Wikipedia snwiki https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Chirongo 0 4619 113171 99353 2026-04-23T22:11:30Z JayMezza 20555 113171 wikitext text/x-wiki '''Chirongo''' (water tote) zvinoreva hari inoshandiswa kutakura mvura kubva ku[[tsime]] kuenda kudzimba. Mazuvano vazhinji vava kushandisa [[mugomo]] wakagadzirwa nerata kutakura mvura - nekumwe kutaura mugomo ndiwo wave '''chirongo''' chemazuva ano. *[[Nhuvi]] (Jug). *Dzasa [[nhuvi]] yako, ndapota, kuti ndimwe: Please lower your jug, so that I can drink.. (''Genesis 24:14'' [[Bhaibheri reChiNdau]]). ==Mitauro yeAfrika== *[[VaMaconde]] vanoti '''chiloongo''' (n. pot) vachireva [[poto]]. *[[VaMakonde]] vanoti '''shilongo''' (bowl) vachireva [[mbiya]]. *[[MaZulu]] vanoti '''umjingo''' (n. Bunch of leaves placed in pot-mouth to prevent water from slopping over) vachireva mashizha anoiswa muchirongo kuti mvura isataika pakufamba. *[[Nsenga]] ne[[Lenje]] vanoti '''nongo''' (earthen vessel for water, cooking etc; pot, jar, pitcher) - zvichida vachireva [[chirongo]]. *[[Duala]] vanoti '''mulonga''' (n. a bucket). [[VaFwe]] vanoti '''rongo''' (n. pot). *[[Lopit]] inoti goro (n. jug made from gourd for water or milk) - fananidzai nokuti [[mugoro]]? [[File:Gujarati carrying water pot.jpg|thumb|200px]] [[Category:Midziyo]] lj0balfpuq3u1iqeevzsnm9h4o5toq2 Doro 0 4692 113163 112154 2026-04-23T21:13:56Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 113163 wikitext text/x-wiki [[File:Beer Bernard 1.jpg|thumb|200px]] '''Doro''' ([[Chingezi|nge]]. ''beer'') chinwiwa chinogadzirwa nokuviriswa kwezvirimwa kuchishandiswa mbiriso. Doro rinodhaka kana rikanwiwa rakawanda uye harina kunaka ku[[hutano]] kana richinwiwa rakawandisa. Mamwe mazita edoro anonzi [[hwahwa]], [[mhamba]], [[mupeta]] uye kune mhando dzaka siyana siyana dzinoti, [[Masese|masese]] (dregs), [[Kachasu|kachasu]], [[Kangopisa|kangopisa]] ne doro rechi Rungu. Mu[[Zimbabwe]] doro rechirungu rinogadzirwa neNational Breweries, masese achi gadzirwa ne Chibuku Breweries uye nema kanzuru ne Afdis inogadzira kangopisa. *[[Kubvuvira]] kana [[kubvuvira|kupumha]] (Add malt or yeast when brewing beer) kuisa mbiriso kana chimera pakubika doro. Tinobvuvira hwahwa nezuva retatu: we add malt to the beer on the third dav of its preparation. *[[Kuvira]] (fermentation). *[[Doro|Chiradza]] kana [[zviradza]] pakuwanda (A drunkard) zvichireva [[muraradzi]] kana mukariri wedoro. *Anodzvutudza doro kuti anzwe [[mubiko]]: he sips the beer to find out its taste. *[[Hokera]] (Attraction; quality of attracting). Doro rine hokera: beer betrays itself. *[[Kabisira]] (Private beer - brewed for a select few, not for sale or for many people). *[[Muhwa_(wedoro)|Muhwa]] kana [[muswa]] (Stale beer) - apa kureva doro rave kushata kana kuora. *[[Kudzedzereka]] (stagger, reel) apa kureva mafambiro emunhu akadhakwa anotadza kufamba zvakati twasa. *[[Kachasu]] imhando yedoro rinobikwa kabisira nokuti haritenderwe nemitemo yenyika. Izwi rokuti kachasu rinobva ku[[Portuguese]] inoti ''cachasa''. *[[Matimba]] kana [[mangisi]] - (sweet beer) iri idoro rinotapira. *[[Madzamba]] kana [[masese]] (sediment of beer). *[[Madzande]] kana [[chiparadza]] (Last round of beer at a work party). *[[Madesa]] (Last drops). Madesa emhamba: the last drops of beer. *[[Ndhari]] kana [[ndari]] (traditional beer which is being sold). *[[Zangata]] kana [[chimagi]] zikapu zihombe rinoshndiswa kuisa doro re[[chibuku]]. ==Kubatwa nedoro== Kune matanho akasiyana ekubatwa nedoro zvichienderana nehuwandu uye mhando yedoro ranwiwa, uye vanhu vanodhakwa nehuwandu hwedoro hwakasiyana. Kana munhu anwa doro anotanga [[kudhakwa]] doro richinge rawanda mumuviri. Kudhakwa kazhinji kunoonekwa nematauriro anenge oita munhu imwe nguva nyadzi dzapera otaura zvinhu asingawanzo kutaura kana doro risati ramubata. Vamwe vatauri vanoti [[kudzandiwa]] vachireva kudhakwa asi pano tichati kudzandiwa kunodarika kudhakwa. Apa doro rinenge rabata muviri nepfungwa dzomunhu zvinodarika mwero wekunzi kudhakwa. Apa munhu anenge asisagone zvinhu zviri nyore sokufamba kana kumira. Vamwewo vanoti kukorewa nedoro; asi pano tichati [[kukorewa]] doro rinenge rabata zvinodarika kudhaka nokudzandiwa. Apa doro rinenge romurwarisa munhu nokuwanda kwaro - iyi ndiyo inonzi ''intoxication'' ku[[English]]. Munhu anodhakwa kana kuti kuraradza anonzi [[chidhakwa]] kana kuti [[chiradza]]. ==Zvirwere zvedoro== *[[Chinyangu]], [[chinanzvu]] kureva kutsvuka kwemuromo kunokonzerwa nekunwa [[chikokiyana]] kana [[kachasu]]. *Munhu akatsiga anozviganhura pakunwa hwahwa. *Hwahwa hausati hwandi[[dungunura]]. I have not yet formed a taste for beer. ==Mamwe Mazwi== *[[Kudzengedzeka]], [[kudzungunyika]], [[kupepereka]], [[kutendedzeka]] zvichireva kudzedzereka. Kune zita remhuri rinonzi [[Mazungunye]]. ==Mitauro yeAfrika== *[[VaHerero]] vanoti o-ngoto (vessel with a neck or narrow at top) - zvichida vanoreva [[doro|chingoto]]. *[[Xhosa]] vanoti umqombothi (n. traditional beer) kureva doro rechivanhu. *[[Gbeya]] vanoti doo (n. beer) kureva doro. [[Fwe]] inoti '''bujwara''' kureva doro. *[[VaVenda]] vanoti inga (v. make beer) kureva [[kubika doro]]. [[BaRonga]] vanoti bzwala (n. alcoholic beverage) kureva [[doro]]. *[[Kimbundu]] vanoti kuzangata (v. stir) kureva [[kukurunga]]. Mamwe mazwi: lukola (n. alcohol). *[[Bambara]] vanoti dolo (n. traditional millet beer; alcohol) kureva [[doro]]. *[[Danal]] vanoti tooro (adj. sour, acid, acrid) kureva [[kuvava]]. [[Category:Hushangazhi]] [[Category:Hurapi]] [[Category:Zvinodhaka]] [[Category:Zvinoyerera]] 8szdfqxfchul90ml69sj9s3zhb4j6o7 113164 113163 2026-04-23T21:15:14Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 113164 wikitext text/x-wiki [[File:Beer Bernard 1.jpg|thumb|200px]] '''Doro''' ([[Chingezi|nge]]. ''beer'') chinwiwa chinogadzirwa nokuviriswa kwezvirimwa kuchishandiswa mbiriso. Doro rinodhaka kana rikanwiwa rakawanda uye harina kunaka ku[[hutano]] kana richinwiwa rakawandisa. Mamwe mazita edoro anonzi [[hwahwa]], [[mhamba]], [[mupeta]] uye kune mhando dzaka siyana siyana dzinoti, [[Masese|masese]] (dregs), [[Kachasu|kachasu]], [[Kangopisa|kangopisa]] ne doro rechi Rungu. Mu[[Zimbabwe]] doro rechirungu rinogadzirwa neNational Breweries, masese achi gadzirwa ne Chibuku Breweries uye nema kanzuru ne Afdis inogadzira kangopisa. *[[Kubvuvira]] kana [[kubvuvira|kupumha]] (Add malt or yeast when brewing beer) kuisa mbiriso kana chimera pakubika doro. Tinobvuvira hwahwa nezuva retatu: we add malt to the beer on the third dav of its preparation. *[[Kuvira]] (fermentation). *[[Doro|Chiradza]] kana [[zviradza]] pakuwanda (A drunkard) zvichireva [[muraradzi]] kana mukariri wedoro. *Anodzvutudza doro kuti anzwe [[mubiko]]: he sips the beer to find out its taste. *[[Hokera]] (Attraction; quality of attracting). Doro rine hokera: beer betrays itself. *[[Kabisira]] (Private beer - brewed for a select few, not for sale or for many people). *[[Muhwa_(wedoro)|Muhwa]] kana [[muswa]] (Stale beer) - apa kureva doro rave kushata kana kuora. *[[Kudzedzereka]] (stagger, reel) apa kureva mafambiro emunhu akadhakwa anotadza kufamba zvakati twasa. *[[Kachasu]] imhando yedoro rinobikwa kabisira nokuti haritenderwe nemitemo yenyika. Izwi rokuti kachasu rinobva ku[[Portuguese]] inoti ''cachasa''. *[[Matimba]] kana [[mangisi]] - (sweet beer) iri idoro rinotapira. *[[Madzamba]] kana [[masese]] (sediment of beer). *[[Madzande]] kana [[chiparadza]] (Last round of beer at a work party). *[[Madesa]] (Last drops). Madesa emhamba: the last drops of beer. *[[Ndhari]] kana [[ndari]] (traditional beer which is being sold). *[[Zangata]] kana [[chimagi]] zikapu zihombe rinoshndiswa kuisa doro re[[chibuku]]. ==Kubatwa nedoro== Kune matanho akasiyana ekubatwa nedoro zvichienderana nehuwandu uye mhando yedoro ranwiwa, uye vanhu vanodhakwa nehuwandu hwedoro hwakasiyana. Kana munhu anwa doro anotanga [[kudhakwa]] doro richinge rawanda mumuviri. Kudhakwa kazhinji kunoonekwa nematauriro anenge oita munhu imwe nguva nyadzi dzapera otaura zvinhu asingawanzo kutaura kana doro risati ramubata. Vamwe vatauri vanoti [[kudzandiwa]] vachireva kudhakwa asi pano tichati kudzandiwa kunodarika kudhakwa. Apa doro rinenge rabata muviri nepfungwa dzomunhu zvinodarika mwero wekunzi kudhakwa. Apa munhu anenge asisagone zvinhu zviri nyore sokufamba kana kumira. Vamwewo vanoti kukorewa nedoro; asi pano tichati [[kukorewa]] doro rinenge rabata zvinodarika kudhaka nokudzandiwa. Apa doro rinenge romurwarisa munhu nokuwanda kwaro - iyi ndiyo inonzi ''intoxication'' ku[[English]]. Munhu anodhakwa kana kuti kuraradza anonzi [[chidhakwa]] kana kuti [[chiradza]]. ==Zvirwere zvedoro== *[[Chinyangu]], [[chinanzvu]] kureva kutsvuka kwemuromo kunokonzerwa nekunwa [[chikokiyana]] kana [[kachasu]]. *Munhu akatsiga anozviganhura pakunwa hwahwa. *Hwahwa hausati hwandi[[dungunura]]. I have not yet formed a taste for beer. ==Mamwe Mazwi== *[[Kudzengedzeka]], [[kudzungunyika]], [[kupepereka]], [[kutendedzeka]] zvichireva kudzedzereka. Kune zita remhuri rinonzi [[Mazungunye]]. ==Mitauro yeAfrika== *[[VaHerero]] vanoti o-ngoto (vessel with a neck or narrow at top) - zvichida vanoreva [[doro|chingoto]]. *[[Xhosa]] vanoti umqombothi (n. traditional beer) kureva doro rechivanhu. *[[Gbeya]] vanoti doo (n. beer) kureva doro. [[Fwe]] inoti obujwara kureva doro. *[[VaVenda]] vanoti inga (v. make beer) kureva [[kubika doro]]. [[BaRonga]] vanoti bzwala (n. alcoholic beverage) kureva [[doro]]. *[[Kimbundu]] vanoti kuzangata (v. stir) kureva [[kukurunga]]. Mamwe mazwi: lukola (n. alcohol). *[[Bambara]] vanoti dolo (n. traditional millet beer; alcohol) kureva [[doro]]. *[[Danal]] vanoti tooro (adj. sour, acid, acrid) kureva [[kuvava]]. [[Category:Hushangazhi]] [[Category:Hurapi]] [[Category:Zvinodhaka]] [[Category:Zvinoyerera]] ojrc46u3kzvd7x3nsogco4txz51ssjw Kufuta 0 5458 113166 90527 2026-04-23T21:26:47Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 113166 wikitext text/x-wiki [[File:Obesity6.JPG|thumb|right|alt=A front and side view of a "super obese" male torso. Stretch marks of the skin are visible along with gynecomastia.|Murume akafuta zvakanyanya MHM 47&nbsp;kg/m<sup>2</sup>: huremu 146&nbsp;kg (322&nbsp;lb), hurefu 177&nbsp;cm (5&nbsp;ft 10&nbsp;in)]] Muzvizdzidzo zve[[hurapi]] '''kufuta''' (Obesity in English) zvinotaura kuwanda kwemafuta mumuviri kunenge kwasvika padanho rokugona kukanganisa [[hutano]] hwemunhu, kukonzera hurwere kana kudamburira hupenyu hwemunhu pakati. [[Munongedzo weHuremu hweMuviri]] (Body Mass Index) chikero chinofananidza [[huremu]] ne[[hurefu]] hwemuviri wemunhu. Chikero ichi chinoti huremu hwemunhu hwapfuura mwero kana '''Munongedzo weHuremu hweMuviri''' huri pakati pa 25 na 30 kg/m<sup>2</sup>, munhu akadarika 30 kg/m<sup>2</sup> anenge ave kunzi afutisa. Tsazaniso inotsvagiswa Munongedzo weHuremu hweMuviri inonyorwa sezvizvi: '''Munongedzo weHuremu hweMuviri, MHM = Huremu/(Hurefu)<sup>2</sup> kg/m<sup>2</sup>''' *Huremu hwemunhu huchi[[govaniswa]] nehurefu hwaka[[radanurwa]] ne[[pawa_(muradanuro)|pawa]] repiri (2). == Tsika == * Kune dzimwe tsika, munhu akafuta anoonekwa kunge munhu ane mari yakawanda. Izvi zvinenge zvinodaro nokuti ana muzvina bhizinisi vakawanda vakafuta vaine matumbu akakura. * Mukutaura kwemazuva ose kunonzi ''Munhu ari kusimba'' apo panenge pachirehwa kuti ari kufuta. * Mutauro wechimanje manje unotaura uchiti munhu ari kuwanda kana kuti mudhafu. *Kakara [[kununa]] hudya kamwe. ==Mitauro yeAfrika== *[[VaBemba]] vanoti '''nona''' (be fatty or oily) vachireva '''kununa'''. *[[Digo]] ne[[Giryama]] vanoti '''kunona''' kana '''nona''' (to be fat, to get fat) vachireva kununa. *[[VaUmbundu]] vanoti '''kola''' (v. s., be great; strong, solid, firm). *[[VaShambala]] vanoti '''azaneneka''' (he is fat) vachireva akafuta. *[[MaZulu]] vanoti '''nonisa''' (1. make fat. 2. Please, make comfortable. 3. Make interesting, improve) kureva kununa. [[VaNande]] vanoti '''erinuna''' (exude fat) kureva kununa. *MaZulu vanoti '''ukunonisa amagama''' (to qualify or moderate words). Mamwe mazwi: '''ukunonisa indaba''' (to make a story interesting). *Zulu inoti '''dilika''' (v. Be very stout (lit. be hanging with fat) vachireva kufuta zvokurembera mafuta. *[[Lela]] vanoti nòoká (be fat). [[Fwe]] vanoti nuna (be fat). [[Category:Hurapi]] c759kdbbu83zesv55j7vo9eyyafx5pv Masunda 0 5841 113184 84228 2026-04-24T02:26:05Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113184 wikitext text/x-wiki Shoko rokuti '''masunda''' (Backwards motion) rinoreva kufamba munhu achidzokera shure akadungamidza gotsi kwete chiso. Nekumwe kutaura masunda anonzi [[nhendashure]] kana [[chamagotsi]]. ==Kurerutsa Mutauro== *Rega kubuda mumba na[[masunda]]: do not walk out of the house backwards. *Zvino Shem naJaphet vakatora chokufuka, vakachiisa pamapfudzi avo vari vairi, vakahamba nge[[fundamutete]], vakafukidza [[utitinini]] hwababa avo ... (Genesis 9:23 [[Bhaibheri reChiNdau]]). ==Mitauro yeBantu== *[[Kimbundu]] inoti '''musúnda''' (converse; opposite; act or effect contrary to natural order of things). *[[Kimbundu]] vanoti '''kúkàla musúnda''' (contrary; converse; opposite; counter; reverse; adverse). [[category:dzidzo]] e0uqwaool0rgbanzi5d93xgbf42uzk8 Chikonzero 0 6060 113167 80990 2026-04-23T21:31:00Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113167 wikitext text/x-wiki '''Chikonzero''' zvinoreva izvo zvinoitisa kuti chinhu chiitike. Vamwe vatauri vanoti [[chisakiso]]. Vanhu vanotenda kuti chinhu chose chine chikonzero, hapana chiitiko chinongoitika chega, kunotova nechimwe chinochisunda kuti chiitike. Zvinhu zviri panyika hazvina kungoitika zvoga asi kuna [[Mwari]] akazviita kuti zvivepo. Asi ivo Mwari havana akavakonzera, vanorarama voga kubva kusingaperi kusvika kusingaperi. [[Tsaona]] dzose dzine chinokonzera hadzingoitike dzoga. *[[Pamusana_(chikonzero)|Pamusana]] (on behalf of, for the sake, on account of). ==Tsika yeHumaneja== [[Mutemo waPareto]] unoti, pakuverengwa kwe[[musaka]] ne[[honzeri]], zvikamu makumi masere kubva muzana (80%) zvemusaka dzinoonekwa muzviitiko zvizhinji, zvinokonzerwa ne[[honzeri]] zvikamu makumi maviri kubva muzana (20%). Zvichitodzana nemutemo uyu, kunonzi mumabhindauko chikamu makumi manomwe kubva muzana (80%) chezvinotengwa chinotengwa nechikamu makumi maviri kubva muzana (20%) chevatengi - kureva kuti ruzhinji rwevatengi (80%) vanotenga zvjnhu zvine hukoshi hwunosvika 20%. Hapana chakakosha panhamba 80% asi kungoti ndiyo nhamba inonyanya kuwonekwa panocherechedzwa hukama hwezvikonzero nemhedzisiro pazvinhu zvizhinji. ==Zvirevo== *Kamuti kupinyuka mheno akapinyura. If a (burning) stick springs up someone must have made it do so. ==Mitauro yeBantu== *[[VaHerero]] vanoti '''otyi-ungura''' (result; advantage; effect). *[[VaWanga]] vanoti '''khuchira''' (causes, reasons, be the reason for). '''Eshichira''' (n. reason, cause). *[[VaBukusu]] vanoti '''khuukila''' (v. cause, be reason of). *[[VaZigula]] vanoti '''chisa''' kana '''visa''' (cause, be the reason for). Mamwe mazwi: '''Visa va hondo ya Somaliya ni vingi''' (The causes of the war in Somalia are many). *[[MaZulu]] vanoti '''isisusa''' kana '''izisusa''' (Cause, origin, motive). *[[MaZulu]] vanoti '''umsusi''' (One who starts or originates anything). *[[VaFwe]] vanoti '''kufweba kuretera marwarira''' (Smoking can cause disease). [[category:humaneja]] ie0i08baualvauflop59ue2nnunzctl Munangatire 0 6206 113172 112828 2026-04-24T01:11:51Z JayMezza 20555 113172 wikitext text/x-wiki '''Munangatire''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe. *Kunangatira (v. Earn). ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[Bushong]] inoti '''nangata''' kana '''bakata''' (v. to adhere; adhere as servant to master; be firm, steady or solid; be stiff; immovable). *[[Swahili]] vanoti nanga (Anchor). [[Lugungu]] vane izwi rokuti '''nanga''' (n. Anchor, something that prevents a canoe from moving). *Vatauri verurimi rwe[[Baila]] vanoti '''nanga''' (v. to seize - in reference to seizing of one's property by older kinsmen). *[[Kikongo]] vanoti '''nanga''' (v. Sojourn - live temporary, tarry; to reside for a time, stay, delay) zvichireva kugara panzvimbo kwenguva pfupi. *[[Lenje]] vanoti '''nanga''' (walk on toes; go gently) kureva [[kunyahwaira]]. [[Bavili]] vanoti '''bunaangë''' (importance). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] gv1tz39ifge8md8mcw9quoxf5pbwnat Kupenga 0 8484 113165 104642 2026-04-23T21:22:55Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113165 wikitext text/x-wiki Kupenga (being mad) zvinoreva kutayika pfungwa. ==Mamwe Mazwi== *[[Bemvu]], [[bengo]] kana [[mupengo]] (a madman, a lunatic) zvichireva munhu anopenga. *[[Kupengereka]] (v. to go about in a mad state). ==Tsumo== *Unodembwa ndewanyengerwa kamwe, wanyengerwa kaviri ibenzi. *Benzi bvunza rakanaka. An inquiring fool is a good one. ==Kuumba Mazwi== *[[Mutendapfungwa]] kana [[mudendapfungwa]] (Psychopath) apa kureva munhu anorwara nepfungwa. *[[Nhendapfungwa]] kana [[Matendapfungwa]] (Psychopaths). *[[Nhendanzanga]] kana [[Matendanzanga]] (sociopaths). ==Mitauro yeAfrika== *[[Lenje]] inoti penga (be distressed, depressed, suffer pain or sorrow). *[[Zigula]] inoti uhezi (foolishness; folly; ignorance). [[Herero]] inoti vera kureva kupenga. *VaHerero inoti oku-vera (insanity, madness, crazy) vachireva kupenga. *[[Tonga]] inoti ciyanga (n. fool) kureva [[rema]]. [[Fwe]] inoti ndibenga (I would become angry). *[[ChiNembe]] inoti penge (be bent or leaning; oblique; in a sideways direction). *[[Lunyoro]] inoti mugwagwa (a foolish half-witted person) vachireva [[rema]]. *VaNyoro inoti ekipungu (n. idiot) kureva [[rema]]. *[[Lozi]] inoti -tanya (v.i. to show signs of ill, to be completely insane). *[[Bobangi]] inoti lingai (frenzy, insanity, lunacy). *[[IsiZulu]] inoti umalukobo (n. madness) vachireva [[kupenga]]. *[[Bavili]] inoti bulawu (n. craziness). [[Lomwe]] inoti misala (n. madness). [[category:Hurapi]] [[category:Matare emhosva]] 85qbzx33u7zh7tlgekzr4iyducx80js Mukumba 0 13159 113180 106048 2026-04-24T02:09:44Z JayMezza 20555 113180 wikitext text/x-wiki [[Mukumba]] izita rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Vanhu vane zita iri: Rumbidzai Mukumba; Prosper Mukumba; Taurai Mukumba.Kudakwashe Mukumba ava vanhu vanowanika mumhuri imwechete kwaChihota muMarondera munyika yeZimbambwe .. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[Venda]] inoti mukumba (n. leather) vachireva [[dehwe]]. *[[VaGwere]] vanoti mukumbani (collector) vachireva munhu anounganidza zvinhu. *[[VaYao]] inoti mkumba (a well trodden path) vachireva nzira inofambwa kazhinji. *[[VaWabo]] vanoti mukumba (n. duck) vachireva [[dhadha]]. *[[VaTiriki]] inoti mukumba (woman with no children (one who is barren or whose children have died) vachireva mukadzi asina mwana. *[[Kikongo]] inoti ekumba (n. bulb, padlock, lock). Mukutaura vaKongo vanowanzosiya e anovamba mazwi anenge ekumba. *[[Lusoga]] inoti okukumba (v. to march). [[Lubwisi]] vanoti kukumba (v. Outnumber). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] skbdit5cffjo5sc5pnhohif4zkavdmj Kubhururuka 0 13853 113168 84756 2026-04-23T21:36:58Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113168 wikitext text/x-wiki [[Kubhururuka]] (to fly) zvichireva [[kuwuruka]] kunoita shiri kana ndege dziri mudenga musina pokutsika. *[[Kuwuruka]] kana [[kuuruka]] (to fly). ==Mitauro yeBantu== *[[Ila]] ne[[Lenje]] vanoti '''kuuluka''' (fly, spring, leap). *[[Chimbalazi]] vanoti '''kuuluka''' (flying). [[Fwe]] inoti '''kuuruka''' (flying). *[[Kinande]] vanoti '''eriguluka''' (to fly) kureva [[kubhururuka]] kana [[kuwuruka]]. *[[Kinande]] vanoti '''erigulukira''' (jump on (one wild and rushed way). *[[VaKabwa]] vanoti '''-bhururuka''' (v. fly) kureva [[kubhururuka]]. *[[VaBukusu]] vanoti '''khuupurukha''' (v. fly, soar, ascend) kureva [[kubhururuka]]. *[[VaNyoro]] ne[[VaRwanda]] vanoti '''kuguruka''' (fly, to jump). *[[VaHerero]] vanoti '''tengerera''' kana '''tenga''' (v. soar). [[Category:Zvinobhururuka]] cbr1w76sje0gzlholrtkipd8tos7l23 Mushure 0 14469 113170 97381 2026-04-23T22:02:23Z JayMezza 20555 /* Mazwi eBantu */ 113170 wikitext text/x-wiki Mushure (after, behind, place behind the back). ==Mamwe Mazwi== *Mamwe mashoko anoreva [[shure]] ndeaya: [[mhera]], [[muvha]], [[sure]]. *[[Kushure]] (behind, on the back). *[[Pashure]] *[[Kuseri]] (on the other side - behind). ==Mazwi eBantu== *[[Tonga]] vanoti '''musule''' (behind) kureva [[mushure]]. *[[Luganda]] vanoti '''nyuma''' (behind) vachireva [[kushure]] kana [[mushure]]. *[[Yao]] inoti '''panyuma''' kana '''panyuma pa''' (after; behind) kureva [[kushure]] kana [[mushure]]. *[[Maconde]] vanoti '''nyuma''' kana '''vyanda''' (n. back) zvichireva [[kumashure]]. *[[Nande]] vanoti '''nyuma''' (n. behind, after) zvichireva [[kumashure]]. *[[Kalanga]] inoti [[i kamba]] (back of the body) kureva ku[[Musana wemunhu|musana]]. *[[Lenje]] inoti sule (Back, back side, back part; behind, at the back, in rear, backwards). *[[VaFwe]] vanoti '''mu-rushara rwangu''' (behind me) kureva mumashure mangu. k77kmr75jem1rfmze80t10skw2e9zpe Shamhu 0 15205 113169 68292 2026-04-23T21:42:23Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113169 wikitext text/x-wiki Shamhu kana [[shamu]] (Spanking stick) zvinoreva chitanda kana chimuti chinoshandiswa kurova munhu kana mhuka. ==Mamwe Mazwi== *[[Tsarapu]] kureva shamhu ine mashizha ayo. ==Mitauro yeBantu== *[[VaTonga]] vanoti '''cisamu''' (stick) kureva [[shamhu]]. *[[VaFwe]] vanoti '''cishamu''' (n. tree). b9v84t9d6o9kdvm1i3n668jxposw2pd Mutumbuka 0 15658 113162 94458 2026-04-23T18:36:12Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113162 wikitext text/x-wiki [[Mutumbuka]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Zambia]]. *Vanhu vane zita iri: '''Tanaka Mutumbuka; Collen Mutumbuka; Tionge Mutumbuka'''; [[Dzingai Mutumbuka]] aiva [[gurukota]] re[[hurumende]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano. *[[Lugungu]] inoti '''kutumbula''' (v. praise; express approval or admiration) kureva [[kurumbidza]]. *Lugungu inoti '''kutumbuka''' (become popular) kuita [[mukurumbira]]. *Lugungu inoti mutumbuku (n. famous person), munhu ane [[mukurumbira]]. *[[Herero]] vanoti tumbuka (v. approach) kureva [[kuswedera]]. Mamwe mazwi: tumbura (v. cause to draw near; cause to obey; subdue; tame). *[[Umbundu]] vanoti tumbuka (v. to be on top of mountain or plateau). *[[Umbundu]] vanoti tumbuluka (v. come to surface of water). Mamwe mazwi: tumba (swell, rise). *Umbundu vanoti '''muriro utumbuka''' (v. The fire burns). [[Category:Mazita eVanhu muZambia]] jcux2lnpy5hdksmb1x9i1onhcn72u52 Chikumbatidzo 0 15793 113174 71517 2026-04-24T01:24:12Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113174 wikitext text/x-wiki [[File:Linteau.medieval.png|thumb|225px|Structural lintel]] [[File: P1250123 Paris XIV rue Lecuirot n11 rwk.jpg|thumb|225px|Lintel above a door from Paris]] [[Chikumbatidzo]] kana [[chidimbare]] (lintel). *[[Chigumbatidzo]], [[chiguvare]], [[chidimba]], [[dimba]], [[chivivo]] kana [[chikumbaridzo]] (Door-sill, threshold). *Gonhi rakati kwede nechiguvare: the door fits the threshold. ==Mitauro yeBantu== *[[VaYao]] vanoti '''mapali''' (lintel) kureva [[chikumbatidzo]]. *[[VaFwe]] vanoti '''-gumbama''' (be next to). gv5elzdopq61umeypz12jsgk00g4r3c Kusendama 0 15867 113175 104506 2026-04-24T01:28:18Z JayMezza 20555 113175 wikitext text/x-wiki [[Kusendama]] kana kutseyama (recline; to lean) zvinodudza chinhu chisina kuti twasu kumira. *[[Sendeka]] kana [[kusendeka]] (put in leaning position). == Mazwi eBantu == *[[Kimbundu]] vanoti '''kuzendala''' (recline, sit back, lean). [[Chewa]] vanoti '''kuseama''' (recline). *[[Herero]] vanoti '''hendama''' (awry, aslant, out of straight line). Lozi vanoti '''-shendamisa''' kana '''-shendeka''' (to lay someone down) kureva [[kusendeka]]. *[[Lozi]] inoti '''-shendama''' (to lean; lie on the side, lean on the elbow) kureva [[kusendama]]. *[[Lozi]] inoti '''-shendama''' (to fall asleep) kukotsira. *[[Lozi]] inoti '''imushendami''' munhu akakotsira. *[[VaFwe]] vanoti '''-shendama''' (v. lean). *[[Yangben]] vanoti '''kʊ̀≠sɛ́ⁿd–ɛ̀k''' (v. place something at an oblique angle) kureva [[kusendeka]]. *[[Vei]] inoti sembe (to place against, to lean against; to go, turn, hang on one side) kureva [[kuzembera]]. [[category:tsika]] [[category:hushangazhi]] l237241a09t10irbq5614k4meimiszm Mutombwe sezita 0 24850 113173 2026-04-24T01:13:39Z JayMezza 20555 Created page with "'''Mutombwe''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[VaFwe]] vanoti '''mutombwe''' (n. cigarette) kureva [[mudzanga]]. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]" 113173 wikitext text/x-wiki '''Mutombwe''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[VaFwe]] vanoti '''mutombwe''' (n. cigarette) kureva [[mudzanga]]. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] k1f2lw2i23rf4j5t6kuz4a24cx98peb Mutonhoro 0 24851 113176 2026-04-24T01:45:39Z JayMezza 20555 Created page with "Mutonhoro (quiet, calm, peace, tranquility) kureva runyararo. rugare, kugadzikana. ==Mitauro yeAfrika== *[[Fwe]] inoti '''mutontore muyende makarare''' (Be quiet and go to sleep) kureva '''nyararai muende kunorara'''." 113176 wikitext text/x-wiki Mutonhoro (quiet, calm, peace, tranquility) kureva runyararo. rugare, kugadzikana. ==Mitauro yeAfrika== *[[Fwe]] inoti '''mutontore muyende makarare''' (Be quiet and go to sleep) kureva '''nyararai muende kunorara'''. r87p3o56ys7b9ep412lqwgmcu32esv7 113177 113176 2026-04-24T01:46:15Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 113177 wikitext text/x-wiki Mutonhoro (quiet, calm, peace, tranquility) kureva runyararo. rugare, kugadzikana. ==Mitauro yeAfrika== *[[Fwe]] inoti '''mutontore muyende mukarare''' (Be quiet and go to sleep) kureva '''nyararai muende kunorara'''. kzd1p61gf24fwce0hbggmp9gasvylcl 113178 113177 2026-04-24T01:47:04Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeAfrika */ 113178 wikitext text/x-wiki Mutonhoro (quiet, calm, peace, tranquility) kureva runyararo. rugare, kugadzikana. ==Mitauro yeAfrika== *[[Fwe]] inoti '''mutontore muyende mukarare''' (Be quiet and go to sleep) '''nyararai muende kunorara'''. eof4bkpkpwcg4985selfzeou31i2quc Chipupu sezita 0 24852 113179 2026-04-24T01:52:16Z JayMezza 20555 Created page with "'''Chipupu''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeBantu anotodzana. *[[VaFwe]] vanoti '''cipupe''' (n. container). [[Category:Mazita eVanhu muAfrica]]" 113179 wikitext text/x-wiki '''Chipupu''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeBantu anotodzana. *[[VaFwe]] vanoti '''cipupe''' (n. container). [[Category:Mazita eVanhu muAfrica]] 0uvv4t0p1n2js7mig0ika0m1q84aloz Rukumba sezita 0 24853 113181 2026-04-24T02:13:29Z JayMezza 20555 Created page with "Rukumba izita rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Vanhu vane zita iri: Rumbidzai Mukumba; Prosper Mukumba; Taurai Mukumba.Kudakwashe Mukumba ava vanhu vanowanika mumhuri imwechete kwaChihota muMarondera munyika yeZimbambwe .. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[Venda]] inoti mukumba (n. leather) vachireva [[dehwe]]. *[[VaYao]] inoti mkumba..." 113181 wikitext text/x-wiki Rukumba izita rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Vanhu vane zita iri: Rumbidzai Mukumba; Prosper Mukumba; Taurai Mukumba.Kudakwashe Mukumba ava vanhu vanowanika mumhuri imwechete kwaChihota muMarondera munyika yeZimbambwe .. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[Venda]] inoti mukumba (n. leather) vachireva [[dehwe]]. *[[VaYao]] inoti mkumba (a well trodden path) vachireva nzira inofambwa kazhinji. *[[VaFwe]] vanoti rukumba (n. fibre) vachireva tseta?. *[[VaFwe]] vanoti kukumbura (v. cut or extract fibre)?. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]] 7m0uwqd4k6wk8mmps2bibnd1ba10xx8 Kusunza 0 24854 113182 2026-04-24T02:24:44Z JayMezza 20555 Created page with "Kusunza (bartering, trading, or exchanging grain for other goods). ==Mitauro yeBantu== *[[*[[VaLenje]] vanoti '''sunsha''' (barter, bargain; offer for sale, sell) kureva [[kusunza]]. *[[VaFwe]] vanoti '''busunso''' (n. relish) kureva [[usavi]]." 113182 wikitext text/x-wiki Kusunza (bartering, trading, or exchanging grain for other goods). ==Mitauro yeBantu== *[[*[[VaLenje]] vanoti '''sunsha''' (barter, bargain; offer for sale, sell) kureva [[kusunza]]. *[[VaFwe]] vanoti '''busunso''' (n. relish) kureva [[usavi]]. 89kh805wk33j1tas4vcwrls9mov9h23 113183 113182 2026-04-24T02:25:01Z JayMezza 20555 /* Mitauro yeBantu */ 113183 wikitext text/x-wiki Kusunza (bartering, trading, or exchanging grain for other goods). ==Mitauro yeBantu== *[[VaLenje]] vanoti '''sunsha''' (barter, bargain; offer for sale, sell) kureva [[kusunza]]. *[[VaFwe]] vanoti '''busunso''' (n. relish) kureva [[usavi]]. muqq741b22m9v315d2j4k3yxhz9gl4q User:Maris Dreshmanis 2 24855 113185 2026-04-24T09:08:53Z Maris Dreshmanis 20800 Creating user page 113185 wikitext text/x-wiki {{#babel:lv|ru-4}} == Maris Dreshmanis == Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata. * '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,000+ edits * '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (140 national registries, 245,000+ entries) * '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 21 languages [[Category:Wikipedians]] bhwbuqpk2yn05lbwnfuckwjwbrdzu54