Wikipedia
snwiki
https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Rwizi Save
0
4272
113187
108999
2026-04-24T17:54:01Z
JayMezza
20555
/* Mitauro ye Chibanthu */
113187
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bridge over Savi River.JPG|thumb|250px]]
'''Rwizi Save''' rwizi rwakareba kusvika makiromita mazanamana (400km) rwunoyerera mu[[Zimbabwe]] ne mu[[Mazambuko]]. [[Rwizi]] urwu rwunotanga panzvimbo iri pachi[[nhambwe]] chinokwana 80km kubva ku[[Harare]]. Kubva ipapa rwunoyerera rwakananga ku[[chamhembe]] rwozonanga ku[[mabvazuva]] kune madirano ne[[Rwizi Odzi]].
Kubva pamadirano na Odzi, rwizi Save runoyerera ruri ku[[madokero]] eEastern Highlands , pane nzvimbo yokuti rwizi urwu rwuri pamupata usina mvura. Rwizi Save na [[rwizi Runde]] zvinosangana pamuganhu weZimbabwe-Mozambique panzvimbo inonzi Mahenya. Save anodira mugungwa re [[Gungwa re India]] pa[[muyeramwaka]] 21<sup>o</sup>S.
Makarekare munguva yemadzimambo aiva pa[[Masvingo eZimbabwe]], rwizi Save rwaishandiswa nevashambadzi kutakura ndarama yaibva kuZimbabwe. Idzi dzaive nguva dzezanagore rechi13 nechi14.
==Mitauro yeAfrika==
*[[VaMambwe]] vanoti '''sawe''' (a he goat) kureva mukono we[[mbudzi]].
*[[VaBemba]] vanoti '''sawe''' (a he goat) kureva mukono wembudzi kana [[gotora]].
*[[VaBemba]] vanoti '''isabi''' (n. fish) kureva [[hove]].
{{Nzizi dze Zimbabwe}}{{Rwizi dzeAfrica}}
[[Category:Nzizi dzeZimbabwe]]
phljd5e0qezh6mchivqb970ha26ayej
Munwe
0
4458
113190
86786
2026-04-24T18:23:04Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113190
wikitext
text/x-wiki
[[Minwe]] ndidzo nhengo dziri kunoperera mawoko dzatinoshandisa kubata nadzo zvinhu. Munhu ane minwe gumi.
Mamwe mazita: [[chinwe]], [[chigunwe]], [[zvinwe]] kana [[zvigunwe]].
Shoko rokuti [[munwe|chitupa]] (1. Finger mark; 2 Thumbprint) rinotaura mudhindo weminwe unotorwa kana munhu achitsikisa chitupa. Vamwe vatauri vanodana mudhindo uyu kuti [[munwe|ruchiva]] kana [[munwe|ruchivo]].
[[Chipfundo|Pfundo]] kana [[chipfundo|fundo]] (joint of finger).
== Mazita eminwe ==
[[Chara (muviri)|Chara]] (thumb) ndiwo munwe mupfupi mukobvu unopfumbana nemimwe minwe yose. Kana munhu akabata [[mupinyi]] we[[badza]], chara chinopoterera nedivi racho chega. Chara chinshandiswa kutswanya sekutaura kwetsumo inoti: Chara chimwe hachitswanyi inda. Pahuwandu toti [[munwe|zvara]]
[[Munongedzi (muviri)|Munongedzi]], [[muchimbo_(munongedzo)|muchimbo]], [[chitendeko]], [[mutendeka]] kana kuti [[mutendeki (muviri)|Mutendeki]] (index or pointing finger) ndicho chigunwe chinotevedzana nechara chinova ndicho chinoshandiswa kunongedza.
[[Kasiyanwa (muviri)|Kasiyanwa]]' [[karavi]], [[karava]] kana [[munwana]] (pinky finger) ndiwo munwe mudukusa uri kune rimwe divi rakapesana nechara. Kukwenya munho nekasiyanwa kunotaurwa apo munhu anenge achiita tarisiro rokuti ave ne[[rombo]] rakanaka pane chaakamirira kuti chiitike.
==Kurerutsa Mutauro==
*Ngokukasira kwakabuda [[zvinwe]] zve[[nyara]] yomunhu, zvikanyora pakatsetswa pa[[rukumbati]] rwe[[ngome]] youmambo pasinde ne[[chigadzikiro]] che[[chibani]]: Suddenly the fingers of a human hand appeared and wrote on the plaster of the wall, near the lampstand in the royal palace. (Daniel 5:5, [[Bhaibheri reChiNdau]]).
==Tsumo==
*Minwe [[misiyanwa]]. Fingers are different (in length).
*Munongedzo hauzvinongedzi.
*[[VaMambwe]] vanoti kalima na munwe kureva munhu anotaura zvirongwa zvikurusa zvaasingakwanise kuzoita.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaFwe]] vanoti munwee kureva [[munwe]]. [[VaSangho]] vanoti liti (n. finger) - chikoro vanoti [[likolo]].
*[[Bemba]] inoti cikumo (thumb) kureva [[chara]]. [[Sangho]] inoti kota maboko (n. thumb).
*[[Taabwa]] vanoti kiala (thumb) kureva [[chara]]. [[Maconde]] vanoti chala kana vyala (finger) kureva chara.
*[[Nyungwe]] inoti cala kana bzala kureva [[munwe]]. [[Yao]] inoti chala (toe, finger) kureva chigunwe.
*[[VaChewa]] vanoti tshala kana dzala (finger), kureva [[chigunwe]].
*[[VaWanga]] vanoti olwala (finger) kureva chara. [[Swahili]] vanoti kidole (finger) kureva [[munwe]].
*[[VaDigo]] vanoti gumbe (alone) kureva ari ega, kana chiri chega. Mamwe mazwi: dzala gumbe kana kidole gumbe (thumb) kureva munwe uri wega.
[[Category:Muviri]]
h3biq9z6lnjpxp4gi3sc0n7fl50yfip
Tambo
0
4790
113196
72476
2026-04-24T20:50:35Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113196
wikitext
text/x-wiki
[[File:Inenawa.jpg|thumb|Tambo]]
[[File:Old man braiding a rope.jpg|thumb|[[Mali]]]]
'''Tambo''' (rope in English) chirukwa chigadzirwa neshinda kana waya nhete dzichirukana kuita shinda hobvu. Tambo dzinoshandiswa mabasa akawanda zvikurusei panodiwa kusimba kwadzo.
Tambo dze[[waya]] dzinoshandiswa kutakura [[chikepe]] ne[[chikwera]] pa[[mugodhi]].
[[Bingepinge]] - tambo ine rwodzi (rope of multiple strands) rwakawanda.
*[[Kuita motsi]], kuwonyana; [[kumonyana]], kufunyana kana kupetana (curl).
*Izwi rokuti [[koyi]] (skipping rope) rinotaurwa ku[[Kalanga]] richireva tambo yekuchirika pakutamba. [[Rugoyi]] na[[Mukoyi]] mazita emhuri.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaMambwe]] vanoti '''ntambo''' (n. rope) kureva [[tambo]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''umwaando''' (n. rope) kureva [[tambo]].
[[Category:hushangazhi]]
ctvuz2nou3e807vg93lo2vsif95apbj
Kuzvimba
0
8266
113205
51579
2026-04-24T21:24:35Z
JayMezza
20555
113205
wikitext
text/x-wiki
*[[Kuzvimba_(muviri)|Kuzvimba]] (Swelling).
*[[Kuzvimba_(kusuwa)|Kuzvimba]] (Craving food, presence of someone).
==Mitauro yeBantu==
*[[Baila]] vanoti '''civiimbe''' (n. swollen part) vachireva [[pakazvimba]].
{{Kujekesa}}
mmoo6553llkz44nn3ljkohs18xwni3i
113206
113205
2026-04-24T21:25:04Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113206
wikitext
text/x-wiki
*[[Kuzvimba_(muviri)|Kuzvimba]] (Swelling).
*[[Kuzvimba_(kusuwa)|Kuzvimba]] (Craving food, presence of someone).
==Mitauro yeBantu==
*[[VaMambwe]] vanoti '''civiimbe''' (n. swollen part) vachireva [[pakazvimba]].
{{Kujekesa}}
2y9r2dvpotmda5bqjm4qf8h82kbbelt
Kushusha
0
8624
113188
106957
2026-04-24T18:06:53Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113188
wikitext
text/x-wiki
Kushusha (Exasperate - by making impossible demands) zvinoreva kushungurudza munhu, kuburikidza nemaitiro ekutambudza, kunetsa, kurova, kana kumuitisa zvimwe zvisina maturo zvokuda kushatirisa kana kuzvidza.
*[[Kushusha]] (to bully, to worry, to nag at).
==Mamwe Mashoko==
*[[Kudzungisa]] (Inflict hardship on. Make weak). Taswerodzungiswa nenzara: we have spent the day being tortured by hunger.
*[[Chisimbirakutete]] (Bully) [[musimbirakutete]].
==Mitauro yeBantu==
*[[MaZulu]] vanoti shusha (Press, harass) kureva [[kushusha]].
*[[MaZulu]] vanoti ukushushisa (make restless, Persecute) kureva [[kushushisa]].
*MaZulu vanoti ukushushisa (Urge on, encourage, invigorate) kureva [[kushushisa]].
*[[VaBemba]] vanoti cusha (v. afflict) kureva [[kushusha]].
*[[VaBemba]] vanoti ubucushi (n. affliction) kureva [[kushusha]].
[[Category:Matare emhosva]]
10js22sw0uw4lwoptlgspw56t16gdgx
Munzwa
0
9696
113199
105413
2026-04-24T20:55:07Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113199
wikitext
text/x-wiki
[[Munzwa]] kana [[muhwa]] (thorn) mutezo wedzinde une munzi unobaya. Madzinde ane minzwa anosanganisira: [[feso]], [[mubayamhondoro]].
*[[Munzwa|Kutumbura]] extract thorn from flesh using a safety pin) apa kureva kubvisa munzwa uchishandisa [[tsono]] kana [[chipeneti]].
==Kurerutsa Mutauro==
*Ndichauparadza; haungarangurwi, kana kurimwa; asi uchamera [[minzwa]] no[[rukato]]: It will turn into a desert, neither pruned nor hoed; it will be covered with thorns and '''briars'''. (Isaiah 5:6, [[Bhaibheri reChiNdau]]).
<gallery mode=packed heights=200px style="text-align:left">
File:Ocotillothron02262006.JPG|right|Dzinde rine minzwa.
</gallery>
==Mitauro yeBantu==
*[[Shambala]] ne[[Yao]] vanoti '''mwiwa''' (thorn) kureva [[munzwa]]. Pakuwanda vanoti '''miwa'''.
*[[Zigula]] inoti '''mwiwa''' (thorn) kureva munzwa.
*[[Zigula]] inoti '''mwiwa''' (quill of a porcupine) kureva [[munungu]].
*[[VaTonga]] vanoti '''bumvwa''' (thorn) kureva munzwa.
*[[Kinande]] vanoti '''erihwa''' (n. thorn) kureva munzwa.
*[[VaKagulu]] vanoti '''muwa''' (n. thorn) kureva munzwa.
*[[Lugwere]] vanoti '''muwa''' (n. thorn tree species) kureva munzwa.
[[Category:Miti]]
173yo1mvc94o3mo0fs2j07utav10tro
Hwanga
0
10388
113216
100923
2026-04-25T03:55:08Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113216
wikitext
text/x-wiki
[[Hwanga]] kana [[hwanga|uroyi]] (poison) mushonga unoshandiswa kukuvadza kana kuuraya vanhu.
==Kurerutsa Mutauro==
*Mombe dzakadya [[chepfu]] ndokufuma dzakati [[chinjinji]]: the cattle ate poison and in the morning they were Iying dead with legs in the air.
==Tsumo==
*Mushonga haubati pasina [[ronda]]. Medicine does not work where there is no wound.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaTonga]] vanoti '''bwanga''' (n. poison) kureva [[hwanga]].
*[[Herero]] vanoti '''ouanga''' (n. poison) kureva [[hwanga]].
*[[Kimbundu]] inoti '''uanga''' (n. poison, spell, witchcraft).
*[[VaFwe]] vanoti '''jefu''' (n. poison) kureva [[chefu]].
*[[Umbundu]] inoti '''owanga''' (charm, fetish). [[Benge]] inoti '''bwanga''' (n. medicine).
*[[VaBemba]] vanoti '''uhwanga''' (n. charm, spell) kureva [[hwanga]].
*[[Lenje]] vanoti '''wuanga''' kana '''wanga''' (drugs, medicines, poison).
*[[Swahili]] vanoti anga kana wanga (bewitch, enchant, cast a spell).
*[[Nyaneka]] inoti '''ouanga''' (n. poison, spell, witchcraft; charm) kureva [[hwanga]].
[[Category:Chemishonga]]
nm0szhblibsuvgy609rnxq8zul02pvj
113217
113216
2026-04-25T03:57:34Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113217
wikitext
text/x-wiki
[[Hwanga]] kana [[hwanga|uroyi]] (poison) mushonga unoshandiswa kukuvadza kana kuuraya vanhu.
==Kurerutsa Mutauro==
*Mombe dzakadya [[chepfu]] ndokufuma dzakati [[chinjinji]]: the cattle ate poison and in the morning they were Iying dead with legs in the air.
==Tsumo==
*Mushonga haubati pasina [[ronda]]. Medicine does not work where there is no wound.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaTonga]] vanoti '''bwanga''' (n. poison) kureva [[hwanga]].
*[[Herero]] inoti '''ouanga''' kureva [[hwanga]]. [[Fwe]] inoti '''jefu''' kureva [[chefu]].
*[[Kimbundu]] inoti '''uanga''' (n. poison, spell, witchcraft).
*[[Umbundu]] inoti '''owanga''' (charm, fetish). [[Benga]] inoti '''bwanga''' (n. medicine).
*[[Bemba]] inoti '''uhwanga''' (n. charm, spell) kureva [[hwanga]].
*[[Lenje]] vanoti '''wuanga''' kana '''wanga''' (drugs, medicines, poison).
*[[Swahili]] vanoti anga kana wanga (bewitch, enchant, cast a spell).
*[[Nyaneka]] inoti '''ouanga''' (n. poison, spell, witchcraft; charm) kureva [[hwanga]].
[[Category:Chemishonga]]
71i4ak9405e17x5s3ynavescctbomq1
Kuyerekana
0
12784
113194
55662
2026-04-24T20:45:57Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113194
wikitext
text/x-wiki
Kuyerekana (appear, emerge, show up; come out suddenly when people have been looking for you) zvinoreva kusvika zvisina kuzivisa kuti ndichasvika.
==Mitauro yeBantu==
*[[Lugwere]] vanoti [[kweruka]] vachireva kuyerekana wasvika.
*[[Bemba]] vanoti iluka (v. realise) vachireva kuzoziva.
[[Category:Dzidzo]]
sd2dpq1okldlm04ievry87urf51wc3n
113195
113194
2026-04-24T20:49:11Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113195
wikitext
text/x-wiki
Kuyerekana (appear, emerge, show up; come out suddenly when people have been looking for you) zvinoreva kusvika zvisina kuzivisa kuti ndichasvika.
==Mitauro yeBantu==
*[[Lugwere]] vanoti [[kweruka]] vachireva kuyerekana wasvika.
*[[Mambwe]] vanoti iluka (v. realise) vachireva kuzoziva.
[[Category:Dzidzo]]
81pjuh3nrldh1zk2mj2z7ad97zwqei0
Chipoka
0
12822
113214
83935
2026-04-24T21:58:38Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113214
wikitext
text/x-wiki
*[[Boka revanhu|Chipoka]] (a group of people).
*[[Chipoka sezita]]
==Mitauro yeBantu==
*[[Nsenga]] vanoti '''chipoka''' kana '''chitemo''' (n. plantation of millet).
*[[Nsenga]] vanoti '''kuhoka''' (v. to arrive first; to go or come forward).
*[[Herero]] vanoti '''oku-poka''' (n. apostasy; desertion; running away; forsake).
*[[Herero]] vanoti '''poka''' (fall away, snap off, leave abruptly; apostatize; backslide).
*[[VaMambwe]] vanoti '''poka''' (v. take by force) kureva [[kutora zvechisimba]].
{{Kujekesa}}
5q8cxehu9b7rg0mqv2swywvge9n8era
Mubereki
0
13217
113207
82570
2026-04-24T21:28:25Z
JayMezza
20555
113207
wikitext
text/x-wiki
[[Mubereki]] (parent) zvinoreva mumwe wevanhu vaviri vakakuzvara kana nyakubereka. [[Vabareki]] vanouya vari vaviri: pane [[munhurume]] anonzi [[baba]] kana [[bambo]]; uye pane [[munhukadzi]] anonzi '''Amai'''.
==Mitauro yeBantu==
*[[Nsenga]] vanoti '''kuveleka''' (v. to bear a child) kureva kubereka.
*[[Nsenga]] vanoti '''veleki''' (n. parent). '''Liveleko''' (n. offspring).
*[[VaSwahili]] vanoti '''mzaa''' kana '''wazaa''' (parent) kureva [[mubereki]].
*Swahili vanoti '''mzazi''' kana '''wazazi''' (parent) kureva [[mubereki]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''mukwasi''' (n. parent, father or mother) kureva [[mubereki]].
*[[Giryama]] inoti '''ku-pata''' (to beget - of man) kana '''ku-zhala''' (to beget - of woman) kureva [[kubereka]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''mu-vyaazi ''' (n. parent) vachireva [[mubereki]].
[[Category:Matare emhosva]]
[[Category:Chitendero]]
[[Category:Tsika]]
5brojp6somo2lexg1hbcovow6hq0n6j
Sekuru Hanzvadzi yaAmai
0
16091
113204
81508
2026-04-24T21:19:22Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113204
wikitext
text/x-wiki
Patsika dze[[VaShona]] hanzvadzi yaAmai anonzi sekuru; sekuru ava munhu wekuti mwanakomana anokwanisa kusununguka navo pakutaura nyaya dzake asinganyare.
==Mitauro yeBantu==
Pakutaura kwemimwe mitauro yeBantu zita ra[[Sekuru Hanzvadzi yaAmai]] rinodaidzwa sokuti ndiAmai vechirume.
*[[Zulu]] inoti '''unyokolume''' kana '''onyokolume''' kureva [[sekuru hanzvadzi yaamai]].
*[[VaNyarwanda]] neVaNyarundi vanoti '''nyokorume''' (maternal kureva '''sekuru hanzvadzi yaamai'''.
*[[VaHaya]] vanoti '''malumi''' (maternal uncle) kureva sekuru hanzvadzi yaamai.
*[[MaNdebele]] vanoti '''malume''' (maternal uncle) kureva sekuru hanzvadzi yaamai.
*[[VaShambala]] ne[[VaZigula]] vanoti '''mtumba''' (maternal uncle; mother's brother) kureva [[hanzvadzi]] yaMai.
*[[VaFwe]] vanoti '''mairume''' (maternal uncle; mother's brother) kureva [[Sekuru Hanzvadzi yaAmai]].
*[[Kinande]] vanoti '''nyokolume''' kureva [[sekuru hanzvadzi yaamai]].
7rxonauzxgatu7297fh1aknl04dr4fy
Chipangano
0
16099
113200
81797
2026-04-24T21:02:03Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113200
wikitext
text/x-wiki
[[Chipangano]] (an agreement; a contract) kureva chibvumirano pakati pavanhu kana mapato evanhu.
==Mitauro yeBantu==
*[[VaChewa]] vanoti '''pangana''' (to agree with one another; to make a contract).
*[[VaChewa]] vanoti '''chipangano''' (an agreement; a contract).
*[[VaBemba]] vanoti '''icipangano''' (to contract) kureva chipangano.
*[[Kinande]] vanoti '''ekihango''' (n. an alliance).
*[[VaMambwe]] vanoti '''upangano''' (n. covenant, agreement).
*[[VaMambwe]] vanoti '''cipangano''' (an agreement, arrangement between two parties, covenant) kureva chipangano kana chirangano?
[[Category:Matare emhosva]]
782pei9lrrj8ah2wkyvcxcm4e2ejilw
Muunga
0
17270
113197
102596
2026-04-24T20:52:36Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yekuAfurika */
113197
wikitext
text/x-wiki
[[File:Acacia karroo (Mimosoideae).jpg|thumb|right|{{center|Close-up of flower heads, thorns and leaves}}]]
[[File:Acacia karroo2.jpg|thumb|right|{{center|Golden-coloured flower heads}}]]
[[File:Acacia karroo, blomhofies, Jimmy Aves Park, g.jpg|thumb|right|{{center|Close-up of flower heads}}]]
'''Muunga''' (kureva ''Acacia karroo; Vachellia karroo)'' kana [[Muhunga]], imhando ye [[Vhasheliya]] (kureva ''Vachellia)'', inowanikwa kuchamhembe kwe [[Afurika]] kubva kuchamhembe kwe [[Angola]] kusvika [[Afurika Chamhembe]].
Mu[[Zimbabwe]] inodanwa nemazita akasiyana zvichiendarana nomutauro wevadani, mamwe mazita ayo eChishona anosanganisa '''mubayamhondoro''' kana '''muzunga'''. [[Chindebele (chekuMaodzanyemba)|Vandebele]] vanoudanawo vachiti '''''Umlaladwayi''', '''Umpumbu''''' uye kana '''''Umsasane''''' <ref>'''Hyde, M.A., Wursten, B.T., Ballings, P. & Coates Palgrave, M.''' '''(2022)'''. ''Flora of Zimbabwe: Species information: Acacia sieberiana var. woodii.'' <nowiki>https://www.zimbabweflora.co.zw/speciesdata/species.php?species_id=126200</nowiki>, <small>Yakaringwa 2020</small></ref>
Unowanzo sanganiswa ne mumwe muti unonzi pachisainzi ''Acacia nilotica'' kana ''Vachellia nilotica -'' [[Mubayamhondoro|'''mubayamhondoro''']] paChishona.
==Mitauro yekuAfurika==
*[[VaVenda]] vanoti '''muunga''' (acasia - family of thorn trees).
*[[Chopi]] vanoti munga (n. the yellow mimosa).
*[[Afrikaans]] vanoti Doringboom, Soetdoring kana Doorn boom kureva [[muunga]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''imiyuunga''' (n. thorns) kureva [[mihwa]].
== Mabviro eruzivo: ==
[[Category:Miti yeZimbabwe]]
<references />
[[Category:Miti]]
[[Category:Miti yokurapisa]]
[[Category:Miti inoshandiswa kurapa muAfurika]]
[[Category:Miti yekuChamhembe kwe Afurika]]
hobno336ml5u0h5kd1c97ps7gn7stk7
Mukombe sezita
0
17389
113208
80355
2026-04-24T21:34:44Z
JayMezza
20555
113208
wikitext
text/x-wiki
'''Mukombe''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[Nyole]] inoti '''ouhombe''' (n. extremely wealthy, rich person) kureva munhu [[mupfumi]] sa.
*[[VaMambwe]] vanoti '''mukombe ''' (n. elderly man, old man) kureva [[murume harahwa]].
[[Category:Mazita eVanhu]]
nbz33czd2ca97vdtbj3hqytuf9xbqdq
113209
113208
2026-04-24T21:35:19Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113209
wikitext
text/x-wiki
'''Mukombe''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Chinangwa ndechekutsvaga zvinoreva mazita, zvikurusei kana mazita aya asisiri kutaurwa mumutauro wemazuva ano.
*[[Lunyole]] inoti '''ouhombe''' (n. extremely wealthy, rich person) kureva munhu [[mupfumi]] sa.
*[[VaMambwe]] vanoti '''mukombe ''' (n. elderly man, old man) kureva [[murume harahwa]].
[[Category:Mazita eVanhu]]
dyw94w5whi2o1ch9vyhkup7cvs0xbl1
Chirunda sezita
0
20592
113212
112606
2026-04-24T21:47:16Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113212
wikitext
text/x-wiki
Chirunda izita rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*Vanhu vane zita iri: Amos Chirunda; Shungu Chirunda; Dorothy Chirunda; Margaret Chirunda.
*Kune magweta akita mukurumbira vainzi [[Chirunda]] & [[Chihambakwe]].
*Mazwi ari pedyo [[kurunza]], [[Marunza sezita]], [[Murunda sezita]], [[Chirundazi sezita]], [[Murunda sezita]], [[Ndunda sezita]].
*[[Kurunda]] kanda kufamba nerunda (walk in a procession) rinokwanisa kureva mudungwe wegungano revanhu vari kucherechedza zveChitendero.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Kinyarwanda]] inoti kurunda (to pile together, heap). [[Ila]] inoti ilunda kureva [[zimurwi]].
*[[Mambwe]] inoti '''iluunda''' kureva dumbu. [[Mambwe]] inoti '''ciluunda''' kureva [[chidumbu]].
*[[Ila]] inoti kulundika (gather up; heap up, amass) kureva [[kuunganidza]].
*[[KiKagulu]] inoti dilundo (n. heap) kureva [[murwi]]. [[VaNyakyusa]] vanoti lundika (v. pile up). [[Kinande]] inoti ekirunda (n. a heap of stones; type of sweet potato).
*VaKagulu inoti ku-lunda (v. 1. to hoard, be a miser; 2. to assemble, collect).
*[[Kimbundu]] vanoti kulunda (v. keep, conserve, preserve, maintain).
*[[VaBemba]] vanoti cilunda (n. hive) kureva [[mukoko]].
*[[VaZigula]] vanoti kilunda (n. trap for hippos). [[VaYao]] vanoti lunda (wisdom; sense).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
0uahorhcvoiq6fo6843ytqut9pbkosd
Mayele sezita
0
23864
113210
109452
2026-04-24T21:40:35Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113210
wikitext
text/x-wiki
'''Mayele''' izita revanhu rinowanikwa mu[[Tanzania]].
Vanhu vane zita iri: [[Mayele Fistor Kalala]]; Florette Mayele; Cameroon Mayele; Vanessa Mayele.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Lingala]] inoti '''mayele''' (intelligent; mind; reason) kureva [[mungwaru]].
*[[Sangho]] inoti '''mayele''' (craftiness; sly; scheming; manipulative).
*Sangho inoti '''mayere''' (n. manner; way). [[Zigula]] vanoti mayele (n. magic).
*[[Umbundu]] vanoti '''yela''' (v. clean, white) kureva kuchena.
*[[VaMambwe] vanoti '''amayele''' (n. breasts) kureva mazamu.
[[Category:Mazita eVanhu muDRC]]
[[Category:Mazita eVanhu muCameroon]]
[[Category:Mazita eVanhu muCote d'Ivoire]]
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
3amn8w6pv3zjvexu3znh0q0rmvl7xua
113211
113210
2026-04-24T21:42:36Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeAfrika */
113211
wikitext
text/x-wiki
'''Mayele''' izita revanhu rinowanikwa mu[[Tanzania]].
Vanhu vane zita iri: [[Mayele Fistor Kalala]]; Florette Mayele; Cameroon Mayele; Vanessa Mayele.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mime mitauro yeChiBantu, asi zvinoreva zita zvigona kusiyana zvachose nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[Lingala]] inoti '''mayele''' (intelligent; mind; reason) kureva [[mungwaru]].
*[[Sangho]] inoti '''mayele''' (craftiness; sly; scheming; manipulative).
*Sangho inoti '''mayere''' (n. manner; way). [[Zigula]] vanoti mayele (n. magic).
*[[Umbundu]] vanoti '''yela''' (v. clean, white) kureva kuchena.
*[[VaMambwe]] vanoti '''amayele''' (n. breasts) kureva mazamu.
[[Category:Mazita eVanhu muDRC]]
[[Category:Mazita eVanhu muCameroon]]
[[Category:Mazita eVanhu muCote d'Ivoire]]
[[Category:Mazita eVanhu muTanzania]]
8703nbezmhi940jzwq63xpcakiqhj0v
Kafula sezita
0
24288
113213
109836
2026-04-24T21:56:45Z
JayMezza
20555
113213
wikitext
text/x-wiki
'''Kafula''' izita revanhu rinowanikwa mu[[Zambia]].
*Mazwi ari pedyo: kupfura.
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Bemba]] vanoti '''kafula''' (n. blacksmith) kureva [[mupfuri]].
*[[VaMambwe]] vanoti '''ukufula''' (v. to wash) kureva [[kusuka]].
[[Category:Mazita eVanhu muZambia]]
44hjqgx8e8qutujpo1gbp3vl5080h87
User:Maris Dreshmanis
2
24855
113215
113185
2026-04-24T22:01:51Z
Maris Dreshmanis
20800
Update babel to lv|ru-4 (remove en-3, de-1)
113215
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:lv|ru-4}}
== Maris Dreshmanis ==
Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata.
* '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,400+ edits
* '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (27 national registries + ESCO, 57,000+ occupation entries, 26,991 Wikidata items, 152,000+ multilingual labels across 53 languages)
* '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 27 source languages
[[Category:Wikipedians]]
1tm661nfud90u9uzogktjy8qwfpriv4
Kuyeresa
0
24856
113186
2026-04-24T17:37:00Z
JayMezza
20555
Created page with "[[Kuyeresa]] (to make clean, make pure, make holy) zvinoreva kuchenesa munhu, chinhu kana nzvimbo. Shoko iri rinowanzotaurwa zviri maringe nechinamato. [[Kuyereswa]] uku kunoitwa kuburikidza nemunamato. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[Nyanja]] inoti '''kuyera''' (of whiteness, cleanliness, brightness, [[clearness, clarity]], purit..."
113186
wikitext
text/x-wiki
[[Kuyeresa]] (to make clean, make pure, make holy) zvinoreva kuchenesa munhu, chinhu kana nzvimbo. Shoko iri rinowanzotaurwa zviri maringe nechinamato. [[Kuyereswa]] uku kunoitwa kuburikidza nemunamato.
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[Nyanja]] inoti '''kuyera''' (of whiteness, cleanliness, brightness, [[clearness, clarity]], purity, holiness) kureva [[kuchena]]. [[Edo]] inoti ere (white bean) rudzi rwebhinzi chena.
*[[Kinande]] inoti amayele (n. intelligence) kureva [[huchenjeri]]. Mamwe mazwi: '''ni mundu w' amayele''' (n. she or he is a smart person) kureva munhu akachenjera.
*[[Herero]] inoti yera (to shine, be bright). Mamwe mazwi: oku-yere (n. open plain as opposed to dark bushy parts).
*[[Umbundu]] inoti yela (n. white, clean) kureva [[huchena]].
[[Category:Chinamato]]
hxbsk48othlyyfp9swm4v0bmoq54et5
Gumbato sezita
0
24857
113189
2026-04-24T18:18:58Z
JayMezza
20555
Created page with "'''Gumbato''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeAfrika== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi. *[[VaFwe]] vanoti '''-gumbama''' (be next to). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]"
113189
wikitext
text/x-wiki
'''Gumbato''' izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeAfrika==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[Africa]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. Pane tarisiro yekuti mitauro yeAfrika inotodzana mazwi.
*[[VaFwe]] vanoti '''-gumbama''' (be next to).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
ang9a9q0jloijrcw2uytuunuibqt7jt
Kutinya
0
24858
113191
2026-04-24T19:03:39Z
JayMezza
20555
Created page with "Kutinya (to press) zvinoreva kudzvanya. ==Mitauro yeAfrika== *[[Mambwe]] inoti '''tina''' (to press) kureva [[kutinya]]."
113191
wikitext
text/x-wiki
Kutinya (to press) zvinoreva kudzvanya.
==Mitauro yeAfrika==
*[[Mambwe]] inoti '''tina''' (to press) kureva [[kutinya]].
8y2g2oudf4us23pnkouhhu72rj7nlmg
Kuvhurumuka
0
24859
113192
2026-04-24T19:08:26Z
JayMezza
20555
Created page with "Kuvhurumuka zvinoreva kusimuka panzvimbo ne[[spidhi]] yakakura. ==Mitauro yeBantu== *[[Mambwe]] inoti '''vululmu''' (starting at fast/high speed) kureva [[vhurumu]]. *[[Lugwere]] inoti '''kuvulumuka''' (flee, speed away, run off; drive off) kureva [[kuvhurumuka]]. *[[Lugwere]] inoti '''kuvulumula''' (cause s.t. or s.b. to speed off abruptly & quickly) kureva [[kuvhurumutsa]]."
113192
wikitext
text/x-wiki
Kuvhurumuka zvinoreva kusimuka panzvimbo ne[[spidhi]] yakakura.
==Mitauro yeBantu==
*[[Mambwe]] inoti '''vululmu''' (starting at fast/high speed) kureva [[vhurumu]].
*[[Lugwere]] inoti '''kuvulumuka''' (flee, speed away, run off; drive off) kureva [[kuvhurumuka]].
*[[Lugwere]] inoti '''kuvulumula''' (cause s.t. or s.b. to speed off abruptly & quickly) kureva [[kuvhurumutsa]].
o064ro55l2ikqz9piuvdm3cryrv1ib8
113193
113192
2026-04-24T19:09:30Z
JayMezza
20555
/* Mitauro yeBantu */
113193
wikitext
text/x-wiki
Kuvhurumuka zvinoreva kusimuka panzvimbo ne[[spidhi]] yakakura.
==Mitauro yeBantu==
*[[Mambwe]] inoti '''vulumu''' (starting at fast/high speed) kureva [[vhurumu]].
*[[Lugwere]] inoti '''kuvulumuka''' (flee, speed away, run off; drive off) kureva [[kuvhurumuka]].
*[[Lugwere]] inoti '''kuvulumula''' (cause s.t. or s.b. to speed off abruptly & quickly) kureva [[kuvhurumutsa]].
c92txjabs5gji8kl3bp6vnf12yi4zxa
Mihwa
0
24860
113198
2026-04-24T20:53:28Z
JayMezza
20555
Redirected page to [[Munzwa]]
113198
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Munzwa]]
6ul1lcfjek6ww1x3r446whgw1y5hzl2
Mwenzo sezita
0
24861
113201
2026-04-24T21:05:41Z
JayMezza
20555
Created page with "Mwenzo izita remhuri rinowanikwa mu[[Malawi]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[VaMambwe]] vanoti '''mweenzo''' (n. heart) vachireva [[moyo]]. [[Category:Mazita eVanhu muMalawi]]"
113201
wikitext
text/x-wiki
Mwenzo izita remhuri rinowanikwa mu[[Malawi]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[VaMambwe]] vanoti '''mweenzo''' (n. heart) vachireva [[moyo]].
[[Category:Mazita eVanhu muMalawi]]
jg23yrxzciq8x0z8ngx5rjhbfftqmew
Rukusha sezita
0
24862
113202
2026-04-24T21:12:33Z
JayMezza
20555
Created page with "Rukusha izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]]. ==Mitauro yeBantu== Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya. *[[VaMambwe]] vanoti '''ulukusa''' kana '''unkusa''' (n. fibre, fibres). [[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]"
113202
wikitext
text/x-wiki
Rukusha izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[VaMambwe]] vanoti '''ulukusa''' kana '''unkusa''' (n. fibre, fibres).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
jrq72xi9sjmy09e0q5va4vacl1a2vz2
113203
113202
2026-04-24T21:14:27Z
JayMezza
20555
113203
wikitext
text/x-wiki
Rukusha izita remhuri rinowanikwa mu[[Zimbabwe]].
*[[Rutsiki]], [[rukusha]] kana [[husha]] (lash of whip; the flexible part of a whip).
*[[Hwusha]] (Girdles supporting mbereko). Vamwe vanoti [[rukusha]].
==Mitauro yeBantu==
Pano panyorwa mazwi ari pedyo nezita iri kune mimwe mitauro ye[[ChiBantu]], asi zvinoreva zita zvigona kusiyana [[zvachose]] nemazwi ari pasi aya.
*[[VaMambwe]] vanoti '''ulukusa''' kana '''unkusa''' (n. fibre, fibres).
[[Category:Mazita eVanhu muZimbabwe]]
px65r5iazd4tnrqzy0kcrxqcf25qw76