Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 1611 154750 32165 2026-06-14T20:34:33Z Yupik 23 }}, {{k-smn|litto 154750 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Soyuz rocket and spaceship V1-1.svg|thumb|300px|right|Sojuz V1-1]] '''Sojuz''' ({{k-ru|Союз}}, {{k-smn|litto}}) lii [[Ruoššâ|ryeššilâš]] [[komovuotâskiijpâ]], mon [[Sergei Koroljov]] vuávái [[Sovjetlito komovuotâohjelm]] várás. Skiijpah páččojeh Sojuz-kyeddimrakettáin (su. kantoraketti) já toh láá Sojuz-komovuotâohjelm uási. Skiijpâst láá aigij mield rahtum maaŋgah versioh. Ive 2015 räi skiijpâ sierâ versioin láá tohhum paijeel 120 luhostum kirdemid. Sojuz-komovuotâskiijpâst láá kulmâ uási: juurrâmrađemooduul, siäivummooduul já huolâttâsmooduul. ==Juurrâmrađemooduul== Ovdemuš uási skiijpâst lii juurrâmrađemooduul. Tot ana sistees puoh piergâsijd, maid siäivudijn ij taarbâš, tego testampiergâsijd, kameraid já noođijd. Tot puáhtá sisanneed meiddei máhđulii telagistemsajattuv. Juurrâmrađemooduul puáhtá táárbu mield sierriđ siäivummodulist, já talle tot tuáimá áimulukkân. Sojuz kosmonautij orroomsajeh lasanii kirdem ääigi čuuvtij ton maŋa ko ovdebáin almadittum (su miehitetty) komovuotâkapselijn kevttum teknisiih piergâseh sirdojii juurrâmrađemodulân. Juurrâmrađemooduul puovtij huksiđ keppisubbon ko maccâmkapsel, tastko tom ij taarbâš suoijiđ Eennâm áimukiärdán maccâm várás. [[Apollo-komovuotâskijppâ|Apollo-komovuotâskiijpâ]] koččommodulist lâi kuulmâ astronaut várás kuuđâ kuđâhâsmeetter aassâmsaje, já ton massa lâi 5 000 kiillud. Sojuzist siämmáá stuárusii astronautjuávhu várás lâi saje 9 kuđâhâsmeetterid. Taat saje lâi iänááš-uv juurrâmrađemodulist. ==Siäivummooduul== Siäivummooduul kosmonauteh kevttih skiijpâ päčimist já meiddei Enâmân maccâmist. Siäivummooduul oolâ lii pieijum spesialase, mii iästá sistile kummoom talle ko skiijpâ kirdá korrâ liävttoin áimukeerdi čoođâ Enâmân macâdijn. Siäivummooduul liähtu šadda hitásubbon vistig-uv áimukeerdi vuástus keežild já nubben meiddei liävtukepidemsuoivui keežild, tassaažân ko váldusuoivâ lekkâs já hidásmit skijpâ liävtu eennâm asan siäivudijn. Timmâ siäivum visásmiteh meetter aloduvâst tuáimee liävtukepidemraketteh, moh láá pieijum liegâsvuotâkoolbâ tuáhá. Ohtân siäivummooduul vuávám vátámâšâin lâi tot, et skiijpâst kalga leđe stuárráámus máhđulâš volumetrisâš pehtilvuotâ (siskáldâs saijaavuotâ jyehimáin ruŋgo vijđoduvváin). Pyeremus häämi tađe várás ličij pállu. Pállu ij kuittâggin adde luptimvyeimi já tot pyevtittičij ballistlii maccâm áimukiärdán. Ballistlâš maccâm áimukiärdán lii astronauttijd varâlâš tondiet ko skiijpâ keeppid liävtus čuuvtij. Áimukiärdán sirdum maŋa tot iästá skiijpâ stivrim meddâl juurrâmraađeest. Taandiet Sojuz maccâmkapselân väljejui "vyeijimčuovâ" häämi. Tast lii páálu hámásâš ovdâuási, moos lii lohtum páálunálásâš liegâsvuotâkolbâ njuáidus lávuluváin (čiččâm cekkid). Vyeijimčuováid paldâlistem lii čielgiimist toin naalijn, et Sojuz vuávám ääigi masa jo puoh vyeijimčuovah lijjii jurbâdeh. ==Huolâttâsmooduul== Skiijpâ tyehiuásist lii huolâttâsmooduul. Tot lii farppâl hámásâš teedâvuovdâ, mast láá vuáháduvah liegâsvuođâ haaldâšmân, šleđgâvyeimi käldee, kuhesmääđhi radio, radiotelemetria- sehe stelliildâsheiviittemvuáhádâh já haldâšemvuáhádâh. Huolâttâsmooduul teedâthánnáá uásist láá skiijpâ váldu- já värimotoreh - kiddis puáldámuš kevttee uigâmvyeimivuáhádâh juurrâmraađeest operistem já tobbeen meddâlpuáttim várás. Skiijpâst láá meiddei smavvâlatkiitteijee raakeetmotoreh stelliildâs tivomân. Huolâttâsmooduul ulguubeln láá stelliildâsheiviittemvuáháduv sensoreh já piäivášpaneleh, maid puáhtá stelliđ piäváá kulij taid jorgeetmáin. [[Luokka:Komovuotâ]] [[Luokka:Ruoššâ]] hnib9pm8h43m5gd90s103h2njwy0oge 154751 154750 2026-06-14T20:34:47Z Yupik 23 154751 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Soyuz rocket and spaceship V1-1.svg|thumb|300px|right|Sojuz V1-1]] '''Sojuz''' ({{k-ru|Союз}}, {{k-smn|Litto}}) lii [[Ruoššâ|ryeššilâš]] [[komovuotâskiijpâ]], mon [[Sergei Koroljov]] vuávái [[Sovjetlito komovuotâohjelm]] várás. Skiijpah páččojeh Sojuz-kyeddimrakettáin (su. kantoraketti) já toh láá Sojuz-komovuotâohjelm uási. Skiijpâst láá aigij mield rahtum maaŋgah versioh. Ive 2015 räi skiijpâ sierâ versioin láá tohhum paijeel 120 luhostum kirdemid. Sojuz-komovuotâskiijpâst láá kulmâ uási: juurrâmrađemooduul, siäivummooduul já huolâttâsmooduul. ==Juurrâmrađemooduul== Ovdemuš uási skiijpâst lii juurrâmrađemooduul. Tot ana sistees puoh piergâsijd, maid siäivudijn ij taarbâš, tego testampiergâsijd, kameraid já noođijd. Tot puáhtá sisanneed meiddei máhđulii telagistemsajattuv. Juurrâmrađemooduul puáhtá táárbu mield sierriđ siäivummodulist, já talle tot tuáimá áimulukkân. Sojuz kosmonautij orroomsajeh lasanii kirdem ääigi čuuvtij ton maŋa ko ovdebáin almadittum (su miehitetty) komovuotâkapselijn kevttum teknisiih piergâseh sirdojii juurrâmrađemodulân. Juurrâmrađemooduul puovtij huksiđ keppisubbon ko maccâmkapsel, tastko tom ij taarbâš suoijiđ Eennâm áimukiärdán maccâm várás. [[Apollo-komovuotâskijppâ|Apollo-komovuotâskiijpâ]] koččommodulist lâi kuulmâ astronaut várás kuuđâ kuđâhâsmeetter aassâmsaje, já ton massa lâi 5 000 kiillud. Sojuzist siämmáá stuárusii astronautjuávhu várás lâi saje 9 kuđâhâsmeetterid. Taat saje lâi iänááš-uv juurrâmrađemodulist. ==Siäivummooduul== Siäivummooduul kosmonauteh kevttih skiijpâ päčimist já meiddei Enâmân maccâmist. Siäivummooduul oolâ lii pieijum spesialase, mii iästá sistile kummoom talle ko skiijpâ kirdá korrâ liävttoin áimukeerdi čoođâ Enâmân macâdijn. Siäivummooduul liähtu šadda hitásubbon vistig-uv áimukeerdi vuástus keežild já nubben meiddei liävtukepidemsuoivui keežild, tassaažân ko váldusuoivâ lekkâs já hidásmit skijpâ liävtu eennâm asan siäivudijn. Timmâ siäivum visásmiteh meetter aloduvâst tuáimee liävtukepidemraketteh, moh láá pieijum liegâsvuotâkoolbâ tuáhá. Ohtân siäivummooduul vuávám vátámâšâin lâi tot, et skiijpâst kalga leđe stuárráámus máhđulâš volumetrisâš pehtilvuotâ (siskáldâs saijaavuotâ jyehimáin ruŋgo vijđoduvváin). Pyeremus häämi tađe várás ličij pállu. Pállu ij kuittâggin adde luptimvyeimi já tot pyevtittičij ballistlii maccâm áimukiärdán. Ballistlâš maccâm áimukiärdán lii astronauttijd varâlâš tondiet ko skiijpâ keeppid liävtus čuuvtij. Áimukiärdán sirdum maŋa tot iästá skiijpâ stivrim meddâl juurrâmraađeest. Taandiet Sojuz maccâmkapselân väljejui "vyeijimčuovâ" häämi. Tast lii páálu hámásâš ovdâuási, moos lii lohtum páálunálásâš liegâsvuotâkolbâ njuáidus lávuluváin (čiččâm cekkid). Vyeijimčuováid paldâlistem lii čielgiimist toin naalijn, et Sojuz vuávám ääigi masa jo puoh vyeijimčuovah lijjii jurbâdeh. ==Huolâttâsmooduul== Skiijpâ tyehiuásist lii huolâttâsmooduul. Tot lii farppâl hámásâš teedâvuovdâ, mast láá vuáháduvah liegâsvuođâ haaldâšmân, šleđgâvyeimi käldee, kuhesmääđhi radio, radiotelemetria- sehe stelliildâsheiviittemvuáhádâh já haldâšemvuáhádâh. Huolâttâsmooduul teedâthánnáá uásist láá skiijpâ váldu- já värimotoreh - kiddis puáldámuš kevttee uigâmvyeimivuáhádâh juurrâmraađeest operistem já tobbeen meddâlpuáttim várás. Skiijpâst láá meiddei smavvâlatkiitteijee raakeetmotoreh stelliildâs tivomân. Huolâttâsmooduul ulguubeln láá stelliildâsheiviittemvuáháduv sensoreh já piäivášpaneleh, maid puáhtá stelliđ piäváá kulij taid jorgeetmáin. [[Luokka:Komovuotâ]] [[Luokka:Ruoššâ]] 2qu42qsmfxe4kle7z3vt7wtvf6web9f 0 11619 154740 148213 2026-06-14T18:48:10Z Yupik 23 [[]] 154740 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Woman redhead natural portrait 1.jpg|thumb|Nissoon, kiäst láá ooraans kuárvivuoptah]] ''Vuoptah''' láá [[olmooš|ulmuu]] [[uáivi]]st šaddee [[soovsâ|soksâmeh]]. Toh šaddeh vuoptâtuupâin, moh láá uáiviliškeest. Vuoptâtuupâst šaddee ovtâskâs vuoptâ ađai vuoptâčalme puáhtá leđe juurbâs, [[kuheldâlâšjuurbâs]] teikkâ tuolbâs. Jurbâ vuoptâtuupâst šoddâm vuoptâčalme lii njuolgâd, já mađe tuolbâsub vuoptâtuppâ lii tađe kuárvib tot vuoptâčalme lii. Ulmuu uáivist láá koskâmiärálávt 100 000 vuoptâd. Toh šaddeh suulân 1–1,5 senttimeetter mánuppaajeest. Vuoptâčalme šadda suulân kulmâ ive ovdil ko ton šoddâm nohá já viijmâg tot kačča já uđđâ vuoptâčalme šodâškuát. Ulmuu uáivist njalaneh suulân 20–150 vuoptâčalmed peeivist. Vuoptâi iivneh mulsâšudeh čappâdist ruškâdân, kuovgâdân, ruopsâdân, ránásân já vielgâdân. Vuoptâčalmeest láá kulmâ keerdi. Siskerdi lii [[Medulla (vuoptah)|medulla]]. Nubbe kerdi lii [[Cortex (vuoptah)|cortex]], mii lii kasemus kerdi já siskeeld vuoptâi ivne ađai [[melaniin]]. [[Cuticula]] lii vuoptâčalme olgokerdi. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Vuoptah|*]] oqpfbba3n7vllkd428t0aaetwv628km 154748 154740 2026-06-14T20:12:33Z Seipinne 19 154748 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Woman redhead natural portrait 1.jpg|thumb|Nissoon, kiäst láá ooraans kuárvivuoptah]] '''Vuoptah''' láá [[olmooš|ulmuu]] [[uáivi]]st šaddee [[soovsâ|soksâmeh]]. Toh šaddeh vuoptâtuupâin, moh láá uáiviliškeest. Vuoptâtuupâst šaddee ovtâskâs vuoptâ ađai vuoptâčalme puáhtá leđe juurbâs, [[kuheldâlâšjuurbâs]] teikkâ tuolbâs. Jurbâ vuoptâtuupâst šoddâm vuoptâčalme lii njuolgâd, já mađe tuolbâsub vuoptâtuppâ lii tađe kuárvib tot vuoptâčalme lii. Ulmuu uáivist láá koskâmiärálávt 100 000 vuoptâd. Toh šaddeh suulân 1–1,5 senttimeetter mánuppaajeest. Vuoptâčalme šadda suulân kulmâ ive ovdil ko ton šoddâm nohá já viijmâg tot kačča já uđđâ vuoptâčalme šodâškuát. Ulmuu uáivist njalaneh suulân 20–150 vuoptâčalmed peeivist. Vuoptâi iivneh mulsâšudeh čappâdist ruškâdân, kuovgâdân, ruopsâdân, ránásân já vielgâdân. Vuoptâčalmeest láá kulmâ keerdi. Siskerdi lii [[Medulla (vuoptah)|medulla]]. Nubbe kerdi lii [[Cortex (vuoptah)|cortex]], mii lii kasemus kerdi já siskeeld vuoptâi ivne ađai [[melaniin]]. [[Cuticula]] lii vuoptâčalme olgokerdi. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Vuoptah|*]] js74ce9ju2vxaser1blyps86zzm1n91 154749 154748 2026-06-14T20:18:57Z Seipinne 19 154749 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Woman redhead natural portrait 1.jpg|thumb|Nissoon, kiäst láá ooraans kuárvi- ađai smarfevuoptah]] '''Vuoptah''' láá [[olmooš|ulmuu]] [[uáivi]]st šaddee [[soovsâ|soksâmeh]]. Toh šaddeh vuoptâtuupâin, moh láá uáiviliškeest. Vuoptâtuupâst šaddee ovtâskâs vuoptâ ađai vuoptâčalme puáhtá leđe juurbâs, [[kuheldâlâšjuurbâs]] teikkâ tuolbâs. Jurbâ vuoptâtuupâst šoddâm vuoptâčalme lii njuolgâd, já mađe tuolbâsub vuoptâtuppâ lii tađe kuárvib tot vuoptâčalme lii. Ulmuu uáivist láá koskâmiärálávt 100 000 vuoptâd. Toh šaddeh suulân 1–1,5 senttimeetter mánuppaajeest. Vuoptâčalme šadda suulân kulmâ ive ovdil ko ton šoddâm nohá já viijmâg tot kačča já uđđâ vuoptâčalme šodâškuát. Ulmuu uáivist njalaneh suulân 20–150 vuoptâčalmed peeivist. Vuoptâi iivneh mulsâšudeh čappâdist ruškâdân, kuovgâdân, ruopsâdân, ránásân já vielgâdân. Vuoptâčalmeest láá kulmâ keerdi. Siskerdi lii [[Medulla (vuoptah)|medulla]]. Nubbe kerdi lii [[Cortex (vuoptah)|cortex]], mii lii kasemus kerdi já siskeeld vuoptâi ivne ađai [[melaniin]]. [[Cuticula]] lii vuoptâčalme olgokerdi. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Vuoptah|*]] p9pneg5tm0yj7nim09cdqq0065bg51i 0 18738 154760 149760 2026-06-14T22:27:09Z Yupik 23 +lávlulâh 154760 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|pienoiskuva|[[Jurbâdâs]], [[ellips]], [[paraabel]], [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Geometria''' ([[toovláš kreikakielâ|toovláá kreikâkielân]] γεωμετρία ''eennâmmittedem'' < γῆ (gê, ''eennâm'') +‎ μετρέω (metréō, ''mittediđ'') +‎ -ῐ́ᾱ (-íā = abstraktlâš denominaal syergis))<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cuemath.com/geometry/|nommâ=Geometry - Formulas, Examples {{!}} Plane and Solid Geometry|almostittem=Cuemath|čujottum=2023-09-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> lii [[matematiik]] syergi. == Jyehim == Geometria puáhtá jyehiđ ovdâmerkkân čuávuvávt: *[[Täsigeometria]] – kyevtuulâtlâš geometria *[[Saijaavuotâgeometria]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Luonddudie%C4%91a_ja_matematihkka:saijaavuot%C3%A2|nommâ=Luonddudieđa ja matematihkka:saijaavuotâ - TermWiki|almostittem=satni.uit.no|čujottum=2025-09-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> – kuulmâuulâtlâš geometria *[[Euklidisâš geometria]] – geometria, mast kiävttoo euklidisâš paralleelpostulaat; ovdâmerkkân škoovlâst uápis täsi- já komovuotâgeometria *[[Epieuklidisâš geometria]] – geometria, mast kiävttoo miinii eres ko euklidisâš paralleeljiešvuotâ; ovdâmerkkân geometria páálu asseest *[[Analyyttisâš geometria]] – [[koordinaatsysteem]]ist leijee kovosij já pitái analysistem [[ovtâldâh|ovtâlduvâi]] já [[epiovtâldâh|epiovtâlduvâi]] vievâst [[Trigonometria]] vievâst puáhtá čuávdiđ numeerlávt maaŋgâid geometrisijd čuolmâid. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Geometria|*]] nu2uw0be2axijptnis80tltfe57cl3o 154761 154760 2026-06-14T22:27:28Z Yupik 23 154761 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|thumb|[[Jurbâdâs]], [[Ellips (geometria)|ellips]], [[paraabel]], [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Geometria''' ([[toovláš kreikakielâ|toovláá kreikâkielân]] γεωμετρία ''eennâmmittedem'' < γῆ (gê, ''eennâm'') +‎ μετρέω (metréō, ''mittediđ'') +‎ -ῐ́ᾱ (-íā = abstraktlâš denominaal syergis))<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cuemath.com/geometry/|nommâ=Geometry - Formulas, Examples {{!}} Plane and Solid Geometry|almostittem=Cuemath|čujottum=2023-09-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> lii [[matematiik]] syergi. == Jyehim == Geometria puáhtá jyehiđ ovdâmerkkân čuávuvávt: *[[Täsigeometria]] – kyevtuulâtlâš geometria *[[Saijaavuotâgeometria]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Luonddudie%C4%91a_ja_matematihkka:saijaavuot%C3%A2|nommâ=Luonddudieđa ja matematihkka:saijaavuotâ - TermWiki|almostittem=satni.uit.no|čujottum=2025-09-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> – kuulmâuulâtlâš geometria *[[Euklidisâš geometria]] – geometria, mast kiävttoo euklidisâš paralleelpostulaat; ovdâmerkkân škoovlâst uápis täsi- já komovuotâgeometria *[[Epieuklidisâš geometria]] – geometria, mast kiävttoo miinii eres ko euklidisâš paralleeljiešvuotâ; ovdâmerkkân geometria páálu asseest *[[Analyyttisâš geometria]] – [[koordinaatsysteem]]ist leijee kovosij já pitái analysistem [[ovtâldâh|ovtâlduvâi]] já [[epiovtâldâh|epiovtâlduvâi]] vievâst [[Trigonometria]] vievâst puáhtá čuávdiđ numeerlávt maaŋgâid geometrisijd čuolmâid. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Geometria|*]] 8gsanx52e0d3phinm3zu11sldtpy8jw 154764 154761 2026-06-14T22:28:29Z Yupik 23 já 154764 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|thumb|[[Jurbâdâs]], [[Ellips (geometria)|ellips]], [[paraabel]] já [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Geometria''' ([[toovláš kreikakielâ|toovláá kreikâkielân]] γεωμετρία ''eennâmmittedem'' < γῆ (gê, ''eennâm'') +‎ μετρέω (metréō, ''mittediđ'') +‎ -ῐ́ᾱ (-íā = abstraktlâš denominaal syergis))<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cuemath.com/geometry/|nommâ=Geometry - Formulas, Examples {{!}} Plane and Solid Geometry|almostittem=Cuemath|čujottum=2023-09-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> lii [[matematiik]] syergi. == Jyehim == Geometria puáhtá jyehiđ ovdâmerkkân čuávuvávt: *[[Täsigeometria]] – kyevtuulâtlâš geometria *[[Saijaavuotâgeometria]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Luonddudie%C4%91a_ja_matematihkka:saijaavuot%C3%A2|nommâ=Luonddudieđa ja matematihkka:saijaavuotâ - TermWiki|almostittem=satni.uit.no|čujottum=2025-09-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> – kuulmâuulâtlâš geometria *[[Euklidisâš geometria]] – geometria, mast kiävttoo euklidisâš paralleelpostulaat; ovdâmerkkân škoovlâst uápis täsi- já komovuotâgeometria *[[Epieuklidisâš geometria]] – geometria, mast kiävttoo miinii eres ko euklidisâš paralleeljiešvuotâ; ovdâmerkkân geometria páálu asseest *[[Analyyttisâš geometria]] – [[koordinaatsysteem]]ist leijee kovosij já pitái analysistem [[ovtâldâh|ovtâlduvâi]] já [[epiovtâldâh|epiovtâlduvâi]] vievâst [[Trigonometria]] vievâst puáhtá čuávdiđ numeerlávt maaŋgâid geometrisijd čuolmâid. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Geometria|*]] 4bue5hm4mvow0lv185jfw7k01twtdn8 0 30560 154738 2026-06-14T18:36:18Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|thumb|Kove geometrisâš [[ellips]] lii ruánáá]] '''Ellips''', ovdil meiddei '''ellipsâ''' puáhtá merhâšiđ čuávuváid aašijd: * [[Ellips (geometria)|Geometrisâš ellips]] * [[Ellips (kielâtieđâ)|Kielâtieđâlâš ellips]] * [[Kulmâ čuogâstuv]] (&hellip;) * [[Mainâstem elliptlâšvuotâ]] teikkâ [[mainâstem ellipslâšvuotâ]] čaabâkirjálâšvuođâst {{Tärkkilistemsijđo}} 154738 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|thumb|Kove geometrisâš [[ellips]] lii ruánáá]] '''Ellips''', ovdil meiddei '''ellipsâ''' puáhtá merhâšiđ čuávuváid aašijd: * [[Ellips (geometria)|Geometrisâš ellips]] * [[Ellips (kielâtieđâ)|Kielâtieđâlâš ellips]] * [[Kulmâ čuogâstuv]] (&hellip;) * [[Mainâstem elliptlâšvuotâ]] teikkâ [[mainâstem ellipslâšvuotâ]] čaabâkirjálâšvuođâst {{Tärkkilistemsijđo}} 4x9afey61amlx17pali1k8p1scj4k18 0 30561 154739 2026-06-14T18:47:09Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii toppum [[nube tääsi kavre]]. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] 154739 wikitext text/x-wiki '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii toppum [[nube tääsi kavre]]. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] hir4edqqnttu5mu5cpwhs0o42xmsu2c 154745 154739 2026-06-14T19:34:40Z Yupik 23 154745 wikitext text/x-wiki '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] hkeqi6edx1egq2tpwyvqxeukbvjorib 154752 154745 2026-06-14T21:10:39Z Yupik 23 154752 wikitext text/x-wiki '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii čuávuvávt: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] bb93nbj4sxc57rafklkbnt0brkpqe8w 154753 154752 2026-06-14T21:12:00Z Yupik 23 /* Ellips ovtâldâh */ 154753 wikitext text/x-wiki '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] 4cvmw9r8bi21tdcn6jjqwnoqf5s3zlp 154754 154753 2026-06-14T21:21:04Z Yupik 23 154754 wikitext text/x-wiki '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] ax33y50evdn3eaastr60r66uyzxng4g 154755 154754 2026-06-14T21:24:07Z Yupik 23 154755 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] 8vakmor3ttinzx1yl1szr3sw99dy7u5 154756 154755 2026-06-14T21:27:21Z Yupik 23 154756 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] kajccb6rxgyzewmjtt01k4c7owy99ck 154757 154756 2026-06-14T21:30:20Z Yupik 23 +kove 154757 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] r15qqhjqh4rcvzt9knyt15vwo40t7lr 154758 154757 2026-06-14T21:48:01Z Yupik 23 154758 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. == Vijđodâh == Ellips [[Vijđodâh|vijđoduv]] <math>A</math> puáhtá reknistiđ čuávuváá kaavast: <math>A = \pi \cdot ab, </math> mast ''a'' já ''b'' láá ellips peliakseleh. Huámmáš, ete ko peliakseleh láá siämmáá kuheh, talle kovos lii jurbâdâs já vijđoduv ciälhus lii ''&#x3C0;&#xB7;r&#xB2;''. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] rbhbcaun9j9x52r96xuqpx5u56c3gw7 154759 154758 2026-06-14T22:23:02Z Yupik 23 /* Vijđodâh */ 154759 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. == Vijđodâh == Ellips [[Vijđodâh|vijđoduv]] <math>A</math> puáhtá reknistiđ čuávuváá kaavast<ref name="snl-ellipse">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/ellipse_-_matematikk|nommâ=ellipse (matematikk)|tahhee=Aubert, Karl Egil já Vatne, Jon Eivind|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2025-02-24|čujottum=2026-06-15|kielâ={{nb}}}}</ref>: <math>A = \pi \cdot ab, </math> mast ''a'' já ''b'' láá ellips peliakseleh. Huámmáš, ete ko peliakseleh láá siämmáá kuheh, talle kovos lii jurbâdâs já vijđoduv ciälhus lii ''&#x3C0;&#xB7;r&#xB2;''. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] ec6a0x0kyks4u13q7ij0bz4d5xoyslz 154762 154759 2026-06-14T22:27:47Z Yupik 23 154762 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|pienoiskuva|[[Jurbâdâs]], [[ellips]], [[paraabel]], [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. == Vijđodâh == [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] Ellips [[Vijđodâh|vijđoduv]] <math>A</math> puáhtá reknistiđ čuávuváá kaavast<ref name="snl-ellipse">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/ellipse_-_matematikk|nommâ=ellipse (matematikk)|tahhee=Aubert, Karl Egil já Vatne, Jon Eivind|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2025-02-24|čujottum=2026-06-15|kielâ={{nb}}}}</ref>: <math>A = \pi \cdot ab, </math> mast ''a'' já ''b'' láá ellips peliakseleh. Huámmáš, ete ko peliakseleh láá siämmáá kuheh, talle kovos lii jurbâdâs já vijđoduv ciälhus lii ''&#x3C0;&#xB7;r&#xB2;''. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] pt6yk269bv2gj99jorbm5dx2dy83apn 154763 154762 2026-06-14T22:28:11Z Yupik 23 já 154763 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|pienoiskuva|[[Jurbâdâs]], [[ellips]], [[paraabel]] já [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. == Vijđodâh == [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] Ellips [[Vijđodâh|vijđoduv]] <math>A</math> puáhtá reknistiđ čuávuváá kaavast<ref name="snl-ellipse">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/ellipse_-_matematikk|nommâ=ellipse (matematikk)|tahhee=Aubert, Karl Egil já Vatne, Jon Eivind|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2025-02-24|čujottum=2026-06-15|kielâ={{nb}}}}</ref>: <math>A = \pi \cdot ab, </math> mast ''a'' já ''b'' láá ellips peliakseleh. Huámmáš, ete ko peliakseleh láá siämmáá kuheh, talle kovos lii jurbâdâs já vijđoduv ciälhus lii ''&#x3C0;&#xB7;r&#xB2;''. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] mc1zd51r9vkvrqzq3dkwhoyu1urjrwm 154765 154763 2026-06-15T00:05:57Z Yupik 23 154765 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|pienoiskuva|[[Jurbâdâs]], [[ellips]], [[paraabel]] já [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. <!--== Ellips uásih ==--> == Vijđodâh == [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] Ellips [[Vijđodâh|vijđoduv]] <math>A</math> puáhtá reknistiđ čuávuváá kaavast<ref name="snl-ellipse">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/ellipse_-_matematikk|nommâ=ellipse (matematikk)|tahhee=Aubert, Karl Egil já Vatne, Jon Eivind|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2025-02-24|čujottum=2026-06-15|kielâ={{nb}}}}</ref>: <math>A = \pi \cdot ab, </math> mast ''a'' já ''b'' láá ellips peliakseleh. Huámmáš, ete ko peliakseleh láá siämmáá kuheh, talle kovos lii jurbâdâs já vijđoduv ciälhus lii ''&#x3C0;&#xB7;r&#xB2;''. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. <!--== Ellips maailmist == ==Škovlâlijd== * Lasetiäđuh ellipsijn láá siijđoin XX–XX (pittá XX-XX. XX) oppâkirjeest ''[]''. --> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] ti50jyt2c9mb8thz2a7urnddn19bam6 154766 154765 2026-06-15T00:09:17Z Yupik 23 Ellips sárgum 154766 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|pienoiskuva|[[Jurbâdâs]], [[ellips]], [[paraabel]] já [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. <!--== Ellips uásih == == Ellips sárgum ==--> == Vijđodâh == [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] Ellips [[Vijđodâh|vijđoduv]] <math>A</math> puáhtá reknistiđ čuávuváá kaavast<ref name="snl-ellipse">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/ellipse_-_matematikk|nommâ=ellipse (matematikk)|tahhee=Aubert, Karl Egil já Vatne, Jon Eivind|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2025-02-24|čujottum=2026-06-15|kielâ={{nb}}}}</ref>: <math>A = \pi \cdot ab, </math> mast ''a'' já ''b'' láá ellips peliakseleh. Huámmáš, ete ko peliakseleh láá siämmáá kuheh, talle kovos lii jurbâdâs já vijđoduv ciälhus lii ''&#x3C0;&#xB7;r&#xB2;''. == Ellips ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. <!--== Ellips maailmist == ==Škovlâlijd== * Lasetiäđuh ellipsijn láá siijđoin XX–XX (pittá XX-XX. XX) oppâkirjeest ''[]''. --> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] c8idtub4rizszsk7xn2y923yj8cw3kc 154767 154766 2026-06-15T00:29:01Z Yupik 23 154767 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|pienoiskuva|[[Jurbâdâs]], [[ellips]], [[paraabel]] já [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân. <!--== Ellips uásih == == Ellips sárgum == == Ellips historjá ==--> == Vijđodâh == [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] Ellips [[Vijđodâh|vijđoduv]] <math>A</math> puáhtá reknistiđ čuávuváá kaavast<ref name="snl-ellipse">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/ellipse_-_matematikk|nommâ=ellipse (matematikk)|tahhee=Aubert, Karl Egil já Vatne, Jon Eivind|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2025-02-24|čujottum=2026-06-15|kielâ={{nb}}}}</ref>: <math>A = \pi \cdot ab, </math> mast ''a'' já ''b'' láá ellips peliakseleh. Huámmáš, ete ko peliakseleh láá siämmáá kuheh, talle kovos lii jurbâdâs já vijđoduv ciälhus lii ''&#x3C0;&#xB7;r&#xB2;''. == Ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. <!--== Ellips maailmist == ==Škovlâlijd== * Lasetiäđuh ellipsijn láá siijđoin XX–XX (pittá XX-XX. XX) oppâkirjeest ''[]''. --> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] 43n0wl0xg7l40xm9s35o8rtcb2m340v 154768 154767 2026-06-15T00:40:25Z Yupik 23 +käldee 154768 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:A circle, and an ellipse.png|thumb|Kooveest jurbâdâs lii čuovjâd já ellips ruopsâd]] [[Tiätuvuárkká:Conic Sections.svg|pienoiskuva|[[Jurbâdâs]], [[ellips]], [[paraabel]] já [[hyperbel]] [[lávulâh|lávuluvvâst]]]] '''Ellips''', '''kuhendâlâšjuurbâs''' teikkâ '''kuheldâlâšjuurbâs''' lii kiddejum [[nube tääsi kavre]]. Tom puáhtá jurdâččiđ vonâttum teikkâ tapčestum [[jurbâdâs]]sân.<ref name="mls-ellipsi-10323">{{Nettikäldee|čujottâs=https://matematiikkalehtisolmu.fi/sanakirja/e.html#10323|nommâ=Ellipsi (engl. Ellipse)|almostittem=Matematiikan verkkosanakirja|čujottum=2026-06-15|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--== Ellips uásih == == Ellips sárgum == == Ellips historjá ==--> == Vijđodâh == [[Tiätuvuárkká:Ellipse semi-major and minor axes.svg|thumb|Tast ''a'' lii kuhemus aksel pelikukkodâh já ''b'' uánihumos aksel pelikukkodâh]] Ellips [[Vijđodâh|vijđoduv]] <math>A</math> puáhtá reknistiđ čuávuváá kaavast<ref name="snl-ellipse">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/ellipse_-_matematikk|nommâ=ellipse (matematikk)|tahhee=Aubert, Karl Egil já Vatne, Jon Eivind|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2025-02-24|čujottum=2026-06-15|kielâ={{nb}}}}</ref>: <math>A = \pi \cdot ab, </math> mast ''a'' já ''b'' láá ellips peliakseleh. Huámmáš, ete ko peliakseleh láá siämmáá kuheh, talle kovos lii jurbâdâs já vijđoduv ciälhus lii ''&#x3C0;&#xB7;r&#xB2;''. == Ovtâldâh == Ko ellips koskâčyegis lii čuággást ''(x₀,y₀)'', ellips ovtâldâh lii: <math>\frac{(x-x_0)^2} {a^2} + \frac{(y-y_0)^2} {b^2} = 1\!</math> , mast <math>a,b\in\mathbb{R}</math>. Ellips ovtâldâh parameetterhäämist: <math>\left\{\begin{matrix}x = x_0+a\cos{t} \\ y = y_0+b\sin{t}\end{matrix}\right.</math> , mast <math>a,b,t,x_0,y_0\in\mathbb{R}</math>. Lij meiddei máhđulâš čäälliđ ellips ovtâlduv čuávuvávt: <math>A x^2 + B x y + C y^2 + D x + E y + F = 0\!</math> , mast <math>A,B,C,D,E,F\in\mathbb{R}</math>. Kaavain ''a'' lii ''x''-aksel peliaksel kukkodâh já ''b'' ''y''-aksel peliaksel kukkodâh. Jis ''a = b = r'', talle taat lii [[jurbâdâs]], man [[suonjâr]] lii ''r''. <!--== Ellips maailmist == ==Škovlâlijd== * Lasetiäđuh ellipsijn láá siijđoin XX–XX (pittá XX-XX. XX) oppâkirjeest ''[]''. --> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Kavreh]] h9oyrp4hw428rbit0pwj848janumthb 0 30562 154741 2026-06-14T18:48:28Z Yupik 23 #REDIRECT[[Ellips (geometria)]] 154741 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Ellips (geometria)]] ihiia5w2vb0u8uvhd7xu8bdaest07ck 0 30563 154742 2026-06-14T18:48:38Z Yupik 23 #REDIRECT[[Ellips (geometria)]] 154742 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Ellips (geometria)]] ihiia5w2vb0u8uvhd7xu8bdaest07ck 14 30564 154743 2026-06-14T18:49:52Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Geometria]] [[Luokka:Topologia]] 154743 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Geometria]] [[Luokka:Topologia]] s561qypvnxn50uyw8d8pmxv6x963l69 14 30565 154744 2026-06-14T18:50:42Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:Matematiik uásisyergih]] 154744 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Matematiik uásisyergih]] 4nmif1wc42tpm1nurrrk0mh7mus87np 0 30566 154746 2026-06-14T20:04:04Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{Koskâmeerhah|/}} '''Vinesäärgis''' lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Kevttim anarâškielâst== Anarâškielâst vinesárgá kevttih teikkâ-sääni saajeest sehe eres muulsâiävtui kooskâst. Tom puáhtá kevttiđ meid lavluin já tiivtâin, matemaatlijn ohtâvuođâin, rááiđuin, nettisijđoi URL-čujottâsâin, motomijn uánádâsâin já kielâtiettust fooneemtääsi transkriptio čäitidijn. ==... 154746 wikitext text/x-wiki {{Koskâmeerhah|/}} '''Vinesäärgis''' lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Kevttim anarâškielâst== Anarâškielâst vinesárgá kevttih teikkâ-sääni saajeest sehe eres muulsâiävtui kooskâst. Tom puáhtá kevttiđ meid lavluin já tiivtâin, matemaatlijn ohtâvuođâin, rááiđuin, nettisijđoi URL-čujottâsâin, motomijn uánádâsâin já kielâtiettust fooneemtääsi transkriptio čäitidijn. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Koskâmeerhah]] [[Luokka:Matemaatliih symboleh]] 099h0wacswy7ixvbb3ks8i3x6aumk3p 154747 154746 2026-06-14T20:05:05Z Seipinne 19 +käldee 154747 wikitext text/x-wiki {{Koskâmeerhah|/}} '''Vinesäärgis''' lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Kevttim anarâškielâst== Anarâškielâst vinesárgá kevttih teikkâ-sääni saajeest sehe eres muulsâiävtui kooskâst. Tom puáhtá kevttiđ meid lavluin já tiivtâin, matemaatlijn ohtâvuođâin, rááiđuin, nettisijđoi URL-čujottâsâin, motomijn uánádâsâin já kielâtiettust fooneemtääsi transkriptio čäitidijn.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/20a1jYLEhQS19IPSui32Va|nommâ=Vinesäärgis|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=www.giella.org|äigimuddo=26.05.2026|čujottum=2026-06-14}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Koskâmeerhah]] [[Luokka:Matemaatliih symboleh]] b5z6rpq6bqefjl5f9wwo3wg64y26vt3