Wikipedia
snwiki
https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Chirongo
0
4619
113171
99353
2026-04-23T22:11:30Z
JayMezza
20555
113171
wikitext
text/x-wiki
'''Chirongo''' (water tote) zvinoreva hari inoshandiswa kutakura mvura kubva ku[[tsime]] kuenda kudzimba. Mazuvano vazhinji vava kushandisa [[mugomo]] wakagadzirwa nerata kutakura mvura - nekumwe kutaura mugomo ndiwo wave '''chirongo''' chemazuva ano.
*[[Nhuvi]] (Jug).
*Dzasa [[nhuvi]] yako, ndapota, kuti ndimwe: Please lower your jug, so that I can drink.. (''Genesis 24:14'' [[Bhaibheri reChiNdau]]).
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaMaconde]] vanoti '''chiloongo''' (n. pot) vachireva [[poto]].
*[[VaMakonde]] vanoti '''shilongo''' (bowl) vachireva [[mbiya]].
*[[MaZulu]] vanoti '''umjingo''' (n. Bunch of leaves placed in pot-mouth to prevent water from slopping over) vachireva mashizha anoiswa muchirongo kuti mvura isataika pakufamba.
*[[Nsenga]] ne[[Lenje]] vanoti '''nongo''' (earthen vessel for water, cooking etc; pot, jar, pitcher) - zvichida vachireva [[chirongo]].
*[[Duala]] vanoti '''mulonga''' (n. a bucket). [[VaFwe]] vanoti '''rongo''' (n. pot).
*[[Lopit]] inoti goro (n. jug made from gourd for water or milk) - fananidzai nokuti [[mugoro]]?
[[File:Gujarati carrying water pot.jpg|thumb|200px]]
[[Category:Midziyo]]
lj0balfpuq3u1iqeevzsnm9h4o5toq2
Doro
0
4692
113163
112154
2026-04-23T21:13:56Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113163
wikitext
text/x-wiki
[[File:Beer Bernard 1.jpg|thumb|200px]]
'''Doro''' ([[Chingezi|nge]]. ''beer'') chinwiwa chinogadzirwa nokuviriswa kwezvirimwa kuchishandiswa mbiriso. Doro rinodhaka kana rikanwiwa rakawanda uye harina kunaka ku[[hutano]] kana richinwiwa rakawandisa.
Mamwe mazita edoro anonzi [[hwahwa]], [[mhamba]], [[mupeta]] uye kune mhando dzaka siyana siyana dzinoti, [[Masese|masese]] (dregs), [[Kachasu|kachasu]], [[Kangopisa|kangopisa]] ne doro rechi Rungu. Mu[[Zimbabwe]] doro rechirungu rinogadzirwa neNational Breweries, masese achi gadzirwa ne Chibuku Breweries uye nema kanzuru ne Afdis inogadzira kangopisa.
*[[Kubvuvira]] kana [[kubvuvira|kupumha]] (Add malt or yeast when brewing beer) kuisa mbiriso kana chimera pakubika doro. Tinobvuvira hwahwa nezuva retatu: we add malt to the beer on the third dav of its preparation.
*[[Kuvira]] (fermentation).
*[[Doro|Chiradza]] kana [[zviradza]] pakuwanda (A drunkard) zvichireva [[muraradzi]] kana mukariri wedoro.
*Anodzvutudza doro kuti anzwe [[mubiko]]: he sips the beer to find out its taste.
*[[Hokera]] (Attraction; quality of attracting). Doro rine hokera: beer betrays itself.
*[[Kabisira]] (Private beer - brewed for a select few, not for sale or for many people).
*[[Muhwa_(wedoro)|Muhwa]] kana [[muswa]] (Stale beer) - apa kureva doro rave kushata kana kuora.
*[[Kudzedzereka]] (stagger, reel) apa kureva mafambiro emunhu akadhakwa anotadza kufamba zvakati twasa.
*[[Kachasu]] imhando yedoro rinobikwa kabisira nokuti haritenderwe nemitemo yenyika. Izwi rokuti kachasu rinobva ku[[Portuguese]] inoti ''cachasa''.
*[[Matimba]] kana [[mangisi]] - (sweet beer) iri idoro rinotapira.
*[[Madzamba]] kana [[masese]] (sediment of beer).
*[[Madzande]] kana [[chiparadza]] (Last round of beer at a work party).
*[[Madesa]] (Last drops). Madesa emhamba: the last drops of beer.
*[[Ndhari]] kana [[ndari]] (traditional beer which is being sold).
*[[Zangata]] kana [[chimagi]] zikapu zihombe rinoshndiswa kuisa doro re[[chibuku]].
==Kubatwa nedoro==
Kune matanho akasiyana ekubatwa nedoro zvichienderana nehuwandu uye mhando yedoro ranwiwa, uye vanhu vanodhakwa nehuwandu hwedoro hwakasiyana.
Kana munhu anwa doro anotanga [[kudhakwa]] doro richinge rawanda mumuviri. Kudhakwa kazhinji kunoonekwa nematauriro anenge oita munhu imwe nguva nyadzi dzapera otaura zvinhu asingawanzo kutaura kana doro risati ramubata.
Vamwe vatauri vanoti [[kudzandiwa]] vachireva kudhakwa asi pano tichati kudzandiwa kunodarika kudhakwa. Apa doro rinenge rabata muviri nepfungwa dzomunhu zvinodarika mwero wekunzi kudhakwa. Apa munhu anenge asisagone zvinhu zviri nyore sokufamba kana kumira.
Vamwewo vanoti kukorewa nedoro; asi pano tichati [[kukorewa]] doro rinenge rabata zvinodarika kudhaka nokudzandiwa. Apa doro rinenge romurwarisa munhu nokuwanda kwaro - iyi ndiyo inonzi ''intoxication'' ku[[English]].
Munhu anodhakwa kana kuti kuraradza anonzi [[chidhakwa]] kana kuti [[chiradza]].
==Zvirwere zvedoro==
*[[Chinyangu]], [[chinanzvu]] kureva kutsvuka kwemuromo kunokonzerwa nekunwa [[chikokiyana]] kana [[kachasu]].
*Munhu akatsiga anozviganhura pakunwa hwahwa.
*Hwahwa hausati hwandi[[dungunura]]. I have not yet formed a taste for beer.
==Mamwe Mazwi==
*[[Kudzengedzeka]], [[kudzungunyika]], [[kupepereka]], [[kutendedzeka]] zvichireva kudzedzereka. Kune zita remhuri rinonzi [[Mazungunye]].
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaHerero]] vanoti o-ngoto (vessel with a neck or narrow at top) - zvichida vanoreva [[doro|chingoto]].
*[[Xhosa]] vanoti umqombothi (n. traditional beer) kureva doro rechivanhu.
*[[Gbeya]] vanoti doo (n. beer) kureva doro. [[Fwe]] inoti '''bujwara''' kureva doro.
*[[VaVenda]] vanoti inga (v. make beer) kureva [[kubika doro]]. [[BaRonga]] vanoti bzwala (n. alcoholic beverage) kureva [[doro]].
*[[Kimbundu]] vanoti kuzangata (v. stir) kureva [[kukurunga]]. Mamwe mazwi: lukola (n. alcohol).
*[[Bambara]] vanoti dolo (n. traditional millet beer; alcohol) kureva [[doro]].
*[[Danal]] vanoti tooro (adj. sour, acid, acrid) kureva [[kuvava]].
[[Category:Hushangazhi]]
[[Category:Hurapi]]
[[Category:Zvinodhaka]]
[[Category:Zvinoyerera]]
8szdfqxfchul90ml69sj9s3zhb4j6o7
113164
113163
2026-04-23T21:15:14Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113164
wikitext
text/x-wiki
[[File:Beer Bernard 1.jpg|thumb|200px]]
'''Doro''' ([[Chingezi|nge]]. ''beer'') chinwiwa chinogadzirwa nokuviriswa kwezvirimwa kuchishandiswa mbiriso. Doro rinodhaka kana rikanwiwa rakawanda uye harina kunaka ku[[hutano]] kana richinwiwa rakawandisa.
Mamwe mazita edoro anonzi [[hwahwa]], [[mhamba]], [[mupeta]] uye kune mhando dzaka siyana siyana dzinoti, [[Masese|masese]] (dregs), [[Kachasu|kachasu]], [[Kangopisa|kangopisa]] ne doro rechi Rungu. Mu[[Zimbabwe]] doro rechirungu rinogadzirwa neNational Breweries, masese achi gadzirwa ne Chibuku Breweries uye nema kanzuru ne Afdis inogadzira kangopisa.
*[[Kubvuvira]] kana [[kubvuvira|kupumha]] (Add malt or yeast when brewing beer) kuisa mbiriso kana chimera pakubika doro. Tinobvuvira hwahwa nezuva retatu: we add malt to the beer on the third dav of its preparation.
*[[Kuvira]] (fermentation).
*[[Doro|Chiradza]] kana [[zviradza]] pakuwanda (A drunkard) zvichireva [[muraradzi]] kana mukariri wedoro.
*Anodzvutudza doro kuti anzwe [[mubiko]]: he sips the beer to find out its taste.
*[[Hokera]] (Attraction; quality of attracting). Doro rine hokera: beer betrays itself.
*[[Kabisira]] (Private beer - brewed for a select few, not for sale or for many people).
*[[Muhwa_(wedoro)|Muhwa]] kana [[muswa]] (Stale beer) - apa kureva doro rave kushata kana kuora.
*[[Kudzedzereka]] (stagger, reel) apa kureva mafambiro emunhu akadhakwa anotadza kufamba zvakati twasa.
*[[Kachasu]] imhando yedoro rinobikwa kabisira nokuti haritenderwe nemitemo yenyika. Izwi rokuti kachasu rinobva ku[[Portuguese]] inoti ''cachasa''.
*[[Matimba]] kana [[mangisi]] - (sweet beer) iri idoro rinotapira.
*[[Madzamba]] kana [[masese]] (sediment of beer).
*[[Madzande]] kana [[chiparadza]] (Last round of beer at a work party).
*[[Madesa]] (Last drops). Madesa emhamba: the last drops of beer.
*[[Ndhari]] kana [[ndari]] (traditional beer which is being sold).
*[[Zangata]] kana [[chimagi]] zikapu zihombe rinoshndiswa kuisa doro re[[chibuku]].
==Kubatwa nedoro==
Kune matanho akasiyana ekubatwa nedoro zvichienderana nehuwandu uye mhando yedoro ranwiwa, uye vanhu vanodhakwa nehuwandu hwedoro hwakasiyana.
Kana munhu anwa doro anotanga [[kudhakwa]] doro richinge rawanda mumuviri. Kudhakwa kazhinji kunoonekwa nematauriro anenge oita munhu imwe nguva nyadzi dzapera otaura zvinhu asingawanzo kutaura kana doro risati ramubata.
Vamwe vatauri vanoti [[kudzandiwa]] vachireva kudhakwa asi pano tichati kudzandiwa kunodarika kudhakwa. Apa doro rinenge rabata muviri nepfungwa dzomunhu zvinodarika mwero wekunzi kudhakwa. Apa munhu anenge asisagone zvinhu zviri nyore sokufamba kana kumira.
Vamwewo vanoti kukorewa nedoro; asi pano tichati [[kukorewa]] doro rinenge rabata zvinodarika kudhaka nokudzandiwa. Apa doro rinenge romurwarisa munhu nokuwanda kwaro - iyi ndiyo inonzi ''intoxication'' ku[[English]].
Munhu anodhakwa kana kuti kuraradza anonzi [[chidhakwa]] kana kuti [[chiradza]].
==Zvirwere zvedoro==
*[[Chinyangu]], [[chinanzvu]] kureva kutsvuka kwemuromo kunokonzerwa nekunwa [[chikokiyana]] kana [[kachasu]].
*Munhu akatsiga anozviganhura pakunwa hwahwa.
*Hwahwa hausati hwandi[[dungunura]]. I have not yet formed a taste for beer.
==Mamwe Mazwi==
*[[Kudzengedzeka]], [[kudzungunyika]], [[kupepereka]], [[kutendedzeka]] zvichireva kudzedzereka. Kune zita remhuri rinonzi [[Mazungunye]].
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaHerero]] vanoti o-ngoto (vessel with a neck or narrow at top) - zvichida vanoreva [[doro|chingoto]].
*[[Xhosa]] vanoti umqombothi (n. traditional beer) kureva doro rechivanhu.
*[[Gbeya]] vanoti doo (n. beer) kureva doro. [[Fwe]] inoti obujwara kureva doro.
*[[VaVenda]] vanoti inga (v. make beer) kureva [[kubika doro]]. [[BaRonga]] vanoti bzwala (n. alcoholic beverage) kureva [[doro]].
*[[Kimbundu]] vanoti kuzangata (v. stir) kureva [[kukurunga]]. Mamwe mazwi: lukola (n. alcohol).
*[[Bambara]] vanoti dolo (n. traditional millet beer; alcohol) kureva [[doro]].
*[[Danal]] vanoti tooro (adj. sour, acid, acrid) kureva [[kuvava]].
[[Category:Hushangazhi]]
[[Category:Hurapi]]
[[Category:Zvinodhaka]]
[[Category:Zvinoyerera]]
ojrc46u3kzvd7x3nsogco4txz51ssjw
Kufuta
0
5458
113166
90527
2026-04-23T21:26:47Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113166
wikitext
text/x-wiki
[[File:Obesity6.JPG|thumb|right|alt=A front and side view of a "super obese" male torso. Stretch marks of the skin are visible along with gynecomastia.|Murume akafuta zvakanyanya MHM 47 kg/m<sup>2</sup>: huremu 146 kg (322 lb), hurefu 177 cm (5 ft 10 in)]]
Muzvizdzidzo zve[[hurapi]] '''kufuta''' (Obesity in English) zvinotaura kuwanda kwemafuta mumuviri kunenge kwasvika padanho rokugona kukanganisa [[hutano]] hwemunhu, kukonzera hurwere kana kudamburira hupenyu hwemunhu pakati. [[Munongedzo weHuremu hweMuviri]] (Body Mass Index) chikero chinofananidza [[huremu]] ne[[hurefu]] hwemuviri wemunhu. Chikero ichi chinoti huremu hwemunhu hwapfuura mwero kana '''Munongedzo weHuremu hweMuviri''' huri pakati pa 25 na 30 kg/m<sup>2</sup>, munhu akadarika 30 kg/m<sup>2</sup> anenge ave kunzi afutisa. Tsazaniso inotsvagiswa Munongedzo weHuremu hweMuviri inonyorwa sezvizvi:
'''Munongedzo weHuremu hweMuviri, MHM = Huremu/(Hurefu)<sup>2</sup> kg/m<sup>2</sup>'''
*Huremu hwemunhu huchi[[govaniswa]] nehurefu hwaka[[radanurwa]] ne[[pawa_(muradanuro)|pawa]] repiri (2).
== Tsika ==
* Kune dzimwe tsika, munhu akafuta anoonekwa kunge munhu ane mari yakawanda. Izvi zvinenge zvinodaro nokuti ana muzvina bhizinisi vakawanda vakafuta vaine matumbu akakura.
* Mukutaura kwemazuva ose kunonzi ''Munhu ari kusimba'' apo panenge pachirehwa kuti ari kufuta.
* Mutauro wechimanje manje unotaura uchiti munhu ari kuwanda kana kuti mudhafu.
*Kakara [[kununa]] hudya kamwe.
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaBemba]] vanoti '''nona''' (be fatty or oily) vachireva '''kununa'''.
*[[Digo]] ne[[Giryama]] vanoti '''kunona''' kana '''nona''' (to be fat, to get fat) vachireva kununa.
*[[VaUmbundu]] vanoti '''kola''' (v. s., be great; strong, solid, firm).
*[[VaShambala]] vanoti '''azaneneka''' (he is fat) vachireva akafuta.
*[[MaZulu]] vanoti '''nonisa''' (1. make fat. 2. Please, make comfortable. 3. Make interesting, improve) kureva kununa. [[VaNande]] vanoti '''erinuna''' (exude fat) kureva kununa.
*MaZulu vanoti '''ukunonisa amagama''' (to qualify or moderate words). Mamwe mazwi: '''ukunonisa indaba''' (to make a story interesting).
*Zulu inoti '''dilika''' (v. Be very stout (lit. be hanging with fat) vachireva kufuta zvokurembera mafuta.
*[[Lela]] vanoti nòoká (be fat). [[Fwe]] vanoti nuna (be fat).
[[Category:Hurapi]]
c759kdbbu83zesv55j7vo9eyyafx5pv
Masunda
0
5841
113184
84228
2026-04-24T02:26:05Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113184
wikitext
text/x-wiki
Shoko rokuti '''masunda''' (Backwards motion) rinoreva kufamba munhu achidzokera shure akadungamidza gotsi kwete chiso.
Nekumwe kutaura masunda anonzi [[nhendashure]] kana [[chamagotsi]].
==Kurerutsa Mutauro==
*Rega kubuda mumba na[[masunda]]: do not walk out of the house backwards.
*Zvino Shem naJaphet vakatora chokufuka, vakachiisa pamapfudzi avo vari vairi, vakahamba nge[[fundamutete]], vakafukidza [[utitinini]] hwababa avo ... (Genesis 9:23 [[Bhaibheri reChiNdau]]).
==Mitauro yeBantu==
*[[Kimbundu]] inoti '''musúnda''' (converse; opposite; act or effect contrary to natural order of things).
*[[Kimbundu]] vanoti '''kúkàla musúnda''' (contrary; converse; opposite; counter; reverse; adverse).
[[category:dzidzo]]
e0uqwaool0rgbanzi5d93xgbf42uzk8
Chikonzero
0
6060
113167
80990
2026-04-23T21:31:00Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113167
wikitext
text/x-wiki
'''Chikonzero''' zvinoreva izvo zvinoitisa kuti chinhu chiitike. Vamwe vatauri vanoti [[chisakiso]].
Vanhu vanotenda kuti chinhu chose chine chikonzero, hapana chiitiko chinongoitika chega, kunotova nechimwe chinochisunda kuti chiitike. Zvinhu zviri panyika hazvina kungoitika zvoga asi kuna [[Mwari]] akazviita kuti zvivepo. Asi ivo Mwari havana akavakonzera, vanorarama voga kubva kusingaperi kusvika kusingaperi.
[[Tsaona]] dzose dzine chinokonzera hadzingoitike dzoga.
*[[Pamusana_(chikonzero)|Pamusana]] (on behalf of, for the sake, on account of).
==Tsika yeHumaneja==
[[Mutemo waPareto]] unoti, pakuverengwa kwe[[musaka]] ne[[honzeri]], zvikamu makumi masere kubva muzana (80%) zvemusaka dzinoonekwa muzviitiko zvizhinji, zvinokonzerwa ne[[honzeri]] zvikamu makumi maviri kubva muzana (20%).
Zvichitodzana nemutemo uyu, kunonzi mumabhindauko chikamu makumi manomwe kubva muzana (80%) chezvinotengwa chinotengwa nechikamu makumi maviri kubva muzana (20%) chevatengi - kureva kuti ruzhinji rwevatengi (80%) vanotenga zvjnhu zvine hukoshi hwunosvika 20%. Hapana chakakosha panhamba 80% asi kungoti ndiyo nhamba inonyanya kuwonekwa panocherechedzwa hukama hwezvikonzero nemhedzisiro pazvinhu zvizhinji.
==Zvirevo==
*Kamuti kupinyuka mheno akapinyura. If a (burning) stick springs up someone must have made it do so.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaHerero]] vanoti '''otyi-ungura''' (result; advantage; effect).
*[[VaWanga]] vanoti '''khuchira''' (causes, reasons, be the reason for). '''Eshichira''' (n. reason, cause).
*[[VaBukusu]] vanoti '''khuukila''' (v. cause, be reason of).
*[[VaZigula]] vanoti '''chisa''' kana '''visa''' (cause, be the reason for). Mamwe mazwi: '''Visa va hondo ya Somaliya ni vingi''' (The causes of the war in Somalia are many).
*[[MaZulu]] vanoti '''isisusa''' kana '''izisusa''' (Cause, origin, motive).
*[[MaZulu]] vanoti '''umsusi''' (One who starts or originates anything).
*[[VaFwe]] vanoti '''kufweba kuretera marwarira''' (Smoking can cause disease).
[[category:humaneja]]
ie0i08baualvauflop59ue2nnunzctl
Munangatire
0
6206
113172
112828
2026-04-24T01:11:51Z
JayMezza
20555
113172
wikitext
text/x-wiki
'''Munangatire''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
*Kunangatira (v. Earn).
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Bushong]] inoti '''nangata''' kana '''bakata''' (v. to adhere; adhere as servant to master; be firm, steady or solid; be stiff; immovable).
*[[Swahili]] vanoti nanga (Anchor). [[Lugungu]] vane izwi rokuti '''nanga''' (n. Anchor, something that prevents a canoe from moving).
*Vatauri verurimi rwe[[Baila]] vanoti '''nanga''' (v. to seize - in reference to seizing of one's property by older kinsmen).
*[[Kikongo]] vanoti '''nanga''' (v. Sojourn - live temporary, tarry; to reside for a time, stay, delay) zvichireva kugara panzvimbo kwenguva pfupi.
*[[Lenje]] vanoti '''nanga''' (walk on toes; go gently) kureva [[kunyahwaira]]. [[Bavili]] vanoti '''bunaangë''' (importance).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
gv1tz39ifge8md8mcw9quoxf5pbwnat
Kupenga
0
8484
113165
104642
2026-04-23T21:22:55Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113165
wikitext
text/x-wiki
Kupenga (being mad) zvinoreva kutayika pfungwa.
==Mamwe Mazwi==
*[[Bemvu]], [[bengo]] kana [[mupengo]] (a madman, a lunatic) zvichireva munhu anopenga.
*[[Kupengereka]] (v. to go about in a mad state).
==Tsumo==
*Unodembwa ndewanyengerwa kamwe, wanyengerwa kaviri ibenzi.
*Benzi bvunza rakanaka. An inquiring fool is a good one.
==Kuumba Mazwi==
*[[Mutendapfungwa]] kana [[mudendapfungwa]] (Psychopath) apa kureva munhu anorwara nepfungwa.
*[[Nhendapfungwa]] kana [[Matendapfungwa]] (Psychopaths).
*[[Nhendanzanga]] kana [[Matendanzanga]] (sociopaths).
==Mitauro yeAfrika==
*[[Lenje]] inoti penga (be distressed, depressed, suffer pain or sorrow).
*[[Zigula]] inoti uhezi (foolishness; folly; ignorance). [[Herero]] inoti vera kureva kupenga.
*VaHerero inoti oku-vera (insanity, madness, crazy) vachireva kupenga.
*[[Tonga]] inoti ciyanga (n. fool) kureva [[rema]]. [[Fwe]] inoti ndibenga (I would become angry).
*[[ChiNembe]] inoti penge (be bent or leaning; oblique; in a sideways direction).
*[[Lunyoro]] inoti mugwagwa (a foolish half-witted person) vachireva [[rema]].
*VaNyoro inoti ekipungu (n. idiot) kureva [[rema]].
*[[Lozi]] inoti -tanya (v.i. to show signs of ill, to be completely insane).
*[[Bobangi]] inoti lingai (frenzy, insanity, lunacy).
*[[IsiZulu]] inoti umalukobo (n. madness) vachireva [[kupenga]].
*[[Bavili]] inoti bulawu (n. craziness). [[Lomwe]] inoti misala (n. madness).
[[category:Hurapi]]
[[category:Matare emhosva]]
85qbzx33u7zh7tlgekzr4iyducx80js
Mukumba
0
13159
113180
106048
2026-04-24T02:09:44Z
JayMezza
20555
113180
wikitext
text/x-wiki
[[Mukumba]] izita rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Rumbidzai Mukumba; Prosper Mukumba; Taurai Mukumba.Kudakwashe Mukumba ava vanhu vanowanika mumhuri imwechete kwaChihota muMarondera munyika yeZimbambwe ..
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Venda]] inoti mukumba (n. leather) vachireva [[dehwe]].
*[[VaGwere]] vanoti mukumbani (collector) vachireva munhu anounganidza zvinhu.
*[[VaYao]] inoti mkumba (a well trodden path) vachireva nzira inofambwa kazhinji.
*[[VaWabo]] vanoti mukumba (n. duck) vachireva [[dhadha]].
*[[VaTiriki]] inoti mukumba (woman with no children (one who is barren or whose children have died) vachireva mukadzi asina mwana.
*[[Kikongo]] inoti ekumba (n. bulb, padlock, lock). Mukutaura vaKongo vanowanzosiya e anovamba mazwi anenge ekumba.
*[[Lusoga]] inoti okukumba (v. to march). [[Lubwisi]] vanoti kukumba (v. Outnumber).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
skbdit5cffjo5sc5pnhohif4zkavdmj
Kubhururuka
0
13853
113168
84756
2026-04-23T21:36:58Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113168
wikitext
text/x-wiki
[[Kubhururuka]] (to fly) zvichireva [[kuwuruka]] kunoita shiri kana ndege dziri mudenga musina pokutsika.
*[[Kuwuruka]] kana [[kuuruka]] (to fly).
==Mitauro yeBantu==
*[[Ila]] ne[[Lenje]] vanoti '''kuuluka''' (fly, spring, leap).
*[[Chimbalazi]] vanoti '''kuuluka''' (flying). [[Fwe]] inoti '''kuuruka''' (flying).
*[[Kinande]] vanoti '''eriguluka''' (to fly) kureva [[kubhururuka]] kana [[kuwuruka]].
*[[Kinande]] vanoti '''erigulukira''' (jump on (one wild and rushed way).
*[[VaKabwa]] vanoti '''-bhururuka''' (v. fly) kureva [[kubhururuka]].
*[[VaBukusu]] vanoti '''khuupurukha''' (v. fly, soar, ascend) kureva [[kubhururuka]].
*[[VaNyoro]] ne[[VaRwanda]] vanoti '''kuguruka''' (fly, to jump).
*[[VaHerero]] vanoti '''tengerera''' kana '''tenga''' (v. soar).
[[Category:Zvinobhururuka]]
cbr1w76sje0gzlholrtkipd8tos7l23
Mushure
0
14469
113170
97381
2026-04-23T22:02:23Z
JayMezza
20555
/* Mazwi eBantu */
113170
wikitext
text/x-wiki
Mushure (after, behind, place behind the back).
==Mamwe Mazwi==
*Mamwe mashoko anoreva [[shure]] ndeaya: [[mhera]], [[muvha]], [[sure]].
*[[Kushure]] (behind, on the back).
*[[Pashure]]
*[[Kuseri]] (on the other side - behind).
==Mazwi eBantu==
*[[Tonga]] vanoti '''musule''' (behind) kureva [[mushure]].
*[[Luganda]] vanoti '''nyuma''' (behind) vachireva [[kushure]] kana [[mushure]].
*[[Yao]] inoti '''panyuma''' kana '''panyuma pa''' (after; behind) kureva [[kushure]] kana [[mushure]].
*[[Maconde]] vanoti '''nyuma''' kana '''vyanda''' (n. back) zvichireva [[kumashure]].
*[[Nande]] vanoti '''nyuma''' (n. behind, after) zvichireva [[kumashure]].
*[[Kalanga]] inoti [[i kamba]] (back of the body) kureva ku[[Musana wemunhu|musana]].
*[[Lenje]] inoti sule (Back, back side, back part; behind, at the back, in rear, backwards).
*[[VaFwe]] vanoti '''mu-rushara rwangu''' (behind me) kureva mumashure mangu.
k77kmr75jem1rfmze80t10skw2e9zpe
Shamhu
0
15205
113169
68292
2026-04-23T21:42:23Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113169
wikitext
text/x-wiki
Shamhu kana [[shamu]] (Spanking stick) zvinoreva chitanda kana chimuti chinoshandiswa kurova munhu kana mhuka.
==Mamwe Mazwi==
*[[Tsarapu]] kureva shamhu ine mashizha ayo.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaTonga]] vanoti '''cisamu''' (stick) kureva [[shamhu]].
*[[VaFwe]] vanoti '''cishamu''' (n. tree).
b9v84t9d6o9kdvm1i3n668jxposw2pd
Mutumbuka
0
15658
113162
94458
2026-04-23T18:36:12Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113162
wikitext
text/x-wiki
[[Mutumbuka]] izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]] ne[[Zambia]].
*Vanhu vane zita iri: '''Tanaka Mutumbuka; Collen Mutumbuka; Tionge Mutumbuka'''; [[Dzingai Mutumbuka]] aiva [[gurukota]] re[[hurumende]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[Lugungu]] inoti '''kutumbula''' (v. praise; express approval or admiration) kureva [[kurumbidza]].
*Lugungu inoti '''kutumbuka''' (become popular) kuita [[mukurumbira]].
*Lugungu inoti mutumbuku (n. famous person), munhu ane [[mukurumbira]].
*[[Herero]] vanoti tumbuka (v. approach) kureva [[kuswedera]]. Mamwe mazwi: tumbura (v. cause to draw near; cause to obey; subdue; tame).
*[[Umbundu]] vanoti tumbuka (v. to be on top of mountain or plateau).
*[[Umbundu]] vanoti tumbuluka (v. come to surface of water). Mamwe mazwi: tumba (swell, rise).
*Umbundu vanoti '''muriro utumbuka''' (v. The fire burns).
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
jcux2lnpy5hdksmb1x9i1onhcn72u52
Chikumbatidzo
0
15793
113174
71517
2026-04-24T01:24:12Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113174
wikitext
text/x-wiki
[[File:Linteau.medieval.png|thumb|225px|Structural lintel]]
[[File: P1250123 Paris XIV rue Lecuirot n11 rwk.jpg|thumb|225px|Lintel above a door from Paris]]
[[Chikumbatidzo]] kana [[chidimbare]] (lintel).
*[[Chigumbatidzo]], [[chiguvare]], [[chidimba]], [[dimba]], [[chivivo]] kana [[chikumbaridzo]] (Door-sill, threshold).
*Gonhi rakati kwede nechiguvare: the door fits the threshold.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaYao]] vanoti '''mapali''' (lintel) kureva [[chikumbatidzo]].
*[[VaFwe]] vanoti '''-gumbama''' (be next to).
gv5elzdopq61umeypz12jsgk00g4r3c
Kusendama
0
15867
113175
104506
2026-04-24T01:28:18Z
JayMezza
20555
113175
wikitext
text/x-wiki
[[Kusendama]] kana kutseyama (recline; to lean) zvinodudza chinhu chisina kuti twasu kumira.
*[[Sendeka]] kana [[kusendeka]] (put in leaning position).
== Mazwi eBantu ==
*[[Kimbundu]] vanoti '''kuzendala''' (recline, sit back, lean). [[Chewa]] vanoti '''kuseama''' (recline).
*[[Herero]] vanoti '''hendama''' (awry, aslant, out of straight line). Lozi vanoti '''-shendamisa''' kana '''-shendeka''' (to lay someone down) kureva [[kusendeka]].
*[[Lozi]] inoti '''-shendama''' (to lean; lie on the side, lean on the elbow) kureva [[kusendama]].
*[[Lozi]] inoti '''-shendama''' (to fall asleep) kukotsira.
*[[Lozi]] inoti '''imushendami''' munhu akakotsira.
*[[VaFwe]] vanoti '''-shendama''' (v. lean).
*[[Yangben]] vanoti '''kʊ̀≠sɛ́ⁿd–ɛ̀k''' (v. place something at an oblique angle) kureva [[kusendeka]].
*[[Vei]] inoti sembe (to place against, to lean against; to go, turn, hang on one side) kureva [[kuzembera]].
[[category:tsika]]
[[category:hushangazhi]]
l237241a09t10irbq5614k4meimiszm
Mutombwe sezita
0
24850
113173
2026-04-24T01:13:39Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Mutombwe''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[VaFwe]] vanoti '''mutombwe''' (n. cigarette) kureva [[mudzanga]]. [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]"
113173
wikitext
text/x-wiki
'''Mutombwe''' izita remhuri rinowanikwa muZimbabwe.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana '''zvachose''' nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[VaFwe]] vanoti '''mutombwe''' (n. cigarette) kureva [[mudzanga]].
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
k1f2lw2i23rf4j5t6kuz4a24cx98peb
Mutonhoro
0
24851
113176
2026-04-24T01:45:39Z
JayMezza
20555
Created page with "Mutonhoro (quiet, calm, peace, tranquility) kureva runyararo. rugare, kugadzikana. ==Mitauro yeAfrika== *[[Fwe]] inoti '''mutontore muyende makarare''' (Be quiet and go to sleep) kureva '''nyararai muende kunorara'''."
113176
wikitext
text/x-wiki
Mutonhoro (quiet, calm, peace, tranquility) kureva runyararo. rugare, kugadzikana.
==Mitauro yeAfrika==
*[[Fwe]] inoti '''mutontore muyende makarare''' (Be quiet and go to sleep) kureva '''nyararai muende kunorara'''.
r87p3o56ys7b9ep412lqwgmcu32esv7
113177
113176
2026-04-24T01:46:15Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113177
wikitext
text/x-wiki
Mutonhoro (quiet, calm, peace, tranquility) kureva runyararo. rugare, kugadzikana.
==Mitauro yeAfrika==
*[[Fwe]] inoti '''mutontore muyende mukarare''' (Be quiet and go to sleep) kureva '''nyararai muende kunorara'''.
kzd1p61gf24fwce0hbggmp9gasvylcl
113178
113177
2026-04-24T01:47:04Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113178
wikitext
text/x-wiki
Mutonhoro (quiet, calm, peace, tranquility) kureva runyararo. rugare, kugadzikana.
==Mitauro yeAfrika==
*[[Fwe]] inoti '''mutontore muyende mukarare''' (Be quiet and go to sleep) '''nyararai muende kunorara'''.
eof4bkpkpwcg4985selfzeou31i2quc
Chipupu sezita
0
24852
113179
2026-04-24T01:52:16Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Chipupu''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeBantu anotodzana. *[[VaFwe]] vanoti '''cipupe''' (n. container). [[Category:Mazita eVanhu muAfrica]]"
113179
wikitext
text/x-wiki
'''Chipupu''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mamwe mazwi emitauro yeBantu anotodzana.
*[[VaFwe]] vanoti '''cipupe''' (n. container).
[[Category:Mazita eVanhu muAfrica]]
0uvv4t0p1n2js7mig0ika0m1q84aloz
Rukumba sezita
0
24853
113181
2026-04-24T02:13:29Z
JayMezza
20555
Created page with "Rukumba izita rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. *Vanhu vane zita iri: Rumbidzai Mukumba; Prosper Mukumba; Taurai Mukumba.Kudakwashe Mukumba ava vanhu vanowanika mumhuri imwechete kwaChihota muMarondera munyika yeZimbambwe .. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[Venda]] inoti mukumba (n. leather) vachireva [[dehwe]]. *[[VaYao]] inoti mkumba..."
113181
wikitext
text/x-wiki
Rukumba izita rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Rumbidzai Mukumba; Prosper Mukumba; Taurai Mukumba.Kudakwashe Mukumba ava vanhu vanowanika mumhuri imwechete kwaChihota muMarondera munyika yeZimbambwe ..
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Venda]] inoti mukumba (n. leather) vachireva [[dehwe]].
*[[VaYao]] inoti mkumba (a well trodden path) vachireva nzira inofambwa kazhinji.
*[[VaFwe]] vanoti rukumba (n. fibre) vachireva tseta?.
*[[VaFwe]] vanoti kukumbura (v. cut or extract fibre)?.
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
7m0uwqd4k6wk8mmps2bibnd1ba10xx8
Kusunza
0
24854
113182
2026-04-24T02:24:44Z
JayMezza
20555
Created page with "Kusunza (bartering, trading, or exchanging grain for other goods). ==Mitauro yeBantu== *[[*[[VaLenje]] vanoti '''sunsha''' (barter, bargain; offer for sale, sell) kureva [[kusunza]]. *[[VaFwe]] vanoti '''busunso''' (n. relish) kureva [[usavi]]."
113182
wikitext
text/x-wiki
Kusunza (bartering, trading, or exchanging grain for other goods).
==Mitauro yeBantu==
*[[*[[VaLenje]] vanoti '''sunsha''' (barter, bargain; offer for sale, sell) kureva [[kusunza]].
*[[VaFwe]] vanoti '''busunso''' (n. relish) kureva [[usavi]].
89kh805wk33j1tas4vcwrls9mov9h23
113183
113182
2026-04-24T02:25:01Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113183
wikitext
text/x-wiki
Kusunza (bartering, trading, or exchanging grain for other goods).
==Mitauro yeBantu==
*[[VaLenje]] vanoti '''sunsha''' (barter, bargain; offer for sale, sell) kureva [[kusunza]].
*[[VaFwe]] vanoti '''busunso''' (n. relish) kureva [[usavi]].
muqq741b22m9v315d2j4k3yxhz9gl4q
User:Maris Dreshmanis
2
24855
113185
2026-04-24T09:08:53Z
Maris Dreshmanis
20800
Creating user page
113185
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:lv|ru-4}}
== Maris Dreshmanis ==
Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata.
* '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,000+ edits
* '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (140 national registries, 245,000+ entries)
* '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 21 languages
[[Category:Wikipedians]]
bhwbuqpk2yn05lbwnfuckwjwbrdzu54