Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 311 153376 145382 2026-04-30T19:17:03Z Yupik 23 [[]] 153376 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:International Space Station after undocking of STS-132.jpg|thumb|250px|Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajâttâh [[vyesimáánu 23.]] peeivi [[2010]]]] '''Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh''' adai '''ISS''' ({{k-en|International Space Station, ISS}}, {{k-ru|Междунаро́дная косми́ческая ста́нция, МКС}}) lii suullân jyelgipállukiedi stuárusâš satelliit, ive 2000 rääjist pisovávt almaidittum komovuotâsajattâh, mii jorá [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ 368 km aloduvvâst 27 600 km tijmeliävttoin. Tot jorá Eennâmpáálu pirrâ pelnub tiijme kooskâi, 16 kerdid pirrâmpeeivist. Pirrâmpeeivist ISS jotá suullân siämmáá määđhi ko jis tot kirdáččij Enâmist [[Mánudâš|Mánudâžân]] já maassâd. Taat sajattâh lii jotkâ [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Skylab-komovuotâsajattâh|Skylab]]- já Sovjetlito [[Mir-komovuotâsajattâh|Mir]]- já [[Saljut-komovuotâsajattâh|Saljut-komovuotâsajattuvváid]]. Komovuotâsajattâh lii [[Kanada komovuotâornijdume|Kanada]], [[Euroop komovuotâornijdume|Euroop]], [[Jaapaan komovuotâornijdume|Jaapaan]], [[Ruošâ komovuotâornijdume|Ruošâ]] já [[Brasilia komovuotâornijdume|Brasilia]] komovuotâornijdumij sehe Ovtâstum staatâi komovuotâhaldâttuv ohtsâšhaahâ. Puoh kirdemeh komovuotâsajattâhân, moh kevttih ryeššilâš rakkeet, páččojeh [[Baikonur kosmodrom]]ist [[Kazakstan]]ist. Vuosmuu keerdi komovuotâsajattâhân paččui rakkeet Ovtâstum staatâin [[Cape Canaveral]] pääččimkuávdáást ive 2020. Komovuotâsajattâh uáinoo päljis čolmijn Enâmân uánihâš puudâid, táválávt motomijd miinutijd häävild. ==Historjá== Ovtâstum staatâi kongres tuhhiittij NASA vuávám ISS-komovuotâsajattuv huksiimân ive 1984. NASA usâškuođij tállán ohtsâšpargokuoimijd, já ovdâmerkkân [[Kanada]], [[Jaapaan]] já maaŋgah [[Euroop]] enâmeh servii projektân. Ive 1993 meid [[Ruoššâ]] poođij fáárun, mii ovdedij nuorttâ- já viestârenâmij koskâvuođâ kolmâ suáđi maŋa. ISS vuolgâttui Eennâm [[Juurrâmrađe|juurrâmrađan]] ive 1999, já tot lii lamaš almaidittum ive 2000 rääjist.<ref name="aavis09072024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/09/elon-musk-spacex-aigu-stivrid-iss-komovuotasajattuv-kualhismeeran/|nommâ=Elon Musk SpaceX áigu stivriđ ISS-komovuotâsajattuv Kuálhismeerân|tahhee=Saari, Mitja|äigimuddo=2024-07-09|čujottum=2024-07-09}}</ref> ===Huksim=== ISS-komovuotâsajattuv uásih huksejuvvojii sierâ. Stuárráámus uási sajattuvvâst huksejui iivij 1998–2011, já uđđâsumos mooduul kiddejui sajattâhân ive 2021. Ive 2024 ISS-komovuotâsajattuv massa lâi paijeel 400 000 kiillud, já ton kukkodâh lâi 109 meetterid, ađai aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh lâi kuhheeb ko jyelgipállukieddi. Tot juurâi pirrâ Eennâm tagaráin liävttoin ko 28,98 km/h. ISS-komovuotâsajattuv huksim maavsij suullân 140 miljard eurod.<ref name="aavis09072024"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/16748-international-space-station.html|nommâ=International Space Station: Everything you need to know about the orbital laboratory|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2022-08-24|čujottum=2024-07-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commons-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Komovuotâ]] 241ag32l8g65zjbygderi8ogje9q21u 153377 153376 2026-04-30T19:17:31Z Yupik 23 153377 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:International Space Station after undocking of STS-132.jpg|thumb|250px|Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajâttâh [[vyesimáánu 23.]] peeivi [[2010]]]] '''Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh''' adai '''ISS''' ({{k-en|International Space Station, ISS}}, {{k-ru|Междунаро́дная косми́ческая ста́нция, МКС}}) lii suullân jyelgipállukiedi stuárusâš satelliit, ive 2000 rääjist pisovávt almaidittum komovuotâsajattâh, mii jorá [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ 368 km aloduvvâst 27 600 km tijmeliävttoin. Tot jorá Eennâmpáálu pirrâ pelnub tiijme kooskâi, 16 kerdid pirrâmpeeivist. Pirrâmpeeivist ISS jotá suullân siämmáá määđhi ko jis tot kirdáččij Enâmist [[Mánudâš|Mánudâžân]] já maassâd. Taat sajattâh lii jotkâ [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Skylab-komovuotâsajattâh|Skylab]]- já [[Sovjetlitto|Sovjetlito]] [[Mir-komovuotâsajattâh|Mir]]- já [[Saljut-komovuotâsajattâh|Saljut-komovuotâsajattuvváid]]. Komovuotâsajattâh lii [[Kanada komovuotâornijdume|Kanada]], [[Euroop komovuotâornijdume|Euroop]], [[Jaapaan komovuotâornijdume|Jaapaan]], [[Ruošâ komovuotâornijdume|Ruošâ]] já [[Brasilia komovuotâornijdume|Brasilia]] komovuotâornijdumij sehe Ovtâstum staatâi komovuotâhaldâttuv ohtsâšhaahâ. Puoh kirdemeh komovuotâsajattâhân, moh kevttih ryeššilâš rakkeet, páččojeh [[Baikonur kosmodrom]]ist [[Kazakstan]]ist. Vuosmuu keerdi komovuotâsajattâhân paččui rakkeet Ovtâstum staatâin [[Cape Canaveral]] pääččimkuávdáást ive 2020. Komovuotâsajattâh uáinoo päljis čolmijn Enâmân uánihâš puudâid, táválávt motomijd miinutijd häävild. ==Historjá== Ovtâstum staatâi kongres tuhhiittij NASA vuávám ISS-komovuotâsajattuv huksiimân ive 1984. NASA usâškuođij tállán ohtsâšpargokuoimijd, já ovdâmerkkân [[Kanada]], [[Jaapaan]] já maaŋgah [[Euroop]] enâmeh servii projektân. Ive 1993 meid [[Ruoššâ]] poođij fáárun, mii ovdedij nuorttâ- já viestârenâmij koskâvuođâ kolmâ suáđi maŋa. ISS vuolgâttui Eennâm [[Juurrâmrađe|juurrâmrađan]] ive 1999, já tot lii lamaš almaidittum ive 2000 rääjist.<ref name="aavis09072024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/09/elon-musk-spacex-aigu-stivrid-iss-komovuotasajattuv-kualhismeeran/|nommâ=Elon Musk SpaceX áigu stivriđ ISS-komovuotâsajattuv Kuálhismeerân|tahhee=Saari, Mitja|äigimuddo=2024-07-09|čujottum=2024-07-09}}</ref> ===Huksim=== ISS-komovuotâsajattuv uásih huksejuvvojii sierâ. Stuárráámus uási sajattuvvâst huksejui iivij 1998–2011, já uđđâsumos mooduul kiddejui sajattâhân ive 2021. Ive 2024 ISS-komovuotâsajattuv massa lâi paijeel 400 000 kiillud, já ton kukkodâh lâi 109 meetterid, ađai aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh lâi kuhheeb ko jyelgipállukieddi. Tot juurâi pirrâ Eennâm tagaráin liävttoin ko 28,98 km/h. ISS-komovuotâsajattuv huksim maavsij suullân 140 miljard eurod.<ref name="aavis09072024"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/16748-international-space-station.html|nommâ=International Space Station: Everything you need to know about the orbital laboratory|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=2022-08-24|čujottum=2024-07-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commons-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Komovuotâ]] fmxdkuj8vn6f52uq64gv8bpflhemicf 0 644 153369 32161 2026-04-30T18:53:30Z Yupik 23 153369 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} '''Juurrâmrađemooduul''' lii ovdemuš uási komovuotâskiijpâst. Tot ana sistees puoh piergâsijd, maid ij siäivudijn taarbâš, tego testampiergâseh, kamerah já nuáđi. Tot puáhtá sisanneed meiddei máhđulii telagistemsajattuv. Juurrâmrađemooduul puáhtá táárbu mield sierriđ siäivummodulist, kuás tot tuáimá áimulukkân. [[Sojuz]] kosmonautij orroomsajeh lasanii kirdem ääigi čuuvtij ton maŋa ko tagarij komovuotâkapselij teknisiih piergâseh, moh lijjii kevttum ovdebáin almadittum (su miehitetty) komovuotâkapselijn, sirdojii juurrâmrađemodulân. Juurrâmrađemooduul puovtij huksiđ keppisubbon ko maccâmkapsel, tastko tom ij taarbâš suoijiđ Eennâm áimukiärdán maccâm várás. [[Apollo-komovuotâskiijpâ]] koččommodulist lâi kuulmâ astronaut várás kuttâ kuđâhâsmeetter aassâmsaje, já ton massa lâi 5000 kiillud. Sojuzist siämmáá stuárusij juávhu várás lâi saje 9 kuđâhâsmeetterid. Taat saje lâi iänááš-uv juurrâmrađemodulist. == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Komovuotâ]] e1a8bn1di44r2wjbmii8wnimadkjvnm 153370 153369 2026-04-30T18:54:58Z Yupik 23 153370 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} '''Juurrâmrađemooduul''' lii ovdemuš uási komovuotâskiijpâst. Tot ana sistees puoh piergâsijd, maid ij siäivudijn taarbâš, tego testampiergâseh, kamerah já nuáđi. Tot puáhtá sisanneed meiddei máhđulii telagistemsajattuv. Juurrâmrađemooduul puáhtá táárbu mield sierriđ [[Siäivummooduul|siäivummodulist]], kuás tot tuáimá áimulukkân. [[Sojuz]] kosmonautij orroomsajeh lasanii kirdem ääigi čuuvtij ton maŋa ko tagarij komovuotâkapselij teknisiih piergâseh, moh lijjii kevttum ovdebáin almadittum (su miehitetty) komovuotâkapselijn, sirdojii juurrâmrađemodulân. Juurrâmrađemooduul puovtij huksiđ keppisubbon ko maccâmkapsel, tastko tom ij taarbâš suoijiđ Eennâm áimukiärdán maccâm várás. [[Apollo-komovuotâskiijpâ]] koččommodulist lâi kuulmâ astronaut várás kuttâ kuđâhâsmeetter aassâmsaje, já ton massa lâi 5000 kiillud. Sojuzist siämmáá stuárusij juávhu várás lâi saje 9 kuđâhâsmeetterid. Taat saje lâi iänááš-uv juurrâmrađemodulist. == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Komovuotâ]] 2muuz1a2flybxh0579ayvda3pz6pu8v 153371 153370 2026-04-30T19:07:02Z Yupik 23 153371 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} '''Juurrâmrađemooduul''' lii ovdemuš uási komovuotâskiijpâst. Tot ana sistees puoh piergâsijd, maid ij siäivudijn taarbâš, tego testampiergâseh, kamerah já nuáđi. Tot puáhtá sisanneed meiddei máhđulii telagistemsajattuv. Juurrâmrađemooduul puáhtá táárbu mield sierriđ [[Siäivummooduul|siäivummodulist]], kuás tot tuáimá áimulukkân. [[Apollo-komovuotâskiijpâ]] koččommodulist lâi kuulmâ astronaut várás kuttâ kuđâhâsmeetter aassâmsaje, já ton massa lâi 5000 kiillud. Sojuzist siämmáá stuárusij juávhu várás lâi saje 9 kuđâhâsmeetterid. Taat saje lâi iänááš-uv juurrâmrađemodulist. == Sojuz juurrâmrađemoduleh == [[Tiätuvuárkká:Soyuz-TMA_orbital_module.jpg|thumb|[[Sojuz]]-komovuotâskiijpâi juurrâmrađemoduul (kooveest {{k-en|Orbital Module}})]] [[Sojuz]] kosmonautij orroomsajeh lasanii kirdem ääigi čuuvtij ton maŋa ko tagarij komovuotâkapselij teknisiih piergâseh, moh lijjii kevttum ovdebáin almadittum (su miehitetty) komovuotâkapselijn, sirdojii juurrâmrađemodulân. Juurrâmrađemooduul puovtij huksiđ keppisubbon ko maccâmkapsel, tastko tom ij taarbâš suoijiđ Eennâm áimukiärdán maccâm várás. == [[Shenzhou]]-komovuotâskiijpah == [[Tiätuvuárkká:Post S-7 Shenzhou spacecraft.png|thumb|[[Shenzhou]]-komovuotâskiijpâi juurrâmrađemoduul (kooveest {{k-en|Orbital Module}})]] Kiina [[Shenzhou]]-komovuotâskiijpâin láá kulmâ mooduul: njuuneest juurrâmrađemooduul ({{k-zh|轨道舱|guǐdào cāng}}), kooskâst [[siäivummooduul]] ({{k-zh|返回舱|fǎnhuí cāng}}) já maajaakeččin palvâlemmooduul ({{k-zh|推进舱|tuījìn cāng}}). == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Komovuotâ]] 8j7vi1a6g3k1zr0weuqk9gxbe3spbd6 153372 153371 2026-04-30T19:07:11Z Yupik 23 /* Shenzhou-komovuotâskiijpah */ 153372 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} '''Juurrâmrađemooduul''' lii ovdemuš uási komovuotâskiijpâst. Tot ana sistees puoh piergâsijd, maid ij siäivudijn taarbâš, tego testampiergâseh, kamerah já nuáđi. Tot puáhtá sisanneed meiddei máhđulii telagistemsajattuv. Juurrâmrađemooduul puáhtá táárbu mield sierriđ [[Siäivummooduul|siäivummodulist]], kuás tot tuáimá áimulukkân. [[Apollo-komovuotâskiijpâ]] koččommodulist lâi kuulmâ astronaut várás kuttâ kuđâhâsmeetter aassâmsaje, já ton massa lâi 5000 kiillud. Sojuzist siämmáá stuárusij juávhu várás lâi saje 9 kuđâhâsmeetterid. Taat saje lâi iänááš-uv juurrâmrađemodulist. == Sojuz juurrâmrađemoduleh == [[Tiätuvuárkká:Soyuz-TMA_orbital_module.jpg|thumb|[[Sojuz]]-komovuotâskiijpâi juurrâmrađemoduul (kooveest {{k-en|Orbital Module}})]] [[Sojuz]] kosmonautij orroomsajeh lasanii kirdem ääigi čuuvtij ton maŋa ko tagarij komovuotâkapselij teknisiih piergâseh, moh lijjii kevttum ovdebáin almadittum (su miehitetty) komovuotâkapselijn, sirdojii juurrâmrađemodulân. Juurrâmrađemooduul puovtij huksiđ keppisubbon ko maccâmkapsel, tastko tom ij taarbâš suoijiđ Eennâm áimukiärdán maccâm várás. == Shenzhou-komovuotâskiijpah == [[Tiätuvuárkká:Post S-7 Shenzhou spacecraft.png|thumb|[[Shenzhou]]-komovuotâskiijpâi juurrâmrađemoduul (kooveest {{k-en|Orbital Module}})]] Kiina [[Shenzhou]]-komovuotâskiijpâin láá kulmâ mooduul: njuuneest juurrâmrađemooduul ({{k-zh|轨道舱|guǐdào cāng}}), kooskâst [[siäivummooduul]] ({{k-zh|返回舱|fǎnhuí cāng}}) já maajaakeččin palvâlemmooduul ({{k-zh|推进舱|tuījìn cāng}}). == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Komovuotâ]] ruah98cgr2c7rxryy1nux2ioku18c2j 153373 153372 2026-04-30T19:11:23Z Yupik 23 153373 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} '''Juurrâmrađemooduul''' lii ovdemuš uási komovuotâskiijpâst. Tot ana sistees puoh piergâsijd, maid ij siäivudijn taarbâš, tego testampiergâseh, kamerah já nuáđi. Tot puáhtá sisanneed meiddei máhđulii telagistemsajattuv. Juurrâmrađemooduul puáhtá táárbu mield sierriđ [[Siäivummooduul|siäivummodulist]], kuás tot tuáimá áimulukkân. [[Apollo-komovuotâskiijpâ]] koččommodulist lâi kuulmâ astronaut várás kuttâ kuđâhâsmeetter aassâmsaje, já ton massa lâi 5000 kiillud. Sojuzist siämmáá stuárusij juávhu várás lâi saje 9 kuđâhâsmeetterid. Taat saje lâi iänááš-uv juurrâmrađemodulist. == Sojuz juurrâmrađemoduleh == [[Sojuz]] kosmonautij orroomsajeh lasanii kirdem ääigi čuuvtij ton maŋa ko tagarij komovuotâkapselij teknisiih piergâseh, moh lijjii kevttum ovdebáin almadittum (su miehitetty) komovuotâkapselijn, sirdojii juurrâmrađemodulân. Juurrâmrađemooduul puovtij huksiđ keppisubbon ko maccâmkapsel, tastko tom ij taarbâš suoijiđ Eennâm áimukiärdán maccâm várás. == Shenzhou-komovuotâskiijpah == Kiina [[Shenzhou]]-komovuotâskiijpâin láá kulmâ mooduul: njuuneest juurrâmrađemooduul ({{k-zh|轨道舱|guǐdào cāng}}), kooskâst [[siäivummooduul]] ({{k-zh|返回舱|fǎnhuí cāng}}) já maajaakeččin palvâlemmooduul ({{k-zh|推进舱|tuījìn cāng}}). == Kovegalleria == Komovuotâskiijpâi eres juurrâmrađemoduleh ({{k-en|orbital module}}) versioh: <gallery> Soyuz-TMA_orbital_module.jpg|[[Sojuz]]-komovuotâskiijpâ Post S-7 Shenzhou spacecraft.png|[[Shenzhou]]-komovuotâskiijpâ </gallery> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Komovuotâ]] hkqucczlklfta2eluw0l9ncpkfnaihv 153374 153373 2026-04-30T19:12:30Z Yupik 23 /* Shenzhou-komovuotâskiijpah */ 153374 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} '''Juurrâmrađemooduul''' lii ovdemuš uási komovuotâskiijpâst. Tot ana sistees puoh piergâsijd, maid ij siäivudijn taarbâš, tego testampiergâseh, kamerah já nuáđi. Tot puáhtá sisanneed meiddei máhđulii telagistemsajattuv. Juurrâmrađemooduul puáhtá táárbu mield sierriđ [[Siäivummooduul|siäivummodulist]], kuás tot tuáimá áimulukkân. [[Apollo-komovuotâskiijpâ]] koččommodulist lâi kuulmâ astronaut várás kuttâ kuđâhâsmeetter aassâmsaje, já ton massa lâi 5000 kiillud. Sojuzist siämmáá stuárusij juávhu várás lâi saje 9 kuđâhâsmeetterid. Taat saje lâi iänááš-uv juurrâmrađemodulist. == Sojuz juurrâmrađemoduleh == [[Sojuz]] kosmonautij orroomsajeh lasanii kirdem ääigi čuuvtij ton maŋa ko tagarij komovuotâkapselij teknisiih piergâseh, moh lijjii kevttum ovdebáin almadittum (su miehitetty) komovuotâkapselijn, sirdojii juurrâmrađemodulân. Juurrâmrađemooduul puovtij huksiđ keppisubbon ko maccâmkapsel, tastko tom ij taarbâš suoijiđ Eennâm áimukiärdán maccâm várás. == Shenzhou-komovuotâskiijpah == Kiina [[Shenzhou]]-komovuotâskiijpâin láá kulmâ mooduul: njuuneest juurrâmrađemooduul ({{k-zh|轨道舱|guǐdào cāng}}), kooskâst [[siäivummooduul]] ({{k-zh|返回舱|fǎnhuí cāng}}) já maajaakeččin [[palvâlemmooduul]] ({{k-zh|推进舱|tuījìn cāng}}). == Kovegalleria == Komovuotâskiijpâi eres juurrâmrađemoduleh ({{k-en|orbital module}}) versioh: <gallery> Soyuz-TMA_orbital_module.jpg|[[Sojuz]]-komovuotâskiijpâ Post S-7 Shenzhou spacecraft.png|[[Shenzhou]]-komovuotâskiijpâ </gallery> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Komovuotâ]] ktflgtwx1ppt0vsyuc92lqec7uhm0ib 14 1929 153339 18490 2026-04-30T15:30:09Z Yupik 23 +cc 153339 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-loho|1990-loho]] a9clye0et2ka675wxcaff6t1puzkk3w 14 1936 153337 32249 2026-04-30T15:27:46Z Yupik 23 +cc 153337 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Kuálmád ihetuhháát]] 7gmpk31dmnxu1iox3r2rd2ugfre84h7 14 2584 153375 32145 2026-04-30T19:13:55Z Yupik 23 cc 153375 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Fyysiik]] [[Luokka:Maailmubâlâšvuotâ]] [[Luokka:Täsnitieđâ‎]] rxinsfd7kbf5plbiufxqvh9qne26ys2 0 2777 153399 150942 2026-05-01T09:00:10Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ * [[cuáŋuimáánu 9.]] peeivi – [[Caroline Johansson Kuhmunen]], sämmilâš musikkár já čaittâleijee 153399 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1989''' ('''MCMLXXXIX''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lâi [[1980-loho|1980-lovo]] majemuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Timo Pusa]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Tatuoitu sydän''.<ref name="hs-2000003560672">[https://www.hs.fi/ihmiset/art-2000003560672.html Kirjailija Timo Pusa Suolan maun, meren ja Kotkan kuvaaja]. Helsingin Sanomat. 14.9.1996. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 2.]] peeivi – [[Asus|Asus Computer Inc.]] vuáđudui. ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[Sämitigge (Taažâ)|Taažâ Sämitigge]] vuáđudui. ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 17.]] peeivi – [[Simpsoneh|Simpsonij]] vuosmuu uási ''Simpsons Roasting on an Open Fire'' čaittii [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Norman F. Ramsey]], [[Hans G. Dehmelt]] já [[Wolfgang Paul]]<ref name="np-phys-1989"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Sidney Altman]] já [[Thomas Cech|Thomas R. Cech]]<ref name="np-chem-1989"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Camilo José Cela]]<ref name="np-lit-1989"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[14. Dalai Lama (Tenzin Gyatso)]]<ref name="np-peace-1989"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[J. Michael Bishop]] já [[Harold E. Varmus]]<ref name="np-med-1989"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1989 sämikielâliih kirjeh|Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 1989]] * [[Videospellâihe 1989|Videospeelah ive 1989]] ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 21.]] peeivi – [[Corbin Bleu]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[cuáŋuimáánu 9.]] peeivi – [[Caroline Johansson Kuhmunen]], sämmilâš musikkár já čaittâleijee * [[vyesimáánu 15.]] peeivi – [[Johan Ivvár Gaup]], tavesämmilâš pajeolmooš, moottorkiälkkávyeijee já jyeigee * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Daniel Radcliffe]], eŋlandlâš čaittâleijee ("[[Harry Potter]]") * [[čohčâmáánu 19.]] peeivi – [[Lorenza Izzo]], chilelâš čaittâleijee já malli ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 23.]] peeivi – [[Salvador Dalí]], espanjalâš máálájeijee, koveverree já elleekovekietâčällee (š. [[1904]]) * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Daphne du Maurier]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1907]]) * [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi – [[Sergio Leone]], italialâš elleekovestivrejeijee (š. [[1929]]) * [[syeinimáánu 9.]] peeivi – [[Erich von Ungern-Sternberg]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1910]])<ref name="mfafi-ungern-sternberg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/erich-ungern-sternberg/ | Nommâ = Erich Ungern-Sternberg | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Bette Davis]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1908]]) * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Samuel Beckett]], ive [[1969]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim irlandlâš kirječällee (š. [[1906]])<ref name="np-beckett-1969">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1969/beckett/facts/ | Nommâ = Samuel Beckett | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 28.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1989}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1989">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1989]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1989">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1989/summary/ The Nobel Prize in Literature 1989]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1989">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1989/summary/ The Nobel Peace Prize 1989]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1989">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1989/summary/ The Nobel Prize in Physics 1989]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1989">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1989]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1989|*]] tqwxry5p4r4e4yhrtfu0o544mp1nz1n 0 3201 153402 151567 2026-05-01T09:02:43Z Yupik 23 * [[čohčâmáánu 19.]] peeivi – [[Maj-Lis Skaltje]], sämmilâš toimâtteijee, kirječällee, kovetaaidâr já stivrejeijee 153402 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1940''' ('''MCMXL''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[1940-loho|1940-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Kyösti-Kallio-1941.jpg|thumb|Postâmerkkâ: Kyösti Kallio in memoriam]] ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 30.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[3166 Klondike]]. ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 3.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[2194 Arpola]], [[2512 Tavastia]] já [[3099 Hergenrother]]. * [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[2639 Planman]] já [[5153 Gierasch|5153 Gierasch/1940 GO]]. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 6.]] peeivi – [[Eestieennâm]] šoodâi uássin [[Sovjetlitto|Sovjetlito]]. ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 6.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1677 Tycho Brahe]]. ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 28.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[1659 Punkaharju]], [[1678 Hveen]], [[2962 Otto]] já [[4266 Waltari]]. * [[juovlâmáánu 30.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[2750 Loviisa]]. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – ij kihheen<ref name="np-phys-1940"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – ij kihheen<ref name="np-chem-1940"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – ij kihheen<ref name="np-lit-1940"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – ij kihheen<ref name="np-peace-1940"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – ij kihheen<ref name="np-med-1940"/> ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[Brian David Josephson]], ive [[1973]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[wales]]lâš [[fyysiik|fysikkár]] já akateemikkár<ref name="np-josephson-1973">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1973/josephson/facts/ | Nommâ = Brian D. Josephson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[Gao Xingjian]], ive 2000 [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim Kiinast šoddâm [[ranska]]lâš kirječällee<ref name="np-gao-2000">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2000/gao/facts/ | Nommâ = Gao Xingjian | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 5.]] peeivi – [[Veikko Kankkonen]], syemmilâš [[luákkánjuškim|luákkánjuškejeijee]] * [[uđđâivemáánu 16.]] peeivi – [[Judit Csehák]], [[uŋgar]]lâš politikkár já minister * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[H. R. Giger]], [[sveicci]]lâš taaidâr (j. [[2014]]) * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Toshihide Maskawa]], ive 2008 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš teoreetlâš fysikkár (j. [[2021]])<ref name="np-maskawa-2008">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/maskawa/facts/ | Nommâ = Toshihide Maskawa | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 9.]] peeivi – [[J. M. Coetzee]], ive 2003 [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim maadâafriklâš kirječällee<ref name="np-coetzee-2003">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2003/coetzee/facts/ | Nommâ = J. M. Coetzee | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 10.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (j. [[2026]]) * [[cuáŋuimáánu 11.]] peeivi – [[Władysław Komar]], puolalâš kuulašlivgejeijee (j. [[1998]]) * [[cuáŋuimáánu 16.]] peeivi – [[Margrethe II]], tanskalâš kunâgâslâš, kii lâi [[Listo Tanska haldâšeijein|Tanska roonnig]] iivij 1972–2024.<ref name="kongehuset-margrethe-ii">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kongehuset.dk/den-kongelige-familie/regentparret/hm-dronningen|nommâ=H.M. Dronningen|almostittem=Kongehuset|äigimuddo=2011-10-27|čujottum=2021-04-16}}</ref> * [[kesimáánu 2.]] peeivi – [[Konstantin II]], Kreika majemuš kunâgâs já Tanska prinssâ (j. [[2023]]) * [[čohčâmáánu 19.]] peeivi – [[Maj-Lis Skaltje]], sämmilâš toimâtteijee, kirječällee, kovetaaidâr já stivrejeijee * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[John Lennon]], brittilâš musikkár (''[[The Beatles]]'') (j. [[1980]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/John-Lennon|nommâ=John Lennon|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-06-01|čujottum=2024-06-18|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[roovvâdmáánu 23.]] peeivi – [[Pelé]], brasilialâš [[jyelgipállu|čiehčâmpáálu]] spellee (j. [[2022]])<ref name="hs-2000009244126">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009244126.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Pelé saavutti urallaan lähes kaiken ja juuri siksi yksi asia harmitti vain häntä itseään|tahhee=Uusitupa, Ismo|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-29|čujottum=2022-12-29|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[Pauli Nevala]], syemmilâš säittišlivgejeijee já olympiavyeittee (j. [[2025]]) * [[juovlâmáánu 11.]] peeivi – [[Friða Á. Sigurðardóttir]], islandlâš kirječällee, jurgâleijee já filolog (j. [[2010]])<ref name="skáld-is">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skald.is/skaldatal/97-frida-a-sigurdardottir|nommâ=Fríða Á. Sigurðardóttir|almostittem=Skáld.is|čujottum=2024-03-02|kielâ={{is}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Dionne Warwick]], ovtâstumstaatâlâš lávloo ==Jämimeh== * [[njuhčâmáánu 16.]] peeivi – [[Selma Lagerlöf]], ruátálâš kirječällee (š. [[1858]]) * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[J. J. Thomson]], ive [[1906]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš fysikkár (š. [[1856]])<ref name="np-thomson-1906">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1906/thomson/facts/ | Nommâ = J. J. Thomson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Kyösti Kallio]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 4. president]] (š. [[1873]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1940}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1940/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1940/summary/ The Nobel Prize in Literature 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1940/summary/ The Nobel Peace Prize 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1940/summary/ The Nobel Prize in Physics 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1940">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1940/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1940]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1940|*]] 507fk4mc0dkrp6yr6y7hh5ktvq63oh0 0 3227 153400 151001 2026-05-01T09:01:38Z Yupik 23 * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Johanna Laakso]], syemmilâš kielâtotkee já professor 153400 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1962''' ('''MCMLXII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[1960-loho|1960-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Pieksämäki]] já [[Varkaus]] [[kävppikieldâ|kävppikieldâin]] šoddii kaavpugeh. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Lev Landau]]<ref name="np-phys-1962"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Max Perutz]] já [[John Kendrew]]<ref name="np-chem-1962"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[John Steinbeck]]<ref name="np-lit-1962"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Linus Pauling]]<ref name="np-peace-1962"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Francis Crick]], [[James D. Watson]] já [[Maurice Wilkins]]<ref name="np-med-1962"/> ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Johanna Laakso]], syemmilâš kielâtotkee já professor * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Axl Rose]], ovtâstumstaatâlâš lávloo * [[cuáŋuimáánu 27.]] peeivi – [[Edvard I. Moser]], ive [[2014]] [[Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim [[taažâ]] neurotiettee<ref name="np-ei-moser-2014">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2014/may-britt-moser/facts/ | Nommâ = Edvard I. Moser | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 31.]] peeivi – [[Wesley Snipes]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[porgemáánu 15.]] peeivi – [[Tor Øyvind Syvertsen]], taažâ kitarist (j. [[2022]]) * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[Trond Trosterud]], taažâ kielâtotkee já kielâteknologia professor * [[čohčâmáánu 4.]] peeivi – [[Shinya Yamanaka]], ive [[2012]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš tuáhtár, professor já vuáđusellâtotkee<ref name="np-yamanaka-2012">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2012/yamanaka/facts/ | Nommâ = Shinya Yamanaka | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 19.]] peeivi – [[Jodie Foster]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, stivrejeijee já pyevtitteijee * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Ralph Fiennes]], brittilâš čaittâleijee ==Jämimeh== * [[cuáŋuimáánu 18.]] peeivi – [[Bertel Strömmer]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1890]])<ref name="mfafi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/bertel-strommer/ | Nommâ = Bertel Strömmer | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 5.]] peeivi – [[Marilyn Monroe]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já malli (š. [[1926]]) * [[porgemáánu 9.]] peeivi – [[Hermann Hesse]], saksalâš kirječällee, tivtâsteijee já kovetaaidâr, kii finnij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] ive [[1946]] (š. [[1877]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Hermann-Hesse|nommâ=Hermann Hesse {{!}} Biography, Facts, & Books {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-12-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[skammâmáánu 18.]] peeivi – [[Niels Bohr]], ive [[1922]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[tanska]]lâš fysikkár (š. [[1885]])<ref name="np-bohr-1922">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1922/bohr/facts/ | Nommâ = Niels Bohr | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1962}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1962">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1962/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1962]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1962">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1962/summary/ The Nobel Prize in Literature 1962]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1962">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1962/summary/ The Nobel Peace Prize 1962]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1962">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1962/summary/ The Nobel Prize in Physics 1962]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1962">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1962/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1962|*]] jngeendo9v53mhii3rvlzh0hd5v166y 0 3247 153397 151021 2026-05-01T08:57:59Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ 153397 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1990''' ('''MCMXC''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] [[trilogia]]s vuossâmuu uásist ''Talvisodan aika''.<ref name="skl-2019"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Jerome I. Friedman]], [[Henry W. Kendall]] já [[Richard E. Taylor]]<ref name="np-phys-1990"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Elias James Corey]]<ref name="np-chem-1990"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Octavio Paz]]<ref name="np-lit-1990"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Mihail Sergejevitš Gorbatšov]]<ref name="np-peace-1990"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Joseph E. Murray]] já [[E. Donnall Thomas]]<ref name="np-med-1990"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1990 sämikielâliih kirjeh|Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 1990]] * [[Videospellâihe 1990|Videospeelah ive 1990]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Gregor Schlierenzauer]], [[nuorttâriijkâ]]lâš luákkánjuškejeijee * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Liam Hemsworth]], [[australia]]lâš čaittâleijee * [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi – [[Niviaq Korneliussen]], [[ruánááeennâm]]lâš kirječällee * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Anna Abreu]], [[portugal]]lâš-syemmilâš musikkár * [[vyesimáánu 3.]] peeivi – [[Isalill Kolpus]], sämmilâš stand up- komikkár * [[kesimáánu 11.]] peeivi – [[Mariam Kvrivišvili]], [[georgia]]lâš politikkár * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Niillas Holmberg]], sämmilâš tihtâčällee, kirječällee, musikkár, čaittâleijee já TV-jođetteijee * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Margot Robbie]], australialâš čaittâleijee já elleekovepyevtitteijee * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Hanne-Sofie Suongir]], sämmilâš kirječällee<ref name="Finnmarken-19920702">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Nytt om navn|Almostittem=Finnmarken|Äigimuddo=1992-07-02|Ihekerdi=93|Nummeer=150|Siijđoh=23|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_finnmarken_null_null_19920702_93_150_1?page=21|Čujottum=2025-04-06|Kielâ={{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[SlinCraze]], sämmilâš ráppájeijee [[Taažâ]] peln ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Pavel Čerenkov]], ive [[1958]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim sovjetlittolâš [[fyysiik|fysikkár]] (š. [[1904]])<ref name="np-cerenkov-1958">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/cerenkov/facts/ | Nommâ = Pavel A. Cherenkov | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 25.]] peeivi – [[Ava Gardner]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1922]]) * [[cuáŋuimáánu 23.]] peeivi – [[Paulette Goddard]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1910]]) * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Lê Đức Thọ]], ive [[1973]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[vietnam]]lâš diplomaat já politikkár (š. [[1911]])<ref name="np-peace-2023-thọ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1973/tho/facts/ | Nommâ = Le Duc Tho | Čujottum = 14.10.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Henning Sundesson]], ruátálâš almosvalastâllee (š. [[1909]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1990}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="skl-2019">Hänninen, Ville [https://suomenkuvalehti.fi/jutut/kulttuuri/eeva-kilpi-seksuaalisten-tabujen-rikkominen-oli-tietoinen-pyrkimykseni-eika-se-ollut-miulle-vaikeeta-nautin-siita/ Eeva Kilpi: ”Seksuaalisten tabujen rikkominen oli tietoinen pyrkimykseni, eikä se ollut miulle vaikeeta, nautin siitä”]. Suomen kuvalehti. 9.2.2019. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nobel-cerenkov-1958">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/cerenkov/facts/ Pavel A. Cherenkov]. The Nobel Prize. Čujottum 21.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1990/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1990/summary/ The Nobel Prize in Literature 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1990/summary/ The Nobel Peace Prize 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/summary/ The Nobel Prize in Physics 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1990/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1990|*]] rxsfiqfb3mipmt3c8rfzct25xy520vs 0 3258 153401 146644 2026-05-01T09:01:49Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ 153401 wikitext text/x-wiki '''Kuovâmáánu 5.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 36. peivi. Ive loopân láá 329 peivid ([[kárgámihe|kárgámive]] 330 peivid). == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Pilcce *syemmilâš kalender: Asser ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Flag of Finland.svg|25px|Suomâ lippu]] [[Suomâ liputtempeivi|Suomâ vuáhádum liputtempeivi]]: ''[[Runeberg peivi]]'' * [[Runeberg-palhâšume]] juáhhoo onne jyehi ive [[Johan Ludvig Runeberg|Runeberg]] šoddâmpeeivi kunnen. Palhâšume lii juohhum ive [[1987]] rääjist. * [[1796]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Arezzo]] kuávlust, [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,1 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-07-19|kielâ={{it}}}}</ref> * [[2022]] – [[Quynh Tran]] finnij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Skugga och svalka]]''.<ref name="hs-2000008583834">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000008583834.html | Nommâ = Vietnamilaissyntyinen, Pietarsaaressa kasvanut ja Malmössä asuva Quynh Tran voitti Runeberg-palkinnon | Tahhee = Majander, Antti | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 5.2.2022 | Almostittee = | Čujottum = 5.2.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[2023]] – [[Marja Kyllönen]] finnij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Vainajaiset]]''.<ref name="hs-2000009367030">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009367030.html | Nommâ = Marja Kyllönen voitti Runeberg-palkinnon, mutta pelkää yhä kirjoittamista | Tahhee = Riihinen, Eleonoora | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 5.2.2023 | Almostittee = | Čujottum = 24.2.2023 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[2023]] – [[Kypros]]ist uárnejuvvojii [[Ive 2023 Kypros presidentvaaljah|presidentvaaljah]]. [[Nikos Christodoulides]] já [[Andreas Mavroyiannis]] peesáin jootkân. * [[2025]] – [[Pirkko Saisio]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Suliko''.<ref name="yle-20141229">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20141229 | Nommâ = Peter Mickwitz ei uskonut saavansa Runeberg-palkintoa: ”Onhan kirjani vähän erikoinen" | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-02-05 | Čujottum = 2025-02-05 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[976]] – [[Sanjō (kiäisár)|Sanjō]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 1011–1016 (j. [[1017]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=300–307|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=44 já 195|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=154–155|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> * [[1804]] – [[Johan Ludvig Runeberg]], suomâruátálâš tihtâčällee, máttáátteijee, toimâtteijee, pappâ já professor (j. [[1877]]) * [[1914]] – [[Alan Lloyd Hodgkin]], ive [[1963]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim brittilâš biofysikkár (j. [[1998]])<ref name="np-hodgkin-1963">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1963/hodgkin/facts/ | Nommâ = Alan Hodgkin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1934]] – [[Hank Aaron]], ovtâstumstaatâlâš pesipálustâllee (j. [[2021]]) * [[1940]] – [[H. R. Giger]], [[sveicci]]lâš taaidâr (j. [[2014]]) * [[1962]] – [[Johanna Laakso]], syemmilâš kielâtotkee já professor ==Jämimeh== * [[1023]] – [[Sitt al-Mulk]], muslimlâš prinses (š. [[970]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Halm, Heinz|Nommâ=The Encyclopaedia of Islam|Ihe=1997|Siijđoh=685–686|Čielgiittâs=Second Edition (Volume IX: San–Sze)|Almostittee=Leiden: E. J. Brill}}</ref> * [[1803]] – [[Giovanni Battista Casti]], italialâš kirječällee já tivtâsteijee (š. [[1724]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Giovanni-Battista-Casti|nommâ=Giovanni Battista Casti {{!}} Italian poet {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[2023]] – [[Pervez Musharraf]], [[pakistan]]lâš kenraal já [[Pakistan president|Pakistan 10. president]] (š. [[1943]])<ref name="bbc-64528348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-asia-64528348|nommâ=Pervez Musharraf, Pakistan's ex-president, dies aged 79|almostittem=BBC|čujottum=2023-02-05|tahhee=Davies, Alys|äigimuddo=2023-02-05|kielâ={{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Kuovâmáánu|5]] ad0f9okzhf2fbjiiq3k0x3lov52m4zx 14 3350 153378 19674 2026-04-30T19:36:53Z Yupik 23 {{Commonscat}} 153378 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1965|Šoddâmeh]] [[Luokka:1960-lovo šoddâmeh]] q9kbd86gmah7w7c31d5necrlxzlr1jv 0 3432 153398 146732 2026-05-01T08:59:47Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ +kuhmunen 153398 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:191125 Lil Nas X at the 2019 American Music Awards.png|thumb|[[Lil Nas X]] ive [[2019]]]] [[Tiätuvuárkká:Fallingwater - DSC05639.JPG|thumb|[[Fallingwater]]-viäsu, mon [[Frank Lloyd Wright]] lii vuávám]] '''Cuáŋuimáánu 9.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 99. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 100. peivi). Ive loopân láá 266 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Eljis * syemmilâš kalender: Elias, Eljas, Eelis ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Flag of Finland.svg|25px|Suomâ lippu]] [[Suomâ liputtempeivi|Suomâ vuáhádum liputtempeivi]]: [[suomâkielâ]] peivi'' ađai ''[[Mikael Agricola -peivi]]'' * [[999]] – [[Sylvester II]] šoodâi virgálávt katolilii kirho 139. paavin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Sylvester-II|nommâ=Sylvester II|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-03-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[2013]] – [[Uhuru Kenyatta]] algâttij [[Kenia president]] virgeest. ==Šoddâmeh== * [[1802]] – [[Elias Lönnrot]], syemmilâš kielâtotkee, kirječällee, professor já tuáhtár (j. [[1884]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sssry.fi/tiedosto/haarjarvi.pdf|nommâ=Sammatti, Haarjärvi - Torpat ja torpparit|tahhee=Haatio, Toivo|äigimuddo=2002|almostittee=Salon Seudun Sukututkijat r.y.|čujottum=8.4.2023|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|Paječaalâ=Elias Lönnrot|Almostittem=Anarâš-kalender 2005|Äigimuddo=2005|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> * [[1989]] – [[Caroline Johansson Kuhmunen]], sämmilâš musikkár já čaittâleijee * [[1999]] – [[Lil Nas X]], ovtâstumstaatâlâš ráppájeijee, lávloo já laavlârähtee ==Jämimeh== * [[715]] – [[Konstantinus I]], katolilii kirho paavi iivij 708–715 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Constantine-pope|nommâ=Constantine|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/costantino_(Enciclopedia-dei-Papi)|nommâ=COSTANTINO in "Enciclopedia dei Papi"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-06-27|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[806]] – [[Kanmu]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 781–806 (š. [[737]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Kammu|nommâ=Kammu|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1024]] – [[Benedictus VIII (paavi)|Benedictus VIII]], katolilii kirho paavi iivij 1012–1024 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Benedict-VIII|nommâ=Benedict VIII|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2023-04-05|čujottum=2023-05-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newadvent.org/cathen/02428e.htm|nommâ=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Pope Benedict VIII|almostittem=www.newadvent.org|čujottum=2023-05-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1959]] – [[Frank Lloyd Wright]], ovtâstumstaatâlâš arkkiteht (š. [[1867]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Cuáŋuimáánu|9]] etntjqx3amswh849pire83dyqchoqeb 0 3459 153396 146753 2026-05-01T08:57:37Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ * [[1990]] – [[Isalill Kolpus]], sämmilâš stand up- komikkár 153396 wikitext text/x-wiki '''Vyesimáánu 3.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 123. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 124. peivi). Ive loopân láá 242 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Saldanj * syemmilâš kalender: Outi ==Tábáhtusah== ''[[Ruossâmâspeivi]]''<ref name="kuati.fi-merkkapeeivih">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/05/ak_merkkapeeivih-1.pdf|nommâ=Sämmilâš kalender merkkâpeeivih|almostittem=kuati.fi|čujottum=2023-04-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF}}</ref> * [[1940]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[2194 Arpola]], [[2512 Tavastia]] já [[3099 Hergenrother]]. ==Šoddâmeh== * [[1469]] – [[Niccolò Machiavelli]], italialâš kirječällee, filosof já politikkár (j. [[1527]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Niccolo-Machiavelli|nommâ=Niccolo Machiavelli|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/niccolo-machiavelli|nommâ=Machiavèlli, Niccolò|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-06-15|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[1872]] – [[Heikki Kaartinen]], syemmilâš huksimmiäštár (j. [[1947]])<ref name="mfafi-kaartinen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/heikki-kaartinen/ | Nommâ = Heikki Kaartinen | Tahhee = Parviainen, Teemu | Äigimuddo = 17.8.2021 | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1892]] – [[George Paget Thomson]], ive [[1937]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš fysikkár (j. [[1975]])<ref name="np-thomson-1937">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1937/thomson/facts/ | Nommâ = George Paget Thomson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1899]] – [[Beulah Bondi]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[1981]]) * [[1933]] – [[Steven Weinberg]], ive [[1979]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (j. [[2021]])<ref name="np-weinberg-1979">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1979/weinberg/facts/ | Nommâ = Steven Weinberg | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1990]] – [[Isalill Kolpus]], sämmilâš stand up- komikkár ==Jämimeh== * [[1339]] – [[Chungsuk (Goryeo)|Chungsuk]], [[Goryeo]] kunâgâs iivij 1313–1330 já 1332–1339 ([[Korea]]) (š. [[1294]]) * [[1915]] – [[Arvid Genetz]], syemmilâš tivtâsteijee já kielâtotkee sehe senaattor iivij 1901–1905 (š. [[1848]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/2883|nommâ=Genetz, Arvid (1848 - 1915)|almostittem=kansallisbiografia.fi|čujottum=2023-11-08|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Vyesimáánu|3]] 6z7r1tiss8wo83vrn9ljcteauhiuvnb 0 3529 153384 146823 2026-04-30T19:41:03Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ 153384 wikitext text/x-wiki '''Porgemáánu 26.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 238. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 239. peivi). Ive loopân láá 127 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Meerit, Miärttá *syemmilâš kalender: Ilma, Ilmi, Ilmatar ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|40px|Sämilippu]] [[Säämi liputtempeivi]]: ''[[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitige]] vuáđudempeivi''<ref name="kuati">[http://www.kuati.fi/smn/peera-ja-juhleh/juhlepeeivih-ja-paseh.php?material_id=1140&lang=SMN Säämi liputtempeeivih] Čujottum 17.11.2020</ref><ref name="sd">[https://www.samediggi.fi/samit-suomas/sami-leavgga-leavgabeaivvit/?lang=dav Sámi leavgga leavgabeaivvit] Čujottum 17.11.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> * [[1936]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1398 Donnera]]. * [[1941]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1699 Honkasalo]]. * [[1991]] – [[Simpsoneh]] oinui vuosmuu tove [[Suomâ]]st [[Kolmoskanava]]st. * [[1993]] – [[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitigge]] vuáđudui. ==Šoddâmeh== * [[1951]] – [[Sally Ride]], ovtâstumstaatâlâš astronaut já fysikkár (j. [[2012]]) ==Jämimeh== * [[1213]] – [[Gangjong (Goryeo)|Gangjong]], [[Goryeo]] kunâgâs iivij 1211–1213 ([[Korea]]) (š. [[1152]]) * [[1979]] – [[Mika Waltari]], syemmilâš kirječällee (š. [[1908]]) * [[1993]] – [[Reima Pietilä]], syemmilâš arkkiteht já professor (š. [[1923]]) * [[1998]] – [[Frederick Reines]], ive [[1995]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1918]])<ref name="np-reines-1995">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1995/reines/facts/ | Nommâ = Frederick Reines | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Porgemáánu|26]] pej7mnr3fyh0ncpj3ayu5si3f6ra3k7 153385 153384 2026-04-30T19:41:35Z Yupik 23 Kumottu muokkaus [[Special:Diff/153384|153384]], jonka teki [[Special:Contributions/Yupik|Yupik]] ([[User talk:Yupik|keskustelu]]) 153385 wikitext text/x-wiki '''Porgemáánu 26.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 238. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 239. peivi). Ive loopân láá 127 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Meerit, Miärttá *syemmilâš kalender: Ilma, Ilmi, Ilmatar ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|40px|Sämilippu]] [[Säämi liputtempeivi]]: ''[[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitige]] vuáđudempeivi''<ref name="kuati">[http://www.kuati.fi/smn/peera-ja-juhleh/juhlepeeivih-ja-paseh.php?material_id=1140&lang=SMN Säämi liputtempeeivih] Čujottum 17.11.2020</ref><ref name="sd">[https://www.samediggi.fi/samit-suomas/sami-leavgga-leavgabeaivvit/?lang=dav Sámi leavgga leavgabeaivvit] Čujottum 17.11.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> * [[1936]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1398 Donnera]]. * [[1941]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1699 Honkasalo]]. * [[1991]] – [[Simpsoneh]] oinui vuosmuu tove [[Suomâ]]st [[Kolmoskanava]]st. * [[1993]] – [[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitigge]] vuáđudui. ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[1213]] – [[Gangjong (Goryeo)|Gangjong]], [[Goryeo]] kunâgâs iivij 1211–1213 ([[Korea]]) (š. [[1152]]) * [[1979]] – [[Mika Waltari]], syemmilâš kirječällee (š. [[1908]]) * [[1993]] – [[Reima Pietilä]], syemmilâš arkkiteht já professor (š. [[1923]]) * [[1998]] – [[Frederick Reines]], ive [[1995]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1918]])<ref name="np-reines-1995">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1995/reines/facts/ | Nommâ = Frederick Reines | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Porgemáánu|26]] qj4a9rnu7kz7atzfvffxfntg40m3el0 0 3543 153403 146837 2026-05-01T09:03:01Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ +maj-lis 153403 wikitext text/x-wiki '''Čohčâmáánu 19.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 262. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 263. peivi). Ive loopân láá 103 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Reijá *syemmilâš kalender: Reija ==Tábáhtusah== * [[1939]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[2638 Gadolin]] já [[3606 Pohjola]]. ==Šoddâmeh== * [[866]] – [[Leo VI (Bysant)|Leo VI]], Bysant kiäisár (j. [[912]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Leo-VI-Byzantine-emperor|nommâ=Leo VI {{!}} Byzantine emperor {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[931]] – [[Mu Zong (Liao)|Mu Zong]], Liao-dynastia kiäisár (j. [[969]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Mote, F.W.|Nommâ=Imperial China: 900–1800|Ihe=1999|Siijđoh=67–69|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=0-674-01212-7}}</ref> * [[1908]] – [[Mika Waltari]], syemmilâš kirječällee (j. [[1979]]) * [[1926]] – [[Masatoshi Koshiba]], ive [[2002]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš fysikkár (j. [[2020]])<ref name="np-koshiba-2002">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2002/koshiba/facts/ | Nommâ = Masatoshi Koshiba | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 16.10.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1940]] – [[Maj-Lis Skaltje]], sämmilâš toimâtteijee, kirječällee, kovetaaidâr já stivrejeijee * [[1965]] – [[Sunita Williams]], ovtâstumstaatâlâš astronaut já Ovtâstum staatâi merâvuoimij upseer<ref name="deutsch-sunita">{{Kirjekäldee|Nommâ=Great Lives from History: Asian and Pacific Islander Americans|Almostittee=Salem Press|Tahhee=Deutsch, James I.|Ihe=2012|Sijđo=803–804|Pittá=Sunita Williams|Almostittemsaje=Pasadena|Kielâ={{en}}|www=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/19554/cfch_Deutsch_Williams.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2025-03-22}}</ref> * [[1989]] – [[Lorenza Izzo]], chilelâš čaittâleijee já malli ==Jämimeh== ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Čohčâmáánu|19]] m3u0avmc3lqm0psz3jndisnlpsi2f3w 0 10277 153359 153283 2026-04-30T16:19:43Z Yupik 23 153359 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Apollo1-Crew_01.jpg|thumb|250x250px|Apollo 1 astronautjuávkku Grissom, White já Chaffee.]] [[Tiätuvuárkká:LC34plaque2.jpg|thumb|Ohtâ muštokilgolijn, moh láá Apollo 1 puálusaajeest]] '''Apollo 1''' lii [[Apollo-ohjelm|Apollo-komovuotâohjelm]] ''Apollo/Saturn 204 (AS-204)'' -kirdemân maŋeláá adelum nommâ. Taat kirdem ij olášum, tastko moduul já astronauteh tuššii hárjuttâsâst sattum tullâpuálust [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi [[1967]]. Taat lâi kolgâđ leđe vuosmuš olmoošvievváin kirdum kirdem komovuotân. Luhottesvuođâst jammii komendeijee [[Gus Grissom|Virgil "Gus" Grissom]], puárásub stivrejeijee [[Ed White|Edward "Ed" White]] já stivrejeijee [[Roger B. Chaffee]]. Tullâpuálu cokkânij ušom vahâgittum šleđgâjotosist. Puálu levânij jotelávt tastko skiijpâ lâi tedâstum putes [[happi]]jn, já siste lijjii ennuv älkkeht pyellee lastikeh. Meiddei astronautij komovuotâpihtâseh puollii älkkeht. Tastko moduul luŋkká lâi hiđes lekkâđ, astronauteh kiergânii pyelliđ viärráht já avkkâđ suovân ovdilgo iše sijjân poođij. Taat luhottesvuotâ lii lamaš viärráámus luhottesvuotâ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/35481-three-stars-commemorate-apollo-1.html|nommâ=Apollo 1: Three Stars Commemorate a Sad Anniversary|tahhee=Rao, Joe|almostittem=Space.com|äigimuddo=2017-01-27|čujottum=2022-12-10|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Algâalgâlii vuávám mield Apollo 1 vuolgâ lâi kolgâđ tábáhtuđ [[kuovâmáánu 21.]] peeivi já maccâm lâi kolgâđ leđe [[njuhčâmáánu 7.]] peeivi. Luhottesvuotâ äjittij Apollo-ohjelm paijeel pelnub ive. Keevâtlávt ubâ skiijpâ suunâttâllui uđđâsist, já torvolâšvuotân kiddejui eenâb huámášume. Apollo 1 puálusaajeest láá tääl muštokilgoleh. Tuššâm astronautij mušton láá nomâttum meid kulmâ tääsni: [[Gamma Cassiopeiae|Navi]] (Gussom nubbe ovdânommâ ''Ivan'' ruáptud), [[Gamma Velorum|Regor]] (''Roger'' ruáptud) já [[Iota Ursae Majoris|Dnoces]] (''Second'' ruáptud puárásub stivrejeijee White mield). Taah láá tuššâm astronaut Gus Grissom hutkâm jiellâhnoomah, maid sun adelij kuulmâ táásnán, moi mield Apollo puovtij sundástiđ [[Mánudâš|Mánudâžân]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Apollo-ohjelm}} [[Luokka:Almaidittum komovuotâkirdemeh]] [[Luokka:Apollo-ohjelm]] 6kiyyrzsgfzk0c2tqqd9d5qqwk38fq6 0 10303 153293 153183 2026-04-30T12:42:34Z Yupik 23 +käldee 153293 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Neil Armstrong | kove = Neil_Armstrong_pose.jpg | kovetekstâ = Armstrong ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|5|8|1930}} | šoddâmsaje = [[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|5|8|1930|25|8|2012}} | jäämmimsaje = [[Fairfield, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, professor, komovuotâ- já áimujotolâhinsner | árvu = [[pajeluutnant]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] | äigi = 8 jándurid, 14 tijmed, 12 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 8 patch.png|Gemini 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu]] [[1971]] | nommâčáálus = Neil_Armstrong_Signature.svg }} '''Neil Alden Armstrong''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|5|8|1930|[[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]]|[[Ovtâstum staatah]]|25|8|2012|[[Fairfield, Ohio]]|Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já vuosmuš [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun kiirdij Mánudâžân [[Apollo 11]] komendeijen oovtâst [[Buzz Aldrin]]áin já [[Michael Collins]]áin. Taat rakkeet paččui syeinimáánu 16. peeivi 1969. Tastoo syeinimáánu 21. peeivi sun siäivui mánudâšmoduláin Mánudáá asan Buzz Aldrináin, já Michael Collins paasij kirdeđ Mánudáá juurrâmrađan tien ááigán. Armstrong-kyevtis Aldrináin ájánáin kyehti já peli tiijme Mánudáá aaseest, já suoi kuvvijn Mánudáá já valdijn keđgičáittusijd. Astronautääigis maŋa Armstrong tooimâi NASA uáivitoimâpääihist Washington D.C.st já västidij NASA áimujotolâhân kyeskee tutkâmist já teknologisii pargoost.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Sun tooimâi meid Cincinnati ollâopâttuvâst áimujotoluv professorin ivij 1971–1979.<ref name=":0" /> Sun lâi maŋgâi ollâopâttuvâi kunneetuáhtár. Armstrong vuosmuš kálgu lâi [[Janet Elizabeth Shearon]]. Sunnust láá kyehti alge: [[Eric Armstrong]] já [[Mark Armstrong]]. Sunnuu nieidâš [[Karen Armstrong]] jaamij kyevtihásâžžân. Suu nubbe kálgu lâi [[Carol Held Knight]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{NASA astronautjuávkku 2}} {{DEFAULTSORT:Armstrong, Neil}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] b77fnoj17tryz5hkkuk4xcsuy8dsx66 153381 153293 2026-04-30T19:38:53Z Yupik 23 ||1 153381 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Neil Armstrong | kove = Neil_Armstrong_pose.jpg | kovetekstâ = Armstrong ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|5|8|1930||1}} | šoddâmsaje = [[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|5|8|1930|25|8|2012}} | jäämmimsaje = [[Fairfield, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, professor, komovuotâ- já áimujotolâhinsner | árvu = [[pajeluutnant]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] | äigi = 8 jándurid, 14 tijmed, 12 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 8 patch.png|Gemini 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu]] [[1971]] | nommâčáálus = Neil_Armstrong_Signature.svg }} '''Neil Alden Armstrong''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|5|8|1930|[[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]]|[[Ovtâstum staatah]]|25|8|2012|[[Fairfield, Ohio]]|Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já vuosmuš [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun kiirdij Mánudâžân [[Apollo 11]] komendeijen oovtâst [[Buzz Aldrin]]áin já [[Michael Collins]]áin. Taat rakkeet paččui syeinimáánu 16. peeivi 1969. Tastoo syeinimáánu 21. peeivi sun siäivui mánudâšmoduláin Mánudáá asan Buzz Aldrináin, já Michael Collins paasij kirdeđ Mánudáá juurrâmrađan tien ááigán. Armstrong-kyevtis Aldrináin ájánáin kyehti já peli tiijme Mánudáá aaseest, já suoi kuvvijn Mánudáá já valdijn keđgičáittusijd. Astronautääigis maŋa Armstrong tooimâi NASA uáivitoimâpääihist Washington D.C.st já västidij NASA áimujotolâhân kyeskee tutkâmist já teknologisii pargoost.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Sun tooimâi meid Cincinnati ollâopâttuvâst áimujotoluv professorin ivij 1971–1979.<ref name=":0" /> Sun lâi maŋgâi ollâopâttuvâi kunneetuáhtár. Armstrong vuosmuš kálgu lâi [[Janet Elizabeth Shearon]]. Sunnust láá kyehti alge: [[Eric Armstrong]] já [[Mark Armstrong]]. Sunnuu nieidâš [[Karen Armstrong]] jaamij kyevtihásâžžân. Suu nubbe kálgu lâi [[Carol Held Knight]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{NASA astronautjuávkku 2}} {{DEFAULTSORT:Armstrong, Neil}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] s9y2rf02pgy7shnga90spyxw8gncrst 14 17015 153309 83385 2026-04-30T15:01:42Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Tekniik historjá]]; Lasettij [[Luokka:Tekniik historjá ihelove mield]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153309 wikitext text/x-wiki [[Luokka:2020-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik historjá ihelove mield]] hxqxqkdr4iy3k0vorehkjphdr0rxqgz 153313 153309 2026-04-30T15:05:03Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Tekniik historjá ihelove mield]]; Lasettij [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153313 wikitext text/x-wiki [[Luokka:2020-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 8a28t68wqa4xdm5n6q7h0xa9hdzg6bv 14 17016 153335 83386 2026-04-30T15:25:02Z Yupik 23 153335 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:2000-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:2020-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 8wb9xbspsp2fnw7670pacww2zh8ytgj 14 17017 153338 83387 2026-04-30T15:27:58Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Komovuotâtoimâ ive mield]]; Lasettij [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihečyeđe mield]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153338 wikitext text/x-wiki [[Luokka:2000-loho|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihečyeđe mield]] b7kjp94fuvu57posuvji16xqxey3fht 0 30278 153294 153292 2026-04-30T13:11:34Z Yupik 23 +== Historjá == 153294 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelma''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelma]] [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/>já [[telagistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm koččoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puáhtá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin astronautkyevtis.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] 0g8zw2dp286gogyt09hjyztem34xo4b 153295 153294 2026-04-30T13:11:46Z Yupik 23 153295 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelma''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelm]] [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/>já [[telagistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm koččoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puáhtá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin astronautkyevtis.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] a39z2an4d9q44p2oi2qieywtjul6l57 153296 153295 2026-04-30T13:48:27Z Seipinne 19 153296 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelma''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelm]] [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/> já [[telagistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm koččoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puáhtá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin astronautkyevtis.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] 64sbm9k0zb1vwqre2clf0itdo5psk4q 153297 153296 2026-04-30T14:00:15Z Seipinne 19 153297 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelma''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelm]] [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/> já [[telagistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm koččoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puátá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin astronautkyevtis.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] 5ap3ip2mgrez83zugl8h0yfq7bb5ad3 153358 153297 2026-04-30T16:10:47Z Seipinne 19 153358 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelma''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelm]] [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/> já [[telagistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm kočoduvvoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puátá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin astronautkyevtis.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] cz2oc7uik93xhogfh4xqe5qg7gq69kz 153360 153358 2026-04-30T16:21:40Z Yupik 23 {{Gemini-ohjelm}} 153360 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelma''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelm]] [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/> já [[telagistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm kočoduvvoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puátá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin astronautkyevtis.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Gemini-ohjelm}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] 3i7flrxn2l3nj9ttqtircw86m7n4fht 153361 153360 2026-04-30T17:38:51Z Yupik 23 153361 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelma''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelm]] [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/> já [[telagistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm kočoduvvoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (avaruusohjelma)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puátá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin kyehti astronaut.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Gemini-ohjelm}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] 5p4037964wqd0qsuzzx8jxr1g4ixd51 153366 153361 2026-04-30T17:54:16Z Yupik 23 komovuotâohjelm 153366 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelm''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelm]] [[Mercury (komovuotâohjelm)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/> já [[telagistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm kočoduvvoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (komovuotâohjelm)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puátá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin kyehti astronaut.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Gemini-ohjelm}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] lxblej5zd7fmxzsm9hwn0oki1rq4bve 153367 153366 2026-04-30T17:54:47Z Yupik 23 153367 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Gemini_6_7.jpg|thumb|Gemini 7 juurrâmraađeest]] [[Tiätuvuárkká:Gemini_Spacecraft_Equipment_Arrangement.png|thumb|Gemini-komovuotâskiijpâ]] '''Gemini-ohjelm''' lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Almaidittum komovuotâkirdem|almaidittum komovuotâohjelm]] [[Mercury (komovuotâohjelm)|Mercury]]-ohjelm maŋa. Ohjelm aalgij ive 1961 ja nuuvâi ive 1966. Ulmen lâi ovdediđ komovuotâkirdemáid tagarijd vuovijd já piergâsijd, maid lâi puáhtám ávhástâllâđ [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmist]]-uv. Gemini-kirdemijn astronauteh hárjuttâllii ei. [[komovuotâväzzim]]<nowiki/> já [[telakistem]] komovuotâskiijpáid. Motomin ohjelm kočoduvvoo "šalden [[Mánudâš|Mánudâžân]]" tastko tot ovtâstitij [[Mercury (komovuotâohjelm)|Mercury]]- já [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmij]] uulmijd nubijdis.<ref name="nasa-gemini-pioneered">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/content/gemini-pioneered-the-technology-driving-todays-exploration|nommâ=Gemini Pioneered the Technology Driving Today's Exploration|tahhee=Granath, Bob|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Ohjelm nommâ puátá [[Jyemehááh (täsnikovos)|Jyemehááh]]-täsnikovosist. Noomâ valjiimân vaiguttij meiddei tot, ete jyehi Gemini-komovuotâskiijpâst láin kyehti astronaut.<ref name="nasa-gemini-pioneered" /> Gemini-ohjelm ääigi 16 astronautid 10 Gemini-almaiduvvâst kirdii vyeligâsâst [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmraađeest iivij 1965–1966. <!-- == Historjá == == Komovuotâskiijpah == == Astronauteh == == Kirdemeh == --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Gemini-ohjelm}} [[Luokka:Gemini-ohjelm]] s5lhldyf9orgi1f2ky0vrz1731imu96 0 30279 153298 2026-04-30T14:51:33Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: '''Man In Space Soonest''' ('''MISS''') lâi [[Ovtâstum staatâi áimuvuoimeh|Ovtâstum staatâi áimuvuoimij]] (USAF) ohjelm, mon ulmen lâi pääččiđ ulmuu komovuotân ovdil ko [[Sovjetlitto]] happiittičij. Ohjelm lopâttui [[Porgemáánu 18.|porgemáánu 1.]] peeivi [[1958]], neelji peeivi tastmaŋa ko [[NASA]] vuáđudui haldâšiđ Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijd. MISS-ohjelm sajan šoodâi NASA [[Mercury-ohjelm]]. MISS-ohjelmist peesáin... 153298 wikitext text/x-wiki '''Man In Space Soonest''' ('''MISS''') lâi [[Ovtâstum staatâi áimuvuoimeh|Ovtâstum staatâi áimuvuoimij]] (USAF) ohjelm, mon ulmen lâi pääččiđ ulmuu komovuotân ovdil ko [[Sovjetlitto]] happiittičij. Ohjelm lopâttui [[Porgemáánu 18.|porgemáánu 1.]] peeivi [[1958]], neelji peeivi tastmaŋa ko [[NASA]] vuáđudui haldâšiđ Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijd. MISS-ohjelm sajan šoodâi NASA [[Mercury-ohjelm]]. MISS-ohjelmist peesáin tuše almaakyevtis komovuotân: [[Joseph A. Walker]] já [[Neil Armstrong]]. Walker peesâi muáddi keerdi, ko sun kiirdij X-15 rakkeetkiävttusij kirdemmašinij testâkirdemijd ive 1963. Armstrongist vuod šoodâi [[NASA astronautjuávkku 2|NASA astronautin]] ive [[1962]], kiirdij [[Gemini 8]]:st ive 1966 já te ive 1969 kiirdij [[Apollo 11|Apollo 11:st]], mon ääigi sust šoodâi vuossâmuš Mánudáá aaseest vázzám olmooš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> MISS-ohjelm ij olášuttâm suu ulmen, tastko Sovjetlitto kiergânij pääččiđ ulmuu komovuotân vuosmustáá, ko tot paajij [[Juri Gagarin]] komovuotân [[Vostok 1]] -komovuotâkirdemáin [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1961]]. == Historjá == Ohjelm ulmen lâi pääččiđ almaidittum ovtâulmuukapsel [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmrađan [[Thor (rakkeet)|Thor-rakettáin]] já te [[Atlas (rakkeet)|Atlas-rakettáin]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/first-up-1474936/|nommâ=First Up?|tahhee=Reichhardt, Tony|almostittem=Smithsonian Magazine|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Kesimáánu 25. peeivi 1958 Ovtâstum staatâi áimuvyemih valjij 9 testâkirded MISS-ohjelmân.<ref name=":0" /> Taan juávhust šoddii testâkirdeeh [[X-15 -ohjelm|X-15 -ohjelmân]] já maŋeláá astronauteh [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmân]].<ref name=":0" /> Ohjelm kuittâg lopâttui tuše muáddi máánu maŋa, tastko NASA vuáđudui [[syeinimáánu 29.]] peeivi [[1958]] já ovdâsvástádâs Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijn adelui NASAn. == MISS-juávhu testâkirdeeh == {| class="wikitable sortable sticky-header" !Kove !Kirdee |- |[[Tiätuvuárkká:Neil_Armstrong_pose.jpg|50x50px]] |[[Neil Armstrong]] |- | |[[William Bridgeman]] |- |[[Tiätuvuárkká:NACA_pilot_A._Scott_Crossfield_next_to_the_D-558-2_after_first_Mach_2_flight_(E53-1113).jpg|50x50px]] |[[Scott Crossfield]] |- |[[Tiätuvuárkká:Iven_Kincheloe_photo_portrait_head_and_shoulders.jpg|51x51px]] |[[Iven Kincheloe]] |- |[[Tiätuvuárkká:John_B._McKay_X-15.jpg|50x50px]] |[[John McKay]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_A._Rushworth.jpg|53x53px]] |[[Robert Rushworth]] |- |[[Tiätuvuárkká:Joseph_(Joe)_A._Walker_(7584804534)_(cropped).jpg|50x50px]] |[[Joe Walker]] |- |[[Tiätuvuárkká:AlWhite.jpg|50x50px]] |[[Alvin White]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_M._White.jpg|40x40px]] |[[Robert White]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} a63dkbmbbtyy05wl7ngvp3i78iwhnxz 153299 153298 2026-04-30T14:53:08Z Yupik 23 /* MISS-juávhu testâkirdeeh */ 153299 wikitext text/x-wiki '''Man In Space Soonest''' ('''MISS''') lâi [[Ovtâstum staatâi áimuvuoimeh|Ovtâstum staatâi áimuvuoimij]] (USAF) ohjelm, mon ulmen lâi pääččiđ ulmuu komovuotân ovdil ko [[Sovjetlitto]] happiittičij. Ohjelm lopâttui [[Porgemáánu 18.|porgemáánu 1.]] peeivi [[1958]], neelji peeivi tastmaŋa ko [[NASA]] vuáđudui haldâšiđ Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijd. MISS-ohjelm sajan šoodâi NASA [[Mercury-ohjelm]]. MISS-ohjelmist peesáin tuše almaakyevtis komovuotân: [[Joseph A. Walker]] já [[Neil Armstrong]]. Walker peesâi muáddi keerdi, ko sun kiirdij X-15 rakkeetkiävttusij kirdemmašinij testâkirdemijd ive 1963. Armstrongist vuod šoodâi [[NASA astronautjuávkku 2|NASA astronautin]] ive [[1962]], kiirdij [[Gemini 8]]:st ive 1966 já te ive 1969 kiirdij [[Apollo 11|Apollo 11:st]], mon ääigi sust šoodâi vuossâmuš Mánudáá aaseest vázzám olmooš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> MISS-ohjelm ij olášuttâm suu ulmen, tastko Sovjetlitto kiergânij pääččiđ ulmuu komovuotân vuosmustáá, ko tot paajij [[Juri Gagarin]] komovuotân [[Vostok 1]] -komovuotâkirdemáin [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1961]]. == Historjá == Ohjelm ulmen lâi pääččiđ almaidittum ovtâulmuukapsel [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmrađan [[Thor (rakkeet)|Thor-rakettáin]] já te [[Atlas (rakkeet)|Atlas-rakettáin]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/first-up-1474936/|nommâ=First Up?|tahhee=Reichhardt, Tony|almostittem=Smithsonian Magazine|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Kesimáánu 25. peeivi 1958 Ovtâstum staatâi áimuvyemih valjij 9 testâkirded MISS-ohjelmân.<ref name=":0" /> Taan juávhust šoddii testâkirdeeh [[X-15 -ohjelm|X-15 -ohjelmân]] já maŋeláá astronauteh [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmân]].<ref name=":0" /> Ohjelm kuittâg lopâttui tuše muáddi máánu maŋa, tastko NASA vuáđudui [[syeinimáánu 29.]] peeivi [[1958]] já ovdâsvástádâs Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijn adelui NASAn. == MISS-juávhu testâkirdeeh == {| class="wikitable sortable sticky-header" !Kove !Kirdee |- |[[Tiätuvuárkká:Neil_Armstrong_pose.jpg|75px]] |[[Neil Armstrong]] |- | |[[William Bridgeman]] |- |[[Tiätuvuárkká:NACA_pilot_A._Scott_Crossfield_next_to_the_D-558-2_after_first_Mach_2_flight_(E53-1113).jpg|75px]] |[[Scott Crossfield]] |- |[[Tiätuvuárkká:Iven_Kincheloe_photo_portrait_head_and_shoulders.jpg|75px]] |[[Iven Kincheloe]] |- |[[Tiätuvuárkká:John_B._McKay_X-15.jpg|75px]] |[[John McKay]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_A._Rushworth.jpg|75px]] |[[Robert Rushworth]] |- |[[Tiätuvuárkká:Joseph_(Joe)_A._Walker_(7584804534)_(cropped).jpg|75px]] |[[Joe Walker]] |- |[[Tiätuvuárkká:AlWhite.jpg|75px]] |[[Alvin White]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_M._White.jpg|75px]] |[[Robert White]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} 46drm0lrygrcha8ai8bs7pp6194j1ya 153351 153299 2026-04-30T15:55:25Z Yupik 23 Lasettij [[Luokka:Almaidittum komovuotâkirdemeh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153351 wikitext text/x-wiki '''Man In Space Soonest''' ('''MISS''') lâi [[Ovtâstum staatâi áimuvuoimeh|Ovtâstum staatâi áimuvuoimij]] (USAF) ohjelm, mon ulmen lâi pääččiđ ulmuu komovuotân ovdil ko [[Sovjetlitto]] happiittičij. Ohjelm lopâttui [[Porgemáánu 18.|porgemáánu 1.]] peeivi [[1958]], neelji peeivi tastmaŋa ko [[NASA]] vuáđudui haldâšiđ Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijd. MISS-ohjelm sajan šoodâi NASA [[Mercury-ohjelm]]. MISS-ohjelmist peesáin tuše almaakyevtis komovuotân: [[Joseph A. Walker]] já [[Neil Armstrong]]. Walker peesâi muáddi keerdi, ko sun kiirdij X-15 rakkeetkiävttusij kirdemmašinij testâkirdemijd ive 1963. Armstrongist vuod šoodâi [[NASA astronautjuávkku 2|NASA astronautin]] ive [[1962]], kiirdij [[Gemini 8]]:st ive 1966 já te ive 1969 kiirdij [[Apollo 11|Apollo 11:st]], mon ääigi sust šoodâi vuossâmuš Mánudáá aaseest vázzám olmooš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> MISS-ohjelm ij olášuttâm suu ulmen, tastko Sovjetlitto kiergânij pääččiđ ulmuu komovuotân vuosmustáá, ko tot paajij [[Juri Gagarin]] komovuotân [[Vostok 1]] -komovuotâkirdemáin [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1961]]. == Historjá == Ohjelm ulmen lâi pääččiđ almaidittum ovtâulmuukapsel [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmrađan [[Thor (rakkeet)|Thor-rakettáin]] já te [[Atlas (rakkeet)|Atlas-rakettáin]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/first-up-1474936/|nommâ=First Up?|tahhee=Reichhardt, Tony|almostittem=Smithsonian Magazine|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Kesimáánu 25. peeivi 1958 Ovtâstum staatâi áimuvyemih valjij 9 testâkirded MISS-ohjelmân.<ref name=":0" /> Taan juávhust šoddii testâkirdeeh [[X-15 -ohjelm|X-15 -ohjelmân]] já maŋeláá astronauteh [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmân]].<ref name=":0" /> Ohjelm kuittâg lopâttui tuše muáddi máánu maŋa, tastko NASA vuáđudui [[syeinimáánu 29.]] peeivi [[1958]] já ovdâsvástádâs Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijn adelui NASAn. == MISS-juávhu testâkirdeeh == {| class="wikitable sortable sticky-header" !Kove !Kirdee |- |[[Tiätuvuárkká:Neil_Armstrong_pose.jpg|75px]] |[[Neil Armstrong]] |- | |[[William Bridgeman]] |- |[[Tiätuvuárkká:NACA_pilot_A._Scott_Crossfield_next_to_the_D-558-2_after_first_Mach_2_flight_(E53-1113).jpg|75px]] |[[Scott Crossfield]] |- |[[Tiätuvuárkká:Iven_Kincheloe_photo_portrait_head_and_shoulders.jpg|75px]] |[[Iven Kincheloe]] |- |[[Tiätuvuárkká:John_B._McKay_X-15.jpg|75px]] |[[John McKay]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_A._Rushworth.jpg|75px]] |[[Robert Rushworth]] |- |[[Tiätuvuárkká:Joseph_(Joe)_A._Walker_(7584804534)_(cropped).jpg|75px]] |[[Joe Walker]] |- |[[Tiätuvuárkká:AlWhite.jpg|75px]] |[[Alvin White]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_M._White.jpg|75px]] |[[Robert White]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Almaidittum komovuotâkirdemeh]] hh4h33kaa3lwcuq2dgenhr2d8tvfk2n 153352 153351 2026-04-30T15:57:01Z Yupik 23 Ihe 1958 Ovtâstum staatâin 153352 wikitext text/x-wiki '''Man In Space Soonest''' ('''MISS''') lâi [[Ovtâstum staatâi áimuvuoimeh|Ovtâstum staatâi áimuvuoimij]] (USAF) ohjelm, mon ulmen lâi pääččiđ ulmuu komovuotân ovdil ko [[Sovjetlitto]] happiittičij. Ohjelm lopâttui [[Porgemáánu 18.|porgemáánu 1.]] peeivi [[1958]], neelji peeivi tastmaŋa ko [[NASA]] vuáđudui haldâšiđ Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijd. MISS-ohjelm sajan šoodâi NASA [[Mercury-ohjelm]]. MISS-ohjelmist peesáin tuše almaakyevtis komovuotân: [[Joseph A. Walker]] já [[Neil Armstrong]]. Walker peesâi muáddi keerdi, ko sun kiirdij X-15 rakkeetkiävttusij kirdemmašinij testâkirdemijd ive 1963. Armstrongist vuod šoodâi [[NASA astronautjuávkku 2|NASA astronautin]] ive [[1962]], kiirdij [[Gemini 8]]:st ive 1966 já te ive 1969 kiirdij [[Apollo 11|Apollo 11:st]], mon ääigi sust šoodâi vuossâmuš Mánudáá aaseest vázzám olmooš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> MISS-ohjelm ij olášuttâm suu ulmen, tastko Sovjetlitto kiergânij pääččiđ ulmuu komovuotân vuosmustáá, ko tot paajij [[Juri Gagarin]] komovuotân [[Vostok 1]] -komovuotâkirdemáin [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1961]]. == Historjá == Ohjelm ulmen lâi pääččiđ almaidittum ovtâulmuukapsel [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmrađan [[Thor (rakkeet)|Thor-rakettáin]] já te [[Atlas (rakkeet)|Atlas-rakettáin]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/first-up-1474936/|nommâ=First Up?|tahhee=Reichhardt, Tony|almostittem=Smithsonian Magazine|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Kesimáánu 25. peeivi 1958 Ovtâstum staatâi áimuvyemih valjij 9 testâkirded MISS-ohjelmân.<ref name=":0" /> Taan juávhust šoddii testâkirdeeh [[X-15 -ohjelm|X-15 -ohjelmân]] já maŋeláá astronauteh [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmân]].<ref name=":0" /> Ohjelm kuittâg lopâttui tuše muáddi máánu maŋa, tastko NASA vuáđudui [[syeinimáánu 29.]] peeivi [[1958]] já ovdâsvástádâs Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijn adelui NASAn. == MISS-juávhu testâkirdeeh == {| class="wikitable sortable sticky-header" !Kove !Kirdee |- |[[Tiätuvuárkká:Neil_Armstrong_pose.jpg|75px]] |[[Neil Armstrong]] |- | |[[William Bridgeman]] |- |[[Tiätuvuárkká:NACA_pilot_A._Scott_Crossfield_next_to_the_D-558-2_after_first_Mach_2_flight_(E53-1113).jpg|75px]] |[[Scott Crossfield]] |- |[[Tiätuvuárkká:Iven_Kincheloe_photo_portrait_head_and_shoulders.jpg|75px]] |[[Iven Kincheloe]] |- |[[Tiätuvuárkká:John_B._McKay_X-15.jpg|75px]] |[[John McKay]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_A._Rushworth.jpg|75px]] |[[Robert Rushworth]] |- |[[Tiätuvuárkká:Joseph_(Joe)_A._Walker_(7584804534)_(cropped).jpg|75px]] |[[Joe Walker]] |- |[[Tiätuvuárkká:AlWhite.jpg|75px]] |[[Alvin White]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_M._White.jpg|75px]] |[[Robert White]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ihe 1958 Ovtâstum staatâin]] [[Luokka:Almaidittum komovuotâkirdemeh]] jlgrznncr6ymzn0w8rc6dqs1objg9s5 153353 153352 2026-04-30T15:58:29Z Yupik 23 [[Luokka:Ihe 1958 komovuotâtoimâ]] 153353 wikitext text/x-wiki '''Man In Space Soonest''' ('''MISS''') lâi [[Ovtâstum staatâi áimuvuoimeh|Ovtâstum staatâi áimuvuoimij]] (USAF) ohjelm, mon ulmen lâi pääččiđ ulmuu komovuotân ovdil ko [[Sovjetlitto]] happiittičij. Ohjelm lopâttui [[Porgemáánu 18.|porgemáánu 1.]] peeivi [[1958]], neelji peeivi tastmaŋa ko [[NASA]] vuáđudui haldâšiđ Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijd. MISS-ohjelm sajan šoodâi NASA [[Mercury-ohjelm]]. MISS-ohjelmist peesáin tuše almaakyevtis komovuotân: [[Joseph A. Walker]] já [[Neil Armstrong]]. Walker peesâi muáddi keerdi, ko sun kiirdij X-15 rakkeetkiävttusij kirdemmašinij testâkirdemijd ive 1963. Armstrongist vuod šoodâi [[NASA astronautjuávkku 2|NASA astronautin]] ive [[1962]], kiirdij [[Gemini 8]]:st ive 1966 já te ive 1969 kiirdij [[Apollo 11|Apollo 11:st]], mon ääigi sust šoodâi vuossâmuš Mánudáá aaseest vázzám olmooš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> MISS-ohjelm ij olášuttâm suu ulmen, tastko Sovjetlitto kiergânij pääččiđ ulmuu komovuotân vuosmustáá, ko tot paajij [[Juri Gagarin]] komovuotân [[Vostok 1]] -komovuotâkirdemáin [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1961]]. == Historjá == Ohjelm ulmen lâi pääččiđ almaidittum ovtâulmuukapsel [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmrađan [[Thor (rakkeet)|Thor-rakettáin]] já te [[Atlas (rakkeet)|Atlas-rakettáin]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/first-up-1474936/|nommâ=First Up?|tahhee=Reichhardt, Tony|almostittem=Smithsonian Magazine|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Kesimáánu 25. peeivi 1958 Ovtâstum staatâi áimuvyemih valjij 9 testâkirded MISS-ohjelmân.<ref name=":0" /> Taan juávhust šoddii testâkirdeeh [[X-15 -ohjelm|X-15 -ohjelmân]] já maŋeláá astronauteh [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmân]].<ref name=":0" /> Ohjelm kuittâg lopâttui tuše muáddi máánu maŋa, tastko NASA vuáđudui [[syeinimáánu 29.]] peeivi [[1958]] já ovdâsvástádâs Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijn adelui NASAn. == MISS-juávhu testâkirdeeh == {| class="wikitable sortable sticky-header" !Kove !Kirdee |- |[[Tiätuvuárkká:Neil_Armstrong_pose.jpg|75px]] |[[Neil Armstrong]] |- | |[[William Bridgeman]] |- |[[Tiätuvuárkká:NACA_pilot_A._Scott_Crossfield_next_to_the_D-558-2_after_first_Mach_2_flight_(E53-1113).jpg|75px]] |[[Scott Crossfield]] |- |[[Tiätuvuárkká:Iven_Kincheloe_photo_portrait_head_and_shoulders.jpg|75px]] |[[Iven Kincheloe]] |- |[[Tiätuvuárkká:John_B._McKay_X-15.jpg|75px]] |[[John McKay]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_A._Rushworth.jpg|75px]] |[[Robert Rushworth]] |- |[[Tiätuvuárkká:Joseph_(Joe)_A._Walker_(7584804534)_(cropped).jpg|75px]] |[[Joe Walker]] |- |[[Tiätuvuárkká:AlWhite.jpg|75px]] |[[Alvin White]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_M._White.jpg|75px]] |[[Robert White]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ihe 1958 Ovtâstum staatâin]] [[Luokka:Ihe 1958 komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Almaidittum komovuotâkirdemeh]] gggip7pgnhezw846tudbc7ljphn9a3g 153354 153353 2026-04-30T15:58:34Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Ihe 1958 komovuotâtoimâ]]; Lasettij [[Luokka:Ive 1958 komovuotâtoimâ]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153354 wikitext text/x-wiki '''Man In Space Soonest''' ('''MISS''') lâi [[Ovtâstum staatâi áimuvuoimeh|Ovtâstum staatâi áimuvuoimij]] (USAF) ohjelm, mon ulmen lâi pääččiđ ulmuu komovuotân ovdil ko [[Sovjetlitto]] happiittičij. Ohjelm lopâttui [[Porgemáánu 18.|porgemáánu 1.]] peeivi [[1958]], neelji peeivi tastmaŋa ko [[NASA]] vuáđudui haldâšiđ Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijd. MISS-ohjelm sajan šoodâi NASA [[Mercury-ohjelm]]. MISS-ohjelmist peesáin tuše almaakyevtis komovuotân: [[Joseph A. Walker]] já [[Neil Armstrong]]. Walker peesâi muáddi keerdi, ko sun kiirdij X-15 rakkeetkiävttusij kirdemmašinij testâkirdemijd ive 1963. Armstrongist vuod šoodâi [[NASA astronautjuávkku 2|NASA astronautin]] ive [[1962]], kiirdij [[Gemini 8]]:st ive 1966 já te ive 1969 kiirdij [[Apollo 11|Apollo 11:st]], mon ääigi sust šoodâi vuossâmuš Mánudáá aaseest vázzám olmooš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> MISS-ohjelm ij olášuttâm suu ulmen, tastko Sovjetlitto kiergânij pääččiđ ulmuu komovuotân vuosmustáá, ko tot paajij [[Juri Gagarin]] komovuotân [[Vostok 1]] -komovuotâkirdemáin [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1961]]. == Historjá == Ohjelm ulmen lâi pääččiđ almaidittum ovtâulmuukapsel [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmrađan [[Thor (rakkeet)|Thor-rakettáin]] já te [[Atlas (rakkeet)|Atlas-rakettáin]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/first-up-1474936/|nommâ=First Up?|tahhee=Reichhardt, Tony|almostittem=Smithsonian Magazine|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Kesimáánu 25. peeivi 1958 Ovtâstum staatâi áimuvyemih valjij 9 testâkirded MISS-ohjelmân.<ref name=":0" /> Taan juávhust šoddii testâkirdeeh [[X-15 -ohjelm|X-15 -ohjelmân]] já maŋeláá astronauteh [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmân]].<ref name=":0" /> Ohjelm kuittâg lopâttui tuše muáddi máánu maŋa, tastko NASA vuáđudui [[syeinimáánu 29.]] peeivi [[1958]] já ovdâsvástádâs Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijn adelui NASAn. == MISS-juávhu testâkirdeeh == {| class="wikitable sortable sticky-header" !Kove !Kirdee |- |[[Tiätuvuárkká:Neil_Armstrong_pose.jpg|75px]] |[[Neil Armstrong]] |- | |[[William Bridgeman]] |- |[[Tiätuvuárkká:NACA_pilot_A._Scott_Crossfield_next_to_the_D-558-2_after_first_Mach_2_flight_(E53-1113).jpg|75px]] |[[Scott Crossfield]] |- |[[Tiätuvuárkká:Iven_Kincheloe_photo_portrait_head_and_shoulders.jpg|75px]] |[[Iven Kincheloe]] |- |[[Tiätuvuárkká:John_B._McKay_X-15.jpg|75px]] |[[John McKay]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_A._Rushworth.jpg|75px]] |[[Robert Rushworth]] |- |[[Tiätuvuárkká:Joseph_(Joe)_A._Walker_(7584804534)_(cropped).jpg|75px]] |[[Joe Walker]] |- |[[Tiätuvuárkká:AlWhite.jpg|75px]] |[[Alvin White]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_M._White.jpg|75px]] |[[Robert White]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ihe 1958 Ovtâstum staatâin]] [[Luokka:Ive 1958 komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Almaidittum komovuotâkirdemeh]] d8hdqzig2zjsgylgb70aabaq2fcd2er 153368 153354 2026-04-30T17:56:34Z Yupik 23 áimuvyeimih 153368 wikitext text/x-wiki '''Man In Space Soonest''' ('''MISS''') lâi [[Ovtâstum staatâi áimuvuoimeh|Ovtâstum staatâi áimuvuoimij]] (USAF) ohjelm, mon ulmen lâi pääččiđ ulmuu komovuotân ovdil ko [[Sovjetlitto]] happiittičij. Ohjelm lopâttui [[Porgemáánu 18.|porgemáánu 1.]] peeivi [[1958]], neelji peeivi tastmaŋa ko [[NASA]] vuáđudui haldâšiđ Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijd. MISS-ohjelm sajan šoodâi NASA [[Mercury-ohjelm]]. MISS-ohjelmist peesáin tuše almaakyevtis komovuotân: [[Joseph A. Walker]] já [[Neil Armstrong]]. Walker peesâi muáddi keerdi, ko sun kiirdij X-15 rakkeetkiävttusij kirdemmašinij testâkirdemijd ive 1963. Armstrongist vuod šoodâi [[NASA astronautjuávkku 2|NASA astronautin]] ive [[1962]], kiirdij [[Gemini 8]]:st ive 1966 já te ive 1969 kiirdij [[Apollo 11|Apollo 11:st]], mon ääigi sust šoodâi vuossâmuš Mánudáá aaseest vázzám olmooš.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/neil-a-armstrong/|nommâ=Neil A. Armstrong|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> MISS-ohjelm ij olášuttâm suu ulmen, tastko Sovjetlitto kiergânij pääččiđ ulmuu komovuotân vuosmustáá, ko tot paajij [[Juri Gagarin]] komovuotân [[Vostok 1]] -komovuotâkirdemáin [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi [[1961]]. == Historjá == Ohjelm ulmen lâi pääččiđ almaidittum ovtâulmuukapsel [[Eennâmpállu|Eennâm]] juurrâmrađan [[Thor (rakkeet)|Thor-rakettáin]] já te [[Atlas (rakkeet)|Atlas-rakettáin]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/first-up-1474936/|nommâ=First Up?|tahhee=Reichhardt, Tony|almostittem=Smithsonian Magazine|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Kesimáánu 25. peeivi 1958 Ovtâstum staatâi áimuvyeimih valjij 9 testâkirded MISS-ohjelmân.<ref name=":0" /> Taan juávhust šoddii testâkirdeeh [[X-15 -ohjelm|X-15 -ohjelmân]] já maŋeláá astronauteh [[Apollo-ohjelm|Apollo-ohjelmân]].<ref name=":0" /> Ohjelm kuittâg lopâttui tuše muáddi máánu maŋa, tastko NASA vuáđudui [[syeinimáánu 29.]] peeivi [[1958]] já ovdâsvástádâs Ovtâstum staatâi puoh almaidittum komovuotâohjelmijn adelui NASAn. == MISS-juávhu testâkirdeeh == {| class="wikitable sortable sticky-header" !Kove !Kirdee |- |[[Tiätuvuárkká:Neil_Armstrong_pose.jpg|75px]] |[[Neil Armstrong]] |- | |[[William Bridgeman]] |- |[[Tiätuvuárkká:NACA_pilot_A._Scott_Crossfield_next_to_the_D-558-2_after_first_Mach_2_flight_(E53-1113).jpg|75px]] |[[Scott Crossfield]] |- |[[Tiätuvuárkká:Iven_Kincheloe_photo_portrait_head_and_shoulders.jpg|75px]] |[[Iven Kincheloe]] |- |[[Tiätuvuárkká:John_B._McKay_X-15.jpg|75px]] |[[John McKay]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_A._Rushworth.jpg|75px]] |[[Robert Rushworth]] |- |[[Tiätuvuárkká:Joseph_(Joe)_A._Walker_(7584804534)_(cropped).jpg|75px]] |[[Joe Walker]] |- |[[Tiätuvuárkká:AlWhite.jpg|75px]] |[[Alvin White]] |- |[[Tiätuvuárkká:Robert_M._White.jpg|75px]] |[[Robert White]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ihe 1958 Ovtâstum staatâin]] [[Luokka:Ive 1958 komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Almaidittum komovuotâkirdemeh]] aa9n6rx4rsrguger362i759hywyk9q8 14 30280 153300 2026-04-30T14:54:17Z Yupik 23 [[Luokka:2000-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:2010-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] 153300 wikitext text/x-wiki [[Luokka:2000-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:2010-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] rqpaq1dp6h46igr53onsjgg0s918pij 153334 153300 2026-04-30T15:24:47Z Yupik 23 153334 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:2000-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:2010-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 1br181zafttlqdhn12ptwrak314qlpl 14 30281 153301 2026-04-30T14:54:50Z Yupik 23 [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1990-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] 153301 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1990-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] qiads4w6az24yvwdkpl3405bxpkim2t 153333 153301 2026-04-30T15:24:15Z Yupik 23 153333 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1990-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] prs3l9cgt8ferp956m00t09e1is0bls 14 30282 153302 2026-04-30T14:55:03Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1980-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] 153302 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1980-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] askxfj2gwzuq2tz2jiodwpkykzyfn1t 153331 153302 2026-04-30T15:23:09Z Yupik 23 [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 153331 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1980-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] nik8znza2s93psrqpbw0sd6p7d732hr 153332 153331 2026-04-30T15:23:34Z Yupik 23 +cc 153332 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1980-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] nj7y89x6r5nnl7qfzefrhdoit5swpfg 14 30283 153303 2026-04-30T14:55:15Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1970-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] 153303 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1970-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] 2u9rjartr4nmrjrv5wllquhkeoyc5u2 153323 153303 2026-04-30T15:19:44Z Yupik 23 +cc 153323 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1970-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] latwz0sebgcmwlj1we8dkf245n3tsu5 153330 153323 2026-04-30T15:23:02Z Yupik 23 [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 153330 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1970-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] t99j59s7filrszjzicxxs8bh6gv5uso 14 30284 153304 2026-04-30T14:55:25Z Yupik 23 [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1960-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] 153304 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1960-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] qccgl8s0801sjzsihiwaftoswhbw9id 153324 153304 2026-04-30T15:20:19Z Yupik 23 {{Commonscat}} 153324 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1960-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] i3s5abeqx4w7vc8opyguix591rf33x6 153329 153324 2026-04-30T15:22:55Z Yupik 23 [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 153329 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1960-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 5hzwide7zdq509oy4dmh4ltnmqtqaka 14 30285 153305 2026-04-30T14:55:36Z Yupik 23 [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1950-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] 153305 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1950-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] iuh1oxnkufo5spxayfrkp0dpxf37zyk 153325 153305 2026-04-30T15:20:44Z Yupik 23 {{Commonscat}} 153325 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1950-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] ky39fe1nusg56yho1k2vkg029f5lvz6 153326 153325 2026-04-30T15:21:20Z Yupik 23 Lasettij [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153326 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1900-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:1950-lovo tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 47kpzgo7966u2octdkk2hzb3wr0nhbc 14 30286 153306 2026-04-30T14:56:07Z Yupik 23 [[Luokka:1990-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik historjá]] 153306 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1990-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik historjá]] gz552mk85cz1htqrb548tk9k4evjusi 153316 153306 2026-04-30T15:06:02Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Tekniik historjá]]; Lasettij [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153316 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1990-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] byztafaxxbkateo70u8h0gedk6p3o14 153317 153316 2026-04-30T15:08:04Z Yupik 23 +cc 153317 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1990-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] g15socz95egk760v9bwkktc21tncj8i 14 30287 153307 2026-04-30T14:56:52Z Yupik 23 [[Luokka:1980-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik historjá]] 153307 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1980-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik historjá]] dtkamctag2a30j5mzzu21vjzewsi78b 153308 153307 2026-04-30T14:57:13Z Yupik 23 +cc 153308 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1980-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik historjá]] 05oi6vx0fkbbqt9dzuoy7ymec3qzyh5 153315 153308 2026-04-30T15:05:54Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Tekniik historjá]]; Lasettij [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153315 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1980-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] mhxq5t9ggo6nj1rtzqnzc3mif59drnz 14 30288 153310 2026-04-30T15:01:50Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: [[Luokka:Tekniik historjá|* ihelove mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihelove mield]] 153310 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Tekniik historjá|* ihelove mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihelove mield]] bwfu4nkwenl09ohvj35j8e9h6nqzcrp 153312 153310 2026-04-30T15:04:50Z Yupik 23 Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Tekniik historjá ihelove mield]] siijđon [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] rähtihánnáá stivrim 153310 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Tekniik historjá|* ihelove mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihelove mield]] bwfu4nkwenl09ohvj35j8e9h6nqzcrp 153314 153312 2026-04-30T15:05:40Z Yupik 23 +cc 153314 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Tekniik historjá|* ihelove mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihelove mield]] o571i5i6pqi3oe2vs6qn1aipbz2lxo2 14 30289 153311 2026-04-30T15:03:13Z Yupik 23 [[Luokka:Luokah ihelove mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik|* ihelove mield]] 153311 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Luokah ihelove mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik|* ihelove mield]] 44bprgpw40jdos2gzaj5emjbpij5e9y 14 30290 153318 2026-04-30T15:08:22Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:1970-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 153318 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1970-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] qmzyvilklvi20gv8ttcymxnciw5hb3r 14 30291 153319 2026-04-30T15:08:48Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:1960-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 153319 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1960-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] q4ybfduxge5ms0eub92dnbfe4ovep5o 14 30292 153320 2026-04-30T15:09:14Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:1950-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 153320 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1950-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 9rgwx7nqzsr80771kjqbb4uolkuen4h 14 30293 153321 2026-04-30T15:10:36Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:2010-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 153321 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:2010-loho|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] n0ce5eodt280piidrdggxblwyj3e8s9 14 30294 153322 2026-04-30T15:15:26Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:2000-ihelohe|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 153322 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:2000-ihelohe|Tekniik]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 9q2flcxuvpfcjrcrls4gc4gkvj6lkh4 14 30295 153327 2026-04-30T15:22:04Z Yupik 23 [[Luokka:Komovuotâtoimâ|* ihelove mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 153327 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Komovuotâtoimâ|* ihelove mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 2hg1ta86p4dk6e88vltur3ni8suh6gz 153328 153327 2026-04-30T15:22:24Z Yupik 23 153328 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Komovuotâtoimâ|* ihelove mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 1vkdrugbyu7klpd8a6w1lmjv7m08avp 153342 153328 2026-04-30T15:34:11Z Yupik 23 153342 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Jotolâh ihelove mield| ]] [[Luokka:Komovuotâ ihelove mield| ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ|* ihelove mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 8zvtm4uxm524zg5c2opwjbtzzhh06nz 14 30296 153336 2026-04-30T15:26:04Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:2000-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:2000-ihelove tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 153336 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:2000-lovo komovuotâtoimâ]] [[Luokka:2000-ihelove tekniik|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihelove mield]] 4x50llo6camza73j89nndvz4bfjaj5k 14 30297 153340 2026-04-30T15:30:40Z Yupik 23 [[Luokka:1900-loho|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihečyeđe mield]] 153340 wikitext text/x-wiki [[Luokka:1900-loho|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ihečyeđe mield]] gkbg312tbcdh1qhaipiu4qeqdmuqk5l 14 30298 153341 2026-04-30T15:33:27Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: [[Luokka:Komovuotâtoimâ|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Komovuotâ ihečyeđe mield| ]] [[Luokka:Jotolâh ihečyeđe mield| ]] 153341 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Komovuotâtoimâ|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Komovuotâ ihečyeđe mield| ]] [[Luokka:Jotolâh ihečyeđe mield| ]] idqfh29hsq83a6l0d6lfdy38r2vxqi3 153343 153341 2026-04-30T15:34:30Z Yupik 23 153343 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Jotolâh ihečyeđe mield| ]] [[Luokka:Komovuotâ ihečyeđe mield| ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] cp0p62bbqd1dmlu8k01er1owj8z1mz5 153344 153343 2026-04-30T15:34:48Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Tekniik ihelove mield]]; Lasettij [[Luokka:Tekniik ihečyeđe mield]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153344 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Jotolâh ihečyeđe mield| ]] [[Luokka:Komovuotâ ihečyeđe mield| ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tekniik ihečyeđe mield]] qz138lgsz21b14ja2rgcmr9a9e7vcda 14 30299 153345 2026-04-30T15:35:12Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Tekniik historjá|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihečyeđe mield]] 153345 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Tekniik historjá|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihečyeđe mield]] nzaku6gthc9js6qfkbeoqggj624vp6v 14 30300 153346 2026-04-30T15:35:54Z Yupik 23 [[Luokka:Luokah ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik|* ihečyeđe mield]] 153346 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Luokah ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik|* ihečyeđe mield]] 2u3ue4mn6yeqaec5fj522ch438qsrer 14 30301 153347 2026-04-30T15:37:58Z Yupik 23 [[Luokka:Ohtsâškodde ihelove mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] 153347 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Ohtsâškodde ihelove mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] l01sukw6osnx7kyeq2ypmqc0fbksitb 153348 153347 2026-04-30T15:38:38Z Yupik 23 +cc 153348 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Ohtsâškodde ihelove mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] kju9227s8y5cg8z9seln54qcmqlfmge 153350 153348 2026-04-30T15:39:33Z Yupik 23 153350 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Jotolâh|* ihelove mield]] [[Luokka:Ohtsâškodde ihelove mield]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] gudo03bjppn0zemiwghgm514jipl6rc 153363 153350 2026-04-30T17:46:24Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Ohtsâškodde ihelove mield]]; Lasettij [[Luokka:Ohtsâškodde]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153363 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Jotolâh|* ihelove mield]] [[Luokka:Ohtsâškodde]] [[Luokka:Tekniik ihelove mield]] g4yhhhvczdr1xuyxq9x0bsjz8smzyzb 14 30302 153349 2026-04-30T15:38:59Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:Ohtsâškodde ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tekniik ihečyeđe mield]] 153349 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Jotolâh|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Ohtsâškodde ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tekniik ihečyeđe mield]] pnuj56vixo8fun71jrc2korsiexvim2 153362 153349 2026-04-30T17:46:14Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Ohtsâškodde ihečyeđe mield]]; Lasettij [[Luokka:Ohtsâškodde]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 153362 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Jotolâh|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Ohtsâškodde]] [[Luokka:Tekniik ihečyeđe mield]] noq1sbm5g8926tyufr9eq9lw45m0i3s 14 30303 153355 2026-04-30T16:00:04Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:Komovuotâtoimâ ive mield|1958]] 153355 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Komovuotâtoimâ ive mield|1958]] julteuhtdn9ha4qirkepacfr7hijylw 153356 153355 2026-04-30T16:01:19Z Yupik 23 [[Luokka:1950-lovo komovuotâtoimâ|1958]] 153356 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1950-lovo komovuotâtoimâ|1958]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ive mield|1958]] kpeunqmy0ev7on42swcy7w4k614q0vf 153357 153356 2026-04-30T16:01:53Z Yupik 23 [[Luokka:1958|Komovuotâtoimâ]] 153357 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:1950-lovo komovuotâtoimâ|1958]] [[Luokka:1958|Komovuotâtoimâ]] [[Luokka:Komovuotâtoimâ ive mield|1958]] 1hm8prkprt8t5wu39sjq7j3r92zls03 14 30304 153364 2026-04-30T17:49:36Z Yupik 23 [[Luokka:Komovuotâ|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihečyeđe mield|Komovuotâ]] 153364 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Komovuotâ|* ihečyeđe mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihečyeđe mield|Komovuotâ]] g07q5920ka8vzvf2tr51u477b70q7j2 14 30305 153365 2026-04-30T17:50:16Z Yupik 23 [[Luokka:Komovuotâ|* ihelove mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihelove mield|Komovuotâ]] 153365 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Komovuotâ|* ihelove mield]] [[Luokka:Tieđâ já tekniik ihelove mield|Komovuotâ]] hv99c886incsv1mwlhptc4zyj7nxtwk 0 30306 153379 2026-04-30T19:37:21Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|1951|5|26||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Šoddâm- já jäämmimäigi|2012|7|23|1951|5... 153379 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|1951|5|26||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Šoddâm- já jäämmimäigi|2012|7|23|1951|5|26}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[porgemáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sun lii nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] bucsdu9efurot3w6gpqcgvaw9kucq05 153380 153379 2026-04-30T19:38:27Z Yupik 23 153380 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Šoddâm- já jäämmimäigi|23|7|2012|26|5|1951}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[porgemáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sun lii nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] p6g6hsn1u74tax39ywek00jdd94gkig 153382 153380 2026-04-30T19:39:09Z Yupik 23 Jäämmimäigi já ahe 153382 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|23|7|2012|26|5|1951}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[porgemáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sun lii nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] n86flvt2xje0x916lhsy5qwqo5hgzms 153383 153382 2026-04-30T19:39:42Z Yupik 23 153383 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[porgemáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sun lii nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 5011hrgnqx7p3pji3jd02l8l9sfo6k8 153386 153383 2026-04-30T19:42:03Z Yupik 23 153386 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sun lii nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] q1ducsn5i4u581sjk7nkqm6jgrt4o01 153387 153386 2026-04-30T19:45:28Z Yupik 23 153387 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin ive 1983. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 0uejkuxyz47wm9qir0pdnmyto0zwoxl 153388 153387 2026-04-30T19:47:04Z Yupik 23 153388 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="nasa-ride"/>) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1983]].<ref name="nasa-ride">{{Nettikäldee|čujottâs=https://science.nasa.gov/people/sally-ride/|nommâ=Sally Ride (1951-2012)|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 0btan0l481pxslkbjqdbaem7i0xkjrf 153389 153388 2026-04-30T20:08:32Z Yupik 23 153389 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="nasa-ride"/>) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1983]].<ref name="nasa-ride">{{Nettikäldee|čujottâs=https://science.nasa.gov/people/sally-ride/|nommâ=Sally Ride (1951-2012)|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Kovegalleria == <gallery> Astronaut_Sally_K._Ride,_STS-7_mission_specialist,_in_a_T-38_jet.jpg|Ride [[Northrop T-38 Talon]]-škovlimkirdemmašinist Sally Ride, America's first woman astronaut communicates with ground controllers from the flight deck - NARA - 541940.jpg|Ride [[STS-7]]-kirdem ääigi STS007-14-629.jpg|Ride [[STS-7]]-kirdem ääigi Ride_on_the_Flight_Deck_-_GPN-2000-001083.jpg|Ride [[STS-41-G]]-kirdem ääigi </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] t9lwks840if5e6uvskgp0tqd9yiawfk 153390 153389 2026-04-30T20:08:54Z Yupik 23 /* Kovegalleria */ 153390 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="nasa-ride"/>) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1983]].<ref name="nasa-ride">{{Nettikäldee|čujottâs=https://science.nasa.gov/people/sally-ride/|nommâ=Sally Ride (1951-2012)|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Kovegalleria == <gallery> Astronaut_Sally_K._Ride,_STS-7_mission_specialist,_in_a_T-38_jet.jpg|[[Northrop T-38 Talon]]-škovlimkirdemmašinist Sally Ride, America's first woman astronaut communicates with ground controllers from the flight deck - NARA - 541940.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi STS007-14-629.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi Ride_on_the_Flight_Deck_-_GPN-2000-001083.jpg|[[STS-41-G]]-kirdem ääigi </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] i6pf3x7y9v2x5mgp5iwlzjn734i3orc 153391 153390 2026-04-30T20:09:26Z Yupik 23 {{Narcce/Olmooš}} 153391 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="nasa-ride"/>) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1983]].<ref name="nasa-ride">{{Nettikäldee|čujottâs=https://science.nasa.gov/people/sally-ride/|nommâ=Sally Ride (1951-2012)|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Kovegalleria == <gallery> Astronaut_Sally_K._Ride,_STS-7_mission_specialist,_in_a_T-38_jet.jpg|[[Northrop T-38 Talon]]-škovlimkirdemmašinist Sally Ride, America's first woman astronaut communicates with ground controllers from the flight deck - NARA - 541940.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi STS007-14-629.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi Ride_on_the_Flight_Deck_-_GPN-2000-001083.jpg|[[STS-41-G]]-kirdem ääigi </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{Narcce/Olmooš}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 4czu6qweu3rzbvrtwgzywto02rkf3nc 153392 153391 2026-04-30T20:17:50Z Yupik 23 153392 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="nasa-ride"/>) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1983]].<ref name="nasa-ride">{{Nettikäldee|čujottâs=https://science.nasa.gov/people/sally-ride/|nommâ=Sally Ride (1951-2012)|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Eellim == Sally Kristen Ride šoodâi [[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Encino, Los Angeles|Encino]]st Los Angelesist Kaliforniast. Suu eeči lâi Dale Burdell Ride já suu enni lâi Carol Joyce (j.s. Anderson). Sally lâi sunnuu vuosâpärni. Maŋeláá sunnui šoodâi nubbe páárnáš: Karen "Bear" Ride.<ref name="nbc-ride-death">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/science/science-news/why-sally-ride-waited-until-her-death-tell-world-she-f908942|nommâ=Why Sally Ride waited until her death to tell the world she was gay|tahhee=Boyle, Alan|almostittem=NBC News|äigimuddo=2012-07-25|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Sally já Karen meiddei rávásmáin Encinost.<ref name="nbc-ride-death"/> == Kovegalleria == <gallery> Astronaut_Sally_K._Ride,_STS-7_mission_specialist,_in_a_T-38_jet.jpg|[[Northrop T-38 Talon]]-škovlimkirdemmašinist Sally Ride, America's first woman astronaut communicates with ground controllers from the flight deck - NARA - 541940.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi STS007-14-629.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi Ride_on_the_Flight_Deck_-_GPN-2000-001083.jpg|[[STS-41-G]]-kirdem ääigi </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{Narcce/Olmooš}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] meo8opnx8kpsglv6hi0z1tecz86sv0a 153393 153392 2026-04-30T20:20:27Z Yupik 23 /* Eellim */ 153393 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="nasa-ride"/>) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1983]].<ref name="nasa-ride">{{Nettikäldee|čujottâs=https://science.nasa.gov/people/sally-ride/|nommâ=Sally Ride (1951-2012)|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Eellim == Sally Kristen Ride šoodâi [[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Encino, Los Angeles|Encino]]st Los Angelesist Kaliforniast. Suu eeči lâi Dale Burdell Ride já suu enni lâi Carol Joyce (j.s. Anderson). Sally lâi sunnuu vuosâpärni. Maŋeláá sunnui šoodâi nubbe páárnáš: Karen "Bear" Ride.<ref name="nbc-ride-death">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/science/science-news/why-sally-ride-waited-until-her-death-tell-world-she-f908942|nommâ=Why Sally Ride waited until her death to tell the world she was gay|tahhee=Boyle, Alan|almostittem=NBC News|äigimuddo=2012-07-25|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Sally já Karen rávásmáin sehe [[Van Nuys|Van Nuysist]] já Encinost.<ref name="nbc-ride-death"/> == Kovegalleria == <gallery> Astronaut_Sally_K._Ride,_STS-7_mission_specialist,_in_a_T-38_jet.jpg|[[Northrop T-38 Talon]]-škovlimkirdemmašinist Sally Ride, America's first woman astronaut communicates with ground controllers from the flight deck - NARA - 541940.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi STS007-14-629.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi Ride_on_the_Flight_Deck_-_GPN-2000-001083.jpg|[[STS-41-G]]-kirdem ääigi </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{Narcce/Olmooš}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] n3te95rh4l0xigbyj5bc8msi1dfs02u 153394 153393 2026-04-30T20:23:10Z Yupik 23 153394 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="nasa-ride"/>) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1983]].<ref name="nasa-ride">{{Nettikäldee|čujottâs=https://science.nasa.gov/people/sally-ride/|nommâ=Sally Ride (1951-2012)|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Eellim == Sally Kristen Ride šoodâi [[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Encino, Los Angeles|Encino]]st Los Angelesist Kaliforniast. Suu eeči lâi Dale Burdell Ride já suu enni lâi Carol Joyce (j.s. Anderson). Sally lâi sunnuu vuosâpärni. Maŋeláá sunnui šoodâi nubbe páárnáš: Karen "Bear" Ride.<ref name="nbc-ride-death">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/science/science-news/why-sally-ride-waited-until-her-death-tell-world-she-f908942|nommâ=Why Sally Ride waited until her death to tell the world she was gay|tahhee=Boyle, Alan|almostittem=NBC News|äigimuddo=2012-07-25|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Sally já Karen rávásmáin sehe [[Van Nuys|Van Nuysist]] já Encinost.<ref name="nbc-ride-death"/> <!-- == Karrieer == === NASA astronautin === ==== Škovliittâs ==== ==== STS-7 ==== ==== STS-41-G ==== === Nasa maŋa === === Palhâšumeh já tubdâstâsah === --> == Kovegalleria == <gallery> Astronaut_Sally_K._Ride,_STS-7_mission_specialist,_in_a_T-38_jet.jpg|[[Northrop T-38 Talon]]-škovlimkirdemmašinist Sally Ride, America's first woman astronaut communicates with ground controllers from the flight deck - NARA - 541940.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi STS007-14-629.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi Ride_on_the_Flight_Deck_-_GPN-2000-001083.jpg|[[STS-41-G]]-kirdem ääigi </gallery> <!-- == Pargo == === Kirjeh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{Narcce/Olmooš}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] go4sk5z78psr8z6h9wydxnhht2eqwmx 153395 153394 2026-04-30T20:23:42Z Yupik 23 [[Luokka:NASA astronauteh]] 153395 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sally Ride | algâalgâlâš nommâ = Sally Kristen Ride | oles nommâ = | kove = Sally Ride (1984).jpg | kovetekstâ = Sally Ride ive 1984 | kovestuárudâh = | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|5|1951||1}} | šoddâmsaje = [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|5|1951|23|7|2012}} | jäämmimsaje = [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | árvunommâ = | áámmát = fysikkár | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | äigi = 14 jándurid, 7 tijmed, 46 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 8]] ([[1978]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Sts-7-patch.png|STS-7}}{{Astronaut/Kirdem|STS-41-G patch.png|STS-41-G}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1987]] | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''Sally Kristen Ride''' ([[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] – [[syeinimáánu 23.]] peeivi [[2012]] [[San Diego]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="nasa-ride"/>) lâi ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]] já [[fysikkár]]. Ride väljejui [[NASA astronautjuávkku 8|NASA astronautjuávkun]] ive 1978. Ive 1983 sust šoodâi vuossâmuš ovtâstumstaatâlâš nissoon já kuálmád nissoon, kii kiirdij [[komovuotâ|komovuođâst]] tastmaŋa ko [[kosmonaut]]eh [[Valentina Tereshkova]] (1963) já [[Svetlana Savitskaya]] (1982) kirdijn tobbeen. Toos lasseen sust šoodâi nuorâmus ovtâstumstaatâlâš astronaut komovuođâst, ko sun kiirdij toho 32-ihásâžžân [[Challenger (komovuotâsukkul)|Challenger]]-komovuotâsukkuláin [[kesimáánu 18.]] peeivi [[1983]].<ref name="nasa-ride">{{Nettikäldee|čujottâs=https://science.nasa.gov/people/sally-ride/|nommâ=Sally Ride (1951-2012)|almostittem=NASA|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Eellim == Sally Kristen Ride šoodâi [[vyesimáánu 26.]] peeivi [[1951]] [[Encino, Los Angeles|Encino]]st Los Angelesist Kaliforniast. Suu eeči lâi Dale Burdell Ride já suu enni lâi Carol Joyce (j.s. Anderson). Sally lâi sunnuu vuosâpärni. Maŋeláá sunnui šoodâi nubbe páárnáš: Karen "Bear" Ride.<ref name="nbc-ride-death">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/science/science-news/why-sally-ride-waited-until-her-death-tell-world-she-f908942|nommâ=Why Sally Ride waited until her death to tell the world she was gay|tahhee=Boyle, Alan|almostittem=NBC News|äigimuddo=2012-07-25|čujottum=2026-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> Sally já Karen rávásmáin sehe [[Van Nuys|Van Nuysist]] já Encinost.<ref name="nbc-ride-death"/> <!-- == Karrieer == === NASA astronautin === ==== Škovliittâs ==== ==== STS-7 ==== ==== STS-41-G ==== === Nasa maŋa === === Palhâšumeh já tubdâstâsah === --> == Kovegalleria == <gallery> Astronaut_Sally_K._Ride,_STS-7_mission_specialist,_in_a_T-38_jet.jpg|[[Northrop T-38 Talon]]-škovlimkirdemmašinist Sally Ride, America's first woman astronaut communicates with ground controllers from the flight deck - NARA - 541940.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi STS007-14-629.jpg|[[STS-7]]-kirdem ääigi Ride_on_the_Flight_Deck_-_GPN-2000-001083.jpg|[[STS-41-G]]-kirdem ääigi </gallery> <!-- == Pargo == === Kirjeh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{NASA astronautjuávkku 8}} {{Narcce/Olmooš}} {{DEFAULTSORT:Ride, Sally}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:NASA astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] b7j6mll22mdlj5qd8qpvjjjbldy1imu