Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 991 155146 145997 2026-06-17T18:59:43Z Seipinne 19 155146 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Nils-Aslak-Valkeapaa.jpg|thumb|Nils-Aslak Valkeapää]] '''Nils-Aslak Valkeapää''' teikkâ '''Áillohaš''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|23|3|1943|[[Iänudâh]]|[[Suomâ]]|27|11|2001|[[Espoo]]|Suomâ}}) lâi orjâlâš taaidâr, tivtâsteijee já jyeigee. ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Valkeapää finnij elimis ääigi maaŋgâlágánijd palhâšuumijd. Ive&nbsp;[[1985]] sun finnij [[Sämirääđi kunneepalhâšume]] pargostis sämmilij pyerrin.<ref name="leif-s10">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 10 |čujottum=2021-02-04 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 18 |čujottum=2021-02-04 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive&nbsp;[[1991]] sun vuoitij [[Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]] kirjestis ''[[Beaivi, áhčážan|Piäiváš, iäččám]]''.<ref name="terkvp">{{Nettikäldee | Čujottâs=https://www.norden.org/fi/nominee/1991-nils-aslak-valkeapaa-saamelainen-kielialue-beaivi-ahcazan | Nommâ= 1991 Nils-Aslak Valkeapää, Saamelainen kielialue: Beaivi, áhčážan | Almostittem = [[Tave-enâmij rääđi]] |Čujottum= 2021-02-04 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Muáddi ive maŋeláá Valkeapää 50.&nbsp;šoddâmpeeivi kunnen [[Taažâ sämmilij riijkâservi]], [[Kuovdâkiäinu kieldâ]] já [[Kuovdâkiäinu Sämmilij servi]] vuáđudii [[sämimuusik]] palhâšume [[Áillohaš-palhâšume]].<ref name="nrk-1.12295371">{{Nettikäldee | Tahhee= Ballovara, Mette já Somby, Liv Inger | Čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/o__a-sami-musihkain-bargamin-1.12295371 | Nommâ=Ođđa sámi musihkain bargamin| Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2015-04-05 |Čujottum= 2021-01-06 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive&nbsp;[[1994]] [[Oulu ollâopâttâh]] meridij nomâttiđ suu [[kunneetuáhtár]]in. Ive&nbsp;[[1996]] lâi [[Suomâ-palhâšume]] vuáru. Ovdâláá Valkeapää jämimis meid [[Laapi ollâopâttâh]] meridij nomâttiđ suu [[kunneetuáhtár]]in.<ref name="avvir-281479277706250">{{Nettikäldee | Tahhee=Helander, Astrid | Čujottâs=https://www.pressreader.com/norway/avvir/20190227/281479277706250 | Nommâ=Lappi universitehta nammadan guoktása gudnedoavttirin| Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2019-02-27|Čujottum= 2021-02-04 | Kielâ = {{se}}}}</ref> == Tyejeh == === Čalluuh já kirjeh === * ''Terveisiä Lapista'' [[1971]] : <br>[[tárukielâ]]n ''Helsning fra sameland'' [[1979]], [[eŋgâlâskielâ]]n ''Greetings from Lapland'' [[1983]] (pamflet) * ''Giđa ijat čuovgadat'' [[1974]] : <br>[[suomâkielâ]]n ''Kevään yöt niin valoisat'' [[1980]] * ''Lávllo vizár biellocizáš'' [[1976]] * ''Ádjaga silbasuonat'' [[1981]] * ''Ruoktu váimmus'' [[1985]] : <br>tárukielân ''Vidderna inom mig'' [[1987]] * ''Vindens veier'' [[1990]] * ''Trekways of the wind'' [[1994]] * ''Ich bin des windigen Berges Kind'' [[1985]] * ''Beaivi áhčážan'' [[1988]] : <br>tárukielân ''Solen, min far'' [[1990]], suomâkielân ''Aurinko, isäni'' [[1992]], ''Fadir min, solin'' [[1992]] * ''Nu guhkkin dat mii lahka'' : <br>tárukielân ''Så fjernt det naere'' [[1994]] * ''Jus gaccebiehtár bohkosivččii'' [[1996]] * ''Girddán, seivvodan'' [[1999]] * ''Eanni, eannážan'' [[2001]] ===Albumeh=== * ''[[Joikuja]]'' (1968) * ''[[Juoigamat]]'' (1973) * ''[[Vuoi Biret-Maaret, vuoi!]]'' (1974) * ''[[De čábba niegut runiidit]]'' (1976, oovtâst [[Åsa Blind]]áin já [[Jaakko Gauriloff]]áin) * ''[[Duvva, Áilen Niga Elle ja Aillohaš]]'' (1976) * ''[[Sámi eatnan duoddariid]]'' (1978) * ''[[Sápmi, vuoi Sápmi!]]'' (1982) * '' [[Davas ja Geassai]]'' (1982) * '' Beaivi, áhčážan'' (1988) * '' Eanan, eallima eadni'' (1990) * '' Sámi luondu, gollerisku'' (1992) * '' Goase dušše'' (1994) * '' Dálveleaikkat/Wintergames'' (1994) == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Valkeapää, Nils-Aslak}} [[Luokka:Nils-Aslak Valkeapää|*]] lwmsxsk4lytejhskbn8fzc7wd0na38e 0 1888 155148 146404 2026-06-17T19:42:08Z Seipinne 19 155148 wikitext text/x-wiki {{Anarâškielâ pustaveh|styeres=W|ucce=w|kove=|tarkekirjain=}} [[Tiätuvuárkká:W cursiva.gif|thumb|W]] '''W''' ('''w''') lii läättinlâš puustavoornig 23. [[puustav]]. Tot ij lah [[Anarâškielâ pustaveh|anarâškielâ puustavoornigist]], mutâ tot kávnoo hyelkkikielâi pustavijn tego [[Suomâkielâ|suomâkielâst]] já [[Eestikielâ|eestikielâst]]. Kuohtuin tot lii lamaš kirjekielâst ovdil kiävtust [[v]]-puustav saajeest. == Historjá == W lii šoddâm ko kyehti v-puustav láá ovtâstittum, mutâ lii epičielgâ kuás, mondiet já kost nuuvt lii rahtum. Tot lii eidusâš läättinlâš pustavijd vieres, ige lamaš uási algâalgâlijd läättinlâš puustavijd.<ref name="korpela">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://jkorpela.fi/kirjaimet/tarinoita.pdf|Nommâ=Kirjainten tarinoita|Tahhee=Korpela, Jukka K.|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čielgiittâs=Sijđo 7}}</ref> Toovlášeŋgâlâškielâ uásild arvâleh, ete w kevttim lii álgám 600-loovoost, mutâ talle tot ij lam vala nuuvt táválâš, ko jienâduv merkkân kiävttui riimučäällim wynn-merkkâ (ᚹ) normannij väldidem räi ive 1066. Tastmaŋa w šoodâi táválubbon já kuuloold poođij wynn sajan.<ref name="korpela2">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://jkorpela.fi/kirjaimet/tarinoita.pdf|Nommâ=Kirjainten tarinoita|Tahhee=Korpela, Jukka K.|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čielgiittâs=Siijđoh 112–115}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Narcce/Kielâ}} [[Luokka:Pustaveh]] s2pncme2hrsvla6n8ge2rw821uw8i2c 0 4502 155155 151360 2026-06-18T07:55:56Z Yupik 23 /* Vyeitteeh */ +goatnelle Niillas Holmberg + käldee 155155 wikitext text/x-wiki '''Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume''' ({{k-se|Sámiráđi girjjalašvuođa bálkkašumi}} já {{k-fi|Saamelaisneuvoston kirjallisuuspalkinto}}) lii kirjálâšvuotâpalhâšume, mon [[Sämirääđi]] lii mieđettâm ive 1994 rääjist.<ref name="leif-s13">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 13 |čujottum=2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive 2007 palhâšume stuárudâh lâi 3 000 eurod.<ref name="nrk-3513281"/> Ive 2024 palhâšummeen vyeittee uážui 30 000 NOK sehe kuvse.<ref name="aavis03102024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/10/03/hanne-sofie-suongir-lii-vuaittam-taan-ive-samiraadi-kirjalasvuotapalhasume/|nommâ=Hanne-Sofie Suongir lii vuáittám taan ive Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-10-03|čujottum=2024-10-06}}</ref> ==Historjá== Sämirääđi vuáđudij jieijâs kirjálâšvuotâpalhâšume, tastko tot halijdij movtijdittiđ ulmuid čäälliđ sämikielân.<ref name="nju">[https://www.saamicouncil.net/news-archive/the-saami-council-literature-prize-2020-bprlt Sámiráđi girjjálašvuođa bálkašupmi 2020]. Sämirääđi. 17.4.2020. Čujottum 28.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> Taat lii suijân toos, ete palhâšum kirje algâkiellân ferttee leđe ohtâ sämikielâin. Lii meid máhđulâš tuhhiittiđ iävtukkâssân kirje, mon lii jurgâlum ucceeblovosämikielân.<ref name="nju"/> Kirje ferttee leđe almostum kyevti ovdebáá kalenderive ääigi. Palhâšume juohhui vuossâmuu keerdi ive 1994.<ref name="leif-s13"/> Talle tot juohhui jyehi ive, mut ive 2003 maŋa tot lii juohhum suulân jyehi nube ive. Palhâšume juáhhoo vuáruluvâi jo-uv rävisulmuid uáivildum kiirján tâi párnáid teikkâ nuoráid uáivildum kiirján.<ref name="aavis03102024"/> == Vyeitteeh == {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | Ive ! width="25%" | Kirje ! width="25%" | Vyeittee(h) ! width="25%" | Sárgoo |- | rowspan="2" | [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] | ''[[Мун ка̄нҍц - Mu ustibat]]'' | [[Iraida Vinogradova]]<ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 18 |čujottum=2020-12-27| Kielâ = {{se}}}}</ref> | [[Peter Popov]]<ref name="leif-s18"/> |- | ''[[Пе̄ййвьесь пе̄ййв - Šerres beaivi]]'' | [[Elvira Galkina]]<ref name="leif-s18"/> | [[Jakov Jakovlev]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 1995 sämikielâliih kirjeh|1995]] | ''[[Juohkásan várri]]'' | [[Olavi Paltto]]<ref name="leif-s18"/> | |- | [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] | ''[[Hoŋkoŋ dohkká]]'' | [[Ulla Pirttijärvi]]<ref name="mg-nrk-2432721">Larsen, Dan Robert. [https://www.nrk.no/sapmi/manaidlavlagat-o__a-cd-skearrus-1.2432721 Girji lea šaddan CD-skearrun]. NRK Sápmi. 11.5.2007. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | |- | [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] | ''[[Ii fal dan dihte]]'' | [[Inghilda Tapio]]<ref name="sr-5001328">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/5001328 | Nommâ = Sánit girdilit: Inghilda Tapio | Almostittem = Sameradion | Äigimuddo = 2012-03-12 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}} já {{sv}}}}</ref><ref name="dikta-aida-2432721">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://arkisto.fi/aida/gallery/TAPIO-INGHILDA/184| Nommâ = Inghilda Tapio | Almostittem = AIDA | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="os-12-1997">{{Lostâkäldee | Tahhee = | Paječaalâ = Sámiráđi girjebálkkašupmi 1997 | Almostittem = Ođđa Sápmelaš | Äigimuddo = juovlâmáánu 1997 | Nummeer = 11–13 (513–515) | Siijđoh = 17 | Čujottum = 2021-02-07 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 1998 sämikielâliih kirjeh|1998]] | ''[[Jåvvå]]'' | [[Gun Aira]] já [[Ingegerd Vannar]]<ref name="leif-s18"/> | [[Aino Hivand]]<ref name="leif-s18"/><ref name="hivandcv">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://ainohivand.com/cv.html | Nommâ = Aino Hivand billedkunstner &mdash; Curriculum vitae | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{no}} }}</ref> |- | [[Ive 1999 sämikielâliih kirjeh|1999]] | ''[[Bearralat Deatnogáttis]]'' | [[Eino Guttorm|Eino V. Guttorm]]<ref name="leif-s18"/><ref name="fárru-evg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://642.davvi.no/?b=017 | Nommâ = Eino Guttorm/Jovnna-Jon Eino (1941–2005) | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}} }}</ref> | |- | [[Ive 2000 sämikielâliih kirjeh|2000]] | ''[[Biehtár ja Duommá jávren stulliba]]'' | [[Stig Gælok|Stig Riemmbe Gælok]]<ref name="leif-s18"/><ref name="nordsalten">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nord-salten.no/no/nyheter/skole/trang-fodsel-for-lulesamisk-pa-videregaende.10195|nommâ=Trang fødsel for lulesamisk på videregående|tahhee=Strandskog, Børge|almostittem=Nord-Salten|čujottum=2020-12-27|| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210821163827/http://www.nord-salten.no/no/nyheter/skole/trang-fodsel-for-lulesamisk-pa-videregaende.10195 |äigimuddo=2012-09-27|kielâ={{nb}}}}</ref> | [[Kjell Ove Storvik]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 2001 sämikielâliih kirjeh|2001]] | ''[[Suoláduvvan]]'' | [[Kirsti Paltto]]<ref name="og-nrk-12150186">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/son-lea-_allan-vuostta_-rihkusromana-1.12150186 |nommâ= Vuosttaš rihkusrománastis čállá imašlaš jápmimis |tahhee= Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2015-01-14 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="mg-nrk-4674462">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/vuordda_ii-guhtta-jagi-girjjiidis-1.4674462 |tahhee= Larsen, Dan Robert |nommâ= Guhkes vuordináigi almmuhit girjji |almostittem= NRK Sápmi |čujottum= 2020-12-27 |äigimuddo= 2008-01-30 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|2002]] | ''[[Čiežain čáziin]]'' | [[Harald Gaski]]<ref name="leif-s18"/> | [[Lars Nordström]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 2003 sämikielâliih kirjeh|2003]] | ''[[Árbbolaččat 2]]'' | [[Jovnna-Ánde Vest]]<ref name="sámis27-28-2018">Fredriksen, Lill Tove. [http://www.samifaga.org/samis/samis27-28/28/ "Ii datge leat munnuidda veadjemeahttun"]. Sámis: Sámi čálakultuvrralaš áigečálá. s. 28, nr. 27&ndash;28 juovlámánnu 2018. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="nrk-12452493">Pulk, Åse. [https://www.nrk.no/sapmi/jovnna-ande-vest-almmuha-odne-vuostta_-girjji-romanaraiddus-1.12452493 Jovnna Ánde Vest almmuha odne vuosttaš girjji románaráiddus]. NRK Sápmi. 11.7.2015. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | |- | [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] | ''[[Čábbámus Iđitguovssu]]'' | [[Elle Márjá Vars]]<ref name="nrk-3513281"/><ref name="fárru-emv">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?b=031|nommâ= Fárru: Elle Márjá Vars (1957–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20221202192152/https://642.davvi.no/?b=031 | Vyerkkejum = 2022-12-02 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | [[Trygve Lund Guttormsen]] |- | [[Ive 2006 sämikielâliih kirjeh|2006]] | ''[[Meahci šuvas bohciidit ságat]]'' | [[Synnøve Persen]]<ref name="dikta-fárru-sp">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?a=03&b=030 |nommâ= Fárru: Synnøve Persen (1950–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200927085949/https://642.davvi.no/?a=03&b=030 | Vyerkkejum = 2020-09-27 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="og-nrk-2536389">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/ii-_at-gula-girje_alliid-searvai-1.2536389 |nommâ=Persen cuiggoda bargovugiid |tahhee= Larsen, Dan Robert|almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2017-05-24 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-6436019">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/synnove-persena-jietnagirji-1.6436019 |nommâ= Synnøve Persena jietnagirji|tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2009-01-16 |čujottum= 2021-02-07 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] | ''[[Máilmmi láikkimus olmmoš]]'' | [[Elle Márjá Vars]]<ref name="nrk-3513281">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/balkka_upmi-elle-marja-vars_ii-1.3513281 |nommâ= Bálkkašupmi Elle Márjá Vars:ii |tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2007-09-19 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="fárru-emv"/> | |- | [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] | ''[[Lihkkošalmmái]]'' | [[Rauni Magga Lukkari]] | |- | [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] | ''[[Sárá beaivegirji]]'' | [[Siri Broch Johansen]] | [[Bjørg Monsen Vars]] |- | [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] | ''[[Amas amas amasmuvvat]]'' | [[Niillas Holmberg]]<ref name="yle-7598916">Aikio, Áile. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/niillas_holmbergii_samirai_girjjalasvuoabalkkasupmi/7598916 Niillas Holmbergii Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi] Yle Säämi. 4.11.2014. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="nrk-12025475">[https://www.nrk.no/sapmi/samera_i-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.12025475 Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi]. NRK Sápmi. 4.11.2014. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | [[Antti Väre]]<ref name="sr-6540634">[https://sverigesradio.se/artikel/6540634 Får samiskt litteraturpris för sin ungdomsroman]. Sameradion. 14.10.2016. Čujottum 27.12.2020 <small>(ruotâkielân)</small></ref> |- | [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] | ''[[Mun lean čuoigi]]'' | [[Siri Broch Johansen]]<ref name="sr-6540634"/><ref name="avvir-nr2016">Anti, Kila. [https://web.archive.org/web/20240326213146/https://www.avvir.no/siri-broch-johansen-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ Siri Broch Johansen oažžu Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi]. Ávvir. 14.10.2016. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="yle-9230226">Guttorm, Susanna. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/samirai_jagi_2016_girjjalasvuoabalkkasupmi_siri_broch_johansenii/9230226 Sámiráđi jagi 2016 girjjálašvuođabálkkašupmi Siri Broch Johansenii] Yle Säämi. 14.10.2016. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | |- | [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] | ''[[Áhčči min]]'' | [[Rauni Manninen]]<ref name="rm">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.saamicouncil.net/news-archive/smiri-girjjlavuoablkkaumi-vuoiti-lea-mearriduvvon|nommâ=Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi vuoiti lea mearriduvvon |tahhee= |almostittem=Sämirääđi |äigimuddo=2018-09-18 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-14212304">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/samira_i-girjjala_vuo_abalka_upmi-1.14212304 |nommâ= Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi |tahhee= |almostittem=NRK Sápmi |äigimuddo= 2018-09-18 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2020 sämikielâliih kirjeh|2020]] | ''[[Luohtojávrri oainnáhusat]]'' | [[Kirste Paltto]]<ref name="avvir-mg2020">Marakatt, Elin. [https://www.avvir.no/kirste-paltto-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ Kirste Paltto oažžu Sámi­ráđi girjjálaš­vuođa­bálkka­šumi] Ávvir. 4.11.2020. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="nrk-15228302">[https://www.nrk.no/sapmi/2020-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.15228302 Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi]. NRK Sápmi. 3.9.2020. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | |- | [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|2022]] | ''[[Gárži]]'' | [[Sara Vuolab]]<ref name="sr-2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/sa/girjjalasvuoabalkkasupmi | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi Sara Vuolabii diktačoakkáldagain Gárži | Almostittem = Sämirääđi | Čujottum = 5.8.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] | ''[[Emma Dilemma]]'' | [[Hanne-Sofie Suongir]]<ref name="aavis03102024"/><ref name="nrk-1.17063283">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/girjjala_vuo_abalkka_upmi-hanne-sofie-suongirii-1.17063283 | Nommâ = Girjjálašvuođabálkkašupmi Hanne-Sofie Suongirii | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2024-09-30 | Čujottum = 2024-09-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|2026]] | ''[[Goatnelle]]'' | [[Niillas Holmberg]]<ref name="nrk-1.17063283">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20232170 | Nommâ = Jalvvi Niillas oaččui Sámiráđi girjjálašvuođa bálkkašupmi | Tahhee = Kelemeny, Sara já Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2026-06-17 | Čujottum = 2026-06-18 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|*]] 0s38vrnk5jxrqp7n14dl5yf3mjuy612 155157 155155 2026-06-18T08:00:07Z Yupik 23 ergh. 155157 wikitext text/x-wiki '''Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume''' ({{k-se|Sámiráđi girjjalašvuođa bálkkašumi}} já {{k-fi|Saamelaisneuvoston kirjallisuuspalkinto}}) lii kirjálâšvuotâpalhâšume, mon [[Sämirääđi]] lii mieđettâm ive 1994 rääjist.<ref name="leif-s13">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 13 |čujottum=2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive 2007 palhâšume stuárudâh lâi 3 000 eurod.<ref name="nrk-3513281"/> Ive 2024 palhâšummeen vyeittee uážui 30 000 NOK sehe kuvse.<ref name="aavis03102024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/10/03/hanne-sofie-suongir-lii-vuaittam-taan-ive-samiraadi-kirjalasvuotapalhasume/|nommâ=Hanne-Sofie Suongir lii vuáittám taan ive Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-10-03|čujottum=2024-10-06}}</ref> ==Historjá== Sämirääđi vuáđudij jieijâs kirjálâšvuotâpalhâšume, tastko tot halijdij movtijdittiđ ulmuid čäälliđ sämikielân.<ref name="nju">[https://www.saamicouncil.net/news-archive/the-saami-council-literature-prize-2020-bprlt Sámiráđi girjjálašvuođa bálkašupmi 2020]. Sämirääđi. 17.4.2020. Čujottum 28.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> Taat lii suijân toos, ete palhâšum kirje algâkiellân ferttee leđe ohtâ sämikielâin. Lii meid máhđulâš tuhhiittiđ iävtukkâssân kirje, mon lii jurgâlum ucceeblovosämikielân.<ref name="nju"/> Kirje ferttee leđe almostum kyevti ovdebáá kalenderive ääigi. Palhâšume juohhui vuossâmuu keerdi ive 1994.<ref name="leif-s13"/> Talle tot juohhui jyehi ive, mut ive 2003 maŋa tot lii juohhum suulân jyehi nube ive. Palhâšume juáhhoo vuáruluvâi jo-uv rävisulmuid uáivildum kiirján tâi párnáid teikkâ nuoráid uáivildum kiirján.<ref name="aavis03102024"/> == Vyeitteeh == {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | Ive ! width="25%" | Kirje ! width="25%" | Vyeittee(h) ! width="25%" | Sárgoo |- | rowspan="2" | [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] | ''[[Мун ка̄нҍц - Mu ustibat]]'' | [[Iraida Vinogradova]]<ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 18 |čujottum=2020-12-27| Kielâ = {{se}}}}</ref> | [[Peter Popov]]<ref name="leif-s18"/> |- | ''[[Пе̄ййвьесь пе̄ййв - Šerres beaivi]]'' | [[Elvira Galkina]]<ref name="leif-s18"/> | [[Jakov Jakovlev]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 1995 sämikielâliih kirjeh|1995]] | ''[[Juohkásan várri]]'' | [[Olavi Paltto]]<ref name="leif-s18"/> | |- | [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] | ''[[Hoŋkoŋ dohkká]]'' | [[Ulla Pirttijärvi]]<ref name="mg-nrk-2432721">Larsen, Dan Robert. [https://www.nrk.no/sapmi/manaidlavlagat-o__a-cd-skearrus-1.2432721 Girji lea šaddan CD-skearrun]. NRK Sápmi. 11.5.2007. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | |- | [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] | ''[[Ii fal dan dihte]]'' | [[Inghilda Tapio]]<ref name="sr-5001328">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/5001328 | Nommâ = Sánit girdilit: Inghilda Tapio | Almostittem = Sameradion | Äigimuddo = 2012-03-12 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}} já {{sv}}}}</ref><ref name="dikta-aida-2432721">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://arkisto.fi/aida/gallery/TAPIO-INGHILDA/184| Nommâ = Inghilda Tapio | Almostittem = AIDA | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="os-12-1997">{{Lostâkäldee | Tahhee = | Paječaalâ = Sámiráđi girjebálkkašupmi 1997 | Almostittem = Ođđa Sápmelaš | Äigimuddo = juovlâmáánu 1997 | Nummeer = 11–13 (513–515) | Siijđoh = 17 | Čujottum = 2021-02-07 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 1998 sämikielâliih kirjeh|1998]] | ''[[Jåvvå]]'' | [[Gun Aira]] já [[Ingegerd Vannar]]<ref name="leif-s18"/> | [[Aino Hivand]]<ref name="leif-s18"/><ref name="hivandcv">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://ainohivand.com/cv.html | Nommâ = Aino Hivand billedkunstner &mdash; Curriculum vitae | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{no}} }}</ref> |- | [[Ive 1999 sämikielâliih kirjeh|1999]] | ''[[Bearralat Deatnogáttis]]'' | [[Eino Guttorm|Eino V. Guttorm]]<ref name="leif-s18"/><ref name="fárru-evg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://642.davvi.no/?b=017 | Nommâ = Eino Guttorm/Jovnna-Jon Eino (1941–2005) | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}} }}</ref> | |- | [[Ive 2000 sämikielâliih kirjeh|2000]] | ''[[Biehtár ja Duommá jávren stulliba]]'' | [[Stig Gælok|Stig Riemmbe Gælok]]<ref name="leif-s18"/><ref name="nordsalten">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nord-salten.no/no/nyheter/skole/trang-fodsel-for-lulesamisk-pa-videregaende.10195|nommâ=Trang fødsel for lulesamisk på videregående|tahhee=Strandskog, Børge|almostittem=Nord-Salten|čujottum=2020-12-27|| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210821163827/http://www.nord-salten.no/no/nyheter/skole/trang-fodsel-for-lulesamisk-pa-videregaende.10195 |äigimuddo=2012-09-27|kielâ={{nb}}}}</ref> | [[Kjell Ove Storvik]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 2001 sämikielâliih kirjeh|2001]] | ''[[Suoláduvvan]]'' | [[Kirsti Paltto]]<ref name="og-nrk-12150186">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/son-lea-_allan-vuostta_-rihkusromana-1.12150186 |nommâ= Vuosttaš rihkusrománastis čállá imašlaš jápmimis |tahhee= Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2015-01-14 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="mg-nrk-4674462">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/vuordda_ii-guhtta-jagi-girjjiidis-1.4674462 |tahhee= Larsen, Dan Robert |nommâ= Guhkes vuordináigi almmuhit girjji |almostittem= NRK Sápmi |čujottum= 2020-12-27 |äigimuddo= 2008-01-30 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|2002]] | ''[[Čiežain čáziin]]'' | [[Harald Gaski]]<ref name="leif-s18"/> | [[Lars Nordström]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 2003 sämikielâliih kirjeh|2003]] | ''[[Árbbolaččat 2]]'' | [[Jovnna-Ánde Vest]]<ref name="sámis27-28-2018">Fredriksen, Lill Tove. [http://www.samifaga.org/samis/samis27-28/28/ "Ii datge leat munnuidda veadjemeahttun"]. Sámis: Sámi čálakultuvrralaš áigečálá. s. 28, nr. 27&ndash;28 juovlámánnu 2018. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="nrk-12452493">Pulk, Åse. [https://www.nrk.no/sapmi/jovnna-ande-vest-almmuha-odne-vuostta_-girjji-romanaraiddus-1.12452493 Jovnna Ánde Vest almmuha odne vuosttaš girjji románaráiddus]. NRK Sápmi. 11.7.2015. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | |- | [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] | ''[[Čábbámus Iđitguovssu]]'' | [[Elle Márjá Vars]]<ref name="nrk-3513281"/><ref name="fárru-emv">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?b=031|nommâ= Fárru: Elle Márjá Vars (1957–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20221202192152/https://642.davvi.no/?b=031 | Vyerkkejum = 2022-12-02 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | [[Trygve Lund Guttormsen]] |- | [[Ive 2006 sämikielâliih kirjeh|2006]] | ''[[Meahci šuvas bohciidit ságat]]'' | [[Synnøve Persen]]<ref name="dikta-fárru-sp">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?a=03&b=030 |nommâ= Fárru: Synnøve Persen (1950–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200927085949/https://642.davvi.no/?a=03&b=030 | Vyerkkejum = 2020-09-27 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="og-nrk-2536389">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/ii-_at-gula-girje_alliid-searvai-1.2536389 |nommâ=Persen cuiggoda bargovugiid |tahhee= Larsen, Dan Robert|almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2017-05-24 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-6436019">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/synnove-persena-jietnagirji-1.6436019 |nommâ= Synnøve Persena jietnagirji|tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2009-01-16 |čujottum= 2021-02-07 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] | ''[[Máilmmi láikkimus olmmoš]]'' | [[Elle Márjá Vars]]<ref name="nrk-3513281">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/balkka_upmi-elle-marja-vars_ii-1.3513281 |nommâ= Bálkkašupmi Elle Márjá Vars:ii |tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2007-09-19 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="fárru-emv"/> | |- | [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] | ''[[Lihkkošalmmái]]'' | [[Rauni Magga Lukkari]] | |- | [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] | ''[[Sárá beaivegirji]]'' | [[Siri Broch Johansen]] | [[Bjørg Monsen Vars]] |- | [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] | ''[[Amas amas amasmuvvat]]'' | [[Niillas Holmberg]]<ref name="yle-7598916">Aikio, Áile. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/niillas_holmbergii_samirai_girjjalasvuoabalkkasupmi/7598916 Niillas Holmbergii Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi] Yle Säämi. 4.11.2014. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="nrk-12025475">[https://www.nrk.no/sapmi/samera_i-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.12025475 Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi]. NRK Sápmi. 4.11.2014. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | [[Antti Väre]]<ref name="sr-6540634">[https://sverigesradio.se/artikel/6540634 Får samiskt litteraturpris för sin ungdomsroman]. Sameradion. 14.10.2016. Čujottum 27.12.2020 <small>(ruotâkielân)</small></ref> |- | [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] | ''[[Mun lean čuoigi]]'' | [[Siri Broch Johansen]]<ref name="sr-6540634"/><ref name="avvir-nr2016">Anti, Kila. [https://web.archive.org/web/20240326213146/https://www.avvir.no/siri-broch-johansen-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ Siri Broch Johansen oažžu Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi]. Ávvir. 14.10.2016. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="yle-9230226">Guttorm, Susanna. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/samirai_jagi_2016_girjjalasvuoabalkkasupmi_siri_broch_johansenii/9230226 Sámiráđi jagi 2016 girjjálašvuođabálkkašupmi Siri Broch Johansenii] Yle Säämi. 14.10.2016. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | |- | [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] | ''[[Áhčči min]]'' | [[Rauni Manninen]]<ref name="rm">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.saamicouncil.net/news-archive/smiri-girjjlavuoablkkaumi-vuoiti-lea-mearriduvvon|nommâ=Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi vuoiti lea mearriduvvon |tahhee= |almostittem=Sämirääđi |äigimuddo=2018-09-18 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-14212304">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/samira_i-girjjala_vuo_abalka_upmi-1.14212304 |nommâ= Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi |tahhee= |almostittem=NRK Sápmi |äigimuddo= 2018-09-18 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2020 sämikielâliih kirjeh|2020]] | ''[[Luohtojávrri oainnáhusat]]'' | [[Kirste Paltto]]<ref name="avvir-mg2020">Marakatt, Elin. [https://www.avvir.no/kirste-paltto-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ Kirste Paltto oažžu Sámi­ráđi girjjálaš­vuođa­bálkka­šumi] Ávvir. 4.11.2020. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref><ref name="nrk-15228302">[https://www.nrk.no/sapmi/2020-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.15228302 Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi]. NRK Sápmi. 3.9.2020. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> | |- | [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|2022]] | ''[[Gárži]]'' | [[Sara Vuolab]]<ref name="sr-2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/sa/girjjalasvuoabalkkasupmi | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi Sara Vuolabii diktačoakkáldagain Gárži | Almostittem = Sämirääđi | Čujottum = 5.8.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] | ''[[Emma Dilemma]]'' | [[Hanne-Sofie Suongir]]<ref name="aavis03102024"/><ref name="nrk-1.17063283">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/girjjala_vuo_abalkka_upmi-hanne-sofie-suongirii-1.17063283 | Nommâ = Girjjálašvuođabálkkašupmi Hanne-Sofie Suongirii | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2024-09-30 | Čujottum = 2024-09-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|2026]] | ''[[Goatnelle]]'' | [[Niillas Holmberg]]<ref name="yle-74-20232170">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20232170 | Nommâ = Jalvvi Niillas oaččui Sámiráđi girjjálašvuođa bálkkašupmi | Tahhee = Kelemeny, Sara já Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2026-06-17 | Čujottum = 2026-06-18 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|*]] rmmjwbv51hvezncidzl2lm3hu9cjr5k 155158 155157 2026-06-18T08:21:07Z Yupik 23 käldei tiv. 155158 wikitext text/x-wiki '''Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume''' ({{k-se|Sámiráđi girjjalašvuođa bálkkašumi}} já {{k-fi|Saamelaisneuvoston kirjallisuuspalkinto}}) lii kirjálâšvuotâpalhâšume, mon [[Sämirääđi]] lii mieđettâm ive 1994 rääjist.<ref name="leif-s13">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 13 |čujottum=2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive 2007 palhâšume stuárudâh lâi 3 000 eurod.<ref name="nrk-3513281"/> Ive 2024 palhâšummeen vyeittee uážui 30 000 NOK sehe kuvse.<ref name="aavis03102024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/10/03/hanne-sofie-suongir-lii-vuaittam-taan-ive-samiraadi-kirjalasvuotapalhasume/|nommâ=Hanne-Sofie Suongir lii vuáittám taan ive Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-10-03|čujottum=2024-10-06}}</ref> ==Historjá== Sämirääđi vuáđudij jieijâs kirjálâšvuotâpalhâšume, tastko tot halijdij movtijdittiđ ulmuid čäälliđ sämikielân.<ref name="nju">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/news-archive/the-saami-council-literature-prize-2020-bprlt | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođa bálkašupmi 2020 | Almostittem = Sämirääđi | Äigimuddo = 2020-04-17 | Čujottum = 2020-12-28 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Taat lii suijân toos, ete palhâšum kirje algâkiellân ferttee leđe ohtâ sämikielâin. Lii meid máhđulâš tuhhiittiđ iävtukkâssân kirje, mon lii jurgâlum ucceeblovosämikielân.<ref name="nju"/> Kirje ferttee leđe almostum kyevti ovdebáá kalenderive ääigi. Palhâšume juohhui vuossâmuu keerdi ive 1994.<ref name="leif-s13"/> Talle tot juohhui jyehi ive, mut ive 2003 maŋa tot lii juohhum suulân jyehi nube ive. Palhâšume juáhhoo vuáruluvâi jo-uv rävisulmuid uáivildum kiirján tâi párnáid teikkâ nuoráid uáivildum kiirján.<ref name="aavis03102024"/> == Vyeitteeh == {| align="center" class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | Ive ! width="25%" | Kirje ! width="25%" | Vyeittee(h) ! width="25%" | Sárgoo |- | rowspan="2" | [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|1994]] | ''[[Мун ка̄нҍц - Mu ustibat]]'' | [[Iraida Vinogradova]]<ref name="leif-s18">{{Nettikäldee | Tahhee=Rantala, Leif | Čujottâs=https://static1.squarespace.com/static/5dfb35a66f00d54ab0729b75/t/5e315399de9c0144fe9689fa/1580290970900/Sa%CC%81mira%CC%81%C4%91i_historja%CC%81_Leif_Rantala.pdf | Nommâ=Sámiráđđi 50 jagi| Almostittem = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Sijđo = 18 |čujottum=2020-12-27| Kielâ = {{se}}}}</ref> | [[Peter Popov]]<ref name="leif-s18"/> |- | ''[[Пе̄ййвьесь пе̄ййв - Šerres beaivi]]'' | [[Elvira Galkina]]<ref name="leif-s18"/> | [[Jakov Jakovlev]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 1995 sämikielâliih kirjeh|1995]] | ''[[Juohkásan várri]]'' | [[Olavi Paltto]]<ref name="leif-s18"/> | |- | [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] | ''[[Hoŋkoŋ dohkká]]'' | [[Ulla Pirttijärvi]]<ref name="mg-nrk-2432721">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/manaidlavlagat-o__a-cd-skearrus-1.2432721 | Nommâ = Girji lea šaddan CD-skearrun | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2007-05-11 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|1997]] | ''[[Ii fal dan dihte]]'' | [[Inghilda Tapio]]<ref name="sr-5001328">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/5001328 | Nommâ = Sánit girdilit: Inghilda Tapio | Almostittem = Sameradion | Äigimuddo = 2012-03-12 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}} já {{sv}}}}</ref><ref name="dikta-aida-2432721">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://arkisto.fi/aida/gallery/TAPIO-INGHILDA/184| Nommâ = Inghilda Tapio | Almostittem = AIDA | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="os-12-1997">{{Lostâkäldee | Tahhee = | Paječaalâ = Sámiráđi girjebálkkašupmi 1997 | Almostittem = Ođđa Sápmelaš | Äigimuddo = juovlâmáánu 1997 | Nummeer = 11–13 (513–515) | Siijđoh = 17 | Čujottum = 2021-02-07 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 1998 sämikielâliih kirjeh|1998]] | ''[[Jåvvå]]'' | [[Gun Aira]] já [[Ingegerd Vannar]]<ref name="leif-s18"/> | [[Aino Hivand]]<ref name="leif-s18"/><ref name="hivandcv">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://ainohivand.com/cv.html | Nommâ = Aino Hivand billedkunstner &mdash; Curriculum vitae | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{no}} }}</ref> |- | [[Ive 1999 sämikielâliih kirjeh|1999]] | ''[[Bearralat Deatnogáttis]]'' | [[Eino Guttorm|Eino V. Guttorm]]<ref name="leif-s18"/><ref name="fárru-evg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://642.davvi.no/?b=017 | Nommâ = Eino Guttorm/Jovnna-Jon Eino (1941–2005) | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}} }}</ref> | |- | [[Ive 2000 sämikielâliih kirjeh|2000]] | ''[[Biehtár ja Duommá jávren stulliba]]'' | [[Stig Gælok|Stig Riemmbe Gælok]]<ref name="leif-s18"/><ref name="nordsalten">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nord-salten.no/no/nyheter/skole/trang-fodsel-for-lulesamisk-pa-videregaende.10195|nommâ=Trang fødsel for lulesamisk på videregående|tahhee=Strandskog, Børge|almostittem=Nord-Salten|čujottum=2020-12-27|| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210821163827/http://www.nord-salten.no/no/nyheter/skole/trang-fodsel-for-lulesamisk-pa-videregaende.10195 |äigimuddo=2012-09-27|kielâ={{nb}}}}</ref> | [[Kjell Ove Storvik]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 2001 sämikielâliih kirjeh|2001]] | ''[[Suoláduvvan]]'' | [[Kirsti Paltto]]<ref name="og-nrk-12150186">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/son-lea-_allan-vuostta_-rihkusromana-1.12150186 |nommâ= Vuosttaš rihkusrománastis čállá imašlaš jápmimis |tahhee= Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2015-01-14 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="mg-nrk-4674462">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/vuordda_ii-guhtta-jagi-girjjiidis-1.4674462 |tahhee= Larsen, Dan Robert |nommâ= Guhkes vuordináigi almmuhit girjji |almostittem= NRK Sápmi |čujottum= 2020-12-27 |äigimuddo= 2008-01-30 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|2002]] | ''[[Čiežain čáziin]]'' | [[Harald Gaski]]<ref name="leif-s18"/> | [[Lars Nordström]]<ref name="leif-s18"/> |- | [[Ive 2003 sämikielâliih kirjeh|2003]] | ''[[Árbbolaččat 2]]'' | [[Jovnna-Ánde Vest]]<ref name="sámis27-28-2018">{{Lostâkäldee | Tahhee = Fredriksen, Lill Tove | Paječaalâ = "Ii datge leat munnuidda veadjemeahttun" | Almostittem = Sámis: Sámi čálakultuvrralaš áigečálá | Äigimuddo = juovlámánnu 2018 | Nummeer = 27–28 | Siijđoh = 28 | www = http://www.samifaga.org/samis/samis27-28/28/ | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-12452493">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/jovnna-ande-vest-almmuha-odne-vuostta_-girjji-romanaraiddus-1.12452493 |tahhee= Pulk, Åse |nommâ= Jovnna Ánde Vest almmuha odne vuosttaš girjji románaráiddus |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2015-07-11 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] | ''[[Čábbámus Iđitguovssu]]'' | [[Elle Márjá Vars]]<ref name="nrk-3513281"/><ref name="fárru-emv">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?b=031|nommâ= Fárru: Elle Márjá Vars (1957–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20221202192152/https://642.davvi.no/?b=031 | Vyerkkejum = 2022-12-02 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | [[Trygve Lund Guttormsen]] |- | [[Ive 2006 sämikielâliih kirjeh|2006]] | ''[[Meahci šuvas bohciidit ságat]]'' | [[Synnøve Persen]]<ref name="dikta-fárru-sp">{{Nettikäldee|čujottâs= https://642.davvi.no/?a=03&b=030 |nommâ= Fárru: Synnøve Persen (1950–) |almostittem= Davvi Girji | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200927085949/https://642.davvi.no/?a=03&b=030 | Vyerkkejum = 2020-09-27 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="og-nrk-2536389">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/ii-_at-gula-girje_alliid-searvai-1.2536389 |nommâ=Persen cuiggoda bargovugiid |tahhee= Larsen, Dan Robert|almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2017-05-24 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-6436019">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/synnove-persena-jietnagirji-1.6436019 |nommâ= Synnøve Persena jietnagirji|tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2009-01-16 |čujottum= 2021-02-07 |kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|2007]] | ''[[Máilmmi láikkimus olmmoš]]'' | [[Elle Márjá Vars]]<ref name="nrk-3513281">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/balkka_upmi-elle-marja-vars_ii-1.3513281 |nommâ= Bálkkašupmi Elle Márjá Vars:ii |tahhee=Olli, Anne |almostittem= NRK Sápmi |äigimuddo= 2007-09-19 |čujottum= 2020-12-27 |kielâ={{se}}}}</ref><ref name="fárru-emv"/> | |- | [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] | ''[[Lihkkošalmmái]]'' | [[Rauni Magga Lukkari]] | |- | [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] | ''[[Sárá beaivegirji]]'' | [[Siri Broch Johansen]] | [[Bjørg Monsen Vars]] |- | [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] | ''[[Amas amas amasmuvvat]]'' | [[Niillas Holmberg]]<ref name="yle-7598916">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/niillas_holmbergii_samirai_girjjalasvuoabalkkasupmi/7598916 | Nommâ = Niillas Holmbergii Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi | Tahhee = Aikio, Áile | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-11-04 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-12025475">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/samera_i-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.12025475 | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2014-11-04 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | [[Antti Väre]] |- | [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] | ''[[Mun lean čuoigi]]'' | [[Siri Broch Johansen]]<ref name="sr-6540634">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sverigesradio.se/artikel/6540634 | Nommâ = Får samiskt litteraturpris för sin ungdomsroman | Tahhee = Sarri, Thomas | Almostittem = Sameradion | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{sv}}}}</ref><ref name="avvir-nr2016">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/siri-broch-johansen-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ | Nommâ = Siri Broch Johansen oažžu Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi | Tahhee = Anti, Kila | Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="yle-9230226">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/samirai_jagi_2016_girjjalasvuoabalkkasupmi_siri_broch_johansenii/9230226 | Nommâ = Sámiráđi jagi 2016 girjjálašvuođabálkkašupmi Siri Broch Johansenii | Tahhee = Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2016-10-14 | Čujottum = 2020-12-27 | Kielâ = {{se}}}}</ref>| |- | [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] | ''[[Áhčči min]]'' | [[Rauni Manninen]]<ref name="rm">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.saamicouncil.net/news-archive/smiri-girjjlavuoablkkaumi-vuoiti-lea-mearriduvvon|nommâ=Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašumi vuoiti lea mearriduvvon |tahhee= |almostittem=Sämirääđi |äigimuddo=2018-09-18 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-14212304">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/samira_i-girjjala_vuo_abalka_upmi-1.14212304 |nommâ= Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi |tahhee= |almostittem=NRK Sápmi |äigimuddo= 2018-09-18 |čujottum= 2020-12-27|kielâ={{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2020 sämikielâliih kirjeh|2020]] | ''[[Luohtojávrri oainnáhusat]]'' | [[Kirste Paltto]]<ref name="avvir-mg2020">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/kirste-paltto-oazzu-samiradi-girjjalasvuodabalkkasumi/ | Nommâ = Kirste Paltto oažžu Sámi­ráđi girjjálaš­vuođa­bálkka­šumi | Tahhee = Marakatt, Elin | Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2020-11-04 | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="nrk-15228302">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/2020-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.15228302 | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2020-09-03 | Čujottum = 27.12.2020 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|2022]] | ''[[Gárži]]'' | [[Sara Vuolab]]<ref name="sr-2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/sa/girjjalasvuoabalkkasupmi | Nommâ = Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi Sara Vuolabii diktačoakkáldagain Gárži | Almostittem = Sämirääđi | Čujottum = 5.8.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] | ''[[Emma Dilemma]]'' | [[Hanne-Sofie Suongir]]<ref name="aavis03102024"/><ref name="nrk-1.17063283">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/girjjala_vuo_abalkka_upmi-hanne-sofie-suongirii-1.17063283 | Nommâ = Girjjálašvuođabálkkašupmi Hanne-Sofie Suongirii | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2024-09-30 | Čujottum = 2024-09-30 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |- | [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|2026]] | ''[[Goatnelle]]'' | [[Niillas Holmberg]]<ref name="yle-74-20232170">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20232170 | Nommâ = Jalvvi Niillas oaččui Sámiráđi girjjálašvuođa bálkkašupmi | Tahhee = Kelemeny, Sara já Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2026-06-17 | Čujottum = 2026-06-18 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|*]] h8nesb7aoou3l4jtd6kl9m66gabdi3v 0 4554 155156 154315 2026-06-18T07:58:42Z Yupik 23 +sämirääđi k.palhâšume+käldee 155156 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Niillas Holmberg<br/>Jalvvi Anna-Liissá Niillas | kove = Niillas Holmberg 2025.jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|2|7|1990}}<br/>[[Ucjuuhâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = tihtâčällee, kirječällee, musikkár já čaittâleijee | noomah = Niillas Holmberg<br/>Jalvvi Anna-Liissá Niillas | šlaajâ = | kielâ = orjâlâškielâ | vanhimeh = [[Veikko Holmberg]] já [[Anna-Liisa Guttorm]] | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = http://niillas.com/ }} '''Niillas Holmberg''' teikkâ '''Jalvvi Anna-Liissá Niillas''' (š. [[syeinimáánu 2.]] peeivi [[1990]], [[Ucjuuhâ]]<ref name="snl"/>, [[Suomâ]]) lii orjâlâš tihtâčällee, kirječällee, musikkár, čaittâleijee, TV-jođetteijee já aktivist. ==Eellim== Niillas Holmberg šoodâi [[syeinimáánu 2.]] peeivi [[1990]] [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Suu eeči lii sämmilâš párnái- já oppâkiirjij kirječällee já jurgâleijee [[Veikko Holmberg]]<ref name="yle-7903764"/> já suu enni lâi sämmilâš máttáátteijee [[Anna-Liisa Guttorm]]. Ko Holmberg lâi 12-ihásâš, suu enni jaamij [[puurrâs|purâsân]]. Holmberg rávásmij Ucjuuvâst, kost sun juuđij [[Ucjuvnjäälmi škovlâ|Ucjuvnjäälmi škoovlâ]] orjâlâškielâg luoka.<ref name="kaleva"/> 16-ihásâžžân sun varrij Tamperen luvâttuv tiet.<ref name="yle-10800225"/> Taaiđâluvâttuvvâst sun teeivâi Roope Mäenpää, kiäin sun maŋeláhháá vuáđudij lávlumduo [[Niillas Holmberg & Roope Mäenpää]].<ref name="yle-10800225"/><ref name="tuupa-nhrm"/> Luvâttuv maŋa sun maacâi Ucjuuhân. ==Karrieer== ===Teatter- já televisiopargo=== Jo škoovlâ ääigi Holmberg lâi ive 2009 valmâštum [[Yleisradio]] minirááiđust ''[[Lopun alku]]''<ref name="psa-2010"/>, mii muštâl vyevdičuoppâmčuolmâin [[Aanaar|Anarist]]. Siämmáá ive Holmberg jođetškuođij Yle pyevtittem [[sämikielâ]]g ''[[Unna Junná]]'' -párnáiohjelm. Sun lii čaittâlâm eereeb iärrás [[Kuovdâkiäinu]]st tuáimee [[Piäiváš Säämi Aalmugteatter]]ist<ref name="psa-2010"/> já lii lamaš sämikielâg párnáiohjelmist NRK:st Taažâ peln. Holmberg elimist já määđhist jieijâslágán taidârin muštâleijee ''Soajálaččat''-elleekove vuosâeehid lâi [[kuovâmáánu 2.]] peeivi [[2013]] [[Skammâkoveh]]-elleekovefestivaalist. Elleekove lii stivrim [[Inger-Mari Aikio-Arianaick|Ima Aikio-Arianaick]].<ref name="skammâkoveh-2013"/> ===Muusik=== [[Poppoo]]-juávhu jesânin 14-ihásâš Holmberg vuoitij [[Sámi Grand Prix 2005|ive 2005 Sámi Grand Prix]] -kišto lávlumuási pitáin ''Giella ii leat jáddan'' ({{k-smn|Kielâ ij lah časkâm}}).<ref name="kaleva"/><ref name="lehtola"/> Holmberg raahtij pitá saanijd já meid ráppái taid.<ref name="kaleva"/> Holmberg lii almostittâm kyehti [[orjâlâškielâ]]g [[folk]]-muusikalbum oovtâst tamperelâš klassiklâš muusik šuoŋârähtee [[Roope Mäenpää]]in.<ref name="tuupa-nhrm"/> Duost Holmberg láávlui já čuojâttij [[kiitaar]], já Mäenpää čuojâttij [[sello|selo]] já [[piano]].<ref name="tuupa-artistit"/> Suomâ já [[Taažâ]] lasseen kyevtis lávdástáin aalmugmuusikjuuhlijn eereeb iärásij [[Island]]ist já [[Eestieennâm|Eestienâmist]]. Kyevtis čuojâttáin majemuu konsertis [[vyesimáánu 25.]] peeivi [[2019]].<ref name="yle-10800225"/> Holmberg lâi kyessilávlon [[Ailu Valle]] pittáást ''Dušši dušše duššat'' (2012) sehe oovtâst [[Sofia Jannok]]áin [[Amoc]] singlest [[Kuobârpoolvâ maŋa]] (2016). ===Čalluuh=== Holmberg lii almostittám čiččâm tihtâkirjed: * ''Dego livččen oaidnán iežan'' ([[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]])<ref name="dat-iežan">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.virtualafierbmi.fi/tulilla-inarinsaame/pages/page04.html|nommâ=2000-lovvoost sämikirjálâšvuotâ šadda maaŋgâpiälásâžžân já stáđásmuvá |almostittem=Tulilla — dollagáttis: viermičáitáldâh sämmilii kirjálâšvuođâ iheluuvij ääigi |čujottum=2024-01-21}}</ref> * ''amas amas amasmuvvat'' ([[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]])<ref name="dat-amas">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/amas-amas-amasmuvvat-niillas-holmberg/|nommâ=amas amas amasmuvvat / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-21|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}</ref> * ''Jos itseni pelastan itseltäni'' (2015) * ''The Way Back'' (2016) * ''Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu'' ([[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]])<ref name="dat-oaidnaleapmái">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/oaidnaleapmai-cahcesiellu/|nommâ=Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-20|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}</ref> * ''Juolgevuođđu'' ([[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]]) * ''Naarattu'' (2025)<ref name="yle-74-20011940"/> Suu tiivtah láá jurgâlum [[suomâkielâ|suomâ-]], [[eestikielâ|eesti-]], [[saksakielâ|saksa-]], [[espanjakielâ|espanja-]] já [[tárukielâ]]n.<ref name="niillas">[https://web.archive.org/web/20211108182844/https://niillas.com/poetry Niillas.com] <small>Čujottum 8.11.2021 (eŋgâlâskielân)</small></ref> Holmberg lâi ohtâ [[Giron Sámi Teáhter]] CO2lonialNation-čaaitâlm (vuosâeehid [[2017]]) kietâčällein.<ref>[https://www.samiteahter.org/en/archive/co2lonialnation/ Samiteahter.org] <small>Čujottum 8.11.2021 (eŋgâlâskielân)</small></ref> Sun lii čáállám kietâčalluu meid elleekován ''[[Jeʹvida]]'' (2023) oovtâst [[Katja Gauriloff]]áin.<ref>[https://yle.fi/uutiset/3-11149190 Yle.fi] <small>Čujottum 8.11.2021 (suomâkielân)</small></ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20028110|nommâ=Jeʹvida-fiiʹlm vueiʹvvroolin toobdâs nõõm sääʹmõutstõõzzâst da lääʹdd fiʹlmm-maaiʹlmest – fiiʹlm maaiʹlm vuõssjeäʹǩǩääž ǩieʹssmannust New Yoorkâst|tahhee=Fofonoff, Suvi-Tuuli|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2023-04-20|čujottum=2025-10-04|ietf-kielâkoodi=sms}}</ref> Holmberg vuossâmuš roomaan ''[[Halla Helle]]'' almostui [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|ive 2021]].<ref name="niillas"/> Suu nubbe roomaan ''[[Goatnelle]]'' almostui [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|ive 2024]].<ref name="sbt-holmberg-goatnelle">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2024/08/30/jalvvi-niillas-holmberg-goatnelle/ |nommâ= Jalvvi Niillas Holmberg: Goatnelle| äigimuddo = 2024-08-30 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-10-10|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> == Palhâšumeh já tubdâstâsah == Ive [[2010]] Holmberg väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taiđârin]].<ref name="rd-sessions"/><ref name="ávvir-mortensson"/> Ive [[2014]] Holmberg vuoitij tihtâkirjestis ''[[amas amas amasmuvvat]]'' [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="yle-7598916"/><ref name="nrk-12025475"/> Kirje lâi meid iävtukkâssân [[Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán]] ive [[2015]]<ref name="norden-2015"/>, mut ij vuáittám.<ref name="fosse-2015"/> Ton lasseen Holmberg kirje ''[[Juolgevuođđu]]'' lâi iävtukkâssân Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán ive [[2020]],<ref name="norden-2020"/> ko meiddei suu eeji čäällim kirje ''Duvro-guovža ja skohtermáđii'' lâi iävtukkâssân párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšumán.<ref name="yle-7903764"/><ref name="norden-2015-vn"/> Holmberg ive 2024 almostum roomaan ''[[Goatnelle]]'' lâi iävtukkâssân [[Ive 2025 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|ive 2025 Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán]], mut ij vuáittám.<ref name="kvp-2025"/> Siämmáá kirjeest Holmberg kuittâg vuoitij čuávuváá ive [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="nrk-1.17063283">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20232170 | Nommâ = Jalvvi Niillas oaččui Sámiráđi girjjálašvuođa bálkkašupmi | Tahhee = Kelemeny, Sara já Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2026-06-17 | Čujottum = 2026-06-18 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive [[2016]] [[uáivikaavpugkuávlu]] sämiservi [[City-Sámit ry]] valjij Niillas Holmberg [[Ive sämmilâš|ive sämmilâžžân]].<ref name="yle-9285806"/> == Pargo == === Albumeh === * [[2011]] – ''[[Manin guottán girjji fárus]]'' * [[2011]] – ''[[Ima hutkosat]]'' (oovtâst [[Hildá Länsman]]áin)<ref name="discogs-14884843">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.discogs.com/release/14884843-Niilas-Holmberg-Hild%C3%A1-L%C3%A4nsman-Ima-Hutkosat | Nommâ = Niilas Holmberg* & Hildá Länsman* – Ima Hutkosat | Almostittem = Discogs | Čujottum = 2025-02-05 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/ima-hutkosat/|nommâ=Ima Hutkosat|almostittem=DAT|čujottum=2025-10-04|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> * [[2014]] – ''[[Assimilašuvdna blues]]'' (oovtâst [[Roope Mäenpää]]in) * [[2014]] – ''[[Live at Riddu Riđđu]]'' * [[2016]] – ''[[Ylva (Ylva album)|Ylva]]'' * [[2021]] – ''[[Guorga (Guorga album)|Guorga]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/guorga/|nommâ=Guorga|almostittem=DAT|čujottum=2025-10-04|kielâ={{se}}, {{nb}} já {{en}}}}</ref> * [[2024]] – ''[[Luođik]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/luodik-lp-jalvvi-niillas/|nommâ=Luođik CD / Jalvvi Niillas (Holmberg)|almostittem=DAT|čujottum=2025-10-04|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> === Kirjeh === * [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] – ''Dego livččen oaidnán iežan''<ref name="dat-iežan">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.virtualafierbmi.fi/tulilla-inarinsaame/pages/page04.html|nommâ=2000-lovvoost sämikirjálâšvuotâ šadda maaŋgâpiälásâžžân já stáđásmuvá |almostittem=Tulilla — dollagáttis: viermičáitáldâh sämmilii kirjálâšvuođâ iheluuvij ääigi |čujottum=2024-01-21}}</ref> * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] – ''amas amas amasmuvvat''<ref name="dat-amas">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/amas-amas-amasmuvvat-niillas-holmberg/|nommâ=amas amas amasmuvvat / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-21|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}</ref> * [[2015]] – ''Jos itseni pelastan itseltäni'' * [[2016]] – ''The Way Back'' * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu''<ref name="dat-oaidnaleapmái">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/oaidnaleapmai-cahcesiellu/|nommâ=Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-20|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}</ref> * [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] – ''Juolgevuođđu'' * [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|2021]] – ''Halla Helle'' * [[Ive 2023 sämikielâliih kirjeh|2023]] – ''Siiddaid Sápmi''<ref name="kvp-2025">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/fi/news/tassa-ovat-pohjoismaiden-neuvoston-kirjallisuuspalkinnon-ehdokkaat-2025 |Nommâ=Tässä ovat Pohjoismaiden neuvoston kirjallisuuspalkinnon ehdokkaat 2025 | Almostittee = [[Tave-enâmij rääđi]] | Äigimuddo = 2025-02-27| Čujottum = 2025-03-02 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''Goatnelle''<ref name="kvp-2025"/> * [[2025]] – ''Naarattu''<ref name="yle-74-20011940">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-279932|nommâ=Niillas Holmberg háliida suomagielat diktagirjjiin olahit viidábut lohkkiid|tahhee=Aikio, Piibe|äigimuddo=2025-10-03|čujottum=2025-10-04|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="rd-sessions">[https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions Riddu sessions]. Riddu Riđđu. Čujottum 10.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="ávvir-mortensson">Gaup, Anne Gro. [https://www.avvir.no/riddu-riddu-attii-munnje-vejolasvuoda/ – Riddu Riđđu attii munnje vejolašvuođa]. Ávvir 4.2.2016. Čujottum 9.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="yle-10800225">Satokangas, Gabriela. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/guhkes_ja_girjas_matki__niillas_holmberg_ja_roope_maenpaa_maimus_konsearta_lavvardaga/10800225 "Guhkes ja girjás mátki" – Niillas Holmberg ja Roope Mäenpää maŋimuš konsearta lávvardaga]. Yle Säämi. 24.5.2019. Čujottum 20.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="tuupa-nhrm">[http://www.tuuparecords.fi/niillasroope Niillas Holmberg & Roope Mäenpää]. Tuupa Records Oy. Čujottum 20.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="tuupa-artistit">[https://www.tuuparecords.fi/artistit Artistit] Tuupa Records Oy. Čujottum 20.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="skammâkoveh-2013">[https://www.skabmagovat.fi/skabma_vanhat/skabma_2013/ohjelmakuv_sa.htm Skábmagovat 2013 Prográmma]. Skammâkoveh. 2013. Čujottum 20.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="fosse-2015">[https://www.norden.org/fi/news/jon-fosse-sai-pohjoismaiden-neuvoston-kirjallisuuspalkinnon-trilogiastaan-andvake-olavs Jon Fosse sai Pohjoismaiden neuvoston kirjallisuuspalkinnon trilogiastaan "Andvake. Olavs draumar. Kveldsvævd"]. Norden. 27.10.15. Čujottum 30.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="norden-2015">[https://www.norden.org/fi/nominee/niillas-holmberg-amas-amas-amasmuvvat Niillas Holmberg: amas amas amasmuvvat]. Norden. Čujottum 29.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="yle-7598916">Aikio, Áile. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/niillas_holmbergii_samirai_girjjalasvuoabalkkasupmi/7598916 Niillas Holmbergii Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi] Yle Säämi. 4.11.2014. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="nrk-12025475">[https://www.nrk.no/sapmi/samera_i-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.12025475 Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi]. NRK Sápmi. 4.11.2014. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="lehtola">Lehtola, Jorma. 2007. ''Laulujen Lappi: tarinoita haavemaasta''. Kustannus-Puntsi: Jyväskylä. s. 352. Čujottum 11.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="psa-2010">[http://beaivvas.no/wp-content/uploads/program-allaq_lavoppl.pdf Allaq]. Piäiváš Säämi Aalmugteatter. 2010. Čujottum 30.12.2020 <small>(orjâlâš- já tárukielân)</small></ref> <ref name="kaleva">Kilponen, Anna. [https://www.kaleva.fi/saame-rapilla-vaaryytta-pain/2115411 Saame-rapilla vääryyttä päin]. Kaleva. 14.5.2005. Čujottum 30.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref>. <ref name="yle-7903764">Aikio, Anne. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ahcci_ja_bardni_gilvaleaba_davviriikkalas_girjjalasvuoabalkkasumiin/7903764 Áhčči já bárdni gilvaleaba Davviriikkalaš girjjálašvuođabálkkašumiin] Yle Säämi. 1.4.2015. Čujottum 30.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="snl">Skåden, Sigbjørn já Fredriksen, Lill Tove. [http://snl.no/Niillas_Holmberg Niillas Holmberg] Store norske leksikon. 12.11.2020. Čujottum 29.12.2020 <small>(tárukielân)</small></ref> <ref name="norden-2020">[https://www.norden.org/fi/pohjoismaiden-neuvoston-palkinnon-ehdokkaat/niillas-holmberg Niillas Holmberg]. Norden. Čujottum 29.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="norden-2015-vn">[https://www.norden.org/fi/news/pohjoismaiden-neuvoston-lasten-ja-nuortenkirjallisuuspalkinnon-ehdokkaat-2015 Pohjoismaiden neuvoston lasten- ja nuortenkirjallisuuspalkinnon ehdokkaat 2015]. Norden. Čujottum 29.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="yle-9285806">Alajärvi, Martta. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/niillas_holmberg_lea_jagi_sapmelas_2016/9285806 Niillas Holmberg lea Jagi sápmelaš 2016] Yle Säämi. 12.11.2016. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> }} {{DEFAULTSORT:Holmberg, Niillas}} [[Luokka:Niillas Holmberg|*]] a8ghinopcaryidq2r0woeucr3eip4wa 0 7181 155147 147245 2026-06-17T19:03:20Z Seipinne 19 155147 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Sara Marielle Gaup Beaska<br/>Iŋgor Ántte Ánte Mihkkala Sara | kove = Sara_Marielle_Gaup_Beaska_at_2025_Riddu_Riđđu_2_(cropped).jpg | šoddâmäigi = [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi [[1983]] | aalmugjeessânvuotâ = | šoddâmsaje = | jáámmám = | hävdi = | artistnommâ = | aktiivlâžžân = | genreh = | čuojânâsah = | skiärrufinnodâh = | lávlumkielah = orjâlâškielâ, tárukielâ | muusikjuávhuh = [[Adjágas]], [[Arvvas]], [[Ozas]] | palhâšumeh = [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] (2018) | vaanhimeh = [[Ánte Mikkel Gaup]]<ref name="avvir-ozas">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.avvir.no/gilvaleaba-odda-musihkain-italias/ | Nommâ = Gilvaleaba ođđa musihkain Italias | Tahhee = Gaup, Ovvla | Almostittem = Ávvir | Äigimuddo = 2015-12-11 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref><ref name="folkorg">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://folkemusikk.custompublish.com/gaup-ante-mikkel.4646223-146044.html | Nommâ = Gaup, Ánte Mikkel | Almostittem = FolkOrg | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> | pelikyeimi = | párnááh = }} [[Tiätuvuárkká:Wil Lee-Wright foto Rein Traante2017 MG 0406 (31932297773).jpg|thumb|Sara Marielle Gaup Beaska ive [[2017]]]] [[Tiätuvuárkká:Adjágas på Samefolkets dag.jpg|thumb|[[Adjágas]] ive 2012]] [[Tiätuvuárkká:Arvvas at Tråante 2017 (31918434814).jpg|thumb|Sara Marielle Gaup Beaska já [[Arvvas]]-juávkku ive [[2017]]]] '''Sara Marielle Gaup Beaska''' ađai '''Iŋgor Ántte Ánte Mihkkala Sara''' (š. [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi [[1983]])<ref name="nrk-1.902944">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/kultur/adjagas-1.902944 | Nommâ = Adjágas | Almostittem = NRK Kultur | Äigimuddo = 23.11.2005 | Čujottum = 9.4.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Din dag|Almostittem=Finnmark Dagblad|Äigimuddo=21.3.1990|Ihe=1990|Ihekerdi=78|Nummeer=68|Siijđoh=4|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_finnmarkdagblad_null_null_19900321_78_68_1?page=4|Čujottum=28.5.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> lii orjâlâš musikkár, lávloo já jyeigee, kote lii vuálgus [[Kuovdâkiäinu]]st.<ref name="rd-sessions"/> ==Eellim== Sara Marielle Gaup eeči lii tobdos jyeigee [[Ánte Mikkel Gaup]].<ref name="avvir-ozas"/><ref name="folkorg"/> Suu uábih [[Risten Anine Kvernmo Gaup]] já [[Inger Biret Kvernmo Gaup]] lává meid jyeigeeh. ==Karrieer== Ive 2004 Gaup uásálistij [[Sámi Grand Prix]]-kišto juoigâmuásán pittáin ''Lena Sunná'', mut ij vuáittám. Sun vuáđudij [[Adjágas]]-muusikjuávhu oovtâst [[Láwra Somby]]in.<ref name="nrk-1.902944"/> Sun lâi meiddei ohtâ juávhu kyevti lávlost já jyeigest. Nubbe lâi Láwra Somby. Juávkku jooskâi tooimâs ive [[2014]].<ref name="nrk-12018138">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/opploser-adjagas-etter-ti-ar-1.12018138 | Nommâ = Oppløser Adjágas etter ti år | Tahhee = Pulk, Åse | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2014-10-31 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{no}}}}</ref> <!--Taas miinii Arvvas-juávhust--> Adjágas-juávhu joskâmalmottâs ohtâvuođâst Gaup Beaska muštâlij, et sun lâi jo vuáđudâm oovtâst [[Steinar Raknes]]áin uđđâ muusikjuávhu: [[Arvvas]].<ref name="yle-7609314">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/adjagas-joavku_heaita__sara_marielle_gaup_beaskas_oa_joavku/7609314 | Nommâ = Adjágas-joavku heaitá – Sara Marielle Gaup Beaskas ođđa joavku | Tahhee = Paltto, Aslak já Torikka, Xia | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2014-11-07 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> <!--Já miinii Ozas-juávhust--> Ive 2017 Gaup Beaska uásálistij taažâ TV-rááiđun [[Muitte mu — Husk meg]].<ref name="nrk-muitte"/> Ohjelmist sun ferttij rađđiđ já máttááttiđ ruátálâš-taažâ lávloo já [[Euroviisuh-lávlumkišto 1985|ive 1985 Euroviisuh-lávlumkišto]] vyeittee [[Elisabeth Andreassen]] maht juoigâđ.<ref name="nrk-muitte">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/muitte-mu_-elisabeth-og-sara-marielle-1.13302871 | Nommâ = Måtte bløffe til ektemannen | Tahhee = Hætta, Wenche Marie já Skum, Heaika Nilsen | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2017-01-13 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{no}}}}</ref> ==Palhâšumeh== Ive 2002 Gaup väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taidârin]].<ref name="rd-sessions">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions | Nommâ = Riddu sessions | Almostittem = Riddu Riđđu | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> [[Cuáŋuimáánu 7.|Pessijâšlávurduv]] 2018 sun vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2007-03-29 | Čujottum = 2021-01-06 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}</ref><ref name="nrk-aillohas">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/oa__ui-ailloha_-musihkkabalkka_umi-1.13987097 | Nommâ = Oaččui Aillohaš musihkkabálkkašumi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2018-03-31 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref> ==Diskografia== ===Adjágas=== * [[2005]] – ''[[Adjágas (skiärru)|Adjágas]]'' * [[2009]] – ''[[Mánu rávdnji]]'' ===Arvvas=== * [[2014]] – ''[[Remembrance]]'' ===Nurâldâhskiäruh=== Gaup Beaskast láá pitáh čuávuváin skiäruin: * [[2003]] – ''[[Sámi Grand Prix 2003 (album)|Sámi Grand Prix 2003]]'', pittáin ''Meahcce sykkel'' oovtâst Jakumbéin * [[2004]] – ''[[Sámi Grand Prix 2004 (album)|Sámi Grand Prix 2004]]'', pittáin ''Lena Sunná'' * [[2017]] – ''[[Music Without Borders]]'', pitáiguin ''Nordafjells / Liti Kjersti '' já ''Guds Godhet'' ===Eres skiäruh=== * [[2003]] – ''[[Voices of Ice]]'', 3 pittáin<ref name="oulu-ska">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.oulu.fi/sites/default/files/content/files/Musiikkiluettelo%20SKA.pdf | Nommâ = Luettelo saamelaismusiikista | Almostittem = Oulu ollâopâttâh | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== * [https://tv.nrk.no/serie/muitte-mu/sesong/1/episode/1 Sara Marielle Gaup Beaska já Elisabeth Andreasson Muitte mu -ohjelmist] NRK-siijđost ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Áillohaš-muusikpalhâšume vyeitteeh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Ive nuorâ taaiđâr -palhâšume vyeitteeh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Jyeigeeh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Sämmiliih lávlooh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Sämmiliih musikkáreh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Taažah lávlooh|Gaup Beaska]] [[Luokka:Taažah musikkáreh|Gaup Beaska]] 6c9moqu1dwa0l0vbxydw0vhk64vwa5p 0 7635 155144 154529 2026-06-17T18:45:55Z Seipinne 19 155144 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Saamelaisten totuus- ja sovintokomission komissaari vastaanottamassa tiedonjulkistamisen valtionpalkintoa.jpg|thumb|Tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio finnij ive 2026 [[tiäđualmostittem staatâpalhâšume]].]] '''Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio''' ({{k-sms|Saaʹmi tuõđâšvuõtt- da suåvâdvuõttkomissio}}, {{k-se|Sámiid duohtavuođa- ja soabadankommišuvdna}} já {{k-fi|Saamelaisten totuus- ja sovintokomissio}}) lii [[tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio]] Suomâst. Tot kieđâvuš historjá tábáhtusâid já tárkkoo taid puástuvuođâid já rikosijd, maid eidu Suomâ staatâ lii historjást porgâm sämmiláid. Pargo ulmen lii oppâđ tain,<ref>[https://web.archive.org/web/20210711112352/https://vnk.fi/saamelaisasioiden-sovintoprosessi Saamelaisasioiden sovintorosessi - vnk.fi] Čujottum 17.5.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> estiđ siämmáálágánijd tábáhtusâid puátteevuođâst já pyerediđ puátteevuođâ. Ulmen lii meiddei, ete tuotâvuotâ- já sovâdâttâmproosees puáđusin Suomâ staatâ váldá ovdâsvástádâs já nanosmit sämmilij vuoigâdvuođâi olášume Suomâst oovtâst [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiggijn]], Nuorttâlij sijdâčuákkimáin já eres säämi tuáimeiguin.<ref name="samediggi.fi"/> Savâstâlmijn ulmuuh muštâlii ovdâmerkkân [[suddâdempolitiik|suddâdempolitiikist]], [[lädijduttempolitiik|lädijduttempolitiikist]], asâttâh-aaigijn já kielâmoonnâtmist. Kollektivliih traumah já toi čuávumušâi selvâttem láá stuorrâ uási komissio pargoost. == Historjá == Suomâ sämmiliih láá jo kuhháá iävtuttâm komissio vuáđudem, eromâšávt ton maŋa ko sij láá uásálistám tagarijd prosesáid eres staatâin. Sämitige haldâttâs já tallaš uáiviminister [[Juha Sipilä]] soováin tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio aalgâtmist ive 2017.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-9685949|nommâ=Saamelaisten ja valtion välistä historiaa selvittelevän totuuskomission perustaminen etenee|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2017-06-22|čujottum=2026-06-12|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Suomâst haldâttâs poorgâi komissio vuáđudem oovdân ive [[2019]]. Suomâ staatâ haldâttâs asâttij sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio proosees ive 2019 loopâ peln. Čuávuvâžžân proosees ovdánij [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiigán]] já [[nuorttâlij sijdâčuákkim]]ân, main sämmilij ovdâsteijeeh lijjii meridum.<ref>[https://vnk.fi/-/saamelaisten-totuus-ja-sovintokomission-asettaminen-eten-1 Saamelaisten totuus- ja sovintokomission asettaminen etenee - vnk.fi] Čujottum 17.5.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Staatâ budjetist 2019 lii väridum 1,5 milj. euro meriruttâ sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmproosees oovdedmân sehe komissio vuáđđudmân já paargon.<ref name="samediggi.fi" /> Tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio jesâneh láá ulmuuh, kiäid lii vijđes luáttámuš sehe sämmilii já syemmilii siärváduvâst. Jesâneh láá jiešmerideijeeh ege oovdâst ton uásipele, mii lii sii iävtuttâm teikâ valjim. Komissiost kalgeh leđe jesâneh, kiäin lii eromâš máttu sämmilij eellimtiilijn, kielâst já kulttuurist. Komissio noomâtmist väldih täsipiälásávt huámášumán jieškote-uv säämi kielâjuávhuid. Komissio noomâtmist viggeh väldiđ huámášumán suhâpelij täsipiälásii ovdâstem.<ref name="samediggi.fi">[https://www.samediggi.fi/sammilij-tuotavuota-ja-sovadattamkomissio/?lang=an Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio asâttem] Čujottum 25.8.2021</ref> Sämitigge čuákkim já nuorttâlij sijdâčuákkim väljejii [[Miina Seurujärvi]], [[Heikki J. Hyvärinen]] já [[Irja Jefremoff]] komissaarin.<ref>[https://yle.fi/uutiset/3-11702820 Saamelaiset valitsivat jäsenensä totuus- ja sovintokomissioon: jäseniksi esitetään Heikki J. Hyväristä, Miina Seurujärveä sekä Irja Jefremoffia - yle.fi] Čujottum 17.5.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Sämitigge meiddei tuhhiittij staatâ iävtuttâsâid komissaarin: [[Hannele Pokka]] já [[Kari Mäkinen]]. Ohtsis komissaareh láá vittâ. Ive [[2020]] komissio pargo keežild sierâ psykologlii torjuu čuávvumjuávkku lâi meiddei meridum. Psykososiaallâš toorjâ lii proosees olášume tehálâš uási. Vuoiŋâlii já psyykkisii torjuu kalga faallâđ sämikieláid já kulttuurtuáváá vaattâm vuovvijn.<ref name="samediggi.fi"/> Kiđđuv 2022 vuáđudui [[Uvjâ]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/12/14/uvja-faala-mielatiervasvuodapalvalusaid-samikielan/|nommâ=Uvjâ fáálá mielâ­tiervâs­vuotâ­palvâlusâid sämikielân {{!}} Anarâš aavis|äigimuddo=2023-12-14|čujottum=2026-06-12|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> mii tooimâi ubâ komissio pargo ääigi<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sdtsk.fi/smn/2024/01/15/sammilij-tuotavuota-ja-sovadattamkomissio-juatka-pargos/|nommâ=Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio juátká pargos|tahhee=Saamelaisten Totuus-ja sovintokomissio|almostittem=Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio|äigimuddo=2024-01-15|čujottum=2026-06-12}}</ref> já vala tast maŋa-uv ko komissio pargo lâi jo nuuhâm.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20209727|nommâ=Uvjâ finniimin jotkâruttâdem – tooimâ pisovâš ruttâdem kalga ain vyerdiđ|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2026-02-12|čujottum=2026-06-12}}</ref> Vyesimáánust 2022, [[Miina Seurujärvi|Seurujärvi]] iäránij komissiost,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12437711|nommâ=Komissaari Miina Seurujärvi eroaa saamelaisten totuus- ja sovintokomissiosta: "Komissio tulisi keskeyttää nyt"|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2022-05-09|čujottum=2026-06-12|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> já maŋeláá siämmáá máánust meid [[Heikki J. Hyvärinen|Hyvärinen]] sehe uáivičällee [[Anni-Kristiina Juuso]] iäránáin toimâstis.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12460922|nommâ=Totuus- ja sovintokomissio hajoaa: valtioneuvosto myönsi eron kahdelle komissaarille – myös pääsihteeri Anni-Kristiina Juuso eroaa virastaan|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2022-05-25|čujottum=2026-06-12|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Čohčâmáánust 2022 Sämitigge valjii kyehti uđđâ komissaar Seurujärvi ja Hyvärinen sajan: [[Anni-Siiri Länsman]] já [[Heikki Paltto]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-12645125|nommâ=Totuus- ja sovintokomission työ jatkuu: Saamelaiskäräjät valitsi viimein kaksi uutta komissaaria eronneiden tilalle|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2022-09-30|čujottum=2026-06-12|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Komissio puáhtá sundediđ tooimâs já ornijduđ ton pyeremussân uáinim vuovvijn já vuáđudiđ ovdâmerkkân pargojuávhuid tâi juáhusijd jieijâs toimânkoččom já toos adelum mittomeerij olášuttem várás. Komissio väljee olssis uáivičällee já eres máhđulijd čäällimkode jesânijd.<ref name="samediggi.fi"/> Sovâdâttâmproosees amnâstâh vyerkkejuvvoo Suomâ Aalmuglâšarkkâduv Sämiarkkâdâhân.<ref name="samediggi.fi"/> Komissio pargo koolgâi leđe vaalmâš ive [[2022]], mutâ Sämitigge iävtuttij laseääigi koronapandemia já eres aašij keežild. Loppâloopâst komissio luovâttij loppâraportis [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[2025]] staatârááđán, [[Sämitigge (Suomâ)|Sämitiigán]] já [[nuorttâlij sijdâčuákkim]]ân, já pargo jotkui ive 2025 loopâ räi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20194764|nommâ=Sadat saamelaiset kertoivat kokemuksiaan totuus- ja sovintokomissiolle – nyt historiallinen raportti on valmis|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-12-04|čujottum=2026-06-12|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissioh]] fsf7ilh3qwi7wr3wdvfeslkgwy18sox 10 9141 155145 152495 2026-06-17T18:57:35Z Seipinne 19 orjâlâš 155145 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''[[Kesimáánu]]''' </noinclude>__NOTOC__ == [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|30px|Sämilippu]] [[Säämi lippupeivi|Säämi lippupeeivih]] == * [[Kesimáánu 20.|20.]] já [[Kesimáánu 26.|26.]] peeivi koskâsâš lávurdâh – ''[[jonsahpeivi]] (almos liputtempeivi)'' == Šoddâmeh == * [[Kesimáánu 14.|14. peeivi]] ([[1948]]) – [[Jovnna-Ánde Vest]], orjâlâš kirječällee já jurgâleijee * [[Kesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1992]]) – [[Lisa-Katrine Mo]], orjâlâš politikkár * [[Kesimáánu 17.|17. peeivi]] ([[1953]]) – [[Ellen Inga O. Hætta]], orjâlâš politikkár (j. [[2023]]) * [[Kesimáánu 28.|28. peeivi]] ([[1958]]) – [[Gunvor Guttorm]], orjâlâš taaiđâr já tyeje professor Säämi ollâškoovlâst * [[Kesimáánu 30.|30. peeivi]] ([[1995]]) – [[Petra Laiti]], orjâlâš aktivist Suomâst == Jämimeh == * [[Kesimáánu 1.|1. peeivi]] ([[1921]]) – [[Isak Saba]], orjâlâš máttáátteijee, [[Taažâ Stuorrâtigge|Taažâ Stuorrâtige]] vuossâmuš sämmilâš riijkâpeivialmai já [[Säämi suuvâ laavlâ]] -tiivtâ čällee (š. [[1875]]) * [[Kesimáánu 12.|12. peeivi]] ([[2011]]) – [[Kati-Claudia Fofonoff]], nuorttâlâš kirječällee, kii čaalij novellijd, tiivtâid já muštâlusâid (š. [[1947]]) * [[Kesimáánu 15.|15. peeivi]] ([[2006]]) – [[Sofija Efimovna Jakimovič]], kieldâsämmilâš folklorist, čällee já jurgâleijee (š. [[1940]]) * [[Kesimáánu 16.|16. peeivi]] ([[1990]]) – [[Oktyabrina Voronova]] sämmilâš tivtâsteijee Sovjetlittoost (š. [[1934]]) * [[Kesimáánu 24.|24. peeivi]] ([[1974]]) – [[Reidar Suomenrinne]], [[Säämi parlament]] vuosmuš sahâjođetteijee já máttáátteijee (š. [[1931]]) * [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2002]]) – [[Kathrine Johnsen]] (š. [[1917]]), orjâlâš máttáátteijee já Sámi Radio "enni" * [[Kesimáánu 25.|25. peeivi]] ([[2025]]) – [[Boŋggu Ánte]], orjâlâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]]) <noinclude>[[Luokka:Ovdâsijđomyenstereh]]</noinclude> bbmnvtp25dwszut6ah729u61v2svepc 0 12595 155143 152576 2026-06-17T18:27:05Z CommonsDelinker 22 Removing [[:c:File:Hino_Nacional_da_Republica_Portuguesa.ogg|Hino_Nacional_da_Republica_Portuguesa.ogg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Hino Nacional da Republica 155143 wikitext text/x-wiki {{Aalmuglâšlaavlâ | nommâ = A Portuguesa | kove = A Portuguesa music sheet (1957 official).gif | kovestuárudâh = | kovetekstâ = | staatâ = {{lippu|Portugal}} | eres_noomah = | säänih = Henrique Lopes de Mendonça | säänihihe = | muusik = Alfredo Keil | muusikihe = | ihe = [[1911]] | aalmuglâšlaavlâ_tiätuvuárkká = | aalmuglâšlaavlâ_nommâ = }} '''A Portuguesa''' lii [[Portugal]] [[aalmuglâšlaavlâ]].<ref name="national-anthems.org">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.national-anthems.org/anthems/title/Portugal+National+Anthem | Nommâ = PORTUGAL: National Anthem of Portugal (A Portuguesa) | Tahhee = | Almostittem = Anthems | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = National Anthems of the World Organisation (NAW) | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 26.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Tot lii lamaš kiävtust ive [[1911]] rääjist.<ref name="national-anthems.org"/> Lavluu lii nuottim [[Alfredo Keil]], já ton saanijd lii čáállám [[Henrique Lopes de Mendonça]].<ref name="national-anthems.org"/> ==Säänih (portugalkielân)== :Heróis do mar, nobre povo, :Nação valente e imortal, :Levantai hoje de novo :O esplendor de Portugal! :Entre as brumas da memória, :Ó Pátria sente-se a voz :Dos teus egrégios avós, :Que há-de guiar-te à vitória! ::Kiärdumciälhus: ::Às armas, às armas! ::Sobre a terra, sobre o mar, ::Às armas, às armas! ::Pela Pátria lutar ::Contra os canhões marchar, marchar! :Desfralda a invicta Bandeira, :À luz viva do teu céu! :Brade a Europa à terra inteira: :Portugal não pereceu :Beija o solo teu jucundo :O Oceano, a rugir d'amor, :E teu braço vencedor :Deu mundos novos ao Mundo! ::Kiärdumciälhus :Saudai o Sol que desponta :Sobre um ridente porvir; :Seja o eco de uma afronta :O sinal do ressurgir. :Raios dessa aurora forte :São como beijos de mãe, :Que nos guardam, nos sustêm, :Contra as injúrias da sorte. ::Kiärdumciälhus == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Aalmuglâšlavluuh]] [[Luokka:Ive 1890 pitáh]] [[Luokka:Portugal aalmuglâšsymboleh]] 878niv6f9l7vmjoycy0xan46lumg5wv 0 13851 155154 152557 2026-06-18T05:40:00Z Seipinne 19 155154 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Kirsi Máret Paltto | kove = | šoddâm = [[1974]] <br/>Fierranjohka, Suomâ | jáámmám = | hävdi = | áámmát = kirječällee, jurgâleijee, máttáátteijee já finnodâholmooš | noomah = Kirsi Máret Paltto | šlaajâ = | kielâ = orjâlâškielâ | vanhimeh = Fierranjot Máret | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = | pelikyeimi = }} '''Kirsi Máret Paltto''' (š. [[1974]] Fierranjohka, Suomâ) lii orjâlâš jurgâleijee, máttáátteijee, kirječällee já finnodâholmooš (ABC-Company E-skuvla AS).<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://booksfromnorway.com/books/1785-where-are-you-elle.pdf|nommâ=Kirsi Paltto. Where are you, Elle?|almostittem=Books from Norway|čujottum=13.5.2022|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.abc-company.no/sy/employees/|nommâ=Bargit {{!}} ABC Company|almostittem=ABC-Company E-skuvla AS|čujottum=2022-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> == Eellim já karrieer == Paltto valmâštui filosofia kandidaatin Tromsa ollâopâttuvvâst. Ive 2019 almostui [[orjâlâškielâ]]n suu vuossâmuš kirje ''Gos don leat, Elle?''<ref name=":0" /> Kirje almostui meid suomâkielân noomáin ''Missä olet, Elle?'' já taažâkielân noomáin ''Hvor er du, Elle?''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/sapmi/3-12213823|nommâ=Guldal jiena: Kirsi Máret Paltto lea čállán mánáidgirjji golmma gillii vai buohkain livčče vejolašvuohta lohkat sápmelaš girjjálašvuođa|tahhee=Guttorm, Susanna|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2021-12-07|čujottum=2022-05-13|kielâ={{se}}}}</ref> Ive 2024 almostui [[orjâlâškielâ]]n suu kirje ''Dat masa eai lean sánit.''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://booksfromnorway.com/books/2919-that-for-which-there-were-no-words|nommâ=That for which there were no words|almostittem=Books From Norway|čujottum=2026-04-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Bamse === Paltto lii jurgâlâm [[Bamse (ráiđukovelostâ)|Bamse-ráiđukoveloostâ]] [[orjâlâškielâ]]n jo ive 2013 rääjist.<ref name="yle-20066857"/><ref name="ávvir-281646782829792">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.pressreader.com/norway/avvir/20210208/281646782829792|nommâ=Dál boahtá Bamse Sápmái|almostittem=Ávvir|čujottum=2024-04-28|äigimuddo=2021-02-08|kielâ={{se}}}}</ref> Lostâ almostuvá jyehi kuálmád oho já lii maailm áinoo sämikielâg [[ráiđukovelostâ]], mii almostuvá merikoskâsávt.<ref name="yle-20066857"/> Paltto jurgâlškuođij Bamse, tastko sun halijdij luuhâđ tom párnáidis orjâlâškielân, ige [[suomâkielâ]]n.<ref name="yle-20066857"/> == Palhâšumeh == Ive 2016 Kirsi Paltto oovtâst [[Jan Skoglund Paltto]]in já obišáin Ingá-Márja já Máret Steinfjellsáin vuoitij [[Kollekielâ]]-palhâšume.<ref name="yle-10297325">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sahapittaah_yle_saamist_taal_lii_aigi_iavtutti_kollekiela-palhasume_vyeittee_taaza_pele_aanaarjuuva_aalmugmeeccist_lappum_almai_kavnum/10297325|nommâ=Sahâpittááh Yle Säämist: Tääl lii äigi iävtuttiđ Kollekielâ-palhâšume vyeittee, Taažâ pele Aanaarjuuvâ aalmugmeeccist lappum almai kavnum|tahhee=Alajärvi, Martta|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2018-07-11|čujottum=2022-05-13}}</ref> Palttokyevtis vuoittijn Kollekielâ-palhâšume "sunnuu kuhesáigásii pargoost tave-, maadâ- já juulevsämikielâ pyerrin."<ref name="yle-10297325"/> Ive [[2025]] sun vuoitij [[Barents kulttuurstiipeend]].<ref name="hf-bkp">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hiljaisuusfestivaali.fi/barentsin-kulttuuripalkinto|nommâ=Taideorganisaatio Hiljaisuus palkittiin Bodøssä|almostittem=hiljaisuusfestivaali.fi|čujottum=2026-01-20|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pargo == * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Gos don leat, Elle?]]''<ref name="finna-paltto-9917109393906252">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9917109393906252 |nommâ= Gos don leat, Elle? |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''[[Dat masa eai lean sánit]]''<ref name="finna-paltto-9918407778806252">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9918407778806252 |nommâ= Dat masa eai lean sánit |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> === Jurgâlusah === * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Duommá fitná doaktára luhtte]]''<ref name="nb-wolde-1793021">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793021 |nommâ= Duommá fitná doaktára luhtte |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Duommá laibú]]''<ref name="finna-wolde-2362240">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2362240 |nommâ= Duommá laibú Gunilla Wolde ; ođđasit jorgalan Kirsi Paltto ja giela dárkkistan Vesa Guttorm |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Duommá lávggoda]]''<ref name="libris-wolde-9982300">{{Nettikäldee|čujottâs= https://libris.kb.se/bib/9982300 |nommâ= Duommá lávggoda / Gunilla Wolde ; ođđasit jorgalan Kirsi Paltto ja giela dárkkistan Vesa Guttorm. |almostittem= Libris |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{sv}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Duommá vuolgá olggos]]''<ref name="finna-wolde-3969058">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/piki.3969058 |nommâ= Duommá vuolgá olggos |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Emmá duddjonlatnja]]''<ref name="finna-wolde-2362239">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2362239 |nommâ= Emmá duddjonlatnja |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|2005]] – ''[[Nággáris Emmá]]''<ref name="finna-wolde-2370826">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2370826 |nommâ= Nággáris Emmá |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|2014]] – ''[[Finddoža riegádanbeaivi]]''<ref name="finna-nordqvist-2333563">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2333563 |nommâ= Finddoža riegádanbeaivi |almostittem= Finna |čujottum=2026-04-09|kielâ ={{se}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Duommá gárvodallá]]''<ref name="finna-wolde-1793023">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793023 |nommâ= Duommá gárvodallá |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Emmá bátnedoaktára luhtte]]''<ref name="finna-wolde-2370825">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.2370825 |nommâ= Emmá bátnedoaktára luhtte |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Emma ferte doaktara lusa]]''<ref name="finna-wolde-1793027">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helmet.1793027 |nommâ= Emma ferte doaktara lusa |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Go Finddoš lei unni ja jávkkai]]''<ref name="finna-wolde-9915208223906252">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/oy.9915208223906252 |nommâ= Go Finddoš lei unni ja jávkkai |almostittem= Finna |čujottum=2024-02-29|kielâ ={{fi}}}}</ref> * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] (juátkoo) – ''[[Bamse (ráiđukove)|Bamse]]''<ref name="yle-20066857">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20066857|nommâ=Bamse on seikkaillut saameksi jo kymmenen vuotta – se on ainoa saamenkielinen sarjakuvalehti|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-04-28|tahhee=Lappalainen, Anneli já Paltto, Anni-Saara|äigimuddo=2023-12-30|kielâ={{fi}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Paltto, Kirsi}} [[Luokka:Ive 1974 šoddâmeh]] [[Luokka:Kollekielâ vyeitteeh]] [[Luokka:Sämmiliih finnodâhulmuuh]] [[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]] [[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]] gc2msr3lyrwfb8a6jbgvc495g0e80e4 0 13855 155153 148668 2026-06-18T05:39:13Z Seipinne 19 155153 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Máttaráhku askái | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Ulla Pirttijärvi]] | almostittum = [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[2002]] | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | genre = | minutteh = 50 | sekunteh = 18 | skiärrumerkkâ = [[Innovator Series]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Ulla Pirttijärvi]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[2002]] | oovdeb = [[Ruošša eanan]] | iheo = [[1998]] | čuávuvâš = [[Áibbašeabmi]] | iheč = [[2008]] }} '''Máttaráhku askái''' ađai '''Máttaráhku askái — In Our Foremothers' Arms''' lii orjâlii lávloo já jyeigee [[Ulla Pirttijärvi]] kuálmád studioalbum. Tot almostui [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi [[2002]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/5ywGBDRlUpH8N9Xly5FVA3|nommâ=Máttaráhku askái|almostittem=Spotify|čujottum=2.2.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/fi/album/mattarahku-askai/200558445|nommâ=Máttaráhku askái|almostittem=Apple Music|čujottum=2.2.2025|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Skiäru almostitij [[Innovator Series]], mii kulá [[Finlandia Records]] -skiärrumeerkân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/label/138482-Innovator-Series?page=1|nommâ=Innovator Series Discography|almostittem=Discogs|čujottum=2025-02-02|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Pittálisto== {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 50:18 | all_writing = | title1 = Nuortta silkkit | length1 = 3:28 | title2 = De juoiggas | length2 = 3:30 | title3 = Čálkko-Niillas | length3 = 4:38 | title4 = Gádja Nillá | length4 = 4:26 | title5 = Ládjogahpir | length5 = 4:34 | title6 = New York | length6 = 4:24 | title7 = Inger-Mari | length7 = 4:06 | title8 = Njuvččat bohtet | length8 = 4:48 | title9 = Riđđu badjána | length9 = 4:44 | title10 = Ođđa áigi | length10 = 4:42 | title11 = Áigi vássá | length11 = 3:17 | title12 = Máttáráhku askái | length12 = 3:41 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/release/1608016-Ulla-Pirttij%C3%A4rvi-M%C3%A1ttar%C3%A1hku-Ask%C3%A1i-In-Our-Foremothers-Arms ''Máttaráhku askái'' discogs.com -sijđostuvvâst] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 2002 muusikalbumeh]] [[Luokka:Orjâlâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ulla Pirttijärvi-Länsman albumeh]] iowbehmdp9nh3ij0omretsdupnvdm0q 0 14793 155134 148988 2026-06-17T16:37:31Z Yupik 23 /* Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah */ medis -> media 155134 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Viäpsáh | tieđâlâš nommâ = Vespidae<br><small>(Latreille, 1802)</small> | kove = Vespula germanica Horizontalview Richard Bartz.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = | pajeluokka = | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čuággooh]] ''Hymenoptera'' | vyelilahko = [[Segisaaleemliih]] ''Apocrita'' | paječerdâ = [[Viäpsálágáneh čuággooh]] ''Vespoidea'' | čerdâ = Viäpsáh ''Vespidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} [[Tiätuvuárkká:Nido di vespe.jpg|thumb|272px|''Polistes dominula'' -viäpsái kuáti]] '''Viäpsáh''' (''Vespidae'') láá segisaaleemlij vyelilaahkon (Apocrita) kullee čuággoohiäimu. Hiäimun kuleh sosiaalliih ohtsâškoddeviäpsáh, moi vyelihiäimuh láá ''Vepsinae'' já ''Polistinae'', sehe maaŋgah ohtuunisorroo ađai erakkovepsisjuávhuh. Vepsisšlaajah láá paijeel 4 000, mut hiäimu raijiimist láá kuittâg sierâlágán uáinuh.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Viäpsáh|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> Viäpsáh láá mirkkâčuággooh (''Aculeata''), main láá mirkkâsäägih, mut nubenáál ko mietâmiäđušijneh, toh iä táválávt jäämi ko čyeggejeh ulmuu. Motomin mirkkâsäggi sáttá kuittâg pääcciđ ulmuu liiškán kiddâ já talle veepsis jáámá.<ref name="kalender"/> ==Ohtsâškodde já kuáti== Ohtsâškoddeviäpsáh rähtih kuáđis eennâm siisâ tâi muorâuáksán.Viäpsá suovsah poreh eres [[tivreh|tiivrijd]] já pargeeviäpsáh kirdeh-uv ohtânmaanoost ucâmin saallâs, mon toh koddeh vievsâs uálujijdiskuin já tuálvuh suovsáid. Rävis viäpsáh herskusteleh kukái mieđáin. Ohtsâškoddeest tálvástâl tuše kunâgâtâr já tondiet viäpsáh iä nuurâ mieđâ kuátán täälvi várás, tegu mietâmiäđušijneh.<ref name="kalender"/> Ko kunâgâtâr lii kavnâm vuovâs saje kuáđis várás, tot skappuuškuát huksimamnâsijd. Ko viäpsást iä lah kässiráávsáh, te tot ij pyevti huksiđ kässikennoid, tegu mietâmiäđušijn, mut ferttee kevttiđ pááppár. Pááppár tot finnee siämmáánáálá ko olmooš-uv selluloosa. Tot kiškood muorâamnâsäiđistuálpuin já eres-uv muorâin, jeđe suáská tom timesin, mon ohtâvuođâst toos siähán vala jieijâs čulgâ čonâsamnâsin. Nuuvt tast šadda selluloosa, mast tot vistig huksee arvesyeje sullâsii káátu. Tot hiäŋgáá ovdâmerkkân muorâuávsist, mon vuálá kunâgâtâr huksiiškuát kennoid. Ko kenoh láá valmâšeh, te talle tot monniiškuát toid. Monnim maŋa moonijn šaddeh suovsah, maid kunâgâtâr piämmá eres tivrijguin. Vuossâmuin suovsâin šaddeh pargeeviäpsáh, moh talle viijđedškyeteh kuáđi. Olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád. Ko jyehi vepsissuovsâ šoddâm váátá ennuv salâstiivrijd, moh láá távjá pilletiivreh, te viäpsái koddem kiđđuv ij lah ollágin jiärmálâš äšši.<ref name="kalender"/> Loppâkeesi viäpsáh šoddâdškyeteh orásijd já kunâgâttârijd tađe várás huksejum kennoin, moh láá čuuvtij stuárráábeh, ko pargeeviäpsái kenoh. Ko taah šaddeh rävisin já vyelgih hejâkirdemân, te álgá ohtsâškodde kuuloold pieđgâniđ, ko pargeeviäpsáin iä lah innig suovsah piemmâmnáál. Talle toh usâškyeteh olssis njaalgâ purrâmâš já sättih hiäđuštiđ ulmuid ovdâmerkkân siäivumáin olgon purâdeijee ulmuu taldrikân tâi säppilaasâ roobdân njuálluđ njaalgâ siskáldâs. Pargeeviäpsáh já meiddei oráseh jäämmih, ko puátih vuossâmuuh puolâšeh. Heđâlmittum niŋálâsah ađai kunâgâttâreh oppeet ucâluveh vuovâs sajan tálvástâllâđ.<ref name="kalender"/> ==Vyelihiäimuh== *[[Eumeninae]] *[[Raphiglossinae]] *[[Zethinae]] *[[Euparagiinae]] *[[Masarinae]] *[[Polistinae]] *[[Stenogastrinae]] *[[Vespinae]] ==Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah== [[Suomâ]]st tiättojeijee vepsisšlaajah láá:<ref name="kalender"/> * [[Miestâveepsis]] (''Dolichovespula media'') * [[Taažâveepsis]] (''Dolichovespula norvegica'') * [[Resthâšveepsis]] (''Dolichovespula saxonica'') * [[Hiärhulâš]] (''Vespa crabro'') * [[Parasiitveepsis]] (''Vespula austriaca'') * [[Mecciveepsis]] (''Vespula sylvestris'') * [[Saksaveepsis]] (''Vespula germanica'') * [[Ruopsisveepsis]] (''Vespula rufa'') * [[Sieivâveepsis]] (''Vespula vulgaris'') ==Keejâ meid== * [[Listo Leptochilus-suuhân kullee šlaajâin]] * [[Listo Parancistrocerus-suuhân kullee šlaajâin]] ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Viäpsáh|*]] im9r2yp4hhsamh30y8fg1sf05mkizlf 155135 155134 2026-06-17T16:39:46Z Yupik 23 /* Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah */ norvegica -> norwegica 155135 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Viäpsáh | tieđâlâš nommâ = Vespidae<br><small>(Latreille, 1802)</small> | kove = Vespula germanica Horizontalview Richard Bartz.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = | pajeluokka = | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čuággooh]] ''Hymenoptera'' | vyelilahko = [[Segisaaleemliih]] ''Apocrita'' | paječerdâ = [[Viäpsálágáneh čuággooh]] ''Vespoidea'' | čerdâ = Viäpsáh ''Vespidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} [[Tiätuvuárkká:Nido di vespe.jpg|thumb|272px|''Polistes dominula'' -viäpsái kuáti]] '''Viäpsáh''' (''Vespidae'') láá segisaaleemlij vyelilaahkon (Apocrita) kullee čuággoohiäimu. Hiäimun kuleh sosiaalliih ohtsâškoddeviäpsáh, moi vyelihiäimuh láá ''Vepsinae'' já ''Polistinae'', sehe maaŋgah ohtuunisorroo ađai erakkovepsisjuávhuh. Vepsisšlaajah láá paijeel 4 000, mut hiäimu raijiimist láá kuittâg sierâlágán uáinuh.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Viäpsáh|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> Viäpsáh láá mirkkâčuággooh (''Aculeata''), main láá mirkkâsäägih, mut nubenáál ko mietâmiäđušijneh, toh iä táválávt jäämi ko čyeggejeh ulmuu. Motomin mirkkâsäggi sáttá kuittâg pääcciđ ulmuu liiškán kiddâ já talle veepsis jáámá.<ref name="kalender"/> ==Ohtsâškodde já kuáti== Ohtsâškoddeviäpsáh rähtih kuáđis eennâm siisâ tâi muorâuáksán.Viäpsá suovsah poreh eres [[tivreh|tiivrijd]] já pargeeviäpsáh kirdeh-uv ohtânmaanoost ucâmin saallâs, mon toh koddeh vievsâs uálujijdiskuin já tuálvuh suovsáid. Rävis viäpsáh herskusteleh kukái mieđáin. Ohtsâškoddeest tálvástâl tuše kunâgâtâr já tondiet viäpsáh iä nuurâ mieđâ kuátán täälvi várás, tegu mietâmiäđušijneh.<ref name="kalender"/> Ko kunâgâtâr lii kavnâm vuovâs saje kuáđis várás, tot skappuuškuát huksimamnâsijd. Ko viäpsást iä lah kässiráávsáh, te tot ij pyevti huksiđ kässikennoid, tegu mietâmiäđušijn, mut ferttee kevttiđ pááppár. Pááppár tot finnee siämmáánáálá ko olmooš-uv selluloosa. Tot kiškood muorâamnâsäiđistuálpuin já eres-uv muorâin, jeđe suáská tom timesin, mon ohtâvuođâst toos siähán vala jieijâs čulgâ čonâsamnâsin. Nuuvt tast šadda selluloosa, mast tot vistig huksee arvesyeje sullâsii káátu. Tot hiäŋgáá ovdâmerkkân muorâuávsist, mon vuálá kunâgâtâr huksiiškuát kennoid. Ko kenoh láá valmâšeh, te talle tot monniiškuát toid. Monnim maŋa moonijn šaddeh suovsah, maid kunâgâtâr piämmá eres tivrijguin. Vuossâmuin suovsâin šaddeh pargeeviäpsáh, moh talle viijđedškyeteh kuáđi. Olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád. Ko jyehi vepsissuovsâ šoddâm váátá ennuv salâstiivrijd, moh láá távjá pilletiivreh, te viäpsái koddem kiđđuv ij lah ollágin jiärmálâš äšši.<ref name="kalender"/> Loppâkeesi viäpsáh šoddâdškyeteh orásijd já kunâgâttârijd tađe várás huksejum kennoin, moh láá čuuvtij stuárráábeh, ko pargeeviäpsái kenoh. Ko taah šaddeh rävisin já vyelgih hejâkirdemân, te álgá ohtsâškodde kuuloold pieđgâniđ, ko pargeeviäpsáin iä lah innig suovsah piemmâmnáál. Talle toh usâškyeteh olssis njaalgâ purrâmâš já sättih hiäđuštiđ ulmuid ovdâmerkkân siäivumáin olgon purâdeijee ulmuu taldrikân tâi säppilaasâ roobdân njuálluđ njaalgâ siskáldâs. Pargeeviäpsáh já meiddei oráseh jäämmih, ko puátih vuossâmuuh puolâšeh. Heđâlmittum niŋálâsah ađai kunâgâttâreh oppeet ucâluveh vuovâs sajan tálvástâllâđ.<ref name="kalender"/> ==Vyelihiäimuh== *[[Eumeninae]] *[[Raphiglossinae]] *[[Zethinae]] *[[Euparagiinae]] *[[Masarinae]] *[[Polistinae]] *[[Stenogastrinae]] *[[Vespinae]] ==Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah== [[Suomâ]]st tiättojeijee vepsisšlaajah láá:<ref name="kalender"/> * [[Miestâveepsis]] (''Dolichovespula media'') * [[Taažâveepsis]] (''Dolichovespula norwegica'') * [[Resthâšveepsis]] (''Dolichovespula saxonica'') * [[Hiärhulâš]] (''Vespa crabro'') * [[Parasiitveepsis]] (''Vespula austriaca'') * [[Mecciveepsis]] (''Vespula sylvestris'') * [[Saksaveepsis]] (''Vespula germanica'') * [[Ruopsisveepsis]] (''Vespula rufa'') * [[Sieivâveepsis]] (''Vespula vulgaris'') ==Keejâ meid== * [[Listo Leptochilus-suuhân kullee šlaajâin]] * [[Listo Parancistrocerus-suuhân kullee šlaajâin]] ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Viäpsáh|*]] 7xmf1jjy4r70isldgbejnb7kixydb8b 155136 155135 2026-06-17T16:43:11Z Yupik 23 /* Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah */ Vespula sylvestris -> Dolichovespula sylvestris 155136 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Viäpsáh | tieđâlâš nommâ = Vespidae<br><small>(Latreille, 1802)</small> | kove = Vespula germanica Horizontalview Richard Bartz.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = | pajeluokka = | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čuággooh]] ''Hymenoptera'' | vyelilahko = [[Segisaaleemliih]] ''Apocrita'' | paječerdâ = [[Viäpsálágáneh čuággooh]] ''Vespoidea'' | čerdâ = Viäpsáh ''Vespidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} [[Tiätuvuárkká:Nido di vespe.jpg|thumb|272px|''Polistes dominula'' -viäpsái kuáti]] '''Viäpsáh''' (''Vespidae'') láá segisaaleemlij vyelilaahkon (Apocrita) kullee čuággoohiäimu. Hiäimun kuleh sosiaalliih ohtsâškoddeviäpsáh, moi vyelihiäimuh láá ''Vepsinae'' já ''Polistinae'', sehe maaŋgah ohtuunisorroo ađai erakkovepsisjuávhuh. Vepsisšlaajah láá paijeel 4 000, mut hiäimu raijiimist láá kuittâg sierâlágán uáinuh.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Viäpsáh|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> Viäpsáh láá mirkkâčuággooh (''Aculeata''), main láá mirkkâsäägih, mut nubenáál ko mietâmiäđušijneh, toh iä táválávt jäämi ko čyeggejeh ulmuu. Motomin mirkkâsäggi sáttá kuittâg pääcciđ ulmuu liiškán kiddâ já talle veepsis jáámá.<ref name="kalender"/> ==Ohtsâškodde já kuáti== Ohtsâškoddeviäpsáh rähtih kuáđis eennâm siisâ tâi muorâuáksán.Viäpsá suovsah poreh eres [[tivreh|tiivrijd]] já pargeeviäpsáh kirdeh-uv ohtânmaanoost ucâmin saallâs, mon toh koddeh vievsâs uálujijdiskuin já tuálvuh suovsáid. Rävis viäpsáh herskusteleh kukái mieđáin. Ohtsâškoddeest tálvástâl tuše kunâgâtâr já tondiet viäpsáh iä nuurâ mieđâ kuátán täälvi várás, tegu mietâmiäđušijneh.<ref name="kalender"/> Ko kunâgâtâr lii kavnâm vuovâs saje kuáđis várás, tot skappuuškuát huksimamnâsijd. Ko viäpsást iä lah kässiráávsáh, te tot ij pyevti huksiđ kässikennoid, tegu mietâmiäđušijn, mut ferttee kevttiđ pááppár. Pááppár tot finnee siämmáánáálá ko olmooš-uv selluloosa. Tot kiškood muorâamnâsäiđistuálpuin já eres-uv muorâin, jeđe suáská tom timesin, mon ohtâvuođâst toos siähán vala jieijâs čulgâ čonâsamnâsin. Nuuvt tast šadda selluloosa, mast tot vistig huksee arvesyeje sullâsii káátu. Tot hiäŋgáá ovdâmerkkân muorâuávsist, mon vuálá kunâgâtâr huksiiškuát kennoid. Ko kenoh láá valmâšeh, te talle tot monniiškuát toid. Monnim maŋa moonijn šaddeh suovsah, maid kunâgâtâr piämmá eres tivrijguin. Vuossâmuin suovsâin šaddeh pargeeviäpsáh, moh talle viijđedškyeteh kuáđi. Olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád. Ko jyehi vepsissuovsâ šoddâm váátá ennuv salâstiivrijd, moh láá távjá pilletiivreh, te viäpsái koddem kiđđuv ij lah ollágin jiärmálâš äšši.<ref name="kalender"/> Loppâkeesi viäpsáh šoddâdškyeteh orásijd já kunâgâttârijd tađe várás huksejum kennoin, moh láá čuuvtij stuárráábeh, ko pargeeviäpsái kenoh. Ko taah šaddeh rävisin já vyelgih hejâkirdemân, te álgá ohtsâškodde kuuloold pieđgâniđ, ko pargeeviäpsáin iä lah innig suovsah piemmâmnáál. Talle toh usâškyeteh olssis njaalgâ purrâmâš já sättih hiäđuštiđ ulmuid ovdâmerkkân siäivumáin olgon purâdeijee ulmuu taldrikân tâi säppilaasâ roobdân njuálluđ njaalgâ siskáldâs. Pargeeviäpsáh já meiddei oráseh jäämmih, ko puátih vuossâmuuh puolâšeh. Heđâlmittum niŋálâsah ađai kunâgâttâreh oppeet ucâluveh vuovâs sajan tálvástâllâđ.<ref name="kalender"/> ==Vyelihiäimuh== *[[Eumeninae]] *[[Raphiglossinae]] *[[Zethinae]] *[[Euparagiinae]] *[[Masarinae]] *[[Polistinae]] *[[Stenogastrinae]] *[[Vespinae]] ==Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah== [[Suomâ]]st tiättojeijee vepsisšlaajah láá:<ref name="kalender"/> * [[Miestâveepsis]] (''Dolichovespula media'') * [[Taažâveepsis]] (''Dolichovespula norwegica'') * [[Resthâšveepsis]] (''Dolichovespula saxonica'') * [[Hiärhulâš]] (''Vespa crabro'') * [[Parasiitveepsis]] (''Vespula austriaca'') * [[Mecciveepsis]] (''Dolichovespula sylvestris'') * [[Saksaveepsis]] (''Vespula germanica'') * [[Ruopsisveepsis]] (''Vespula rufa'') * [[Sieivâveepsis]] (''Vespula vulgaris'') ==Keejâ meid== * [[Listo Leptochilus-suuhân kullee šlaajâin]] * [[Listo Parancistrocerus-suuhân kullee šlaajâin]] ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Viäpsáh|*]] ab15bhvypfd6a5w2tcjc4bw5mwe9uzy 155138 155136 2026-06-17T16:55:06Z Yupik 23 /* Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah */ 155138 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Viäpsáh | tieđâlâš nommâ = Vespidae<br><small>(Latreille, 1802)</small> | kove = Vespula germanica Horizontalview Richard Bartz.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = | pajeluokka = | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čuággooh]] ''Hymenoptera'' | vyelilahko = [[Segisaaleemliih]] ''Apocrita'' | paječerdâ = [[Viäpsálágáneh čuággooh]] ''Vespoidea'' | čerdâ = Viäpsáh ''Vespidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} [[Tiätuvuárkká:Nido di vespe.jpg|thumb|272px|''Polistes dominula'' -viäpsái kuáti]] '''Viäpsáh''' (''Vespidae'') láá segisaaleemlij vyelilaahkon (Apocrita) kullee čuággoohiäimu. Hiäimun kuleh sosiaalliih ohtsâškoddeviäpsáh, moi vyelihiäimuh láá ''Vepsinae'' já ''Polistinae'', sehe maaŋgah ohtuunisorroo ađai erakkovepsisjuávhuh. Vepsisšlaajah láá paijeel 4 000, mut hiäimu raijiimist láá kuittâg sierâlágán uáinuh.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Viäpsáh|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> Viäpsáh láá mirkkâčuággooh (''Aculeata''), main láá mirkkâsäägih, mut nubenáál ko mietâmiäđušijneh, toh iä táválávt jäämi ko čyeggejeh ulmuu. Motomin mirkkâsäggi sáttá kuittâg pääcciđ ulmuu liiškán kiddâ já talle veepsis jáámá.<ref name="kalender"/> ==Ohtsâškodde já kuáti== Ohtsâškoddeviäpsáh rähtih kuáđis eennâm siisâ tâi muorâuáksán.Viäpsá suovsah poreh eres [[tivreh|tiivrijd]] já pargeeviäpsáh kirdeh-uv ohtânmaanoost ucâmin saallâs, mon toh koddeh vievsâs uálujijdiskuin já tuálvuh suovsáid. Rävis viäpsáh herskusteleh kukái mieđáin. Ohtsâškoddeest tálvástâl tuše kunâgâtâr já tondiet viäpsáh iä nuurâ mieđâ kuátán täälvi várás, tegu mietâmiäđušijneh.<ref name="kalender"/> Ko kunâgâtâr lii kavnâm vuovâs saje kuáđis várás, tot skappuuškuát huksimamnâsijd. Ko viäpsást iä lah kässiráávsáh, te tot ij pyevti huksiđ kässikennoid, tegu mietâmiäđušijn, mut ferttee kevttiđ pááppár. Pááppár tot finnee siämmáánáálá ko olmooš-uv selluloosa. Tot kiškood muorâamnâsäiđistuálpuin já eres-uv muorâin, jeđe suáská tom timesin, mon ohtâvuođâst toos siähán vala jieijâs čulgâ čonâsamnâsin. Nuuvt tast šadda selluloosa, mast tot vistig huksee arvesyeje sullâsii káátu. Tot hiäŋgáá ovdâmerkkân muorâuávsist, mon vuálá kunâgâtâr huksiiškuát kennoid. Ko kenoh láá valmâšeh, te talle tot monniiškuát toid. Monnim maŋa moonijn šaddeh suovsah, maid kunâgâtâr piämmá eres tivrijguin. Vuossâmuin suovsâin šaddeh pargeeviäpsáh, moh talle viijđedškyeteh kuáđi. Olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád. Ko jyehi vepsissuovsâ šoddâm váátá ennuv salâstiivrijd, moh láá távjá pilletiivreh, te viäpsái koddem kiđđuv ij lah ollágin jiärmálâš äšši.<ref name="kalender"/> Loppâkeesi viäpsáh šoddâdškyeteh orásijd já kunâgâttârijd tađe várás huksejum kennoin, moh láá čuuvtij stuárráábeh, ko pargeeviäpsái kenoh. Ko taah šaddeh rävisin já vyelgih hejâkirdemân, te álgá ohtsâškodde kuuloold pieđgâniđ, ko pargeeviäpsáin iä lah innig suovsah piemmâmnáál. Talle toh usâškyeteh olssis njaalgâ purrâmâš já sättih hiäđuštiđ ulmuid ovdâmerkkân siäivumáin olgon purâdeijee ulmuu taldrikân tâi säppilaasâ roobdân njuálluđ njaalgâ siskáldâs. Pargeeviäpsáh já meiddei oráseh jäämmih, ko puátih vuossâmuuh puolâšeh. Heđâlmittum niŋálâsah ađai kunâgâttâreh oppeet ucâluveh vuovâs sajan tálvástâllâđ.<ref name="kalender"/> ==Vyelihiäimuh== *[[Eumeninae]] *[[Raphiglossinae]] *[[Zethinae]] *[[Euparagiinae]] *[[Masarinae]] *[[Polistinae]] *[[Stenogastrinae]] *[[Vespinae]] ==Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah== [[Suomâ]]st tiättojeijee vepsisšlaajah láá:<ref name="kalender"/> {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- ! Kove !! Tieđâlâš nommâ !! Anarâškielâg nommâ |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_media01.jpg|120px]] | ''Dolichovespula media'' | [[miestâveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_norwegica_(female)_(9626119331).jpg|120px]] | ''Dolichovespula norwegica'' | [[taažâveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_saxonica_-_male.jpg|120px]] | ''Dolichovespula saxonica'' | [[resthâšveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_sylvestris.jpg|120px]] | ''Dolichovespula sylvestris'' | [[mecciveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Frelon_europeen.jpg|120px]] | ''Vespa crabro'' | [[hiärhulâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Vespula_austriaca-f.jpg|120px]] | ''Vespula austriaca'' | [[parasiitveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Echte_wespe.jpg|120px]] | ''Vespula germanica'' | [[saksaveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Rød_veps_(Vespula_rufa)_(4805339773).jpg|120px]] | ''Vespula rufa'' | [[ruopsisveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Flying_Vespula_vulgaris.jpg|120px]] | ''Vespula vulgaris'' | [[sieivâveepsis]] |} ==Keejâ meid== * [[Listo Leptochilus-suuhân kullee šlaajâin]] * [[Listo Parancistrocerus-suuhân kullee šlaajâin]] ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Viäpsáh|*]] tiy64k5npjwdhzrrg7ccr1ydex6wfoz 155139 155138 2026-06-17T16:59:22Z Yupik 23 /* Vyelihiäimuh */ 155139 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Viäpsáh | tieđâlâš nommâ = Vespidae<br><small>(Latreille, 1802)</small> | kove = Vespula germanica Horizontalview Richard Bartz.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = | pajeluokka = | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čuággooh]] ''Hymenoptera'' | vyelilahko = [[Segisaaleemliih]] ''Apocrita'' | paječerdâ = [[Viäpsálágáneh čuággooh]] ''Vespoidea'' | čerdâ = Viäpsáh ''Vespidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} [[Tiätuvuárkká:Nido di vespe.jpg|thumb|272px|''Polistes dominula'' -viäpsái kuáti]] '''Viäpsáh''' (''Vespidae'') láá segisaaleemlij vyelilaahkon (Apocrita) kullee čuággoohiäimu. Hiäimun kuleh sosiaalliih ohtsâškoddeviäpsáh, moi vyelihiäimuh láá ''Vepsinae'' já ''Polistinae'', sehe maaŋgah ohtuunisorroo ađai erakkovepsisjuávhuh. Vepsisšlaajah láá paijeel 4 000, mut hiäimu raijiimist láá kuittâg sierâlágán uáinuh.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Viäpsáh|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> Viäpsáh láá mirkkâčuággooh (''Aculeata''), main láá mirkkâsäägih, mut nubenáál ko mietâmiäđušijneh, toh iä táválávt jäämi ko čyeggejeh ulmuu. Motomin mirkkâsäggi sáttá kuittâg pääcciđ ulmuu liiškán kiddâ já talle veepsis jáámá.<ref name="kalender"/> ==Ohtsâškodde já kuáti== Ohtsâškoddeviäpsáh rähtih kuáđis eennâm siisâ tâi muorâuáksán.Viäpsá suovsah poreh eres [[tivreh|tiivrijd]] já pargeeviäpsáh kirdeh-uv ohtânmaanoost ucâmin saallâs, mon toh koddeh vievsâs uálujijdiskuin já tuálvuh suovsáid. Rävis viäpsáh herskusteleh kukái mieđáin. Ohtsâškoddeest tálvástâl tuše kunâgâtâr já tondiet viäpsáh iä nuurâ mieđâ kuátán täälvi várás, tegu mietâmiäđušijneh.<ref name="kalender"/> Ko kunâgâtâr lii kavnâm vuovâs saje kuáđis várás, tot skappuuškuát huksimamnâsijd. Ko viäpsást iä lah kässiráávsáh, te tot ij pyevti huksiđ kässikennoid, tegu mietâmiäđušijn, mut ferttee kevttiđ pááppár. Pááppár tot finnee siämmáánáálá ko olmooš-uv selluloosa. Tot kiškood muorâamnâsäiđistuálpuin já eres-uv muorâin, jeđe suáská tom timesin, mon ohtâvuođâst toos siähán vala jieijâs čulgâ čonâsamnâsin. Nuuvt tast šadda selluloosa, mast tot vistig huksee arvesyeje sullâsii káátu. Tot hiäŋgáá ovdâmerkkân muorâuávsist, mon vuálá kunâgâtâr huksiiškuát kennoid. Ko kenoh láá valmâšeh, te talle tot monniiškuát toid. Monnim maŋa moonijn šaddeh suovsah, maid kunâgâtâr piämmá eres tivrijguin. Vuossâmuin suovsâin šaddeh pargeeviäpsáh, moh talle viijđedškyeteh kuáđi. Olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád. Ko jyehi vepsissuovsâ šoddâm váátá ennuv salâstiivrijd, moh láá távjá pilletiivreh, te viäpsái koddem kiđđuv ij lah ollágin jiärmálâš äšši.<ref name="kalender"/> Loppâkeesi viäpsáh šoddâdškyeteh orásijd já kunâgâttârijd tađe várás huksejum kennoin, moh láá čuuvtij stuárráábeh, ko pargeeviäpsái kenoh. Ko taah šaddeh rävisin já vyelgih hejâkirdemân, te álgá ohtsâškodde kuuloold pieđgâniđ, ko pargeeviäpsáin iä lah innig suovsah piemmâmnáál. Talle toh usâškyeteh olssis njaalgâ purrâmâš já sättih hiäđuštiđ ulmuid ovdâmerkkân siäivumáin olgon purâdeijee ulmuu taldrikân tâi säppilaasâ roobdân njuálluđ njaalgâ siskáldâs. Pargeeviäpsáh já meiddei oráseh jäämmih, ko puátih vuossâmuuh puolâšeh. Heđâlmittum niŋálâsah ađai kunâgâttâreh oppeet ucâluveh vuovâs sajan tálvástâllâđ.<ref name="kalender"/> ==Vyelihiäimuh== * ''[[Eumeninae]]'' * ''[[Raphiglossinae]]'' * ''[[Zethinae]]'' * ''[[Euparagiinae]]'' * ''[[Masarinae]]'' * ''[[Polistinae]]'' * ''[[Stenogastrinae]]'' * ''[[Vespinae]]'' ==Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah== [[Suomâ]]st tiättojeijee vepsisšlaajah láá:<ref name="kalender"/> {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- ! Kove !! Tieđâlâš nommâ !! Anarâškielâg nommâ |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_media01.jpg|120px]] | ''Dolichovespula media'' | [[miestâveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_norwegica_(female)_(9626119331).jpg|120px]] | ''Dolichovespula norwegica'' | [[taažâveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_saxonica_-_male.jpg|120px]] | ''Dolichovespula saxonica'' | [[resthâšveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_sylvestris.jpg|120px]] | ''Dolichovespula sylvestris'' | [[mecciveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Frelon_europeen.jpg|120px]] | ''Vespa crabro'' | [[hiärhulâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Vespula_austriaca-f.jpg|120px]] | ''Vespula austriaca'' | [[parasiitveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Echte_wespe.jpg|120px]] | ''Vespula germanica'' | [[saksaveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Rød_veps_(Vespula_rufa)_(4805339773).jpg|120px]] | ''Vespula rufa'' | [[ruopsisveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Flying_Vespula_vulgaris.jpg|120px]] | ''Vespula vulgaris'' | [[sieivâveepsis]] |} ==Keejâ meid== * [[Listo Leptochilus-suuhân kullee šlaajâin]] * [[Listo Parancistrocerus-suuhân kullee šlaajâin]] ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Viäpsáh|*]] 069qjl1um5b87r918mui0wdr3gcrtj1 155140 155139 2026-06-17T17:00:19Z Yupik 23 /* Vyelihiäimuh */ 155140 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Viäpsáh | tieđâlâš nommâ = Vespidae<br><small>(Latreille, 1802)</small> | kove = Vespula germanica Horizontalview Richard Bartz.jpg | tile = | tile Suomâst = | kove_tile = | kove_tile_Suomâst = | doomeen = | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Lođâsjuálgásiih]] ''Arthropoda'' | vyeliráiđu = | pajeluokka = | luokka = [[Tivreh]] ''Insecta'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Čuággooh]] ''Hymenoptera'' | vyelilahko = [[Segisaaleemliih]] ''Apocrita'' | paječerdâ = [[Viäpsálágáneh čuággooh]] ''Vespoidea'' | čerdâ = Viäpsáh ''Vespidae'' | vyeličerdâ = | suuhâ = | šlaajâ = | vyelišlaajâ = }} [[Tiätuvuárkká:Nido di vespe.jpg|thumb|272px|''Polistes dominula'' -viäpsái kuáti]] '''Viäpsáh''' (''Vespidae'') láá segisaaleemlij vyelilaahkon (Apocrita) kullee čuággoohiäimu. Hiäimun kuleh sosiaalliih ohtsâškoddeviäpsáh, moi vyelihiäimuh láá ''Vepsinae'' já ''Polistinae'', sehe maaŋgah ohtuunisorroo ađai erakkovepsisjuávhuh. Vepsisšlaajah láá paijeel 4 000, mut hiäimu raijiimist láá kuittâg sierâlágán uáinuh.<ref name="kalender">{{Lostâkäldee|Tahhee=Mattus, Ilmari|Paječaalâ=Viäpsáh|Almostittem=Anarâš-kalender 2011|Äigimuddo=2011|Almostittee=[[Anarâškielâ servi|Anarâškielâ servi ry]]}}</ref> Viäpsáh láá mirkkâčuággooh (''Aculeata''), main láá mirkkâsäägih, mut nubenáál ko mietâmiäđušijneh, toh iä táválávt jäämi ko čyeggejeh ulmuu. Motomin mirkkâsäggi sáttá kuittâg pääcciđ ulmuu liiškán kiddâ já talle veepsis jáámá.<ref name="kalender"/> ==Ohtsâškodde já kuáti== Ohtsâškoddeviäpsáh rähtih kuáđis eennâm siisâ tâi muorâuáksán.Viäpsá suovsah poreh eres [[tivreh|tiivrijd]] já pargeeviäpsáh kirdeh-uv ohtânmaanoost ucâmin saallâs, mon toh koddeh vievsâs uálujijdiskuin já tuálvuh suovsáid. Rävis viäpsáh herskusteleh kukái mieđáin. Ohtsâškoddeest tálvástâl tuše kunâgâtâr já tondiet viäpsáh iä nuurâ mieđâ kuátán täälvi várás, tegu mietâmiäđušijneh.<ref name="kalender"/> Ko kunâgâtâr lii kavnâm vuovâs saje kuáđis várás, tot skappuuškuát huksimamnâsijd. Ko viäpsást iä lah kässiráávsáh, te tot ij pyevti huksiđ kässikennoid, tegu mietâmiäđušijn, mut ferttee kevttiđ pááppár. Pááppár tot finnee siämmáánáálá ko olmooš-uv selluloosa. Tot kiškood muorâamnâsäiđistuálpuin já eres-uv muorâin, jeđe suáská tom timesin, mon ohtâvuođâst toos siähán vala jieijâs čulgâ čonâsamnâsin. Nuuvt tast šadda selluloosa, mast tot vistig huksee arvesyeje sullâsii káátu. Tot hiäŋgáá ovdâmerkkân muorâuávsist, mon vuálá kunâgâtâr huksiiškuát kennoid. Ko kenoh láá valmâšeh, te talle tot monniiškuát toid. Monnim maŋa moonijn šaddeh suovsah, maid kunâgâtâr piämmá eres tivrijguin. Vuossâmuin suovsâin šaddeh pargeeviäpsáh, moh talle viijđedškyeteh kuáđi. Olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád. Ko jyehi vepsissuovsâ šoddâm váátá ennuv salâstiivrijd, moh láá távjá pilletiivreh, te viäpsái koddem kiđđuv ij lah ollágin jiärmálâš äšši.<ref name="kalender"/> Loppâkeesi viäpsáh šoddâdškyeteh orásijd já kunâgâttârijd tađe várás huksejum kennoin, moh láá čuuvtij stuárráábeh, ko pargeeviäpsái kenoh. Ko taah šaddeh rävisin já vyelgih hejâkirdemân, te álgá ohtsâškodde kuuloold pieđgâniđ, ko pargeeviäpsáin iä lah innig suovsah piemmâmnáál. Talle toh usâškyeteh olssis njaalgâ purrâmâš já sättih hiäđuštiđ ulmuid ovdâmerkkân siäivumáin olgon purâdeijee ulmuu taldrikân tâi säppilaasâ roobdân njuálluđ njaalgâ siskáldâs. Pargeeviäpsáh já meiddei oráseh jäämmih, ko puátih vuossâmuuh puolâšeh. Heđâlmittum niŋálâsah ađai kunâgâttâreh oppeet ucâluveh vuovâs sajan tálvástâllâđ.<ref name="kalender"/> ==Vyelihiäimuh== {{col div|colwidth=16em}} * ''[[Eumeninae]]'' * ''[[Raphiglossinae]]'' * ''[[Zethinae]]'' * ''[[Euparagiinae]]'' * ''[[Masarinae]]'' * ''[[Polistinae]]'' * ''[[Stenogastrinae]]'' * ''[[Vespinae]]'' {{Col div end}} ==Suomâst tiättojeijee vepsisšlaajah== [[Suomâ]]st tiättojeijee vepsisšlaajah láá:<ref name="kalender"/> {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- ! Kove !! Tieđâlâš nommâ !! Anarâškielâg nommâ |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_media01.jpg|120px]] | ''Dolichovespula media'' | [[miestâveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_norwegica_(female)_(9626119331).jpg|120px]] | ''Dolichovespula norwegica'' | [[taažâveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_saxonica_-_male.jpg|120px]] | ''Dolichovespula saxonica'' | [[resthâšveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Dolichovespula_sylvestris.jpg|120px]] | ''Dolichovespula sylvestris'' | [[mecciveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Frelon_europeen.jpg|120px]] | ''Vespa crabro'' | [[hiärhulâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Vespula_austriaca-f.jpg|120px]] | ''Vespula austriaca'' | [[parasiitveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Echte_wespe.jpg|120px]] | ''Vespula germanica'' | [[saksaveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Rød_veps_(Vespula_rufa)_(4805339773).jpg|120px]] | ''Vespula rufa'' | [[ruopsisveepsis]] |- | [[Tiätuvuárkká:Flying_Vespula_vulgaris.jpg|120px]] | ''Vespula vulgaris'' | [[sieivâveepsis]] |} ==Keejâ meid== * [[Listo Leptochilus-suuhân kullee šlaajâin]] * [[Listo Parancistrocerus-suuhân kullee šlaajâin]] ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Viäpsáh|*]] o7cqs6nt0g37k69zyiv3jyd6dgbrqro 0 30501 155137 154537 2026-06-17T16:49:38Z Yupik 23 /* Stuorrâleivosij suuhân kullee šlaajah */ 155137 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Taksonomia/elleeh | nommâ = Stuorrâleivosiih | tieđâlâš nommâ = ''Melanocorypha''<br><small>([[Friedrich Boie|Boie]], 1828)</small> | kove = Kalanderleeuwerik - calandra lark - Melanocorypha calandra.jpg | kovetekstâ = [[Kuovđâleivosâš]] (''Melanocorypha calandra'') | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | luokka = [[Lodeh]] ''Aves'' | lahko = [[Varbuslodeh]] ''Passeriformes'' | čerdâ = [[Leivosiih]] ''Alaudidae'' | suuhâ = [[Stuorrâleivosiih]] ''Melanocorypha'' }} '''Stuorrâleivosiih''' (''Melanocorypha'') lii [[leivosiih|leivosij]] hiäimun kullee loddesuuhâ. == Stuorrâleivosij suuhân kullee šlaajah == Suuhân kuleh tääl 5 šlaajâ<ref name="ioc-15.2-larks">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldbirdnames.org/bow/larks/|nommâ=IOC World Bird List v15.2 : Nicators, Bearded Reedling, larks|almostittem=IOC|äigimuddo=|čujottum=2026-06-12|kielâ={{en}}}}</ref>: {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- ! Kove !! Tieđâlâš nommâ !! Anarâškielâg nommâ |- | [[Tiätuvuárkká:Melanocorypha bimaculata.jpg|120px]] || ''Melanocorypha bimaculata'' || [[stuorrâleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Melanocorypha calandra.jpg|120px]] || ''Melanocorypha calandra'' || [[kuovđâleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:BirdsAsiaJohnGoIVGoul 0296, crop.jpg|120px]] || ''Melanocorypha maxima'' || [[tiibetleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Melanocorypha mongolica.jpg|120px]] || ''Melanocorypha mongolica'' || [[mongolialeivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Melanocorypha yeltoniensis, Kazakhstan 1.jpg|120px]] || ''Melanocorypha yeltoniensis'' || [[čapisleivosâš]] |} === Suhâjämimân jáámmám šlaajah === Siämmáá suuhân kuleh meiddei 3 suhâjämimân jáámmám šlaajâ: * †''[[Melanocorypha serdicensis]]'' * †''[[Melanocorypha donchevi]]'' * †''[[Melanocorypha minor]]'' == Šlaajah, moh ovdâlist kullii ''Melanocorypha''-suuhân == Ovdâlist čuávuvááh lodeh meiddei kullii ''Melanocorypha''-suuhân, mut tääl toh kuleh eres suvváid: {| class="sortable wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |- ! Kove !! Oovdiš tieđâlâš nommâ !! Tááláš tieđâlâš nommâ !! Anarâškielâg nommâ |- | [[Tiätuvuárkká:Thick-billed_lark_(Ramphocoris_clotbey)_Kebili.jpg|120px]] || ''Melanocorypha clot-bey''<ref name="avibase-9ADB6BA5B67E1B65">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=9ADB6BA5B67E1B65&sec=synonyms| Nommâ = Thick-billed Lark | Almostittem = Avibase | Čujottum = 2026-06-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> || ''Ramphocoris clotbey'' || [[kossânjunleivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Ammomane_élégante_Jbil.jpg|120px]] || ''Melanocorypha cinctura''<ref name="avibase-20A0844D8FB86C1F">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=20A0844D8FB86C1F&sec=synonyms | Nommâ = Bar-tailed Lark | Almostittem = Avibase | Čujottum = 2026-06-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> || ''Ammomanes cinctura'' || [[uccâčunoiäpileivosâš]] |- | [[Tiätuvuárkká:Melanocorypha yeltoniensis, Kazakhstan 1.jpg|120px]] || ''Melanocorypha leucoptera'' teikkâ ''Melanocorypha sibirica''<ref name="avibase-400B3679BCB80EDB">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=400B3679BCB80EDB&sec=synonyms | Nommâ = White-winged Lark | Almostittem = Avibase | Čujottum = 2026-06-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> || ''Alauda leucoptera'' || [[vielgissuájáleivosâš]] |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Leivosiih]] 6prxl11j8l5u4c75g58htr2k767yfue 0 30571 155119 155092 2026-06-17T13:47:35Z Seipinne 19 /* Luoihâttemmerkkâ anarâškielâst */ 155119 wikitext text/x-wiki {{Koskâmeerhah| ”&nbsp;” »&nbsp;» ’&nbsp;’}} '''Luoihâttemmerkkâ''' lii [[koskâmerkkâ]], mon kevttih táválávt paaráin iäruttiđ luoihâttem teikâ siitaat eres teevstâst. == Luoihâttemmerkkâ anarâškielâst == Anarâškielâst luoihâttemmeerhah kalgeh čujottiđ siämmáá suundán kuábbáá-uv peln luoihâttem (”&nbsp;”, »&nbsp;» ), ađai ij nuuvt, ete nubbe lii veik vuálusooivij (“&nbsp;”). Luoihâttemmeerhâid kevttih sitatijn, luoihâtmist, tuojij nomâigijn, jiellâhnoomâin, já meid jis haalijd tiäduttiđ, et mottoom sääni iättoo ironisávt tâi eres merhâšuumeest ko táválávt.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/5OG8KAQXBtMXLiDgNu2YCn|nommâ=Luoihâttemmeerhah|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=www.giella.org|äigimuddo=26.05.2026|čujottum=2026-06-10}}</ref> === Peliluoihâttemmeerhah === Meid peliluoihâttemmeerhah kalgeh čujottiđ siämmáá suundán kuábbáá-uv peln luoihâttem (’&nbsp;’). Peliluoihâttemmeerhâid kevttih čäittiđ sääni merhâšume tâi jis táválii luoihâttemmeerhâi siste lii tárbu kevttiđ nuubijd luoihâttemmeerhâid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/7jKfYSB615THone3AispJh|nommâ=Peliluoihâttemmeerhah|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=www.giella.org|äigimuddo=26.05.2026|čujottum=2026-06-10}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Koskâmeerhah]] 4oaddzudirarshj6i04lblnztjiv39g 0 30572 155120 2026-06-17T14:00:12Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{Koskâmeerhah|:}} Tublečuogâstâh (:) lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Tublečuogâstâh anarâškielâst== Anarâškielân tublečuogâstâh kiävttoo sitatist ađai njuolgâluoihâtmist jieš siitaat ovdiibel laiđiittâsceelhân, uánádâsâin iäruttiđ sujâttemkiäčusijd tâi labdospartikkâlijd, ceelhârááiđuin, lovoi koskâvuođâin, laavâin lovo já ceehi kooskâst, matematiikist jyehimme... 155120 wikitext text/x-wiki {{Koskâmeerhah|:}} Tublečuogâstâh (:) lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Tublečuogâstâh anarâškielâst== Anarâškielân tublečuogâstâh kiävttoo sitatist ađai njuolgâluoihâtmist jieš siitaat ovdiibel laiđiittâsceelhân, uánádâsâin iäruttiđ sujâttemkiäčusijd tâi labdospartikkâlijd, ceelhârááiđuin, lovoi koskâvuođâin, laavâin lovo já ceehi kooskâst, matematiikist jyehimmerkkân, rámáttist lovo já veerstâ kooskâst já täsimolsomist kievrâs já hiäjus tääsi kooskâst. Nubenáál ko suomâkielâst, anarâškielân tublečuogâstuv puáhtá kevttiđ meid tiijmeaaigijn aalmugijkoskâsii standard mield, mutâ suomâkiel miäldásâš [[čuogâstâh]]-uv tohhee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/22F7cGIWEYRgRazIInGmpZ|nommâ=Tublečuogâstâh|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=www.giella.org|äigimuddo=26.05.2026|čujottum=2026-06-14}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Koskâmeerhah]] 81wks5wr6rlg086b3eo49n9i2jmc71s 155121 155120 2026-06-17T14:02:16Z Seipinne 19 /* Tublečuogâstâh anarâškielâst */ 155121 wikitext text/x-wiki {{Koskâmeerhah|:}} Tublečuogâstâh (:) lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Tublečuogâstâh anarâškielâst== Anarâškielân tublečuogâstâh kiävttoo sitatist ađai njuolgâluoihâtmist jieš siitaat ovdiibel laiđiittâscelkkuu maŋa, uánádâsâin iäruttiđ sujâttemkiäčusijd tâi labdospartikkâlijd, ceelhârááiđuin, lovoi koskâvuođâin, laavâin lovo já ceehi kooskâst, matematiikist jyehimmerkkân, rámáttist lovo já veerstâ kooskâst já täsimolsomist kievrâs já hiäjus tääsi kooskâst. Nubenáál ko suomâkielâst, anarâškielân tublečuogâstuv puáhtá kevttiđ meid tiijmeaaigijn aalmugijkoskâsii standard mield, mutâ suomâkiel miäldásâš [[čuogâstâh]]-uv tohhee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/22F7cGIWEYRgRazIInGmpZ|nommâ=Tublečuogâstâh|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=www.giella.org|äigimuddo=26.05.2026|čujottum=2026-06-14}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Koskâmeerhah]] ns59fvr39vhaxbupomnuh2r5xjwhech 155122 155121 2026-06-17T14:03:15Z Seipinne 19 155122 wikitext text/x-wiki {{Koskâmeerhah|:}} '''Tublečuogâstâh''' (:) lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Tublečuogâstâh anarâškielâst== Anarâškielân tublečuogâstâh kiävttoo sitatist ađai njuolgâluoihâtmist jieš siitaat ovdiibel laiđiittâscelkkuu maŋa, uánádâsâin iäruttiđ sujâttemkiäčusijd tâi labdospartikkâlijd, ceelhârááiđuin, lovoi koskâvuođâin, laavâin lovo já ceehi kooskâst, matematiikist jyehimmerkkân, rámáttist lovo já veerstâ kooskâst já täsimolsomist kievrâs já hiäjus tääsi kooskâst. Nubenáál ko suomâkielâst, anarâškielân tublečuogâstuv puáhtá kevttiđ meid tiijmeaaigijn aalmugijkoskâsii standard mield, mutâ suomâkiel miäldásâš [[čuogâstâh]]-uv tohhee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/22F7cGIWEYRgRazIInGmpZ|nommâ=Tublečuogâstâh|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=www.giella.org|äigimuddo=26.05.2026|čujottum=2026-06-14}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Koskâmeerhah]] ldcnvht4olmwgdcs4ukvyz0pil9czci 0 30573 155123 2026-06-17T14:08:12Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{Koskâmeerhah|;}} '''Peličuogâstâh''' (;) lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]]. ==Peličuogâstâh anarâškielâst== Anarâškielân peličuogâstâh kiävttoo celkkui kooskâst, luvâttâlmijn talle ko [[cekki]] ličij epičielgâs sehe sänikiirjijn iäruttiđ kyehti sierâ merhâšume siämmáá sáánán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/sHrNMXn42RQO7jciTRhbF|nommâ=Peličuogâstâh|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=... 155123 wikitext text/x-wiki {{Koskâmeerhah|;}} '''Peličuogâstâh''' (;) lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]]. ==Peličuogâstâh anarâškielâst== Anarâškielân peličuogâstâh kiävttoo celkkui kooskâst, luvâttâlmijn talle ko [[cekki]] ličij epičielgâs sehe sänikiirjijn iäruttiđ kyehti sierâ merhâšume siämmáá sáánán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/sHrNMXn42RQO7jciTRhbF|nommâ=Peličuogâstâh|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=www.giella.org|äigimuddo=26.05.2026|čujottum=2026-06-14}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Koskâmeerhah]] lzpyktll3caqimjq7r3pafo6vvgbnua 0 30574 155124 2026-06-17T14:15:38Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{Koskâmeerhah|.}} '''Čuogâstâh''' (.) lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Čuogâstâh anarâškielâst== Anarâškielâst čuogâstâh kiävttoo pahudemcelkkuu já -ceelhârááiđu loopâst, uánádâsâin, pištemijn, oorniglovoin já tijmeaaigijn. Nubenáál ko suomâkielâst, anarâškielâst meid [[tublečuogâstâh|tublečuogâstuv]] puáhtá kevttiđ tiijmeaaigijn aalmugijkoskâsii standard mield.... 155124 wikitext text/x-wiki {{Koskâmeerhah|.}} '''Čuogâstâh''' (.) lii [[Typografia|typografisâš]] [[koskâmerkkâ]], mon kevttih maaŋgâin čallum [[kielâ]]in. ==Čuogâstâh anarâškielâst== Anarâškielâst čuogâstâh kiävttoo pahudemcelkkuu já -ceelhârááiđu loopâst, uánádâsâin, pištemijn, oorniglovoin já tijmeaaigijn. Nubenáál ko suomâkielâst, anarâškielâst meid [[tublečuogâstâh|tublečuogâstuv]] puáhtá kevttiđ tiijmeaaigijn aalmugijkoskâsii standard mield. Čuogâstâh ij kevttuu paječalluu maŋa, roomalijn numeráin čallum oorniglovoin, ige táválávt uánádâsâin talle ko saahâ lii mitto-ohtâduvâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giella.org/articles/XNU11Z8U4iDjD99MwvmfD|nommâ=Čuogâstâh|tahhee=Mettovaara, Jukka|almostittem=www.giella.org|äigimuddo=26.05.2026|čujottum=2026-06-14}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Koskâmeerhah]] 5vfym1mhg03iqj5qbzy2p83h178c5e5 0 30575 155125 2026-06-17T15:50:09Z Seipinne 19 Rahtum jurgâlmáin sijđo "[[:fi:Special:Redirect/revision/23885264|Haisuli]]" 155125 wikitext text/x-wiki '''Háisoo''' ({{K-fi|Haisuli}}, {{K-sv|Stinky}}) lii uccâ vuohâdis huáđđoo [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-ráiđukuuvijn já taid vuáđuduvvee animaatioin. Háisoost lii merhâšittee roolâ meid Tove Jansson kovekirjeest ''[[Skurken i Muminhuset]]'' (1980), mii lii ráiđukuuvij lasseen Jansson áinoo Muumi-tyeji, kost Háisoo lii mieldi. Muumi-rááiđuin Háisoo valdâleh [[Suolâvuotâ|suolân]]. Sun áásá muorâ ruŋgo siste [[Muumileehi|Muumileevi]] vyevdist, mii lii Ohtuunis vaarij kuorâst. Táválávt sun vuoiŋâstâl poolsâi, muorâi tâi keđgileejij alne. Háisoo lii äänhis, smiättá vuosâsaajeest tuše jieijâs hiäđo, lijkkoo tivrâ tiiŋgâin já naavdâš nuubij pilkkedmist. Sun lii meid uáli tiätuäŋgir. Tast huolâhánnáá sun ij lah ollásávt paa ige olmoošlijn jiešvuođâin vááijuv. Háisoo ij hirmâdávt lijkkuu čáácán. Háisoo kompâlâš mielâlávt já heemâd ohtii nubbii eromâšávt roođeeldmáin tiiŋgâid jieijâs anon. Tanen Muumileevi ässeeh velttâleh suu, ige sust eidugin lah usteveh. Muumih láá irâttâm leđe Háisoo kuáttá sováliih, tego sij läävejeh, mutâ tyellittälli sijgin kiärdumnaavcah iä pijssáá. Veik Háisoo máttá leđe uáli ilgâd, ij sun kuittâg váimustis lah niävráá. Háisoo lii Muumi-mainâsij áinoo "fastâ" rikolâš, suuttáá [[Poolismiäštár (muumih)|Poolismiäštár]] ličij pargottem. Muumi-ráiđukuuvijn Háisoo noomâs mield háisu. Iäráseh ávhástâlleh taan jiešvyevi motomin, ko halijdeh peessâđ iärun kiästnii, mutâ iä haalijd njuolgist ettâđ tom. Toos lasseen Háisoo porá masa maid peri, eereeb iärásij vistekáálvuid. == Háisoo jienâčaittâleijeeh == === Háisoo [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu sämikielâliih jienâčaittâleijeeh === {| class="wikitable" |+ !Kielâ !Čaittâleijee |- |Sämikielâ |[[Eljas Niskanen]] |- |Nuorttâlâškielâ |[[Ivor Vainoja]] |- |Tavekielâ |[[Sverre Porsanger]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh}}{{Muumit}} [[Luokka:Muumihuáđđooh]] jowjuhn32cbm18t77mc6cbmivwmzgjn 155126 155125 2026-06-17T15:52:52Z Seipinne 19 155126 wikitext text/x-wiki '''Háisoo''' ({{K-fi|Haisuli}}, {{K-sv|Stinky}}) lii uccâ vuohâdis huáđđoo [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-ráiđukuuvijn já taid vuáđuduvvee animaatioin. Háisoost lii merhâšittee roolâ meid Tove Jansson kovekirjeest ''[[Skurken i Muminhuset]]'' (1980), mii lii ráiđukuuvij lasseen Jansson áinoo Muumi-tyeji, kost Háisoo lii mieldi. Muumi-rááiđuin Háisoo valdâleh [[Suolâvuotâ|suolân]]. Sun áásá muorâ ruŋgo siste [[Muumileehi|Muumileevi]] vyevdist, mii lii Ohtuunis vaarij kuorâst. Táválávt sun vuoiŋâstâl poolsâi, muorâi tâi keđgileejij alne. Háisoo lii äänhis, smiättá vuosâsaajeest tuše jieijâs hiäđo, lijkkoo tivrâ tiŋgáid já naavdâš nuubij pilkkedmist. Sun lii meid uáli tiätuäŋgir. Tast huolâhánnáá sun ij lah ollásávt paa ige olmoošlijn jiešvuođâin vááijuv. Háisoo ij hirmâdávt lijkkuu čáácán. Háisoo kompâlâš mielâlávt já heemâd ohtii nubbii eromâšávt roođeeldmáin tiiŋgâid jieijâs anon. Tanen Muumileevi ässeeh velttâleh suu, ige sust eidugin lah usteveh. Muumih láá irâttâm leđe Háisoo kuáttá sováliih, tego sij läävejeh, mutâ tyellittälli sijgin kiärdumnaavcah iä pijssáá. Veik Háisoo máttá leđe uáli ilgâd, ij sun kuittâg váimustis lah niävráá. Háisoo lii Muumi-mainâsij áinoo "fastâ" rikolâš, suuttáá [[Poolismiäštár (muumih)|Poolismiäštár]] ličij pargottem. Muumi-ráiđukuuvijn Háisoo noomâs mield háisu. Iäráseh ávhástâlleh taan jiešvyevi motomin, ko halijdeh peessâđ iärun kiästnii, mutâ iä haalijd njuolgist ettâđ tom. Toos lasseen Háisoo porá masa maid peri, eereeb iärásij vistekáálvuid. == Háisoo jienâčaittâleijeeh == === Háisoo [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu sämikielâliih jienâčaittâleijeeh === {| class="wikitable" |+ !Kielâ !Čaittâleijee |- |Sämikielâ |[[Eljas Niskanen]] |- |Nuorttâlâškielâ |[[Ivor Vainoja]] |- |Tavekielâ |[[Sverre Porsanger]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Muumihuáđđooh]] 0kl6slig9ojr0px5dl6ctjpirq6wf6h 155127 155126 2026-06-17T15:53:17Z Seipinne 19 155127 wikitext text/x-wiki '''Háisoo''' ({{K-fi|Haisuli}}, {{K-sv|Stinky}}) lii uccâ vuohâdis huáđđoo [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-ráiđukuuvijn já taid vuáđuduvvee animaatioin. Háisoost lii merhâšittee roolâ meid Tove Jansson kovekirjeest ''[[Skurken i Muminhuset]]'' (1980), mii lii ráiđukuuvij lasseen Jansson áinoo Muumi-tyeji, kost Háisoo lii mieldi. Muumi-rááiđuin Háisoo valdâleh [[Suolâvuotâ|suolân]]. Sun áásá muorâ ruŋgo siste [[Muumileehi|Muumileevi]] vyevdist, mii lii Ohtuunis vaarij kuorâst. Táválávt sun vuoiŋâstâl poolsâi, muorâi tâi keđgileejij alne. Háisoo lii äänhis, smiättá vuosâsaajeest tuše jieijâs hiäđo, lijkkoo tivrâ tiŋgáid já naavdâš nuubij pilkkedmist. Sun lii meid uáli tiätuäŋgir. Tast huolâhánnáá sun ij lah ollásávt paa ige olmoošlijn jiešvuođâin vááijuv. Háisoo ij hirmâdávt lijkkuu čáácán. Háisoo kompâlâš mielâlávt já heemâd ohtii nubbii eromâšávt roođeeldmáin tiiŋgâid jieijâs anon. Tanen Muumileevi ässeeh velttâleh suu, ige sust eidugin lah usteveh. Muumih láá irâttâm leđe Háisoo kuáttá sováliih, tego sij läävejeh, mutâ tyellittälli sijgin kiärdumnaavcah iä pijssáá. Veik Háisoo máttá leđe uáli ilgâd, ij sun kuittâg váimustis lah niävráá. Háisoo lii Muumi-mainâsij áinoo "fastâ" rikolâš, suuttáá [[Poolismiäštár (muumih)|Poolismiäštár]] ličij pargottem. Muumi-ráiđukuuvijn Háisoo noomâs mield háisu. Iäráseh ávhástâlleh taan jiešvyevi motomin, ko halijdeh peessâđ iärun kiästnii, mutâ iä haalijd njuolgist ettâđ tom. Toos lasseen Háisoo porá masa maid peri, eereeb iärásij vistekáálvuid. == Háisoo jienâčaittâleijeeh == Háisoo [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu sämikielâliih jienâčaittâleijeeh {| class="wikitable" |+ !Kielâ !Čaittâleijee |- |Sämikielâ |[[Eljas Niskanen]] |- |Nuorttâlâškielâ |[[Ivor Vainoja]] |- |Tavekielâ |[[Sverre Porsanger]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Muumihuáđđooh]] ivc18bnyhm32mbsse2wbgx6k4zh87yt 155129 155127 2026-06-17T15:57:47Z Seipinne 19 155129 wikitext text/x-wiki '''Háisoo''' ({{K-fi|Haisuli}}, {{K-sv|Stinky}}) lii uccâ vuohâdis huáđđoo [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-ráiđukuuvijn já taid vuáđuduvvee animaatioin. Háisoost lii merhâšittee roolâ meid Tove Jansson kovekirjeest ''[[Skurken i Muminhuset]]'' (1980), mii lii ráiđukuuvij lasseen Jansson áinoo Muumi-tyeji, kost Háisoo lii mieldi. Muumi-rááiđuin Háisoo valdâleh [[Suolâvuotâ|suolân]]. Sun áásá muorâ ruŋgo siste [[Muumileehi|Muumileevi]] vyevdist, mii lii Ohtuunis vaarij kuorâst. Táválávt sun vuoiŋâstâl poolsâi, muorâi tâi keđgileejij alne. Háisoo lii äänhis, smiättá vuosâsaajeest tuše jieijâs hiäđo, lijkkoo tivrâ tiŋgáid já naavdâš nuubij pilkkedmist. Sun lii meid uáli tiätuäŋgir. Tast huolâhánnáá sun ij lah ollásávt paa ige olmoošlijn jiešvuođâin vááijuv. Háisoo ij hirmâdávt lijkkuu čáácán. Háisoo kompâlâš mielâlávt já heemâd ohtii nubbii eromâšávt roođeeldmáin tiiŋgâid jieijâs anon. Tanen Muumileevi ässeeh velttâleh suu, ige sust eidugin lah usteveh. Muumih láá irâttâm leđe Háisoo kuáttá sováliih, tego sij läävejeh, mutâ tyellittälli sistkin iä kiärdumnaavcah pijssáá. Veik Háisoo máttá leđe uáli ilgâd, ij sun kuittâg váimustis lah niävráá. Háisoo lii Muumi-mainâsij áinoo "fastâ" rikolâš, suuttáá [[Poolismiäštár (muumih)|Poolismiäštár]] ličij pargottem. Muumi-ráiđukuuvijn Háisoo noomâs mield háisu. Iäráseh ávhástâlleh taan jiešvyevi motomin, ko halijdeh peessâđ iärun kiästnii, mutâ iä haalijd njuolgist ettâđ tom. Toos lasseen Háisoo porá masa maid peri, eereeb iärásij vistekáálvuid. == Háisoo jienâčaittâleijeeh == Háisoo [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu sämikielâliih jienâčaittâleijeeh {| class="wikitable" |+ !Kielâ !Čaittâleijee |- |Sämikielâ |[[Eljas Niskanen]] |- |Nuorttâlâškielâ |[[Ivor Vainoja]] |- |Tavekielâ |[[Sverre Porsanger]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Muumihuáđđooh]] 81nv40x63f2jyyu81uryftpdbvfj6gd 155130 155129 2026-06-17T15:58:42Z Seipinne 19 155130 wikitext text/x-wiki '''Háisoo''' ({{K-fi|Haisuli}}, {{K-sv|Stinky}}) lii uccâ vuohâdis huáđđoo [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-ráiđukuuvijn já taid vuáđuduvvee animaatioin. Háisoost lii merhâšittee roolâ meid Tove Jansson kovekirjeest ''[[Skurken i Muminhuset]]'' (1980), mii lii ráiđukuuvij lasseen Jansson áinoo Muumi-tyeji, kost Háisoo lii mieldi. Muumi-rááiđuin Háisoo valdâleh [[Suolâvuotâ|suolân]]. Sun áásá muorâ ruŋgo siste [[Muumileehi|Muumileevi]] vyevdist, mii lii Ohtuunis vaarij kuorâst. Táválávt sun vuoiŋâstâl poolsâi, muorâi tâi keđgileejij alne. Háisoo lii äänhis, smiättá vuosâsaajeest tuše jieijâs hiäđo, lijkkoo tivrâ tiŋgáid já naavdâš nuubij pilkkedmist. Sun lii meid uáli tiätuäŋgir. Tast huolâhánnáá sun ij lah ollásávt paa ige olmoošlijn jiešvuođâin vááijuv. Háisoo ij hirmâdávt lijkkuu čáácán. Háisoo kompâlâš mielâlávt já heemâd ohtii nubbii eromâšávt roođeeldmáin tiiŋgâid jieijâs anon. Tanen Muumileevi ässeeh velttâleh suu, ige sust eidugin lah usteveh. Muumih láá irâttâm leđe Háisoo kuáttá sováliih, tego sij läävejeh, mutâ tyellittälli sistkin iä kiärdumnaavcah pijssáá. Veik Háisoo máttá leđe uáli ilgâd, ij sun kuittâg váimustis lah niävráá. Háisoo lii Muumi-mainâsij áinoo "fastâ" rikolâš, suuttáá [[Poolismiäštár (muumih)|Poolismiäštár]] ličij pargottem. Muumi-ráiđukuuvijn Háisoo noomâs mield háisu. Huáđđooh ávhástâlleh taan jiešvyevi motomin, ko halijdeh peessâđ iärun kiästnii, mutâ iä haalijd njuolgist ettâđ tom. Toos lasseen Háisoo porá masa maid peri, eereeb iärásij vistekáálvuid. == Háisoo jienâčaittâleijeeh == Háisoo [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu sämikielâliih jienâčaittâleijeeh {| class="wikitable" |+ !Kielâ !Čaittâleijee |- |Sämikielâ |[[Eljas Niskanen]] |- |Nuorttâlâškielâ |[[Ivor Vainoja]] |- |Tavekielâ |[[Sverre Porsanger]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Muumihuáđđooh]] p05lqu9u4itvfa9xgf6tcesp0pj6ort 155131 155130 2026-06-17T16:02:59Z Seipinne 19 155131 wikitext text/x-wiki [[File:Myself Winter Weather... -°C - panoramio.jpg|thumb|Háisoo]] '''Háisoo''' ({{K-fi|Haisuli}}, {{K-sv|Stinky}}) lii uccâ vuohâdis huáđđoo [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-ráiđukuuvijn já taid vuáđuduvvee animaatioin. Háisoost lii merhâšittee roolâ meid Tove Jansson kovekirjeest ''[[Skurken i Muminhuset]]'' (1980), mii lii ráiđukuuvij lasseen Jansson áinoo Muumi-tyeji, kost Háisoo lii mieldi. Muumi-rááiđuin Háisoo valdâleh [[Suolâvuotâ|suolân]]. Sun áásá muorâ ruŋgo siste [[Muumileehi|Muumileevi]] vyevdist, mii lii Ohtuunis vaarij kuorâst. Táválávt sun vuoiŋâstâl poolsâi, muorâi tâi keđgileejij alne. Háisoo lii äänhis, smiättá vuosâsaajeest tuše jieijâs hiäđo, lijkkoo tivrâ tiŋgáid já naavdâš nuubij pilkkedmist. Sun lii meid uáli tiätuäŋgir. Tast huolâhánnáá sun ij lah ollásávt paa ige olmoošlijn jiešvuođâin vááijuv. Háisoo ij hirmâdávt lijkkuu čáácán. Háisoo kompâlâš mielâlávt já heemâd ohtii nubbii eromâšávt roođeeldmáin tiiŋgâid jieijâs anon. Tanen Muumileevi ässeeh velttâleh suu, ige sust eidugin lah usteveh. Muumih láá irâttâm leđe Háisoo kuáttá sováliih, tego sij läävejeh, mutâ tyellittälli sistkin iä kiärdumnaavcah pijssáá. Veik Háisoo máttá leđe uáli ilgâd, ij sun kuittâg váimustis lah niävráá. Háisoo lii Muumi-mainâsij áinoo "fastâ" rikolâš, suuttáá [[Poolismiäštár (muumih)|Poolismiäštár]] ličij pargottem. Muumi-ráiđukuuvijn Háisoo noomâs mield háisu. Huáđđooh ávhástâlleh taan jiešvyevi motomin, ko halijdeh peessâđ iärun kiästnii, mutâ iä haalijd njuolgist ettâđ tom. Toos lasseen Háisoo porá masa maid peri, eereeb iärásij vistekáálvuid. == Háisoo jienâčaittâleijeeh == Háisoo [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu sämikielâliih jienâčaittâleijeeh {| class="wikitable" |+ !Kielâ !Čaittâleijee |- |Sämikielâ |[[Eljas Niskanen]] |- |Nuorttâlâškielâ |[[Ivor Vainoja]] |- |Tavekielâ |[[Sverre Porsanger]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Muumihuáđđooh]] ejbryh789m0bbx3i4kj5hwbzpezk4tq 155132 155131 2026-06-17T16:07:56Z Seipinne 19 + nommâ sms & sme 155132 wikitext text/x-wiki [[File:Myself Winter Weather... -°C - panoramio.jpg|thumb|Háisoo]] '''Háisoo''' ({{K-sms|Õʹpssi}}, {{K-se|Háisu}}, {{K-fi|Haisuli}}, {{K-sv|Stinky}}) lii uccâ vuohâdis huáđđoo [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-ráiđukuuvijn já taid vuáđuduvvee animaatioin. Háisoost lii merhâšittee roolâ meid Tove Jansson kovekirjeest ''[[Skurken i Muminhuset]]'' (1980), mii lii ráiđukuuvij lasseen Jansson áinoo Muumi-tyeji, kost Háisoo lii mieldi. Muumi-rááiđuin Háisoo valdâleh [[Suolâvuotâ|suolân]]. Sun áásá muorâ ruŋgo siste [[Muumileehi|Muumileevi]] vyevdist, mii lii Ohtuunis vaarij kuorâst. Táválávt sun vuoiŋâstâl poolsâi, muorâi tâi keđgileejij alne. Háisoo lii äänhis, smiättá vuosâsaajeest tuše jieijâs hiäđo, lijkkoo tivrâ tiŋgáid já naavdâš nuubij pilkkedmist. Sun lii meid uáli tiätuäŋgir. Tast huolâhánnáá sun ij lah ollásávt paa ige olmoošlijn jiešvuođâin vááijuv. Háisoo ij hirmâdávt lijkkuu čáácán. Háisoo kompâlâš mielâlávt já heemâd ohtii nubbii eromâšávt roođeeldmáin tiiŋgâid jieijâs anon. Tanen Muumileevi ässeeh velttâleh suu, ige sust eidugin lah usteveh. Muumih láá irâttâm leđe Háisoo kuáttá sováliih, tego sij läävejeh, mutâ tyellittälli sistkin iä kiärdumnaavcah pijssáá. Veik Háisoo máttá leđe uáli ilgâd, ij sun kuittâg váimustis lah niävráá. Háisoo lii Muumi-mainâsij áinoo "fastâ" rikolâš, suuttáá [[Poolismiäštár (muumih)|Poolismiäštár]] ličij pargottem. Muumi-ráiđukuuvijn Háisoo noomâs mield háisu. Huáđđooh ávhástâlleh taan jiešvyevi motomin, ko halijdeh peessâđ iärun kiästnii, mutâ iä haalijd njuolgist ettâđ tom. Toos lasseen Háisoo porá masa maid peri, eereeb iärásij vistekáálvuid. == Háisoo jienâčaittâleijeeh == Háisoo [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđu sämikielâliih jienâčaittâleijeeh {| class="wikitable" |+ !Kielâ !Čaittâleijee |- |Sämikielâ |[[Eljas Niskanen]] |- |Nuorttâlâškielâ |[[Ivor Vainoja]] |- |Tavekielâ |[[Sverre Porsanger]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Muumihuáđđooh]] leu0yjgbw8q2pygxozxpdljvl9zmn7n 155133 155132 2026-06-17T16:10:47Z Seipinne 19 /* Háisoo jienâčaittâleijeeh */ 155133 wikitext text/x-wiki [[File:Myself Winter Weather... -°C - panoramio.jpg|thumb|Háisoo]] '''Háisoo''' ({{K-sms|Õʹpssi}}, {{K-se|Háisu}}, {{K-fi|Haisuli}}, {{K-sv|Stinky}}) lii uccâ vuohâdis huáđđoo [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-ráiđukuuvijn já taid vuáđuduvvee animaatioin. Háisoost lii merhâšittee roolâ meid Tove Jansson kovekirjeest ''[[Skurken i Muminhuset]]'' (1980), mii lii ráiđukuuvij lasseen Jansson áinoo Muumi-tyeji, kost Háisoo lii mieldi. Muumi-rááiđuin Háisoo valdâleh [[Suolâvuotâ|suolân]]. Sun áásá muorâ ruŋgo siste [[Muumileehi|Muumileevi]] vyevdist, mii lii Ohtuunis vaarij kuorâst. Táválávt sun vuoiŋâstâl poolsâi, muorâi tâi keđgileejij alne. Háisoo lii äänhis, smiättá vuosâsaajeest tuše jieijâs hiäđo, lijkkoo tivrâ tiŋgáid já naavdâš nuubij pilkkedmist. Sun lii meid uáli tiätuäŋgir. Tast huolâhánnáá sun ij lah ollásávt paa ige olmoošlijn jiešvuođâin vááijuv. Háisoo ij hirmâdávt lijkkuu čáácán. Háisoo kompâlâš mielâlávt já heemâd ohtii nubbii eromâšávt roođeeldmáin tiiŋgâid jieijâs anon. Tanen Muumileevi ässeeh velttâleh suu, ige sust eidugin lah usteveh. Muumih láá irâttâm leđe Háisoo kuáttá sováliih, tego sij läävejeh, mutâ tyellittälli sistkin iä kiärdumnaavcah pijssáá. Veik Háisoo máttá leđe uáli ilgâd, ij sun kuittâg váimustis lah niävráá. Háisoo lii Muumi-mainâsij áinoo "fastâ" rikolâš, suuttáá [[Poolismiäštár (muumih)|Poolismiäštár]] ličij pargottem. Muumi-ráiđukuuvijn Háisoo noomâs mield háisu. Huáđđooh ávhástâlleh taan jiešvyevi motomin, ko halijdeh peessâđ iärun kiästnii, mutâ iä haalijd njuolgist ettâđ tom. Toos lasseen Háisoo porá masa maid peri, eereeb iärásij vistekáálvuid. == Háisoo jienâčaittâleijeeh == Háisoo sämikielâliih jienâčaittâleijeeh [[Muumileehi (animaatioráiđu)|Muumileehi]]-rááiđust. {| class="wikitable" |+ !Kielâ !Čaittâleijee |- |Sämikielâ |[[Eljas Niskanen]] |- |Nuorttâlâškielâ |[[Ivor Vainoja]] |- |Tavekielâ |[[Sverre Porsanger]] |} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Muumihuáđđooh]] ikrjulsaio4ayqe1fxlq40ksesd1lnm 1 30576 155128 2026-06-17T15:55:58Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{Jurgâlus|:fi:Haisuli}} 155128 wikitext text/x-wiki {{Jurgâlus|:fi:Haisuli}} 90crhp6cukumbvm99yzgrh6gz5x0uxs 14 30577 155141 2026-06-17T18:24:30Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Luoka stivrim|Luokka:Brittiliih kirječälleeh}} 155141 wikitext text/x-wiki {{Luoka stivrim|Luokka:Brittiliih kirječälleeh}} ff0wu1i8lqk60mqban0wenf2paez14c 14 30578 155142 2026-06-17T18:24:56Z Yupik 23 {{Luoka stivrim|Luokka:Koppakuorijááh}} 155142 wikitext text/x-wiki {{Luoka stivrim|Luokka:Koppakuorijááh}} efhskwusia8w92hfc21inzi68l4tj10 10 30579 155149 2026-06-17T20:00:09Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{#invoke:Message box|ombox}}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Vuáđumyenstereh]] [[Luokka:Viestâmyenstereh]] </noinclude> 155149 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Message box|ombox}}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Vuáđumyenstereh]] [[Luokka:Viestâmyenstereh]] </noinclude> hsp2oru8ty283o2fuc8txzmipwoo7cu 10 30580 155150 2026-06-17T20:04:49Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{Ombox | tijppâ = | kove = [[Kuva:Anti-copyright.svg|50px]] | stijlah = | tekstâ = '''Taat {{Nommâkomovuotâ|n}}, ton uási tâi kove siskáldâs vávjoo [[tahheevuoigâdvuotâ]]rikkomuššân, ko tot lii kopijistum käldest: {{{1}}}'''<br /><small> Ääšist sättih savâstâllâđ '''[[{{TALKPAGENAME}}|savâstâllâmsiijđost]]'''.</small>{{#if:{{{2|}}}|<br />''Tärhibeht: {{{2}}}''}} }}<includeonly> [[Luokka:Tahheevuoigâdvuotâčuolmâh|{{PAGENAME}}]]</includeonly>... 155150 wikitext text/x-wiki {{Ombox | tijppâ = | kove = [[Kuva:Anti-copyright.svg|50px]] | stijlah = | tekstâ = '''Taat {{Nommâkomovuotâ|n}}, ton uási tâi kove siskáldâs vávjoo [[tahheevuoigâdvuotâ]]rikkomuššân, ko tot lii kopijistum käldest: {{{1}}}'''<br /><small> Ääšist sättih savâstâllâđ '''[[{{TALKPAGENAME}}|savâstâllâmsiijđost]]'''.</small>{{#if:{{{2|}}}|<br />''Tärhibeht: {{{2}}}''}} }}<includeonly> [[Luokka:Tahheevuoigâdvuotâčuolmâh|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Tahheevuoigâdvuotâčuolmâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 788421hr826y8n9zd83f9f0s9fh93u1 10 30581 155151 2026-06-17T20:08:29Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{Ombox | tijppâ = | kove = [[Kuva:PD-icon.svg|38px]] | stiijlah = | tekstâ = '''Taat {{Nommâkomovuotâ|n}} tâi ton uási vávjoo [[tahheevuoigâdvuotâ]]rikkomuššân, ko tom siskáldâs čäällimstijlâ čuujoot njuolgâ kopijistmân.'''<br /><small>Ääšist sättih savâstâllâđ '''[[{{TALKPAGENAME}}|savâstâllâmsiijđost]]'''.</small><br />{{#if:{{{1|}}}|''Tärhibeht: {{{1}}}''}} }}<includeonly> [[Luokka:Tahheevuoigâdvuotâčuolmah|{{PAGENAME}}]]</include... 155151 wikitext text/x-wiki {{Ombox | tijppâ = | kove = [[Kuva:PD-icon.svg|38px]] | stiijlah = | tekstâ = '''Taat {{Nommâkomovuotâ|n}} tâi ton uási vávjoo [[tahheevuoigâdvuotâ]]rikkomuššân, ko tom siskáldâs čäällimstijlâ čuujoot njuolgâ kopijistmân.'''<br /><small>Ääšist sättih savâstâllâđ '''[[{{TALKPAGENAME}}|savâstâllâmsiijđost]]'''.</small><br />{{#if:{{{1|}}}|''Tärhibeht: {{{1}}}''}} }}<includeonly> [[Luokka:Tahheevuoigâdvuotâčuolmah|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Tahheevuoigâdvuotâčuolmâmyenstereh]] </noinclude> jldszbfkg6ydws0hojb2k1bym1a83hy 10 30582 155152 2026-06-17T20:08:37Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: ==Kevttim== <nowiki>{{Tahheevuoigâdvuotâ2}}</nowiki> tâi jis halijdah muštâliđ tärhibeht: <nowiki>{{Tahheevuoigâdvuotâ2|Tärhibeht}}</nowiki> 155152 wikitext text/x-wiki ==Kevttim== <nowiki>{{Tahheevuoigâdvuotâ2}}</nowiki> tâi jis halijdah muštâliđ tärhibeht: <nowiki>{{Tahheevuoigâdvuotâ2|Tärhibeht}}</nowiki> rf2mf392u0vzzd0db2q5e3eb7s2zm2a