Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 10 13 152751 141159 2026-04-15T12:26:02Z Yupik 23 [[Lemmee (sijdâ)|Lemmee]] 152751 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name= Aanaar siijdah |title= [[Aanaar siijdah]] |list1= [[Aanaar markkân]] • [[Aŋŋel]] • [[Avveel]] • [[Áhujävri]] • [[Čevetjävri]] • [[Čovčjävri]] • [[Kaamâs]] • [[Kiäváájävri]] • [[Kuttoor]] • [[Kuáppil]] • [[Lemmee (sijdâ)|Lemmee]] • [[Lismá]] • [[Menišjävri]] • [[Movshâš]] • [[Njellim]] • [[Njiävđám]] • [[Pärttih]] • [[Rivdul]] • [[Suáluičielgi]] • [[Tiärmáš]] • [[Vävli]] }} <noinclude> [[Luokka:Suomâ navigistemmyenstereh]] </noinclude> tm7ba0w8no4iro0mzkfv67ie526jica 0 359 152757 145422 2026-04-15T12:33:15Z Yupik 23 152757 wikitext text/x-wiki {{Juuhâ | nommâ = Avveeljuuhâ | kove = Ivalon kirkko ja Ivalojoki.JPG | staatâ = [[Suomâ]] | kieldah = [[Aanaar]], [[Kittâl]] já [[Iänudâh]] | algâsaje = [[Korsatuodâr]] | loppâsaje = [[Aanaarjävri]] | kukkodâh = 180 km | algâsaje alodâh = | koskâmiärálâš čäcimeeri = | kulgâmvijđodâh = 3 884 | kárttá = }} '''Avveeljuuhâ''' lii [[Suomâ]] lovádin kuhemus juuhâ [[Aanaar|Aanaar kieldâst]]. Ton kukkodâh lii 180&nbsp;km já kulgâmvijđodâh 3&nbsp;884&nbsp;km². Avveeljuuhâ álgá Korsatuoddârist [[Aanaar]], [[Iänudâh|Iänuduv]] já [[Kittâl]] kieldâi raajijn já kolgá [[Lemmee aalmuglâšmecci|Lemmee aalmuglâšmeeci]], [[Pänituoddâr meccikuávlu]] sehe [[Avveel]] peht [[Aanaarjävri|Aanaarjáávrán]]. Avveeljuuhâ sijđojuuvah láá Riemnjisjuuhâ, Tolosjuuhâ já Čuđejuuhâ. Avveeljuuhâ lii tubdum "kollejuuhhân". Avveeljuuvâ kolle-enâmijd kaavnâi virgálávt seenaat vuolgâttem tutkâmjuávkku čohčâmáánust 1868<ref>[https://web.archive.org/web/20200614223559/https://www.aanaar.lundui.fi/panituodar/historjajauainamusah www.aanaar.lundui.fi]</ref>. Avveeljuuvâ sijđojuuvah láá vala-uv merhâšittee kolletoidemsajeh Laapist [[Lemmee]] lasseen. Avveeljuuhâ almosumoseh kyeleh láá [[suávvil]], [[kuávžur]], [[šapšâ]] já [[puško]]. ==Koveh== <gallery> File:Kutturan silta.jpg|{{center|Kuttoor šalde}} File:Ivalojoki 20141112 y1a9510.jpg|{{center|Jiäŋum Avveeljuuhâ}} File:Ivalon kirkko ja Ivalojoki.JPG|{{center|Avveeljuuhâ já Avveel kirkko}} </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Aanaar juuvah]] [[Luokka:Paččvei čácádâh]] 21jp5whkiuvxgpk5n7tjhde7q09ktha 0 361 152758 145424 2026-04-15T12:33:51Z Yupik 23 152758 wikitext text/x-wiki '''Aŋŋel''' ({{k-se|Áŋŋel}} já {{k-fi|Angeli}}) lii uccâ siijdâš [[Aanaar]] kieldâst. Ive [[2019]] Aŋŋel kuávlust assii 83 olmožid.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.inari.fi/media/nordica/inarin-kylien-asukkaat-2019.pdf | Nommâ = Inarin kylien asukkaat 2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = inari.fi | Äigimuddo = | Almostittee = Aanaar kieldâ | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 31.12.2021 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> Sijdâ lii [[Aanaarjuuhâ|Aanaarjuuvâ]] riddoost [[Taažâ]] rääji aldasijn, já stuárráámus uási ton ässein sárnuh [[orjâlâškielâ]]. Aŋŋel lii suulân 61&nbsp;km keččin [[Kärigâsnjargâ|Kärigâsnjaargâst]] já suulân 62&nbsp;km keččin [[Aanaar markkân]]ist. ==Kovegalleria== <gallery> Angeli house.JPG|{{center|Táálu Aŋŋelist}} Lohipato Inarin Angelissa 1925 M012 KK3490 3324.tif|{{center|Luosâpuáđu Aŋŋelist ive 1925}} </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Aanaar siijdah}} [[Luokka:Aŋŋel|*]] 2no2fvbcciplveiumwg7o9lqmfmhj2l 0 383 152763 151620 2026-04-15T19:59:48Z Yupik 23 {{#statements:P35}} 152763 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Benin täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = République du Bénin ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Benin.svg | vaakun = Coat of arms of Benin.svg | nommâ-genetiivist = Benin | sajadâh = Location Benin AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Benin president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Porto-Novo]] (lahâasâttemlâš)<br>[[Cotonou]] (haaldâtlâš)<ref>[https://www.theodora.com/wfbcurrent/benin/benin_government.html Benin Government 2020] theodora.com</ref> | eres-kaavpugeh = [[Natitingou]]<br>[[Abomey]]<br>[[Ouidah]]<br>[[Parakou]]<br>[[Grand-Popo]] | vijđodâh = 112 622 | eennâm = 110 622 | sisčääci_% = 1,8 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 12 132 891 <ref>[https://worldpopulationreview.com/countries/benin-population/ Benin Population 2020] World Population Review</ref> | ässeesaahâdvuotâ = 108 | aalmugstuárrum = 2,73 | aalmugstuárrum_ihe = 2020 | virgáliih-kielah = [[ranskakielâ]] | vaaluut = [[CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XOF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ranska]]ast | jiečânâsvuotâ = 1.8.1960 | uánádâs = {{ISO 3166|Benin}} | fiävruin = DY | kirdemmašinijn = TY | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +229 | internet TLD = .bj | motto = | aalmuglaavlâ = [[L'Aube Nouvelle]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = L'Aube Nouvelle.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = [[Tiätuvuárkká:Flag of Benin (1975–1990).svg|20px|]] [[Benin aalmugtäsiväldi]]<br><small>(1975–1990)</small><br>[[Tiätuvuárkká:Flag of Benin.svg|20px|]] [[Dahomey täsiväldi]]<br><small>(1958–1975)</small><br>[[Tiätuvuárkká:Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg|20px|]] [[Ranska Dahomey]]<br><small>(1894–1958)</small><br>[[Tiätuvuárkká:Dahomey kingdom flag.png|20px|]] [[Dahomey kunâgâskodde]]<br><small>(1600–1894)</small><br> }} '''Benin''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist, [[Guinealuohtâ|Guinealuovtâ]] riddoost. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Porto-Novo]]. == Historjá == Beninist assii ulmuuh jo keđgiääigi.<ref name="Globalis" /> Benin riddokuávlu kočodui tovle uárjiriddon, ko viestâreennâmliih viežžii riddokuávlust ennuv oorjijd, kiäid sij tuálvui [[Amerik]]ân. 1400-lovvoost viestâreennâmliih huksejii ennuv kolonialismkuudijd Benin kuávlun. Uárjikävppi vahâgitij ennuv 1600-lovvoost vuáđudum [[Dahomey]] staatâ aalmug. 1800-lovo loopâst Dahomeyst (ive 1975 rääjist Benin) šoodâi [[Ranska]] sirdoeennâm. Tađe ovdil kuávlust lijjii maaŋgah jiečânâs staatah, moi kielah já kulttuureh lijjii maaŋgâlágáneh. Kuávlu kievrâmus staatâ ovdil Dahomey lâi [[Allada]] kunâgâskodde. Mäddin lijjii enâmustáá [[ewekielâ]]liih aalmugeh, kiäi madduuh lijjii tááláá [[Togo]] raajij siste. Tavveen stuárráámus juávkku lâi [[baribah]] já taveviestârist oppeet [[sombah]].<ref>[https://www.britannica.com/place/Benin/History Benin] Britannica</ref> Benin finnij jiečânâsvuođâs [[Ranska]]ast [[porgemáánu 1.]] peeivi [[1960]]. == Eennâmtieđâ == Benin vijđodâh lii 112 622 km², mast 110 622 km² lii eennâm já 2 000 km² čääci. === Sajadâh já rääjih === Benin lii staatâ Viestâr-Afrikist [[Nigeria]] já [[Togo]] kooskâst. Ton eres ránnjástaatah láá [[Niger]] já [[Burkina Faso]].<!--X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin).<ref name="cia-benin">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/benin/|nommâ=Benin|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-23|kielâ={{en}}}}</ref> === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === --> === Morfologia === <!--[[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]]--> Alemus saje Beninist lii [[Mont Sokbaro]], mii paijaan 658 meetter alodâhân.<ref>[https://web.archive.org/web/20150918224251/https://www.cia.gov/library/publications//the-world-factbook/geos/bn.html The World Factbook: Benin] Central Intelligence Agency</ref><!--Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m).--> === Šoŋŋâdâh === Šoŋŋâdâh Beninist lii trooppisâš: mäddin šooŋah láá kumeh já lahtâseh, tavveen váhá koškásuboh. Ubâ staatâst koškepaje pištá juovlâmáánust njuhčâmáánun já oppeet njuhčâmáánust syeinimáánu räi láá rášuarveh. Beninist láá viehâ uccáá meecih, ko koškepajeh já meccipuáluh láá tuššâdâm 59% meecijn, moh ovdil lijjii.<ref name="Globalis" /> <!--=== Biodiversiteet ===--> == Haldâttâh já politiik == <!--X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q.--> === Kuávlulâš jyehim === [[Tiätuvuárkká:Benin,_administrative_divisions_-_Nmbrs_-_colored.svg|thumb|right|Benin departementeh: 1. Atakora, 2. Alibori, 3. Donga, 4. Borgou, 5. Collines, 6. Couffo, 7. Zou, 8. Plateau, 9. Mono, 10. Atlantique, 11. Littoral, 12. Ouémé]] Benin lii juohhum 12 departementân ({{k-fr|départements}}), moh láá juohhum val 77 [[Benin pirrâdâhkodeh|pirrâdâhkodán]] (''communes''). Toh juáhhojeh 545 [[Benin arrondissementeh|arrondissementân]] (''arrondissements''), já taah val sijdáid (''villages'') teikkâ kaavpugossijd (''quartiers'').<ref name="city-2013"/> {|class="wikitable sortable" |+'''Benin departementeh'''<ref name="city-2013">Brinkhoff, Thomas. [https://www.citypopulation.de/en/benin/cities/ BENIN: Republic of Benin: Departments]. Čujottum 30.7.2020 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> ! departement ! uáivikaavpug ! vijđodâh (km²) ! ässeeloho (11.5.2013) |- | [[Alibori]] || [[Kandi (Benin)|Kandi]] || {{Nts|26242}} || {{Nts|867463}} |- | [[Atakora]] || [[Natitingou]] || {{Nts|20499}} || {{Nts|772262}} |- | [[Atlantique]] || [[Allada]]<ref name="nouveaux">A., Simon. [https://lanouvelletribune.info/2016/06/liste-12-prefets-et-chefs-lieux/ Bénin : liste des 12 nouveaux préfets et des chefs-lieux de départements]. Čujottum 30.7.2020 <small>(ranskakielân)</small></ref> || {{Nts|3233}} || {{Nts|1398229}} |- | [[Borgou]] || [[Parakou]] || {{Nts|25856}} || {{Nts|1214249}} |- | [[Collines]] || [[Dassa-Zoumé]] || {{Nts|13931}} || {{Nts|717477}} |- | [[Couffo]] || [[Aplahoué]] || {{Nts|2404}} || {{Nts|745328}} |- | [[Donga]] || [[Djougou]] || {{Nts|11126}} || {{Nts|543130}} |- | [[Littoral]] || [[Cotonou]] || {{Nts|79}} || {{Nts|679012}} |- | [[Mono (Benin)|Mono]] || [[Lokossa]] || {{Nts|1605}} || {{Nts|497243}} |- | [[Oueme|Ouémé]] || [[Porto-Novo]] || {{Nts|1281}} || {{Nts|1100404}} |- | [[Plateau (Benin)|Plateau]] || [[Pobè]]<ref name="nouveaux"/> || {{Nts|3264}} || {{Nts|622372}} |- | [[Zou (Benin)|Zou]] || [[Abomey]] || {{Nts|5243}} || {{Nts|851580}} |} <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === --> == Ekonomia == Benin lii ohtâ kievhimuin enâmijn maailmist.<ref name="Globalis">[https://web.archive.org/web/20200621050303/https://www.globalis.fi/Maat/benin Benin] Globalis</ref> <!-- === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Beninist ääsih paijeel 12 miljovn olmožid (2020).<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/benin-population/ Benin Population] Worldometer</ref> === Kielah === Virgálâš kielâ Beninist lii [[ranskakielâ]], mutâ ton lasseen tobbeen sárnuh meiddei maaŋgâid hiäimukielâid ađai Beninist sárnojeh ohtsis 52 kiellâd.<ref>''Voodoo Afrikan arkea.'' Juha Vakkuri ja Juha Metso. Like Kustannus Oy 2014. ISBN 978-952-01-1101-4 s.38</ref> ohtsis 52 kiellâd.<ref>''Voodoo Afrikan arkea.'' Juha Vakkuri ja Juha Metso. Like Kustannus Oy 2014. ISBN 978-952-01-1101-4 s.38</ref> . === Kaavpugeh === Veikkâ Benin [[uáivikaavpug]] lii [[Porto-Novo]], ton stuárráámus kaavpug [[Cotonou]]. === Oskoldâh === Benin lii [[voodoo]] šoddâmsaje, já jyehi uđđâivemáánu tobbeen uárnejuvvoo maailm stuárráámus voodoo-festivaal.<ref>[https://www.aventura.fi/benin Benin] aventura.fi</ref> Maaŋgah hiäimuh Beninist, om. [[Foneh|fon-]], [[Yorubah|yoruba-]] já [[eweh]]iäimuh, hárjutteh ärbivuáválâš [[Animism|animistlâš]] oskoldâh, [[Voodoo|vodun]]. Tot lii Beninist nuuvt stuorrâ áárvust, ete masa puoh eres-uv oskolduvâi hárjutteijeeh kunnijâtteh tom já ton imelijd.<ref>''Voodoo Afrikan arkea.'' Juha Vakkuri ja Juha Metso. Like Kustannus Oy 2014. ISBN 978-952-01-1101-4 s.23</ref> Algâaalmug oskolduvâi lasseen merhâšitteemuuh oskolduvah Beninist láá [[ristâosko]] já [[islam]].<ref>[https://www.bbc.com/news/world-africa-13037572 Benin country profile] BBC News</ref> === Tiervâsvuotâ === Eellimäigivuordâ Beninist lii <!--{{#statements:P2250}}-->61 ihheed. === Škovlim === Luuhâđ máttá 15–24-ihásijn ohtsis 60,95 %, kaandâin 69,76 % já nieidâin 51,94 % (2018). Paijeel 65-ihásijn ohtsis tuše 8,22 % máttá luuhâđ, almain 16,31 % já nisonijn tuše 2,27 % (2018).<ref>[http://uis.unesco.org/en/country/BJ Benin Education and literacy] UNESCO Institute for Statistics</ref> <!--=== Tieđâ ===--> == Kulttuur == [[Tiätuvuárkká:Participants of Wikipedia in Villa Karo event.jpg|thumb|250px|right|Wikimédiens du Bénin -kevtteejuávkku já Wikimedia Suomâ Heikki Kastemaa Villa Karost.]] [[Grand-Popo]] riddokaavpugist kávnoo [[Villa Karo|Villa Karo kulttuurkuávdáš]], mii fáálá pargoviistijd jieškote-uvlágán taidâráid, tego kirječälleid já musikkáráid.<ref>[https://www.is.fi/matkat/art-2000000905687.html Riku Rantala: ”Benin tarjoaa hämmentäviä kokemuksia”] ''Ilta-Sanomat''. 8.4.2015. Čujottum 19.6.2020.</ref> Ton ohtân ulmen lii ovdediđ ohtsispargo syemmilâš já afriklâš taidârij já totkei kooskâst.<ref>[https://villakaro.org/ villakaro.org]</ref> <!--=== Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [https://www.britannica.com/place/Benin Benin] Enciclopedia Britannica -sijđostuvâst {{en}} * [https://web.archive.org/web/20231228150152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/benin/ Benin] The World Factbook -sijđostuvâst {{en}} * [https://www.bbc.com/news/world-africa-13037572 Benin] BBC News -sijđostuvâst {{en}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Benin|*]] 1h3xvu9iax3cjkpqjr7nw1d13ttafy5 0 785 152749 145814 2026-04-15T12:21:40Z Yupik 23 Yupik siirdij siijđo [[Lemmee]] siijđon [[Lemmee (sijdâ)]] rähtihánnáá stivrim 145814 wikitext text/x-wiki {{Suomâ sijdâ | nommâ = Lemmee | kove = Lapland - Lemmenjoki National Park - 20180727200244.jpg | kove-čielgiittâs = Lemmee | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Laapi eennâmkodde | nommâ_kárttá = Lemmee | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = | latd = 68 | latm = 45 | lats = 30 | latNS = N | longd = 26 | longm = 13 | longs = 58 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{Lippu|Suomâ}} | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Aanaar]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | postânummeer = 99885 | äigi = UTC+2 }} '''Lemmee''' ({{k-fi|Lemmenjoki}} já {{k-se|Leammi}}) lii uccâ siijdâš [[Aanaar]] kieldâst. Lemmee lii tobdos kollehistorjást já [[Lemmee aalmuglâšmecci|Lemmee aalmuglâšmeeci]] fiijnâ luándust. Lemmee kuávlust iälá já kuáivu kole tuođâlâš kollekuáivoojuávkku. Siijdâst kávnojeh ijâstâllâm-, raavâdviäsu-&nbsp;já ohjelmpalvâlusah.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inari.fi/se_fi/madhasem/cuakkipaaihih-ja-kylah/lemmee.html|nommâ=Lemmee|almostittem=INARI.FI|čujottum=2022-06-12|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Keejâ meid== * [[Lemmee aalmuglâšmecci]] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Aanaar siijdah}} [[Luokka:Aanaar siijdah]] 92c6qn3xu2ahswnb7gtmq5buuwvq74b 152756 152749 2026-04-15T12:31:22Z Yupik 23 152756 wikitext text/x-wiki {{Suomâ sijdâ | nommâ = Lemmee | kove = Lapland - Lemmenjoki National Park - 20180727200244.jpg | kove-čielgiittâs = Lemmee | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Laapi eennâmkodde | nommâ_kárttá = Lemmee | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = | latd = 68 | latm = 45 | lats = 30 | latNS = N | longd = 26 | longm = 13 | longs = 58 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{Lippu|Suomâ}} | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Aanaar]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | postânummeer = 99885 | äigi = UTC+2 }} '''Lemmee''' ({{k-fi|Lemmenjoki}} já {{k-se|Leammi}}) lii uccâ siijdâš [[Aanaar]] kieldâst. Lemmee lii tobdos kollehistorjást já [[Lemmee aalmuglâšmecci|Lemmee aalmuglâšmeeci]] fiijnâ luándust. Lemmee kuávlust iälá já kuáivu kole tuođâlâš kollekuáivoojuávkku. Siijdâst kávnojeh ijâstâllâm-, raavâdviäsu-&nbsp;já ohjelmpalvâlusah.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inari.fi/se_fi/madhasem/cuakkipaaihih-ja-kylah/lemmee.html|nommâ=Lemmee|almostittem=INARI.FI|čujottum=2022-06-12|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Keejâ meid== * [[Lemmee aalmuglâšmecci]] * [[Lemmee (juuhâ)]] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Aanaar siijdah}} [[Luokka:Aanaar siijdah]] r2qua36voxl5jduvth614gv6gd9j83i 152759 152756 2026-04-15T12:35:21Z Yupik 23 {{taat artikkâl|muštâl Aanaar kieldâst leijee siijdâst. Siämmáánommâsâš juuvâst keejâ siijđo [[Lemmee (juuhâ)]].}} 152759 wikitext text/x-wiki {{taat artikkâl|muštâl Aanaar kieldâst leijee siijdâst. Siämmáánommâsâš juuvâst keejâ siijđo [[Lemmee (juuhâ)]].}} {{Suomâ sijdâ | nommâ = Lemmee | kove = Lapland - Lemmenjoki National Park - 20180727200244.jpg | kove-čielgiittâs = Lemmee | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = Laapi eennâmkodde | nommâ_kárttá = Lemmee | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = | latd = 68 | latm = 45 | lats = 30 | latNS = N | longd = 26 | longm = 13 | longs = 58 | longEW = E | coord_region = | coord_display = inline,title | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{Lippu|Suomâ}} | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Laapi eennâmkodde|Lappi]] | kuávlutijppâ3 = Kieldâ | kuávlu-nommâ3 = [[Aanaar]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | postânummeer = 99885 | äigi = UTC+2 }} '''Lemmee''' ({{k-fi|Lemmenjoki}} já {{k-se|Leammi}}) lii uccâ siijdâš [[Aanaar]] kieldâst. Lemmee lii tobdos kollehistorjást já [[Lemmee aalmuglâšmecci|Lemmee aalmuglâšmeeci]] fiijnâ luándust. Lemmee kuávlust iälá já kuáivu kole tuođâlâš kollekuáivoojuávkku. Siijdâst kávnojeh ijâstâllâm-, raavâdviäsu-&nbsp;já ohjelmpalvâlusah.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.inari.fi/se_fi/madhasem/cuakkipaaihih-ja-kylah/lemmee.html|nommâ=Lemmee|almostittem=INARI.FI|čujottum=2022-06-12|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Keejâ meid== * [[Lemmee aalmuglâšmecci]] * [[Lemmee (juuhâ)]] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Aanaar siijdah}} [[Luokka:Aanaar siijdah]] 49mwbsdgouop8wpr5h1bghy8pdvm3im 0 786 152747 152746 2026-04-15T12:17:48Z Yupik 23 Yupik siirdij siijđo [[Lemmeejuuhâ]] uđđâ noomân [[Lemmee (juuhâ)]] 152746 wikitext text/x-wiki {{Juuhâ | nommâ = Lemmee | kove = Lemmenjoki Autumn.JPG | staatah = [[Suomâ]] | kieldah = [[Aanaar]] | algâsaje = Návgosjeggi, [[Lemmee aalmuglâšmecci]] | loppâsaje = [[Pááđáár]] | kukkodâh = 80 | algâsaje alodâh = suulân 300 | koskâmiärálâš čäcimeeri = | kulgâmvijđodâh = 687 | kárttá = }} '''Lemmee''' lii juuhâ [[Aanaar|Anarist]], [[Suomâ]]st. Tot lii tubdum [[kolle]]toidemist já [[Lemmee aalmuglâšmecci|siämmáánommâsâš aalmuglâšmeecist]]. == Eennâmtieđâ já luándu == Lemmee kukkodâh lii 80&nbsp;km já kulgâmvijđodâh 687&nbsp;km². Tot álgá Návgosjeegist já virded kezzin ovdil ko kobdo kollehaammân alda. Lemmeest láá čiččâm jävrid já toi kooskâst kezibeh sajeh, moh láá táválávt kuoškah. Jäävrih láá Morgâmjävri, Rovâdâsjävri, Ergijävri, Čuáđgijävri, Sieptâgâšjävri, Muáđhádjävri sehe Äivihjävri. Juuvâ nuorttâriddo lii stuárráámus uásild ciägus já tobbeen láá ollâ tuoddâreh, nuuvt ko Juuvâkielâs, Rovâdâsuáivi sehe [[Viibuštuoddâreh]]. Viestârriddo vuod lii täsivub, já tobbeen láá aalmuglâšmeeci väzzimpálgáh. Lemmee sijđojuuvah láá Puškojuuhâ, Vaijuuhâ, Suohpášávži, Rovâdâsjuuhâ sehe Lággujuuhâ.<ref>[https://asiointi.maanmittauslaitos.fi/karttapaikka/ maanmittauslaitos.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> Lemmee lii meid pivnohis kuálástemsaje. Juuvâ kyelišlaajah láá [[kuávžur]], [[puško]], [[suávvil]], [[šapšâ]] sehe&nbsp;[[vuásku]].<ref>[https://www.eraluvat.fi/kalastus/kalastusmaksut-ja-luvat/vapalupa/alueet/lemmenjoen-kansallispuisto.html eraluvat.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Kollekuáivum == [[Avveeljuuhâ|Avveeljuuvâ]] [[1870-loho|1870-lovo]] kollekavnumij tiet kollekuáivooh irâttii kavnâđ kole meid Lemmeest, mut iä luhostum. Kole kavnui iäskán [[1940-loho|1940-lovvoost]] Suohpášávžist, mon maŋa Lemmee alda lii lamaš ain kollekuáivum.<ref>[https://www.kultahippu.fi/tarinat-2/lemmenjoki/] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Keejâ meid == * [[Morgâmjävri]] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Aanaar juuvah]] [[Luokka:Paččvei čácádâh]] le9o01fxr4f0kg4eeqkc6xz43zl0669 152753 152747 2026-04-15T12:29:55Z Yupik 23 152753 wikitext text/x-wiki {{Juuhâ | nommâ = Lemmee | kove = Lemmenjoki Autumn.JPG | staatah = [[Suomâ]] | kieldah = [[Aanaar]] | algâsaje = Návgosjeggi, [[Lemmee aalmuglâšmecci]] | loppâsaje = [[Pááđáár]] | kukkodâh = 80 | algâsaje alodâh = suulân 300 | koskâmiärálâš čäcimeeri = | kulgâmvijđodâh = 687 | kárttá = }} '''Lemmee''' lii juuhâ [[Aanaar|Anarist]], [[Suomâ]]st. Tot lii tubdum [[kolle]]toidemist já [[Lemmee aalmuglâšmecci|siämmáánommâsâš aalmuglâšmeecist]]. == Eennâmtieđâ já luándu == Lemmee kukkodâh lii 80&nbsp;km já kulgâmvijđodâh 687&nbsp;km². Tot álgá Návgosjeegist já virded kezzin ovdil ko kobdo kollehaammân alda. Lemmeest láá čiččâm jävrid já toi kooskâst kezibeh sajeh, moh láá táválávt kuoškah. Jäävrih láá [[Morgâmjävri]], [[Rovâdâsjävri]], [[Ergijävri]], [[Čuáđgijävri]], [[Sieptâgâšjävri]], [[Muáđhádjävri]] sehe [[Äivihjävri]]. Juuvâ nuorttâriddo lii stuárráámus uásild ciägus já tobbeen láá ollâ tuoddâreh, nuuvt ko [[Juuvâkielâs]], [[Rovâdâsuáivi]] sehe [[Viibuštuoddâreh]]. Viestârriddo vuod lii täsivub, já tobbeen láá aalmuglâšmeeci väzzimpálgáh. Lemmee sijđojuuvah láá [[Puškojuuhâ]], [[Vaijuuhâ]], [[Suohpášávži]], [[Rovâdâsjuuhâ]] sehe [[Lággujuuhâ]].<ref>[https://asiointi.maanmittauslaitos.fi/karttapaikka/ maanmittauslaitos.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> Lemmee lii meid pivnohis kuálástemsaje. Juuvâ kyelišlaajah láá [[kuávžur]], [[puško]], [[suávvil]], [[šapšâ]] sehe&nbsp;[[vuásku]].<ref>[https://www.eraluvat.fi/kalastus/kalastusmaksut-ja-luvat/vapalupa/alueet/lemmenjoen-kansallispuisto.html eraluvat.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Kollekuáivum == [[Avveeljuuhâ|Avveeljuuvâ]] [[1870-loho|1870-lovo]] kollekavnumij tiet kollekuáivooh irâttii kavnâđ kole meid Lemmeest, mut iä luhostum. Kole kavnui iäskán [[1940-loho|1940-lovvoost]] Suohpášávžist, mon maŋa Lemmee alda lii lamaš ain kollekuáivum.<ref>[https://www.kultahippu.fi/tarinat-2/lemmenjoki/] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Keejâ meid == * [[Morgâmjävri]] * [[Lemmee (juuhâ)]] * [[Lemmee (sijdâ)]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Aanaar juuvah]] [[Luokka:Paččvei čácádâh]] tudyizfn14b26p758akkm5txhr1ui0k 152754 152753 2026-04-15T12:30:22Z Yupik 23 Lemmee aalmuglâšmecci 152754 wikitext text/x-wiki {{Juuhâ | nommâ = Lemmee | kove = Lemmenjoki Autumn.JPG | staatah = [[Suomâ]] | kieldah = [[Aanaar]] | algâsaje = Návgosjeggi, [[Lemmee aalmuglâšmecci]] | loppâsaje = [[Pááđáár]] | kukkodâh = 80 | algâsaje alodâh = suulân 300 | koskâmiärálâš čäcimeeri = | kulgâmvijđodâh = 687 | kárttá = }} '''Lemmee''' lii juuhâ [[Aanaar|Anarist]], [[Suomâ]]st. Tot lii tubdum [[kolle]]toidemist já [[Lemmee aalmuglâšmecci|siämmáánommâsâš aalmuglâšmeecist]]. == Eennâmtieđâ já luándu == Lemmee kukkodâh lii 80&nbsp;km já kulgâmvijđodâh 687&nbsp;km². Tot álgá Návgosjeegist já virded kezzin ovdil ko kobdo kollehaammân alda. Lemmeest láá čiččâm jävrid já toi kooskâst kezibeh sajeh, moh láá táválávt kuoškah. Jäävrih láá [[Morgâmjävri]], [[Rovâdâsjävri]], [[Ergijävri]], [[Čuáđgijävri]], [[Sieptâgâšjävri]], [[Muáđhádjävri]] sehe [[Äivihjävri]]. Juuvâ nuorttâriddo lii stuárráámus uásild ciägus já tobbeen láá ollâ tuoddâreh, nuuvt ko [[Juuvâkielâs]], [[Rovâdâsuáivi]] sehe [[Viibuštuoddâreh]]. Viestârriddo vuod lii täsivub, já tobbeen láá aalmuglâšmeeci väzzimpálgáh. Lemmee sijđojuuvah láá [[Puškojuuhâ]], [[Vaijuuhâ]], [[Suohpášávži]], [[Rovâdâsjuuhâ]] sehe [[Lággujuuhâ]].<ref>[https://asiointi.maanmittauslaitos.fi/karttapaikka/ maanmittauslaitos.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> Lemmee lii meid pivnohis kuálástemsaje. Juuvâ kyelišlaajah láá [[kuávžur]], [[puško]], [[suávvil]], [[šapšâ]] sehe&nbsp;[[vuásku]].<ref>[https://www.eraluvat.fi/kalastus/kalastusmaksut-ja-luvat/vapalupa/alueet/lemmenjoen-kansallispuisto.html eraluvat.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Kollekuáivum == [[Avveeljuuhâ|Avveeljuuvâ]] [[1870-loho|1870-lovo]] kollekavnumij tiet kollekuáivooh irâttii kavnâđ kole meid Lemmeest, mut iä luhostum. Kole kavnui iäskán [[1940-loho|1940-lovvoost]] Suohpášávžist, mon maŋa Lemmee alda lii lamaš ain kollekuáivum.<ref>[https://www.kultahippu.fi/tarinat-2/lemmenjoki/] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Keejâ meid == * [[Morgâmjävri]] * [[Lemmee aalmuglâšmecci]] * [[Lemmee (sijdâ)]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Aanaar juuvah]] [[Luokka:Paččvei čácádâh]] auc4y73tevr2h8ij72j9tcxdz3yaptc 152755 152754 2026-04-15T12:30:46Z Yupik 23 [[kolle|kole]] 152755 wikitext text/x-wiki {{Juuhâ | nommâ = Lemmee | kove = Lemmenjoki Autumn.JPG | staatah = [[Suomâ]] | kieldah = [[Aanaar]] | algâsaje = Návgosjeggi, [[Lemmee aalmuglâšmecci]] | loppâsaje = [[Pááđáár]] | kukkodâh = 80 | algâsaje alodâh = suulân 300 | koskâmiärálâš čäcimeeri = | kulgâmvijđodâh = 687 | kárttá = }} '''Lemmee''' lii juuhâ [[Aanaar|Anarist]], [[Suomâ]]st. Tot lii tubdum [[kolle]]toidemist já [[Lemmee aalmuglâšmecci|siämmáánommâsâš aalmuglâšmeecist]]. == Eennâmtieđâ já luándu == Lemmee kukkodâh lii 80&nbsp;km já kulgâmvijđodâh 687&nbsp;km². Tot álgá Návgosjeegist já virded kezzin ovdil ko kobdo kollehaammân alda. Lemmeest láá čiččâm jävrid já toi kooskâst kezibeh sajeh, moh láá táválávt kuoškah. Jäävrih láá [[Morgâmjävri]], [[Rovâdâsjävri]], [[Ergijävri]], [[Čuáđgijävri]], [[Sieptâgâšjävri]], [[Muáđhádjävri]] sehe [[Äivihjävri]]. Juuvâ nuorttâriddo lii stuárráámus uásild ciägus já tobbeen láá ollâ tuoddâreh, nuuvt ko [[Juuvâkielâs]], [[Rovâdâsuáivi]] sehe [[Viibuštuoddâreh]]. Viestârriddo vuod lii täsivub, já tobbeen láá aalmuglâšmeeci väzzimpálgáh. Lemmee sijđojuuvah láá [[Puškojuuhâ]], [[Vaijuuhâ]], [[Suohpášávži]], [[Rovâdâsjuuhâ]] sehe [[Lággujuuhâ]].<ref>[https://asiointi.maanmittauslaitos.fi/karttapaikka/ maanmittauslaitos.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> Lemmee lii meid pivnohis kuálástemsaje. Juuvâ kyelišlaajah láá [[kuávžur]], [[puško]], [[suávvil]], [[šapšâ]] sehe&nbsp;[[vuásku]].<ref>[https://www.eraluvat.fi/kalastus/kalastusmaksut-ja-luvat/vapalupa/alueet/lemmenjoen-kansallispuisto.html eraluvat.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Kollekuáivum == [[Avveeljuuhâ|Avveeljuuvâ]] [[1870-loho|1870-lovo]] kollekavnumij tiet kollekuáivooh irâttii kavnâđ [[kolle|kole]] meid Lemmeest, mut iä luhostum. Kole kavnui iäskán [[1940-loho|1940-lovvoost]] Suohpášávžist, mon maŋa Lemmee alda lii lamaš ain kollekuáivum.<ref>[https://www.kultahippu.fi/tarinat-2/lemmenjoki/] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Keejâ meid == * [[Morgâmjävri]] * [[Lemmee aalmuglâšmecci]] * [[Lemmee (sijdâ)]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Aanaar juuvah]] [[Luokka:Paččvei čácádâh]] q7g2zkxbh8pn4ast76rgm7xfgio5zkf 152760 152755 2026-04-15T12:35:58Z Yupik 23 {{taat artikkâl|muštâl Aanaar kieldâst leijee juuvâst. Siämmáánommâsâš siijdâst keejâ siijđo [[Lemmee (sijdâ)]].}} 152760 wikitext text/x-wiki {{taat artikkâl|muštâl Aanaar kieldâst leijee juuvâst. Siämmáánommâsâš siijdâst keejâ siijđo [[Lemmee (sijdâ)]].}} {{Juuhâ | nommâ = Lemmee | kove = Lemmenjoki Autumn.JPG | staatah = [[Suomâ]] | kieldah = [[Aanaar]] | algâsaje = Návgosjeggi, [[Lemmee aalmuglâšmecci]] | loppâsaje = [[Pááđáár]] | kukkodâh = 80 | algâsaje alodâh = suulân 300 | koskâmiärálâš čäcimeeri = | kulgâmvijđodâh = 687 | kárttá = }} '''Lemmee''' lii juuhâ [[Aanaar|Anarist]], [[Suomâ]]st. Tot lii tubdum [[kolle]]toidemist já [[Lemmee aalmuglâšmecci|siämmáánommâsâš aalmuglâšmeecist]]. == Eennâmtieđâ já luándu == Lemmee kukkodâh lii 80&nbsp;km já kulgâmvijđodâh 687&nbsp;km². Tot álgá Návgosjeegist já virded kezzin ovdil ko kobdo kollehaammân alda. Lemmeest láá čiččâm jävrid já toi kooskâst kezibeh sajeh, moh láá táválávt kuoškah. Jäävrih láá [[Morgâmjävri]], [[Rovâdâsjävri]], [[Ergijävri]], [[Čuáđgijävri]], [[Sieptâgâšjävri]], [[Muáđhádjävri]] sehe [[Äivihjävri]]. Juuvâ nuorttâriddo lii stuárráámus uásild ciägus já tobbeen láá ollâ tuoddâreh, nuuvt ko [[Juuvâkielâs]], [[Rovâdâsuáivi]] sehe [[Viibuštuoddâreh]]. Viestârriddo vuod lii täsivub, já tobbeen láá aalmuglâšmeeci väzzimpálgáh. Lemmee sijđojuuvah láá [[Puškojuuhâ]], [[Vaijuuhâ]], [[Suohpášávži]], [[Rovâdâsjuuhâ]] sehe [[Lággujuuhâ]].<ref>[https://asiointi.maanmittauslaitos.fi/karttapaikka/ maanmittauslaitos.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> Lemmee lii meid pivnohis kuálástemsaje. Juuvâ kyelišlaajah láá [[kuávžur]], [[puško]], [[suávvil]], [[šapšâ]] sehe&nbsp;[[vuásku]].<ref>[https://www.eraluvat.fi/kalastus/kalastusmaksut-ja-luvat/vapalupa/alueet/lemmenjoen-kansallispuisto.html eraluvat.fi] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Kollekuáivum == [[Avveeljuuhâ|Avveeljuuvâ]] [[1870-loho|1870-lovo]] kollekavnumij tiet kollekuáivooh irâttii kavnâđ [[kolle|kole]] meid Lemmeest, mut iä luhostum. Kole kavnui iäskán [[1940-loho|1940-lovvoost]] Suohpášávžist, mon maŋa Lemmee alda lii lamaš ain kollekuáivum.<ref>[https://www.kultahippu.fi/tarinat-2/lemmenjoki/] <small>(suomâkielân)</small></ref> == Keejâ meid == * [[Morgâmjävri]] * [[Lemmee aalmuglâšmecci]] * [[Lemmee (sijdâ)]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Aanaar juuvah]] [[Luokka:Paččvei čácádâh]] 7bs44f8x7v1kneal9zbxt9l5cp1jpcg 0 4976 152761 147103 2026-04-15T12:37:52Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} 152761 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Shirley Bassey | kove = Shirley Bassey (1971).jpg | šoddâmäigi = [[uđđâivemáánu 8.]] peeivi [[1937]] | šoddâmsaje = [[Cardiff]], [[Wales]], [[Ovtâstum kunâgâskodde]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = | artistnommâ = | lávlumkielah = | aktiivlâžžân = 1953– | genreh = [[R&B]], [[pop]], [[jazz]], [[soul]] | čuojânâsah = jienâ | skiärrufinnodâh = {{Láskulisto| * [[Philips Records|Philips]] * [[Columbia Graphophone Company|Columbia]] * [[Decca Records|Decca]] * [[United Artists Records|United Artists]] * [[Geffen Records|Geffen]] }} | muusikjuávhuh = | vaanhimeh = eeči: Henry Bassey<br/>enni: Eliza Jane Start | pelikyeimi = | párnááh = }} Dame '''Shirley Veronica Bassey''' (š. [[uđđâivemáánu 8.]] peeivi [[1937]], [[Cardiff]], [[Wales]], [[Ovtâstum kunâgâskodde]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Shirley-Bassey|nommâ=Shirley Bassey|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-07-19|čujottum=2024-07-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> lii [[wales]]lâš lávloo. Sun lii tobdos om. ''[[James Bond]]'' -elleekuuvij ''[[Goldfinger]]'' (1964), ''[[Diamonds are Forever]]'' (1971) já ''[[Moonraker]]'' (1979) tubdâldâhlavlui lávlon. == Eellim == Shirley Veronica Bassey šoodâi [[uđđâivemáánu 8.]] peeivi [[1937]] [[Tiger Bay]]st, [[Cardiff]]ist. Suu eeči lâi [[nigeria]]lâš merâalmai Henry Bassey já suu enni lâi eŋlandlâš Eliza Jane Start. Bassey eenist lijjii jo 4 párnáá, ko sun teeivâi Henry Bassey. Sunnui šoddii kuttâ párnáá lase já Shirley lâi täin nuorâmus. == Diskografia == === Studioalbumeh === {{Col div|colwidth=15em}} * [[1958]] – ''[[Born to Sing the Blues]]'' * [[1959]] – ''[[The Bewitching Miss Bassey]]'' * [[1959]] – ''[[The Fabulous Shirley Bassey]]'' * [[1961]] – ''[[Shirley (Shirley Bassey album)|Shirley]]'' * [[1962]] – ''[[Shirley Bassey (Shirley Bassey album)|Shirley Bassey]]'' * [[1962]] – ''[[Let's Face the Music]]'' * [[1965]] – ''[[Shirley Stops the Shows]]'' * [[1966]] – ''[[I've Got a Song for You]]'' * [[1967]] – ''[[And We Were Lovers]]'' * [[1968]] – ''[[12 of Those Songs]]'' * [[1968]] – ''[[This Is My Life]]'' * [[1969]] – ''[[Does Anybody Miss Me]]'' * [[1970]] – ''[[Something]]'' * [[1971]] – ''[[Something Else]]'' * [[1972]] – ''[[I, Capricorn]]'' * [[1972]] – ''[[And I Love You So]]'' * [[1973]] – ''[[Never, Never, Never]]'' * [[1974]] – ''[[Nobody Does It Like Me]]'' * [[1975]] – ''[[Good, Bad but Beautiful]]'' * [[1976]] – ''[[Love, Life and Feelings]]'' * [[1977]] – ''[[You Take My Heart Away]]'' * [[1978]] – ''[[Yesterdays]]'' * [[1979]] – ''[[The Magic Is You]]'' * [[1982]] – ''[[All by Myself]]'' * [[1984]] – ''[[I Am What I Am]]'' * [[1989]] – ''[[La Mujer]]'' * [[1991]] – ''[[Keep the Music Playing]]'' * [[1992]] – ''[[The Bond Collection]]'' * [[1993]] – ''[[Sings the Songs of Andrew Lloyd Webber]]'' * [[1995]] – ''[[Sings the Movies]]'' * [[1996]] – ''[[The Show Must Go On]]'' * [[2009]] – ''[[The Performance]]'' * [[2014]] – ''[[Hello Like Before]]'' * [[2020]] – ''[[I Owe It All to You]]'' {{Col div end}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Bassey, Shirley}} [[Luokka:Ive 1937 šoddâmeh]] [[Luokka:Walesliih lávlooh]] l14hx5fw8dzy07em2aa7csopf80heuf 0 10293 152752 147910 2026-04-15T12:27:58Z Yupik 23 152752 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Lemmenjoki Autumn.JPG|thumb|Lemmee čohčuv]] '''Lemmee aalmuglâšmecci''' lii ive&nbsp;[[1956]] vuáđudum aalmuglâšmecci [[Aanaar]] já [[Kittâl]] kieldâi kuávlust. 2&nbsp;850&nbsp;km² vijđosâžžân tot lii [[Suomâ]] stuárráámus aalmuglâšmecci já meid ohtâ [[Euroop]] stuárráámusâin meccikuávluin. Aalmuglâšmeeci rasta kolgá puáris pecivuovdij pirâstittem, paijeel 70&nbsp;km kukkosâš [[Lemmee (juuhâ)|Lemmee]]. Ton stuárráámus tuodârkuávluh láá [[Márástâh]] já [[Viibuštuoddâreh]]. Puáris vuovdijn já vijđes jeegijn šaddeh maaŋgah uhkevuálásiih šadoh tego [[aarnik]], [[jegginartte]], [[lyeiveeluhtee]], [[tavehäldeelukkâ]], [[kiäpuhäldeelukkâ]], [[nuorttâkäiski]], [[piikkisiemâ]], [[kiemâpuálččimieđâš]] já [[kieddihäldeelukkâ]]. Härvinâš [[ketki]] lii aalmuglâšmeeci tubdâldâhšlaajâ. Lemmee kuávlust láá meerhah ovdâhistorjálijn aassâmsoojijn já koddepivdemist. Pisovâš aassâm šoodâi [[1800-loho|1800-lovo]] loopâst, ko puásuituálu aalgij kuávlust. Taan ääigi stuárráámus uási aalmuglâšmeeci kuávlust kulá Sallâvääri palgâsân. [[1940-loho|1940-lovvoost]] Lemmest tábáhtui stuorrâ kollekurgâlem. Suullân 10&nbsp;000 vandârdeijed eelih Lemmest jyehi&nbsp;ive.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.aanaar.lundui.fi/lemmee|nommâ=Lemmee aalmuglâšmecci|almostittem=|čujottum=2025-04-24}}</ref> ==Keejâ meid== * [[Lemmee (juuhâ)]] * [[Lemmee (sijdâ)]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Aanaar]] [[Luokka:Kittâl]] [[Luokka:Suomâ aalmuglâšmeecih]] j1qsz3yn9x0b4moeilrvhp7ejid9qa5 0 10510 152764 147955 2026-04-16T09:35:05Z Seipinne 19 152764 wikitext text/x-wiki [[File:Wikipedia-logo-v2.svg|thumb|Wikipedia logo]] '''Wikipedia''' lii maaŋgâkielâsâš rijjâ tiätusänikirje neetist, mon vuáđđun lii [[MediaWiki]]-tekniik, já mon paijeentuálih já moos čäälih iävtutátuliih. Kii peri puáhtá kuás peri editistiđ tom. Wikipedia vuáđudui [[uđđâivemáánu 15.]] peeivi [[2001]]. Vuáđudeijeeh láin [[Jimmy Wales]] já [[Larry Sanger]]. [[Wikimedia Foundation]] išedâš Wikipedia.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://donate.wikimedia.org/wiki/FAQ|nommâ=Frequently asked questions - Wikimedia Foundation|almostittem=donate.wikimedia.org|čujottum=2023-02-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kielâversioh == Kuovâmáánust 2023 Wikipediast lijjii ohtsis 318 kielâversiod. Toi lasseen láá lamaš 11 kielâversiod, moh láá tastoo kiddâdum. Vittâ artikkâlmiärálávt stuárráámuu Wikipedia oornigist láá [[Eŋgâlâskielâlâš Wikipedia|eŋgâlâskielâlâš]], [[Cebuanokielâlâš Wikipedia|cebuanokielâlâš]], [[Saksakielâlâš Wikipedia|saksakielâlâš]], [[Ruotâkielâlâš Wikipedia|ruotâkielâlâš]] já [[ranskakielâlâš Wikipedia]]. Ohtsis 18 Wikipediast láá paijeel miljovn artikkâlid já 71 Wikipediast paijeel 100 000 artikkâlid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias|nommâ=List of Wikipedias - Meta|almostittem=meta.wikimedia.org|čujottum=2023-02-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Veikkâ cebuano- já ruotâkielâliih Wikipediah láá artikkâlmiärálávt viiđâ stuárráámuu Wikipedia juávhust, maaŋgâid tai artikkâlijn lii ráhtám automaatlávt [[Lsjbot|ohtâ botti]]. Ovdâmerkkân ive 2014 Lsjbot rahtij suulân pele ruotâkielâg Wikipedia artikkâlijn. Booti rähtim artikkâlij kvaliteet ij lah pyeri, já tassaažân paijeel miljovn täin láá meddâlistum ruotâkielâg Wikipediast. Cebuanokielâlâš Wikipediast láá siämmáálágán čuolmah, mut tobbeen botti lii ráhtám paijeel 99 % puoh artikkâlijn. Cebuano- já ruotâkielâ lasseen Lsjbot lii ráhtám artikkâlijd waray-waraykielâlâš Wikipediast siämmáánáál já siämmái čuolmâigijn. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Wikipedia|*]] k64e3hj630452guayh5z63nkofnoekr 0 11657 152762 148219 2026-04-15T12:38:01Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} 152762 wikitext text/x-wiki '''James Bond''' lii kirječällee [[Ian Fleming]] ive [[1953]] algâttem jiäráskittee romanij ráiđu, mon uáivihuáđđoo lii eŋlandlâš syelivákšojeijee já -aageent James Bond, koodinommâ 007. Tastmaŋa ko Fleming jaamij ive 1964, roomaanrááiđu láá juátkám eres kirječälleeh. Romanij lasseen Bond lii lamaš fáárust ive 1962 rääjist paijeel 20 elleekooveest, main nuuvt kočodum virgálii elleekoverááiđust suu láá čaittâlâm [[Sean Connery]], [[David Niven]], [[George Lazenby]], [[Roger Moore]], [[Timothy Dalton]], [[Pierce Brosnan]] já [[Daniel Craig]]. Bond-elleekoverááiđust lii šoddâm ohtâ maailm enâmustáá miänástum elleekoverááiđuin. James Bondist láá almostittum meiddei ráiđukoveh já videospeelah. Almostum ohtâvuođâst James Bond -kirjeh uđâsmittii syelivákšojeijeegenre, já siämmást toh puohtii toho puigâvuođâ, seeksi já viehâvääldi. Vuossâmui iheluuvij ääigi mainâseh sajaduvvii kaskoo [[kolmâ suáti|kolmâ suáđi]], mut ive [[2006]] rääjist elleekuuvij Bond lii onnum sáŋgárin. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:James Bond|*]] c3th354lziphol4bnl16kvrwiuepmuu 0 30219 152748 2026-04-15T12:17:48Z Yupik 23 Yupik siirdij siijđo [[Lemmeejuuhâ]] uđđâ noomân [[Lemmee (juuhâ)]] 152748 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Lemmee (juuhâ)]] cn5iuiq1jxx3ttq4d9t00i4aov7ubh2 0 30220 152750 2026-04-15T12:22:02Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: '''Lemmee''' puáhtá merhâšiđ čuávuváid: * [[Lemmee (juuhâ)|Lemmee]], juuhâ [[Aanaar]] kieldâst * [[Lemmee (sijdâ)|Lemmee]], uccâ siijdâš [[Aanaar]] kieldâst * [[Lemmee aalmuglâšmecci]] {{Tärkkilistemsijđo}} 152750 wikitext text/x-wiki '''Lemmee''' puáhtá merhâšiđ čuávuváid: * [[Lemmee (juuhâ)|Lemmee]], juuhâ [[Aanaar]] kieldâst * [[Lemmee (sijdâ)|Lemmee]], uccâ siijdâš [[Aanaar]] kieldâst * [[Lemmee aalmuglâšmecci]] {{Tärkkilistemsijđo}} 96l1owuy5szuldctdcuiecwc3973bmn