340. peivi). Ive loopân láá 26 peivid.

== Nommâpeeivih ==
*anarâš kalender: Selma
*syemmilâš kalender: Selma

==Tábáhtusah==
* [[1456]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Italia]]st [[Molise]] já [[Campania]] kuávluin (intensiteet: 7,1 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já XI [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield), [[Isernia eennâmkodde]]est (intensiteet: 7,1 Richter ciäkkáduv mield já XI Mercalli ciäkkáduv mield), [[Apulia]] kuávlust (intensiteet: 6,3 Richter ciäkkáduv mield já IX Mercalli ciäkkáduv mield) sehe staatâ koskâ- já maadâoosijn (intensiteet: 6,3 Richter ciäkkáduv mield já X Mercalli ciäkkáduv mield).&lt;ref name=&quot;ingv&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-16|kielâ={{it}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1492]] – [[Kristoffer Kolumbus]]ist šadda vuosmuš eurooplâš, kii iälá [[Hispaniola]] suollust (kost láá táálááh [[Haiti]] já [[Dominikaanisâš täsiväldi]]).

==Šoddâmeh==
* [[1782]] – [[Martin Van Buren]], ovtâstumstaatâlâš politikkár, [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 8. president]] (j. [[1862]])&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Martin-Van-Buren|nommâ=Martin Van Buren {{!}} Biography, Presidency, &amp; Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-13|ietf-kielâkoodi=en}}&lt;/ref&gt;
* [[1890]] – [[Fritz Lang]], [[Nuorttâriijkâ|nuorttâriijkâlâš]] elleekovestivrejeijee (j. [[1976]])
* [[1896]] – [[Carl Ferdinand Cori]], ive [[1947]] [[Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim [[Nuorttâriijkâ-Uŋgar|nuorttâriijkâ-uŋgarlâš]]-[[Ovtâstum staatah|ovtâstumstaatâlâš]] biokemist (j. [[1984]])&lt;ref name=&quot;np-cori-cf-1947&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1947/cori-cf/facts/ | Nommâ = Carl Cori | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 11.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1901]] – [[Werner Heisenberg]], ive [[1932]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[saksa]]lâš teoreetlâš fysikkár (j. [[1976]])&lt;ref name=&quot;np-heisenberg-1932&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1932/heisenberg/facts/ | Nommâ = Werner Heisenberg | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1901]] – [[Walt Disney]], ovtâstumstaatâlâš elleekovestivrejeijee, pyevtitteijee, jienâčaittâleijee, animaattor já kietâčällee (j. [[1966]])
* [[1903]] – [[Cecil Powell]], ive [[1950]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[Ovtâstum kunâgâskodde|brittilâš]] váimusfysikkár (j. [[1969]])&lt;ref name=&quot;np-powell-1950&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1950/powell/facts/ | Nommâ = Cecil Powell | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1932]] – [[Sheldon Lee Glashow]], ive [[1979]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš teoreetlâš fysikkár&lt;ref name=&quot;np-glashow-1979&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1979/glashow/facts/ | Nommâ = Sheldon Glashow | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1994]] – [[Katarina Barruk]], ummeesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee

==Jämimeh==
* [[1083]] – [[Sunjong (Goryeo)|Sunjong]], [[Goryeo]] kunâgâs ive 1083 ([[Korea]]) (š. [[1047]])
* [[1791]] – [[Wolfgang Amadeus Mozart]], nuorttâriijkâlâš šuoŋârähtee (š. [[1756]])&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Wolfgang-Amadeus-Mozart|nommâ=Wolfgang Amadeus Mozart {{!}} Biography, Music, The Magic Flute, &amp; Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-17|ietf-kielâkoodi=en}}&lt;/ref&gt;
* [[1814]] – [[Évariste de Parny]], ranskalâš tivtâsteijee (š. [[1753]])&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.academie-francaise.fr/les-immortels/evariste-de-forges-de-parny|nommâ=Évariste de FORGES de PARNY {{!}} Académie française|almostittem=www.academie-francaise.fr|čujottum=2022-07-01|ietf-kielâkoodi=fr}}&lt;/ref&gt;
* [[1870]] – [[Alexandre Dumas puárrásub]], ranskalâš kirječällee (š. [[1802]])
* [[1926]] – [[Claude Monet]], ranskalâš impressionistlâš taaiđâmáálár (š. [[1840]])
* [[1965]] – [[Joseph Erlanger]], ive [[1944]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysiolog (š. [[1874]])&lt;ref name=&quot;np-erlanger-1944&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1944/erlanger/facts/ | Nommâ = Joseph Erlanger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2013]] – [[Nelson Mandela]], ive [[1993]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[Maadâ-Afrik]] president (š. [[1918]])&lt;ref name=&quot;np-mandela-1993&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1993/mandela/facts/ | Nommâ = Nelson Mandela | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 13.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;

==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}

== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}


{{Kalender}}

[[Luokka:Juovlâmáánu|5]]</text>
      <sha1>h2amyusqt3qoxa23q7wh1uwdupr51fy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Ummeesämikielâ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>6148</id>
    <revision>
      <id>152660</id>
      <parentid>143711</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Umesämikielâ]] uđđâ noomân [[Luokka:Ummeesämikielâ]]</comment>
      <origin>143711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="d9ttsnqx2el27moi6jb6rqybf12bd3r" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Luokka:Ruotâ kielah]]
[[Luokka:Sämikielah|*]]
[[Luokka:Taažâ kielah]]</text>
      <sha1>d9ttsnqx2el27moi6jb6rqybf12bd3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marja Mortensson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6973</id>
    <revision>
      <id>152677</id>
      <parentid>151047</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>tiv.</comment>
      <origin>152677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4134" sha1="calwhqwy61trf3djeku0fwbvr6xgr92" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Marja_Mortensson_Cosmopolite_2019_(191814).jpg|thumb|right|250px|Marja Mortensson ive 2019]]
[[Tiätuvuárkká:Marja Mortensson and Little Amal Trondheim 28JUL2023 IMG9268.jpg|pienoiskuva|Marja Mortensson já [[Little Amal]] [[Ruándim]]ist [[syeinimáánu 28.]] peeivi [[2023]] &lt;small&gt;(Kove: Kimberli Mäkäräinen)&lt;/small&gt;]]
'''Marja Helena Fjellheim Mortensson''' (š. [[njuhčâmáánu 5.]] peeivi [[1995]]) lii maadâsämmilâš šuoŋârähtee, lávloo, jyeigee já musikkár. Sun nyettee jieijâs pittáid sehe [[maadâsämikielâ|maadâ]]- já [[ummeesämikielâ]]n. Mortensson ovtâstit muusikstis [[jazz]], [[klassiklâš muusik]] já maadâ- já ummeesämmilij ärbivuáválâš [[juoigâm]]. 

17-ihásâžžân sun čuojâttij [[piano]] já láávlui [[Taažâ kunâgâs]] [[Harald V|Harald]]ân.&lt;ref name=&quot;nrk-8110997&quot;/&gt;

==Palhâšumeh==
Ive 2014 Mortensson väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].&lt;ref name=&quot;rd-sessions&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ávvir-mortensson&quot;/&gt; Čuávuváá ive Mortensson raahtij ''[[Golbma jiena]]''-single oovtâst ive 2012 vyeittee [[Katarina Barruk]]áin já ton ive vyeittee [[Elina Waage Mikalsen]]áin.&lt;ref name=&quot;rd-sessions&quot;/&gt; Ive 2016 sun vuoitij [[Sámi Music Awards]] -kišto ärbivuáválâš juoigâmuási.&lt;ref name=&quot;nrk-12790456&quot;/&gt; Kyehti ive maŋeláá sun vuoitij [[Spelleman]]-palhâšume ''aalmugmuusik teikkâ ärbivuáválâš muusik''&amp;nbsp;-uásist albumist ''Mojhtestasse - Cultural Heirlooms''. Ive 2018 sun vuoitij [[NOPA]]-palhâšume ''Mojhtesh''-lavlust siämmáá albumist.&lt;ref name=&quot;ntb&quot;/&gt; [[Cuáŋuimáánu 3.|Pessijâšlávurduv]] 2021 sun vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].&lt;ref name=&quot;nrk-15442715&quot;/&gt;

== Diskografia ==
* [[2017]] – ''[[Aarehgïjre]]'' 
* [[2018]] – ''[[Mojhtestasse]]'' (oovtâst [[Jakop Janssønn]]áin já [[Daniel Herskedal]]áin)
* [[2019]] – ''[[Lååje]]'' (oovtâst Daniel Herskedaláin já [[Ruándimsoloisteh|Ruándim soloistij tävgikvarteet]]áin)
* [[2021]] – ''[[Raajroe]]'' (oovtâst Jakop Janssønnáin, Daniel Herskedaláin já Kringkastingsorkestretáin)
* [[2024]] – ''[[Båalmaldahkesne]]''

=== Oovtâstpargoost ===
* [[2015]] – ''[[Russuoh vuölieb]]'' nurâldâhalbum   
* [[2017]] – ''[[Golbma Jiena]]'', single oovtâst [[Katarina Barruk]]áin já [[Elina Waage Mikalsen]]áin
* [[2019]] – ''[[Klarvær]]'', oovtâst ''[[Moenje]]''-juávhoin
* [[2021]] – ''[[Tsïegle]]'', oovtâst  ''[[Orrestimmie]]''-juávhoin

==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh
&lt;ref name=&quot;rd-sessions&quot;&gt;[https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions Riddu sessions]. Riddu Riđđu. Čujottum 10.3.2021 &lt;small&gt;(orjâlâškielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;ávvir-mortensson&quot;&gt;Gaup, Anne Gro. [https://www.avvir.no/riddu-riddu-attii-munnje-vejolasvuoda/ – Riddu Riđđu attii munnje vejolašvuođa]. Ávvir 4.2.2016. Čujottum 9.3.2021 &lt;small&gt;(orjâlâškielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nrk-8110997&quot;&gt;[http://www.nrk.no/ho/1.8110997 Joiket for kongen], NRK Hedmark og Oppland, 30.4.2012. Čujottum 14.3.2021 &lt;small&gt;(tárukielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;ntb&quot;&gt;Vee, Marthe. [https://kommunikasjon.ntb.no/pressemelding/marja-mortensson-vinner-musikkpris?publisherId=9480882&amp;releaseId=17874112 Marja Mortensson vinner musikkpris]. NTB Kommunikasjon. 5.11.2019. Čujottum 14.3.2021 &lt;small&gt;(tárukielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nrk-12790456&quot;&gt;Rensberg, Vaino Natasha. [https://www.nrk.no/sapmi/her-er-vinnerne-av-sami-music-awards-1.12790456 Her er vinnerne av Sami Music Awards]. NRK Sápmi. 5.2.2016. Čujottum 14.3.2021 &lt;small&gt;(tárukielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nrk-15442715&quot;&gt;Utsi, Johan Ante. [https://www.nrk.no/sapmi/marja-mortensson-_26_-mottok-arets-ailloha_-pris-1.15442715 Marja Mortensson fikk årets Áillohaš-pris]. NRK Sápmi. 3.4.2021. Čujottum 4.4.2021 &lt;small&gt;(tárukielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
}}

{{DEFAULTSORT:Mortensson, Marja}}
[[Luokka:Áillohaš-muusikpalhâšume vyeitteeh]]
[[Luokka:Ive 1995 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ive nuorâ taaiđâr -palhâšume vyeitteeh]]
[[Luokka:Maadâsämmiliih]]
[[Luokka:Sämmiliih musikkáreh]]
[[Luokka:Sämmiliih šuoŋârähteeh]]</text>
      <sha1>calwhqwy61trf3djeku0fwbvr6xgr92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skierri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7324</id>
    <revision>
      <id>152688</id>
      <parentid>147280</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1956" sha1="jdsnwbbeue38qguz62wg8f58qsgn63u" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Betula nana upernavik kujalleq 2007-07-25 1.jpg|thumb|Skierri]]
'''Skierri''' (''Betula nana'') lii [[suáhi|suávi]] suuvâ uánihis jeessân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 21.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt; Tot lijkkoo šoddâđ iänáážin [[jeggi|jeegijn]], jeggiriddoin já roođoin, mut meid päljis [[tuodâr|tuoddârijn]].

==Levânem==
Skierri šadda tuše maailm tavemuin oosijn.

==Skierri eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: skierrie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: skierree&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: skärre&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: skierre&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: skierri&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: jeäʹǧǧreʹss&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://saan.oahpa.no/detail/fin/sms/vaivaiskoivu.html|nommâ=Neahttadigisánit|almostittem=Giellatekno|čujottum=2024-06-28}}&lt;/ref&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: кӣрре ''(kīrrʹe)''&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=lekseemi&amp;lekseemi_id=8874|nommâ=Álgu-tietokanta|almostittem=kaino.kotus.fi|čujottum=2024-06-28}}&lt;/ref&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Betula nana0.jpg
Betula-nana-autumn.JPG
Betula nana upernavik kujalleq 2007-07-25 2.jpg|
Calluna vulgaris betula nana kiiminki 02.jpg|
Betula-nana greenland hg.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Suávih]]</text>
      <sha1>jdsnwbbeue38qguz62wg8f58qsgn63u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuosâ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7325</id>
    <revision>
      <id>152685</id>
      <parentid>147281</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4067" sha1="c9sdat9xvsq1kn8n5i01m6kalhvrm9n" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Kuusk Keila-Paldiski rdt ääres.jpg|thumb|Kuosâ (''Picea abies'')]]
[[Tiätuvuárkká:Picea abies young female cone - Keila.jpg|pienoiskuva|Paccâhâš]]
'''Kuosâ''' (''Picea abies'') lii kuácceemuorâ, mii šadda meecijn já [[jeggi|jeegijn]]. Kuosâ já [[peeci]] láá kuácceevyevdi uáiváámusah. Kuosâ váátá šoddâmsaajeest eenâb raavvâdamnâsijd ko [[peeci]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 22.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Stuárudâh==
Kuosâ kukkodâh puáhtá leđe joba 30–40 m, moos tot olá suullân 100-ihásâžžân. Tave-Suomâst tot ij kuittâggin peesâ siämmáá kukkosâžžân puárásubbongin. Tobbeen kuosâin lii tuše čiŋŋâmuorâ-árvu ton suujâst, et toh láá uáli uceh.

==Levânem==
Kuosâ šadda [[Tave-Euroop]]ist sehe [[Koskâ-Euroop|Koskâ-]] já [[Nuorttâ-Euroop]] váráduvâin.

== Kuosâ eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: guose&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: guassa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: kuossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: kuossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: guossâ, guossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: kuõss&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: кӯсс (''kūss'')&lt;ref name=&quot;kotus&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210605104328/https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=sanue&amp;sanue_id=68547 кӯсс]. Päikkieennâm kielâi kuávdáš. Čujottum 5.6.2021 &lt;small&gt;(orjâlâš- já kieldâsämikielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kuruch&quot;&gt;Kuruč, R. D. [https://web.archive.org/web/20210606080312/http://www.slovari.saami.su/slovari/saamsko-russkij-slovar-kuruch/Saami-Russian-dictionary-Kuruch-1/%D0%9A/%D0%9A%D3%AE%D0%A1%D0%A1-2087/ КӮСС]. Саамско-русский словарь. Čujottum 5.6.2021 &lt;small&gt;(kieldâsämikielâ)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

&lt;gallery mode=nolines&gt;
Norway Spruce Picea abies distribution map 2.png|{{center|Kuosâ levânem [[Euroop]]ist}}
Norway Spruce Picea abies distribution in Scandinavia map.png|{{center|Kuosâ levânem [[Fennoskandia]]st}}
&lt;/gallery&gt;

===Levânem Suomâst===
Kuosâ šadda masa ubâ [[Suomâ]]st, mutâ tot váilu tuodârkuávluin já merâsuolluin. Tavemuu Suomâst tot ij šoodâ.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Kuosâvyevdih [[Aanaar]] kieldâst láá viehâ uccáá.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
[[Säämi]]st peeci lii táválub muorâ ko kuosâ, mutâ vissásávt sämmiliih läävejii kevttiđ tom tain soojijn, kost tot šadda. Paanij putestem tiet sij láá suoskâm kuosâkääsi siämmáánáál ko pecikääsi-uv. Mudoi-uv kuosâ kevttim lii siämmáásullâsâš ko peesi kevttim. Kuosâkuáccein lii tälviv ennuv [[C-vitamiin]], veikkâ ij aaibâs siämmáá ennuv ko peesist.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Kuosâpikkâ tuššâd bakteerijd já toin puáhtá-uv tipšođ haavijd. Vorâs, kirkes já njarbâdis [[pikkâ]] lii puoh pyeremus, mutâ korrâ pikkâ-uv annoo. Sehe kuosâ- já pecikuácceeh suápih juhâmuššân, já uđđâ ihešoddâmkeerdijd puáhtá puurrâđ nuhtán. Kuosâ ihešoddâmkeerdijn puáhtá vuoššâđ siiráp siämmáánáál ko peesist. Kuorsâttuv, leencu, kiđđâvaibâmvuođâ, kepispocceekuddum já leesmi tipšuu toin. Kuácceelávgu helppij leesmi- já vuoiŋâmorgaanvaaivijn.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Norway Spruce bark detail.jpg|
Picea abies (7).JPG|
Picea abies male flower.JPG|
Picea Abies female cone cropped.jpg|
Picea abies cone USFWS.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Käldeeh==
{{Commonscat}}
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Muorah]]</text>
      <sha1>c9sdat9xvsq1kn8n5i01m6kalhvrm9n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152686</id>
      <parentid>152685</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4067" sha1="e1iumbyzod7o2siqysrbffgf3c96r5v" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Kuusk Keila-Paldiski rdt ääres.jpg|thumb|Kuosâ (''Picea abies'')]]
[[Tiätuvuárkká:Picea abies young female cone - Keila.jpg|pienoiskuva|Paccâhâš]]
'''Kuosâ''' (''Picea abies'') lii kuácceemuorâ, mii šadda meecijn já [[jeggi|jeegijn]]. Kuosâ já [[peeci]] láá kuácceevyevdi uáiváámusah. Kuosâ váátá šoddâmsaajeest eenâb raavvâdamnâsijd ko [[peeci]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 22.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Stuárudâh==
Kuosâ kukkodâh puáhtá leđe joba 30–40 m, moos tot olá suullân 100-ihásâžžân. Tave-Suomâst tot ij kuittâggin peesâ siämmáá kukkosâžžân puárásubbongin. Tobbeen kuosâin lii tuše čiŋŋâmuorâ-árvu ton suujâst, et toh láá uáli uceh.

==Levânem==
Kuosâ šadda [[Tave-Euroop]]ist sehe [[Koskâ-Euroop|Koskâ-]] já [[Nuorttâ-Euroop]] váráduvâin.

&lt;gallery mode=nolines&gt;
Norway Spruce Picea abies distribution map 2.png|{{center|Kuosâ levânem [[Euroop]]ist}}
Norway Spruce Picea abies distribution in Scandinavia map.png|{{center|Kuosâ levânem [[Fennoskandia]]st}}
&lt;/gallery&gt;

===Levânem Suomâst===
Kuosâ šadda masa ubâ [[Suomâ]]st, mutâ tot váilu tuodârkuávluin já merâsuolluin. Tavemuu Suomâst tot ij šoodâ.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Kuosâvyevdih [[Aanaar]] kieldâst láá viehâ uccáá.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
[[Säämi]]st peeci lii táválub muorâ ko kuosâ, mutâ vissásávt sämmiliih läävejii kevttiđ tom tain soojijn, kost tot šadda. Paanij putestem tiet sij láá suoskâm kuosâkääsi siämmáánáál ko pecikääsi-uv. Mudoi-uv kuosâ kevttim lii siämmáásullâsâš ko peesi kevttim. Kuosâkuáccein lii tälviv ennuv [[C-vitamiin]], veikkâ ij aaibâs siämmáá ennuv ko peesist.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Kuosâpikkâ tuššâd bakteerijd já toin puáhtá-uv tipšođ haavijd. Vorâs, kirkes já njarbâdis [[pikkâ]] lii puoh pyeremus, mutâ korrâ pikkâ-uv annoo. Sehe kuosâ- já pecikuácceeh suápih juhâmuššân, já uđđâ ihešoddâmkeerdijd puáhtá puurrâđ nuhtán. Kuosâ ihešoddâmkeerdijn puáhtá vuoššâđ siiráp siämmáánáál ko peesist. Kuorsâttuv, leencu, kiđđâvaibâmvuođâ, kepispocceekuddum já leesmi tipšuu toin. Kuácceelávgu helppij leesmi- já vuoiŋâmorgaanvaaivijn.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Kuosâ eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: guose&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: guassa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: kuossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: kuossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: guossâ, guossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: kuõss&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: кӯсс (''kūss'')&lt;ref name=&quot;kotus&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210605104328/https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=sanue&amp;sanue_id=68547 кӯсс]. Päikkieennâm kielâi kuávdáš. Čujottum 5.6.2021 &lt;small&gt;(orjâlâš- já kieldâsämikielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kuruch&quot;&gt;Kuruč, R. D. [https://web.archive.org/web/20210606080312/http://www.slovari.saami.su/slovari/saamsko-russkij-slovar-kuruch/Saami-Russian-dictionary-Kuruch-1/%D0%9A/%D0%9A%D3%AE%D0%A1%D0%A1-2087/ КӮСС]. Саамско-русский словарь. Čujottum 5.6.2021 &lt;small&gt;(kieldâsämikielâ)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Norway Spruce bark detail.jpg|
Picea abies (7).JPG|
Picea abies male flower.JPG|
Picea Abies female cone cropped.jpg|
Picea abies cone USFWS.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Käldeeh==
{{Commonscat}}
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Muorah]]</text>
      <sha1>e1iumbyzod7o2siqysrbffgf3c96r5v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152691</id>
      <parentid>152686</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:15:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4108" sha1="sg74wn8flrsv0e86dp4novted1bx5eo" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Kuusk Keila-Paldiski rdt ääres.jpg|thumb|Kuosâ (''Picea abies'')]]
[[Tiätuvuárkká:Picea abies young female cone - Keila.jpg|pienoiskuva|Paccâhâš]]
'''Kuosâ''' (''Picea abies'') lii kuácceemuorâ, mii šadda meecijn já [[jeggi|jeegijn]]. Kuosâ já [[peeci]] láá kuácceevyevdi uáiváámusah. Kuosâ váátá šoddâmsaajeest eenâb raavvâdamnâsijd ko [[peeci]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 22.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Stuárudâh==
Kuosâ kukkodâh puáhtá leđe joba 30–40 m, moos tot olá suullân 100-ihásâžžân. Tave-Suomâst tot ij kuittâggin peesâ siämmáá kukkosâžžân puárásubbongin. Tobbeen kuosâin lii tuše čiŋŋâmuorâ-árvu ton suujâst, et toh láá uáli uceh.

==Levânem==
Kuosâ šadda [[Tave-Euroop]]ist sehe [[Koskâ-Euroop|Koskâ-]] já [[Nuorttâ-Euroop]] váráduvâin.

&lt;gallery mode=nolines&gt;
Norway Spruce Picea abies distribution map 2.png|{{center|Kuosâ levânem [[Euroop]]ist}}
Norway Spruce Picea abies distribution in Scandinavia map.png|{{center|Kuosâ levânem [[Fennoskandia]]st}}
&lt;/gallery&gt;

===Levânem Suomâst===
Kuosâ šadda masa ubâ [[Suomâ]]st, mutâ tot váilu tuodârkuávluin já merâsuolluin. Tavemuu Suomâst tot ij šoodâ.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Kuosâvyevdih [[Aanaar]] kieldâst láá viehâ uccáá.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
[[Säämi]]st peeci lii táválub muorâ ko kuosâ, mutâ vissásávt sämmiliih läävejii kevttiđ tom tain soojijn, kost tot šadda. Paanij putestem tiet sij láá suoskâm kuosâkääsi siämmáánáál ko pecikääsi-uv. Mudoi-uv kuosâ kevttim lii siämmáásullâsâš ko peesi kevttim. Kuosâkuáccein lii tälviv ennuv [[C-vitamiin]], veikkâ ij aaibâs siämmáá ennuv ko peesist.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Kuosâpikkâ tuššâd bakteerijd já toin puáhtá-uv tipšođ haavijd. Vorâs, kirkes já njarbâdis [[pikkâ]] lii puoh pyeremus, mutâ korrâ pikkâ-uv annoo. Sehe kuosâ- já pecikuácceeh suápih juhâmuššân, já uđđâ ihešoddâmkeerdijd puáhtá puurrâđ nuhtán. Kuosâ ihešoddâmkeerdijn puáhtá vuoššâđ siiráp siämmáánáál ko peesist. Kuorsâttuv, leencu, kiđđâvaibâmvuođâ, kepispocceekuddum já leesmi tipšuu toin. Kuácceelávgu helppij leesmi- já vuoiŋâmorgaanvaaivijn.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Kuosâ eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: guose&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: guassa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: kuossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: kuossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: guossâ, guossa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: kuõss&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: кӯсс (''kūss'')&lt;ref name=&quot;kotus&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210605104328/https://kaino.kotus.fi/algu/index.php?t=sanue&amp;sanue_id=68547 кӯсс]. Päikkieennâm kielâi kuávdáš. Čujottum 5.6.2021 &lt;small&gt;(orjâlâš- já kieldâsämikielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kuruch&quot;&gt;Kuruč, R. D. [https://web.archive.org/web/20210606080312/http://www.slovari.saami.su/slovari/saamsko-russkij-slovar-kuruch/Saami-Russian-dictionary-Kuruch-1/%D0%9A/%D0%9A%D3%AE%D0%A1%D0%A1-2087/ КӮСС]. Саамско-русский словарь. Čujottum 5.6.2021 &lt;small&gt;(kieldâsämikielâ)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Norway Spruce bark detail.jpg|
Picea abies (7).JPG|
Picea abies male flower.JPG|
Picea Abies female cone cropped.jpg|
Picea abies cone USFWS.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Muorah]]</text>
      <sha1>sg74wn8flrsv0e86dp4novted1bx5eo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leibi (muorâ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7330</id>
    <revision>
      <id>152698</id>
      <parentid>147284</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:32:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2801" sha1="fbstphtinhfx4ju31tae9t8q8aa1sbo" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Alnus incana.jpg|thumb|Leibi (''Alnus incana'')]]
[[Tiätuvuárkká:Alnus incana rugosa leaves.jpg|thumb|Leeibi loostah]]
'''Leibi''' (''Alnus incana'') lii lostâmuorâ, mii šadda ridoin, aijuin, meecijn, rotoenâmijn já luođâi piällást.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 22.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Stuárudâh==
Maadâ-Suomâst leibi sáttá šoddâđ paijeel love meettersâžžân, mut Säämist uáli harvii paijeel neelji meetter.

==Levânem==
Leibi šadda [[Euroop]]ist, eromâšávt ton tave- já nuorttâoosijn.

&lt;gallery mode=nolines widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;160px&quot;&gt;
IKAl 091231 Distribution Alnus incana.png|{{center|Leeibi levânem [[Euroop]]ist}}
&lt;/gallery&gt;

===Levânem Suomâst===
Leibi lii almolâš muorâ ubâ [[Suomâ]]st. Leibi koočât loostâid ruánáájin já tondiet toh láá pyereh raavâdamnâseh piäldust teikkâ muorâkäärdist. Maadâ-Suomâst leibi šadda muorrân, ko vist Tave-Suomâ leibi lii táválávt vyelišlaajâ ''Alnus incana ssp. kolaënsis'', mii páácá miestân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Leibi ij lah meendugin táválâš muorâ Säämist já tom puáhtá uáiniđ ereslasseen päikkinoomâi pehti.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Šišne ruopsis ivne finnejii leibipáárhust. Sämmiliih läävejii suoskâđ leeibi páárhu já šišne siämmáá ääigi já tánávt päiniđ naahkijd ruopsis čulgáin. Nubbe vyehi lâi čaacciđ näähki ostočääsist. Ruopsis ivne finnejii meiddei vorrâruottâsist. Tááláá ääigi leeibi vuolâttâsah kiävttojeh kyele suovâstmân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Leibi addel suovâskuálán mučis ruškis iivne.

Leibi lii jieijâs náálá mučis muorâ nomâlâssân stuorrâ lostâidis peeleest, mut tast ij lah aldagin taggaar puáldimmuorâ-árvu, ko lii ovdâmerkkân [[suáhi|suávist]].

==Kuosâ eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: liejbie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: leìbee&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: läjjbe
* [[juulevsämikielâ]]n: leiˈpē&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: leaibi, læiˈbe&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: leäʹpp, rääʹnesleäʹpp&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Muorah]]</text>
      <sha1>fbstphtinhfx4ju31tae9t8q8aa1sbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152700</id>
      <parentid>152698</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>tiv</comment>
      <origin>152700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2761" sha1="s3s3wgfmpgvfdvldhxywz1om5oxjj32" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Alnus incana.jpg|thumb|Leibi (''Alnus incana'')]]
[[Tiätuvuárkká:Alnus incana rugosa leaves.jpg|thumb|Leeibi loostah]]
'''Leibi''' (''Alnus incana'') lii lostâmuorâ, mii šadda ridoin, aijuin, meecijn, rotoenâmijn já luođâi piällást.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 22.4.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Stuárudâh==
Maadâ-Suomâst leibi sáttá šoddâđ paijeel love meettersâžžân, mut Säämist uáli harvii paijeel neelji meetter.

==Levânem==
Leibi šadda [[Euroop]]ist, eromâšávt ton tave- já nuorttâoosijn.

&lt;gallery mode=nolines widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;160px&quot;&gt;
IKAl 091231 Distribution Alnus incana.png|{{center|Leeibi levânem [[Euroop]]ist}}
&lt;/gallery&gt;

===Levânem Suomâst===
Leibi lii almolâš muorâ ubâ [[Suomâ]]st. Leibi koočât loostâid ruánáájin já tondiet toh láá pyereh raavâdamnâseh piäldust teikkâ muorâkäärdist. Maadâ-Suomâst leibi šadda muorrân, ko vist Tave-Suomâ leibi lii táválávt vyelišlaajâ ''Alnus incana ssp. kolaënsis'', mii páácá miestân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Leibi ij lah meendugin táválâš muorâ Säämist já tom puáhtá uáiniđ ereslasseen päikkinoomâi pehti.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Šišne ruopsis ivne finnejii leibipáárhust. Sämmiliih läävejii suoskâđ leeibi páárhu já šišne siämmáá ääigi já tánávt päiniđ naahkijd ruopsis čulgáin. Nubbe vyehi lâi čaacciđ näähki ostočääsist. Ruopsis ivne finnejii meiddei vorrâruottâsist. Tááláá ääigi leeibi vuolâttâsah kiävttojeh kyele suovâstmân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Leibi addel suovâskuálán mučis ruškis iivne.

Leibi lii jieijâs náálá mučis muorâ nomâlâssân stuorrâ lostâidis peeleest, mut tast ij lah aldagin taggaar puáldimmuorâ-árvu, ko lii ovdâmerkkân [[suáhi|suávist]].

==Kuosâ eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: liejbie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: leìbee&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: läjjbe
* [[juulevsämikielâ]]n: liejbbe
* [[orjâlâškielâ]]n: leaibi&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: leäʹpp, rääʹnesleäʹpp&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Muorah]]</text>
      <sha1>s3s3wgfmpgvfdvldhxywz1om5oxjj32</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vuorâččâsmyerji</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7636</id>
    <revision>
      <id>152701</id>
      <parentid>147353</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:35:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>== Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}}</comment>
      <origin>152701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3929" sha1="qknhsf26eud0hjf73uzkpohltfo5svy" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Vuorâččâsmyerji
| tieđâlâš nommâ = Empetrum nigrum&lt;br&gt;
| kove = Empetrum nigrum a1.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38646 | Nommâ = Vuorâččâsmyerji – ''Empetrum nigrum'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Ericoideae''
| suuhâ = [[Vuorâččâsmyerjih]] ''Empetrum''
| šlaajâ = ''nigrum''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Vuorâččâsmyerji''' teikâ '''čyemenjâs''' teikâ ''' čapismyerji''' (''Empetrum nigrum'') lii myerji, mii šadda vijđásávt maaŋgâlágánijn enâmijn: kuolbânijn, čunoienâmijn,
[[tuodâr|tuoddârijn]] já [[jeggi|jeegijn]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Levânem==
Vuorâččâsmyerji lii almolâš maailm taveoosijn sehe [[Euraasia]]st já [[Tave-Amerik]]ist. Vuorâččâsmyerji tiättoo ubâ [[Suomâ]]st.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Sämmiliih iä kuássin vuoššâm vuorâččâsmuorjijd. Toh piäijojii pimán, kyeliliemân teikkâ jáávuid-, kyeli– já pecimáálán, mutâ porrojii meiddei nuhtán já sälttikuolijguin. [[Aanaar|Anarist]] puásuisämmiliih nurrii pelisáppum vuorâččâsmuorjijd seehâid já purrii taid málásist teikkâ piärguliemáin. Nuorttâsämmiliih purrii vuorâččâsmuorjijd suddâdum poccuu siskálâš puoidijguin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Vuorâččâsmuorjijn lii ennuv [[C-vitamiin]], já toh kiävttojeh-uv C-vitamiinkälden. Toh siskeldeh meiddei eres amnâsijd, moh láá pyereh tiervâsvuotân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Vuorâččâsmyerji	lii lamaš ain tergâdis myerji anarâššáid. Suijân toos sáttá leđe tot, ete myerji šadda nuuvt vijđáht. Vuorâččâsmyerjist šadda ovdâmerkkân pyeri säppi, hillo teikkâ marmelaad, mutâ tom puáhtá kevttiđ maaŋgânáál liäibumân, kiisselân teikkâ suohâdân. Eromâš pyere sääpi finnee, ko tom vaalmâšt suvráin vuošâhánnáá muorjijn. Säppin puáhtá siävuttiđ eres-uv muorjijd.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Vuorâččâsmyerji eres sämikieláid==
* [[ummeesämikielâ]]n: tjuabmaa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: tjuobmá, vuärtjamuärrje&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: tjuopmā, tjáhppismuorjje&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: čuobma, čuopmajas,  čáhppesmuorji&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: čuõʹmmjõš&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: čum,na̬š&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Alaskan Crowberry from alpine-tundra regions.jpg|{{center|Vuorâččâsmyerji [[Alaska]]st}}
Empetrum nigrum (2).JPG|{{center|Vuorâččâsmyerji Tave-[[Saksa]]ast}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>qknhsf26eud0hjf73uzkpohltfo5svy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152702</id>
      <parentid>152701</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vuorâččâsmyerji eres sämikieláid */</comment>
      <origin>152702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4095" sha1="86bqgy2b3bw5o0mymobxomulyus40m7" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Vuorâččâsmyerji
| tieđâlâš nommâ = Empetrum nigrum&lt;br&gt;
| kove = Empetrum nigrum a1.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38646 | Nommâ = Vuorâččâsmyerji – ''Empetrum nigrum'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Ericoideae''
| suuhâ = [[Vuorâččâsmyerjih]] ''Empetrum''
| šlaajâ = ''nigrum''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Vuorâččâsmyerji''' teikâ '''čyemenjâs''' teikâ ''' čapismyerji''' (''Empetrum nigrum'') lii myerji, mii šadda vijđásávt maaŋgâlágánijn enâmijn: kuolbânijn, čunoienâmijn,
[[tuodâr|tuoddârijn]] já [[jeggi|jeegijn]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Levânem==
Vuorâččâsmyerji lii almolâš maailm taveoosijn sehe [[Euraasia]]st já [[Tave-Amerik]]ist. Vuorâččâsmyerji tiättoo ubâ [[Suomâ]]st.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Sämmiliih iä kuássin vuoššâm vuorâččâsmuorjijd. Toh piäijojii pimán, kyeliliemân teikkâ jáávuid-, kyeli– já pecimáálán, mutâ porrojii meiddei nuhtán já sälttikuolijguin. [[Aanaar|Anarist]] puásuisämmiliih nurrii pelisáppum vuorâččâsmuorjijd seehâid já purrii taid málásist teikkâ piärguliemáin. Nuorttâsämmiliih purrii vuorâččâsmuorjijd suddâdum poccuu siskálâš puoidijguin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Vuorâččâsmuorjijn lii ennuv [[C-vitamiin]], já toh kiävttojeh-uv C-vitamiinkälden. Toh siskeldeh meiddei eres amnâsijd, moh láá pyereh tiervâsvuotân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Vuorâččâsmyerji	lii lamaš ain tergâdis myerji anarâššáid. Suijân toos sáttá leđe tot, ete myerji šadda nuuvt vijđáht. Vuorâččâsmyerjist šadda ovdâmerkkân pyeri säppi, hillo teikkâ marmelaad, mutâ tom puáhtá kevttiđ maaŋgânáál liäibumân, kiisselân teikkâ suohâdân. Eromâš pyere sääpi finnee, ko tom vaalmâšt suvráin vuošâhánnáá muorjijn. Säppin puáhtá siävuttiđ eres-uv muorjijd.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Vuorâččâsmyerji eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: hingsen-muerjie, kreeke, krijke, goerhpen-muerjie, gaaranassen-muerjie
* [[ummeesämikielâ]]n: tjuabmaa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: tjuobmá&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;, vuarrtjamuärrje
* [[juulevsämikielâ]]n: tjáhppismuorjje&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: čuobma, čuopmajas,  čáhppesmuorji&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;, vuoražasmuorji, máttačuopmajas, máttačáhppesmuorji, vuorčámuorji
* [[nuorttâlâškielâ]]n: čuõʹmmjõš&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: чӯммнэшш&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Alaskan Crowberry from alpine-tundra regions.jpg|{{center|Vuorâččâsmyerji [[Alaska]]st}}
Empetrum nigrum (2).JPG|{{center|Vuorâččâsmyerji Tave-[[Saksa]]ast}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>86bqgy2b3bw5o0mymobxomulyus40m7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152703</id>
      <parentid>152702</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4089" sha1="ivauv4cebxsca26tmb6mnjgy1u0j7kb" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Vuorâččâsmyerji
| tieđâlâš nommâ = Empetrum nigrum&lt;br&gt;
| kove = Empetrum nigrum a1.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38646 | Nommâ = Vuorâččâsmyerji – ''Empetrum nigrum'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Ericoideae''
| suuhâ = [[Vuorâččâsmyerjih]] ''Empetrum''
| šlaajâ = ''nigrum''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Vuorâččâsmyerji''', '''čyemenjâs''' teikâ ''' čapismyerji''' (''Empetrum nigrum'') lii myerji, mii šadda vijđásávt maaŋgâlágánijn enâmijn: kuolbânijn, čunoienâmijn,
[[tuodâr|tuoddârijn]] já [[jeggi|jeegijn]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Levânem==
Vuorâččâsmyerji lii almolâš maailm taveoosijn sehe [[Euraasia]]st já [[Tave-Amerik]]ist. Vuorâččâsmyerji tiättoo ubâ [[Suomâ]]st.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Sämmiliih iä kuássin vuoššâm vuorâččâsmuorjijd. Toh piäijojii pimán, kyeliliemân teikkâ jáávuid-, kyeli– já pecimáálán, mutâ porrojii meiddei nuhtán já sälttikuolijguin. [[Aanaar|Anarist]] puásuisämmiliih nurrii pelisáppum vuorâččâsmuorjijd seehâid já purrii taid málásist teikkâ piärguliemáin. Nuorttâsämmiliih purrii vuorâččâsmuorjijd suddâdum poccuu siskálâš puoidijguin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Vuorâččâsmuorjijn lii ennuv [[C-vitamiin]], já toh kiävttojeh-uv C-vitamiinkälden. Toh siskeldeh meiddei eres amnâsijd, moh láá pyereh tiervâsvuotân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Vuorâččâsmyerji	lii lamaš ain tergâdis myerji anarâššáid. Suijân toos sáttá leđe tot, ete myerji šadda nuuvt vijđáht. Vuorâččâsmyerjist šadda ovdâmerkkân pyeri säppi, hillo teikkâ marmelaad, mutâ tom puáhtá kevttiđ maaŋgânáál liäibumân, kiisselân teikkâ suohâdân. Eromâš pyere sääpi finnee, ko tom vaalmâšt suvráin vuošâhánnáá muorjijn. Säppin puáhtá siävuttiđ eres-uv muorjijd.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Vuorâččâsmyerji eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: hingsen-muerjie, kreeke, krijke, goerhpen-muerjie, gaaranassen-muerjie
* [[ummeesämikielâ]]n: tjuabmaa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: tjuobmá&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;, vuarrtjamuärrje
* [[juulevsämikielâ]]n: tjáhppismuorjje&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: čuobma, čuopmajas,  čáhppesmuorji&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;, vuoražasmuorji, máttačuopmajas, máttačáhppesmuorji, vuorčámuorji
* [[nuorttâlâškielâ]]n: čuõʹmmjõš&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: чӯммнэшш&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Alaskan Crowberry from alpine-tundra regions.jpg|{{center|Vuorâččâsmyerji [[Alaska]]st}}
Empetrum nigrum (2).JPG|{{center|Vuorâččâsmyerji Tave-[[Saksa]]ast}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>ivauv4cebxsca26tmb6mnjgy1u0j7kb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152704</id>
      <parentid>152703</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vuorâččâsmyerji eres sämikieláid */</comment>
      <origin>152704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4090" sha1="7ujy6ayrwkmkk8wo2wkn3586hi269hv" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Vuorâččâsmyerji
| tieđâlâš nommâ = Empetrum nigrum&lt;br&gt;
| kove = Empetrum nigrum a1.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38646 | Nommâ = Vuorâččâsmyerji – ''Empetrum nigrum'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Ericoideae''
| suuhâ = [[Vuorâččâsmyerjih]] ''Empetrum''
| šlaajâ = ''nigrum''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Vuorâččâsmyerji''', '''čyemenjâs''' teikâ ''' čapismyerji''' (''Empetrum nigrum'') lii myerji, mii šadda vijđásávt maaŋgâlágánijn enâmijn: kuolbânijn, čunoienâmijn,
[[tuodâr|tuoddârijn]] já [[jeggi|jeegijn]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt;

==Levânem==
Vuorâččâsmyerji lii almolâš maailm taveoosijn sehe [[Euraasia]]st já [[Tave-Amerik]]ist. Vuorâččâsmyerji tiättoo ubâ [[Suomâ]]st.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Sämmiliih iä kuássin vuoššâm vuorâččâsmuorjijd. Toh piäijojii pimán, kyeliliemân teikkâ jáávuid-, kyeli– já pecimáálán, mutâ porrojii meiddei nuhtán já sälttikuolijguin. [[Aanaar|Anarist]] puásuisämmiliih nurrii pelisáppum vuorâččâsmuorjijd seehâid já purrii taid málásist teikkâ piärguliemáin. Nuorttâsämmiliih purrii vuorâččâsmuorjijd suddâdum poccuu siskálâš puoidijguin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Vuorâččâsmuorjijn lii ennuv [[C-vitamiin]], já toh kiävttojeh-uv C-vitamiinkälden. Toh siskeldeh meiddei eres amnâsijd, moh láá pyereh tiervâsvuotân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Vuorâččâsmyerji	lii lamaš ain tergâdis myerji anarâššáid. Suijân toos sáttá leđe tot, ete myerji šadda nuuvt vijđáht. Vuorâččâsmyerjist šadda ovdâmerkkân pyeri säppi, hillo teikkâ marmelaad, mutâ tom puáhtá kevttiđ maaŋgânáál liäibumân, kiisselân teikkâ suohâdân. Eromâš pyere sääpi finnee, ko tom vaalmâšt suvráin vuošâhánnáá muorjijn. Säppin puáhtá siävuttiđ eres-uv muorjijd.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Vuorâččâsmyerji eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: hingsen-muerjie, kreeke, krijke, goerhpen-muerjie, gaaranassen-muerjie
* [[ummeesämikielâ]]n: tjuabmaa&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: tjuobmá&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;, vuarrtjamuärrje
* [[juulevsämikielâ]]n: tjáhppismuorjje&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: čuopmajas,  čáhppesmuorji, čuobma,&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;, vuoražasmuorji, máttačuopmajas, máttačáhppesmuorji, vuorčámuorji
* [[nuorttâlâškielâ]]n: čuõʹmmjõš&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: чӯммнэшш&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Alaskan Crowberry from alpine-tundra regions.jpg|{{center|Vuorâččâsmyerji [[Alaska]]st}}
Empetrum nigrum (2).JPG|{{center|Vuorâččâsmyerji Tave-[[Saksa]]ast}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>7ujy6ayrwkmkk8wo2wkn3586hi269hv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sare</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7645</id>
    <revision>
      <id>152693</id>
      <parentid>147355</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4005" sha1="1frxqmnyjvzf3e284dac4bdv9cj2oln" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Sare
| tieđâlâš nommâ = Vaccinium myrtillus&lt;br&gt;
| kove = Vaccinium-myrtillus-0175.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38622 | Nommâ = Sare – ''Vaccinium myrtillus'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Vaccinioideae''
| suuhâ = [[Juuŋah]] ''Vaccinium''
| šlaajâ = ''myrtillus''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Sare''' (''Vaccinium myrtillus'') lii uáli táválâš myerji [[Säämi]]st já ubâ [[Euraasia]]st. Tot lii maaŋgâlágánij soojij myerji.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt; Sare kevttih purrâmâššân uáli maaŋgah lodeh, tegu [[rástágâš|rástágááh]] já [[riävská]]h.

==Levânem Suomâst==
Sare šadda vijđáht maaŋgâlágánijn soojijn [[Suomâ]]st: [[tuodâr|tuoddârist]], vorâs já koške [[kuolbâmecci|kuolbâmeecijn]] já [[jeggi|jeegijn]]. Sare lii suoivâšaddo, já tom kannat-uv uuccâđ mecciroobdâin, tavevieltijn, jäävri riddoin já eres soojijn, kuus [[piäiváš]] ij pääšti njuolgist. Maadâ-Suomâ sareh láá hárjánâm muottuuttes táálván, já tondiet toh killájeh puolâš eenâb ko Tave-Suomâ sareh.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Soorijd puáhtá kevttiđ pääihist maaŋgânáál. Tot suápá pyereest säppin, hillon, káđáldâhhân, liäibumân, suohâdân já jugurttin. Tot siäilu, ko tom jiäŋŋud, kuškâd, vuášá teikkâ purcco. Tiädust-uv tom puáhtá kevttiđ čohčuv vorâsin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Sare eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: sirrie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: sirree&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: sarre&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: sarre&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: sarrit, sârred&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n:  sää´rr&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;, sââʹrr&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://saan.oahpa.no/detail/sms/fin/s%C3%A2%C3%A2%CA%B9rr.html?no_compounds=true&amp;lemma_match=true | Nommâ = sââʹrr | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.3.2022 | Kielâ = {{sms}} }}&lt;/ref&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: саррь&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sanj.oahpa.no/detail/sjd/rus/%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%80%D1%8C.html%20%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%80 | Nommâ = саррь  | Čujottum = 2.3.2022 | Kielâ = {{sjd}} }}&lt;/ref&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
FI-18 - Helsinki - Blue - Plantae - Angiosperms - Market - Ericales (4891915428).jpg|{{center|Vorâs sareh}}
Vaccinium myrtillus 10.JPG|{{center|Kukáh}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>1frxqmnyjvzf3e284dac4bdv9cj2oln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152694</id>
      <parentid>152693</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:18:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sare eres sämikieláid */</comment>
      <origin>152694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3964" sha1="koelpkeamucpkkffuo14al9kzhkowtd" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Sare
| tieđâlâš nommâ = Vaccinium myrtillus&lt;br&gt;
| kove = Vaccinium-myrtillus-0175.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38622 | Nommâ = Sare – ''Vaccinium myrtillus'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Vaccinioideae''
| suuhâ = [[Juuŋah]] ''Vaccinium''
| šlaajâ = ''myrtillus''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Sare''' (''Vaccinium myrtillus'') lii uáli táválâš myerji [[Säämi]]st já ubâ [[Euraasia]]st. Tot lii maaŋgâlágánij soojij myerji.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt; Sare kevttih purrâmâššân uáli maaŋgah lodeh, tegu [[rástágâš|rástágááh]] já [[riävská]]h.

==Levânem Suomâst==
Sare šadda vijđáht maaŋgâlágánijn soojijn [[Suomâ]]st: [[tuodâr|tuoddârist]], vorâs já koške [[kuolbâmecci|kuolbâmeecijn]] já [[jeggi|jeegijn]]. Sare lii suoivâšaddo, já tom kannat-uv uuccâđ mecciroobdâin, tavevieltijn, jäävri riddoin já eres soojijn, kuus [[piäiváš]] ij pääšti njuolgist. Maadâ-Suomâ sareh láá hárjánâm muottuuttes táálván, já tondiet toh killájeh puolâš eenâb ko Tave-Suomâ sareh.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Soorijd puáhtá kevttiđ pääihist maaŋgânáál. Tot suápá pyereest säppin, hillon, káđáldâhhân, liäibumân, suohâdân já jugurttin. Tot siäilu, ko tom jiäŋŋud, kuškâd, vuášá teikkâ purcco. Tiädust-uv tom puáhtá kevttiđ čohčuv vorâsin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Sare eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: sirrie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: sirree&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: sarre&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: sarre&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: sarrit, sârred&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: sââʹrr&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://saan.oahpa.no/detail/sms/fin/s%C3%A2%C3%A2%CA%B9rr.html?no_compounds=true&amp;lemma_match=true | Nommâ = sââʹrr | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.3.2022 | Kielâ = {{sms}} }}&lt;/ref&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: саррь&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sanj.oahpa.no/detail/sjd/rus/%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%80%D1%8C.html%20%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%80 | Nommâ = саррь  | Čujottum = 2.3.2022 | Kielâ = {{sjd}} }}&lt;/ref&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
FI-18 - Helsinki - Blue - Plantae - Angiosperms - Market - Ericales (4891915428).jpg|{{center|Vorâs sareh}}
Vaccinium myrtillus 10.JPG|{{center|Kukáh}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>koelpkeamucpkkffuo14al9kzhkowtd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152695</id>
      <parentid>152694</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:20:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sare eres sämikieláid */</comment>
      <origin>152695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4023" sha1="bo5y9m1ruh2tt3o662x4kf2tqtpsuak" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Sare
| tieđâlâš nommâ = Vaccinium myrtillus&lt;br&gt;
| kove = Vaccinium-myrtillus-0175.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38622 | Nommâ = Sare – ''Vaccinium myrtillus'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Vaccinioideae''
| suuhâ = [[Juuŋah]] ''Vaccinium''
| šlaajâ = ''myrtillus''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Sare''' (''Vaccinium myrtillus'') lii uáli táválâš myerji [[Säämi]]st já ubâ [[Euraasia]]st. Tot lii maaŋgâlágánij soojij myerji.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 17.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt; Sare kevttih purrâmâššân uáli maaŋgah lodeh, tegu [[rástágâš|rástágááh]] já [[riävská]]h.

==Levânem Suomâst==
Sare šadda vijđáht maaŋgâlágánijn soojijn [[Suomâ]]st: [[tuodâr|tuoddârist]], vorâs já koške [[kuolbâmecci|kuolbâmeecijn]] já [[jeggi|jeegijn]]. Sare lii suoivâšaddo, já tom kannat-uv uuccâđ mecciroobdâin, tavevieltijn, jäävri riddoin já eres soojijn, kuus [[piäiváš]] ij pääšti njuolgist. Maadâ-Suomâ sareh láá hárjánâm muottuuttes táálván, já tondiet toh killájeh puolâš eenâb ko Tave-Suomâ sareh.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Soorijd puáhtá kevttiđ pääihist maaŋgânáál. Tot suápá pyereest säppin, hillon, káđáldâhhân, liäibumân, suohâdân já jugurttin. Tot siäilu, ko tom jiäŋŋud, kuškâd, vuášá teikkâ purcco. Tiädust-uv tom puáhtá kevttiđ čohčuv vorâsin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

== Sare eres sämikieláid ==
* [[maadâsämikielâ]]n: sirrie&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[ummeesämikielâ]]n: sirree&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[pittáámsämikielâ]]n: sarre&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[juulevsämikielâ]]n: sarre&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: sarrit&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;, sarri, sarrin, alitmuorji (Ruotâ peln), eartabiellu (Ruotâ peln)
* [[nuorttâlâškielâ]]n: sââʹrr&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://saan.oahpa.no/detail/sms/fin/s%C3%A2%C3%A2%CA%B9rr.html?no_compounds=true&amp;lemma_match=true | Nommâ = sââʹrr | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 2.3.2022 | Kielâ = {{sms}} }}&lt;/ref&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: саррь&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sanj.oahpa.no/detail/sjd/rus/%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%80%D1%8C.html%20%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%80 | Nommâ = саррь  | Čujottum = 2.3.2022 | Kielâ = {{sjd}} }}&lt;/ref&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
FI-18 - Helsinki - Blue - Plantae - Angiosperms - Market - Ericales (4891915428).jpg|{{center|Vorâs sareh}}
Vaccinium myrtillus 10.JPG|{{center|Kukáh}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>bo5y9m1ruh2tt3o662x4kf2tqtpsuak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Etimâs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7649</id>
    <revision>
      <id>152708</id>
      <parentid>147356</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3194" sha1="0mxx62ebed5arrk2d8wgsj3ow7bphdk" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Etimâs
| tieđâlâš nommâ = Vaccinium uliginosum&lt;br&gt;
| kove = Rauschbeeren.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38621 | Nommâ = Etimâs – ''Vaccinium uliginosum'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Vaccinioideae''
| suuhâ = [[Juuŋah]] ''Vaccinium''
| šlaajâ = ''uliginosum''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Etimâs''' teikâ '''etimus''' (''Vaccinium uliginosum'') lii myerji, mon ivne lii tevkisčuovjâd. Tot siskeeld ennuv [[C-vitamiin]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 19.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt; Etimâs myerji lii kuovgâdub já ucánjáhháá stuárráb ko [[sare]].

==Levânem Suomâst==
Etimâs lii lahtâ soojij šaddo já tot kávnoo-uv [[jeggi|jeegijn]], mutâ Tave-[[Suomâst]] tot šadda koškásub soojijn, tego [[tuodâr|tuoddârijn]] já [[kuolbâmecci|kuolbâmeecijn]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Etimâs lii [[Säämi]]st já ubâ tavemaailmist viehâ táválâš myerji.

Etimâs hervee čohčuv luándu mučis ruške ivnijgijn.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Tovle ulmuuh iä adelâm ennuv áárvu etimâsân, já tot čoggii talle ko [[sare]]h iä lamaš nuuvt ennuv. Motomin ulmuuh tollii etimâs mirhâlâžžân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Sämmiliih láá puurrâm etimâsâid nuhtán teikkâ piärguliemâst. Etimâs puáhtá kevttiđ maaŋgânáál aaibâs nuuvt ko eres-uv muorjijd. Tot lii pyeri meiddei oovtâst eres muorjijguin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Etimâs eres sämikieláid==
* [[juulevsämikielâ]]n: benasarre&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210927133641/http://gtweb.uit.no/webdict/ak/nob2smj/b_nob2smj.html Norsk-lulesamisk Ordbok] Čujottum 19.5.2021 &lt;small&gt;(tárukielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: ehtemas&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: jeättmõš&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Vaccinium ulig.jpg|{{center|kukká}}
Vaccinium uliginosum fruit kz.jpg|{{center|myerji}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>0mxx62ebed5arrk2d8wgsj3ow7bphdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152709</id>
      <parentid>152708</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>/* Etimâs eres sämikieláid */</comment>
      <origin>152709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3327" sha1="hlf07a4smzeb30x4e9gp35lodxsfegn" xml:space="preserve">{{Taksonomia/šadoh
| nommâ = Etimâs
| tieđâlâš nommâ = Vaccinium uliginosum&lt;br&gt;
| kove = Rauschbeeren.jpg
| tile = 
| tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)&lt;ref&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.38621 | Nommâ = Etimâs – ''Vaccinium uliginosum'' | Tahhee = Mikko Piirainen | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-22 | Kielâ = {{fi}} }}&lt;/ref&gt;
| kove_tile = 
| kove_tile_Suomâst = Status iucn3.1 LC smn.svg
| doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya''
| kodde = [[Šadoh]] ''Plantae''
| vyelikodde = 
| pajetävgi = 
| tävgi = [[Pocceešadoh]] ''Tracheophyta''
| vyelitävgi = [[Kukkee šadoh]] ''Angiospermae''
| pajeluokka = 
| luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] ''Magnoliopsida''
| vyeliluokka = 
| uásiluokka =
| lahko = ''Ericales''
| vyelilahko = 
| pajehiäimu =
| hiäimu = [[Toŋâsšadoh]] ''Ericaceae''
| vyelihiäimu = ''Vaccinioideae''
| suuhâ = [[Juuŋah]] ''Vaccinium''
| šlaajâ = ''uliginosum''
| vyelišlaajâ = 
}}
'''Etimâs''' teikâ '''etimus''' (''Vaccinium uliginosum'') lii myerji, mon ivne lii tevkisčuovjâd. Tot siskeeld ennuv [[C-vitamiin]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARÂŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 19.5.2021 | Kielâ = }}&lt;/ref&gt; Etimâs myerji lii kuovgâdub já ucánjáhháá stuárráb ko [[sare]].

==Levânem Suomâst==
Etimâs lii lahtâ soojij šaddo já tot kávnoo-uv [[jeggi|jeegijn]], mutâ Tave-[[Suomâst]] tot šadda koškásub soojijn, tego [[tuodâr|tuoddârijn]] já [[kuolbâmecci|kuolbâmeecijn]].&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt; Etimâs lii [[Säämi]]st já ubâ tavemaailmist viehâ táválâš myerji.

Etimâs hervee čohčuv luándu mučis ruške ivnijgijn.

==Kiävttu sämmilij kulttuurist==
Tovle ulmuuh iä adelâm ennuv áárvu etimâsân, já tot čoggii talle ko [[sare]]h iä lamaš nuuvt ennuv. Motomin ulmuuh tollii etimâs mirhâlâžžân.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

Sämmiliih láá puurrâm etimâsâid nuhtán teikkâ piärguliemâst. Etimâs puáhtá kevttiđ maaŋgânáál aaibâs nuuvt ko eres-uv muorjijd. Tot lii pyeri meiddei oovtâst eres muorjijguin.&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;

==Etimâs eres sämikieláid==
* [[maadâsämikielâ]]n: bïekerenmuerjie
* [[pittáámsämikielâ]]n: iedákmuärrje
* [[juulevsämikielâ]]n: benasarre&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210927133641/http://gtweb.uit.no/webdict/ak/nob2smj/b_nob2smj.html Norsk-lulesamisk Ordbok] Čujottum 19.5.2021 &lt;small&gt;(tárukielân)&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
* [[orjâlâškielâ]]n: ehtemas&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[nuorttâlâškielâ]]n: jeättmõš&lt;ref name=&quot;jultika.oulu.fi&quot;/&gt;
* [[kieldâsämikielâ]]n: уйххкмушш

==Kovegalleria==
&lt;gallery&gt;
Vaccinium ulig.jpg|{{center|kukká}}
Vaccinium uliginosum fruit kz.jpg|{{center|myerji}}
&lt;/gallery&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Myerjih]]</text>
      <sha1>hlf07a4smzeb30x4e9gp35lodxsfegn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katarina Barruk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7825</id>
    <revision>
      <id>152671</id>
      <parentid>147420</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2424" sha1="5au3kjk5xwr7plnk7gcdg49p33m5ozn" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:IYIL_2019_Upmisámi_artista_Katarina_Barruk_Den_umesamiske_artisten_Katarina_Barruk_(46566372454).jpg|thumb|250px|right|Katarina Barruk [[Pariisi]]st ive 2019]]
[[Tiätuvuárkká:Katarina Barruk Sellosali 8FEB2023.jpg|thumb|250px|right|Barruk lávdástâlmist Sellosalist kuovâmáánu 8. peeivi 2023.]]
'''Elina Maria Katarina Barruk''' (š. [[juovlâmáánu 5.]] peeivi [[1994]], [[Storuman]], [[Ruotâ]]) lii ummeesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee, kote nyettee jieijâs pittáid [[ummeesämikielâ]]n.

==Palhâšumeh==
Ive 2012 Barruk väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].&lt;ref name=&quot;rd-sessions&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions|nommâ=Riddu sessions|almostittem=Riddu Riđđu|čujottum=2021-03-10|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ávvir-mortensson&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/riddu-riddu-attii-munnje-vejolasvuoda/|nommâ=– Riddu Riđđu attii munnje vejolašvuođa|tahhee=Gaup, Anne Gro|almostittem=Ávvir|čujottum=2021-03-09|äigimuddo=2016-02-04|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt; Kulmâ ive maŋeláá sun raahtij ''[[Golbma jiena]]''-single oovtâst ive 2014 vyeittein [[Marja Mortensson]]áin já ton ive vyeittein [[Elina Waage Mikalsen]]áin.&lt;ref name=&quot;rd-sessions&quot;/&gt;

== Diskografia ==
=== Studioalbumeh ===
* [[2015]] – ''[[Báruos]]''
* [[2022]] – ''[[Ruhttuo]]''

=== Singleh ===
* [[2022]] – ''[[Dállie]]''
* [[2022]] – ''[[Jïmmatje]]''

=== Nurâldâhskiäruh ===
* [[2015]] – ''[[Russuoh vuölieb]]'', pitáiguin ''Stuorra várrie'' oovtâst [[Marja Mortensson]]áin já ohtuu ''Kustlandet''

=== Oovtâstpargoalbumeh ===
* [[2017]] – ''Golbma jiena'', [[Golbma Jiena]] (EP-skiärru)&lt;ref name=&quot;folkelarm-3jiena&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.folkelarm.no/golbma-jiena.6028247.html#|nommâ=Golbma Jiena|almostittem=Folkelarm|čujottum=2023-02-08|kielâ={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2021]] – ''Live In Bergen'', [[Avant Joik]]&lt;ref name=&quot;rie-avant-joik&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://re-imagine-europe.eu/works_item/avant-joik-live-in-bergen/|nommâ=[Avant Joik live in Bergen]|almostittem=Re-Imagine Europe|čujottum=2023-02-08|kielâ={{en}}}}&lt;/ref&gt;

;Mieldi meiddei 
* [[2021]] – ''[[Nagirvárrái]]'' pittáin ''Ájmuoh / ilmmit'' (Worlds Within Us)

==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}

{{DEFAULTSORT:Barruk, Katarina}}
[[Luokka:Katarina Barruk|*]]</text>
      <sha1>5au3kjk5xwr7plnk7gcdg49p33m5ozn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Ummeesämmiliih</title>
    <ns>14</ns>
    <id>7827</id>
    <revision>
      <id>152674</id>
      <parentid>38459</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Umesämmiliih]] uđđâ noomân [[Luokka:Ummeesämmiliih]]</comment>
      <origin>38459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="97lqzw5nelji08psdtn6chjkdaz7mdv" xml:space="preserve">[[Luokka:Sämmiliih]]</text>
      <sha1>97lqzw5nelji08psdtn6chjkdaz7mdv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sämikielah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7976</id>
    <revision>
      <id>152678</id>
      <parentid>147502</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:01:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>tiv.</comment>
      <origin>152678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6017" sha1="0eu5v8bqkwuex19e0nzik4kmoe9iegq" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:Sami language map.svg|thumb|300px|upright|
1. [[maadâsämikielâ]] 
2. [[ummeesämikielâ]] 
3. [[pittáámsämikielâ]] 
4. [[juulevsämikielâ]] 
5. [[orjâlâškielâ]] 
6. [[anarâškielâ]] 
7. [[nuorttâlâškielâ]] 
8. [[kieldâsämikielâ]]
9. [[tarjesämikielâ]]
]]
'''Sämikielah''' láá kielah, maid sämmiliih sárnuh. Sämikielah kuleh [[uuraallâš kielah|uuraallâš kielâi]] [[suomâ-ugrâlâš kielah|suomâ-ugrâlâš kieláid]], já toh láá nuorttâmeerâsyemmilij kielâi aldemuuh hyelkkikielah. Sämikielah, [[nuorttâmeerâsyemmiliih kielah]] já [[mordvaliih kielah]] kuleh uárjiurâlâš kieláid. 

==Sárnumkuávlu==
Sämikielah láá levânâm vijđes kuávlun: tai sárnumkuávlu álgá Taalaa ({{k-sv|Dalarna}}) kuávlust koskâ-Ruotâst, já tot olá kiddâ [[Kuáládâhnjargâ|Kuáládâhnjaargâ]] räi [[Ruoššâ|Ruošâ]] pel. Kielâi rääjih maneh maŋgii riijkâraajij rasta.&lt;ref name=&quot;PekkaS&quot;&gt;{{Kirjekäldee|Tahhee=Sammallahti, Pekka|Nommâ=The Saami Languages: An Introduction|Ihe=1998|Almostittemsaje=[[Kárášjuuhâ]]|Almostittee=Davvi Girji|Kielâ={{en}}}}&lt;/ref&gt;

==Luokittâllâm==
[[Tiätuvuárkká:C04018 Snaaasen gaerjagaaetie.jpg|right|thumb|Maadâsämi- já tárukielâg kolbâ]]
[[Tiätuvuárkká:Porosaivontie.jpg|right|thumb|Orjâlâš- já suomâkielâg kolbâ Suomâst]]
[[Tiätuvuárkká:E.W. Borg alphabet 1859.gif|upright|thumb|Suomâ- já anarâškielâ pustaveh (Borg, ive 1859)]]
[[Tiätuvuárkká:Sami alphabet 1933.jpg|upright|thumb|Kieldâsämikielâ pustaveh ive 1933]]
Puoh sämikielah láá viehâ siämmáálágáneh ráhtus já vuáđusänirááju tááhust. Kielârääjih iä iiđeest meendugin kivkked sierâ sämikielâi kooskân, mut kielâ muttoo táválávt kuuloold táálui já siijdâi mield. Aldaorroo sämikielâi sárnooh iberdeh kyeimis älkkeebeht, mut kukkenorroo sämikielâi sárnooh iä innig nuuvtkin ibbeerd.&lt;ref name=&quot;PekkaS&quot;/&gt;

Puoh sämikielâid puáhtá jyehiđ kielâi jiešvuođâi mield [[uárjisämikielah|uárjisämikieláid]] já [[nuorttâsämikielah|nuorttâsämikieláid]]. Tai rääji jotá pajekielâ já anarâškielâ kooskâst. Uárjáápele sämikielâi jiešvuođâin puáhtá nomâttiđ ovdâmerkkân kuávdáškonsonantijd ''-ik-'' já ''-it-'', ko vuod nuorttiibeln toh láá ''-šk-'' já ''-št-'': pajekielâ ''guoika'' / ''báitit'' já anarâškielâ ''kuoškâ'' / ''päštiđ''. Nubbe iäru lii ovdâmerkkân deminutiivhäämi suujâtmist: pajekielâ ''lottáš'' / ''lottážat'' já anarâškielâ ''loddááš'' / ''loddááh''. Pajekielâ lii siäiluttâm algâalgâlii staavvâllovo, ko vuod anarâškielâst sääni suujâtmist ohtâ staavvâl lii lappum.&lt;ref name=&quot;PekkaS&quot;/&gt;

=== Uárjisämikielah===
: '''Maadâjuávkku'''
:* [[maadâsämikielâ]]
:* [[ummeesämikielâ]]
: '''Tavejuávkku'''
:: '''Tavejuávhu uárjijuávkku'''
::* [[pittáámsämikielâ ]]
::* [[juulevsämikielâ ]]
:: '''Tavejuávhu tavejuávkku'''
::* [[orjâlâškielâ]]
::** Tuárnus sämikielâ
::** Finnmark kuávlukielah
::*** Finnmark uárjikuávlukielah
::*** Finnmark nuorttâkuávlukielah
::** merâsämikielâ

=== Nuorttâsämikielah  ===
: '''Nannaamjuávkku'''
:* [[anarâškielâ]]
:* [[nuorttâlâškielâ]]
:* [[äkkilsämikielâ]] (lappum)
:* [[kiemâsämikielâ]] (lappum)
:* [[kainuusämikielâ]] (lappum)
: '''Njargâjuávkku'''
:* [[kieldâsämikielâ]]
:* [[tarjesämikielâ]]


Puáris kirjálâšvuođâst maadâsämikielâst, ummeesämikielâst, pittáámsämikielâst já juulevsämikielâst lii kevttum ohtsâš nomâttâs ''ruotâsämikielâ''. Pajekielâ vuod onnui ''taažâsämikiellân''. Nuorttiipele sämikielâin nuorttâlâškielâ, äkkilsämikielâ, kieldâsämikielâ já tarjesämikielâ láá oonnum oovtâst ''ruošâsämikiellân''. Vala tärhibeht puáris kirjálâšvuotâ oonij kieldâ- já tarjesämikielâ ''kuáládâhsämikiellân''.&lt;ref name=&quot;PekkaS&quot;/&gt;

==Kielâi tile==
Puoh sämikielah láá uhkevuálásâš kielah. Eromâšávt ume-, pittáám- já tarjesämikielah láá uáli aldasáid lappum.&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ethnologue.com/language/sje/|nommâ=Pite Saami|almostittem=Ethnologue|čujottum=2024-03-10|ietf-kielâkoodi=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ethnologue.com/language/sjt/|nommâ=Ter Saami|almostittem=Ethnologue|čujottum=2024-03-10|ietf-kielâkoodi=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ethnologue.com/language/sju/|nommâ=Ume Saami|almostittem=Ethnologue|čujottum=2024-03-10|ietf-kielâkoodi=en}}&lt;/ref&gt; Pittáámsämmiliih já kielâtotkee [[Josh Wilbur]] viggeh iäláskittiđ pittáámsämikielâ.

Suullân 75 %:d puoh sämikielâ sárnoin sárnuh pajekielâ. Pajekielâ sárnoin suullân 10 000 olmožid ääsih [[Taažâ]]st, muáddi tuhháát olmožid [[Suomâ]]st já vittâ tuhháát sárnod [[Ruotâ]]st.&lt;ref name=&quot;PekkaS&quot;/&gt;

==Čäällimvyehi==
Iänááš sämikielah čállojeh läättinkiel puustavijguin, eereeb kieldâsämikielâ čälimist kiävttojeh tááláá ääigi kyrilliih puustaveh. Maadâsämikielâ čäällimvyehi lii uáli alda ruotâ- já [[tárukielâ]] čäällim, já meiddei juulevsämikielâ čälimist kiävttoo čielgâ skandinaavisij kielâi myenster. Anarâš- já nuorttâlâškielâst kuhes vokaleh čállojeh kuovttijn puustavmerháin. Pajekielâ čälimist láá lamaš aanoost nelji sierâ čäällimvyevi majemui čyeđe ive ääigi.&lt;ref name=&quot;PekkaS&quot;/&gt;

Pittáámsämikielâ čäällimvyehi tuhhiittui virgálávt [[porgemáánu 20.]] peeivi [[2019]].&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://assets.ctfassets.net/kkxfrpcp7iyu/3Wcbuu6rq0QKdtFk5ZF4UE/85f4d457d87f4997ef59ef72232a4a42/Bidums__megiella_tj__llemvuohke.pdf|nommâ=Pitesamisk ortografi: beslut om pitesamisk ortografi|äigimuddo=20.8.2019|almostittee=Sámi Giellagáldu|čujottum=10.3.2024|kielâ={{sv}}}}&lt;/ref&gt;

==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}

==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}


{{Uuraallâš kielah}}

[[Luokka:Sämikielah|*]]</text>
      <sha1>0eu5v8bqkwuex19e0nzik4kmoe9iegq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Myenster:Uuraallij kielâi Wikipediah</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9095</id>
    <revision>
      <id>152699</id>
      <parentid>139466</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:33:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2815" sha1="9vpejv2ppz3opez0avd2kc020p3wpu3" xml:space="preserve">{| cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;5&quot; style=&quot;vertical-align:top; background:#fff5fa; color:#000; width:100%&quot;
! &lt;h2  id=&quot;mp-tfp-h2&quot; style=&quot;margin:0; background:#f2cedd; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #bfa3af; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em&quot;&gt;Uuraallij kielâi Wikipediah&lt;/h2&gt;
|-
| style=&quot;color:#000;&quot; |  
*Paijeel 500 000 artikkâlid: [[:fi:|Suomi (suomâkielâ)]] &amp;bull; [[:hu:|Magyar (uŋgarkielâ)]]
*Paijeel 100 000 artikkâlid: [[:et:|Eesti (eestikielâ)]]
*Paijeel 10 000 artikkâlid: [[:mhr:|Олык Марий (nijttomarikielâ)]] &amp;bull; [[:mrj:|Кырык Мары (värimarikielâ)]]
*Paijeel 5 000 artikkâlid: [[:se:|Davvisámegiella (orjâlâškielâ)]] &amp;bull; [[:myv:|Эрзянь (ersäkielâ)]] &amp;bull; [[:mdf:|Мокшань (mokšakielâ)]] &amp;bull; [[:vep:|Vepsän (vepsákielâ)]] &amp;bull; [[:fiu-vro:|Võro (võrokielâ)]] &amp;bull; '''Anarâškielâ''' &amp;bull; [[:udm:|Удмурт (udmurtkielâ)]] &amp;bull; [[:kv:|Коми (komikielâ)]] 
*Paijeel 3 000 artikkâlid: [[:olo:|Livvinkarjalan (kärjilkielâ)]] &amp;bull; [[:koi:|Перем Коми (komipermjakkielâ)]]
----
* Láláttuvâst: [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/krl/Pi%C3%A4lehyt Varšinaiskarjalan (eidusâš kärjilkielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/liv/Kuodl%C4%93%E1%B8%91 Līvõ (liivikielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/izh/P%C3%A4%C3%A4lehti Ižoran (inkeroiskielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sma/Aalkoebielie Åarjelsaemien (maadâsämikielâ)] &amp;bull; [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sje/%C3%85jjvebielle Bidumsámegiella (pittáámsämikielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sju/Main_Page Ubmejesámiengiälla (ummeesämikielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/smj/V%C3%A1ldosiidu Juvlesábme (juulevsämikielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sjd/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D1%8D Кӣллт Cāмь (kieldâsämikielâ)] &amp;bull; [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sms/Ouddseidd Sääʹmǩiõll (nuorttâlâškielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/fkv/P%C3%A4%C3%A4laita Kvääni (kveenikielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/fit/Alkusivu Meänkieli (meänkielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/mns/Main_Page Маньси/Моаньсь (mansikielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/kca/Main_Page Хӑнты (hantikielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/yrk/Main_Page Ненэця’ (neeneeckielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sel/Main_Page Чумыль ӄумыт/Шӧльӄумыт (selkupkielâ)] &amp;bull; [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/enf/Main_Page Онай базаан (eeneeckielâ)] 
|}&lt;noinclude&gt;
[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9vpejv2ppz3opez0avd2kc020p3wpu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Ummeesämikielâ totkeeh</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13943</id>
    <revision>
      <id>152668</id>
      <parentid>61694</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sihoi [[Luokka:Umesämikielâ]]; Lasettij [[Luokka:Ummeesämikielâ]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]]</comment>
      <origin>152668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="hfdphz1klqsvg5ltq5mge2yd8128lsp" xml:space="preserve">[[Luokka:Kielâtotkeeh tutkâmkielâ mield]]
[[Luokka:Sämikielâi totkeeh]]
[[Luokka:Ummeesämikielâ|Totkeeh]]</text>
      <sha1>hfdphz1klqsvg5ltq5mge2yd8128lsp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152669</id>
      <parentid>152668</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Umesämikielâ totkeeh]] siijđon [[Luokka:Ummeesämikielâ totkeeh]] rähtihánnáá stivrim: Čäällimfeilâ noomâst</comment>
      <origin>152668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="hfdphz1klqsvg5ltq5mge2yd8128lsp" xml:space="preserve">[[Luokka:Kielâtotkeeh tutkâmkielâ mield]]
[[Luokka:Sämikielâi totkeeh]]
[[Luokka:Ummeesämikielâ|Totkeeh]]</text>
      <sha1>hfdphz1klqsvg5ltq5mge2yd8128lsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uuraalliih kielah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15353</id>
    <revision>
      <id>152679</id>
      <parentid>149097</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:03:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>tiv.</comment>
      <origin>152679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1341" sha1="2pi1hoeqsrvkca7ix5yvxjuwwy9qnhm" xml:space="preserve">{{Käldeeh váiluh}}
'''Uuraalliih kielah''' hämmejeh oovtâ kielâperruu, mon sárnooh eelih Koskâ-Euroopist, Tave-Euroopist, Nuorttâ-Euroopist já Siberiast. Uuraalláid kieláid kuleh [[suomâ-ugrâliih kielah]] já [[samojedikielah]]. Suullân 25 miljovn olmožid sárnuh uuraallijd kielâid.

== Kielâkode luokittâllâm ==
[[Tiätuvuárkká:Uralilaiset kielet muokattu.png|thumb|center|upright=2|Uuraallâš kielah]]
*[[samojedikielah]]
**[[eeneeckielâ]]
**[[juuraackielâ]] †
**[[kamaskielâ]] †
**[[neeneeckielâ]]
**[[nganasankielâ]]
**[[selkupkielâ]]
*[[suomâ-ugrâlâš kielah]]
**[[ugrâliih kielah]]
***[[uŋgarkielâ]]
***[[mansikielâ]]
***[[hantikielâ]]
**[[volgâliih kielah]]
***[[marikielâ]]
***[[mordvakielâ]]
**[[permiliih kielah]]
***[[udmurtkielâ]]
***[[komikielâ]]
**[[sämikielah]]
***[[maadâsämikielâ]]
***[[ummeesämikielâ]]
***[[pittáámsämikielâ]]
***[[juulevsämikielâ]]
***[[orjâlâškielâ]]
***[[anarâškielâ]]
***[[nuorttâlâškielâ]]
***[[kieldâsämikielâ]]
***[[tarjesämikielâ]]
**[[nuorttâmeerâsyemmiliih kielah]]
***[[suomâkielâ]]
***[[eestikielâ]]
***[[kärjilkielâ]]
***[[vadjakielâ]]
***[[liivikielâ]]
***[[inkeroiskielâ]]
***[[vepsákielâ]]

==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}

== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Uuraalliih kielah|*]]</text>
      <sha1>2pi1hoeqsrvkca7ix5yvxjuwwy9qnhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ive 2016 sämikielâliih kirjeh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15973</id>
    <revision>
      <id>152705</id>
      <parentid>149212</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:44:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>152705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7937" sha1="rt4ea9qjq1tscqxo8lstt5ukmfb7r0y" xml:space="preserve">'''Ive 2016 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2016]].

== Anarâškielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Lee D. Rodgers]] – kyevtkielâg ''[[Saammâl já kozzsäplig]] – Sammeli and the Lemming'' -kirje, [[eŋgâlâskielâ]]n čáállám Rodgers já [[anarâškielâ]]n jurgâlâm [[Petter Morottaja]]&lt;ref name=&quot;nettisaje-tiätukirjálâšvuotâ&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=http://nettisaje.wikidot.com/rumbu-kirjeraidu |nommâ=Rumbu-Kirjeráiđu |almostittem=Nettisaje - Wiki anarâškielâst já kultturist|čujottum=2022-12-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--=== Oskolduvliih kirjeh===

== Nuorttâlâškielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 

=== Tiätukirjálâšvuotâ === 
--&gt;
== Juulevsämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Harriet Nordlund]] – ''[[Årddå]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Karin Tuolja]]&lt;ref name=&quot;dat-årddå&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/ardda-harriet-nordlund-2/|nommâ=Årddå / Harriet Nordlund|almostittem=DAT|čujottum=2023-04-29|kielâ={{smj}} já {{sv}}}}&lt;/ref&gt;
==== Ráiđukoveh ====
* [[Maren Uthaug]] – ''[[Akti lij muhtem sábme - vargga duohta substas sámehiståvrås]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Rachel Nergård]]&lt;ref name=&quot;bibsok-9788282632140&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bibsent.no/aktii-lij-muhtem-sabme-vargga-duohta-substas-samehistavras-julevsabmaj-rachel-nergard-9788282632140 |nommâ=Aktii lij muhtem sábme : vargga duohta substas sámehiståvrås ; [julevsábmáj: Rachel Nergård] |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2024-06-19 |kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--
=== Tiätukirjálâšvuotâ === 
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
--&gt;
== Maadâsämikielân ==
&lt;!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
==== Ráiđukoveh ====--&gt;
=== Tiätukirjálâšvuotâ === 
* [[Lajla Mattsson Magga]] – ''[[Mojhtesh]]''&lt;ref&gt;{{Lostâkäldee|Almostittem=Fjell-Lomm|Paječaalâ=Sør-samiske minner|Tahhee=Meisdal, Simen|Äigimuddo=2016-12-22|Ihe=2016|Ihekerdi=122|Nummeer=47|Siijđoh=4|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_fjellljom_null_null_20161222_122_47_1?page=3|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
== Pittáámsämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
--&gt;

== Orjâlâškielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
* [[Niillas Holmberg]] – ''[[Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu]]''&lt;ref name=&quot;dat-oaidnaleapmái&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/oaidnaleapmai-cahcesiellu/|nommâ=Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-20|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Maren Uthaug]] – ''[[Nu dat lei]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Hans Petter Boyne]]&lt;ref name=&quot;finna-uthaug-1258611&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1258611 |nommâ= Nu dat lei |almostittem= Finna |čujottum=2024-06-19|kielâ ={{fi}}}}&lt;/ref&gt;

==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Anne-Grethe Leine Bientie]] – ''[[Skeaŋka]]: Kristus-muitalus'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Siri Broch Johansen]]&lt;ref name=&quot;finna-broch-1371691&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1371691 |nommâ= Skeaŋka : Kristus-muitalus |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-27|kielâ ={{fi}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Kazuno Kohara]] – ''[[Gaskaijagirjerájus]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Lill Hege Anti]]
* [[Sven Nordqvist]] – ''[[Go Finddoš lei unni ja jávkkai]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]&lt;ref name=&quot;finna-wolde-9915208223906252&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9915208223906252 |nommâ= Go Finddoš lei unni ja jávkkai |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Kirste Paltto]] – ''[[Luohtojávrri oainnáhusat]]''&lt;ref name=&quot;finna-paltto-1628022&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/anders.1628022 |nommâ= Luohtojávrri oainnáhusat |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}&lt;/ref&gt;
* [[A. Audhild Solberg]] – ''[[Riidu superbitchaiguin]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Elle Márjá Vars]]&lt;ref name=&quot;celia-350302&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.celianet.fi/work/350302|nommâ=Riidu superbitchaiguin|almostittem=Celianet|čujottum=2024-01-19|kielâ={{fi}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Marry A. Somby]] – ''[[Stáinnak]]''&lt;ref name=&quot;sbt-mas-stáinnak&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2016/04/21/marry-a-somby-stainnak/ |nommâ= Stáinnak | äigimuddo = 2016-04-21 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus  |čujottum=2024-03-31|kielâ ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bibsent-mas-9788282631853&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/boker-medier/boker/barn-og-ungdom/stainnak-manaid-nuoraidromana-9788282631853 |nommâ= Stáinnak : mánáid/nuoraidromána |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2024-03-30|kielâ ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Gunilla Wolde]] – ''[[Duommá gárvodallá]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]&lt;ref name=&quot;finna-wolde-1793023&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793023 |nommâ= Duommá gárvodallá |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emmá bátnedoaktára luhtte]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]&lt;ref name=&quot;finna-wolde-2370825&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2370825 |nommâ= Emmá bátnedoaktára luhtte |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Gunilla Wolde]] – ''[[Emma ferte doaktara lusa]]'', orjâlâškielân uđđâsist jurgâlâm [[Kirsi Paltto]]&lt;ref name=&quot;finna-wolde-1793027&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793027 |nommâ= Emma ferte doaktara lusa |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}&lt;/ref&gt;

==== Jienâkirjeh ====
* [[Elle Márjá Vars]] – ''[[Máilmmi jálumus mánná]]'', páádán luuhâm [[Raila Pirinen]]&lt;ref name=&quot;celia-blog&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.celia.fi/Blogi/saamenkielisia-uutuuksia-celiassa/|nommâ=Saamenkielisiä uutuuksia Celiassa|almostittem=Celianet|tahhee=Paunonen, Eeva|äigimuddo=2017-02-06|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200809114602/https://www.celia.fi/Blogi/saamenkielisia-uutuuksia-celiassa/}}&lt;/ref&gt;
* [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Goldnan golleguolbanat]]'', páádán luuhâm [[Raila Pirinen]]&lt;ref name=&quot;celia-334574&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.celianet.fi/work/334574|nommâ=Goldnan golleguolbanat : romána|almostittem=Celianet|kielâ={{fi}}}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--
==== Ráiđukoveh ====

=== Tiätukirjálâšvuotâ === 

==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
--&gt;
== Maŋgáid kieláid ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Kari Stai]] – ''[[Muarra - Moere]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Anita Dunfjeld Aagård]] já ummeesämikielân jurgâlâm [[Henrik Barruk]] &lt;small&gt;(maadâsämikielân já ummeesämikielân)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;ovttas-stai&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_muarra-moere|nommâ=Muarra - Moere|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-12-20|äigimuddo=2019-07-09 |kielâ={{sma}}}}&lt;/ref&gt;

==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}


{{Sämikielâliih kirjeh}}

[[Luokka:Ive 2016 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Ive 2016 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Ive 2016 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ]]
[[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ]]</text>
      <sha1>rt4ea9qjq1tscqxo8lstt5ukmfb7r0y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Myenster:Sju</title>
    <ns>10</ns>
    <id>20977</id>
    <revision>
      <id>152706</id>
      <parentid>98719</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109" sha1="l5uw7y4r2xbadbe3rkjfcwuqox91r90" xml:space="preserve">{{kielâsymbol|sju|ummeesämikielân}}&lt;noinclude&gt;
[[Luokka:Kielâsymbolmyenstereh|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l5uw7y4r2xbadbe3rkjfcwuqox91r90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sámi Grand Prix 2025</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24766</id>
    <revision>
      <id>152697</id>
      <parentid>152179</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <origin>152697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14259" sha1="gytqpleevz23bzwebqlru8buw0qagdd" xml:space="preserve">[[Tiätuvuárkká:OSCAAL.jpg|thumb|Ive 2025 Sámi Grand Prix juoigâmuási vyeittee [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]]]]
[[Tiätuvuárkká:Jon_Henrik_Fjällgren,_Arc_North_fest._Adam_Woods_(cropped).jpg|thumb|Ive 2025 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] vyeittee [[Jon Henrik Fjällgren]]]]
'''Sámi Grand Prix 2025''' lâi [[Sámi Grand Prix]] -juoigâm- já lávlumkišto, mon [[Säämi muusikfestivaal]]&amp;nbsp;-servi ornij [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[2025]]. Tot lâi 35. tohe, ko kišto uárnejui. Ive 2025 lâi vuossâmuš kerdi, ko tot ij uárnejum [[pessijâšlávurdâh|pessijâšlávurduv]].&lt;ref name=&quot;nrk-1.17098769&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/leat-sirdan-sami-grand-prix-vahkuin-1.17098769|nommâ=Leat sirdán Sámi Grand Prix vahkuin|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2024-10-25|čujottum=2024-10-26|sitaat=Sámi Grand Prix (SGP) lágiduvvo dán háve cuoŋománu 12. beaivvi 2025:s, vahku ovdal beassášlávvordaga ja go dábálaččat lágiduvvo.|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt; Ive 2025 lâi meiddei vuossâmuš kerdi, ko lâi máhđulâš jienâstiđ miätá [[Sämieennâm]].&lt;ref name=&quot;yle-20119671&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20119671|nommâ=Leatgo don ođđa Sámi násti? Sámi Grand Prix -musihkkagilvui lea dál vejolaš đieđihit mielde|tahhee=Paltto, Anni-Saara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2024-10-24|čujottum=2024-10-26|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt; [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] finnij finalist 64 čyegisid juáigusistis ''Sávrrimus'' já vuoitij juoigâmuási.&lt;ref name=&quot;nrk-1.17381618&quot;/&gt; Lávlumuási vuoittijn [[Piera Eira]] já [[MÁIJÁ]], tastko suoi finnijn 72 čyegisid pitástis ''Dálkkiid čađa''.&lt;ref name=&quot;nrk-1.17381618&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/oscaal_-piera-eira-og-maija-er-vinnerne-av-sami-grand-prix-2025-1.17381618 |nommâ= OSCAAL, Piera Eira og Máijá vant årets Sámi Grand Prix |almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-04-12|tahhee=Halvari, Ellinor já Grønnli, Alf Anders Berg|äigimuddo=2025-04-12 |kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;

Kišto uásálisteeh já pitáh almottuvvojii [[njuhčâmáánu 7.]] peeivi [[2025]].&lt;ref name=&quot;nrk-1.17326620&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/xl/sami-grand-prix-2025_-dat-artisttat-ja-juoigit-oassalastet-1.17326620|nommâ=Dá leat dán jagi Sámi Grand Prix lávlagat ja luođit|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-03-07|tahhee=Hætta, Wenche Marie|äigimuddo=2025-03-07|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt; Siämmáá peeivi DAT almostitij [[Sámi Grand Prix 2025 (album)|ive 2025 nurâldâhskiäru]] njuolgist muusikpalvâlussáid neetist.&lt;ref name=&quot;spotify-41KiuVL1GVMo0xuyNdg5Nk&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/41KiuVL1GVMo0xuyNdg5Nk|nommâ=Sámi Grand Prix 2025|almostittem=Spotify|čujottum=2025-03-07|kielâ={{en}}}}&lt;/ref&gt;

== Tábáhtussaje ==
Sámi Grand Prix 2025 uárnejui [[Báktehárji]]st [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln. Tobbeen [[Sámi Grand Prix]]&amp;nbsp;-kištoh láá uárnejum ovdil-uv.&lt;ref name=&quot;sef-2025&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samieasterfestival.com/s%C3%A1mi-grand-prix-2025|nommâ=Sámi Grand Prix 2025|almostittem=Sámi beassášmárkanat|čujottum=2024-10-26|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;

== Formaat ==
Ovdebij iivij náál kištoost lijjii kyehti uási: juoigâmuási já lávlumuási. Kiišton puovtij uásálistiđ, jis pittá lâi monnii [[Sämikielah|sämikielân]] ige tot lamaš ovdil almostum. 

[[Cuáŋuimáánu 12.]] peeivi, ađai okko ovdil pessijâšmarkkânij aalgâ, lávdástii kištottâlleeh pitáinis [[Báktehárji]]-maaŋgâtooimâhaalist.&lt;ref name=&quot;sef-2025&quot;/&gt; Livekonsert lâi máhđulâš čuávvuđ njuolgâ vuolgâttâssân [[NRK 1]]:st, [[NRK TV]]:st já radio peht. Ive 2025 konsert čaittui vuosmuu tove njuolgâ vuolgâttâssân meid [[Ruotâ]] já [[Suomâ]] peln.&lt;ref name=&quot;yle-20147825&quot;/&gt; Ruotâ peln livekonsert lâi máhđulâš keččâđ [[SVT Play]]st,&lt;ref name=&quot;svt-play-sgp-2025&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svtplay.se/samiska-melodifestivalen-sami-grand-prix|nommâ=Samiska melodifestivalen: Sámi Grand Prix|almostittem=SVT Play|čujottum=2025-03-08|kielâ={{sv}}}}&lt;/ref&gt; já Suomâst [[Yle TV2]]:st já [[Yle Areena]]st. [[Suomâkielâ]]n tom čielgij [[Xia Torikka]].&lt;ref name=&quot;yle-20147825&quot;/&gt; 

Veik vuolgâttâs lâi máhđulâš čuávvuđ kost peri maailmist, jienâstiđ ij pastam ko tuše peri Suomâst, Ruotâst já Taažâst tondiet ko jienâstemvyevih lijjii geoaiđum já jyehi enâmist puovtij kevttiđ tuše ton eennâm jienâstemvyevi.&lt;ref name=&quot;nrk-1.17377080-1&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix_-na-sahtat-jienastit-1.17377080|nommâ=Sámi Grand Prix: Ná sáhtát jienastit|tahhee=Bjørnback, June Grønnvoll|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-04-09|čujottum=2025-04-13|sitaat=Buot jienastanvuogit leat geoblocket, dat mearkkaša ahte lea vejolaš geavahit dušše dan jienastanvuogi, mii dan riikkas lea gos don leat.|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;

=== Jođetteijeeh ===
Ive 2025 kišto jođetteijen láin sämmiliih [[Maxida Märak]] já [[Ole Máhtte Hætta Gaup]].&lt;ref name=&quot;yle-20147825&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20147825|nommâ=Dá leat Sámi Grand Prix -oassálastit – Suoma bealde mielde Heli Aikio ja Hildá Länsman|tahhee=Länsman, Kaija |almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-03-07|čujottum=2025-03-08|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt; Ive 2025 lâi vuossâmuš kerdi, ko Märak jođettij kišto. Gaup vist lâi jođettâm tom meiddei [[Sámi Grand Prix 2024|ive 2024]].&lt;ref name=&quot;svt-märak-gaup&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/nyheter/sapmi/maxida-marak-programleder-sami-grand-prix|nommâ=Maxida Märak programleder Sámi Grand Prix|tahhee=Allas, Anne-Ravna|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2025-02-06|čujottum=2025-03-08|kielâ={{sv}}}}&lt;/ref&gt; Ovdil livekonsert vuolgâttui [[Sukkâršokki|Sukkâršooki]] ruopsis ráánu -ohjelm, mon jođettij [[Sáárákáisá Seurujärvi]].&lt;ref name=&quot;yle-20154955&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20154955|nommâ=Sohkaršohkka sádde njuolggosáddaga Sámi Grand Prix rukses ránu alde|tahhee=Rasmus, Linnea |almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-04-10|čujottum=2025-04-12|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;

== Ovdil fiinaal ==
Occeeh puohtii vuolgâttiđ pitáidis ive 2024 loopâst [[roovvâdmáánu 24.]] peeivist [[skammâmáánu 25.]] piäiván.&lt;ref name=&quot;yle-20119671&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;euroirland-2024-10-27&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovisionireland.net/2024/10/27/%F0%9F%87%B3%F0%9F%87%B4-norway-submissions-open-for-sami-grand-prix-2025-contest-to-take-place-on-april-12th/|nommâ=🇳🇴 #NORWAY: Submissions Open For Sámi Grand Prix 2025; Contest To Take Place On April 12th|almostittem=Eurovision Ireland|čujottum=2024-11-28|äigimuddo=2024-10-27|kielâ={{en}}}}&lt;/ref&gt; Ive 2025 kiišton vuolgâttuvvojii ohtsis 30 laavlâd já 15 juáigusid, main 6 väljejuvvojii juoigâmuásán já 6 lávlumuásán.&lt;ref name=&quot;yle-64-3-250612&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-250612|nommâ=NRK: Stuorra beroštupmi searvat Sámi Grand Prix 2025|tahhee=Guttorm, Susanna|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2024-11-28|čujottum=2024-11-28|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;svt-45-bidrag&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/nyheter/sapmi/45-bidrag-anmalda-till-samiska-melodifestivalen|nommâ=45 bidrag anmälda till Samiska Melodifestivalen|tahhee=Söderlund, Andreas|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2024-11-27|čujottum=2025-03-08|kielâ={{sv}}}}&lt;/ref&gt; Sehe juoigâm- já lávlumuási uásálistei noomah, pitáh já videočuoppâseh almostuvvii [[njuhčâmáánu 7.]] peeivi [[2025]].

===Juoigâmuási uásálisteeh===
{| align=&quot;center&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Staatâ teikkâ eennâm !! Uásálistee !! Juáigus !! Kielâ 
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] || ''Sávrrimus'' || orjâlâškielâ
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[Lajla Renander]] || ''Plaave Guehperh'' || maadâsämikielâ
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[Johan Anders Bær]] || ''Torill'' || orjâlâškielâ
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[Mathis A. Oskal|Oskal Máhte Ántte Máhtte]] || ''Mongolia gehččonat'' || orjâlâškielâ
|- 
| {{Lippu|Suomâ}}  || [[Heli Aikio]] || ''Kyelialmai'' || anarâškielâ
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[Johan Ivvár Gaup]] || ''Linn Henriette'' || orjâlâškielâ
|}

===Lávlumuási uásálisteeh===
{| align=&quot;center&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Staatâ teikkâ eennâm !! Uásálistee !! Pittá !! Kielâ 
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[Ailo Thomassen|AILO]] || ''Vijmak'' || juulevsämikielâ
|- 
| {{Lippu|Suomâ}}  || [[Hildá Länsman]] || ''Duodjemagiija'' || orjâlâškielâ
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[John-Levi Joks Vars|Jovnna Levi]] || ''Jovnna fra Tana'' || orjâlâš- já tárukielâ
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[Sara Ajnnak]] || ''Biäggålmaj'' || ummeesämikielâ já eŋgâlâskielâ
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}/{{Lippu|Ruotâ}}  || [[Elin &amp; The Woods]] (oovtâst [[Jörgen Stenberg]]áin) || ''Máilbmi jorra'' || orjâlâškielâ
|- 
| {{Lippu|Taažâ}}  || [[Piera Eira]] (oovtâst [[MÁIJÁ]]in) || ''Dálkkiid čađa'' || orjâlâškielâ
|}

== Fiinaal ==
Fiinaal uárnejui [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[Báktehárji]]-maaŋgâtooimâhaalist [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln.&lt;ref name=&quot;sef-2025&quot;/&gt;

=== Lávdástemoornig ===
Finalist artisteh lávdástii čuávuváá oornigist:

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;&quot;
! Nr.
! Artist
! Pittá
! Uási
|- 
| 1  || [[Hildá Länsman]] || ''Duodjemagiija'' || lávlumuási 
|- 
| 2 || [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] || ''Sávrrimus'' || juoigâmuási 
|- 
| 3  || [[Ailo Thomassen|AILO]] || ''Vijmak'' || lávlumuási 
|- 
| 4  || [[Mathis A. Oskal|Oskal Máhte Ántte Máhtte]] || ''Mongolia gehččonat'' || juoigâmuási 
|- 
| 5  || [[Elin &amp; The Woods]] (oovtâst [[Jörgen Stenberg]]áin) || ''Máilbmi jorra'' || lávlumuási 
|- 
| 6  || [[Heli Aikio]] || ''Kyelialmai'' || juoigâmuási 
|- 
| 7 || [[Johan Anders Bær]] || ''Torill'' || juoigâmuási 
|- 
| 8  || [[Piera Eira]] (oovtâst [[MÁIJÁ]]in) || ''Dálkkiid čađa'' || lávlumuási 
|- 
| 9  || [[Lajla Renander]] || ''Plaave Guehperh'' || juoigâmuási 
|- 
| 10 || [[John-Levi Joks Vars|Jovnna Levi]] || ''Jovnna fra Tana'' || lávlumuási 
|- 
| 11 || [[Johan Ivvár Gaup]] || ''Linn Henriette'' || juoigâmuási 
|- 
| 12  || [[Sara Ajnnak]] || ''Biäggålmaj'' || lávlumuási
|}

=== Jienâstem ===
Jyehi staatâst lâi jieijâs jienâstemvyehi: Taažâ peln [[tekstâviestâ|tekstâviestáin]], Ruotâ peln Mello-aapi peht já Suomâ peln juo-uv Yle nettisiijđoin teikkâ Yle-aapi peht. Áámmáträäđi adelem jienah já aalmugjienah reknistuvvojii oohtân nuuvt ete aalmugjienâi [[tiädduárvu]] lâi 60 % já áámmáträäđi jienâi tiädduárvu 40 %.&lt;ref name=&quot;nrk-1.17377080-2&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix_-na-sahtat-jienastit-1.17377080|nommâ=Sámi Grand Prix: Ná sáhtát jienastit|tahhee=Bjørnback, June Grønnvoll|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-04-09|čujottum=2025-04-13|sitaat=Lea go jury dahje árvvoštallanlávdegoddi? Jo, de lea. Sin jienat dahket 40%, ja geahččiid jienat gis 60%.|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;

== Kišto loppâpuáđus ==
Juáigumuásist áámmáträäđi adelij 29 čyegisid [[Mathis A. Oskal|Oskal Máhte Ántte Máhtte]]n, mutâ [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] finnij 42 čyegisid telejienâstmist já vuoitij juáigumuási. 

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;&quot;
|+ Juáigumuási
|-
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Artist
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Pittá
! scope=&quot;colgroup&quot; colspan=&quot;3&quot; | Čuággáh
|-
! scope=&quot;col&quot; | Rääđi
! scope=&quot;col&quot; | Telejienâstem
! scope=&quot;col&quot; | Ohtsis
|- bgcolor=&quot;gold&quot;
| [[Niels Ovllá Oskal Dunfjell|OSCAAL]] || ''Sávrrimus'' || 22 || 42 || 64
|- bgcolor=&quot;silver&quot;
| [[Mathis A. Oskal|Oskal Máhte Ántte Máhtte]] || ''Mongolia gehččonat'' || 29 || 28 || 57
|- 
| [[Heli Aikio]] || ''Kyelialmai'' || 5 || 30 || 35
|- 
| [[Johan Anders Bær]] || ''Torill'' || 22 || 24 || 46
|- 
| [[Lajla Renander]] || ''Plaave Guehperh'' || 11 || 21 || 33
|- 
| [[Johan Ivvár Gaup]] || ''Linn Henriette'' || 25 || 26 || 51
|}

Lávlumuásist áámmáträäđi adelij 31 čyegisid [[Hildá Länsman]]ân, mutâ [[Piera Eira]] já [[MÁIJÁ]] finnijn 51 čyegisid telejienâstmist já vuoittijn lávlumuási. 

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;&quot;
|+ Lávlumuási
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Artist
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Pittá
! scope=&quot;colgroup&quot; colspan=&quot;3&quot; | Čuággáh
|-
! scope=&quot;col&quot; | Rääđi
! scope=&quot;col&quot; | Telejienâstem
! scope=&quot;col&quot; | Ohtsis
|- 
| [[Hildá Länsman]] || ''Duodjemagiija'' || 31 || 31 || 62
|- 
| [[Ailo Thomassen|AILO]] || ''Vijmak'' || 15 || 16 || 31
|- 
| [[Elin &amp; The Woods]] (oovtâst [[Jörgen Stenberg]]áin) || ''Máilbmi jorra'' || 11 || 19 || 30
|- bgcolor=&quot;gold&quot;
| [[Piera Eira]] (oovtâst [[MÁIJÁ]]in) || ''Dálkkiid čađa'' || 21 || 51 || 72
|- bgcolor=&quot;silver&quot;
| [[John-Levi Joks Vars|Jovnna Levi]] || ''Jovnna fra Tana'' || 29 || 38 || 67
|- 
| [[Sara Ajnnak]] || ''Biäggålmaj'' || 7 || 16 || 23
|}

==Áillohaš-muusikpalhâšume==
[[Jon Henrik Fjällgren]] vuoitij ive 2025 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].&lt;ref name=&quot;nrk-1.17380068&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/jon-henrik-fjallgren-lea-dan-jagi-ailloha_-musihkkabalkka_umi-vuoiti-1.17380068 | Tahhee = Larsen, Dan Robert já Grønnli, Alf Anders Berg | Nommâ = Fjällgren oaččui Áillohaš-bálkkašumi | Äigimuddo = 12.4.2025 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 12.4.2025 | Kielâ = {{se}}}}&lt;/ref&gt;

== Fáádást eres soojijn ==
* [https://areena.yle.fi/1-73412363 Sámi Grand Prix 2025 suomâkielân Yle Areenast]
* [https://www.svtplay.se/video/eDmYVQw/sami-grand-prix-samiska-melodifestivalen-1/sami-grand-prix-samiska-melodifestivalen Sámi Grand Prix 2025 SVT Playst]
* [https://tv.nrk.no/serie/sami-grand-prix-tv Sámi Grand Prix 2025 NRK TV:st]

==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}


{{Sámi Grand Prix -kištoh}}

[[Luokka:Sámi Grand Prix 2025|*]]</text>
      <sha1>gytqpleevz23bzwebqlru8buw0qagdd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ive 2025 sämikielâliih kirjeh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26397</id>
    <revision>
      <id>152707</id>
      <parentid>150560</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>/* Umesämikielân */</comment>
      <origin>152707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12677" sha1="at1wulte83u9kzfut2f11qk86vbeniu" xml:space="preserve">'''Ive 2025 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2025]].

== Anarâškielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
* [[Ann-Helén Laestadius]] – ''[[Tiervuođah Sopperost]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Tuula Ylänne]]&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/16/ann-helen-laestadius-nuorairoomaan-tiervuodah-sopperost-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Ann-Helén Laestadius nuorâiroomaan Tiervuođah Sopperost lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2025-05-16|čujottum=2025-05-16}}&lt;/ref&gt;
* [[Saia Stueng]] – ''[[Hamburlâšprinses]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Neeta Jääskö]]&lt;ref name=&quot;aavis17062025&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/06/17/saia-stueng-nuorairoomaan-hamburlasprinses-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Saia Stueng nuorâiroomaan Hamburlâšprinses lii almostum anarâškielân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-06-17|čujottum=2025-06-17}}&lt;/ref&gt;
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Jeff Kinney]] – ''[[Čuovâuáivi peivikirje – Korrâ tuotâvuotâ]]'', anarâškielân jurgâlâm [[Fabrizio Brecciaroli]]&lt;ref name=&quot;aavis29082025&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/29/jeff-kinney-sarjikoveroomaan-cuovauaivi-peivikirje-korra-tuotavuota-lii-almostum-anaraskielan/|nommâ=Jeff Kinney särjikove­roomaan Čuovâuáivi peivikirje – Korrâ tuotâvuotâ lii almostum anarâškielân|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|äigimuddo=2025-08-29|čujottum=2025-08-29}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--=== Tiätukirjálâšvuotâ === 
=== Oskolduvliih kirjeh===

== Nuorttâlâškielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
=== Tiätukirjálâšvuotâ === 
==== Škovlâkirjeh ====
--&gt;

== Juulevsämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
* [[Gabriel García Márquez]] – ''[[Diehttum jábmema kronijkka]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Are Tjihkkom]]&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10565219&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10565219|nommâ= Diehttum jábmema kronijkka|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;arran-4580&quot;/&gt;
* [[Moa Backe Åstot]] – ''[[Almmesjnjibtjo]]'', juulevsämikielân jurgâlâm [[Are Tjihkkom]]&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10560700&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10560700 |nommâ= Almmesjnjibtjo |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;arran-4580&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://arran.no/aktuelt/?Article=4580 |nommâ= Nye bøker på lulesamisk! |almostittem=Árran|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Samuel Gælok]] – ''[[Bárrá gáddáj rabbá]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4866479&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4866479|nommâ= Bárrá gáddáj rabbá|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Åse Gælok]] já [[Paul Gælok]] – ''[[Ássá gadnihij lunna]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4866092&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4866092|nommâ= Ássá gadnihij lunna|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;

&lt;!--==== Ráiđukoveh ====
=== Tiätukirjálâšvuotâ === 
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
--&gt;
== Maadâsämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Martine Grande]] – ''[[Juvrh iehtsedh]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Jenny-Krihke Bendiksen]]&lt;ref name=&quot;ovttas-grande-juvrh&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_juvrh-iehtsedh-0|nommâ=Juvrh iehtsedh|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-12-20|äigimuddo=2025-12-01 |kielâ={{sma}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Martine Grande]] – ''[[Soermereagka]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Jenny-Krihke Bendiksen]]&lt;ref name=&quot;ovttas-grande-soermereagka&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_soermereagka|nommâ=Soermereagka |almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-12-20|äigimuddo=2025-12-01 |kielâ={{sma}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Alf Prøysen]] – ''[[Gamhtse]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Helen Blind Brandsfjell]]&lt;ref name=&quot;bibsent-prøysen-9788294048571&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.bibsent.no/gamhtse-9788294048571 |nommâ= Gamhtse |almostittem= Biblioteksentralen |čujottum=2025-04-11|kielâ ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10667431&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10667431 |nommâ= Gamhtse |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Arne Svingen]] – ''[[Ageente Elvin Griff – Baatarimmie veartenen don bealan]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Ellen Bull Jonassen]]&lt;ref name=&quot;ovttas-svingen&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_ageente-elvin-griff-baatarimmie-veartenen-don-bealan|nommâ=Ageente Elvin Griff - Baatarimmie veartenen don bealan|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-12-20|äigimuddo=2025-12-03 |kielâ={{sma}}}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--
==== Ráiđukoveh ====
=== Tiätukirjálâšvuotâ === 
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 

== Pittáámsämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
--&gt;

== Ummeesämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Inga Borg]] – ''[[Dálvvie Plubban lüvdnie]]'', ummeesämikielân jurgâlâm [[Michael Grahn]] já [[Samuel Hellgren]]&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4657405&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4657405|nommâ= Dálvvie Plubban lüvdnie |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Inga Borg]] – ''[[Hiäjmasne Plubban lüvdnie]]'', ummeesämikielân jurgâlâm [[Michael Grahn]] já [[Samuel Hellgren]]&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4660497&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4660497|nommâ= Hiäjmasne Plubban lüvdnie |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;

== Orjâlâškielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
* [[Sigbjørn Skåden]] – ''[[Láŋtdievvá]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10564798&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10564798 |nommâ= Láŋtdievvá : romána |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Astrida gilvvagárdi]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4865630&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4865630|nommâ= Astrida gilvvagárdi : romána |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Máhtteádjá mánát]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4856989&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4856989|nommâ= Máhtteádjá mánát : romána |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Jovnna-Ánde Vest]] – ''[[Suoivanis beaivečuvgii]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4856389&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4856389|nommâ= Suoivanis beaivečuvgii |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;

&lt;!--==== Čaitâlmeh ====--&gt;
==== Tihtâkirjeh ====
* [[Maarit Hivand]] – ''[[Gos eanan iežas čiŋat giktalit]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4856998&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4856998|nommâ= Gos eanan iežas čiŋat giktalit|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Anne Wuolab]] – ''[[Suhttan]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4856673&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4856673|nommâ= Suhttan|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;

==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
* [[Marianne Solbakken Boine]] – ''[[Cuovkanan speajal]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10562587&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10562587 |nommâ=Cuovkanan speajal : noveallat|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Liisa Tellervo Helander]] – ''[[Endorriekkis]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10594742&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10594742 |nommâ= Endorriekkis|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Beate Heide]] já [[Liv Tone Boine]] – ''[[Dihkki]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10689704&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10689704 |nommâ= Dihkki |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Irene Länsman]] – ''[[Birehis lea hoahppu]]'' (koveh: [[Sunna Kitti]])&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10661900&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10661900 |nommâ= Birehis lea hoahppu |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Irene Länsman]] – ''[[Biret láibu]]'' (koveh: [[Sunna Kitti]])&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10661896&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10661896 |nommâ= Biret láibu|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Marius Horn Molaug]] – ''[[Máilmmi vearrámus cuoiganmátki]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Lill Hege Anti]]&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10675863&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10675863 |nommâ= Máilmmi vearrámus cuoiganmátki |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Kirste Paltto]] – ''[[Loarfi lea jávkan!]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10680995&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10680995 |nommâ= Loarfi lea jávkan! |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt; 
* [[Sara Kristine Turi Buljo]] – ''[[Skealbmanigá mánáidgárddis]]''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4832751&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4832751|nommâ= Skealbmanigá mánáidgárddis|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;

===== Tihtâkirjeh =====
* [[Marianne Solbakken Boine]] – ''[[Hearvabátti čuolmmat]]: Divttat''&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-4852961&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=4852961|nommâ= Hearvabátti čuolmmat : Divttat|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-12-03|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--
==== Ráiđukoveh ====
=== Tiätukirjálâšvuotâ === 
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== 
--&gt;

== Maŋgáid kieláid ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
* [[Beate Heide]] – ''[[Imašlaš áhpi]]/[[Underlig hav]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Maaren Palismaa]] {{se}} &lt;small&gt;já&lt;/small&gt; {{nb}}&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10737093&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10737093 |nommâ= Imašlaš áhpi |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-06-10|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ávvir-heide-áhpi&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/odda-girji-imaslas-ahpi/|tahhee= Olsen, Roy Arthur |nommâ= Ođđa girji: Imašlaš áhpi |almostittem=Ávvir|äigimuddo=2025-06-02|čujottum=2025-06-10|kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Jens Martin Mienna]] – ''[[Nilla ja Ádegáhttu divrrit ja diekkáraččat]]/[[Nilla, Atekatt, insekter og sånt]]'' {{se}} &lt;small&gt;já&lt;/small&gt; {{nb}}&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10470260&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10470260 |nommâ= Nilla ja Ádegáhttu divrrit ja diekkáraččat = : Nilla, Atekatt, insekter og sånt |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ovttas-divrrit&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/girji_nilla-adegahttu-divrrit-ja-diekkaraccat-nilla-atekatt-insekter-og-sant|nommâ=Nilla, Ádegáhttu, divrrit ja diekkáraččat - Nilla, Atekatt, insekter og sånt|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-03-03|äigimuddo=2025-02-21 |kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;
* [[Jens Martin Mienna]] – ''[[Nilla ja Ádegáhttu návehis]]/[[Nilla og Atekatt i fjøset]]'' {{se}} &lt;small&gt;já&lt;/small&gt; {{nb}}&lt;ref name=&quot;ovttas-návehis&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/girji_nilla-ja-adegahttu-navehis|nommâ=Nilla ja Ádegáhttu návehis|almostittem=Ovttas.no|čujottum=2025-03-03|äigimuddo=2025-02-21 |kielâ={{se}}}}&lt;/ref&gt;

==== Tihtâkirjeh ====
* [[Lill Tove Fredriksen]] – ''[[Silbagatnjalat]]/[[Sølvtåra]]'' {{se}} &lt;small&gt;já&lt;/small&gt; {{nb}}&lt;ref name=&quot;biblioteksøk-10681869&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=10681869 |nommâ= Silbagatnjalat |almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2025-04-11|kielâ={{nb}}}}&lt;/ref&gt;

==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}


{{Sämikielâliih kirjeh}}

[[Luokka:Ive 2025 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Ive 2025 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Ive 2025 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ]]
[[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ]]</text>
      <sha1>at1wulte83u9kzfut2f11qk86vbeniu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geävrrie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29028</id>
    <revision>
      <id>152670</id>
      <parentid>150898</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>tiv.</comment>
      <origin>152670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1986" sha1="sg4eqi2q2qgt3xjyjbqiflejwkgq68u" xml:space="preserve">'''Geävrrie''' lii [[ummeesämikielâ]]lâš [[videospellâ]], mii almostui roovvâdmáánust 2025. Spellâ lii sarnum ollásávt ummeesämikielân, já tot lii maailm vuossâmuš ummeesämikielâg videospellâ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/10/23/maailm-vuossamus-umesamikielalas-videospella-geavrrie-lii-almostum/|nommâ=Maailm vuossâmuš umesämi­kielâlâš video­spellâ Geävrrie lii almostum|tahhee=Valkeapolku, Valtteri|äigimuddo=2025-10-23|čujottum=2025-11-24}}&lt;/ref&gt;

Spellâ maainâst sämiruumbust, mii lii kavnum [[Ranska]]ast. Kuhháá [[Säämi]]st meddâl lamaš rumbu lii monâttâm vuoimijdis, já spellee pargon lii macâttiđ taid. Siämmást spellee uáppá kielâst já kulttuurist. Speelâ rumbu vuáđuduvá olmâ ruumbun, mii tolvui museon Raanskan 1700-lovvoost. Ive 2024 rumbu luoihâttui [[Ájtte]]-museon [[Ruotâ]] [[Juhâmokke|Juhâmohheest]]. Speelâ mainâs lává čáállám [[Anna Nutti Wiandt]] já [[Sara Ajnnak]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Geävrrie ovdedui N-LITE-projektist, mii lii ruttâdum [[Euroop union]] ''[[Northern Periphery and Arctic]]'' {{nowrap|-ohjelm}} peht. Spellâ lii uási stuárráb speelâst, mon nommâ lii Tale Smiths. Taat spellâ fáálá mainâsijd já fiäránijd, moh vuáđuduveh Suomâ, Ruotâ, [[Taažâ]], [[Irland]] já [[Färsuolluuh|Färsuollui]] ärbivuovvijd. Tale Smiths almostui nuuvtá tiäturân [[Steam|Steam-palvâlusâst]] 30.10.2025.&lt;ref&gt;{{Nettikäldee|čujottâs=https://kainuunliitto.fi/en/tale-smiths-an-immersive-literary-tourism-game-from-the-n-lite-project-launches-worldwide-on-steam-on-30-10-2025/|nommâ=Tale Smiths, an Immersive Literary Tourism Game from the N-LiTe Project, Launched Worldwide on Steam on 30.10.2025|almostittem=Kainuun liitto|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-11-24|ietf-kielâkoodi=en-UK}}&lt;/ref&gt;

== Käldeeh == 
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}

[[Luokka:Ive 2025 videospeelah]]
[[Luokka:Ummeesämikielâ]]
[[Luokka:Windows-speelah]]</text>
      <sha1>sg4eqi2q2qgt3xjyjbqiflejwkgq68u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Báruos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29092</id>
    <revision>
      <id>152664</id>
      <parentid>150902</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:00:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>tiv.</comment>
      <origin>152664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1878" sha1="ngxgn8mop2w7c9kpc9pe65u2w75b1xk" xml:space="preserve">{{Muusikalbum
 | skiärru             = Báruos
 | tijppâ           = studio
 | lokke            = 
 | artist          = [[Katarina Barruk]]
 | päddejum      = 
 | almostittum        = [[čohčâmáánu 2.]] peeivi [[2015]]&lt;ref name=&quot;spotify-1SlN6ez44a61dBWnlEMHx0&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/1SlN6ez44a61dBWnlEMHx0| Nommâ = Báruos | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2025-12-03 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
 | pyevtitteijee         = 
 | genre            = 
 | minutteh         = 31
 | sekunteh         = 07
 | skiärrumerkkâ       = [[Vuelie]] &lt;small&gt;(vucd 810)&lt;/small&gt;
 | listosajaduvah = 
 | artista         = Katarina Barruk
 | ihet           = 2015
 | oovdeb        = 
 | iheo           = 
 | čuávuvâš         = [[Ruhttuo]]
 | iheč           = 2022
}}
'''Báruos''' lii ummeesämmilii lávloo [[Katarina Barruk]] vuossâmuš studioalbum. Tom almostitij [[Vuelie]] [[čohčâmáánu 2.]] peeivi [[2015]].&lt;ref name=&quot;spotify-1SlN6ez44a61dBWnlEMHx0&quot;/&gt;

== Pittálisto ==
{{Pittálisto
| headline        = Pitáh
| total_length    = 31:07

| title1              = Evelina
| length1          = 4:13

| title2              = Gieries nuartta sámiebáhttja
| length2          = 2:57

| title3              = Juohkádit
| length3          = 3:34

| title4              = Tjyörrat jallá tjajmadit
| length4          = 3:58

| title5              = Iedname
| length5          = 4:37

| title6              = Áhkán vuöllie
| length6          = 3:34

| title7              = Meärkká suojgade
| length7          = 4:14

| title8              = Gijttuo heärrá
| length8          = 4:01
}}

== Fáádást eres soojijn ==
* {{Discogs|release|11269762|Báruos}}

== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}

&lt;!--{{Katarina Barruk}}--&gt;
[[Luokka:Ive 2015 vuosâalbumeh]]
[[Luokka:Katarina Barruk albumeh]]
[[Luokka:Ummeesämikielâg albumeh]]</text>
      <sha1>ngxgn8mop2w7c9kpc9pe65u2w75b1xk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Ummeesämikielâg albumeh</title>
    <ns>14</ns>
    <id>29093</id>
    <revision>
      <id>152663</id>
      <parentid>143913</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Umesämikielâg albumeh]] siijđon [[Luokka:Ummeesämikielâg albumeh]] rähtihánnáá stivrim: Čäällimfeilâ noomâst</comment>
      <origin>143913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="b2ch5ng2srmiz6zsgkc59ao0g986vvc" xml:space="preserve">[[Luokka:Albumeh kielâ mield]]
[[Luokka:Sämikielâg albumeh]]
[[Luokka:Umesämikielâg muusik|Albumeh]]</text>
      <sha1>b2ch5ng2srmiz6zsgkc59ao0g986vvc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152666</id>
      <parentid>152663</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sihoi [[Luokka:Umesämikielâg muusik]]; Lasettij [[Luokka:Ummeesämikielâg muusik]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]]</comment>
      <origin>152666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="j8n28on79krwdjzd6rvbwtild7atbkl" xml:space="preserve">[[Luokka:Albumeh kielâ mield]]
[[Luokka:Sämikielâg albumeh]]
[[Luokka:Ummeesämikielâg muusik|Albumeh]]</text>
      <sha1>j8n28on79krwdjzd6rvbwtild7atbkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Ummeesämikielâg muusik</title>
    <ns>14</ns>
    <id>29094</id>
    <revision>
      <id>152662</id>
      <parentid>143919</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Umesämikielâg muusik]] siijđon [[Luokka:Ummeesämikielâg muusik]] rähtihánnáá stivrim: Čäällimfeilâ noomâst</comment>
      <origin>143919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="2kgwi0y3xbe4pvfo4xxqfmupt0w11x8" xml:space="preserve">[[Luokka:Muusik kielâ mield]]
[[Luokka:Sämikielâg muusik]]
[[Luokka:Umesämikielâ|Muusik]]</text>
      <sha1>2kgwi0y3xbe4pvfo4xxqfmupt0w11x8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>152667</id>
      <parentid>152662</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sihoi [[Luokka:Umesämikielâ]]; Lasettij [[Luokka:Ummeesämikielâ]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]]</comment>
      <origin>152667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="fd6mhfmv3pihhbzmnziqkcxizq3vw3a" xml:space="preserve">[[Luokka:Muusik kielâ mield]]
[[Luokka:Sämikielâg muusik]]
[[Luokka:Ummeesämikielâ|Muusik]]</text>
      <sha1>fd6mhfmv3pihhbzmnziqkcxizq3vw3a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Katarina Barruk</title>
    <ns>14</ns>
    <id>29096</id>
    <revision>
      <id>152672</id>
      <parentid>141320</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sihoi [[Luokka:Umesämmiliih]]; Lasettij [[Luokka:Ummeesämmiliih]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]]</comment>
      <origin>152672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="232" sha1="61oe9fiulxn0jof7hcis23nfmyofc37" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Barruk, Katarina}}

[[Luokka:Ive 1994 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ive nuorâ taaiđâr -palhâšume vyeitteeh]]
[[Luokka:Sämmiliih lávlooh]]
[[Luokka:Sämmiliih šuoŋârähteeh]]
[[Luokka:Ummeesämmiliih]]</text>
      <sha1>61oe9fiulxn0jof7hcis23nfmyofc37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruhttuo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29097</id>
    <revision>
      <id>152665</id>
      <parentid>150903</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>tiv.</comment>
      <origin>152665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2117" sha1="0k1w4w8uinwkoxahkxh627gl7n3boo1" xml:space="preserve">{{Muusikalbum
 | skiärru             = Ruhttuo
 | tijppâ           = studio
 | lokke            = 
 | artist          = [[Katarina Barruk]]
 | päddejum      = 
 | almostittum        = [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi [[2022]]&lt;ref name=&quot;spotify-5dCWT3ow28JA5IyVlelIK7&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/5dCWT3ow28JA5IyVlelIK7| Nommâ = Ruhttuo | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2025-12-03 | Kielâ = {{en}}}}&lt;/ref&gt;
 | pyevtitteijee         = 
 | genre            = 
 | minutteh         = 49
 | sekunteh         = 48
 | skiärrumerkkâ       = [[Gajhtohke Records]] &lt;small&gt;(GR003CD)&lt;/small&gt;
 | listosajaduvah = 
 | artista         = Katarina Barruk
 | ihet           = 2022
 | oovdeb        = [[Báruos]]
 | iheo           = 2015
 | čuávuvâš         = 
 | iheč           =
}}
'''Ruhttuo''' lii ummeesämmilii lávloo [[Katarina Barruk]] nubbe studioalbum. Tom almostitij [[Gajhtohke Records]] [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi [[2022]].&lt;ref name=&quot;spotify-5dCWT3ow28JA5IyVlelIK7&quot;/&gt;

== Pittálisto ==
{{Pittálisto
| headline        = Pitáh
| total_length    = 49:48

| title1              = Miärralándda
| length1          = 4:05

| title2              = Ij gåssieke
| length2          = 4:02

| title3              = Vásstiedh!
| length3          = 4:37

| title4              = Jïmmatje
| length4          = 3:28

| title5              = Niäguoh
| length5          = 4:14

| title6              = Fármmie
| length6          = 3:19

| title7              = Gïjđđa
| length7          = 3:06

| title8              = Die buots die
| length8          = 4:20

| title9              = Såmies beäjvvie
| length9          = 4:59

| title10              = Ubmejen jiännuo
| length10          = 4:30

| title11              = Tjáhtjiebuhttale
| length11          = 4:59

| title12              = Dállie
| length12          = 4:10
}}

== Fáádást eres soojijn ==
* {{Discogs|master|3528338|Ruhttuo}}

== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}

&lt;!--{{Katarina Barruk}}--&gt;
[[Luokka:Ive 2022 muusikalbumeh]]
[[Luokka:Katarina Barruk albumeh]]
[[Luokka:Ummeesämikielâg albumeh]]</text>
      <sha1>0k1w4w8uinwkoxahkxh627gl7n3boo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sara Ajnnak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29343</id>
    <revision>
      <id>152676</id>
      <parentid>150908</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:00:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>tiv.</comment>
      <origin>152676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2591" sha1="d0q66gn18u8b7twcol5uh9lski8hing" xml:space="preserve">{{Musikkár
| nommâ              = Sara Ajnnak
| kove               = 
| šoddâmäigi         = 
| šoddâmsaje         = 
| jáámmám            = 
| hävdi              = 
| aalmugjeessânvuotâ = 
| artistnommâ        = Sara Ajnnak
| lávlumkielah       = [[ummeesämikielâ]], [[eŋgâlâskielâ]]
| aktiivlâžžân       = 
| genreh             = 
| čuojânâsah         = 
| muusikjuávhuh      = 
| skiärrufinnodâh    = 
| palhâšumeh         = 
| vaanhimeh          = 
| pelikyeimi         = 
| párnááh            = 
| nommâčáálus        = 
| päikkisijđo        = 
}}
'''Sara Erika Elisabeth Andersson Ajnnak''' (š. [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi [[1979]]) lii ummeesämmilâš lávloo já kirječällee.

== Karrieer ==
=== Muusik ===
Ive 2017 Ajnnak uásálistij [[Sámi Grand Prix 2017|Sámi Grand Prix -kišto]] lávlumuásán pittáin ''Mjärra''.&lt;ref name=&quot;nrk-1.2147094&quot;&gt;{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}&lt;/ref&gt; Sun uásálistij uđđâsist [[Sámi Grand Prix 2017|Sámi Grand Prix -kiišton ive 2025]], taan keerdi [[ummeesämikielâ]]g já [[eŋgâlâskielâ]]g pittáin ''Biäggålmaj''. Finalist sun finnij 7 čyegisid áámmáträäđist já 16 čyegisid telejienâstmist.

== Diskografia ==
=== Albumeh ===
* [[2014]] – ''[[Suojggat]]''&lt;ref name=&quot;finna-ajnnak-1206678&quot;&gt;{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1206678 |nommâ= Suojggat |almostittem= Finna |čujottum=2024-12-08 |kielâ ={{se}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2016]] – ''[[Ráhtjat]]'' 
* [[2018]] – ''[[Gulldalit]]'' 
* [[2021]] – ''[[Homo Sapiens and My People]]''

===Nurâldâhskiäruh===
Ajnnakist lii meid pittá čuávuváin nurâldâhskiäruin:

* [[2015]] – ''[[Russuoh vuölieb]]'', pitáiguin ''Vuöllie om finare folk'', ''Tågets jojk'', ''Mierre'' já ''Umeälven''
* [[2017]] – ''[[Sámi Grand Prix 2017 (album)|Sámi Grand Prix 2017]]'', pittáin ''Mjärra''
* [[2025]] – ''[[Sámi Grand Prix 2025 (album)|Sámi Grand Prix 2025]]'', pittáin ''Biäggålmaj''

== Fáádást eres soojijn ==
* [https://www.discogs.com/artist/4931025-Sara-Ajnnak Sara Ajnnak] ''discogs.com -sijđostuvvâst''
* [https://www.youtube.com/watch?v=hxUg0A9FJt8 Ajnnak láávdástmin ''Biäggålmaj''-pittáás ive 2025 Sámi Grand Prix -kištoost]

== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}

[[Luokka:Sara Ajnnak]]</text>
      <sha1>d0q66gn18u8b7twcol5uh9lski8hing</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Sara Ajnnak</title>
    <ns>14</ns>
    <id>29344</id>
    <revision>
      <id>152673</id>
      <parentid>141886</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:59:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sihoi [[Luokka:Umesämmiliih]]; Lasettij [[Luokka:Ummeesämmiliih]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]]</comment>
      <origin>152673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="27io8pw6n67eml5esdenvn66d5naayh" xml:space="preserve">{{DEFAULTSORT:Ajnnak, Sara}}

[[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]]
[[Luokka:Sämmiliih lávlooh]]
[[Luokka:Ummeesämmiliih]]</text>
      <sha1>27io8pw6n67eml5esdenvn66d5naayh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Umesämikielâ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>30197</id>
    <revision>
      <id>152661</id>
      <timestamp>2026-04-14T07:57:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Umesämikielâ]] uđđâ noomân [[Luokka:Ummeesämikielâ]]</comment>
      <origin>152661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="ofy1nppuvk6iovr6yklkisxxmuejfnx" xml:space="preserve">{{Luoka stivrim|Luokka:Ummeesämikielâ}}</text>
      <sha1>ofy1nppuvk6iovr6yklkisxxmuejfnx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luokka:Umesämmiliih</title>
    <ns>14</ns>
    <id>30198</id>
    <revision>
      <id>152675</id>
      <timestamp>2026-04-14T08:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Umesämmiliih]] uđđâ noomân [[Luokka:Ummeesämmiliih]]</comment>
      <origin>152675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="3p3tlq6zfqmbx0dxgwbpjzk3k0pgmvu" xml:space="preserve">{{Luoka stivrim|Luokka:Ummeesämmiliih}}</text>
      <sha1>3p3tlq6zfqmbx0dxgwbpjzk3k0pgmvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Etimus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30199</id>
    <redirect title="Etimâs" />
    <revision>
      <id>152710</id>
      <timestamp>2026-04-14T09:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>#REDIRECT[[Etimâs]]</comment>
      <origin>152710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="1vvp2hsq4j5mviga9qph6vt6soracnn" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Etimâs]]</text>
      <sha1>1vvp2hsq4j5mviga9qph6vt6soracnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vaccinium uliginosum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30200</id>
    <redirect title="Etimâs" />
    <revision>
      <id>152711</id>
      <timestamp>2026-04-14T09:55:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yupik</username>
        <id>23</id>
      </contributor>
      <comment>#REDIRECT[[Etimâs]]</comment>
      <origin>152711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="1vvp2hsq4j5mviga9qph6vt6soracnn" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Etimâs]]</text>
      <sha1>1vvp2hsq4j5mviga9qph6vt6soracnn</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>