Wikipedia
snwiki
https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Tsiru
0
4287
113154
105829
2026-04-22T23:37:08Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113154
wikitext
text/x-wiki
[[Tsiru]], [[shopwa]] kana [[mhorombe]] imombe hadzi isati yabereka.
==Mitauro yeBantu==
*[[BaKalanga]] vanoti [[nala]] (adj. - red brown markings on an ox) kureva mavara matsvuku ari pamombe. Zvichida izwi iri rinotodzanaa nokuti '''Nhara'''?
*[[VaSwahili]] neVa[[Digo]] vanoti '''mtamba''' (heifer) kureva [[tsiru]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''muteku''' (heifer) kureva [[tsiru]].
*Mururimi rwe[[Herero]] vanotaura izwi rokuti '''ongombe''' (n. cattle, ox, cow).
*[[Herero]] vanoti '''omurise''' (n. cattle herd) kureva mufudzi wemombe.
*[[VaFwe]] vanoti '''busiru''' (n. stupidity) kureva hupenzi.
[[Category:Mhuka]]
[[Category:Mazwi eShona anopera na U]]
0ser1uepz96trt0j6zp4rvfb71vsbs7
Ruwa
0
4321
113131
97797
2026-04-22T19:18:49Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113131
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nyanga rural.jpg|thumbnail|220px]]
'''Ruwa''' (1. Area, 2. Settled area; 3. cultivatable area where gardens are; 4. district, country; 5. community or rural area) inzvimbo yakagarwa nevanhu isiri sango. Asi mukutaura kwemazuva ose mazuvano vazhinji vanotora shoko iri kureva nzvimbo dziri kumamisha kusiri ku[[dhorobha]] kana kuti [[guta]]. Kumaruwa kunonyanya kuitwa mabasa ekurima mbesa, kuchengeta zvipfuyo, nokurima miti.
Chikamu chinodarika 60% ye[[hugari]] hwevanhu mu[[Zimbabwe]] vanogara [[kumaruwa]].
==Dzimwe Dudziro==
*Ruwa (place where gardens or fields are) - vamwe vatauri voti [[nharaunda]].
==Kurerutsa Mutauro==
*He comes from a community near Headlands - Anobva kumaruwa ari pedyo neHeadlands.
==Mitauro yeBantu==
*[[Fwe]] inoti '''ruwa''' (n. field) kureva [[munda]].
*[[Kikongo]] inoti '''lua''' (n. small patch of cultivated ground; field) kureva [[munda]].
*[[Chewa]] inoti '''lua''' (courtyard, enclosure). [[Nsenga]] vanoti '''lua''' (n. yard, enclosure).
*[[Lomwe]] inoti '''okaya''' (n. land) kureva [[ivhu]]. Ndebele inoti [[emakhaya]] kureva [[kumusha]]?
[[Category:Taranyika]]
nu06r8iwxju6n6kn3112eu7im09dv09
Tsanga (Dzinde)
0
4601
113147
111616
2026-04-22T21:03:05Z
JayMezza
20555
113147
wikitext
text/x-wiki
[[File:Starr 010419-0037 Arundo donax.jpg|thumb|200px]]
Tsanga idzinde rakaita sehuswa rinomera muvhu rakanyorova kana pane mvura zhinji, kunyanya mugombe re[[rwizi]].
==Zvinoshandiswa Tsanga==
Tsanga dzinoshandiswa kuruka zvinhu zvakadai se[[rupasa]], [[tswanda]], [[rusero]], [[matengu]].
Kune mamwe matunhu tsanga dzinoshandiswa kuvaka dzimba.
==uro ye Chibantu==
*[[VaGanda]] vanoti '''banda''' kana '''mabanda''' (n. reed) kureva '''tsanga'''.
*[[VaMaconde]] vanoti '''inete''' (n. reed) kureva '''tsanga'''.
*[[VaTaabwa]] vanoti litete (n. reed) kureva tsanga.
*[[VaFwe]] vanoti mutebe (n. reed (Typha capensis)) kureva tsanga.
[[Category:madzinde]]
k90rwxdmj6jpozifzrmhdli2pcximpc
113148
113147
2026-04-22T21:03:52Z
JayMezza
20555
113148
wikitext
text/x-wiki
[[File:Starr 010419-0037 Arundo donax.jpg|thumb|200px]]
Tsanga idzinde rakaita sehuswa rinomera muvhu rakanyorova kana pane mvura zhinji, kunyanya mugombe re[[rwizi]].
==Zvinoshandiswa Tsanga==
Tsanga dzinoshandiswa kuruka zvinhu zvakadai se[[rupasa]], [[tswanda]], [[rusero]], [[matengu]].
Kune mamwe matunhu tsanga dzinoshandiswa kuvaka dzimba.
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaGanda]] vanoti '''banda''' kana '''mabanda''' (n. reed) kureva '''tsanga'''.
*[[VaMaconde]] vanoti '''inete''' (n. reed) kureva '''tsanga'''.
*[[VaTaabwa]] vanoti litete (n. reed) kureva tsanga.
*[[VaFwe]] vanoti mutebe (n. reed (Typha capensis)) kureva tsanga.
[[Category:madzinde]]
be405m0m2c6e6r7xm7vpbbh0kx8zvun
113149
113148
2026-04-22T21:07:04Z
JayMezza
20555
/* Zvinoshandiswa Tsanga */
113149
wikitext
text/x-wiki
[[File:Starr 010419-0037 Arundo donax.jpg|thumb|200px]]
Tsanga idzinde rakaita sehuswa rinomera muvhu rakanyorova kana pane mvura zhinji, kunyanya mugombe re[[rwizi]].
==Zvinoshandiswa Tsanga==
Tsanga dzinoshandiswa kuruka zvinhu zvakadai se[[rupasa]], [[tswanda]], [[rusero]], [[matengu]].
Kune mamwe matunhu tsanga dzinoshandiswa kuvaka dzimba. Kunyika dziri ku[[Europe]] tsanga dzinoshandiswa kupfirira matenga edzimba.
[[File:Reetdach P7040055.JPG|thumb|Murume ari kupfirira imba achishandisa tsanga]]
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaGanda]] vanoti '''banda''' kana '''mabanda''' (n. reed) kureva '''tsanga'''.
*[[VaMaconde]] vanoti '''inete''' (n. reed) kureva '''tsanga'''.
*[[VaTaabwa]] vanoti litete (n. reed) kureva tsanga.
*[[VaFwe]] vanoti mutebe (n. reed (Typha capensis)) kureva tsanga.
[[Category:madzinde]]
7b8pg10r1rdfrh7vylbqhjm6gmdc0f5
Kudzana
0
4637
113156
74874
2026-04-22T23:53:55Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113156
wikitext
text/x-wiki
[[File:Rwandan dancers.jpg|thumb|250px]]
'''Kudzana''' kana [[kuzvina]] (dancing) zvinoreva kutamba munhu achitevedza rwiyo kana [[mimhanzi]] iri kurira. Kune [[mhando]] zhinji dzokudzana, dzechinyakare nedzechimanje-manje. Kudzana kwakare kunosanganisira: [[mbende]]; [[muchongoyo]]; [[jiti]].
*[[Kuzvina]] (to dance) zvinoreva kudzana zvichitaurwa ku[[ChiNdau]]. Mutauro we[[ChiChewa]] unoti ''kuvhina''.
*[[Kupembera]], [[kubundukuta]] kana [[kubvukura]] (to dance for joy) zvichireva kutambirira nemufaro.
==Mhando dzeKudzana==
*[[Bemha]], [[dandi]], [[muduni]], [[musasavari]] (dancing for payment) zvichireva munhu anodzana kuti apihwe mari. Zvichida zita rokuti [[Tandi]] rinobva pazwi rinoti [[dandi]]??
==Tsumo==
Ane benzi ndiye ane rake, [[kudzana]] uno[[pururudza]].
*''Psalm 149:3'', Ngavakudze [[zina]] rake ngo[[kuzvina]]: Let them praise his name with dancing. (kubva mu[[Bhaibheri]] re[[ChiNdau]].
==Mitauro yeBantu==
*[[Ila]] inoti '''ku zhana''' (dance) kureva [[kudzana]]. [[Fwe]] inoti '''cizano''' (n. game).
*[[VaTonga]] vanoti '''kushana''' kana '''kuzyana''' (dance) kureva [[kudzana]].
*[[VaTumbuka]] ne[[VaZigula]] vanoti '''kuvina''' (to dance; to play) kureva [[kudzana]] kana kutamba.
*[[MaZulu]] vanoti '''tamba''' (Dance in file with uniform movements, controlled by a conductor. From Afrikaans: [[stamp]]) kureva [[kudzana]] mose.
*MaZulu vanoti '''umtambo''' (File dancing with uniform movements under the control of a conductor).
[[Category:Tsika]]
qd81b6cxbfcpgluqlrx8v06fhefithl
Chibatiro (mudziyo)
0
8539
113150
108758
2026-04-22T21:09:30Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113150
wikitext
text/x-wiki
Pachinyorwa chino pari kuunganidzwa midziyo yose yakarukwa sebhasiketi.
*[[Chibatiro (mudziyo)|Bangiro]] (a receptacle for conserving things).
*[[Chitseme]], [[chikwindi]] kana [[rutani]] (Small woven utensil used for holding meal to be used in cooking sadza) ichi mudziyo unenge tswanda asi iri ndiki.
*[[Chibatiro (mudziyo)|Chitepo]] (1. Strainer for liquids, 2. Wicker colander for cleaning [[tsenza]]) zvichireva [[chimimino]].
*[[Dende]] (calabash).
*[[Mudziyo]] (household utensils).
*[[Chibatiro (mudziyo)|Gwindi]] kana [[makwindi]] (Small basket for domestic use).
*[[Chibatiro (mudziyo)|Dengu]] iri iguru rinoshandiswa kukohwera kana kutakurira zvinobva mubindu.
*[[Dekwe]] (Any small receptacle).
*[[Chibatiro (mudziyo)|Dengwana]] iri rine hukuru huri pakati nepakati.
*[[Muhwanda]] iri ibhasiketi diki.
*[[Tswanda]] iyi idiki inoshaniswa kutakura hupfu. Vamwe vanoti [[rwanda_(tswanda)|rwanda]] pahumwe hwe[[tswanda]].
*[[Rusero]] iri rakapwashamara rinoshandiswa kuurutsa mbesa kana kupima mbesa. Kana riri ndiki ronzi [[chiserwana]].
*[[Nhumbana]] aka kasero kakanyanya kudupika.
*[[Dzanza]] iri zibhasiketi hombe rasakara.
*[[Rutsanza]] iri ibhasiketi diki rasakara.
*[[Zengwe]] iri rinoshandiswa kumimina [[hwahwa]] - kana riri ndiki ronzi [[ruzengwe]].
*[[Chibatiro_(mudziyo)|Chibatiro]] (Small general purpose container) Usaenda netswandwa iyi [[chibatiro]] changu.
*[[Chibvino]] kana [[chikwizo]] (grater) kureva mudziyo une maburi unokwizirwa michero yakadai sembatatisi, madomasi, karotsi kuita zvidimbu zvidiki zvinobikiswa zvakadaro.
*[[Humbidziro]] (Vessel in which beer is taken home from a beer drink) apa kureva mudziyo unotakura doro kuenda kumba richibva panzvimbo parabikwa - kuita uku kunonzi kukumbidzira kana [[gumbidziro]]. Vamwe vanoti [[mukewo]].
*[[Humbidziro]] (Small vessel with which to fill a bigger one e.g. with grain).
*[[Humburiro]] kana [[ndedzekero]] (Supplementary vessel containing what will be added to a larger vessel when it has ceased to be carried) apa kureva mudziyo mudiki unoshandiswa kutakura zviro zvichazodirwa mune mumwe mudziyo muhombe.
*[[Fombwe]] (a deep hollow vessel; anything hollow).
*[[Nhemba_(chibatiro)|Nhemba]] (calabash with wide mouth used as a dish) iguchu rine muromo mukuru rinoshandiswa se[[dhishi]] kana kubangira dovi.
==Mamwe Mazwi==
*[[Kubvinza]], [[kudzudza]] kana [[kuduza]] (to leak) kutaura kuti mudziyo unodonhedza mvura nekuda kweburi riri pasina kufanira.
*Pa[[mihwanda]] iyi wako ndeupi? Which of these baskets is yours?
==Tsumo==
*Mudziyo mukuru haudyi chatenzi. A big vessel does not eat bf the master.
*Tswanda huru haitori chomuridzi. A large basket is not stolen by its owner.
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaVenda]] vanoti '''tshishumiswa''' (n. utensil) vachireva [[chishumiso]].
*[[Venda]] inoti '''mudzio''' (n. utensil) vachireva [[mudziyo]].
*[[Herero]] inoti '''o-ngundu''' (deep round wooden vessel).
*[[VaNdau]] vanoti zvidziyo (n. utensils) kureva [[midziyo]].
*[[VaFwe]] vanoti muzio (n. load) kureva [[mutoro]].
*[[Bunoge]] inoti tùmbá bò (is short) kureva kupfupika. Mamwe mazwi: tùmbù kureva [[kupfupika]]. Fananidzai nokuti [[nhumbana]].
[[category:Midziyo]]
bdj9dcyhzznwwwcvuh8c7fz25naz8zv
Bari
0
14296
113151
108784
2026-04-22T21:18:04Z
JayMezza
20555
/* Mitauro ye Chibanthu */
113151
wikitext
text/x-wiki
'''Bari''' (kureva ''gene'' mu[[Chingezi]]) pauwandu anonzi '''mabari''', remuchidzidzo che[[ruambamhenyu]] inhengo inowanikwa mu[[Shomwe yeNyere|shomwe ye nyere]] (mu[[Chingezi]] c''ell nucleus''), inopereka [[mabvumbo]] kubva kuna Baba na Amai vemunhu. Mabari inhangande dzinotakura mashoko e[[mabvumbo]] e[[ropa]] rechinhu chose chinorarama, uye inhengo dze[[ungaruvara]]. Panoitika [[Kuberekana kwe nyengo|Ruberekano rwe nyengo]] (''kureva'' sexual reproduction), bari rechirume rinosangana nebari rechikadzi kuti pachivamba kuumbwa mwaMabari[[Mabari|bari]] ndiwo anotsetsenura zvinhu zvinosanganisi[[Ruvara rweMaziso|ruvara rwe maziso]][[Ruvara rwemaziso|zi]][[Mipanda yeRopa|mipanda ye ropa]][[Mipanda yeropa|ro]][[Ruvara rweGanda|ruvara rwe ganda]]<nowiki/>an[[Ruvara rweVhudzi|ruvara rwe vhudzi]][[Ruvara rwevhudzi|udzi]]; zvichingodaro. Asi nyanzvi dzinoti hunhu hwemunhu hautonnemabarie ne'''mabari''' ari pamunhuk
== Kupiwa kwe Zita ==
Izwi rokuti '''mabari''' riri kutodzaniswa nez'''[[kubarika]]'''- [[to spark]]. Saka '''mabari''' i[[nhangande]] dze[[nhakaropa]] (units of inheritance) dzinobarika kubva ku aa baba naAmai vemunhu dzichinoumba muviri wemwana.
* Kuparira ('''engender'''; trigger; provoke; cause or give rise to a feeling, situation or condition).
== Mamwe Mazwi ==
Mazwi e[[English]] achada kuturikirwa anosanganisira: '''generic, genome, genomics, genetics, geneticist, genealogy'''.
* [[Mabari]] (gene/s).
* [[Ruambavabari]] (n. genetics)
* [[Muambavabari]] (geneticist)
* [[Ubarikire]] (adj. genetic)
* [[Runyamabari]] (geneticism - belief that all human traits arise from genes).
* [[Mbari]] (genus)
* [[Ubare]] (gender)
* [[Unenavabari]], (Genealogy).
* [[Ungamabari]] (Genome a full set of chromosomes; all the inheritable traits of an organism).??
* [[Mbungamabari]]?? (Genomics study of the structure, function, evolution, and mapping of genomes)??
* [[Nhakaropa]] kana [[mabvumbo]] emu[[ropa]] (heredity). Tarisai chinyorwa chinonzi [[mabvumbo]].
* [[Bodzi]], [[chibodzi]], [[mbodzwa]], [[chibodzwa]] (one, single, unit).
* [[Ubvo|Chibarinye]] (individual characteristic, nature of a thing or person) zvinoreva [[maberekerwo]] kana [[chizvarirwo]] takanangana nezvimaitiro kana zvinoonekwa pamunhu, chinhu kana mhuka.
== Mitauro yeAfrika ==
* [[Giryama]] inoti '''Mabarii''' (kin, kindred - one's family & relations) kureva [[mhuri]] nehama.
* [[VaDigo]] vanoti '''mabaro''' (habits, characteristics) vachireva [[musambo]] wemunhu.
* [[VaMambwe]] vanoti '''cisilano''' (heredity, an inherited quality - good or bad) kureva [[chisiyirano]].
* [[VaLozi]] vanoti '''-yambula''' (to inherit the character of one's parents) kureva kugashira [[Chiviri chemunhu|chiviri]] chevabereki.
*[[VaFwe]] vanoti '''rubare''' kana m-bare pakuwanda (n. a single seed, pip) kureva [[mhodzi]] imwe.
[[Category:Ruambamhenyu]]
[[Category:Mabari]]
[[Category:Ruchenzanwa]]
[[Category:Ruambamhenyu rwechimorekuru]]
qie7p66gyu0dx4j700fkvnaa95n0g4d
113152
113151
2026-04-22T21:19:17Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113152
wikitext
text/x-wiki
'''Bari''' (kureva ''gene'' mu[[Chingezi]]) pauwandu anonzi '''mabari''', remuchidzidzo che[[ruambamhenyu]] inhengo inowanikwa mu[[Shomwe yeNyere|shomwe ye nyere]] (mu[[Chingezi]] c''ell nucleus''), inopereka [[mabvumbo]] kubva kuna Baba na Amai vemunhu. Mabari inhangande dzinotakura mashoko e[[mabvumbo]] e[[ropa]] rechinhu chose chinorarama, uye inhengo dze[[ungaruvara]]. Panoitika [[Kuberekana kwe nyengo|Ruberekano rwe nyengo]] (''kureva'' sexual reproduction), bari rechirume rinosangana nebari rechikadzi kuti pachivamba kuumbwa mwaMabari[[Mabari|bari]] ndiwo anotsetsenura zvinhu zvinosanganisi[[Ruvara rweMaziso|ruvara rwe maziso]][[Ruvara rwemaziso|zi]][[Mipanda yeRopa|mipanda ye ropa]][[Mipanda yeropa|ro]][[Ruvara rweGanda|ruvara rwe ganda]]<nowiki/>an[[Ruvara rweVhudzi|ruvara rwe vhudzi]][[Ruvara rwevhudzi|udzi]]; zvichingodaro. Asi nyanzvi dzinoti hunhu hwemunhu hautonnemabarie ne'''mabari''' ari pamunhuk
== Kupiwa kwe Zita ==
Izwi rokuti '''mabari''' riri kutodzaniswa nez'''[[kubarika]]'''- [[to spark]]. Saka '''mabari''' i[[nhangande]] dze[[nhakaropa]] (units of inheritance) dzinobarika kubva ku aa baba naAmai vemunhu dzichinoumba muviri wemwana.
* Kuparira ('''engender'''; trigger; provoke; cause or give rise to a feeling, situation or condition).
== Mamwe Mazwi ==
Mazwi e[[English]] achada kuturikirwa anosanganisira: '''generic, genome, genomics, genetics, geneticist, genealogy'''.
* [[Mabari]] (gene/s).
* [[Ruambavabari]] (n. genetics)
* [[Muambavabari]] (geneticist)
* [[Ubarikire]] (adj. genetic)
* [[Runyamabari]] (geneticism - belief that all human traits arise from genes).
* [[Mbari]] (genus)
* [[Ubare]] (gender)
* [[Unenavabari]], (Genealogy).
* [[Ungamabari]] (Genome a full set of chromosomes; all the inheritable traits of an organism).??
* [[Mbungamabari]]?? (Genomics study of the structure, function, evolution, and mapping of genomes)??
* [[Nhakaropa]] kana [[mabvumbo]] emu[[ropa]] (heredity). Tarisai chinyorwa chinonzi [[mabvumbo]].
* [[Bodzi]], [[chibodzi]], [[mbodzwa]], [[chibodzwa]] (one, single, unit).
* [[Ubvo|Chibarinye]] (individual characteristic, nature of a thing or person) zvinoreva [[maberekerwo]] kana [[chizvarirwo]] takanangana nezvimaitiro kana zvinoonekwa pamunhu, chinhu kana mhuka.
== Mitauro yeAfrika ==
* [[Giryama]] inoti '''Mabarii''' (kin, kindred - one's family & relations) kureva [[mhuri]] nehama.
* [[VaDigo]] vanoti '''mabaro''' (habits, characteristics) vachireva [[musambo]] wemunhu.
* [[VaMambwe]] vanoti '''cisilano''' (heredity, an inherited quality - good or bad) kureva [[chisiyirano]].
* [[Lozi]] inoti '''-yambula''' (to inherit the character of one's parents) kureva kugashira [[Chiviri chemunhu|chiviri]] chevabereki.
*[[VaFwe]] vanoti '''rubare''' kana m-bare pakuwanda (n. a single seed, pip) kureva [[mhodzi]] imwe.
[[Category:Ruambamhenyu]]
[[Category:Mabari]]
[[Category:Ruchenzanwa]]
[[Category:Ruambamhenyu rwechimorekuru]]
fxavhtz0tamo945n6957det5qa608fy
113153
113152
2026-04-22T21:21:08Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113153
wikitext
text/x-wiki
'''Bari''' (kureva ''gene'' mu[[Chingezi]]) pauwandu anonzi '''mabari''', remuchidzidzo che[[ruambamhenyu]] inhengo inowanikwa mu[[Shomwe yeNyere|shomwe ye nyere]] (mu[[Chingezi]] c''ell nucleus''), inopereka [[mabvumbo]] kubva kuna Baba na Amai vemunhu. Mabari inhangande dzinotakura mashoko e[[mabvumbo]] e[[ropa]] rechinhu chose chinorarama, uye inhengo dze[[ungaruvara]]. Panoitika [[Kuberekana kwe nyengo|Ruberekano rwe nyengo]] (''kureva'' sexual reproduction), bari rechirume rinosangana nebari rechikadzi kuti pachivamba kuumbwa mwaMabari[[Mabari|bari]] ndiwo anotsetsenura zvinhu zvinosanganisi[[Ruvara rweMaziso|ruvara rwe maziso]][[Ruvara rwemaziso|zi]][[Mipanda yeRopa|mipanda ye ropa]][[Mipanda yeropa|ro]][[Ruvara rweGanda|ruvara rwe ganda]]<nowiki/>an[[Ruvara rweVhudzi|ruvara rwe vhudzi]][[Ruvara rwevhudzi|udzi]]; zvichingodaro. Asi nyanzvi dzinoti hunhu hwemunhu hautonnemabarie ne'''mabari''' ari pamunhuk
== Kupiwa kwe Zita ==
Izwi rokuti '''mabari''' riri kutodzaniswa nez'''[[kubarika]]'''- [[to spark]]. Saka '''mabari''' i[[nhangande]] dze[[nhakaropa]] (units of inheritance) dzinobarika kubva ku aa baba naAmai vemunhu dzichinoumba muviri wemwana.
* Kuparira ('''engender'''; trigger; provoke; cause or give rise to a feeling, situation or condition).
== Mamwe Mazwi ==
Mazwi e[[English]] achada kuturikirwa anosanganisira: '''generic, genome, genomics, genetics, geneticist, genealogy'''.
* [[Mabari]] (gene/s).
* [[Ruambavabari]] (n. genetics)
* [[Muambavabari]] (geneticist)
* [[Ubarikire]] (adj. genetic)
* [[Runyamabari]] (geneticism - belief that all human traits arise from genes).
* [[Mbari]] (genus)
* [[Ubare]] (gender)
* [[Unenavabari]], (Genealogy).
* [[Ungamabari]] (Genome a full set of chromosomes; all the inheritable traits of an organism).??
* [[Mbungamabari]]?? (Genomics study of the structure, function, evolution, and mapping of genomes)??
* [[Nhakaropa]] kana [[mabvumbo]] emu[[ropa]] (heredity). Tarisai chinyorwa chinonzi [[mabvumbo]].
* [[Bodzi]], [[chibodzi]], [[mbodzwa]], [[chibodzwa]] (one, single, unit).
* [[Ubvo|Chibarinye]] (individual characteristic, nature of a thing or person) zvinoreva [[maberekerwo]] kana [[chizvarirwo]] takanangana nezvimaitiro kana zvinoonekwa pamunhu, chinhu kana mhuka.
== Mitauro yeAfrika ==
* [[Giryama]] inoti '''Mabarii''' (kin, kindred - one's family & relations) kureva [[mhuri]] nehama.
* [[VaDigo]] vanoti '''mabaro''' (habits, characteristics) vachireva [[musambo]] wemunhu.
* [[VaMambwe]] vanoti '''cisilano''' (heredity, an inherited quality - good or bad) kureva [[chisiyirano]].
* [[Lozi]] inoti '''-yambula''' (to inherit the character of one's parents) kureva kugashira [[Chiviri chemunhu|chiviri]] chevabereki.
*[[Fwe]] inoti '''rubare''' kana m-bare (n. a single seed, pip) kureva [[mhodzi]] imwe.
[[Category:Ruambamhenyu]]
[[Category:Mabari]]
[[Category:Ruchenzanwa]]
[[Category:Ruambamhenyu rwechimorekuru]]
i0kqpe1v9tbtlsu72dmcxp4xd5oqfil
Nhango yeNhetembo
0
14329
113132
108674
2026-04-22T19:24:18Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113132
wikitext
text/x-wiki
'''Nhango''' (didactic poem, instructive poem) nyaya kana nhetembo dzinotaurwa nechinangwa chokudzidzisa.
==Mitauro yeBantu==
*[[Mang'anja]] vanoti '''chirango''' (n. instruction) kureva [[Nhango yeNhetembo|nhango]].
*[[Yao]] inoti '''chirango''' (chant). [[Fwe]] inoti '''rutango''' (n. story; proverb).
*Mang'anja vanoti '''kulanga''' (to instruct; reprove; punish with words or stripes) kureva [[kuranga]]. [[VaChewa]] vanoti '''malango''' (wisdom, counsel).
*[[Umbundu]] vanoti '''kutanga''' (Give heed to instruction).
*[[Zigula]] vanoti '''kutanga''' (v. to comprehend; distinguish; recognize).
*[[VaKongo]] vanoti '''tanga''' (v. read, count, enumerate, study) kureva [[kuverenga]].
*Kikongo vanoti '''tangisa''' (v. to teach, instruct, teach to read) kureva [[kudzidzisa]].
*[[VaLamba]] inoti '''langa''' (v. Show; point out, arrange, direct, manage; command, instruct, punish, correct).
[[category:nhetembo]]
1w46vcgip3e83xg3drghh5mgmmkxao1
113133
113132
2026-04-22T19:25:44Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113133
wikitext
text/x-wiki
'''Nhango''' (didactic poem, instructive poem) nyaya kana nhetembo dzinotaurwa nechinangwa chokudzidzisa.
==Mitauro yeBantu==
*[[Mang'anja]] vanoti '''chirango''' (n. instruction) kureva [[Nhango yeNhetembo|nhango]].
*[[Yao]] inoti '''chirango''' (chant). [[Fwe]] inoti '''rutango''' (n. story; proverb).
*Mang'anja vanoti '''kulanga''' (to instruct; reprove; punish with words or stripes) kureva [[kuranga]].
*[[Chewa]] inoti '''malango''' (wisdom, counsel). [[Umbundu]] inoti '''kutanga''' (give heed to instruction).
*[[Zigula]] vanoti '''kutanga''' (v. to comprehend; distinguish; recognize).
*[[VaLamba]] inoti '''langa''' (v. Show; point out, arrange, direct, manage; command, instruct, punish, correct).
[[category:nhetembo]]
owiqjiq2yqu9bte25f9w9pzhexqey5f
Kumenya
0
15304
113159
84142
2026-04-23T00:20:01Z
JayMezza
20555
/* Mazwi eBantu */
113159
wikitext
text/x-wiki
Kumenya (to peel) zvinoreva kubvisa ganda remuchero wakadai se[[orenji]].
==Mitauro yeBantu==
*[[Kusendenudza]] kana [[kufunura]] (to peel) zvichireva [[kumenya]].
*[[Kusenda]] (to scrape) zvichireva [[kupara_(ganda)|kupara]].
==Mazwi eBantu==
*[[VaDigo]] vanoti '''gandula''' (v. to peel) vachireva [[kumenya]].
*[[VaSwahili]] vanoti '''kuambua''' (v. to peel) vachireva kumenya.
*[[VaGanda]] vanoti '''kumenya''' (v. to break) vachireva '''kugura''' kana kudimbura.
*[[Takwane]] vanoti '''tuwa''' (v. peel) kureva [[kumenya]].
*[[VaFwe]] vanoti '''-kumbura''' (v. peel, strip) kureva [[kumenya]] kana [[kusvuura]].
*Luganda inoti '''kumenyamenya''' (to break into pieces) kureva '''kugura-gura''' kana kudimbura-dimbura.
*[[VaNyakyusa]] vanoti '''kumenya''' (break, chop) vachireva [[kudimbura]].
*VaNyakyusa vanoti '''kumenyania''' (chop to pieces) vachireva [[kudimbura-dimbura]].
ta4k8tt5m9hazhle5p41wh41cw0zcai
Rutungo sezita
0
17610
113137
105308
2026-04-22T20:35:35Z
JayMezza
20555
113137
wikitext
text/x-wiki
'''Rutungo''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Uganda]].
*Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Katunga sezita]], [[Mutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutunga sezita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[Kinande]] vanoti '''olutungo''' (breeding, having cattle or poultry) kureva kupfuya zvipfuyo.
*[[Kinande]] vanoti '''embene y'olutungo''' (n. a goat intended to continue the line & therefore not killed) imbudzi yekuberekesa isingaurayiwe.
*[[Lugwere]] inoti tungatunga (adv. sequentially; in series; in succession; running one after another; . alternately).
*Lugwere vanoti lutungo (n. series, sequence, progression; queue, line up; chain of events, course of events).
[[Category:Mazita eVanhu muUganda]]
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
9v6nxa47vi4tj3orqu0eu99fl0yqw2o
Katunga sezita
0
18261
113139
103971
2026-04-22T20:37:16Z
JayMezza
20555
113139
wikitext
text/x-wiki
'''Katunga''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]], [[Tanzania]] ne[[Kenya]].
*Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Matunga sezita]], [[Mutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutungo sezita]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Mambwe]] vanoti '''itungu''' (n. 1. recluse, solitary, hermit; 2. a lone person, without relatives to help him) munhu anogara ega - asina hama.
*[[VaMambwe]] vanoti '''citungu''' (small part of an area, country) kureva chikamu chidiki chenyika kana dunhu.
*[[Bambara]] inoti '''tunga''' (n. foreign land; adventure) kureva nyika yekunze.
[[Category:Mazita eVanhu kuKenya]]
swd1o3jsdsa5zsyxlft9yagygr08gxp
113140
113139
2026-04-22T20:37:55Z
JayMezza
20555
113140
wikitext
text/x-wiki
'''Katunga''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]], [[Tanzania]] ne[[Kenya]].
*Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Mutunga sezita]], [[Mutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutungo sezita]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Mambwe]] vanoti '''itungu''' (n. 1. recluse, solitary, hermit; 2. a lone person, without relatives to help him) munhu anogara ega - asina hama.
*[[VaMambwe]] vanoti '''citungu''' (small part of an area, country) kureva chikamu chidiki chenyika kana dunhu.
*[[Bambara]] inoti '''tunga''' (n. foreign land; adventure) kureva nyika yekunze.
[[Category:Mazita eVanhu kuKenya]]
o5lfgnnzzbkbqltpyui5dn6wbvz6bkp
Mutunga sezita
0
19911
113138
92847
2026-04-22T20:36:22Z
JayMezza
20555
113138
wikitext
text/x-wiki
Mutunga izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]], [[Kenya]] ne[[Zambia]].
*Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Katunga sezita]], [[Rutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutungo sezita]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[VaTonga]] vanoti mutunga (n. ray of light) kureva [[maranzi echiedza]].
*[[Kinande]] vanoti omu̧tunga (n. a relative, a member of the clan) kureva [[hama]].
[[Category:Mazita eVanhu kuSouth Africa]]
3azxpcywmvip3s8c76y86i2ynhmmmpx
Mutunge sezita
0
20779
113141
113015
2026-04-22T20:39:51Z
JayMezza
20555
113141
wikitext
text/x-wiki
Mutunge izita remhuri rinowanikwa ku[[Burundi]] ne[[Kenya]].
*Vanhu vane zita iri: Raphael Mutunge; Elise Mutunge; Carl Mutunge; Prudence Mutunge.
*Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Katunga sezita]], [[Mutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutungo sezita]], [[Rutunga sezita]].
==Mitauro yeBantu==
'''Zvazvinogona kureva''' - Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaHerero]] vanoti '''tunga''' (build; fabricate). Mamwe mazwi: '''omutunge''' (builder; mason).
*VaHerero vanoti '''okutunga''' (fabrication). Mamwe mazwi: '''omutungo''' (n. form; shape).
*[[VaUmbundu]] vanoti '''tunga''' (construct), kureva [[kuvaka]]. [[VaGungu]] vanoti '''mutungi''' (n. rich person) kureva munhu [[mupfumi]].
*[[Xilenge]] vanoti '''vudungo''' (saltness). Mamwe mazwi: '''kudunga''' (to be brackish).
[[Category:Mazita eVanhu kuKenya]]
i0qh18h4x46yjr2aher3qv187iuu8ne
Mataruka sezita
0
23479
113160
106894
2026-04-23T05:39:45Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113160
wikitext
text/x-wiki
'''Mataruka''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
*Vanhu vane zita iri: '''Zano Mataruka; Tendai Mataruka; Blessing Mataruka'''.
*Mazwi ari Pedyo: [[Matarutse]], [[Mataruse]], [[kutarangana]], [[hutaru]], [[nharu]].
*Kutaramuka zvinoreva kumira pachinhambwe usiri pedyo.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[VaBemba]] vanoti '''taluka''' (v. avoid; to be distant). Mamwe mazwi: '''talusha''' (distance).
*Mambwe vanoti '''-talusya''' (move off; take away; separate, cause to go away).
*Mambwe inoti '''-talukanya''' (separate, place at a distance from 1 another).
*[[Mambwe]] inoti '''-talukana''' (keep clear of one another, to be at a distance from one another).
*[[Lozi]] vanoti '''-taluhanya''' (v. distinguish; separate; classify; explain; expound).
*[[Lozi]] vanoti '''taluhanyo''' (n. distinction; classification).
*[[Fwe]] vanoti '''taruka''' (take a step). Mamwe mazwi: tarauka (go step by step).
*[[VaGungu]] vanoti '''mu̱taaru̱u̱ki''' (n. n. wanderer, vagrant, vagabond). Mamwe mazwi: '''kutaaruuka''' (v. wander, walk slowly here & there without purpose or direction) kureva [[kudzengerera]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
54m6sia3ki5e4ru61zjroihuc0980s2
Nkanga sezita
0
24219
113146
109380
2026-04-22T20:54:54Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113146
wikitext
text/x-wiki
Nkanga izita remhuri rinowanikwa muAngola, [[Congo Kinshasa]], [[Nigeria]], ne[[Zambia]].
*Vanhu vane zita iri: Francine Nkanga; Annie Nkanga; Blandine Nkanga; Justine Nkanga.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeBantu inotodzana mazwi.
*[[Lubwisi]] inoti nkanga (n. guinea fowl) kureva hanga.
*[[VaFwe]] vanoti nkanga (n. guinea fowl) kureva hanga.
*[[Maconde]] inoti ukanga (n. foolishness, ignorance (of man)). Maconde inoti nkanga (n. foolish man).
[[Category:Mazita eVanhu muAngola]]
[[Category:Mazita eVanhu muNigeria]]
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
i5rm4sg65yroqh8h1ifmssh0t9pnn68
Matukuta sezita
0
24227
113128
109411
2026-04-22T19:13:28Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113128
wikitext
text/x-wiki
'''Matukuta''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]], Tanzania ne[[Malawi]].
*Vanhu vane zita iri: Blessings Matukuta; Mercy Matukuta; Chimwemwe Matukuta; Banda Matukuta.
*Mazwi ari pedyo: [[dikita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeBantu anotodzana.
*[[Maconde]] inoti '''litukuta''' kana '''matukuta''' pakuwanda (n. heat of the body).
*[[VaChewa]] vanoti '''kutukuta''' kureva [[kudikitira]].
VaChewa vanoti '''chitungwi''' kana '''tukutu''' (perspiration) kureva [[dikita]].
*[[Baila]] vanoti '''mutukuta''' (perspiration) kureva dikita. [[VaKongo]] vanoti '''ndukutila''' (perspiration) kureva dikita.
*[[VaFwe]] vanoti '''mutukuta''' (n. heat).
[[Category:Mazita eVanhu muMalawi]]
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
fw2vc7nr34usl6r595p6x8gygkpj64f
113129
113128
2026-04-22T19:13:51Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113129
wikitext
text/x-wiki
'''Matukuta''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]], Tanzania ne[[Malawi]].
*Vanhu vane zita iri: Blessings Matukuta; Mercy Matukuta; Chimwemwe Matukuta; Banda Matukuta.
*Mazwi ari pedyo: [[dikita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeBantu anotodzana.
*[[Maconde]] inoti '''litukuta''' kana '''matukuta''' pakuwanda (n. heat of the body).
*[[VaChewa]] vanoti '''kutukuta''' kureva [[kudikitira]].
*VaChewa vanoti '''chitungwi''' kana '''tukutu''' (perspiration) kureva [[dikita]].
*[[Baila]] vanoti '''mutukuta''' (perspiration) kureva dikita. [[VaKongo]] vanoti '''ndukutila''' (perspiration) kureva dikita.
*[[VaFwe]] vanoti '''mutukuta''' (n. heat).
[[Category:Mazita eVanhu muMalawi]]
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
f0s2j8ceu94cyw64mf1rb60o7e79scy
Shangara
0
24826
113161
113051
2026-04-23T05:48:54Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113161
wikitext
text/x-wiki
'''Shangara''' izita remhando ye[[kudzana|mudzano]] nemhanzi yacho inoenderana, izvi zvichiwanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[Bushong]] vanoti '''shangala''' (v. set at liberty, to untie, let go, let fall) kureva [[kusungunura]].
*[[Bushong]] vanoti '''shangama''' (v. to be untied, be at liberty, be free or loose) kureva [[kusungunuka]].
*[[Fwe]] vanoti '''shangara''' (v. scatter).
[[Category:Mhanzi yeZimbabwe]]
[[Category:Kudzana muZimbabwe]]
4xmj0x8bsrohktiyum75cy5dvi5j9gn
Kusepa sezita
0
24836
113126
113125
2026-04-22T18:53:52Z
JayMezza
20555
113126
wikitext
text/x-wiki
'''Kusepa''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaFwe]] vanoti '''kusepa''' (v. to trust, hope).
*[[VaFwe]] vanoti '''kusepisa''' (v. to promise) kureva [[kuvimbisa]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
8evct2nm4tjvponmmpve14jf31c8u40
Makuruwana
0
24842
113127
2026-04-22T18:55:28Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Makuruwana''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[VaFwe]] vanoti '''mukuruana''' (n. young adult). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]"
113127
wikitext
text/x-wiki
'''Makuruwana''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaFwe]] vanoti '''mukuruana''' (n. young adult).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
aamb854imwhkngnh5z6a1pchuxljm15
Mutukuta sezita
0
24843
113130
2026-04-22T19:16:09Z
JayMezza
20555
Created page with "Mutukuta izita remhuri rinowanikwa mu[[Namibia]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[Chewa]] inoti '''chitukuta''' kana '''mtukuta''' (n. heat). *[[Umbundu]] inoti olutukuta (n. embers) kureva mazimbe emoto. *[[Fwe]] inoti '''mutukuta''' (heat) kureva [[madziya]]. *[[Kinande]] vanoti '''ekitutu''' (n. heat) vachireva [[madziya]]. *[..."
113130
wikitext
text/x-wiki
Mutukuta izita remhuri rinowanikwa mu[[Namibia]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Chewa]] inoti '''chitukuta''' kana '''mtukuta''' (n. heat).
*[[Umbundu]] inoti olutukuta (n. embers) kureva mazimbe emoto.
*[[Fwe]] inoti '''mutukuta''' (heat) kureva [[madziya]].
*[[Kinande]] vanoti '''ekitutu''' (n. heat) vachireva [[madziya]].
*[[Nsenga]] inoti '''tukuta''' (v. perspire, sweat).
[[Category:Mazita eVanhu muNamibia]]
duhod7smyxuxu8fctss3ke8d8cdtirr
Rutunga sezita
0
24844
113134
2026-04-22T19:30:07Z
JayMezza
20555
Created page with "Rutunga izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Katunga sezita]], [[Mutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutungo sezita]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[VaHerero]] vanoti..."
113134
wikitext
text/x-wiki
Rutunga izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Katunga sezita]], [[Mutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutungo sezita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaHerero]] vanoti '''tunga''' (build; fabricate). Mamwe mazwi: '''omutunge''' (builder; mason).
*VaHerero vanoti '''okutunga''' (fabrication). Mamwe mazwi: '''omutungo''' (n. form; shape).
*[[VaUmbundu]] vanoti '''tunga''' (construct), kureva [[kuvaka]].
*[[VaGungu]] vanoti '''mutungi''' (n. rich person) kureva munhu [[mupfumi]].
*[[Xilenge]] vanoti '''vudungo''' (saltness). Mamwe mazwi: '''kudunga''' (to be brackish).
t75fmy4w063wtpgpapvoky2cgg62fnc
113135
113134
2026-04-22T19:31:52Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113135
wikitext
text/x-wiki
Rutunga izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Katunga sezita]], [[Mutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutungo sezita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaHerero]] vanoti '''tunga''' (build; fabricate). Mamwe mazwi: '''omutunge''' (builder; mason).
*[[VaUmbundu]] vanoti '''tunga''' (construct), kureva [[kuvaka]].
*[[VaGungu]] vanoti '''mutungi''' (n. rich person) kureva munhu [[mupfumi]].
*[[Xilenge]] vanoti '''vudungo''' (saltness). Mamwe mazwi: '''kudunga''' (to be brackish).
*Lugwere inoti lutungo (n. series, sequence, progression; queue, line up; chain of events, course of events).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
dvfpt5y0k11d2r4g1srd5yxmws5eqlc
113136
113135
2026-04-22T19:32:30Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113136
wikitext
text/x-wiki
Rutunga izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Mazwi ari pedyo: kutunga, [[Katunga sezita]], [[Mutunga sezita]], [[Kadungure sezita]], [[Mudunge]], [[Rutungo sezita]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaHerero]] vanoti '''tunga''' (build; fabricate). Mamwe mazwi: '''omutunge''' (builder; mason).
*[[VaUmbundu]] vanoti '''tunga''' (construct), kureva [[kuvaka]].
*[[VaGungu]] vanoti '''mutungi''' (n. rich person) kureva munhu [[mupfumi]].
*[[Xilenge]] vanoti '''vudungo''' (saltness). Mamwe mazwi: '''kudunga''' (to be brackish).
*Lugwere inoti lutungo (n. series, sequence, progression; queue, line up; chain or course of events).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
b5u7lvbbielr84chprs6zqxpkx4p3co
Muurayi zvakatungamidzana
0
24845
113142
2026-04-22T20:49:54Z
JayMezza
20555
Created page with "Mazwi okuti [[muurayi rutungo]], [[muurayi kakatungamidzana]] kana [[muurayi zvakatungamidzana]] ari kushandiswa pano kuturikira chinonzi [[serial killer]] ku[[English]] kureva munhu akauraya vanhu zvakadungamidzana. ==Vaurayi Zvakatungamidzana== MuZimbabwe vanhu vanozivikanwa nekauraya vamwe zvakadungamidzana vanosanganisira: [[Stephen Chidhumo]] na [[Edgar Masendeke]] [[Category:Matare emhosva]]"
113142
wikitext
text/x-wiki
Mazwi okuti [[muurayi rutungo]], [[muurayi kakatungamidzana]] kana [[muurayi zvakatungamidzana]] ari kushandiswa pano kuturikira chinonzi [[serial killer]] ku[[English]] kureva munhu akauraya vanhu zvakadungamidzana.
==Vaurayi Zvakatungamidzana==
MuZimbabwe vanhu vanozivikanwa nekauraya vamwe zvakadungamidzana vanosanganisira: [[Stephen Chidhumo]] na [[Edgar Masendeke]]
[[Category:Matare emhosva]]
7llqv9bxo4837pxu2xqn7yoablai6wj
113145
113142
2026-04-22T20:51:32Z
JayMezza
20555
/* Vaurayi Zvakatungamidzana */
113145
wikitext
text/x-wiki
Mazwi okuti [[muurayi rutungo]], [[muurayi kakatungamidzana]] kana [[muurayi zvakatungamidzana]] ari kushandiswa pano kuturikira chinonzi [[serial killer]] ku[[English]] kureva munhu akauraya vanhu zvakadungamidzana.
==Vaurayi Zvakatungamidzana muZimbabwe==
MuZimbabwe vanhu vanozivikanwa nekauraya vamwe zvakadungamidzana vanosanganisira: [[Stephen Chidhumo]] na [[Edgar Masendeke]]
[[Category:Matare emhosva]]
lbrup5pceb71ffkl8gfx69hw1fusus5
Muurayi rutungo
0
24846
113143
2026-04-22T20:50:32Z
JayMezza
20555
Redirected page to [[Muurayi zvakatungamidzana]]
113143
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Muurayi zvakatungamidzana]]
58jffopwfb87p56pv0duw8kwh1vn6lf
Muurayi kakatungamidzana
0
24847
113144
2026-04-22T20:50:47Z
JayMezza
20555
Redirected page to [[Muurayi zvakatungamidzana]]
113144
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Muurayi zvakatungamidzana]]
58jffopwfb87p56pv0duw8kwh1vn6lf
Bukuwa sezita
0
24848
113155
2026-04-22T23:43:13Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Bukuwa''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Uganda]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[VaFwe]] vanoti '''bukuwa''' (n. town; any area dominated by white people). *[[VaFwe]] vanoti '''mukuwa''' (n. white person). Category..."
113155
wikitext
text/x-wiki
'''Bukuwa''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Uganda]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[VaFwe]] vanoti '''bukuwa''' (n. town; any area dominated by white people).
*[[VaFwe]] vanoti '''mukuwa''' (n. white person).
[[Category:Mazita eVanhu muUganda]]
[[Category:Mazita eVanhu muAfrica]]
je2d0dnlci6clhzze6qgc4xeiljzvfy
Chiongo sezita
0
24849
113157
2026-04-23T00:11:08Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Chiongo''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Angola]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[Afrika]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[VaFwe]] vanoti '''ciongo''' (n. storage). [[Category:Mazita eVanhu muAngola]] .[[Category:Mazita eVanhu muAfrica]]"
113157
wikitext
text/x-wiki
'''Chiongo''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Angola]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[Afrika]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[VaFwe]] vanoti '''ciongo''' (n. storage).
[[Category:Mazita eVanhu muAngola]]
.[[Category:Mazita eVanhu muAfrica]]
6zm4sjox1xfmanfaogt9m0g5ui15rwm
113158
113157
2026-04-23T00:11:48Z
JayMezza
20555
113158
wikitext
text/x-wiki
'''Chiongo''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Angola]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[Afrika]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[VaFwe]] vanoti '''ciongo''' (n. storage).
*[[VaFwe]] vanoti '''ziongo''' (n. storage huts).
[[Category:Mazita eVanhu muAngola]]
.[[Category:Mazita eVanhu muAfrica]]
7ds5ozma05fzmhi1zhzrhei2urszwil