Wikisource sourceswiki https://wikisource.org/wiki/Main_Page MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Special Talk User User talk Wikisource Wikisource talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk Page Page talk Index Index talk Author Author talk TimedText TimedText talk Module Module talk Translations Translations talk 1 49644 1333950 1333836 2026-04-10T14:55:55Z Ternera 801839 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-21976-87|~2026-21976-87]] ([[User talk:~2026-21976-87|talk]]) to last revision by [[User:MathXplore|MathXplore]] 1320914 wikitext text/x-wiki [[/Archive0]]: discussion of the [[Main Page/Old|old main page]] (discussion continued [[/Old|here]])<br> [[/Archive1]]: 2005<br> [[/Archive2]]: 2006<br> [[/Archive3]]: 2007<br> [[/Archive4]]: 2008<br> [[/Archive5]]: 2009<br> [[/Archive6]]: 2010–2015<br> [[/Archive7]]: 2016–2025<br> <inputbox> type=fulltext searchbuttonlabel=Search in archives prefix=Talk:Main Page width=55 </inputbox> i62iuxja40hb1sr7uw9p8z6q0lihy38 0 74325 1334068 860522 2026-04-11T06:50:56Z Winogadique 959174 1334068 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Тукай | ИСЕМНӘР = Габдулла | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =Т | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1886 елның 14 апреле | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1913 елның 2 апреле | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ =Tuqay portrait.jpg | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габдулла Тукай | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Ğabdulla Tuqay | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== * [[... г?]] * [[«Биек тауның башында...»]] * [[«Җырласаң да...»]] * [[«И төрек...»]] * [[«Йолдыз»дан да курка]] * [[«Кушмый ишан хилкасендә...»]] * [[«Сакмар суы көенә»]] * [[«Сөй гомерне...»]] * [[«Теләрсәң кемне сүк син...»]] * [[«Төркия янгын эчендә...»]] * [[«Уңга да мин әйләнәм...»]] * [[«Читтәге бик күп өяздә...»]] * [[Авыл җырлары]] * [[Авыл мәдрәсәсе]] * [[Авыл халкына ни җитми]] * [[Ай һәм кояш]] * [[Ак бабай]] * [[Актык тамчы яшь]] * [[Ана догасы]] * [[Аң]] * [[Арба, чана, ат]] * [[Ачы тәҗрибә авазы]] * [[Әнә-менә]] * [[Әхлаксызлык]] * [[Бабай]] * [[Бала белән күбәләк]] * [[Бала оҗмахта]] * [[Балкан көйләре]] * [[Балканда]] * [[Баскыч]] * [[Бәет]] * [[Бәйрәм вә сабыйлык вакыты]] * [[Бәхетле бала]] * [[Безнең гаилә]] * [[Бер мән]] * [[Бер рәсемгә]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре]] * [[Бичара куян]] * [[Бишек җыруы]] * [[Борын]] * [[Булмаса]] * [[Буран]] * [[Буш вакыт]] * [[Ваксынмыйм]] * [[Валлаһи]] * [[Газаптан соң]] * [[Гаилә тынычлыгы]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе]] * [[Гали белән кәҗә]] * [[Гашыйк]] * [[Гәүбә вә истигъфар]] * [[Гомер хакында]] * [[Гомер юлына керүчеләгә]] * [[Гөнаһ]] * [[Граммафонда татар җырлары]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт]] * [[Даһигә (Тукай)|Даһигә]] * [[Дәүре галәм]] * [[Дин вә гавам]] * [[Дошманнар]] * [[Елның дүрт фасылы]] * [[Җәй көнендә]] * [[Җәйге таң хатирәсе]] * [[Җегетләр]] * [[Җил]] * [[Җил тавышы]] * [[Җир йокысы]] * [[Золым]] * [[Зур бәшарәт!]] * [[Ике иптәш арасында]] * [[Ике кояш]] * [[Ике юл]] * [[Имтияз алган бала]] * [[Интикадка мөтәгалликъ]] * [[Иртә]] * [[Исемдә]] * [[Иссез чәчәк]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи]] * [[Иһтида]] * [[Ишан]] * [[Йокы алдыннан]] * [[Кадер кич]] * [[Казан вә Кабан арты]] * [[Казан вә Казан арты]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат]] * [[Кайда? Кем?]] * [[Кайчакта]] * [[Карга]] * [[Карлыгач]] * [[Картлар]] * [[Катиле нәфескә]] * [[Качан соң...]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе]] * [[Кәҗә тугърысында]] * [[Кечкенә музыкант]] * [[Китмибез]] * [[Кичә һәм бүген]] * [[Кичке теләк]] * [[Кошларга]] * [[Кошчык]] * [[Көз]] * [[Көзге җилләр]] * [[Көлке түгел]] * [[Көтмәгәндә]] * [[Кушмый ишәк җырлый]] * [[Күгәрчен]] * [[Күңел]] * [[Күрсәтә]] * [[Кызыклы шәкерт]] * [[Кыйтга]] * [[Кыйтга]] * [[Кышка бер сүз]] * [[Кышкы кич]] * [[Кярханәдә]] * [[Мәҗлес]] * [[Мәҗрух указ]] * [[Мәктәп]] * [[Мәктәптә]] * [[Мәхәббәт]] * [[Мәхәббәт шәрхе]] * [[Мигъраҗ]] * [[Милли моңнар]] * [[Минһаҗ]] * [[Мияубикә]] * [[Могъҗиза]] * [[Монафикъка]] * [[Мөнтәкыйд]] * [[Муллалар]] * [[Нәсихәт]] * [[Ни кирәк тагы?]] * [[Ник? Нигә?]] * [[Номерга төшкән искеләр]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре]] * [[Өзелгән өмид]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү]] * [[Өмид]] * [[Өмидсезлек]] * [[Өч хәкыйкать]] * [[Пар ат]] * [[Поезд барган көйгә]] * [[Пушкин вә мин]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе]] * [[Сабыйга]] * [[Сабыйлар җыруы]] * [[Сагыныр вакытлар]] * [[Сайфия]] * [[Сибгатуллин]] * [[Соңра]] * [[Суык]] * [[Танса]] * [[Татар мөхәрриренә]] * [[Татар яшьләре]] * [[Таян Аллага]] * [[Тәләһһеф]] * [[Тәмсил]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә]] * [[Тәфсирме? Тәрҗемәме?]] * [[Театр]] * [[Теләнче]] * [[Толстой сүзе]] * [[Толстой фикере]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа]] * [[Тормыш]] * [[Төрекчәдән]] * [[Төш]] * [[Туган авыл (Тукай)|Туган авыл]] * [[Туган җиремә]] * [[Туган тел]] * [[Уянмас йокы]] * [[Үз-үземә]] * [[Үкенеч]] * [[Үтенеч]] * [[Фатима белән сандугач]] * [[Хале хазир]] * [[Хасият]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр]] * [[Хәстә хәле]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи Мостафа]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел]] * [[Һәркемнең ашыйсы килә]] * [[Читен хәл]] * [[Чыршы]] * [[Шагыйрь]] * [[Шаян песи]] * [[Шигърият һәм нәсер]] * [[Шиһаб хәзрәт]] * [[Шөһрәт]] * [[Шыер]] * [[Эш]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый]] * [[Эшкә өндәү]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына]] * [[Яз галәмәтләре]] * [[Яз хәбәре]] * [[Ялкау маэмай]] * [[Яңа чыкты]] * [[Яңгыр]] * [[Яңгыр илә кояш]] * [[Япон хикәясе]] * [[Яратырга ярый]] * [[Яшен яшьнәгәндә]] * [[Яшьләр]] ==Истәлекләр. Юлъязмалар== * [[Мөкаддимә]] ==Заливка== * [[Мужик йокысы (Тукай)]] * [[Хөррият хакында (Тукай)]] * [[Дусларга бер сүз (Тукай)]] * [[Иттмфакъ хакында (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Кечкенә генә бер хикәя (Тукай)]] * [[Бәхре сани (Тукай)]] * [[Сорыкортларга (Тукай)]] * [[Кемне сөяргә кирәк (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Государственная Думага (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Мактанышу (Тукай)]] * [[Шагырьгә (Тукай)]] * [[Тартар кошы сайрый (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Син булмасаң (Тукай)]] * [[Авыл җырлары (Тукай)]] * [[Ачы тәҗрибә авазы (Тукай)]] * [[Балкан көйләре (Тукай)]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре (Тукай)]] * [[Борын (Тукай)]] * [[Булмаса (Тукай)]] * [[Буш вакыт (Тукай)]] * [[Ваксынмыйм (Тукай)]] * [[Валлаһи (Тукай)]] * [[Газаптан соң (Тукай)]] * [[Гаилә тынычлыгы (Тукай)]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе (Тукай)]] * [[Гашыйк (Тукай)]] * [[Гәүбә вә истигъфар (Тукай)]] * [[Гомер хакында (Тукай)]] * [[Гомер юлына керүчеләгә (Тукай)]] * [[Гөнаһ (Тукай)]] * [[Граммафонда татар җырлары (Тукай)]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт (Тукай)]] * [[Даһигә (Тукай)]] * [[Дәүре галәм (Тукай)]] * [[Дин вә гавам (Тукай)]] * [[Дошманнар (Тукай)]] * [[Елның дүрт фасылы (Тукай)]] * [[Җәй көнендә (Тукай)]] * [[Җәйге таң хатирәсе (Тукай)]] * [[Җегетләр (Тукай)]] * [[Җил (Тукай)]] * [[Җил тавышы (Тукай)]] * [[Җир йокысы (Тукай)]] * [[Золым (Тукай)]] * [[Зур бәшарәт! (Тукай)]] * [[Ике иптәш арасында (Тукай)]] * [[Ике кояш (Тукай)]] * [[Ике юл (Тукай)]] * [[Имтияз алган бала (Тукай)]] * [[Интикадка мөтәгалликъ (Тукай)]] * [[Иртә (Тукай)]] * [[Исемдә (Тукай)]] * [[Иссез чәчәк (Тукай)]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи (Тукай)]] * [[Иһтида (Тукай)]] * [[Ишан (Тукай)]] * [[Йокы алдыннан (Тукай)]] * [[Кадер кич (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Кабан арты (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Казан арты (Тукай)]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат (Тукай)]] * [[Кайда? (Тукай)]] * [[Кем? (Тукай)]] * [[Кайчакта (Тукай)]] * [[Карга (Тукай)]] * [[Карлыгач (Тукай)]] * [[Картлар (Тукай)]] * [[Катиле нәфескә (Тукай)]] * [[Качан соң... (Тукай)]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе (Тукай)]] * [[Кәҗә тугърысында (Тукай)]] * [[Кечкенә музыкант (Тукай)]] * [[Китмибез (Тукай)]] * [[Кичә һәм бүген (Тукай)]] * [[Кичке теләк (Тукай)]] * [[Кошларга (Тукай)]] * [[Кошчык (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Көзге җилләр (Тукай)]] * [[Көлке түгел (Тукай)]] * [[Көтмәгәндә (Тукай)]] * [[Кушмый ишәк җырлый (Тукай)]] * [[Күгәрчен (Тукай)]] * [[Күңел (Тукай)]] * [[Күрсәтә (Тукай)]] * [[Кызыклы шәкерт (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кышка бер сүз (Тукай)]] * [[Кышкы кич (Тукай)]] * [[Кярханәдә (Тукай)]] * [[Мәҗлес (Тукай)]] * [[Мәҗрух указ (Тукай)]] * [[Мәктәп (Тукай)]] * [[Мәктәптә (Тукай)]] * [[Мәхәббәт (Тукай)]] * [[Мәхәббәт шәрхе (Тукай)]] * [[Мигъраҗ (Тукай)]] * [[Милли моңнар (Тукай)]] * [[Минһаҗ (Тукай)]] * [[Мияубикә (Тукай)]] * [[Могъҗиза (Тукай)]] * [[Монафикъка (Тукай)]] * [[Мөнтәкыйд (Тукай)]] * [[Муллалар (Тукай)]] * [[Нәсихәт (Тукай)]] * [[Ни кирәк тагы? (Тукай)]] * [[Ник? (Тукай)]] * [[Нигә? (Тукай)]] * [[Номерга төшкән искеләр (Тукай)]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре (Тукай)]] * [[Өзелгән өмид (Тукай)]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү (Тукай)]] * [[Өмид (Тукай)]] * [[Өмидсезлек (Тукай)]] * [[Өч хәкыйкать (Тукай)]] * [[Поезд барган көйгә (Тукай)]] * [[Пушкин вә мин (Тукай)]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы (Тукай)]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе (Тукай)]] * [[Сабыйга (Тукай)]] * [[Сабыйлар җыруы (Тукай)]] * [[Сагыныр вакытлар (Тукай)]] * [[Сайфия (Тукай)]] * [[Сибгатуллин (Тукай)]] * [[Соңра (Тукай)]] * [[Суык (Тукай)]] * [[Танса (Тукай)]] * [[Татар мөхәрриренә (Тукай)]] * [[Татар яшьләре (Тукай)]] * [[Таян Аллага (Тукай)]] * [[Тәләһһеф (Тукай)]] * [[Тәмсил (Тукай)]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә (Тукай)]] * [[Тәфсирме? (Тукай)]] * [[Тәрҗемәме? (Тукай)]] * [[Театр (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Толстой сүзе (Тукай)]] * [[Толстой фикере (Тукай)]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа (Тукай)]] * [[Тормыш (Тукай)]] * [[Төрекчәдән (Тукай)]] * [[Төш (Тукай)]] * [[Туган авыл (Тукай)]] * [[Туган җиремә (Тукай)]] * [[Туган тел (Тукай)]] * [[Уянмас йокы (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Үкенеч (Тукай)]] * [[Үтенеч (Тукай)]] * [[Фатима белән сандугач (Тукай)]] * [[Хале хазир (Тукай)]] * [[Хасият (Тукай)]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр (Тукай)]] * [[Хәстә хәле (Тукай)]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре (Тукай)]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи (Тукай)]] * [[Мостафа (Тукай)]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел Һәркемнең ашыйсы килә (Тукай)]] * [[Читен хәл (Тукай)]] * [[Чыршы (Тукай)]] * [[Шагыйрь (Тукай)]] * [[Шаян песи (Тукай)]] * [[Шигърият һәм нәсер (Тукай)]] * [[Шиһаб хәзрәт (Тукай)]] * [[Шөһрәт (Тукай)]] * [[Шыер (Тукай)]] * [[Эш (Тукай)]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый (Тукай)]] * [[Эшкә өндәү (Тукай)]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Яз хәбәре (Тукай)]] * [[Ялкау маэмай (Тукай)]] * [[Яңа чыкты (Тукай)]] * [[Яңгыр (Тукай)]] * [[Яңгыр илә кояш (Тукай)]] * [[Яратырга ярый (Тукай)]] * [[Яшен яшьнәгәндә (Тукай)]] * [[Яшьләр (Тукай)]] lnhw6w2bbvxreuex40cfhbybgk37siv 1334078 1334068 2026-04-11T07:11:37Z Winogadique 959174 1334078 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Тукай | ИСЕМНӘР = Габдулла | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =Т | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1886 елның 14 апреле | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1913 елның 2 апреле | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ =Tuqay portrait.jpg | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габдулла Тукай | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Ğabdulla Tuqay | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== * [[... г?]] * [[«Биек тауның башында...»]] * [[«Җырласаң да...»]] * [[«И төрек...»]] * [[«Йолдыз»дан да курка]] * [[«Кушмый ишан хилкасендә...»]] * [[«Сакмар суы көенә»]] * [[«Сөй гомерне...»]] * [[«Теләрсәң кемне сүк син...»]] * [[«Төркия янгын эчендә...»]] * [[«Уңга да мин әйләнәм...»]] * [[«Читтәге бик күп өяздә...»]] * [[Авыл җырлары]] * [[Авыл мәдрәсәсе]] * [[Авыл халкына ни җитми]] * [[Ай һәм кояш]] * [[Ак бабай]] * [[Актык тамчы яшь]] * [[Ана догасы]] * [[Аң]] * [[Арба, чана, ат]] * [[Ачы тәҗрибә авазы]] * [[Әнә-менә]] * [[Әхлаксызлык]] * [[Бабай]] * [[Бала белән күбәләк]] * [[Бала оҗмахта]] * [[Балкан көйләре]] * [[Балканда]] * [[Баскыч]] * [[Бәет]] * [[Бәйрәм вә сабыйлык вакыты]] * [[Бәхетле бала]] * [[Безнең гаилә]] * [[Бер мән]] * [[Бер рәсемгә]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре]] * [[Бичара куян]] * [[Бишек җыруы]] * [[Борын]] * [[Булмаса]] * [[Буран]] * [[Буш вакыт]] * [[Ваксынмыйм]] * [[Валлаһи]] * [[Газаптан соң]] * [[Гаилә тынычлыгы]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе]] * [[Гали белән кәҗә]] * [[Гашыйк]] * [[Гәүбә вә истигъфар]] * [[Гомер хакында]] * [[Гомер юлына керүчеләгә]] * [[Гөнаһ]] * [[Граммафонда татар җырлары]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт]] * [[Даһигә (Тукай)|Даһигә]] * [[Дәүре галәм]] * [[Дин вә гавам]] * [[Дошманнар]] * [[Елның дүрт фасылы]] * [[Җәй көнендә]] * [[Җәйге таң хатирәсе]] * [[Җегетләр]] * [[Җил]] * [[Җил тавышы]] * [[Җир йокысы]] * [[Золым]] * [[Зур бәшарәт!]] * [[Ике иптәш арасында]] * [[Ике кояш]] * [[Ике юл]] * [[Имтияз алган бала]] * [[Интикадка мөтәгалликъ]] * [[Иртә]] * [[Исемдә]] * [[Иссез чәчәк]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи]] * [[Иһтида]] * [[Ишан]] * [[Йокы алдыннан]] * [[Кадер кич]] * [[Казан вә Кабан арты]] * [[Казан вә Казан арты]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат]] * [[Кайда? Кем?]] * [[Кайчакта]] * [[Карга]] * [[Карлыгач]] * [[Картлар]] * [[Катиле нәфескә]] * [[Качан соң...]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе]] * [[Кәҗә тугърысында]] * [[Кечкенә музыкант]] * [[Китмибез]] * [[Кичә һәм бүген]] * [[Кичке теләк]] * [[Кошларга]] * [[Кошчык]] * [[Көз]] * [[Көзге җилләр]] * [[Көлке түгел]] * [[Көтмәгәндә]] * [[Кушмый ишәк җырлый]] * [[Күгәрчен]] * [[Күңел]] * [[Күрсәтә]] * [[Кызыклы шәкерт]] * [[Кыйтга]] * [[Кыйтга]] * [[Кышка бер сүз]] * [[Кышкы кич]] * [[Кярханәдә]] * [[Мәҗлес]] * [[Мәҗрух указ]] * [[Мәктәп]] * [[Мәктәптә]] * [[Мәхәббәт]] * [[Мәхәббәт шәрхе]] * [[Мигъраҗ]] * [[Милли моңнар]] * [[Минһаҗ]] * [[Мияубикә]] * [[Могъҗиза]] * [[Монафикъка]] * [[Мөнтәкыйд]] * [[Муллалар]] * [[Нәсихәт]] * [[Ни кирәк тагы?]] * [[Ник? Нигә?]] * [[Номерга төшкән искеләр]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре]] * [[Өзелгән өмид]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү]] * [[Өмид]] * [[Өмидсезлек]] * [[Өч хәкыйкать]] * [[Пар ат]] * [[Поезд барган көйгә]] * [[Пушкин вә мин]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе]] * [[Сабыйга]] * [[Сабыйлар җыруы]] * [[Сагыныр вакытлар]] * [[Сайфия]] * [[Сибгатуллин]] * [[Соңра]] * [[Суык]] * [[Танса]] * [[Татар мөхәрриренә]] * [[Татар яшьләре]] * [[Таян Аллага]] * [[Тәләһһеф]] * [[Тәмсил]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә]] * [[Тәфсирме? Тәрҗемәме?]] * [[Театр]] * [[Теләнче]] * [[Толстой сүзе]] * [[Толстой фикере]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа]] * [[Тормыш]] * [[Төрекчәдән]] * [[Төш]] * [[Туган авыл (Тукай)|Туган авыл]] * [[Туган җиремә]] * [[Туган тел]] * [[Уянмас йокы]] * [[Үз-үземә]] * [[Үкенеч]] * [[Үтенеч]] * [[Фатима белән сандугач]] * [[Хале хазир]] * [[Хасият]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр]] * [[Хәстә хәле]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи Мостафа]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел]] * [[Һәркемнең ашыйсы килә]] * [[Читен хәл]] * [[Чыршы]] * [[Шагыйрь]] * [[Шаян песи]] * [[Шигърият һәм нәсер]] * [[Шиһаб хәзрәт]] * [[Шөһрәт]] * [[Шыер]] * [[Эш]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый]] * [[Эшкә өндәү]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына]] * [[Яз галәмәтләре]] * [[Яз хәбәре]] * [[Ялкау маэмай]] * [[Яңа чыкты]] * [[Яңгыр]] * [[Яңгыр илә кояш]] * [[Япон хикәясе]] * [[Яратырга ярый]] * [[Яшен яшьнәгәндә]] * [[Яшьләр]] ==Истәлекләр. Юлъязмалар== * [[Мөкаддимә]] * [[Исемдә калганнар]] ==Заливка== * [[Мужик йокысы (Тукай)]] * [[Хөррият хакында (Тукай)]] * [[Дусларга бер сүз (Тукай)]] * [[Иттмфакъ хакында (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Кечкенә генә бер хикәя (Тукай)]] * [[Бәхре сани (Тукай)]] * [[Сорыкортларга (Тукай)]] * [[Кемне сөяргә кирәк (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Государственная Думага (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Мактанышу (Тукай)]] * [[Шагырьгә (Тукай)]] * [[Тартар кошы сайрый (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Син булмасаң (Тукай)]] * [[Авыл җырлары (Тукай)]] * [[Ачы тәҗрибә авазы (Тукай)]] * [[Балкан көйләре (Тукай)]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре (Тукай)]] * [[Борын (Тукай)]] * [[Булмаса (Тукай)]] * [[Буш вакыт (Тукай)]] * [[Ваксынмыйм (Тукай)]] * [[Валлаһи (Тукай)]] * [[Газаптан соң (Тукай)]] * [[Гаилә тынычлыгы (Тукай)]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе (Тукай)]] * [[Гашыйк (Тукай)]] * [[Гәүбә вә истигъфар (Тукай)]] * [[Гомер хакында (Тукай)]] * [[Гомер юлына керүчеләгә (Тукай)]] * [[Гөнаһ (Тукай)]] * [[Граммафонда татар җырлары (Тукай)]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт (Тукай)]] * [[Даһигә (Тукай)]] * [[Дәүре галәм (Тукай)]] * [[Дин вә гавам (Тукай)]] * [[Дошманнар (Тукай)]] * [[Елның дүрт фасылы (Тукай)]] * [[Җәй көнендә (Тукай)]] * [[Җәйге таң хатирәсе (Тукай)]] * [[Җегетләр (Тукай)]] * [[Җил (Тукай)]] * [[Җил тавышы (Тукай)]] * [[Җир йокысы (Тукай)]] * [[Золым (Тукай)]] * [[Зур бәшарәт! (Тукай)]] * [[Ике иптәш арасында (Тукай)]] * [[Ике кояш (Тукай)]] * [[Ике юл (Тукай)]] * [[Имтияз алган бала (Тукай)]] * [[Интикадка мөтәгалликъ (Тукай)]] * [[Иртә (Тукай)]] * [[Исемдә (Тукай)]] * [[Иссез чәчәк (Тукай)]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи (Тукай)]] * [[Иһтида (Тукай)]] * [[Ишан (Тукай)]] * [[Йокы алдыннан (Тукай)]] * [[Кадер кич (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Кабан арты (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Казан арты (Тукай)]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат (Тукай)]] * [[Кайда? (Тукай)]] * [[Кем? (Тукай)]] * [[Кайчакта (Тукай)]] * [[Карга (Тукай)]] * [[Карлыгач (Тукай)]] * [[Картлар (Тукай)]] * [[Катиле нәфескә (Тукай)]] * [[Качан соң... (Тукай)]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе (Тукай)]] * [[Кәҗә тугърысында (Тукай)]] * [[Кечкенә музыкант (Тукай)]] * [[Китмибез (Тукай)]] * [[Кичә һәм бүген (Тукай)]] * [[Кичке теләк (Тукай)]] * [[Кошларга (Тукай)]] * [[Кошчык (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Көзге җилләр (Тукай)]] * [[Көлке түгел (Тукай)]] * [[Көтмәгәндә (Тукай)]] * [[Кушмый ишәк җырлый (Тукай)]] * [[Күгәрчен (Тукай)]] * [[Күңел (Тукай)]] * [[Күрсәтә (Тукай)]] * [[Кызыклы шәкерт (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кышка бер сүз (Тукай)]] * [[Кышкы кич (Тукай)]] * [[Кярханәдә (Тукай)]] * [[Мәҗлес (Тукай)]] * [[Мәҗрух указ (Тукай)]] * [[Мәктәп (Тукай)]] * [[Мәктәптә (Тукай)]] * [[Мәхәббәт (Тукай)]] * [[Мәхәббәт шәрхе (Тукай)]] * [[Мигъраҗ (Тукай)]] * [[Милли моңнар (Тукай)]] * [[Минһаҗ (Тукай)]] * [[Мияубикә (Тукай)]] * [[Могъҗиза (Тукай)]] * [[Монафикъка (Тукай)]] * [[Мөнтәкыйд (Тукай)]] * [[Муллалар (Тукай)]] * [[Нәсихәт (Тукай)]] * [[Ни кирәк тагы? (Тукай)]] * [[Ник? (Тукай)]] * [[Нигә? (Тукай)]] * [[Номерга төшкән искеләр (Тукай)]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре (Тукай)]] * [[Өзелгән өмид (Тукай)]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү (Тукай)]] * [[Өмид (Тукай)]] * [[Өмидсезлек (Тукай)]] * [[Өч хәкыйкать (Тукай)]] * [[Поезд барган көйгә (Тукай)]] * [[Пушкин вә мин (Тукай)]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы (Тукай)]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе (Тукай)]] * [[Сабыйга (Тукай)]] * [[Сабыйлар җыруы (Тукай)]] * [[Сагыныр вакытлар (Тукай)]] * [[Сайфия (Тукай)]] * [[Сибгатуллин (Тукай)]] * [[Соңра (Тукай)]] * [[Суык (Тукай)]] * [[Танса (Тукай)]] * [[Татар мөхәрриренә (Тукай)]] * [[Татар яшьләре (Тукай)]] * [[Таян Аллага (Тукай)]] * [[Тәләһһеф (Тукай)]] * [[Тәмсил (Тукай)]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә (Тукай)]] * [[Тәфсирме? (Тукай)]] * [[Тәрҗемәме? (Тукай)]] * [[Театр (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Толстой сүзе (Тукай)]] * [[Толстой фикере (Тукай)]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа (Тукай)]] * [[Тормыш (Тукай)]] * [[Төрекчәдән (Тукай)]] * [[Төш (Тукай)]] * [[Туган авыл (Тукай)]] * [[Туган җиремә (Тукай)]] * [[Туган тел (Тукай)]] * [[Уянмас йокы (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Үкенеч (Тукай)]] * [[Үтенеч (Тукай)]] * [[Фатима белән сандугач (Тукай)]] * [[Хале хазир (Тукай)]] * [[Хасият (Тукай)]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр (Тукай)]] * [[Хәстә хәле (Тукай)]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре (Тукай)]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи (Тукай)]] * [[Мостафа (Тукай)]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел Һәркемнең ашыйсы килә (Тукай)]] * [[Читен хәл (Тукай)]] * [[Чыршы (Тукай)]] * [[Шагыйрь (Тукай)]] * [[Шаян песи (Тукай)]] * [[Шигърият һәм нәсер (Тукай)]] * [[Шиһаб хәзрәт (Тукай)]] * [[Шөһрәт (Тукай)]] * [[Шыер (Тукай)]] * [[Эш (Тукай)]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый (Тукай)]] * [[Эшкә өндәү (Тукай)]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Яз хәбәре (Тукай)]] * [[Ялкау маэмай (Тукай)]] * [[Яңа чыкты (Тукай)]] * [[Яңгыр (Тукай)]] * [[Яңгыр илә кояш (Тукай)]] * [[Яратырга ярый (Тукай)]] * [[Яшен яшьнәгәндә (Тукай)]] * [[Яшьләр (Тукай)]] 15nlhuin4dbhm900qqh3g4ib8gstuxn 1334088 1334078 2026-04-11T07:19:16Z Winogadique 959174 1334088 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Тукай | ИСЕМНӘР = Габдулла | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =Т | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1886 елның 14 апреле | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1913 елның 2 апреле | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ =Tuqay portrait.jpg | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габдулла Тукай | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Ğabdulla Tuqay | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== * [[... г?]] * [[«Биек тауның башында...»]] * [[«Җырласаң да...»]] * [[«И төрек...»]] * [[«Йолдыз»дан да курка]] * [[«Кушмый ишан хилкасендә...»]] * [[«Сакмар суы көенә»]] * [[«Сөй гомерне...»]] * [[«Теләрсәң кемне сүк син...»]] * [[«Төркия янгын эчендә...»]] * [[«Уңга да мин әйләнәм...»]] * [[«Читтәге бик күп өяздә...»]] * [[Авыл җырлары]] * [[Авыл мәдрәсәсе]] * [[Авыл халкына ни җитми]] * [[Ай һәм кояш]] * [[Ак бабай]] * [[Актык тамчы яшь]] * [[Ана догасы]] * [[Аң]] * [[Арба, чана, ат]] * [[Ачы тәҗрибә авазы]] * [[Әнә-менә]] * [[Әхлаксызлык]] * [[Бабай]] * [[Бала белән күбәләк]] * [[Бала оҗмахта]] * [[Балкан көйләре]] * [[Балканда]] * [[Баскыч]] * [[Бәет]] * [[Бәйрәм вә сабыйлык вакыты]] * [[Бәхетле бала]] * [[Безнең гаилә]] * [[Бер мән]] * [[Бер рәсемгә]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре]] * [[Бичара куян]] * [[Бишек җыруы]] * [[Борын]] * [[Булмаса]] * [[Буран]] * [[Буш вакыт]] * [[Ваксынмыйм]] * [[Валлаһи]] * [[Газаптан соң]] * [[Гаилә тынычлыгы]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе]] * [[Гали белән кәҗә]] * [[Гашыйк]] * [[Гәүбә вә истигъфар]] * [[Гомер хакында]] * [[Гомер юлына керүчеләгә]] * [[Гөнаһ]] * [[Граммафонда татар җырлары]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт]] * [[Даһигә (Тукай)|Даһигә]] * [[Дәүре галәм]] * [[Дин вә гавам]] * [[Дошманнар]] * [[Елның дүрт фасылы]] * [[Җәй көнендә]] * [[Җәйге таң хатирәсе]] * [[Җегетләр]] * [[Җил]] * [[Җил тавышы]] * [[Җир йокысы]] * [[Золым]] * [[Зур бәшарәт!]] * [[Ике иптәш арасында]] * [[Ике кояш]] * [[Ике юл]] * [[Имтияз алган бала]] * [[Интикадка мөтәгалликъ]] * [[Иртә]] * [[Исемдә]] * [[Иссез чәчәк]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи]] * [[Иһтида]] * [[Ишан]] * [[Йокы алдыннан]] * [[Кадер кич]] * [[Казан вә Кабан арты]] * [[Казан вә Казан арты]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат]] * [[Кайда? Кем?]] * [[Кайчакта]] * [[Карга]] * [[Карлыгач]] * [[Картлар]] * [[Катиле нәфескә]] * [[Качан соң...]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе]] * [[Кәҗә тугърысында]] * [[Кечкенә музыкант]] * [[Китмибез]] * [[Кичә һәм бүген]] * [[Кичке теләк]] * [[Кошларга]] * [[Кошчык]] * [[Көз]] * [[Көзге җилләр]] * [[Көлке түгел]] * [[Көтмәгәндә]] * [[Кушмый ишәк җырлый]] * [[Күгәрчен]] * [[Күңел]] * [[Күрсәтә]] * [[Кызыклы шәкерт]] * [[Кыйтга]] * [[Кыйтга]] * [[Кышка бер сүз]] * [[Кышкы кич]] * [[Кярханәдә]] * [[Мәҗлес]] * [[Мәҗрух указ]] * [[Мәктәп]] * [[Мәктәптә]] * [[Мәхәббәт]] * [[Мәхәббәт шәрхе]] * [[Мигъраҗ]] * [[Милли моңнар]] * [[Минһаҗ]] * [[Мияубикә]] * [[Могъҗиза]] * [[Монафикъка]] * [[Мөнтәкыйд]] * [[Муллалар]] * [[Нәсихәт]] * [[Ни кирәк тагы?]] * [[Ник? Нигә?]] * [[Номерга төшкән искеләр]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре]] * [[Өзелгән өмид]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү]] * [[Өмид]] * [[Өмидсезлек]] * [[Өч хәкыйкать]] * [[Пар ат]] * [[Поезд барган көйгә]] * [[Пушкин вә мин]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе]] * [[Сабыйга]] * [[Сабыйлар җыруы]] * [[Сагыныр вакытлар]] * [[Сайфия]] * [[Сибгатуллин]] * [[Соңра]] * [[Суык]] * [[Танса]] * [[Татар мөхәрриренә]] * [[Татар яшьләре]] * [[Таян Аллага]] * [[Тәләһһеф]] * [[Тәмсил]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә]] * [[Тәфсирме? Тәрҗемәме?]] * [[Театр]] * [[Теләнче]] * [[Толстой сүзе]] * [[Толстой фикере]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа]] * [[Тормыш]] * [[Төрекчәдән]] * [[Төш]] * [[Туган авыл (Тукай)|Туган авыл]] * [[Туган җиремә]] * [[Туган тел]] * [[Уянмас йокы]] * [[Үз-үземә]] * [[Үкенеч]] * [[Үтенеч]] * [[Фатима белән сандугач]] * [[Хале хазир]] * [[Хасият]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр]] * [[Хәстә хәле]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи Мостафа]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел]] * [[Һәркемнең ашыйсы килә]] * [[Читен хәл]] * [[Чыршы]] * [[Шагыйрь]] * [[Шаян песи]] * [[Шигърият һәм нәсер]] * [[Шиһаб хәзрәт]] * [[Шөһрәт]] * [[Шыер]] * [[Эш]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый]] * [[Эшкә өндәү]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына]] * [[Яз галәмәтләре]] * [[Яз хәбәре]] * [[Ялкау маэмай]] * [[Яңа чыкты]] * [[Яңгыр]] * [[Яңгыр илә кояш]] * [[Япон хикәясе]] * [[Яратырга ярый]] * [[Яшен яшьнәгәндә]] * [[Яшьләр]] ==Истәлекләр. Юлъязмалар== * [[Исемдә калганнар]] ==Заливка== * [[Мужик йокысы (Тукай)]] * [[Хөррият хакында (Тукай)]] * [[Дусларга бер сүз (Тукай)]] * [[Иттмфакъ хакында (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Кечкенә генә бер хикәя (Тукай)]] * [[Бәхре сани (Тукай)]] * [[Сорыкортларга (Тукай)]] * [[Кемне сөяргә кирәк (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Государственная Думага (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Мактанышу (Тукай)]] * [[Шагырьгә (Тукай)]] * [[Тартар кошы сайрый (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Син булмасаң (Тукай)]] * [[Авыл җырлары (Тукай)]] * [[Ачы тәҗрибә авазы (Тукай)]] * [[Балкан көйләре (Тукай)]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре (Тукай)]] * [[Борын (Тукай)]] * [[Булмаса (Тукай)]] * [[Буш вакыт (Тукай)]] * [[Ваксынмыйм (Тукай)]] * [[Валлаһи (Тукай)]] * [[Газаптан соң (Тукай)]] * [[Гаилә тынычлыгы (Тукай)]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе (Тукай)]] * [[Гашыйк (Тукай)]] * [[Гәүбә вә истигъфар (Тукай)]] * [[Гомер хакында (Тукай)]] * [[Гомер юлына керүчеләгә (Тукай)]] * [[Гөнаһ (Тукай)]] * [[Граммафонда татар җырлары (Тукай)]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт (Тукай)]] * [[Даһигә (Тукай)]] * [[Дәүре галәм (Тукай)]] * [[Дин вә гавам (Тукай)]] * [[Дошманнар (Тукай)]] * [[Елның дүрт фасылы (Тукай)]] * [[Җәй көнендә (Тукай)]] * [[Җәйге таң хатирәсе (Тукай)]] * [[Җегетләр (Тукай)]] * [[Җил (Тукай)]] * [[Җил тавышы (Тукай)]] * [[Җир йокысы (Тукай)]] * [[Золым (Тукай)]] * [[Зур бәшарәт! (Тукай)]] * [[Ике иптәш арасында (Тукай)]] * [[Ике кояш (Тукай)]] * [[Ике юл (Тукай)]] * [[Имтияз алган бала (Тукай)]] * [[Интикадка мөтәгалликъ (Тукай)]] * [[Иртә (Тукай)]] * [[Исемдә (Тукай)]] * [[Иссез чәчәк (Тукай)]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи (Тукай)]] * [[Иһтида (Тукай)]] * [[Ишан (Тукай)]] * [[Йокы алдыннан (Тукай)]] * [[Кадер кич (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Кабан арты (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Казан арты (Тукай)]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат (Тукай)]] * [[Кайда? (Тукай)]] * [[Кем? (Тукай)]] * [[Кайчакта (Тукай)]] * [[Карга (Тукай)]] * [[Карлыгач (Тукай)]] * [[Картлар (Тукай)]] * [[Катиле нәфескә (Тукай)]] * [[Качан соң... (Тукай)]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе (Тукай)]] * [[Кәҗә тугърысында (Тукай)]] * [[Кечкенә музыкант (Тукай)]] * [[Китмибез (Тукай)]] * [[Кичә һәм бүген (Тукай)]] * [[Кичке теләк (Тукай)]] * [[Кошларга (Тукай)]] * [[Кошчык (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Көзге җилләр (Тукай)]] * [[Көлке түгел (Тукай)]] * [[Көтмәгәндә (Тукай)]] * [[Кушмый ишәк җырлый (Тукай)]] * [[Күгәрчен (Тукай)]] * [[Күңел (Тукай)]] * [[Күрсәтә (Тукай)]] * [[Кызыклы шәкерт (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кышка бер сүз (Тукай)]] * [[Кышкы кич (Тукай)]] * [[Кярханәдә (Тукай)]] * [[Мәҗлес (Тукай)]] * [[Мәҗрух указ (Тукай)]] * [[Мәктәп (Тукай)]] * [[Мәктәптә (Тукай)]] * [[Мәхәббәт (Тукай)]] * [[Мәхәббәт шәрхе (Тукай)]] * [[Мигъраҗ (Тукай)]] * [[Милли моңнар (Тукай)]] * [[Минһаҗ (Тукай)]] * [[Мияубикә (Тукай)]] * [[Могъҗиза (Тукай)]] * [[Монафикъка (Тукай)]] * [[Мөнтәкыйд (Тукай)]] * [[Муллалар (Тукай)]] * [[Нәсихәт (Тукай)]] * [[Ни кирәк тагы? (Тукай)]] * [[Ник? (Тукай)]] * [[Нигә? (Тукай)]] * [[Номерга төшкән искеләр (Тукай)]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре (Тукай)]] * [[Өзелгән өмид (Тукай)]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү (Тукай)]] * [[Өмид (Тукай)]] * [[Өмидсезлек (Тукай)]] * [[Өч хәкыйкать (Тукай)]] * [[Поезд барган көйгә (Тукай)]] * [[Пушкин вә мин (Тукай)]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы (Тукай)]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе (Тукай)]] * [[Сабыйга (Тукай)]] * [[Сабыйлар җыруы (Тукай)]] * [[Сагыныр вакытлар (Тукай)]] * [[Сайфия (Тукай)]] * [[Сибгатуллин (Тукай)]] * [[Соңра (Тукай)]] * [[Суык (Тукай)]] * [[Танса (Тукай)]] * [[Татар мөхәрриренә (Тукай)]] * [[Татар яшьләре (Тукай)]] * [[Таян Аллага (Тукай)]] * [[Тәләһһеф (Тукай)]] * [[Тәмсил (Тукай)]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә (Тукай)]] * [[Тәфсирме? (Тукай)]] * [[Тәрҗемәме? (Тукай)]] * [[Театр (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Толстой сүзе (Тукай)]] * [[Толстой фикере (Тукай)]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа (Тукай)]] * [[Тормыш (Тукай)]] * [[Төрекчәдән (Тукай)]] * [[Төш (Тукай)]] * [[Туган авыл (Тукай)]] * [[Туган җиремә (Тукай)]] * [[Туган тел (Тукай)]] * [[Уянмас йокы (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Үкенеч (Тукай)]] * [[Үтенеч (Тукай)]] * [[Фатима белән сандугач (Тукай)]] * [[Хале хазир (Тукай)]] * [[Хасият (Тукай)]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр (Тукай)]] * [[Хәстә хәле (Тукай)]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре (Тукай)]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи (Тукай)]] * [[Мостафа (Тукай)]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел Һәркемнең ашыйсы килә (Тукай)]] * [[Читен хәл (Тукай)]] * [[Чыршы (Тукай)]] * [[Шагыйрь (Тукай)]] * [[Шаян песи (Тукай)]] * [[Шигърият һәм нәсер (Тукай)]] * [[Шиһаб хәзрәт (Тукай)]] * [[Шөһрәт (Тукай)]] * [[Шыер (Тукай)]] * [[Эш (Тукай)]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый (Тукай)]] * [[Эшкә өндәү (Тукай)]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Яз хәбәре (Тукай)]] * [[Ялкау маэмай (Тукай)]] * [[Яңа чыкты (Тукай)]] * [[Яңгыр (Тукай)]] * [[Яңгыр илә кояш (Тукай)]] * [[Яратырга ярый (Тукай)]] * [[Яшен яшьнәгәндә (Тукай)]] * [[Яшьләр (Тукай)]] cilee11vz0uekeub8vcdpkf0lmwbfq0 1334235 1334088 2026-04-11T10:16:56Z Winogadique 959174 /* Истәлекләр. Юлъязмалар */ 1334235 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Тукай | ИСЕМНӘР = Габдулла | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =Т | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1886 елның 14 апреле | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1913 елның 2 апреле | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ =Tuqay portrait.jpg | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габдулла Тукай | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Ğabdulla Tuqay | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== * [[... г?]] * [[«Биек тауның башында...»]] * [[«Җырласаң да...»]] * [[«И төрек...»]] * [[«Йолдыз»дан да курка]] * [[«Кушмый ишан хилкасендә...»]] * [[«Сакмар суы көенә»]] * [[«Сөй гомерне...»]] * [[«Теләрсәң кемне сүк син...»]] * [[«Төркия янгын эчендә...»]] * [[«Уңга да мин әйләнәм...»]] * [[«Читтәге бик күп өяздә...»]] * [[Авыл җырлары]] * [[Авыл мәдрәсәсе]] * [[Авыл халкына ни җитми]] * [[Ай һәм кояш]] * [[Ак бабай]] * [[Актык тамчы яшь]] * [[Ана догасы]] * [[Аң]] * [[Арба, чана, ат]] * [[Ачы тәҗрибә авазы]] * [[Әнә-менә]] * [[Әхлаксызлык]] * [[Бабай]] * [[Бала белән күбәләк]] * [[Бала оҗмахта]] * [[Балкан көйләре]] * [[Балканда]] * [[Баскыч]] * [[Бәет]] * [[Бәйрәм вә сабыйлык вакыты]] * [[Бәхетле бала]] * [[Безнең гаилә]] * [[Бер мән]] * [[Бер рәсемгә]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре]] * [[Бичара куян]] * [[Бишек җыруы]] * [[Борын]] * [[Булмаса]] * [[Буран]] * [[Буш вакыт]] * [[Ваксынмыйм]] * [[Валлаһи]] * [[Газаптан соң]] * [[Гаилә тынычлыгы]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе]] * [[Гали белән кәҗә]] * [[Гашыйк]] * [[Гәүбә вә истигъфар]] * [[Гомер хакында]] * [[Гомер юлына керүчеләгә]] * [[Гөнаһ]] * [[Граммафонда татар җырлары]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт]] * [[Даһигә (Тукай)|Даһигә]] * [[Дәүре галәм]] * [[Дин вә гавам]] * [[Дошманнар]] * [[Елның дүрт фасылы]] * [[Җәй көнендә]] * [[Җәйге таң хатирәсе]] * [[Җегетләр]] * [[Җил]] * [[Җил тавышы]] * [[Җир йокысы]] * [[Золым]] * [[Зур бәшарәт!]] * [[Ике иптәш арасында]] * [[Ике кояш]] * [[Ике юл]] * [[Имтияз алган бала]] * [[Интикадка мөтәгалликъ]] * [[Иртә]] * [[Исемдә]] * [[Иссез чәчәк]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи]] * [[Иһтида]] * [[Ишан]] * [[Йокы алдыннан]] * [[Кадер кич]] * [[Казан вә Кабан арты]] * [[Казан вә Казан арты]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат]] * [[Кайда? Кем?]] * [[Кайчакта]] * [[Карга]] * [[Карлыгач]] * [[Картлар]] * [[Катиле нәфескә]] * [[Качан соң...]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе]] * [[Кәҗә тугърысында]] * [[Кечкенә музыкант]] * [[Китмибез]] * [[Кичә һәм бүген]] * [[Кичке теләк]] * [[Кошларга]] * [[Кошчык]] * [[Көз]] * [[Көзге җилләр]] * [[Көлке түгел]] * [[Көтмәгәндә]] * [[Кушмый ишәк җырлый]] * [[Күгәрчен]] * [[Күңел]] * [[Күрсәтә]] * [[Кызыклы шәкерт]] * [[Кыйтга]] * [[Кыйтга]] * [[Кышка бер сүз]] * [[Кышкы кич]] * [[Кярханәдә]] * [[Мәҗлес]] * [[Мәҗрух указ]] * [[Мәктәп]] * [[Мәктәптә]] * [[Мәхәббәт]] * [[Мәхәббәт шәрхе]] * [[Мигъраҗ]] * [[Милли моңнар]] * [[Минһаҗ]] * [[Мияубикә]] * [[Могъҗиза]] * [[Монафикъка]] * [[Мөнтәкыйд]] * [[Муллалар]] * [[Нәсихәт]] * [[Ни кирәк тагы?]] * [[Ник? Нигә?]] * [[Номерга төшкән искеләр]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре]] * [[Өзелгән өмид]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү]] * [[Өмид]] * [[Өмидсезлек]] * [[Өч хәкыйкать]] * [[Пар ат]] * [[Поезд барган көйгә]] * [[Пушкин вә мин]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе]] * [[Сабыйга]] * [[Сабыйлар җыруы]] * [[Сагыныр вакытлар]] * [[Сайфия]] * [[Сибгатуллин]] * [[Соңра]] * [[Суык]] * [[Танса]] * [[Татар мөхәрриренә]] * [[Татар яшьләре]] * [[Таян Аллага]] * [[Тәләһһеф]] * [[Тәмсил]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә]] * [[Тәфсирме? Тәрҗемәме?]] * [[Театр]] * [[Теләнче]] * [[Толстой сүзе]] * [[Толстой фикере]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа]] * [[Тормыш]] * [[Төрекчәдән]] * [[Төш]] * [[Туган авыл (Тукай)|Туган авыл]] * [[Туган җиремә]] * [[Туган тел]] * [[Уянмас йокы]] * [[Үз-үземә]] * [[Үкенеч]] * [[Үтенеч]] * [[Фатима белән сандугач]] * [[Хале хазир]] * [[Хасият]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр]] * [[Хәстә хәле]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи Мостафа]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел]] * [[Һәркемнең ашыйсы килә]] * [[Читен хәл]] * [[Чыршы]] * [[Шагыйрь]] * [[Шаян песи]] * [[Шигърият һәм нәсер]] * [[Шиһаб хәзрәт]] * [[Шөһрәт]] * [[Шыер]] * [[Эш]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый]] * [[Эшкә өндәү]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына]] * [[Яз галәмәтләре]] * [[Яз хәбәре]] * [[Ялкау маэмай]] * [[Яңа чыкты]] * [[Яңгыр]] * [[Яңгыр илә кояш]] * [[Япон хикәясе]] * [[Яратырга ярый]] * [[Яшен яшьнәгәндә]] * [[Яшьләр]] ==Истәлекләр. Юлъязмалар. Хатлар.== * [[Исемдә калганнар]] ==Заливка== * [[Мужик йокысы (Тукай)]] * [[Хөррият хакында (Тукай)]] * [[Дусларга бер сүз (Тукай)]] * [[Иттмфакъ хакында (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Кечкенә генә бер хикәя (Тукай)]] * [[Бәхре сани (Тукай)]] * [[Сорыкортларга (Тукай)]] * [[Кемне сөяргә кирәк (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Государственная Думага (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Мактанышу (Тукай)]] * [[Шагырьгә (Тукай)]] * [[Тартар кошы сайрый (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Син булмасаң (Тукай)]] * [[Авыл җырлары (Тукай)]] * [[Ачы тәҗрибә авазы (Тукай)]] * [[Балкан көйләре (Тукай)]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре (Тукай)]] * [[Борын (Тукай)]] * [[Булмаса (Тукай)]] * [[Буш вакыт (Тукай)]] * [[Ваксынмыйм (Тукай)]] * [[Валлаһи (Тукай)]] * [[Газаптан соң (Тукай)]] * [[Гаилә тынычлыгы (Тукай)]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе (Тукай)]] * [[Гашыйк (Тукай)]] * [[Гәүбә вә истигъфар (Тукай)]] * [[Гомер хакында (Тукай)]] * [[Гомер юлына керүчеләгә (Тукай)]] * [[Гөнаһ (Тукай)]] * [[Граммафонда татар җырлары (Тукай)]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт (Тукай)]] * [[Даһигә (Тукай)]] * [[Дәүре галәм (Тукай)]] * [[Дин вә гавам (Тукай)]] * [[Дошманнар (Тукай)]] * [[Елның дүрт фасылы (Тукай)]] * [[Җәй көнендә (Тукай)]] * [[Җәйге таң хатирәсе (Тукай)]] * [[Җегетләр (Тукай)]] * [[Җил (Тукай)]] * [[Җил тавышы (Тукай)]] * [[Җир йокысы (Тукай)]] * [[Золым (Тукай)]] * [[Зур бәшарәт! (Тукай)]] * [[Ике иптәш арасында (Тукай)]] * [[Ике кояш (Тукай)]] * [[Ике юл (Тукай)]] * [[Имтияз алган бала (Тукай)]] * [[Интикадка мөтәгалликъ (Тукай)]] * [[Иртә (Тукай)]] * [[Исемдә (Тукай)]] * [[Иссез чәчәк (Тукай)]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи (Тукай)]] * [[Иһтида (Тукай)]] * [[Ишан (Тукай)]] * [[Йокы алдыннан (Тукай)]] * [[Кадер кич (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Кабан арты (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Казан арты (Тукай)]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат (Тукай)]] * [[Кайда? (Тукай)]] * [[Кем? (Тукай)]] * [[Кайчакта (Тукай)]] * [[Карга (Тукай)]] * [[Карлыгач (Тукай)]] * [[Картлар (Тукай)]] * [[Катиле нәфескә (Тукай)]] * [[Качан соң... (Тукай)]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе (Тукай)]] * [[Кәҗә тугърысында (Тукай)]] * [[Кечкенә музыкант (Тукай)]] * [[Китмибез (Тукай)]] * [[Кичә һәм бүген (Тукай)]] * [[Кичке теләк (Тукай)]] * [[Кошларга (Тукай)]] * [[Кошчык (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Көзге җилләр (Тукай)]] * [[Көлке түгел (Тукай)]] * [[Көтмәгәндә (Тукай)]] * [[Кушмый ишәк җырлый (Тукай)]] * [[Күгәрчен (Тукай)]] * [[Күңел (Тукай)]] * [[Күрсәтә (Тукай)]] * [[Кызыклы шәкерт (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кышка бер сүз (Тукай)]] * [[Кышкы кич (Тукай)]] * [[Кярханәдә (Тукай)]] * [[Мәҗлес (Тукай)]] * [[Мәҗрух указ (Тукай)]] * [[Мәктәп (Тукай)]] * [[Мәктәптә (Тукай)]] * [[Мәхәббәт (Тукай)]] * [[Мәхәббәт шәрхе (Тукай)]] * [[Мигъраҗ (Тукай)]] * [[Милли моңнар (Тукай)]] * [[Минһаҗ (Тукай)]] * [[Мияубикә (Тукай)]] * [[Могъҗиза (Тукай)]] * [[Монафикъка (Тукай)]] * [[Мөнтәкыйд (Тукай)]] * [[Муллалар (Тукай)]] * [[Нәсихәт (Тукай)]] * [[Ни кирәк тагы? (Тукай)]] * [[Ник? (Тукай)]] * [[Нигә? (Тукай)]] * [[Номерга төшкән искеләр (Тукай)]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре (Тукай)]] * [[Өзелгән өмид (Тукай)]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү (Тукай)]] * [[Өмид (Тукай)]] * [[Өмидсезлек (Тукай)]] * [[Өч хәкыйкать (Тукай)]] * [[Поезд барган көйгә (Тукай)]] * [[Пушкин вә мин (Тукай)]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы (Тукай)]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе (Тукай)]] * [[Сабыйга (Тукай)]] * [[Сабыйлар җыруы (Тукай)]] * [[Сагыныр вакытлар (Тукай)]] * [[Сайфия (Тукай)]] * [[Сибгатуллин (Тукай)]] * [[Соңра (Тукай)]] * [[Суык (Тукай)]] * [[Танса (Тукай)]] * [[Татар мөхәрриренә (Тукай)]] * [[Татар яшьләре (Тукай)]] * [[Таян Аллага (Тукай)]] * [[Тәләһһеф (Тукай)]] * [[Тәмсил (Тукай)]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә (Тукай)]] * [[Тәфсирме? (Тукай)]] * [[Тәрҗемәме? (Тукай)]] * [[Театр (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Толстой сүзе (Тукай)]] * [[Толстой фикере (Тукай)]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа (Тукай)]] * [[Тормыш (Тукай)]] * [[Төрекчәдән (Тукай)]] * [[Төш (Тукай)]] * [[Туган авыл (Тукай)]] * [[Туган җиремә (Тукай)]] * [[Туган тел (Тукай)]] * [[Уянмас йокы (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Үкенеч (Тукай)]] * [[Үтенеч (Тукай)]] * [[Фатима белән сандугач (Тукай)]] * [[Хале хазир (Тукай)]] * [[Хасият (Тукай)]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр (Тукай)]] * [[Хәстә хәле (Тукай)]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре (Тукай)]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи (Тукай)]] * [[Мостафа (Тукай)]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел Һәркемнең ашыйсы килә (Тукай)]] * [[Читен хәл (Тукай)]] * [[Чыршы (Тукай)]] * [[Шагыйрь (Тукай)]] * [[Шаян песи (Тукай)]] * [[Шигърият һәм нәсер (Тукай)]] * [[Шиһаб хәзрәт (Тукай)]] * [[Шөһрәт (Тукай)]] * [[Шыер (Тукай)]] * [[Эш (Тукай)]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый (Тукай)]] * [[Эшкә өндәү (Тукай)]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Яз хәбәре (Тукай)]] * [[Ялкау маэмай (Тукай)]] * [[Яңа чыкты (Тукай)]] * [[Яңгыр (Тукай)]] * [[Яңгыр илә кояш (Тукай)]] * [[Яратырга ярый (Тукай)]] * [[Яшен яшьнәгәндә (Тукай)]] * [[Яшьләр (Тукай)]] 935mhdrr385nagdvoj3lqufdhtwyla6 1334238 1334235 2026-04-11T10:18:18Z Winogadique 959174 1334238 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Тукай | ИСЕМНӘР = Габдулла | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =Т | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1886 елның 14 апреле | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1913 елның 2 апреле | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ =Tuqay portrait.jpg | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габдулла Тукай | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Ğabdulla Tuqay | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== * [[... г?]] * [[«Биек тауның башында...»]] * [[«Җырласаң да...»]] * [[«И төрек...»]] * [[«Йолдыз»дан да курка]] * [[«Кушмый ишан хилкасендә...»]] * [[«Сакмар суы көенә»]] * [[«Сөй гомерне...»]] * [[«Теләрсәң кемне сүк син...»]] * [[«Төркия янгын эчендә...»]] * [[«Уңга да мин әйләнәм...»]] * [[«Читтәге бик күп өяздә...»]] * [[Авыл җырлары]] * [[Авыл мәдрәсәсе]] * [[Авыл халкына ни җитми]] * [[Ай һәм кояш]] * [[Ак бабай]] * [[Актык тамчы яшь]] * [[Ана догасы]] * [[Аң]] * [[Арба, чана, ат]] * [[Ачы тәҗрибә авазы]] * [[Әнә-менә]] * [[Әхлаксызлык]] * [[Бабай]] * [[Бала белән күбәләк]] * [[Бала оҗмахта]] * [[Балкан көйләре]] * [[Балканда]] * [[Баскыч]] * [[Бәет]] * [[Бәйрәм вә сабыйлык вакыты]] * [[Бәхетле бала]] * [[Безнең гаилә]] * [[Бер мән]] * [[Бер рәсемгә]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре]] * [[Бичара куян]] * [[Бишек җыруы]] * [[Борын]] * [[Булмаса]] * [[Буран]] * [[Буш вакыт]] * [[Ваксынмыйм]] * [[Валлаһи]] * [[Газаптан соң]] * [[Гаилә тынычлыгы]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе]] * [[Гали белән кәҗә]] * [[Гашыйк]] * [[Гәүбә вә истигъфар]] * [[Гомер хакында]] * [[Гомер юлына керүчеләгә]] * [[Гөнаһ]] * [[Граммафонда татар җырлары]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт]] * [[Даһигә (Тукай)|Даһигә]] * [[Дәүре галәм]] * [[Дин вә гавам]] * [[Дошманнар]] * [[Елның дүрт фасылы]] * [[Җәй көнендә]] * [[Җәйге таң хатирәсе]] * [[Җегетләр]] * [[Җил]] * [[Җил тавышы]] * [[Җир йокысы]] * [[Золым]] * [[Зур бәшарәт!]] * [[Ике иптәш арасында]] * [[Ике кояш]] * [[Ике юл]] * [[Имтияз алган бала]] * [[Интикадка мөтәгалликъ]] * [[Иртә]] * [[Исемдә]] * [[Иссез чәчәк]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи]] * [[Иһтида]] * [[Ишан]] * [[Йокы алдыннан]] * [[Кадер кич]] * [[Казан вә Кабан арты]] * [[Казан вә Казан арты]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат]] * [[Кайда? Кем?]] * [[Кайчакта]] * [[Карга]] * [[Карлыгач]] * [[Картлар]] * [[Катиле нәфескә]] * [[Качан соң...]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе]] * [[Кәҗә тугърысында]] * [[Кечкенә музыкант]] * [[Китмибез]] * [[Кичә һәм бүген]] * [[Кичке теләк]] * [[Кошларга]] * [[Кошчык]] * [[Көз]] * [[Көзге җилләр]] * [[Көлке түгел]] * [[Көтмәгәндә]] * [[Кушмый ишәк җырлый]] * [[Күгәрчен]] * [[Күңел]] * [[Күрсәтә]] * [[Кызыклы шәкерт]] * [[Кыйтга]] * [[Кыйтга]] * [[Кышка бер сүз]] * [[Кышкы кич]] * [[Кярханәдә]] * [[Мәҗлес]] * [[Мәҗрух указ]] * [[Мәктәп]] * [[Мәктәптә]] * [[Мәхәббәт]] * [[Мәхәббәт шәрхе]] * [[Мигъраҗ]] * [[Милли моңнар]] * [[Минһаҗ]] * [[Мияубикә]] * [[Могъҗиза]] * [[Монафикъка]] * [[Мөнтәкыйд]] * [[Муллалар]] * [[Нәсихәт]] * [[Ни кирәк тагы?]] * [[Ник? Нигә?]] * [[Номерга төшкән искеләр]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре]] * [[Өзелгән өмид]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү]] * [[Өмид]] * [[Өмидсезлек]] * [[Өч хәкыйкать]] * [[Пар ат]] * [[Поезд барган көйгә]] * [[Пушкин вә мин]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе]] * [[Сабыйга]] * [[Сабыйлар җыруы]] * [[Сагыныр вакытлар]] * [[Сайфия]] * [[Сибгатуллин]] * [[Соңра]] * [[Суык]] * [[Танса]] * [[Татар мөхәрриренә]] * [[Татар яшьләре]] * [[Таян Аллага]] * [[Тәләһһеф]] * [[Тәмсил]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә]] * [[Тәфсирме? Тәрҗемәме?]] * [[Театр]] * [[Теләнче]] * [[Толстой сүзе]] * [[Толстой фикере]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа]] * [[Тормыш]] * [[Төрекчәдән]] * [[Төш]] * [[Туган авыл (Тукай)|Туган авыл]] * [[Туган җиремә]] * [[Туган тел]] * [[Уянмас йокы]] * [[Үз-үземә]] * [[Үкенеч]] * [[Үтенеч]] * [[Фатима белән сандугач]] * [[Хале хазир]] * [[Хасият]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр]] * [[Хәстә хәле]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи Мостафа]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел]] * [[Һәркемнең ашыйсы килә]] * [[Читен хәл]] * [[Чыршы]] * [[Шагыйрь]] * [[Шаян песи]] * [[Шигърият һәм нәсер]] * [[Шиһаб хәзрәт]] * [[Шөһрәт]] * [[Шыер]] * [[Эш]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый]] * [[Эшкә өндәү]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына]] * [[Яз галәмәтләре]] * [[Яз хәбәре]] * [[Ялкау маэмай]] * [[Яңа чыкты]] * [[Яңгыр]] * [[Яңгыр илә кояш]] * [[Япон хикәясе]] * [[Яратырга ярый]] * [[Яшен яшьнәгәндә]] * [[Яшьләр]] ==Истәлекләр. Юлъязмалар. Хатлар.== * [[Исемдә калганнар]] ==Мәсәлләр һәм балалар өчен хикәяләр== * [[Мөрит]] ==Заливка== * [[Мужик йокысы (Тукай)]] * [[Хөррият хакында (Тукай)]] * [[Дусларга бер сүз (Тукай)]] * [[Иттмфакъ хакында (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Кечкенә генә бер хикәя (Тукай)]] * [[Бәхре сани (Тукай)]] * [[Сорыкортларга (Тукай)]] * [[Кемне сөяргә кирәк (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Государственная Думага (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Мактанышу (Тукай)]] * [[Шагырьгә (Тукай)]] * [[Тартар кошы сайрый (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Син булмасаң (Тукай)]] * [[Авыл җырлары (Тукай)]] * [[Ачы тәҗрибә авазы (Тукай)]] * [[Балкан көйләре (Тукай)]] * [[Бер татар шагыйренең сүзләре (Тукай)]] * [[Борын (Тукай)]] * [[Булмаса (Тукай)]] * [[Буш вакыт (Тукай)]] * [[Ваксынмыйм (Тукай)]] * [[Валлаһи (Тукай)]] * [[Газаптан соң (Тукай)]] * [[Гаилә тынычлыгы (Тукай)]] * [[Гакыллылар фәлсәфәсе (Тукай)]] * [[Гашыйк (Тукай)]] * [[Гәүбә вә истигъфар (Тукай)]] * [[Гомер хакында (Тукай)]] * [[Гомер юлына керүчеләгә (Тукай)]] * [[Гөнаһ (Тукай)]] * [[Граммафонда татар җырлары (Тукай)]] * [[Гыйбрәт вә нәсихәт (Тукай)]] * [[Даһигә (Тукай)]] * [[Дәүре галәм (Тукай)]] * [[Дин вә гавам (Тукай)]] * [[Дошманнар (Тукай)]] * [[Елның дүрт фасылы (Тукай)]] * [[Җәй көнендә (Тукай)]] * [[Җәйге таң хатирәсе (Тукай)]] * [[Җегетләр (Тукай)]] * [[Җил (Тукай)]] * [[Җил тавышы (Тукай)]] * [[Җир йокысы (Тукай)]] * [[Золым (Тукай)]] * [[Зур бәшарәт! (Тукай)]] * [[Ике иптәш арасында (Тукай)]] * [[Ике кояш (Тукай)]] * [[Ике юл (Тукай)]] * [[Имтияз алган бала (Тукай)]] * [[Интикадка мөтәгалликъ (Тукай)]] * [[Иртә (Тукай)]] * [[Исемдә (Тукай)]] * [[Иссез чәчәк (Тукай)]] * [[Ит базарында тәрәкъкыи (Тукай)]] * [[Иһтида (Тукай)]] * [[Ишан (Тукай)]] * [[Йокы алдыннан (Тукай)]] * [[Кадер кич (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Кабан арты (Тукай)]] * [[Казан вә (Тукай)]] * [[Казан арты (Тукай)]] * [[Казан мулласы һәм булачак депутат (Тукай)]] * [[Кайда? (Тукай)]] * [[Кем? (Тукай)]] * [[Кайчакта (Тукай)]] * [[Карга (Тукай)]] * [[Карлыгач (Тукай)]] * [[Картлар (Тукай)]] * [[Катиле нәфескә (Тукай)]] * [[Качан соң... (Тукай)]] * [[Кәҗә белән сарык хикәясе (Тукай)]] * [[Кәҗә тугърысында (Тукай)]] * [[Кечкенә музыкант (Тукай)]] * [[Китмибез (Тукай)]] * [[Кичә һәм бүген (Тукай)]] * [[Кичке теләк (Тукай)]] * [[Кошларга (Тукай)]] * [[Кошчык (Тукай)]] * [[Көз (Тукай)]] * [[Көзге җилләр (Тукай)]] * [[Көлке түгел (Тукай)]] * [[Көтмәгәндә (Тукай)]] * [[Кушмый ишәк җырлый (Тукай)]] * [[Күгәрчен (Тукай)]] * [[Күңел (Тукай)]] * [[Күрсәтә (Тукай)]] * [[Кызыклы шәкерт (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кыйтга (Тукай)]] * [[Кышка бер сүз (Тукай)]] * [[Кышкы кич (Тукай)]] * [[Кярханәдә (Тукай)]] * [[Мәҗлес (Тукай)]] * [[Мәҗрух указ (Тукай)]] * [[Мәктәп (Тукай)]] * [[Мәктәптә (Тукай)]] * [[Мәхәббәт (Тукай)]] * [[Мәхәббәт шәрхе (Тукай)]] * [[Мигъраҗ (Тукай)]] * [[Милли моңнар (Тукай)]] * [[Минһаҗ (Тукай)]] * [[Мияубикә (Тукай)]] * [[Могъҗиза (Тукай)]] * [[Монафикъка (Тукай)]] * [[Мөнтәкыйд (Тукай)]] * [[Муллалар (Тукай)]] * [[Нәсихәт (Тукай)]] * [[Ни кирәк тагы? (Тукай)]] * [[Ник? (Тукай)]] * [[Нигә? (Тукай)]] * [[Номерга төшкән искеләр (Тукай)]] * [[Олугъ юбилей мөнәсәбәте белән халык өмидләре (Тукай)]] * [[Өзелгән өмид (Тукай)]] * [[Өйләнү — түгел сөйләнү (Тукай)]] * [[Өмид (Тукай)]] * [[Өмидсезлек (Тукай)]] * [[Өч хәкыйкать (Тукай)]] * [[Поезд барган көйгә (Тукай)]] * [[Пушкин вә мин (Тукай)]] * [[Рамазан гаетендә иблиснең шәйтаннарына хитабы (Тукай)]] * [[Сабитнең укырга өйрәнүе (Тукай)]] * [[Сабыйга (Тукай)]] * [[Сабыйлар җыруы (Тукай)]] * [[Сагыныр вакытлар (Тукай)]] * [[Сайфия (Тукай)]] * [[Сибгатуллин (Тукай)]] * [[Соңра (Тукай)]] * [[Суык (Тукай)]] * [[Танса (Тукай)]] * [[Татар мөхәрриренә (Тукай)]] * [[Татар яшьләре (Тукай)]] * [[Таян Аллага (Тукай)]] * [[Тәләһһеф (Тукай)]] * [[Тәмсил (Тукай)]] * [[Тәрәддөд вә шөбһә (Тукай)]] * [[Тәфсирме? (Тукай)]] * [[Тәрҗемәме? (Тукай)]] * [[Театр (Тукай)]] * [[Теләнче (Тукай)]] * [[Толстой сүзе (Тукай)]] * [[Толстой фикере (Тукай)]] * [[Толугышшәмси мин мәгърибиһа (Тукай)]] * [[Тормыш (Тукай)]] * [[Төрекчәдән (Тукай)]] * [[Төш (Тукай)]] * [[Туган авыл (Тукай)]] * [[Туган җиремә (Тукай)]] * [[Туган тел (Тукай)]] * [[Уянмас йокы (Тукай)]] * [[Үз-үземә (Тукай)]] * [[Үкенеч (Тукай)]] * [[Үтенеч (Тукай)]] * [[Фатима белән сандугач (Тукай)]] * [[Хале хазир (Тукай)]] * [[Хасият (Тукай)]] * [[Хәзерге өйләнүчеләр (Тукай)]] * [[Хәстә хәле (Тукай)]] * [[Хөрмәтле хөсәен яңкәре (Тукай)]] * [[Һазиһи касыйдәтен фи мәдхи (Тукай)]] * [[Мостафа (Тукай)]] * [[Һәр ялтыраган алтын түгел Һәркемнең ашыйсы килә (Тукай)]] * [[Читен хәл (Тукай)]] * [[Чыршы (Тукай)]] * [[Шагыйрь (Тукай)]] * [[Шаян песи (Тукай)]] * [[Шигърият һәм нәсер (Тукай)]] * [[Шиһаб хәзрәт (Тукай)]] * [[Шөһрәт (Тукай)]] * [[Шыер (Тукай)]] * [[Эш (Тукай)]] * [[Эш беткәч уйнарга ярый (Тукай)]] * [[Эшкә өндәү (Тукай)]] * [[Эштән чыгарылган татар кызына (Тукай)]] * [[Яз галәмәтләре (Тукай)]] * [[Яз хәбәре (Тукай)]] * [[Ялкау маэмай (Тукай)]] * [[Яңа чыкты (Тукай)]] * [[Яңгыр (Тукай)]] * [[Яңгыр илә кояш (Тукай)]] * [[Яратырга ярый (Тукай)]] * [[Яшен яшьнәгәндә (Тукай)]] * [[Яшьләр (Тукай)]] s40356vtrmfxvisd7pfqk38iw6t8pn3 10 86725 1334280 494065 2026-04-11T11:32:31Z Winogadique 959174 1334280 wikitext text/x-wiki <h2>[[Template:Башбит/Яңа авторлар|Яңа авторлар:]]</h2> <!-- Добавляйте новых авторов сверху (не более 30-40) а старых можно убирать вниз за нижнюю черту. !--> # [[Габделҗәббар Кандалый]] - <small>10 апрель 2026</small> # [[Галиәсгәр Камал]] - <small>10 декабрь 2016</small> # [[Муса Җәлил]] — <small>8 июнь 2011</small> # [[Фәүзия Бәйрәмова]] — <small>7 июнь 2011</small> # [[Фәтхи Бурнаш]] — <small>7 июнь 2011</small> # [[Фатих Кәрим]] — <small>7 июнь 2011</small> # [[Мөдәррис Әгъләмов]] — <small>7 июнь 2011</small> # [[Мәүла Колый]] — <small>7 июнь 2011</small> # [[Мәҗит Гафури]] — <small>7 июнь 2011</small> # [[Дәрдмәнд]] — <small>7 июнь 2011</small> # [[Кол Шәриф]] — <small>6 июнь 2011</small> # [[Исхак Хәйруллин]] — <small>6 июнь 2011</small> # [[Гадел Кутуй]] — <small>6 июнь 2011</small> # [[Габди]] — <small>6 июнь 2011</small> # [[Абдулла Алиш]] — <small>6 июнь 2011</small> # [[Роберт Миңнуллин]] — <small>6 июнь 2011</small> # [[Заһир Бигиев]] — <small>7 октябрь 2010</small> # [[Гаяз Исхакый ]] — <small>7 октябрь 2010</small> # [[Габдулла Тукай]] — <small>3 апрель 2010</small> # [[Һади Такташ]] — <small>3 апрель 2010</small> <noinclude>[[Category:Башбит өчен үрнәкләр]]</noinclude><!-- Монда искеләрне куярга була: ------------------------------------ dmkievdkrcgki667pt137nvzy16390h 0 89970 1333975 1331009 2026-04-10T18:43:37Z Liptink0 810852 1333975 wikitext text/x-wiki <poem> '''I''' (О) ятэшхор Елмыщэкъу, Ащ ыкъоу Тыгъужъ, Тыгъужъыкъо Къызбэч! Мэзахэри тфиугъоз! Мэзагъохэр итанджышъхь, И бзашъхьэ щымыут. Шъэолэхъуджэ мытэрэз, ШIоигъоджэ епсыхыжь. '''II''' ЫшнахьыкIэ Батмызэ, Зэчэрые япхъорэлъф. ЛIым фалъфыгъэр Хьаджалэ, Топ къалэ къегъэгырз. Шышъхьамыхъуарых, НысэкIэ гъэгушIох. Къызэтырелъхьи Гъэрхэри къещэфыжь — ыIуагъ! Ахъщэ фыжьыбзэджэ Чылэхэри къегъэгуащ. Япхъу дахэр дарие кукIэу. Сетхэри зитамыгъэу СабыитIор, бгъэжъым фэдэу, Онэ гуми щэцэлашхэ. Яшхагъо гъудыкӀапсэу зэтекӀи. Ячатэхэр чIыгумджэ алъэшъу, Яджэгъогъу зышъауи дэмыс. '''III''' ЗэӀэбэкӀы ибзэ кӀахь къырехы, Щэр къырихи зэзакъо къахэо. Къызыбэчы чэтэрыу икIас, Ипыйхэр лъэгуаджэджэ реуты, Ипыйхэр ОтэкӀыӀу рефы. Чафырым итопыхэр къегъэжьы, — ыIуагъ! Ичэтэ цыпэ лъэр пычъэу, Пчы пыджыныжъымыджэ къеIэтых. '''IV''' ЛIыхъор къафызэтедзырэп, Дзэшхом фэгъэщынэрэп. Лӏы гъэщынэгъуай, ЛIы мыхъэ зышIуашIох! '''V''' Ащымэри сащымэр кӀэлъэхъу, Зыщыщэри дуахьыджэ фэлъаIо. ЗэраIоуи Къызбэч къэнафэ. Къызбэч къынэси, Маисэри фигъащи, Шэхьитэуи зыришIылI. '''VI''' Аджалэр мэфэ пIуалъ! Лъэр пычъэу ипчыкIэ, Сэкъатэу ытэмэпкъ, Улалэу шы джалэмджэ хегъафэ. '''VII''' Дзэ макӀэ рылъэгъух, ИкIыгъо пэпчъых. Гум ихьахи Бэджэгъыр. ЯкӀэлэжъыехэр ШышъутырыкIэсых. Сэлаты лъэсхэр Чэмы къэфыкӀэх. Шапсыгъэмэ яжъугъэу, Заор кондэу рагъажьэ, Къылыщыми нагъэсы. Къурэшъхьэ машIох, МэшIо хэкужъых. '''VIII''' Адыгэмэ пщэу исымэ Къызбэч тэжъугъэлъэгъу, Илъэгъуи тыкӀэхъопс! Тинамыси къеубжьыкӀу. ТыфемыкӀоу тъегъэщынэ. Пщышхо икI идауш нагъэсы, Мысырыпщым и сэлам къыӀокӀэ. Чылэджэ Къызыбэч Хьэхьаити Хьаткъожъый. Хьаткъожъые хэт фэд? Зыфагъадэр Къызбэч! '''IX''' КӀыракӀыо лъэпэнащэу Ашъонащэр къызыщылъи Темырыкъо къегъэубз, — ыIуагъ! Шыбзы закъор къыӀырих, Чылэгъуибл къегъэкощ, Мыкощырэм пӀуалъэ ритэу. '''X''' Тамытэч, Айтэчыкъу, Щэщэнайкъо КIэмгуи — ЛIэкъуищэри зэшъэогъу. Дзэлыгъурым дзэр къыращы, Къэрэщаем пщыпIэ щашIы. Добэданэр якушъэпс. Лъэрыгъыпсэр щыкӀаут, Раутырэм и сэбэп, Ебэнымэ къыIуехыжьы. '''XI''' Быбыратэу топ фыжь, Пчъэм кӀэсэнэр кӀэсэӀу. Зэоныджэ дэкӀошъы, Зышъо зэмыкӀокӀыжь. ЛIымэ адэжьыджэ аслъан! Къурамбыер гъомылэу, Лабэ пщыпIэ щигъэщэу, Шэсырэми иоркъэу. Зы къини шIомышIэу, Нахьи илIыгъэ ригъэхъоу, Лъэхъуджэ, цIыфы кIэмыхьэу, Гум ихьагъи мэкIожьы, — ыIуагъ!</poem> [[Category:Ady Адыгабзэ (Adyghe)]] b2ms1oympfe8wkgo4er2nxsb8aturnr 3 260293 1333946 1333140 2026-04-10T14:36:31Z Jlhwung 285754 /* Maybe unencoded characters */ Add more ⿱卆⿰九寸 evidence 1333946 wikitext text/x-wiki {{Notice|1=This page is primarily used to discuss unencoded CJKV characters used in texts on Wikisource projects. If you encounter an unencoded character in a text that you are transcribing or proofing for Wikisource then you are very welcome to discuss it here (please link to the Wikisource text it is found in, and to an image or pdf of the original source). However, this is not the right venue to discuss random unencoded characters or character variants from sources that are not digitized on Wikisource. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 09:34, 29 April 2021 (UTC) }} == Character Requests for BabelStone Han font== {| class="wikitable sortable" |+ Character Requests for BabelStone Han |- ! Character !! Used in !! Status |- | U+31D3A 𱴺 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-312001037509-281179_%E5%85%A9%E6%BC%A2%E9%87%91%E7%9F%B3%E8%A8%98_%E7%AC%AC10%E5%86%8A.pdf&page=10 《兩漢金石記》（清乾隆刊本）卷16 folio 7b] || {{tick}} |- | U+290F0 𩃰 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_18262652_%E5%8C%97%E9%BD%8A%E6%9B%B8_v.8.pdf&page=31 《北齊書》（明萬曆北監本）卷46 folio 3a]（霶𩃰）|| {{tick}} |- | U+328D5 (WS2021-01579) ⿰扌輩 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47731540$189i 《保定府志》（清康熙刊本）卷6 folio 5a]（撬⿰扌輩以爲垣） || {{tick}} |- | U+2B20A 𫈊 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001065083-72152_%E9%AB%98%E9%99%BD%E7%B8%A3%E8%AA%8C_%E6%B8%85%E9%9B%8D%E6%AD%A38%E5%B9%B4(1730)_%E5%8D%B7%E5%9B%9B.pdf&page=23 《高陽縣志》（清雍正刊本）卷4 folio 23a](長子之𫈊……弟之⿱艹𬈶) || {{tick}} |- | U+31223 𱈣 || [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2011457034.1A116/?sp=28&st=image&r=0.417,0.098,0.278,0.232,0 《畿輔通志》(清雍正刊本) 卷116 folio 27b](𩾝𱈣) || {{tick}} |- | U+290F8 𩃸 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AGGZBCK171_%E6%B7%B8%E9%81%A0%E7%B8%A3%E5%BF%97_%E9%99%BD%E5%B1%B1%E7%B8%A3%E5%BF%97_%E9%80%A3%E5%B7%9E%E5%BF%97.pdf&page=83 《清遠縣志》（清乾隆刊本）卷13 詩 folio 48a](帝子䨇旌雲𩃸𩃸，石榴五色錦叢叢) || {{tick}} |- | U+24A79 𤩹 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001069794-98788_%E5%A4%AA%E5%B9%B3%E7%B8%A3%E8%AA%8C_%E6%B8%85%E4%B9%BE%E9%9A%8640%E5%B9%B4(1775)_%E5%8D%B7%E4%B8%89.pdf&page=23 《太平縣志》（清乾隆刊本）卷3 folio 22a](尉𤩹峪), variant of ⿱辟山 || {{tick}} |- | U+26AEC 𦫬 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005669-99818_%E8%B7%AF%E5%8F%B2_%E7%AC%AC9%E5%86%8A.pdf&page=36 《路史》（明嘉靖刊本）國名紀乙 folio 2b](重𦫬氏) || {{tick}} |- | U+32813 (WS2021-01350) ⿰忄屋 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012303&imageId=8582499 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷661 folio 4a](奉規於惟⿰忄屋，遵命於指蹤) || {{tick}} |} The latest beta release of [https://github.com/babelstone/babelstonehan-ufo/releases BabelStone Han] supports the characters with green tick status. == Archived Discussions == * [[User_talk:BabelStone/Archive|Archive]] : Archive of characters unified or not suitable for encoding * [[User_talk:BabelStone/Archive_2017|Archive 2017]] : Archive of characters encoded via WS2017 * [[User_talk:BabelStone/Archive_2021|Archive 2021]] : Archive of characters considered for WS2021 * [[User_talk:BabelStone/Archive_2024|Archive 2024]] : Archive of characters submitted for WS2024 == Maybe unencoded characters == {| class="wikitable sortable" |+ Maybe-unencoded Characters |- ! IDS !! Evidence !! Status !! PUA |- | ⿰火⿱日隹 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494747$20i 江西通志（清雍正刊本）] juan 47 R L1, [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428489761$21i 西江志（清康熙刊本）] juan 55 R L1, [https://rmda.kulib.kyoto-u.ac.jp/libraries/uv-wrapper/uv.php?archive=metadata_manifest&id=RB00008729#?c=0&m=0&s=0&cv=587&xywh=-196%2C-145%2C3413%2C2379 江西通志（清康熙刊本）] juan 13 folio 49 L-5; [https://zh.wikisource.org/wiki/%E7%A6%8F%E5%BB%BA%E9%80%9A%E5%BF%97_(%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E6%9C%AC)/%E5%8D%B736 福建通志（四庫全書）] juan 36 has 燿, see also [[wikipedia:zh:戴燿]] || || EC7C |- | ⿰與阝 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494771$37i 江西通志（清雍正刊本）] juan 50 R L7, [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428489656$80i 西江志（清康熙刊本）] juan 47 R L7, [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CADAL02050892_%E5%98%89%E9%9D%96%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E9%80%9A%E5%BF%97%EF%BC%88%E5%8D%81%E4%B8%80%EF%BC%89.djvu?page=102 江西通志（明嘉靖刊本）] juan 11 pp. 102 has 𨞾 || || EAC8 |- | ⿰日示 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494787$29i 江西通志（清雍正刊本）] juan 51 R L4, [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CADAL02050907_%E5%98%89%E9%9D%96%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E9%80%9A%E5%BF%97%EF%BC%88%E4%BA%8C%E5%8D%81%E5%85%AD%EF%BC%89.djvu?page=210 江西通志（明嘉靖刊本）] has 𡊆 || || EFD8 |- | ⿰冫仲 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494787$34i 江西通志（清雍正刊本）] juan 51 R L-1, [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CADAL02050912_%E5%98%89%E9%9D%96%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E9%80%9A%E5%BF%97%EF%BC%88%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%B8%80%EF%BC%89.djvu?page=135 江西通志（明嘉靖刊本）] has 浺 || || EFDC |- | ⿰彳⿱幺月* || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494804$70i 江西通志（清雍正刊本）] juan 53 R L-4, [https://rmda.kulib.kyoto-u.ac.jp/libraries/uv-wrapper/uv.php?archive=metadata_manifest&id=RB00008729#?c=0&m=0&s=0&cv=1146&xywh=301%2C-350%2C2560%2C2860 江西通志（清康熙刊本）] juan 21 folio 29 L-3, [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CADAL02050887_%E5%98%89%E9%9D%96%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E9%80%9A%E5%BF%97%EF%BC%88%E5%85%AD%EF%BC%89.djvu?page=100 江西通志（明嘉靖刊本）] has 胤, [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50163366$1507i 南昌府志（清乾隆刊本）] juan 38 folio 25 has 允. error form of 𦙍? || || EFE0 |- | ⿱⿱⿴𦥑同冖山 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494804$76i 江西通志（清雍正刊本）] juan 53 R L-4, [https://rmda.kulib.kyoto-u.ac.jp/libraries/uv-wrapper/uv.php?archive=metadata_manifest&id=RB00008729#?c=0&m=0&s=0&cv=1155&xywh=1221%2C994%2C770%2C860 江西通志（清康熙刊本）] juan 21 folio 38 R L-1, not found in 江西通志（明嘉靖刊本）, similar to 嶨 || || EFE1 |- | ⿰日⿳日⿲仌丨仌亏* || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495246$32i 山西通志（清雍正刊本）卷93 folio 4a] L6, L7; [http://www.koreanhistory.or.kr/newchar/list_view.jsp?code=161687 KC-08434]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494996$48i 江西通志（清雍正刊本）] juan 75 R L-5, L L2 (⿰日⿳日⿲仌丨仌丂); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495086$11i 山西通志（清雍正刊本）卷70 folio 10a] L1 (⿰日⿳日⿲仌丨仌丂) || || EFE7 |- | ⿰羽愛 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495027$19i 江西通志（清雍正刊本）] juan 77 R L-4, [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495513$47i 江西通志（清雍正刊本）] juan 142 R L-4 has 翪 || || EFE8 |- | ⿸广𣪞* || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495046$53i 江西通志（清雍正刊本）] juan 80 L L-3, [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428121010$21i 宋史（明萬曆刊本）] juan 455 folio 4 L6 has 廄 || || EFE9 |- | ⿰𤣩⿳丿𭁨木 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495211$28i 江西通志（清雍正刊本）] juan 103 R L-4/L-3/L-2, [https://rmda.kulib.kyoto-u.ac.jp/libraries/uv-wrapper/uv.php?archive=metadata_manifest&id=RB00008729#?c=0&m=0&s=0&cv=2366&xywh=-1%2C-557%2C3072%2C3160 江西通志（清康熙刊本）] juan 42 folio 56 L5/L6/L7, [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072196 袁州府志（清康熙刊本）] juan 13 folio 40 L-3 has 𭫢, [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072208 萬載縣志（清雍正刊本）] juan 11 folio 66 L2 has 𭫢, [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_402&fid=0181001935 《夷堅志》（中華書局，1981年）] pp. 527 has 𤩰, similar to 𤪒 || || EFED |- | ⿰賛刂　|| [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495225$51i 江西通志（清雍正刊本）] juan 106 L L6, [https://www.digital.archives.go.jp/DAS/meta/listPhoto?LANG=default&BID=F1000000000000096074&ID=M2016090816470054474&TYPE=&NO= 十國春秋] juan 29 R L-3 has 劗; [https://zh.wikisource.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7BSKchar%5C%7C2703%2F&title=Special%3A%E6%90%9C%E7%B4%A2&ns0=1&ns102=1&ns104=1&ns106=1&ns114=1 other unverified evidences] || || EFEE |- | ⿸𠂆？　|| [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495225$54i 江西通志（清雍正刊本）] juan 106 R L-4, [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001082488 福建通志（民國刊本）]物產志 卷2 folio 16; alternative form of 𤓰/𠇊 ? || || EFEF |- | ⿰木𩲅 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495562$38i 江西通志（清雍正刊本）] juan 149 R L3, potentially unifiable to 櫆 (ucv: 𩲅/魁). || || EFF9 |- | ⿰釒衘 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495628$52i 江西通志（清雍正刊本）] juan 162 L L1, L2, [https://rmda.kulib.kyoto-u.ac.jp/libraries/uv-wrapper/uv.php?archive=metadata_manifest&id=RB00008729#?c=0&m=0&s=0&cv=2145&xywh=-1%2C-226%2C3072%2C2499 江西通志（清康熙刊本）] juan 38 L L-1, potentially unifiable to 䥏 (ucv: 衘/御). || || EFFB |- | ⿰⿱𢆸止斤* || [https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=89290&page=97 龍龕手鑑]L8；[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=88947&page=69#box(72,892,2,0) 古逸叢書本廣韻]L10；[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=18574&page=39 重訂直音篇]L1；章太炎全集第一冊《膏蘭室札記》 ,P175 L6, 上海人民出版社, 1982；另見[http://zisea.com/zscontent.asp?uni=089029 字海] 及[https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?quote_code=QTAxNzU4LTAwNw#62 教育部異體字字典]A01758-022|| || E434 |- | ⿺辶𠁅 || [https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=89290&page=377 龍龕手鑑]L3；另見[http://zisea.com/zscontent.asp?uni=064835 字海] 及[https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?quote_code=QTA0MTkw#22 教育部異體字字典]A04190-001 A similar form can be found in [https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=77967&page=91#box(698,952,70,68) 幽憂子集]|| || E435 |- | ⿱山鬱 || 河源縣志（清乾隆刊本） juan 15 folio 2 R L2; 河源縣志（清同治刊本） juan 15 folio 2 R L2; 河源縣志（清康熙刊本） juan 7 folio 38 R L5 (⿱山欝) || || EA42 and EA43 |- | ⿱山𠎤* || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4468496 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 7 (pp18) folio 15 L-4, [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50876926$285i 湖廣通志（明嘉靖刊本）] juan 10 folio 37 L7, see also ⿱山龠 in [[User talk:BabelStone/Archive 2021]] || || EFFD |- | ⿰氵𭗾 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4442042 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 14 (pp29) folio 27 L-4, similar 𭰔/𣳺 || || EFC2 |- | ⿺鼠畱 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4468501 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 18 (pp49) folio 80 L6, L7; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50918132$1491i 雲南通志（清乾隆刊本）卷24 folio 16]; similar 䶉 || *WS2027 || EFC4 |- | ⿺辶𦮔 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4442897 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 19 (pp7) folio 5 L6, [https://zh.wikisource.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7BSKchar%5C%7C3751%5C%7D&title=Special%3A%E6%90%9C%E7%B4%A2&profile=advanced&fulltext=1&searchengineselect=mediawiki&ns0=1&ns102=1&ns106=1&ns114=1 other unverified evidences], similar 蓬 (+VS22) || || EFC5 |- | ⿸𠩵金 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428231765$10i 明史（清乾隆武英殿刊本）] juan 119 folio 8 L-5, [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=52135&page=106 湖廣通志（四庫全書本）] juan 52 folio 52 L4, [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4444630 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 52 folio 36 L-2 has 𨬑, cognate with 𨬑, radical is 金 || || EFAC |- | ⿰虫爭 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4470926 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 83 (pp39) folio 37 L5; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301012998 黃鵠山志（清同治刊本）] 卷5 folio 2 gives 崢 || || EF98 (E518) |- | ⿳士冖⿱处木 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4470932 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 85 (pp34) folio 31 L5; [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan2027-%E8%98%87%E5%A4%A9%E7%88%B5-%E5%9C%8B%E6%9C%9D%E6%96%87%E9%A1%9E-20-12.djvu/127 國朝文類（四部叢刊景上海涵芬樓藏元刊本）卷41 folio 63b]; [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan1503-%E5%AE%8B%E6%BF%82-%E5%AE%8B%E5%AD%B8%E5%A3%AB%E6%96%87%E9%9B%86-14-02.djvu/86 宋學士文集（四部叢刊景侯官李氏觀槿齋藏明正德刊本）卷5 folio 18a]; [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan0808-%E7%8E%8B%E7%A6%B9%E5%81%81-%E5%B0%8F%E7%95%9C%E5%A4%96%E9%9B%86%E6%AE%98%E4%B8%83%E5%8D%B7-1-1.djvu/7 小畜外集殘七卷（四部叢刊景江南圖書館藏景宋寫本）]; variant of 𡒩 || || EF9B |- | ⿰㫺攵 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4471737 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 99 (pp8) folio 5 L-4, [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=79575&page=115 後漢書武英殿本] juan 91 has 散; [http://pmgs.kongfz.com/detail/3_1020112 魏元虔墓誌銘（拓本）]; variant of 散<ref>[https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?quote_code=QTAxNzM0 教育部異體字字典 A01734]</ref> || || ED01 |- | ⿲氵𡭽乕 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4472533 湖廣通志（清雍正刊本）] juan 110 ([https://www.digital.archives.go.jp/acv/auto_conversion/conv/jp2pdf?ID=M2019050810210048477&p=10 pp10]) folio 7 L-4, [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49932766$2680i 湖廣通志（清康熙刊本）] juan 69 folio 8 L7, variant of 𭳳? || || ED05 |- | ⿰言八 ||《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 21; 《睡虎地秦墓竹簡》（文物出版社，1990年）pp. 15; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s149-030&key4=entry other references] || *WS2027 || EF60 |- | ⿱艹曆 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 28; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s149-030&key4=entry other references] || *WS2027 || EF62 |- | ⿸尸彖 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 36, 37; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s044-007&key4=entry other references] || *WS2027 || EF63 |- | ⿰𧾷⿱夅夂* || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 60, 61; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s157-001&key4=entry other references] || *WS2027 || EF64 |- | ⿱𦭳𦐇 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 64; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s140-037&key4=entry other references] || *WS2027 || EF65 |- | ⿰木奪 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 83; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s075-041&key4=entry other references] || *WS2027 || EF66 |- | ⿱罒𦄀 || 《睡虎地秦墓竹簡》（文物出版社，1990年）pp. 62, similar to 羈; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s122-002&key4=entry other references] || *WS2027 || EF67 |- | ⿰⿳土八大攵 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 106, 107; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s066-023&key4=entry other references] || *WS2027 || EF68 |- | ⿰負⿱夅夂 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 61; 《睡虎地秦墓竹簡》（文物出版社，1990年）pp. 72; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s154-146&key4=entry other references] || *WS2027 || EF69 |- | ⿸广圭 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 163; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s053-007&key4=entry other references] || *WS2027 || EF6A |- | ⿱髟甾 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 257, 258; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s190-001&key4=entry other references] || *WS2027 || EF6B |- | ⿰⿱火衣刂 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 265, 266; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s018-011&key4=entry other references] || *WS2027 || EF6C |- | ⿱淲言 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 265; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s149-031&key4=entry other references] || *WS2027 || EF6D |- | ⿱莊糸 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 271; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s120-039&key4=entry other references] || *WS2027 || EF6E |- | ⿰咅血 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 274; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s143-001&key4=entry other references] || *WS2027 || EF6F |- | ⿱宄𧘇 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 285, 286; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s040-028&key4=entry other references] || *WS2027 || EF70 |- | ⿱頃山 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 291, similar to 𪩌; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s046-006&key4=entry other references] || *WS2027 || EF71 |- | ⿴囗久 || 《睡虎地秦墓竹简》（文物出版社，1978年）pp. 291, 292; [http://www.mebag.com/index/main/list.asp?key3=s031-002&key4=entry other references] || *WS2027 || EF72 |- | ⿰石竜 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000310 廣西通志（清雍正刊本）] (pp49) juan 12 folio 15 L6 || || ED09 |- | ⿳士冖弓* || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000310 廣西通志（清雍正刊本）] (pp67) juan 15 folio 66 L3 (⿳士冖亐), [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001079139 鎭安府志（清乾隆刊本）] (pp19) juan 2 folio 19 R L-3 || || ED0A |- | ⿰礻巂 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000310 廣西通志（清雍正刊本）] (pp51) juan 74 folio 26 L7 || || ED16 |- | ⿰𤣩𤔫 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000310 廣西通志（清雍正刊本）] juan 101 folio 8; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50913961$387i 貴州通志（清乾隆刊本）卷17 folio 39b] L6; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494690$41i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷35 folio 40a] L-1; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000131 河南通志（清雍正刊本）] juan 59 folio 22; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47720842$4490i 畿輔通志（清雍正刊本）卷117 folio 15b] L-1; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428469348$11i 江南通志（清乾隆刊本）卷29 folio 10a] L-4; evidence 1-3 has ⿰𤣩⿳爫旧⿱罒又, normalize to ⿰𤣩𤔫, [https://zh.wikisource.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7BSKchar%5C%7C3353&title=Special:%E6%90%9C%E7%B4%A2&profile=advanced&fulltext=1&searchengineselect=mediawiki&ns0=1&ns102=1&ns106=1&ns114=1 other unverified evidences], semantic variant of 瓊 || || ED1B |- | ⿳亠⿴𦥑同冚 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4280592 浙江通志（清乾隆刊本）]卷22 folio 23, similar to 亹 || || ED23 |- | ⿱執石 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4280593 浙江通志（清乾隆刊本）]卷24 folio 5; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E5%AD%98%E7%9B%AE%E5%8F%A2%E6%9B%B8%E5%8F%B2%E9%83%A8200%E5%86%8A.pdf&page=370 紹興府志（明萬曆刊本）卷2 folio 9a] L6 has ⿱執瓦; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50681675$119i 紹興府志（清康熙22年刊本）卷2 folio 10b] L-2 has ⿱執瓦; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50659012$450i 紹興府志（清乾隆刊本）卷7 folio 16] L2 has 甃; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50782533$135i 餘姚志（清乾隆刊本）卷6 folio 3] has 甓; [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan0939-%E7%8E%8B%E5%AE%89%E7%9F%B3-%E8%87%A8%E5%B7%9D%E5%85%88%E7%94%9F%E6%96%87%E9%9B%86-20-16.djvu/124 王安石《桂陽新城記》「其木甓瓦石之材」] || pending more evidences || ED24 |- | ⿰訁耴 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4281345 浙江通志（清乾隆刊本）]卷52 folio 31; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495886$76i 山西通志（清雍正刊本）卷214 folio 18]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495336$32i 江西通志（清雍正刊本）卷121 folio 31a] L4; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428469420$57i 江南通志（清乾隆刊本）卷41 folio 26a] L7; [https://zh.wikisource.org/w/index.php?search=insource%3A%2FSKchar%5C%7C3671%2F&title=Special%3A%E6%90%9C%E7%B4%A2&profile=advanced&fulltext=1&searchengineselect=mediawiki&ns0=1&ns102=1&ns104=1&ns106=1&ns114=1 other unverified evidences]; semantic variant of 諏 || || ED2B |- | ⿰氵𤲅 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4282104 浙江通志（清乾隆刊本）]卷98 folio 7; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4282103 浙江通志（清乾隆刊本）]卷93 folio 9 has 淹, [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50659012$1192i 紹興府志（清乾隆刊本）卷21 folio 30] has 淹 || || ED32 |- | ⿱名心 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4282114 浙江通志（清乾隆刊本）]卷127 folio 11; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=0864 常山縣志（明萬曆刊本）]卷10 folio 7; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001074502 常山縣志（清道光刊本）]卷7 選舉 folio 6 has 㤩, similar to 㤩 || || ED44 |- | ⿰亻䮍 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4282114 浙江通志（清乾隆刊本）]卷127 folio 21; similar to 㒟 || || ED47 |- | ⿰木𨽻 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4282114 浙江通志（清乾隆刊本）]卷128 folio 6; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:11733416$132i 寧波府志（明嘉靖刊本）]卷3 folio 29 has 𪴛, propose UCV 𨽻/隸 || || ED49 |- | ⿰礻孫 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999018707 金華府志（明萬曆刊本）]卷18 folio 14; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001073049 道光東陽縣志（1914 年，東陽商務石印公司）]卷13 folio 9; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4282879 浙江通志（清乾隆刊本）]卷129 folio 13 (pp15) has ⿰衤孫, similar to 槂 || || ED4E/ ED4F |- | ⿱⿱⿴𦥑同冖土 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4282893 浙江通志（清乾隆刊本）]卷164 folio 20; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999004807 兩浙名賢錄（明天啓刊本）]卷7 folio 65; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ACADAL06058257_%E5%BB%BA%E7%82%8E%E4%BB%A5%E4%BE%86%E7%B9%AB%E5%B9%B4%E8%A6%81%E9%8C%84%C2%B7%E5%8D%B7%E4%B8%80%E7%99%BE%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%B8%83~%E5%8D%B7%E4%B8%80%E7%99%BE%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%B9%9D.djvu&page=60 建炎以來繫年要録（文淵閣四庫全書本）卷138 folio 1], [https://zh.wikisource.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7BSKchar%5C%7C2808&title=Special:%E6%90%9C%E7%B4%A2&profile=advanced&fulltext=1&searchengineselect=mediawiki&ns0=1&ns102=1&ns106=1&ns114=1 other unverified evidences], similar to 壆 || || ED58 |- | ⿰氵⿱夂缶 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4285293 浙江通志（清乾隆刊本）]卷251 folio 32; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ACADAL02056388_%E5%A4%A9%E9%A6%99%E6%A8%93%E5%81%B6%E5%BE%97.djvu&page=2 天香樓偶得] gives his name as 湰, similar to 湰, potentially unifiable || || ED5E |- | ⿱艹滯 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4285303 浙江通志（清乾隆刊本）]卷269 folio 26 L1 (pp28), [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:SBL055_%E5%92%B8%E6%B7%B3%E8%87%A8%E5%AE%89%E5%BF%97.pdf&page=2021 咸淳臨安志（宋咸淳刊本）卷94 folio 7] has 蔕, misprint of 蔕 || || ED6A |- | ⿰土𡩴 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001070130 霍邱縣志（清光緒刊本）]卷1 輿地志5 folio 4; Evidence 1 gives ⿰土⿳宀⿴𠂊冫𠙻, unifiable to ⿰土𡩴 by UCV #295, propose UCV 𡩴/窰 || || ED80 |- | ⿰土窰 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000013828 鳳陽府志（清康熙刊本）]卷5 folio 29; Evidence 1 gives ⿰土⿳穴⿴𠂊冫𠙻, unifiable to ⿰土窰 by UCV #295, propose UCV 𡩴/窰 || || ED81 |- | ⿰釒剿 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428469731$7i 江南通志（清乾隆元年刊本）卷97 folio 6] || || ED8C |- | ⿱冏皿 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428472873$35i 江南通志（清乾隆元年刊本）卷120 folio 33]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL056_%E9%87%8D%E4%BF%AE%E6%AF%97%E9%99%B5%E5%BF%97.pdf&page=100 重修毗陵志（宋咸淳刊本）卷11 folio 25]; similar to 𥁰; propose UCV 囧/冏 || || |- | ⿱⿰牙攵金　|| [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000131 河南通志（清雍正刊本）]卷34 folio 20; similar to 鍪 || || EDA5 |- | ⿰𤣩⿸厂炎 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000131 河南通志（清雍正刊本）]卷37 folio 67; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49839056$2856i 四川通志（清乾隆刊本）卷36 folio 54] has 琰; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001063282 郾城縣志（清乾隆刊本）]卷10 folio 19 has ⿰𤣩受 (see below); variant of 𤥙. (variance example: 鋄/𨪘/錽/𨧴) || pending more evidences || EDAA |- | ⿰𤣩受 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49058591$313i 郾城縣志（清乾隆刊本）卷10 folio 19b]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:481126815$35i 郾城縣志（民國刊本）11:34a]; variant of 𤥙 || pending more evidences || |- | ⿰氵⿱亠品* || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000131 河南通志（清雍正刊本）]卷47 folio 4; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001059933 寧陵縣志（清康熙刊本）]卷8 folio 24; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001066375 考城縣志（清康熙刊本）]卷2 folio 46; [http://www.kanripo.org/text/KR2k0047/047#29b 河南通志（文淵閣四庫全書本）卷47] folio 29 has 𣻙; similar to 𣻙, propose ⿱亠品/⿱𠂉品 ucv || || EDAD |- | ⿰牜互 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000000131 河南通志（清雍正刊本）]卷73 folio 34; 固始縣志（日本藏中國罕見地方志叢刊景清順治刊本）卷10 folio 21; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001069896 固始縣志（康熙三十二年刊本）]卷12 folio 56; similar to 𤙆 || || EDB7 |- | ⿰山胡 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428489722$23i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷7 folio 22]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428489796$51i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷11 folio 49] has 湖; [https://map.baidu.com/search/%E9%A9%AC%E6%B9%96%E5%B3%AA/@12249213.431298718,4539845.434712086,12.78z 马湖峪] || Pending more evidences || EDBC |- | ⿰山忩 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999002441 長安志（明嘉靖刊本）]卷下 folio 261; similar to ⿰山悤 || || EDBF |- | ⿰目⿳日⿻𠈌丨丂 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428493280$15i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷20 folio 13] L5; misprint of ⿰日𣋓 || || EDC1 |- | ⿱冖𦔳 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494628$12i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷31 folio 10]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=0796 延安府志（明弘治刊本）]卷2 folio 4 has 朂; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301013106 陝西通志（明嘉靖刊本）]卷30 folio 53 has 朂; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49641088$577i 延安府志（清康熙刊本）卷7 folio 16] has ⿱日𦔮; similar to 冣 || || EDC4 |- | ⿱日𦔮 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49641088$577i 延安府志（清康熙刊本）卷7 folio 16]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-292-0086_%E9%96%A9%E6%9B%B813.pdf&page=129 閩書（明崇禎刊本）卷46 folio 37] || || EDC5 |- | ⿰彳𪀩 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494838$34i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷44 folio 31a] L-4; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49641078$457i 西安府志（清乾隆刊本）卷18 folio 20a] L-3; [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=80650&page=153 太平御覽（四部叢刊中華學藝社借照日本帝室圖書寮京都東福寺東京靜嘉堂文庫藏宋刊本）卷921 folio 7b] has 𫹏; variant of 𪂄/𪁛 || || EEBD |- | ⿺鼠臭 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494838$47i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷44 folio 44b] L3; [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2012402161.1A051/?sp=50&st=image&r=0.054,0.014,0.694,0.579,0 本草綱目（明萬曆刊本）卷51 folio 56a] has 鼳; variant of 鼳 || pending more evidences || |- | ⿹䎼土 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494838$48i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷44 folio 45b] L2; [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2012402161.1A043/?sp=25&st=image&r=0.033,0.248,0.292,0.244,0 本草綱目（明萬曆刊本）卷43 folio 23a] L-2 has 䎼; variant of 䎼 || pending more evidences || |- | ⿰忄𡒃 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301013743 上虞縣志（明萬曆刊本）]卷2 folio 20a L5; variant of 嶴? || pending more evidences || |- | ⿰扌𨶒 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494852$31i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷45 folio 29b] L8; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011220&imageId=7235665 《新修絫音引證群籍玉篇》（金刊本）卷6手部 folio 35a](⿰扌⿵門滔、⿰扌𨶒，二音鹽，屋⿰扌𨶒也); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012419&imageId=8813252 《改併五音類聚四聲篇》（明成化十年內府刊本）卷12 folio 20a](⿰扌𨵻、⿰扌𨶒，二音𨶒，屋⿰扌𨵻也); variant of 𢸴 || U+22E34 + VS18 || |- | ⿰扌𨵻 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012419&imageId=8813252 《改併五音類聚四聲篇》（明成化十年內府刊本）卷12 folio 20a](⿰扌𨵻、⿰扌𨶒，二音𨶒，屋⿰扌𨵻也); variant of 𢸴 || U+22E34 + VS19 || |- | ⿰扌⿵門滔 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011220&imageId=7235665 《新修絫音引證群籍玉篇》（金刊本）卷6手部 folio 35a](⿰扌⿵門滔、⿰扌𨶒，二音鹽，屋⿰扌𨶒也) || pending more evidences || E0D3 |- | ⿱䠙土 || [https://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2545619?tocOpened=1 處州府志（明成化刊本）]卷11 folio 16a (pp20) L-4; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999011731 處州府志（明崇禎刊本）]卷2 folio 120b L3 gives 䠙 || pending more evidences || |- | ⿰阝我 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495378$45i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷78 folio 44a] L-2; [https://books.google.ca/books?id=AbD20kOLb-IC&pg=PP943&lpg=PP943&dq=%E8%88%87%E8%AB%B1%E5%92%8C%E4%B8%89%E6%9C%88%E8%AB%B1%E7%8E%87%E7%9C%BE%E8%BB%8D%E9%80%B2%E6%93%9A&source=bl&ots=UUso_OAFLl&sig=ACfU3U0dAN2i1HUIwU0y0R6bPdi77V-O2g&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjUnZa5gbv4AhXZKs0KHb9fAgoQ6AF6BAgYEAM#v=onepage&q=%E8%88%87%E8%AB%B1%E5%92%8C%E4%B8%89%E6%9C%88%E8%AB%B1%E7%8E%87%E7%9C%BE%E8%BB%8D%E9%80%B2%E6%93%9A&f=false 宋書（明崇禎汲古閣刊本）卷78 folio 2a] has 峨|| pending more evidences || |- | ⿱北鳥 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51667560$690i 觧脫集（明萬曆書種堂刊本）卷3 folio 10b] L6; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51667568$769i 梨雲館類定袁中郎全集（明天啓崇禎刊本）卷14 folio 31a] L2 (⿱⿰扌匕鳥); related: ⿱扎鳥/𪀻 || pending more evidences || |- | ⿱山平 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999016182 康對山先生集（明萬曆10年刊本）] 卷2 folio 1b L-1; [https://www.cns11643.gov.tw/wordView.jsp?ID=746592 TB-6864] || *WS2027 || E4FE |- | ⿰木寋 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495544$37i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷89 folio 35b] L7; similar to 𣟯? || || |- | ⿱兹廾 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495556$3i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷90 folio 1b] L6; [https://collections.vam.ac.uk/item/O1403240/rubbing-of-shimen-song-石門頌-rubbing-unknown/ modern rubbing inscription] gives 𦿔 || || |- | ⿰氵糜 || [http://www.kanripo.org/text/KR2k0050/095#17a 陝西通志（文淵閣本）卷95 folio 17a]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495618$12i 陝西通志（清雍正刊乾隆補修本）卷95 folio 10b] has 𤃰 || pending more evidences || |- | ⿰木譽 || [http://www.kanripo.org/text/KR2k0052/039#67b 四川通志（清文淵閣四庫全書本）卷39 folio 67]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49839056$3090i 四川通志（清乾隆刊本）卷39 folio 60] has 檐; variant of 𣚞; [http://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_015_0100_0280 明實錄（中央研究院歷史語言研究所1962年刊本）明穆宗實錄校勘記 p. 255] || pending clearer evidences || EDD6 |- | ⿱比舟 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49839056$3174i 四川通志（清乾隆刊本）卷40 folio 62b]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4759514 四川總志（清康熙刊本）卷36書 folio 92b](p. 97); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999011689-20202_%E8%A3%9C%E7%BA%8C%E5%85%A8%E8%9C%80%E7%A7%87%E6%96%87%E5%BF%97_%E7%AC%AC10%E5%86%8A.pdf&page=77 補續全蜀藝文志（明萬曆刊本）卷26 folio 32b] has 歬; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48640102$2479i 皇明文徵（明崇禎刊本）卷55 folio 37] has 前; error of 歬 || pending more evidences || EDE0 |- | ⿱𥫗賓 || [[:zh:京塵雜錄/1]]（[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=105967&page=24 京塵雜錄（光緒同文書局本）]p.24-L4; [https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=159152&page=11 京塵雜錄（上海進步書局本）]p.11-L5）|| Encode || EDE6 |- | ⿰土⿳㐭口丄 ;<br>⿰土⿳𠂉囬旦 || [[:zh:廣州遊覽小記]]（[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=127392&page=123 廣州遊覽小記（帶經堂集本）]p.123-L6 ; [https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=127392&page=123 廣州遊覽小記（帶經堂集本）]p.123-L7）; both a variant of 壇 || || |- | ⿰糸⿱ス土 ;<br>⿰糸⿱平一 || [[:zh:廣州遊覽小記]]（[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=127392&page=124 廣州遊覽小記（帶經堂集本）]p.124-L5 ; [https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=127392&page=125 廣州遊覽小記（帶經堂集本）]p.125-L2）; both a variant of 經 ; also 國語辭典 p. 529 || || EDE9 |- | ⿰?⿳二罒心 || [[:zh:廣州遊覽小記]]（[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=127392&page=124 廣州遊覽小記（帶經堂集本）]p.124-L7）; seems like with a 彳, a variant of 德 ? || || |- | ⿱丷丁 || [[:zh:廣州遊覽小記]]（[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=127392&page=129 廣州遊覽小記（帶經堂集本）]p.129-L4）; a variant of 兮 ; also 國語辭典 p. 608 || || EDE8 |- | ⿰忄⿳十罒⿱一𧘇 || [[:zh:廣州遊覽小記]]（[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=127392&page=132 廣州遊覽小記（帶經堂集本）]p.132-L10）, [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=A01457-006 A01457-006]; a variant of 懷 || || |- | ⿰忄飛 || [http://fig.lib.harvard.edu/fig/?bib=007490589 江寧府志（清嘉慶刊本）]卷32 folio 11, may be misprint of ⿰巾飛 || pending more evidences || EDFD |- | ⿱日太 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50918132$1487i 雲南通志（清乾隆刊本）卷24 folio 11]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001084576 雲南通志稿（清道光刊本）卷134 folio 29] has 旲 || pending more evidences || EDFE |- | ⿰山𡾔 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301013052 雲南通志（明隆慶刊本）] 卷14 folio 24; similar to 㠥 || || EE02 |- | ⿱棥𠚍 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301013052 雲南通志（明隆慶刊本）] 卷14 folio 24; similar to 鬰 || || EE03 |- | ⿱𥝢⿸厂牛 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50918132$833i 雲南通志（清乾隆刊本）卷16 folio 58]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:22145516$522i 弇山堂别集（明萬曆十八年刊本）卷22 folio 13, 14]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51598419$641i 弇州山人四部稿（明萬曆刊本）卷18 folio 5]; [https://zh.wikisource.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7BSKchar%5C%7C3450%5C%7D%5C%7D%2F&title=Special:%E6%90%9C%E7%B4%A2&profile=advanced&fulltext=1&searchengineselect=mediawiki&ns0=1&ns104=1&ns106=1 other evidences]; similar to 犂; [https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%83%A1%E5%AD%A3%E7%8A%9B 胡季犛]; Evidence 1 has ⿱𥝢厈, we think it is unifiable to ⿱𥝢⿸厂牛 as is shown in evidence 2 and 3 || || EE04 |- | ⿰采隶 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48425022$1029i 山東通志（清乾隆刊本）卷11之6 folio 16]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48429251$376i 兗州府志（清乾隆刊本）卷9 folio 14] || || EE07 |- | ⿰籴聿 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999005640 陋巷志（明正德刊本）]卷2 folio 1 || pending more evidences || EE09 |- | ⿰木龠 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48425022$2215i 山東通志（清乾隆刊本）卷25之1 folio 57]; [http://www.koreanhistory.or.kr/newchar/list_view.jsp?code=160116 KC-10534]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495133$86i 山西通志（清雍正刊本）卷78 folio 33a] L8; For 山東通志: [https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%B9%96%E5%BB%A3%E9%80%9A%E5%BF%97_(%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E6%9C%AC)/%E5%8D%B7032 湖廣通志 (四庫全書本)/卷032] has 禴, [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001070511 臨清州志（清康熙刊本）卷1 職官15 folio 4] has 禴; [[wikipedia:zh:周弘禴]]; For 山西通志: [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428496100$59i 山西通志（清雍正刊本）卷230 folio 58a] has 禴; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷12 folio 10a has 禴; [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/3876055 山東通志（明嘉靖刊本）卷10 folio 23] pp.25 has 禴; [http://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_008_1910_0010_0010_0150_0050 明武宗實錄卷191] has 禴; misprint of 禴; 《蒙古字韻》（British Library Or. 6972）下十五 || pending better evidences || F456 |- | ⿰木匵 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48425022$2446i 山東通志（清乾隆刊本）卷27 folio 112]; similar to 櫝, derived from 匵 || || EE12 |- | ⿰土𡍏 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48425022$3347i 山東通志（清乾隆刊本）卷35之2 folio 23]; [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=B00552-001 B00552-001] similar to 堙 || || EE16 |- | ⿰氵勢 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48425022$3368i 山東通志（清乾隆刊本）卷35之2 folio 44]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999022695 敬軒薛先生文集（明弘治刊本）]卷1 folio 1 has 勢; derived from 勢; [https://www.cns11643.gov.tw/wordView.jsp?ID=744750 TB-6114] || || EE17 |- | ⿰骨塟 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48425022$3538i 山東通志（清乾隆刊本）卷35之7 folio 93]; [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan2017-%E8%98%87%E5%A4%A9%E7%88%B5-%E5%9C%8B%E6%9C%9D%E6%96%87%E9%A1%9E-20-02.djvu/127 國朝文類（四部叢刊景上海涵芬樓藏元刊本）卷5 folio 17]; [https://zh.wikisource.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7BSKchar%5C%7C3861&title=Special:%E6%90%9C%E7%B4%A2&profile=advanced&fulltext=1&searchengineselect=mediawiki&ns0=1&ns102=1&ns104=1&ns106=1&ns114=1 other unverified evidences]; [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=A04664-005 A04664-005]; variant of 髒 || || EE19 |- | ⿰口扈 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48425022$3264i 山東通志（清乾隆刊本）卷35之19 folio 48]; [https://books.google.com/books?id=22QsAAAAYAAJ&pg=PP430&lpg=PP430&dq=%E9%9F%93%E8%8E%8A%E6%96%B0%E6%B2%B3%E8%A8%98&source=bl&ots=4Vd0wIhn9S&sig=ACfU3U0zLY3MoAIiqtinu_DRS-wJpIVFDA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiMjoLbzZn1AhXNB80KHfftDhUQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q=%E9%9F%93%E8%8E%8A%E6%96%B0%E6%B2%B3%E8%A8%98&f=false 江北運程（清咸豐刊本）卷24 folio 9]; misprint of ⿰阝扈 || pending better evidences || EE25 |- | ⿱日遂 || [http://kanji.zinbun.kyoto-u.ac.jp/db-machine/toho/html/B1360005.html?big?46 廣東通志（明嘉靖三十九年刊本）卷9 folio 43]; [https://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2545762?tocOpened=1 肇慶府志（明崇禎刊本）]卷4 folio 22; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001077730 肇慶府志（清光緒重刊道光刊本）]卷11 folio 45; related: [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?find=UK-20879 UK-20878 ⿱日逐] || || EE29 |- | ⿰糹電 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan_Sanbian343-%E6%9D%8E%E6%98%89-%E5%A4%AA%E5%B9%B3%E5%BE%A1%E8%A6%BD-136-110.djvu/9 太平御覽（四部叢刊中華學藝社借照日本帝室圖書寮京都東福寺東京靜嘉堂文庫藏宋刊本）卷787葉4]; [https://nrs.harvard.edu/urn-3:FHCL:4515960?n=2468 晉書（宋刻元明遞修本）卷97葉7] has 繩, variant of 縄; related: [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/index.php?find=UK-20892 UK-20892] || || EB06 |- | ⿰礻垂 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50871756$152i 海豐縣志（清乾隆刊本）卷5 folio 31]; [https://repository.lib.cuhk.edu.hk/en/islandora/object/cuhk%3A2457944 廣東通志（清道光刊本）卷79 folio 4]; [https://repository.lib.cuhk.edu.hk/en/islandora/object/cuhk%3A2233403 惠州府志（清光緒刊本）卷21 folio 38]; related: [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/index.php?find=UK-20895 UK-20895] || || EE2A |- | ⿰王冀 || 諸羅縣志, pp. 9 // 臺灣文獻史料叢刊第一輯; modern form of [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/index.php?id=02526 UK-20906]; [https://www.cns11643.gov.tw/wordView.jsp?ID=815417 TC-8125] || pending clearer evidences || EE2B |- | ⿰羽㢲 || [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=118364&page=26 安溪縣志（清乾隆刊本）卷5 folio 9]; variant of ⿰羽巽([https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/index.php?find=UK-20927 UK-20927]) || pending more evidences || EE31 |- | ⿰日侍 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:%E6%B0%B8%E6%A8%82%E5%A4%A7%E5%85%B807893.pdf/20 永樂大典（明嘉靖抄本）卷7893 folio 19]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301013747 八閩通志（明弘治刊本）] 卷34 folio 9; 汀州府志（明嘉靖刊本）卷11 folio 12; related: [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?find=UK-20938 UK-20938] || || EE2C |- | ⿰王⿱攺口 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000014530 福建通志（清康熙刊本）] 卷23 folio 18; related: ⿰土啓 in Archive 2021 || pending more evidences || |- | ⿰王啓 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001082484 重纂福建通志] 卷100 folio 12; related: ⿰土啓 in Archive 2021 || pending more evidences || EE32 |- | ⿱⿰臣⿱𠂉鹵玉 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001067645 直隸代州志（清乾隆刊本）]卷3 folio 53; related: [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?find=UK-20941 UK-20941] || pending more evidences || EE2D |- | ⿰山兾 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-292-0084_%E5%85%AB%E9%96%A9%E9%80%9A%E8%AA%8C_%E5%B7%BB52-54.pdf&page=4 八閩通志（明弘治刊本）卷52 folio 3]; related: [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/index.php?find=UK-20945 UK-20945] || pending more evidences || EE2E |- | ⿰山冀 || 八閩通志. 福建人民出版社. 1991 下冊 pp 209; modern form of ⿰山兾 || pending more evidences || EE2F |- | ⿳𰀉冖⿱处木 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301011294 寰宇通志（明景泰刊本）]卷45 folio 28; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-292-0084_%E5%85%AB%E9%96%A9%E9%80%9A%E8%AA%8C_%E5%B7%BB46-48.pdf&page=41 八閩通志（明弘治刊本）卷47 folio 5]; [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=B01888-001 B01888-001]; 古今圖書集成文學典卷174 fol. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_636_(1700-1725).djvu/99 49L]; semantic variant of 櫜 || || EE33 |- | ⿰言貪 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50816373$1584i 福州府志（清乾隆刊本）卷38 folio 59]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000014530 福建通志（清康熙刊本）]卷36 folio 57; [http://opacplus.bsb-muenchen.de/title/BV040025914/ft/bsb11323798?page=1081 福建通志（清同治刊本）卷150 folio 26]; related: ⿰言𥅍([https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?find=UK-20951 UK-20951]) || || EE34 |- | ⿰氵鍳 || [http://opacplus.bsb-muenchen.de/title/BV040025914/ft/bsb11323798?page=1068 福建通志（清同治刊本）卷150 folio 33]; related: ⿰氵鑒([https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?find=UK-20953 UK-20953]) || pending more evidences || EE35 |- | ⿰車參 || [http://opacplus.bsb-muenchen.de/title/BV040025914/ft/bsb11323798?page=507 福建通志（清同治刊本）卷157 folio 42]; [http://www.koreanhistory.or.kr/newchar/list_view.jsp?code=74268 KC-04075]; modern form of ⿰車叅([https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/index.php?find=UK-20955 UK-20955]) || || EE37 |- | ⿰舟參 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001076665 溫州府志（清乾隆刊本）]卷8 folio 27; [https://www.cns11643.gov.tw/wordView.jsp?ID=927575 TE-0755]; semantic variant of 𦪜 || pending clearer evidences || EE39 |- | ⿰丠尼 || [[:zh:新方言/釋詞第一]]（[https://taiwanebook.ncl.edu.tw/zh-tw/book/NTUL-9910004067/reader 章太炎《新方言》（浙圖《章氏叢書》本）]p.36）; || variant of 屔 || |- | ⿱艹𣡸 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47720842$2565i 畿輔通志（清雍正刊本）卷65 folio 52]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:Harvard_drs_47731540_%E4%BF%9D%E5%AE%9A%E5%BA%9C%E5%BF%97_v.17,%E5%8D%B7%E5%8D%81%E4%B8%89.pdf&page=19 《保定府志》（清康熙刊本）卷13 folio 16a]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001064943 保定府志（清光緒刊本）]卷11 folio 45 has 䖇; variant of 䖇 || || EE43 |- | ⿰木與 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072165 饒州府志（清康熙刊本）]卷19 folio 11; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072167 饒州府志（清同治刊本）]卷15 folio 24; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072139 德興縣志（清同治刊本）]卷7 folio 1; related: ⿰木輿 || || EE44 |- | ⿰忄縈 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50158418$573i 建昌府志（清乾隆刊本）卷29 folio 37a]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072309 同治建昌府志（清光緒刊本）]卷7解試 folio 36; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072298 南豐縣志（清同治刊本）]卷20 folio 16; related ⿰忄榮 || || EE45 |- | ⿱雨池 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47720842$2870i 畿輔通志（清雍正刊本）卷72 folio 41a] L-4; variant of 𩃱 || || EE46 |- | ⿱泊侖 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=311998004937 鎮原縣志（清道光刊本）]卷2 folio 16; [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=C18387-002 C18387-002]; variant of 𦤢; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_496&fid=027011104020003 another 廣韻 version] gives 𦤢; related: ⿱泊金; also UTC-00177 (kSBGY 351.48) || pending more evidences || |- | ⿰𤣩𣓨 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428474437$27i 江南通志（清乾隆刊本）卷127 folio 26a] L1; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50373034$1349i 江南通志（清康熙刊本）卷31 folio 46] has ⿰𤣩𣓨; similar to ⿰𤣩⿱囱木 (EDA2); potentially unifiable to 𤩰 || || E442 |- | ⿱雨丹 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47720842$3244i 畿輔通志（清雍正刊本）卷87 folio 4b]; similar to 𩂤? || || E443 |- | ⿱非山 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47720842$3373i 畿輔通志（清雍正刊本）卷89 folio 37]; similar to 𡷒? 《中华姓氏源流大辞典》(中华书局. 2014年) p. 777: ⿱非山: 汉印有～深（《铜鼓书堂藏印》）。|| || E445 |- | ⿰氵𩕆 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47720842$4342i 畿輔通志（清雍正刊本）卷111 folio 15a] L4; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924082572953&seq=602 《皇朝經世文編》（清道光刊本）卷110 folio 34b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001075637-10218_%E6%B1%9F%E5%8C%97%E9%81%8B%E7%A8%8B_%E5%8D%B7%E4%B8%80%E5%8D%81%E4%B8%80.pdf&page=47 《江北運程》（清同治刊本）卷10 folio 44b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999031706-150742_%E9%80%9A%E9%9B%85_%E7%AC%AC6%E5%86%8A.pdf&page=15 《通雅》（清康熙刊本）] gives 𱪝; variant of 𱪝/灨 || Unify with 𱪝? || E449 |- | ⿱牧⿸厂攴 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47720842$4469i 畿輔通志（清雍正刊本）卷116 folio 28a] L3; potentially unifiable with 𢿍 or 𤚓 || || E451 |- | ⿰木再 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494850$33i 湖南通志（清乾隆刊本）卷81 folio 30a] L-1; [http://www.koreanhistory.or.kr/newchar/list_view.jsp?code=71935 KC-01740]; similar to 枏, related: ⿰礻南 || || E455 |- | ⿱秝木 || [https://www.digital.archives.go.jp/file/1067265 國朝獻徵錄（明萬曆刊本）]卷1 folio 25a L6, R=75 朱睦～ || || E456 |- | ⿰石朶* || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494642$101i 山西通志（清雍正刊本）卷8 folio 48a] L1; [http://sillok.history.go.kr/imageViewer/?levelId=msilok_015_0090_3920 明世宗實錄校勘記] pp2069; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷29 folio 44a L-2 has 垜; variant of 垜; similar to U+2C48B 𬒋 || U+2C48B + VS18 || |- | ⿰土甾 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494764$7i 山西通志（清雍正刊本）卷25 folio 5b] L1; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494764$10i 山西通志（清雍正刊本）卷25 folio 9a] L-5; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49563153$54i 榆社縣志（清乾隆刊本）卷1 folio 18a] L2 || || E394 |- | ⿱⿰臣⿱𠂉丶黍 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494909$30i 山西通志（清雍正刊本）卷47]folio 1a L-1, 1b L1; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999010438 絳縣志（清乾隆刊本）]卷2 folio 14a; variant of 䵖 || || E397 |- | ⿰火𦖠 || [http://sillok.history.go.kr/imageViewer/?levelId=msilok_015_0090_3170 明世宗實錄校勘記 p1747] || pending more evidences || |- | ⿰火䎿 || [http://sillok.history.go.kr/imageViewer/?levelId=msilok_015_0090_3170 明世宗實錄校勘記 p1747] || pending more evidences || |- | ⿱羽土 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495022$7i 山西通志（清雍正刊本）卷61 folio 6a] L3; [https://www.kanripo.org/text/KR2d0008/021#1a 路史（文淵閣本）卷21 folio 16b] has 䍿 || pending more evidences || |- | ⿰釒纍 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495038$30i 山西通志（清雍正刊本）卷63 folio 29a]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷9 folio 44a has ⿰金畕; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428231639$63i 明史（武英殿本）卷101 folio 21b] has 鑘; [http://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_006_0050_0010_0010_0140_0020 明憲宗實錄] has 鑘; Not found: [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49204976$752i 山西通志（清康熙刊本）]; Not found: [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4759342 嘉靖山西通志（清順治刊本）] pp.52; || pending more evidences || |- | ⿰釒畕 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷9 folio 44a; misprint of 鑘 || pending more evidences || |- | ⿰火冀 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495038$31i 山西通志（清雍正刊本）卷63 folio 30a] L2, L6; [http://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_009_5220_0010_0010_0110_0020 明世宗實錄] has 充熼; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷9 folio 45a has 充熼; [http://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_011_2590_0010_0010_0230_0010 明神宗實錄 卷259](英⿰火兾, another person);[http://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_011_2590_0010_0010_0170_0010 明神宗實錄 卷259] also gives 英熼 || || |- | ⿰阝𭻾 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495038$62i 山西通志（清雍正刊本）卷64 folio 24b] L1; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005669-99767_%E8%B7%AF%E5%8F%B2_%E7%AC%AC5%E5%86%8A.pdf&page=19 路史（明嘉靖刊本）後紀卷9下 folio 6b]; [https://www.kanripo.org/text/KR2d0008/019 路史（文淵閣本）卷19 folio 8a] has 隄; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011220&imageId=7236217 《新修絫音引證群籍玉篇》]: 「䧑，都奚切，纂文云，姓也」; variant of 䧑 || pending better evidences || |- | ⿱棥正 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495054$78i 山西通志（清雍正刊本）卷66 folio 29a] L6; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001070992 絳州志（清康熙刊本）]卷2 folio 62; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001071001 直隸絳州志（清光緒刊本）卷8 folio 9] has 𢡟 || || |- | ⿰匽殳 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495116$58i 山西通志（清雍正刊本）卷76 folio 25b] L5; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）] 卷11 folio 16b has 毆; [https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=121340 《宋史·列傳115》]：「崔鶠……宣和六年，起通判寧化軍」; error of 鶠 || Not enode || |- | ⿰釒⿳癶𠮛儿 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495294$92i 山西通志（清雍正刊本）卷103 folio 25a] L2; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4417150 《射史》（明崇禎刊本）卷8 folio 21b](pp46); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1013470&imageId=10768786 《雍音》（明嘉靖刊本）卷2 folio 10a](⿰釒⿳癶𠮛几); [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷121 folio 14a has 鐙; [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=79853&page=172 新唐書（武英殿刊本）列傳14 folio 12a] has 鐙; misprint of 𨮴 || pending more evidences || |- | ⿰𤣩罡 || [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=107786&page=199 臨桂縣志（清光緒刊本）卷11 folio 32a] L-4; [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=107786&page=200 臨桂縣志（清光緒刊本）卷11 folio 32b] L-4; [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=107786&page=197 卷11 folio 31a] has 山背堽村; misprint of 堽 || pending more evidences || |- | ⿰缶雲 || [http://www.kanripo.org/text/KR2k0049/122#49a 山西通志（文淵閣本）卷122 folio 49a]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495420$61i 山西通志（清雍正刊本）卷122 folio 30a] has 罎; variant of 罎 || pending more evidences || |- | ⿰土樊 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495470$45i 山西通志（清雍正刊本）卷129 folio 4a] L-4; variant of 樊? || || E5F5 |- | ⿰氵盃 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495542$74i 山西通志（清雍正刊本）卷143 folio 13a] L6; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495542$79i 卷143 folio 17b] has 滔 || pending more evidences || |- | ⿰釒㚄 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49298216$1118i 平陽府志（清乾隆刊本）卷25 folio 63b] L-3; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495576$88i 山西通志（清雍正刊本）卷151 folio 26a] L6 (⿰釒⿳士𠕾龰); [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷178 folio 40a L1 (⿰釒⿳士冖足); [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001069772 直隸霍州志（清道光刊本）]卷24 folio 7a has 鍵; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:20001256$1118i 名山藏（明崇禎刊本）卷37 folio 12a] has 朱鼐鍵; similar to 鑳? || || |- | ⿰氵𭍬 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495590$8i 山西通志（清雍正刊本）卷152 folio 7a] L3; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49549130$397i 長治縣志（清乾隆刊本）卷15 folio 8b] L2; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001074678 長治縣志（清康熙刊本）]卷4 folio 13 has 𭍬; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001074682 長治縣志（清光緒刊本）]卷7 folio 5 has 廁; variant of 𭱿 || || |- | ⿱偃灬 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495590$87i 山西通志（清雍正刊本）卷154 folio 19b] L-3; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷179 folio 27a L5; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001074765 澤州府志（清雍正刊本）]卷39 folio 4a L3(⿱⿲亻丨匽灬); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49485944$366i 鳳臺縣志（清乾隆刊本）卷10 folio 4a] L-2(⿱⿲亻丨匽灬); variant of 𤑅 || || |- | ⿰礻⿶？隹 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4758940 全州志（清康熙刊本）]卷6 folio 44a (pp17) L4; ？= 𪔂 - 目; related: ⿰礻巂 || pending more evidences || |- | ⿰礻雋 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4759701 廣西通志（清康熙刊本）]卷12 folio 78a L-2 (pp79); related: ⿰礻巂 || pending more evidences || |- | ⿰氵𢆯 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495638$13i 山西通志（清雍正刊本）卷162 folio 12a] L8; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001074765 澤州府志（清雍正刊本）]卷50 folio 1 has 泫; [https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=79561&page=40 後漢書（武英殿刊本）卷26] folio 8 has 泫; variant/taboo character of 泫 ([[zh:歷代諱字譜]]: 「𢆯……清聖祖名玄燁，諱玄，舊本書有書作𢆯……後不用。」) || || EEC1 |- | ⿰𧤅攵 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495667$6i 山西通志（清雍正刊本）卷170 folio 4b] L-1; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49342710$136i 朔平府志（清雍正刊本）卷3 folio 43a] L3; potentially unifiable to 𣀣 || || EEC2 |- | ⿰礻寺 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495677$26i 山西通志（清雍正刊本）卷172 folio 25a] L2; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49549130$719i 長治縣志（清乾隆刊本）卷27 folio 21b] L2; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428231654$34i 明史（武英殿刊本）卷102 folio 31b] has 㭙; || || |- | ⿸𭆆邑 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495694$10i 山西通志（清雍正刊本）卷177 folio 8b] L7; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999005669 路史（明嘉靖刊本）v11] 國名紀丁 folio 39b; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷50 folio 32b L-3; variant of 𨛫 || || EEC3 |- | ⿰𣻊阝 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495694$10i 山西通志（清雍正刊本）卷177 folio 8b] L7; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999005669 路史（明嘉靖刊本）v11] 國名紀丁 folio 39b; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072763 山西通志（清光緒刊本）]卷50 folio 32b L-3 has 𨟀; variant of 𨟀 || || EEC4 |- | ⿰⿱匕禾籴 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495811$17i 山西通志（清雍正刊本）卷201 folio 15b] L-3; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301014859 解州全志（清乾隆刊本）]卷13 folio 11a L1 has 隸; potentially unifiable to 𥻳 || pending more evidences || |- | ⿺虎戉 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=&showType=1&indexName=data_403&fid=312001079148 桂平縣志（1920）]卷53 folio 10; related: ⿺虎戊 || pending more evidences || |- | ⿰忄欵 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495886$63i 山西通志（清雍正刊本）卷214 folio 5a] L5; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412000001976 王文端公尺牘（明萬曆刊本）]序言 folio 2 has ⿰忄𣢾; variant of 𢡜 || || |- | ⿰⿱上氺鳥 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495945$40i 山西通志（清雍正刊本）卷220 folio 5b] L-3 (⿰⿱上水鳥); [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999031766 重訂直音篇（練川明德書院明萬曆三十四年刊本）]卷6 folio 72b L3; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001074765 澤州府志（清雍正刊本）]卷47 folio 11a L3; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49485944$509i 鳳臺縣志（清乾隆刊本）卷13 folio 21a] L5; [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan1974-%E5%91%82%E7%A5%96%E8%AC%99-%E7%9A%87%E6%9C%9D%E6%96%87%E9%91%91-40-05.djvu/15 皇朝文鑑（四部叢刊景宋刊本）卷6 7b] has 鴇; variant of 𮬰 || || EEC5 |- | ⿳宀⿰圭圭火 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495945$54i 山西通志（清雍正刊本）卷220 folio 19b] L-4; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49204976$2696i 山西通志（清康熙刊本）卷32 藝文禮 folio 45] L3; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072783 太原府志（清乾隆刊本）]卷57 folio 2a L6; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49298216$1732i 平陽府志（清乾隆刊本）卷36藝文4 folio 57b] L-1; not found in 萬曆山西通志; variant of 𡫟 || || EEC6 |- | ⿳雨人韭 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495945$54i 山西通志（清雍正刊本）卷220 folio 20a] L-4; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49204976$2696i 山西通志（清康熙刊本）卷32 藝文禮 folio 45] L-1; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072783 太原府志（清乾隆刊本）卷57 folio 2b] L6; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49298216$1733i 平陽府志（清乾隆刊本）卷36藝文4 folio 58b] L3; misprint of 𩆅? || || |- | ⿰土⿱⿻十㸚丂 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495945$55i 山西通志（清雍正刊本）卷220 folio 20b] L-5; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49298216$1733i 平陽府志（清乾隆刊本）卷36藝文4 folio 59a] L-4; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49204976$2696i 山西通志（清康熙刊本）卷32 藝文禮 folio 45] L-1 has ⿰土⿱⿻十从丂; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001072783 太原府志（清乾隆刊本）卷57 folio 2b] has 神; variant of 𡑽 || || |- | ⿰寘阝 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428496025$25i 山西通志（清雍正刊本）卷224 folio 23b] L7; variant of 𨝊/鄍 || || |- | ⿰肜阝 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_060_(1700-1725).djvu/115 古今圖書集成坤輿典卷116 fol. 57L]; similar to [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B2%E6%9C%88%E2%BF%B1%E4%B8%80%E5%8C%9A%E5%8D%A9 ⿲月⿱一匚卩]; variant of 脚 || || |- | ⿰阝农 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_055_(1700-1725).djvu/16 古今圖書集成坤輿典卷47 fol. 8R top/line 1 (twice)] || U+49C7 䧇 || |- | ⿸耂⿱丶目 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_706_(1700-1725).djvu/49 古今圖書集成禮儀典卷18 fol. 24L top/line 3]; badly-printed form of 者 (cf. [https://ctext.org/library.pl?if=en&remap=gb&file=2413&page=30& here]) || U+8005 者 || |- | ⿰目寺／⿰耳寺 || 古今圖書集成: [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_337_(1700-1725).djvu/65 交誼典卷77 fol. 32L M-3] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_751_(1700-1725).djvu/122 戎政典卷134 fol. 61R T-8]; corrupt form of 時? || || |- | ⿱雨汵* || 古今圖書集成: [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_009_(1700-1725).djvu/98 乾象典卷33 fol. 49R M-22], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_100_(1700-1725).djvu/101 職方典卷493 fol. 50L M-23], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_680_(1700-1725).djvu/15 食貨典卷38 fol. 7L B-19] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_802_(1700-1725).djvu/24 考證職方典 fol. 12R T-3 (twice)]; variant of U+29087 𩂇 || || |- | ⿱𢽬韭 || 古今圖書集成: [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_008_(1700-1725).djvu/18 乾象典卷13 fol. 9R T-15], 學行典卷143 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_609_(1700-1725).djvu/9 4L M-14] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_609_(1700-1725).djvu/13 6L T-11], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_609_(1700-1725).djvu/54 學行典卷148 fol. 27R M-17], 學行典卷257 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_617_(1700-1725).djvu/94 47R T-20] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_617_(1700-1725).djvu/95 47L B-10] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_701_(1700-1725).djvu/113 食貨典卷323 fol. 56L T-1]; variant of 𩐋 || || |- | ⿳亠⿵冂㕣示* || 古今圖書集成: 氏族典卷547 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_380_(1700-1725).djvu/3 1L T-20 & T-23 (annot.)], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_380_(1700-1725).djvu/7 3L B-20] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_380_(1700-1725).djvu/8 4R T-23 & T-24]; family name; possibly [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B3%E4%BA%A0%E2%BF%B4%E5%9B%97%E3%95%A3%E7%A4%BA ⿳亠⿴囗㕣示]? || || |- | ⿰衤余 || 古今圖書集成: [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_341_(1700-1725).djvu/126 氏族典卷13 fol. 63R T-20] & 氏族典卷403 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_370_(1700-1725).djvu/36 18R M-25], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_370_(1700-1725).djvu/39 19L M-20 & B-27] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_370_(1700-1725).djvu/40 20R T-1]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.1391: "疑系𰨂（⿰礻余）姓之误"; family name || || |- | ⿱𥫗⿻乚臼* || 古今圖書集成: 氏族典卷37 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_343_(1700-1725).djvu/92 46R T-10 & T-13 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_343_(1700-1725).djvu/96 48R T-9, M-1 & M-2]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B1%F0%A5%AB%97%E2%BF%BB%E4%B9%9A%E8%87%BC apparently in 汉字海]; family name || || |- | ⿱雨矜 || 古今圖書集成: 氏族典卷366 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_367_(1700-1725).djvu/71 35L T-21 & T-23 (annot.)], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_367_(1700-1725).djvu/75 37L B-10] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_367_(1700-1725).djvu/76 38R T-6 & T-7]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B1%E9%9B%A8%E7%9F%9C 中华字海 p.1496 C10]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.1421: "阴姓古文"; family name || || |- | ⿰目尋／⿰耳尋 || 古今圖書集成: 氏族典卷366 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_367_(1700-1725).djvu/71 35L T-21 & T-23 (annot.)], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_367_(1700-1725).djvu/75 37L B-10 & B-27] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_367_(1700-1725).djvu/76 38R T-1]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B0%E7%9B%AE%E5%B0%8B apparently in 汉字海]; [https://www.cns11643.gov.tw/wordView.jsp?ID=815400 CNS11643 12-7128]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.1418: "见《万姓统谱》。存疑备考"; 中华千家姓氏录 (2013年) p.279; family name || || |- | ⿳艹⿰臣鹵皿 || 古今圖書集成: 氏族典卷369 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_367_(1700-1725).djvu/94 47R M-7 & M-8 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_367_(1700-1725).djvu/101 50L B-1, B-16 & B-17]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B3%E8%89%B9%E2%BF%B0%E8%87%A3%E9%B9%B5%E7%9A%BF apparently in 汉字海 and 汉语俗字丛考]; family name || || |- | ⿰鬲𠒋* || 古今圖書集成: 氏族典卷379 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_368_(1700-1725).djvu/50 25R B-15 & B-17 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_368_(1700-1725).djvu/54 27R M-19, B-1 & B-2]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B0%E9%AC%B2%F0%A0%92%8B apparently in 汉字海]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.1430: "鬷姓之讹"; family name || || |- | ⿰鬲⿱尔又* || 古今圖書集成: 氏族典卷403 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_370_(1700-1725).djvu/36 18R M-25 & B-2 (annot.)], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_370_(1700-1725).djvu/39 19L M-20] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_370_(1700-1725).djvu/40 20R T-6 & T-7]; [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=B05923-012 異體字字典 B05923-012]; family name || || |- | ⿸尸𢆻 || 古今圖書集成: 氏族典卷403 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_370_(1700-1725).djvu/37 18L T-22 & T-23 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_370_(1700-1725).djvu/41 20L B-19, B-23 & B-24] & (possibly; poor photocopy) [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_341_(1700-1725).djvu/126 氏族典卷13 fol. 63R B-4]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B8%E5%B0%B8%F0%A2%86%BB apparently in 汉字海]; family name || || EE6B |- | ⿰𠮮阝 || 古今圖書集成: 氏族典卷447 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_373_(1700-1725).djvu/51 25L M-20 & M-22 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_373_(1700-1725).djvu/56 28R M-20, B-16 & B-17]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B0%F0%A0%AE%AE%E9%98%9D apparently in 汉字海]; family name || || |- | ⿸广舁 || 古今圖書集成: 氏族典卷457 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_374_(1700-1725).djvu/22 11R B-4 & B-8 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_374_(1700-1725).djvu/28 14R M-19, B-12 & B-13]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B8%E5%B9%BF%E8%88%81 apparently in 汉字海]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.269: "见《万姓统谱》引《姓苑》"; family name || || |- | ⿳大罒又 || 古今圖書集成: 氏族典卷478 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_375_(1700-1725).djvu/68 34R M-14 & M-15 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_375_(1700-1725).djvu/76 38R T-1, T-9 & T-10]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B3%E5%A4%A7%E7%BD%92%E5%8F%88 apparently in 中华字海]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.1387: "即曼姓"; family name || || |- | ⿱山眘 || 古今圖書集成: 氏族典卷476 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_375_(1700-1725).djvu/53 26L B-10 & B-11 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_375_(1700-1725).djvu/60 30R T-19, M-8 & M-9]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B1%E5%B1%B1%E7%9C%98 apparently in 汉字海]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.1402: "俗慎字"; family name || || |- | ⿰貨阝 || 古今圖書集成: 氏族典卷500 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_377_(1700-1725).djvu/2 1R B-11 & B-14 (annot.)] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_377_(1700-1725).djvu/7 3L T-11, M-7 & M-8]; [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=B05200-003 異體字字典 B05200-003]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.360: "见《海篇直音》"; family name || || |- | ⿰禾⿱久⿵几𥝍 || 古今圖書集成: 氏族典卷500 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_377_(1700-1725).djvu/2 1R B-11 & B-14], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_377_(1700-1725).djvu/7 3L T-11, M-11 & M-12] & (possibly; poor photocopy) [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_342_(1700-1725).djvu/5 氏族典卷14 fol. 2L M-18]; [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B0%E7%A6%BE%E2%BF%B1%E4%B9%85%E2%BF%B5%E5%87%A0%F0%A5%9D%8D apparently in 汉字海]; family name || || |- | ⿰禾⿱夂𠂡* || 古今圖書集成: 氏族典卷 fols. [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_377_(1700-1725).djvu/2 1R B-11 & B-14], [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_377_(1700-1725).djvu/7 3L T-11, M-9 & M-10] & [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_342_(1700-1725).djvu/5 氏族典卷14 fol. 2L M-17]; unifiable with [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B0%E7%A6%BE%E2%BF%B1%E5%A4%82%F0%A0%82%A1 ⿰禾⿱夂𠂡], which is [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=A01604-019 異體字字典 A01604-019]; 中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.1404: "即授姓，古授字" (other variants listed: ⿰禾⿵𠘨𣎶, ⿰禾⿱父𠂡, ⿰禾⿱父⿵𠘨龶, ⿰禾⿱父⿵𠘨𣎶, [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B0%E7%A6%BE%E2%BF%B1%E7%88%B6%E9%A2%A8?secondary=ids&seq=%E2%BF%B0%E7%A6%BE%E2%BF%B1%E7%88%B6%E9%A2%A8 ⿰禾⿱父風]); family name || || |- | ⿰山噩 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=&showType=1&indexName=data_892&fid=GBZX0301011294 寰宇通志（明景泰刊本）]卷32 folio 23a L6; [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/3902667 宋史（朝鮮刊本）]卷236 folio 20b (pp23) L1 gives 𡓐, brother 墫夫; misprint of 𡓐 || pending more evidences || |- | ⿰衤商 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49780685$1924i 甘肅通志（清乾隆刊本）卷34 folio 22a] L1, L3; [https://books.google.com/books?id=HgcsAAAAYAAJ&pg=PP164 蘭州府志（清道光刊本）卷9 folio 24b] L-2 has 𥛚; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=311998004898 甘肅新通志（清光緒刊本）]卷64 folio 9a has 𥛚 || pending more evidences || |- | ⿱艹贏 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49780685$2579i 甘肅通志（清乾隆刊本）卷46 folio 21a] L6; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=412004000339 後漢書（宋白鷺洲書院刊本）]列傳78 folio 33b has 籝; misprint of 籯 || pending more evidences || |- | ⿰山臭 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$212i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷5 folio 36a] L8C4; [https://www.kanripo.org/text/KR4f0001/187#1a 聖祖仁皇帝御製文集（文淵閣抄本）第二集卷48 folio 11a] has 㠗 || pending more evidences || |- | ⿰豸欠 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3158i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷100 folio 14a] L5C29; [https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=79597&page=166 三國志 魏志（清乾隆武英殿刊本）] has 狖; misprint of 貁/豽 || pending more evidences || |- | ⿰氵刑 || [https://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/2545616 處州府志（明成化刊本）卷5 folio 31b] L2C3; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4757911 青田縣志（清康熙刊本）]卷8 folio 12a (p13) L1C5; folio 43b (p45) L9C3; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001074603 處州府志（清雍正刊本）卷9 folio 44a] L4C3; variant of ⿰氵邢 || || |- | ⿱軌木 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3317i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷106 folio 22b] L3C7; misprint of 檕 || pending more evidences || |- | ⿰滔欠 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3561i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷115 folio 8a] L2C18; misprint of 𣽌? || || |- | ⿱胍鳥 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3561i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷115 folio 8a] L8C15; misprint of 𪃻? || || |- | ⿰目焱 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3562i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷115 folio 8b] L2C13; variant of 䁭? || || |- | ⿰山⿸户乞 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3562i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷115 folio 9a] L4C9; misprint of 𡶃? || || |- | ⿳𠔿冖土 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428499158$103i 三才圖會（明崇禎刊本）卷地理8 folio 47a] L8C21; variant of 璺? || pending more evidences || |- | ⿱宀㡠 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3614i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷116 folio 26a]; variant of 㡧 || || EECD |- | ⿰車四 || [http://www.kanripo.org/text/KR2k0040/116#46a 盛京通志（清文淵閣抄本）卷116 folio 46a]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3630i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷116 folio 41b] L6C5 has 駟 || pending more evidences || |- | ⿸厂具 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3668i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷117 folio 19b] L9C7; variant of 𠩠? || || EECE |- | ⿳艹厶心 || [http://www.kanripo.org/text/KR2k0040/120#44a 盛京通志（清文淵閣抄本）卷120 folio 44a]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$3781i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷120 folio 38b] has 䓗; variant of 䓗 || pending more evidences || |- | ⿱⿰白舌心 || [http://www.kanripo.org/text/KR2k0040/128#20b 盛京通志（清文淵閣抄本）卷128 folio 20b]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$4072i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷128 folio 18a] has 憩; [https://dict.variants.moe.edu.tw/variants/rbt/word_attribute.rbt?educode=A01444-012 A01444-012]; variant of 𢠾/𭞍 || pending more evidences || |- | ⿰丰工 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$4072i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷128 folio 18a] L8C5 || || EECF |- | ⿳𰀉冖侵 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47717917$4073i 盛京通志（清乾隆44年刊本）卷128 folio 18b] L8C13; variant of 蘉 || || |- | ⿰火𦾓 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495239$47i 江西通志（清雍正刊本）卷108 folio 12a] L3C17 (⿰火𦻏); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428494632$48i 西江志（清康熙刊本）卷108 folio 11a] has 𤍞 || || E377 |- | ⿰亻⿱羽止 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4763807 錢塘縣志（明萬曆刊本）]卷9 folio 3a (pp20) L3; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4760836 杭州府志（清康熙刊本）]卷39 folio 2b (pp4) L2C1; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50779120$1323i 錢塘縣志（清康熙刊本）卷34 folio 3a] L4C5; related: ⿰亻𰙩/⿰亻翌 || || E378 |- | ⿱艹叏 || [[:zh:新方言/釋植物第九]]（[https://taiwanebook.ncl.edu.tw/zh-tw/book/NTUL-9910004068/reader 章太炎《新方言》（浙圖《章氏叢書》本）]p.91）, variant of 芵 || || E379 |- | ⿰木𢑴 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4285303 浙江通志（清乾隆刊本）]卷269 folio 26a (pp27) L8C11; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50648593$3221i 浙江通志（清康熙刊本）卷46 folio 10b] L-1; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50779120$1328i 錢塘縣志（清康熙刊本）卷34 folio 8a] L5 has 㰘; potentially unifiable variant of 㰘 || pending more evidences || E37B |- | ⿱亠𮖄 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999018699 杭州府志（明萬曆刊本）]卷93 folio 7a L-2; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4763807 錢塘縣志（明萬曆刊本）]卷9 folio 8a (pp25) L-1; variant of 裛 || || E380 |- | ⿰豕𥯦 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4763807 錢塘縣志（明萬曆刊本）]卷9 folio 8b (pp26) L4; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4760836 杭州府志（清康熙刊本）]卷39 folio 7a (pp8) L7; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50779120$1328i 錢塘縣志（清康熙刊本）卷34 folio 8a] L-1; misprint of 𧲌 || || E381 |- | ⿰豕建 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50112311$1276i 御定歷代賦彙（清康熙刊本）卷37 folio 16a] L4; misprint of 𧲌 || pending more evidences || E382 |- | ⿰羽取 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50798875$4521i 福建通志（清乾隆刊本）卷75 folio 11a] L3C28 ; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51598419$275i 弇州山人四部稿（明萬曆刊本）卷1 folio 5b] L7C6; variant of 䎎 || || E383 |- | ⿱𫂁巾 || [https://rbook.ncl.edu.tw/NCLSearch/Search/SearchDetail?item=4f070142db744a99b5cd7b47a1eddbdffDQzODM00&page=&whereString=&sourceWhereString=&SourceID=0&HasImage= 臨川吳文正公集（明成化刊本）]卷21 folio 26a (p853) L6; related to ⿱宀幕 || pending more evidences || E385 |- | ⿰釒𧙘 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4753082 汝寧府志（清康熙34年刊本）卷7] folio 81b (pp86) L5; variant of ⿰釒袌 || || E389 |- | ⿰尹阝 || [[:zh:童蒙先習]]（[https://kyudb.snu.ac.kr/book/view.do?book_cd=GK01534_00 《童蒙先習》]→“디지털 원문자료 제공” p.0004-L1 looks like a variant of 「那」（because this hanja character is used as Gugyeol to represent 「나」（according to the sound）; also [[:ko:중간노걸대언해]]; also [https://ctext.org/library.pl?if=en&remap=gb&file=80608&page=82 太平御覽 582:3a]; previously submitted for [https://appsrv.cse.cuhk.edu.hk/~irg/irg/extc/IRGN1111_CJK_C1_V41_E41-401-503.pdf Ext. C1] as TC-2D55 || || F049 |- | ⿱流食 || [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_403&fid=312001079134 上思州志（清道光刊本）][https://new.shuge.org/meet/reply/75899/ 卷2 folio 4a]; misprint of 鎏/瑬 || pending more evidences || E38A |- | ⿰舟⿱𠘧工 || [[:zh:日本國聞見條件]]（[https://kyudb.snu.ac.kr/book/text.do?book_cd=GK02575_00 《日本國聞見條件》]→“디지털 원문자료 제공” p.015a-L7）a variant of 「船」, see also [https://www.koreanhistory.or.kr/newchar/list_view.jsp?code=73723 韓國歷史情報統合系統] || || E33E |- | ⿱𥫗廣 || ''Handbook of the Swatow vernacular'' (Singapore, 1886) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:Handbook_of_the_Swatow_vernacular.djvu/91 p. 75] || || E306 |- | ⿸戶馬 || ''Handbook of the Swatow vernacular'' (Singapore, 1886) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:Handbook_of_the_Swatow_vernacular.djvu/220 p. 32] || || E309 |- | ⿰口𭃶 || ''A Chinese and English vocabulary, in the Tie-chiu dialect'' (Shanghai, 1888) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:A_Chinese_and_English_vocabulary,_in_the_Tie-chiu_dialect.djvu/205 p. 189] || || E30C |- | ⿰口鎻 || ''A Chinese and English vocabulary, in the Tie-chiu dialect'' (Shanghai, 1888) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:A_Chinese_and_English_vocabulary,_in_the_Tie-chiu_dialect.djvu/205 p. 189] || || E30D |- | ⿰衤𡘷 || ''A Chinese and English vocabulary, in the Tie-chiu dialect'' (Shanghai, 1888) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:A_Chinese_and_English_vocabulary,_in_the_Tie-chiu_dialect.djvu/240 p. 224] || || E30E |- | ⿰鼻冓 || ''Dictionary of the Foochow Dialect'' (1929) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:Dictionary_of_the_Foochow_Dialect.pdf/1901 1873] || || E311 |- | ⿰貝康 || ''A Manual of the Foochow Dialect in Twenty Lessons'' (1908) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:A_Manual_of_the_Foochow_Dialect_in_Twenty_Lessons.pdf/24 p. 23]; 《福州話新舊約全書》 || || E572 |- | ⿰日罩 || ''A Manual of the Foochow Dialect in Twenty Lessons'' (1908) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:A_Manual_of_the_Foochow_Dialect_in_Twenty_Lessons.pdf/44 p. 43] and [https://en.wikisource.org/wiki/Page:A_Manual_of_the_Foochow_Dialect_in_Twenty_Lessons.pdf/45 p. 44]; variant of 晝 || || E313 |- | ⿰口㦗 || ''The beginner's first book in the Chinese language (Canton Vernacular)'' (Hong Kong, 1847) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:The_beginner%27s_first_book_in_the_Chinese_language.pdf/115 p. 100] || || E314 |- | ⿰魚遲 || ''Phrase Book in the Canton Dialect or Dialogues on Ordinary and Familiar Subjects'' (1888) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:Phrase_Book_in_the_Canton_Dialect_or_Dialogues_on_Ordinary_and_Familiar_Subjects.djvu/141 p. 125] || || E316 |- | ⿺辶萊 || ''Excellent ancient adages, together with notes on the writings of Chinese romanized in the Hokkien dialect'' (Rangoon, 1890) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:Excellent_ancient_adages,_together_with_notes_on_the_writings_of_Chinese_romanized_in_the_Hokkien_dialect.djvu/57 p. 50]; variant of 萊 in 蓬萊 || || E317 |- | ⿰扌⿸虍耳 || ''Chinese Spoken Language'' (1856) [https://en.wikisource.org/wiki/Page:Chinese_spoken_language.djvu/48 p. 42] || Misprint of 摣? || E319 |- | ⿱木罒 || Weaverville Joss House [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:General_view_of_interior_looking_south_-_Weaverville_Joss_House,_Oregon_Street,_Weaverville,_Trinity_County,_CA_HABS_CAL,53-WEAVI,6-170_(CT).tif] [[jaglyphwiki:u2ff1-u6728-u7f52]]; variant of 相; possibly invalid evidence due to being in 隸書? || || E31C |- | ⿱小弱 || Weaverville Joss House [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Detail_view_of_inscribed_board_of_donor_names_-_Weaverville_Joss_House,_Oregon_Street,_Weaverville,_Trinity_County,_CA_HABS_CAL,53-WEAVI,6-123.tif/1] [[jaglyphwiki:u2ff1-u5c0f-u5f31]]; personal name || || E31D |- | ⿰镸帚 || Weaverville Joss House [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Detail_view_of_inscribed_board_of_priest's_instructions_-_Weaverville_Joss_House,_Oregon_Street,_Weaverville,_Trinity_County,_CA_HABS_CAL,53-WEAVI,6-113.tif] [[jaglyphwiki:u2ff0-u9578-u5e1a]]; probably a variant of 歸? || || E31F |- | ⿰卑巴 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:SSID-14623716_正音咀華.pdf/312 正音咀華] (clearer evidence: [https://books.google.com/books?id=vNwwAQAAMAAJ&pg=PP141&dq=%E9%A6%AC%E9%9D%A2] [https://books.google.com/books?id=yotbAAAAcAAJ&pg=PP152&dq=%E9%A6%AC%E9%9D%A2]) [[jaglyphwiki:u2ff0-u5351-u5df4]], 屄 波孖切, perhaps a mistake of 靶 || || E322 |- | ⿰口徏 || 新編廣東省城白話 [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:NTL-9900014811_新編廣東省城白話.pdf/247] [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:NTL-9900014811_新編廣東省城白話.pdf/250], same as (mistake of?) [[wikt:嘥]] ([[wikt:嗮]]　“verbal aspect marker”) || || E324 |- | ⿰木廩 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:SSID-14623716_正音咀華.pdf/299 正音咀華], same as 檩 || || E327 |- | ⿰虫拐 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:NLC511-03007107-62730_方言文學(一).pdf/112 方言文學], same as [[wikt:𧊅]]; also appears at [[wikt:Module:zh/data/dial-syn/蝌蚪]] || || E328 |- | ⿰口挐 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:WUL-ru08_03028_イ咭唎紀略.pdf/17 𠸄咭唎紀略] 𠹵〓哪布 Anne Noble (wife of Capt. James Noble killed in the Opium War), same as 𠸎? || || E37F |- | ⿰馬儿 or ⿰馬几 (?) || [[:ja:Index talk:福澤全集巻一.pdf]], some unclear character (stable misprint?) that may be a placename || || E437 |- | ⿱艹𭑃 || [https://db2.sido.keio.ac.jp/kanseki/bib_frame?id=006766 通典（北宋刊本）]卷53 folio 25b (12:27) ; [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan_Xubian086-%E5%AD%94%E5%85%83%E6%8E%AA-%E5%AD%94%E6%B0%8F%E7%A5%96%E5%BA%AD%E5%BB%A3%E8%A8%98-1-1.djvu/167 孔氏祖庭廣記（蒙古刊本）卷4 folio 4a]; variant of 荂? || || E43F |- | ⿰𣬉刃 || [https://db2.sido.keio.ac.jp/kanseki/bib_frame?id=006766 通典（北宋刊本）]卷169 folio 32b (36:34) (⿰⿳丿𠔿比刃); variant of 㔡 || pending more evidences || E45C |- | ⿰虫迷 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:官話講義_J8IxAQAAMAAJ.pdf/73 官話講義] 螳⿰虫迷 is [[wikt:塘尾]]; variant of [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?id=03532 UK-20865] || || E439 |- | maybe ⿰虫覺 || 官話講義 [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:官話講義_J8IxAQAAMAAJ.pdf/72] [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:官話講義_tlc4AQAAMAAJ.pdf?page=268]; doesn't seem to be either of the existing ⿰虫⿱？見 characters (𧐎𧒋𧖐), perhaps same as 虼?? || || E531 |- | ⿰扌郁 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:官話講義_J8IxAQAAMAAJ.pdf/82 官話講義]; same as [[wikt:喐]] || || E532 |- | ⿰氵棘 || [https://ytenx.org/pyonh/cio/1/75/ 分韻撮要]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017121-45806_%E5%A4%A7%E6%98%8E%E6%88%90%E5%8C%96%E5%BA%9A%E5%AF%85%E9%87%8D%E5%88%8A%E6%94%B9%E4%BD%B5%E4%BA%94%E9%9F%B3%E9%9B%86%E9%9F%BB_%E7%AC%AC10%E5%86%8A.pdf&page=23 大明成化庚寅重刊改併五音集韻（明成化刊本）入聲卷15 職第6] has 「𠍷，縣名」, misprint of 𠍷 || pending more evidences || E539 |- | ⿺辶睿 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12327317_%E8%8C%83%E5%A4%AA%E5%8F%B2%E9%9B%86_19.pdf&page=47 范太史集（文淵閣四庫全書本）卷48 folio 5a]; 宋史（朝鮮刊本）卷224 folio 17b gives 𧾩; variant of 𧾩 || pending more evidences || E39D |- | ⿸鹿非 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12327317_%E8%8C%83%E5%A4%AA%E5%8F%B2%E9%9B%86_19.pdf&page=117 范太史集（文淵閣四庫全書本）卷50 folio 7a]; 宋史（朝鮮刊本）卷233 folio 6a gives 𧇁; misprint of 𧇁? || pending more evidences || E39E |- | ⿰止曷 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12327318_%E8%8C%83%E5%A4%AA%E5%8F%B2%E9%9B%86_20.pdf&page=20 范太史集（文淵閣四庫全書本）卷51 folio 8b]; 宋史（朝鮮刊本）卷230 folio 11a gives 愒; misprint of 愒? || pending more evidences || E39F |- | ⿱炇𣅀 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999010303-113096_%E8%AE%80%E7%95%AB%E9%8C%84_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=20 讀畫錄（周氏煙雲過眼堂清康熙12年刊本）卷1 folio 11b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999032216-150808_%E6%88%90%E5%8C%96%E4%B8%81%E4%BA%A5%E9%87%8D%E5%88%8A%E6%94%B9%E4%BD%B5%E4%BA%94%E9%9F%B3%E9%A1%9E%E8%81%9A%E5%9B%9B%E8%81%B2%E7%AF%87_%E7%AC%AC5%E5%86%8A.pdf&page=19 成化丁亥重刊改併五音類聚四聲篇（明成化刊本）卷13 folio 18a]; [https://digitalarchive.npm.gov.tw/Painting/Content?pid=5186&Dept=P 清周亮工集名家山水　冊　清朱翰之疏林遠岫] (弟⿱炇𣅀, not very clear though); [https://web.archive.org/web/20231110054654/https://bkimg.cdn.bcebos.com/pic/b21bb051f81986186ecf6b3849ed2e738ad4e686 山鄉小景圖] (僧⿱炇𣅀); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428498421$55i 佩文齋書畫譜（清康熙刊本）卷57 folio 44a] gives ⿱炇𣄼(𤉴); [https://www.unicode.org/L2/L2022/22040-unencoded-nanmingshi.pdf 南明史] (中華書局，2006年) v. 1 p. 8 gives ⿱炇日, all are errors of ⿱炇𣅀 || || E550 |- | ⿱日⿸厂⿱肰土 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:WUL-ru08_03028_イ咭唎紀略.pdf/3 𠸄咭唎紀略]; variant of 壓/𡒦 || || |- | ⿰火罩 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:金山歌集_pct_50.pdf/120 金山歌集] (advertisement for 華英文歐美烹調廚書) + [https://database.shss.hkust.edu.hk/Cantag/ others] || || E1D9 |- | ⿰𧾷遟 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:SBL055_%E5%92%B8%E6%B7%B3%E8%87%A8%E5%AE%89%E5%BF%97.pdf&page=2038 咸淳臨安志（宋咸淳刊本）卷95 folio 8a](白居易《答客問杭州》：爲我~蹰停酒盞與君約畧說杭州); variant of 踟 || *WS2027 || E57B |- | ⿰鳥巤 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:官話講義_tlc4AQAAMAAJ.pdf/193 官話講義] (less blurry: [https://books.google.com/books?id=tlc4AQAAMAAJ&vq=哈吧狗&pg=PP192]), 𪂒䳁⿰鳥巤(?), some kind of bird? || || E58C |- | ⿰忽風 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:官話講義_tlc4AQAAMAAJ.pdf/115 官話講義] || || E541 |- | ⿱卆⿰九寸 || [http://kanji.zinbun.kyoto-u.ac.jp/db-machine/toho/L/A0400466.jpg 正德乙亥重刊改併五音類聚四聲篇（明正德刊本）卷12 folio 57b 十部]; variant of 壽, created by [[w:zh:朱權]]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4427347#64 《古俗字略》（明刊本）卷4 folio 62b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-01201_%E5%AD%97%E5%AD%B8%E4%B8%89%E6%AD%A3.pdf&page=83 《字學三正》（明萬曆刊本）卷1 folio 73b](⿱卆⿰几寸) || || E4E2 |- | ⿰亻⿱卆⿰九寸 || [http://kanji.zinbun.kyoto-u.ac.jp/db-machine/toho/L/A0400590.jpg 正德乙亥重刊改併五音類聚四聲篇（明正德刊本）卷15 folio 25b 人部]; variant of 儔, created by [[w:zh:朱權]] || pending more evidences || E4E3 |- | ⿰舟𠂢 || [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=nnc1.cu05093791&seq=652 穆堂初稿（清道光刊本）卷40 folio 7b]; ~船, error of ⿰舟瓜 || pending more evidences || |- | ⿱玨黑 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49839056$3106i 四川通志（清乾隆刊本）卷39 folio 76b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999008080-111210_%E5%85%A8%E8%9C%80%E7%A7%87%E6%96%87%E5%BF%97_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=61 全蜀秇文志（明萬曆刊本）卷2 folio 28a]; [https://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/he16/he16_02033/he16_02033_0002/he16_02033_0002_p0028.jpg 全蜀秇文志（清嘉慶22年刊本）卷2下 folio 10b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCPSSD-70004440_%E3%80%90%E9%81%93%E5%85%89%E3%80%91%E6%96%B0%E9%83%BD%E7%B8%A3%E5%BF%97%E5%8D%81%E5%85%AB%E5%8D%B7%E9%A6%96%E4%B8%80%E5%8D%B7_%E7%AC%AC%E5%8D%81%E4%BA%8C%E5%86%8C.pdf&page=53 新都縣志（清道光刊本）卷15 folio 52a]; 全蜀秇文志（明嘉靖刊本）gives 䵤, stable error of 䵤 || || E58E |- | ⿰黹楚 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4763416 鹽亭縣志（清乾隆51年刊本）]卷5 folio 32b; related to ⿰冓楚; might be a variant of 𪓐 (說文繫傳: 「～～，今作楚」) || pending more evidences || EE54 |- | ⿰氵⿱土力 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:%E5%B4%87%E7%A6%8E%E6%AD%B7%E5%9F%8E%E7%B8%A3%E5%BF%97_11.pdf/19 歷城縣志（明崇禎刊本）卷10 folio 18a](⿰氵⿱上力); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999032216-150811_%E6%88%90%E5%8C%96%E4%B8%81%E4%BA%A5%E9%87%8D%E5%88%8A%E6%94%B9%E4%BD%B5%E4%BA%94%E9%9F%B3%E9%A1%9E%E8%81%9A%E5%9B%9B%E8%81%B2%E7%AF%87_%E7%AC%AC4%E5%86%8A.pdf&page=78 成化重刊改併五音類聚四聲篇（明成化刊本）卷12 folio 33a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999012808-20541_%E5%A4%A7%E6%98%8E%E6%AD%A3%E5%BE%B7%E4%B9%99%E4%BA%A5%E9%87%8D%E5%88%8A%E6%94%B9%E4%B8%A6%E4%BA%94%E9%9F%B3%E9%9B%86%E9%9F%BB_%E7%AC%AC20%E5%86%8A.pdf&page=35 正德乙亥重刊改併五音類聚四聲篇（明正德刊本）卷12 folio 33a] || *WS2027 || E5E4 |- | ⿰氵⿱止勹 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_48666280_%E6%AD%B7%E5%9F%8E%E7%B8%A3%E5%BF%97_v.15%E5%8D%B7%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%B8%83--%E5%9B%9B%E5%8D%81%E4%B8%80.pdf&page=108 歷城縣志（清乾隆刊本）卷41 folio 8b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_48666280_%E6%AD%B7%E5%9F%8E%E7%B8%A3%E5%BF%97_v.1%E7%9B%AE%E5%BD%95seq.20%EF%BC%8C%E5%8D%B7%E9%A6%96--%E5%8D%B7%E4%BA%8C.pdf&page=31 歷城縣志（清乾隆刊本）目錄 folio 11b]; error of ⿰氵⿱土力 || pending more evidences || |- | ⿰金鄉 || 五經堂文集（清康熙刊本）卷5 行狀 folio 10b ([https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E5%AD%98%E7%9B%AE%E5%8F%A2%E6%9B%B8%E9%9B%86%E9%83%A8242%E5%86%8A.pdf&page=124 poor quality image])《辛文敬先生行狀》「女二長適奉國中尉朱廷𡈼次適奉國中尉朱鼐⿰金鄉」 || pending clearer evidences || E60B |- | ⿸广⿲氏彡乚 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=161 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集上 一部 folio 6a] 「𠀈……【字彙補】同丘。【道藏·洞靈經】黃帝得常仙封鴻～容𠀈」; variant of 𢇼 || || |- | ⿳一⿰心支一 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=187 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集上 二部 folio 31b] 「𠄹……【風雅廣逸】又書作～」; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-2405-206176_%E9%A2%A8%E9%9B%85%E5%BB%A3%E9%80%B8_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=44 風雅廣逸（明嘉靖刊本）卷8 folio 5b] || *WS2027 || |- | ⿱亠⿺先支 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=191 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集上 亠部 folio 35b] 「𠅬……【通志】作～。【桯史】作𨻰王⿱宀⿺先攴」 || || |- | ⿱宀⿺先攴 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=191 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集上 亠部 folio 35b] || || |- | ⿰口𠂹 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=204 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 4b] 「他……【註】他音～。言禽獸僵死交相積也。」正字通 子集中 人部：「他……他音～」正字通 丑集上 口部：「唾……《六書故》作～」 || *WS2027 || |- | ⿰貝司 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=214 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 14b] 「伺……別作～」 || *WS2027 || |- | ⿰亻𡿺 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=226 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 27a] 「㑎……【姓苑】作～」 || *WS2027 || |- | ⿰月⿳火大力 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=232 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 32b] 「㑞……凡𦩎、䢠、～、⿰舟⿱火貝等字从此，俗作媵，非。」; variant of 勝? || || |- | ⿰舟⿱火貝 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=232 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 32b] 「㑞……凡𦩎、䢠、⿰月⿳火大力、～等字从此，俗作媵，非。」; variant of 勝? || || |- | ⿰龺一 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=239 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 40a] 「倝……本作～」 正字通 子集中 人部：「倝……本作～」 || *WS2027 || |- | ⿰亻𠨟 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=240 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 41a] 「倦……【說文】力部作𠢏，人部作～，音義同。」 正字通 子集中 人部：「倦……《說文》力部作𠢏，人部作～，音義同。」|| *WS2027 || |- | ⿰亻𫇮 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=256 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 57a] 「𠌾……【穆天子傳】右驂赤蘎，而左白𠌾。或作～」; variant of || || |- | ⿰忄棠 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=260 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集中 人部 folio 60b] 「㒉……【集韻】同惝。或作～」 || *WS2027 || |- | ⿱共巾 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=301 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集下 冖部 folio 22a] 「冪……【註】～可以覆物」; [https://ctext.org/library.pl?if=en&file=77415&page=0131 康熙字典（同文書局石印本）子集下 9]; misprint of 共巾 || || E386 |- | ⿱一𢁒 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=309 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集下 几部 folio 29b] 「𠘲……【字彙補】古文大字。註見部首。亦作～。」; [https://books.google.com/books?id=1eVbAAAAcAAJ&pg=PP117#v=onepage&q&f=false 字彙補（清康熙刊本）子集 folio 26a] || *WS2027 || |- | ⿰金⿱丣刀 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=334 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集下 刀部 folio 55a] 「劉……【同文備考】作～」; normalized from seal form in [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4440278 同文備考（明嘉靖刊本）卷2 folio 63b] || *WS2027 || |- | ⿰革鼻 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=357 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集下 匚部 folio 77b] 「𠥖……【篇海】刀欛～刀」 || *WS2027 || |- | ⿳⺊㘝𫶧 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=367 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集下 卜部 folio 88a] 「𠧼……亦作～𥹟」 || *WS2027 || |- | ⿱⿱⺊⿵冂厶⿱⺊⿵冂厶 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=367 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集下 卜部 folio 88a] 「𠨁……又作～⿳⺊冋木」 || *WS2027 || |- | ⿳⺊冋木 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=367 《康熙字典》（清康熙內府刊本）子集下 卜部 folio 88a] 「𠨁……又作⿱⿱⺊⿵冂厶⿱⺊⿵冂厶～」 || *WS2027 || |- | ⿰口𢎪 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=421 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 25a] 「𠰈 【集韻】烏宏切，音泓。【玉篇】牛聲。　【集韻】書作～。」(⿲口弓儿); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011216&imageId=7224366 《集韻》（宋刊本）平聲四]; variant of 𠰈 || || |- | ⿰⿱刀酉欠 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=443 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 47a] 「哾 【字彙】山劣切，音說。嘗也。【正字通】俗～字。」; variant of 𣤕 || || |- | ⿰口𢁫 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=445 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 48b] 「唏……【說文】本作～，笑也。」; variant of 唏 || || |- | ⿱𣪫心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=449 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 52b] 「唸……【集韻】本作𣪍，同～𣣈」; [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1402 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 殳部 folio 50b] 「殿……【集韻】或作～、𣣈」 集韻 卷之八去聲下 栝韻 店小韻 唸 || *WS2027 || |- | ⿰虫亨 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=451 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 55a] 「啈……【集韻】亨孟切，音～」[http://www.kaom.net/img.php?b=xungu_wyjy&p=179 校訂五音集韻 去聲卷第十二 諍第三 曉二𧨫] || *WS2027 || |- | ⿱炙肉 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=459 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 63a] 「喗……【賈誼·新書】以匈奴之饑，飯羹㗖膹～」 || *WS2027 || |- | ⿰口⿱穴之 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=465 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 68b] 「𠷖……【海篇】書作～。」; variant of 𠷖 || || |- | ⿰⿱𡉅灰殳 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=465 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 69a] 「嗀……【集韻】或作～，㱿」; variant of 𣪳 || || |- | ⿰口㫄 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=469 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 72b] 「嗙……【說文】本作～」; variant of 嗙 || || |- | ⿰𡰮乍 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=471 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 74b] 「𠹨 【字彙補】古文殂字。○按古殂字作⿰𡰮乍」; variant of 𡲡 || || |- | ⿰口𢾍 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=471 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 75a] 「嗷 【說文】本作～，衆口愁也。; variant of 𡲡 || || |- | ⿰氵造 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=473 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 76b] 「嗾……【集韻】【類篇】𠀤先侯切，音摗。或作𠻛～」 || *WS2027 || |- | ⿰口段 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=475 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 79a] 「𠻧 【集韻】姑沃切，音梏。～𠻧，咽也。」; variant of 㗇 || || |- | ⿰口㲅 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=488 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 91b] 「𡁁……【集韻】書作𡁍。【類篇】書作～。」; variant of 𡁁 || || |- | ⿰桑包 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=491 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 95a] 「𡂟…… 【玉篇】～，耕也。」; variant of 𡂟 || || |- | ⿰口默 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=492 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集上 口部 folio 95b] 「嚜……【註】應劭曰：嚜嚜，不自得之意。【楚辭·卜居】作～～」; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:SSID-12911571_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B77%E4%B9%8B8.pdf&page=72 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷7 folio 35b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-bunko11_d0327_%E6%9E%97%E6%96%87%E5%BF%A0%E5%85%AC%E6%94%BF%E6%9B%B8_05.pdf&page=89 林文忠公政書（清光緒刊本）乙集使粵奏稿卷4 folio 19a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12529952_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B711-12.pdf&page=21 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷11 folio 10a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12530034_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B715-16.pdf&page=6 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷15 folio 2b] || *WS2027 || E7DE |- | ⿵𦥑介 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=527 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 8a] 「坤……別作𠔧～䰠䝿」 || || |- | ⿸厂⿱口土 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=531 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 12a] 「垕……【玉篇】又作～」 || || |- | ⿰土𥎦 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=543 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 24a] 「堠……【六書故】作～」; variant of 𡎇 || || |- | ⿲土忄⿴互一 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=544 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 25a] 「堩……本作～。俗从舟作堩。別作⿲土忄𠄨」; variant of 堩/𡍷, ⿴互一 = 亙+VS19 || || |- | ⿲土忄𠄨 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=544 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 25a] 「堩……本作⿲土忄⿴互一。俗从舟作堩。別作～」; variant of 堩 || || |- | ⿱⿰豕㫐土 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=544 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 25a] 「𡍭 【正字通】俗墾字，本作～，今作墾。」; variant of 𡍭 || || |- | ⿱艹匨 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=546 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 27a] 「𡍱……又从艸作～」 || || |- | ⿰⿱罒𠦂土 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=548 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 28b] 「𡎯……【集韻】作～」 || || |- | ⿰土⿱靣旦 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=560 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 土部 folio 40b] 「壇……俗作～，非」 || || |- | ⿰黑戈 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=566 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集中 士部 folio 46b] 「壬……【淮南子·時則訓】戌在壬曰𤣥～。」; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4283689 浙江通志（清乾隆刊本）]卷208 folio 21; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50798875$1017i 福建通志（清乾隆刊本）卷15 folio 16]; [http://read.nlc.cn/allSearch/searchDetail?searchType=all&showType=1&indexName=data_892&fid=411999019370 容齋四筆（明弘治刊本）]卷15 folio 10（玄黓）; [https://files.zjdfz.cn/zjtzk/%E3%80%8A%E6%B8%85%E9%9B%8D%E6%AD%A3%E6%B5%99%E6%B1%9F%E9%80%9A%E5%BF%97%E3%80%8B/%E5%8D%B7%E4%BA%8C%E7%99%BE%E5%85%AB%20%E5%88%97%E5%A5%B3%E4%B8%83_P20.pdf 《清雍正浙江通志》（中华书局, 2001）pp. 5897]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:11733416$1355i 寧波府志（明嘉靖刊本）卷40 folio 22] gives 黓, [http://www.koreanhistory.or.kr/newchar/list_view.jsp?code=71541 KC01346], [https://zh.wikisource.org/w/index.php?title=Special:%E6%90%9C%E7%B4%A2&search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7BSKchar2%5C%7C132%2F&ns0=1&ns102=1&ns106=1&ns114=1 other unverified evidences]. Evidence 1 and evidence 3 give ⿺黒戈, evidence 2 gives ⿺黑戈, all of them are unifiable to ⿰黑戈 as is shown in evidence 4. Possibly error form of 黓 || || E552 |- | ⿰夕星 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=584 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 夕部 folio 6b] 「夝……【總要】作～。从夕星，會意。」; variant of 夝, not to be unified with 𣨾 || || |- | ⿱⿰夕㇈出 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=584 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 夕部 folio 6b] 「𡖕……按《字彙補》書作～，非是。」 || || |- | ⿱大司 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=592 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 大部 folio 15a] 「奆……【說文】从大从可。別作～。俗作竒，非。」; variant of 𭷿 || 𭷿 + VS18? || |- | ⿳丿冈大 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=593 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 大部 folio 15b] 「旲……一作～、又作⿱囟大」 || *WS2027 || |- | ⿱囟大 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=593 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 大部 folio 15b] 「旲……一作⿳丿冈大、又作～」 || *WS2027 || |- | ⿱大司 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=593 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 大部 folio 16a] 「奇……【七修類稿】明初張輔平安南，禽黎季～及子奆～䎰。疑譌作～。」; variant of 犛 || || |- | ⿻大昍 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=600 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 大部 folio 22b] 「奭……別作𠁗～䓇」; variant of 奭 || || |- | ⿰女𡴋 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=609 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 女部 folio 32a] 「姆……別作母娒～」(⿰女⿱山每); [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=618 《康熙字典》（清康熙內府刊本）丑集下 女部 folio 41a] 「娒……本作⿰女𡴋」 || || |- | ⿰重孚 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=664 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 子部 folio 9b] 「𡦢……亦作～、𠄉」|| *WS2027 || |- | ⿰𦎧者 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=664 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 子部 folio 9b] 「𡦡……本作～」; variant of 𩫭 || || |- | ⿰嘼孝 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=665 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 子部 folio 10b] 「𡦱……【正譌】从嘼作～」 || *WS2027 || |- | ⿱𡦽巛 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=672 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 宀部 folio 18a] 「𡧬……通作～」; variant of 𡧽 || || |- | ⿱宀𫡑 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=678 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 宀部 folio 23b] 「家……○按《六書故》作⿱宀𫡑，人所合也。从𫡑，三人聚宀下，～之義也。」 || || |- | ⿱宩火 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=685 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 宀部 folio 30b] 「𡩨……【韻寶】與審同。亦作～」] || *WS2027 || |- | ⿰⿱爫⿸𢀳丶寸 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=694 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 寸部 folio 39b] 「𡬠 【字彙補】漢隸釋與爵同。亦作～⿰⿳爫罒⿸𢀳丶寸」 || || |- | ⿰⿳爫罒⿸𢀳丶寸 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=694 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 寸部 folio 39b] 「𡬠 【字彙補】漢隸釋與爵同。亦作⿰⿱爫⿸𢀳丶寸～」 || || |- | ⿰𡉚寸 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=694 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 寸部 folio 39b] 「封……【說文】……本作～，隸作封，从圭所執也。」 || || |- | ⿺尣亏 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=705 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 尢部 folio 50b] 「㝼……【集韻】亦作～」 || || |- | ⿺尢䝿 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=707 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 尢部 folio 53a] 「尵……本作～，俗作𡯺，非」 || || |- | ⿸尸⿰歺几 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=713 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 尸部 folio 58b] 「屍……【正字通】古尸作～。【易·師卦】弟子輿～」 || || |- | ⿸尸⿱十九 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=715 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 尸部 folio 60b] 「𡱧……【韻鑰】又作～」 || || |- | ⿱屮㕕 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=721 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 屮部 folio 67a] 「𡴗……按叀亦作～」; variant of 𡴁 || || |- | ⿳屮由厶 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=721 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集上 屮部 folio 67a] 「𡴗……【正字通】～，古从二厶，譌从呂。非。」 || || |- | ⿱山⿰歺刂 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=740 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 10a] 「峛……【正字通】本作～。」; variant of 峛 || 峛 + VS18? || |- | ⿱山⿹勹圭 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=745 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 14b] 「𡸔……姓苑又作～。形異而音同。」 || || |- | ⿰昬⿱攴山 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=746 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 16a] 「崏……【說文】本作～」; variant of 𣊽 || 𣊽 + VS18? || |- | ⿱山𱰭 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=748 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 17b] 「𡸟……【集韻】本作～，譌省作𡸟。」; although we have UCV #270, not unified to 𡸟 as ⿱山𱰭 is used in contrast with 𡸟 || || |- | ⿰山椉 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=752 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 21b] 「𡹴……【正字通】本作～，省作𡹴。」; variant of 嵊 || || |- | ⿰山𤐫 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=757 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 27a] 「㟽……【正字通】本作～」; variant of 㟽 || || |- | ⿰山𤕤 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=758 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 27b] 「𡻯……【正字通】俗作～」; || || |- | ⿱山虚 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=759 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 29a] 「㠊……或作～」 || *WS2027 || |- | ⿱𡷈甫 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=760 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 山部 folio 30a] 「𡼘……與《說文》音訓同。或譌作～。」 || *WS2027 || |- | ⿰巾閻 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=795 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集中 巾部 folio 64b] 「㡗……【玉篇】～㡗。又㡗帷也……又【廣韻】呼雞切，音醯。～㡗，赤紙。」; variant of 𢅰 || || |- | ⿱丸弓 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=854 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集下 弓部 folio 43a] 「𢎫……【玉篇】亦作～」 || *WS2027 || |- | ⿰𮜁攵 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=888 《康熙字典》（清康熙內府刊本）寅集下 彳部 folio 77a] 「徹……【集韻】或作～」 || *WS2027 || |- | ⿱卻心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=939 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 41b] 「𢜭……【正字通】一作～」 || *WS2027 || |- | ⿱弭心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=939 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 42a] 「㥝……亦作～」[https://dict.variants.moe.edu.tw/dictView.jsp?ID=85387#37 異體字字典] || *WS2027 || |- | ⿱⿰日匃心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=943 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 46a] 「愒……本作愒。破體作⿱⿰日匃心，遂譌成⿱⿰白甘心，再譌成⿱⿰自甘心憇⿱𣆆心𭞍憩。」; variant of 憩 || || |- | ⿱⿰白甘心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=943 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 46a] 「愒……本作愒。破體作⿱⿰日匃心，遂譌成⿱⿰白甘心，再譌成⿱⿰自甘心憇⿱𣆆心𭞍憩。」; variant of 憩 || || |- | ⿱⿰自甘心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=943 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 46a] 「愒……本作愒。破體作⿱⿰日匃心，遂譌成⿱⿰白甘心，再譌成⿱⿰自甘心憇⿱𣆆心𭞍憩。」; variant of 憩 || || |- | ⿱𣆆心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=943 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 46a] 「愒……本作愒。破體作⿱⿰日匃心，遂譌成⿱⿰白甘心，再譌成⿱⿰自甘心憇⿱𣆆心𭞍憩。」; variant of 憩 || || |- | ⿱勭心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=958 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 61a] 「憅……【說文長箋】與慟同。又作𢣛～。」; [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=970 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 73a] 「𢣛【正字通】慟⿱勭心𠀤同。」; variant of 𢣛 || || |- | ⿱𢞎心 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=959 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 61b] 「憊……別作～。非」 || *WS2027 || |- | ⿰忄兾 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=974 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集上 心部 folio 76b] 「懻……俗作～。非」 || *WS2027 || |- | ⿰牜戎 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=985 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 戈部 folio 2a] 「戎……本作𢦦。俗作～」 || *WS2027 || |- | ⿰扌𦥙 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1025 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 42a] 「拽……【正字通】～字譌省。～本作𦥙，从𦥔从丿。」; variant of 拽 || || |- | ⿰扌𢑏 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1030 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 47a] 「𢫽 【篇海】同抑。◎按《說文》抑。从反印作～。此譌文。」; variant of 𢮮 || || |- | ⿰扌㕻 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1033 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 50a] 「㧵……掊克之掊本作～。因字形相近譌爲㧵，正韻㧵與抔同，誤也。」 || || |- | ⿰扌𠂹 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1041 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 57b] 「捶……本作𢴹，省作～」 || *WS2027 || |- | ⿰𢪓𢪓 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1051 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 68a] 「𢮠……篇海又譌作⿰𢪓𢪓」 || *WS2027 || |- | ⿰扌伇 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1063 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 79b] 「𢰑 【字彙補】七容切，音悤。～打也。」; variant of 𢰑 || || |- | ⿰扌⿱乙⿴囗⿻⿰丿丿丶 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1063 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 80a] 「𢰕 【六書精薀】作～」; variant of 𢰕 || || |- | ⿰扌蔥 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1065 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 82a] 「𢱤……【集韻】損動切，～上聲。」; variant of 𢶰? || || |- | ⿱竹繇 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1066 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 83a] 「搖……一作～。【周禮·天官·追師註】副以覆首，若今步～。【釋文】～本作搖。」 || || |- | ⿰扌𮂬 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1073 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 89b] 「摛……本作～今作摛。附十一畫，誤。」; variant of 摛/𲣆 || |- | ⿰扌⿱丿㤙 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1074 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 90b]; variant of 摠 || || |- | ⿱⿰苟攴手 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1092 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 109a] 「擎……本作～。或作㢣。亦作擏。」 || 擎 + VS20? || |- | ⿳䀠冖㷊 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1107 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集中 手部 folio 124a] 「𢺱 【篇海】音義與攛同。○按俗字改从～。又譌文。」; component of 𤓥𢺱 || || |- | ⿰𡥈攴 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1124 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集下 攴部 folio 10a] 「敎……【說文】作～」 || || |- | ⿰𣫭力 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1125 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集下 攴部 folio 10b] 「敏 〔古文〕～」; variant of 勄 || || |- | ⿱𥝢𠩬 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1137 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集下 攴部 folio 23a] 「斄……集韻，～牛字从𥝢。」 || || |- | ⿰方⿱𠂉𣎳 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1153 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集下 方部 folio 39a] 「旆……【說文】作⿰方⿱𠂉𣎳」; variant of 旆 || || |- | ⿱彡儿 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1158 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集下 无部 folio 44a] 「旡……【說文】作㒫，飮食氣逆不得息曰㒫，从反～」 || || |- | ⿰㒫京 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1159 《康熙字典》（清康熙內府刊本）卯集下 无部 folio 44b] 「𣄴……【說文】作～」 || || |- | ⿰月亾 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1204 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集上 月部 folio 37b] 「𣍢……亦作～」 || *WS2027 || |- | ⿰木𠀒 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1236 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集中 木部 folio 19a] 「枰……【說文】作～」 || || |- | ⿰木𡶬 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1273 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集中 木部 folio 56a] 「棡……【集韻】居郞切，音岡。本作～。」 || || |- | ⿰木𡕨 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1282 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集中 木部 folio 64b] 「椱……【說文】作～，機持繒者。」; variant of 𣘅/椱 || || |- | ⿰木睂 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1289 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集中 木部 folio 72a] 「楣……本作～。省作楣。」 || || |- | ⿱𰴐木 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1307 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集中 木部 folio 89b] 「槼……古文規作～。或省作槼。」 || || |- | ⿰木㝛 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1309 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集中 木部 folio 92a] 「樎……本作～。」 || || |- | ⿰木⿱芏我 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1328 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集中 木部 folio 111a] 「檥……本作～，俗省作檥。」 || *WS2027 || |- | ⿰𡏳欠 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1367 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 欠部 folio 16a] 「歎……【說文】本作～」 || *WS2027 || |- | ⿰𠾂欠 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1369 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 欠部 folio 18a] 「㱇……本作～，省作㱇。」 || || |- | ⿱𠂒𠤎 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1375 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 止部 folio 23b] 「𣥅【字彙補】倉里切，音此。亦作～」; [https://books.google.com/books?id=7OVbAAAAcAAJ&pg=PP62#v=onepage&q&f=false 字彙補（清康熙刊本）辰集 folio 28b] || *WS2027 || |- | ⿱⿰牙攵止 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1381 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 止部 folio 29b] 「𣦔 【字彙補】與整同。亦作～⿱𰄯止⿱𠡠止」; variant of 𭣼 || || |- | ⿱𰄯止 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1381 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 止部 folio 29b] 「𣦔 【字彙補】與整同。亦作⿱⿰牙攵止～⿱𠡠止」; variant of 整 || || |- | ⿱𠡠止 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1381 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 止部 folio 29b] 「𣦔 【字彙補】與整同。亦作⿱⿰牙攵止⿱𰄯止～」; variant of 𠢫 || || |- | ⿱止𡈍 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1381 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 止部 folio 29b] 「𣦗 【字彙補】同齒。亦作～⿱⺊𡇟」; variant of 𣦗 || || |- | ⿱⺊𡇟 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1381 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 止部 folio 29b] 「𣦗 【字彙補】同齒。亦作⿱止𡈍～」; variant of 𣦗 || || |- | ⿰𠂤來 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1383 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 止部 folio 31b] 「𣦨……【字彙補】與歸同。亦作𫨬～」; [https://books.google.com/books?id=7OVbAAAAcAAJ&pg=PP64#v=onepage&q&f=false 字彙補（清康熙刊本）辰集 folio 29b] || *WS2027 || |- | ⿰歹𫸪 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1388 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 歹部 folio 37a] 「𣨇……或作～」 || || |- | ⿰羊毛 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1421 《康熙字典》（清康熙內府刊本）辰集下 毛部 folio 69b] 「𣮏……～屬」 || *WS2027 || |- | ⿷汇子 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1485 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集上 水部 folio 43b] 「洭……漢書作～」 || *WS2027 || |- | ⿰氏攵 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1505 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集上 水部 folio 64a] 「𣶌【集韻】汶或从～」 || *WS2027 || |- | ⿰氵𦊴 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1533 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集上 水部 folio 91b] 「𣹵……【集韻】暱法切，𠀤音䎎。～𣹵，水貌。」variant of 𤀅? || *WS2027 || |- | ⿰氵𦬗 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1549 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集上 水部 folio 107b] 「潬……【金石文】秦蜀守李冰官堰𥓓云：深淘潬，～包𨻳。」 || || |- | ⿰火𢀩 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1605 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集中 火部 folio 16b] 「𤈩……《正字通》云：同～，俗省。考說文古㷢不作～。」 || *WS2027 || |- | ⿱𢀩火 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1605 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集中 火部 folio 16b] 「𤈩……考說文古～不作⿰火𢀩。《正字通》亦非。」; variant of 𤏀/⿰火𢀩 || || |- | ⿱𧟡灭 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1606 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集中 火部 folio 17b] 「㶾……按玉篇作～多一畫。集韻，類篇，平聲二音俱作㶾，少一畫。惟類篇去聲一音作㶾。蓋～與㶾當爲筆畫之譌，雖有三音，其實一字也。」; variant of 㶾/𱫔, used as component in 𣊠/𥋄/𦗩/𨅟/𩦈 || || |- | ⿴𦥑幺 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1623 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集中 火部 folio 34b] 「𤌑 【正字通】熛本字。从火。諧～音。〇按說文熛本作𤐫。此字諸韻書皆不載，不知何據。」 || || |- | ⿰片可 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1651 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集中 爿部 folio 62b] 「牁……類篇書作～」; 《蒙古字韻》下二十五|| *WS2027 || F46B |- | ⿱丿𠔿 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1674 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集下 牛部 folio 7a] 「𤘻……按廣韻～同宂」; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4434192 《正字通》（清康熙白鹿書院刊本）子集下 冖部 folio 27a]「冗，俗宂字，篇海人部譌作⿱丿𠔿」; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011220&imageId=7235502 《新修絫音引證群籍玉篇》（金刊本）卷3 folio 1b]「⿱丿𠔿，而隴切，宂散也……同作宂，俗作冗」; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL015_%E5%BB%A3%E9%9F%BB.pdf&page=133 《大宋重修廣韻》（宋孝宗朝初期刊本）卷3 二腫 folio 3b]; Similar: 𥤢/𡦼; Used as component in 𤘻, 𭝰, 𪥌 || *WS2027 || F102 |- | ⿰牜皆 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1677 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集下 牛部 folio 10a] 「𤙞……【集韻】～𤙞，牛馬行。」 || *WS2027 || |- | ⿰犭𢏏 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1695 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集下 犬部 folio 28a] 「𤝝……本作獼。或作⿰犭𢏏。」; variant of 猕 || || |- | ⿰亻彌 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1705 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集下 犬部 folio 37b] 「猕……本作～」 || *WS2027 || |- | ⿰虫自 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1706 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集下 犬部 folio 39a] 「猚……【集韻】或作～。」 || || |- | ⿰犭歰 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1712 《康熙字典》（清康熙內府刊本）巳集下 犬部 folio 44b] 「𤠏……按《類篇》作～。《正字通》書作～。仍列十畫內，誤。今攺正作𤠏。」 || || |- | ⿱㼌䖵 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1785 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集上 瓜部 folio 52b] 「瓥……奇字韻韻會補作～」; [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1785 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集上 瓜部 folio 53a] 「㼖……古音叢目作～」 || *WS2027 || |- | ⿱⿰斤豕䖵 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1785 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集上 瓜部 folio 52b] 「瓥……劉子政集作～」 || || |- | ⿰叀瓦 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1790 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集上 瓦部 folio 57b] 「𤭔……【正字通】一說甎或作～，𤭔卽～字之譌。」 || *WS2027 || |- | ⿰革產 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1797 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集上 瓦部 folio 64b] 「𤮜……【集韻】尺戰切，音～。義同」 || *WS2027 || |- | ⿰田⿱龶夗 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1830 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集上 田部 folio 97b] 「𤴀……【篇海】作～」; variant of 𤴀 || || |- | ⿰比文 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1892 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 皮部 folio 51a] 「𤿎……【集韻】亦作～」; variant of 𢻹 || || |- | ⿰鹿攵 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1895 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 皮部 folio 53b] 「𥀔……或从攵作～。攴部譌作𢿇，非。」; although we have UCV #405, not unified to 𢿇 as ⿰鹿攵 is used in contrast with 𢿇 || || |- | ⿰⿱吉皿巨 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1905 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 皿部 folio 63b] 「𥂇……《集韻》又譌作～。《類篇》載皿部，𠀤非。」; variant of 𥂇 || || |- | ⿰目𧆭 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1906 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 皿部 folio 65a] 「盧……【文選】作矑。本作～」 || *WS2027 || |- | ⿰目叏 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1917 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 目部 folio 75b] 「䀗 【說文】本作～，从目夬聲。」 || || |- | ⿱屮省 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1919 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 目部 folio 77b] 「省 【字彙補】又作～」; variant of 𥄾 || || |- | ⿰目𦍋 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1922 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 目部 folio 80a] 「𥄲 【字彙】彌邪切，音～。目小也。」 || || |- | ⿰目𫨂 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1935 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 目部 folio 93b] 「睎……【字彙補】或作𥅹。亦作～，非。」 || || |- | ⿱⿰里犬目 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1954 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 目部 folio 112b] 「𥊷【正字通】譌～字」; Not unified to 𥊷 as they are used in contrast. || || |- | ⿳从𠦜⿱隹目 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1961 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集中 目部 folio 120a] 「𥍊 【玉篇】古文觀字。註詳見部十八畫。一作～」; variant of 𩁰 || || |- | ⿰⿱乂王𭆙 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1989 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集下 石部 folio 9a] 「𥒯……【正字通】按：𥒯與煉義難通。如《漢𥓓》致作～」 || *WS2027 || |- | ⿱友⺝ || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=1989 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集下 石部 folio 9a] 「𥒯……【正字通】……肴作～，載在《焦竑·略記字始》」 || *WS2027 || |- | ⿰石⿱馬几 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2004 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集下 石部 folio 23b] 「𥕽 【集韻】普孟切，音膨。～𥕽，石聲」; variant of 𥖬 || || |- | ⿰禾仅 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2037 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集下 禾部 folio 56b] 「𥞂……【六書故】作～」 || *WS2027 || |- | ⿱山俊 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2042 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集下 禾部 folio 62a] 「稄……集韻】禮色切，𠀤音～。」; [https://dict.variants.moe.edu.tw/dictView.jsp?ID=12272 異體字字典] || || |- | ⿰禾⿱爫开 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2047 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集下 禾部 folio 66b] 「𥟝……【字彙補】作～」 || || |- | ⿱穴尿 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2071 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集下 穴部 folio 90b] 「𥦃……或作～」; variant of 𥦃 || || |- | ⿰⿱龷里員 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2088 《康熙字典》（清康熙內府刊本）午集下 立部 folio 107b] 「𥫎……亦作～。」 || *WS2027 || |- | ⿱⺌尹 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2108 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集上 竹部 folio 13a] 「筆……又作～。見【漢戚伯樊毅𥓓】」 || *WS2027 || |- | ⿱八尹 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2108 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集上 竹部 folio 13a] 「筆……又作～。又【嚴訢𥓓】作～」，見【舉要】 || *WS2027 || |- | ⿳苜大么 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2135 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集上 竹部 folio 40a] 「篡……【字彙補】《揚子》鴻飛冥冥，弋人何篡焉。別本作⿳苜大么，非。」; variant of 篡 || || |- | ⿰禾費 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2178 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集上 米部 folio 82b] 「䊧……【註】失氣也。亦作～。」 || *WS2027 || |- | ⿱鞁米 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2179 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集上 米部 folio 84a] 「𥽚……【字彙補】作～，非。」; [https://books.google.com/books?id=7OVbAAAAcAAJ&pg=PP308#v=onepage&q&f=false 字彙補（清康熙刊本）未集 folio 10b] || *WS2027 || |- | ⿰糸𢎪 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2199 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集中 糸部 folio 11a] 「紭……按《集韻》作～。弘爲宋廟諱，弘皆書作𢎪。」 || || |- | ⿰室攴 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2238 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集中 糸部 folio 50a] 「繀……【玉篇】繀車，亦名～車」 || *WS2027 || |- | ⿰糹啇 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2247 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集中 糸部 folio 59a] 「𦅾……【玉篇】矢䠶也，～也。」 || *WS2027 || |- | ⿰馬廐 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2275 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集中 羊部 folio 87a] 「𦎗……【正字通】凡豢養六畜之所，方俗異名。羊必从羊作𦎗，則馬必作～」 || *WS2027 || |- | ⿰豕牢 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2275 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集中 羊部 folio 87a] 「𦎗……【正字通】……豕必作～，亦太迂陋。」 || *WS2027 || |- | ⿰月⿱豕口 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2354 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集下 肉部 folio 25a] 「脣……【集韻】或作䐇～」; variant of 𦟢 || || |- | ⿰殳頁 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2370 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集下 肉部 folio 40b] 「膃……【廣韻】【集韻】𠀤烏沒切，音～。」; variant of 𩑦 || || |- | ⿳𡉅𠬞至 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2398 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集下 至部 folio 69a] 「𦥆……按字彙補譌作～」 || || |- | ⿰彳瓜 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2413 《康熙字典》（清康熙內府刊本）未集下 舟部 folio 84a] 「舟……【物理論】化～作舟」 || *WS2027 || |- | ⿱屮方 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2445 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 10a] 「芳……【韻學集成】作～」 || || |- | ⿱艸古 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2452 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 16b] 「苦……《直音》作～。」 || || |- | ⿱艸占 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2452 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 17a] 「苫……【直音】作～」 || || |- | ⿱艸戊 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2456 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 21a] 「茂……【直音】作～」 || || |- | ⿱艸在 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2462 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 26b] 「茬……【魯語】山不～蘖。字从艸。」 || || |- | ⿱艹皂 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2479 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 43b] 「𦯑……【篇海】作～。【六書正譌】俗作皁、皂，𠀤非。」 || || |- | ⿱艹狙 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2484 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 48b] 「䓚……【玉篇】作～」 || *WS2027 || |- | ⿱艹𢬸 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2496 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 60b] 「葀……【直音】作～」 || || |- | ⿱艹蝱 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2504 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 69a] 「𦳶……亦作～」 || || |- | ⿱艹閤 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2505 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 69b] 「𦴖……○按《小名錄》孫休子名～」 || *WS2027 || |- | ⿱艹𨔟 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2508 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 73a] 「𦵵……【玉篇】作～。【集韻】或作𦷿。」; variant of 𦷿 || || |- | ⿱艸倉 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2511 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 76a] 「蒼……【直音】作～」 || || |- | ⿱艹𣫍 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2554 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集上 艸部 folio 118b] 「蘞……或作～」 || || |- | ⿰号𧆞 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2575 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集中 虍部 folio 5b] 「號……又作～，𠀤俗字。」 || || |- | ⿺處匀 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2576 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集中 虍部 folio 6b] 「𧇤……亦作～」 || *WS2027 || |- | ⿹㇈虫 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2579 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集中 虫部 folio 9b] 「虱……【篇海】作～」 || || |- | ⿰䖝⿱八干 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2589 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集中 虫部 folio 19b] 「䖫……按《字彙補》～字註：《金都統郞君行記》有此字，音義未詳。○按～、䖫筆畫相近，似卽一字。」; [https://dict.variants.moe.edu.tw/search.jsp?ID=7&WTP=1&WORD=A03622-008&WORD= 異體字字典] || || |- | ⿱敄黽 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2590 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集中 虫部 folio 20b] 「蛛……【爾雅疏】蟗，卽䵹鼄別名也，又名鼄～。今江東呼蝃蝥。【說文】謂之鼄～，作網鼄蝥也。」 || || |- | ⿴行彡 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2657 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集下 行部 folio 6a] 「衍……【直音】或作～」; [https://dict.variants.moe.edu.tw/search.jsp?ID=7&WTP=1&WORD=A03700-002&WORD= 異體字字典] || || |- | ⿰阝⿳文工⺝ || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2686 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集下 衣部 folio 34b] 「褘……《漢衞尉衡方𥓓》褘～在公。」;[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=17 駢雅（明萬曆刊本）卷1 folio 9b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_2.pdf&page=48 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷2 folio 17a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL133_%E8%A9%A9%E6%94%B7.pdf&page=10 詩攷（元刊本）卷1 folio 3a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999031706-150693_%E9%80%9A%E9%9B%85_%E7%AC%AC3%E5%86%8A.pdf&page=51 通雅（清康熙刊本）卷6 folio 2a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/619277 管城碩記（清康熙刊本）卷21 folio 14a]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428501733$71i 佩文韻府（清康熙刊本）卷四下 folio 179b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-278-0047_%E5%88%A5%E9%9B%851.pdf&page=12 別雅（清乾隆督經堂刊本）卷1 folio 8b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:CADAL06054298_%E5%BE%A1%E8%A3%BD%E8%A9%A9%E4%BA%94%E9%9B%86%C2%B7%E5%8D%B7%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%B8%89~%E5%8D%B7%E4%B8%89%E5%8D%81%E5%9B%9B.djvu&page=17 御製詩五集（清文淵閣四庫全書本）卷33 folio 8a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-278-0268_%E5%94%90%E9%9F%BB%E6%AD%A3_%E5%B7%BB1-4.pdf&page=39 唐韻正（清刊本）卷2 folio 9a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCPSSD-70065031_%E4%BF%9E%E6%A8%93%E8%A5%8D%E7%BA%82%E4%BA%94%E5%8D%81%E5%8D%B7_%E7%AC%AC%E5%85%AD%E5%86%8C.pdf&page=66 俞樓襍纂（清光緒刊本）卷32 folio 5b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCPSSD-70018262_%E6%BC%A2%E7%A2%91%E5%BC%95%E7%B6%93%E8%80%83%E5%85%AD%E5%8D%B7%E9%99%84%E5%BC%95%E7%B7%AF%E8%80%83%E4%B8%80%E5%8D%B7_%E7%AC%AC%E4%BA%8C%E5%86%8C.pdf&page=5 漢碑引經考（清光緒刊本）卷3 folio 3b, 4a]; 褘⿰阝⿳文工⺝ = 委𣙛; variant of 𣙛(slightly different rhs component though)/隋 || || |- | ⿰巾夜 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2691 《康熙字典》（清康熙內府刊本）申集下 衣部 folio 39b] 「𧜥……一作～」 || || |- | ⿰幵皃 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2714 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 見部 folio 3a] 「䙹……【註】䙹，閉口貌。一本作～」 || *WS2027 || |- | ⿱覞口 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2722 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 見部 folio 10b] 「𧢅……或从口作～，數之以口也。」; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1003342&imageId=3527380&searchKey=%E6%95%B8%E4%B9%8B%E4%BB%A5%E5%8F%A3%E4%B9%9F 《正字通》（清康熙刊本）酉集上見部 folio 8a] || *WS2027 || |- | ⿺辵牙 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2750 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 38b] 「訝……【說文】重文从辵作～，隸省作迓。」 || || |- | ⿰言𠬸 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2754 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 42b] 「設……【六書故】亦作～。鋪𨻰詞說也。」 || *WS2027 || |- | ⿰言𡵯 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2764 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 53a] 「詜……【篇海】譌作～」 || *WS2027 || |- | ⿰言㞋 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2765 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 54a] 「𧦮……【字彙補】書作～」; 字彙補（清康熙刊本）酉集 folio 5b || *WS2027 || |- | ⿰言⿱コ又 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2765 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 54a] 「𧦮……【字彙補】書作⿰言㞋，又作～」; 字彙補（清康熙刊本）酉集 folio 5b || *WS2027 || |- | ⿱叨言 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2765 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 54a] 「𧦬……【篇韻】作～，皆誤」 || *WS2027 || |- | ⿰言册 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2775 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 64a] 「𧧚……俗省作～」(⿰言𠕁) || *WS2027 || |- | ⿰㖖戈 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2790 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 79a] 「𧨺……【㴑原】作～」 || *WS2027 || |- | ⿱𠈉言 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2791 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 80a] 「諐……【說文】本作～」 || *WS2027 || |- | ⿰言⿱隹土 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2793 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 82a] 「𧩆 【揚子·太𤣥經】次三：兢其股，鞭其馬，𡨥𧩆其戸逃利。【釋文】一作～。又作⿰言⿱芳土。」; variant of 𧩆, not cognate with 䜃 || || |- | ⿰言⿱芳土 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2793 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 82a] 「𧩆 【揚子·太𤣥經】次三：兢其股，鞭其馬，𡨥𧩆其戸逃利。【釋文】一作⿰言⿱隹土。又作～。」; variant of 𧩆 || || |- | ⿰言𡵬 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2794 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 83a] 「諜……【增韻】或作𧨯，譌作～」 || *WS2027 || |- | ⿰言𡨈 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2795 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 83b] 「諠……【正字通】與吅咺讙嚾𠀤通。當作～」 || *WS2027 || |- | ⿰言𠦶 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2802 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 90b] 「諽……【正字通】本从𠦶作～」 || *WS2027 || |- | ⿰言𤐫 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2811 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 100a] 「謤……【正字通】本作～」 || *WS2027 || |- | ⿰𦂺糸 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2818 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 107a] 「䜌……【總要】～，聲音諧也。从音絲，取連續義。小篆从言作䜌，借和鈴，加金別作鑾。【舉要】～，與䜌同。」; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=61 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 30a](音鑾) || *WS2027 || E2AB |- | ⿰言橆 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2821 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 110a] 「譕……【六書故】作～」 || *WS2027 || |- | ⿰言𪉷 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2823 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 112a] 「譚……【說文】本作～」 || *WS2027 || |- | ⿱⿰苟支言 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2825 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 113b] 「警……【說文】本作～」; variant of 警 || || |- | ⿰言𨘤 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2832 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 120b] 「讉……又【廣雅】書作～」 || || |- | ⿰阝⿱𤔌言 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2834 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集上 言部 folio 123a] 「讔……【字彙補】亦書作𧮐。或作～，非。」 || || |- | ⿱山一 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2852 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 豆部 folio 7a] 「豈……【字彙】～从耑省」|| *WS2027 || |- | ⿱口䒑 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2852 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 豆部 folio 7a] 「豈……【字彙】……～从豆省 || *WS2027 || |- | ⿺尢豕 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2859 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 豕部 folio 14a] 「豗……按豗字本从尣。亦作尢。譌作兀。是䝇～豗本是一字，《玉篇·尣部》作～，《類篇·尣部》作䝇，豕部重收豗，音同訓別，沿集韻之誤，分䝇、豗爲二，非。」; although we have UCV #354b, not unified to 䝇/豗 as ⿰⿺尢豕 is used in contrast with 䝇/豗 || || |- | ⿰豸攵 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2873 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 豸部 folio 27b] 「䝘【篇海】與毅同。亦作～。」[https://dict.variants.moe.edu.tw/dictView.jsp?ID=23041 異體字字典] || *WS2027 || |- | ⿰豸且 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2880 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 豸部 folio 35a] 「貜……【玉篇】貜～，獸名。」 || || |- | ⿰貝𢈂 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2891 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 貝部 folio 45b] 「𧵫……或作𰷅～」 || *WS2027 || |- | ⿺走劫 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2911 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 走部 folio 66a] 「𧻘……○按《正字通》沿《字彙》之誤，書作～」 || *WS2027 || |- | ⿺走䜭 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2919 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 走部 folio 74a] 「𧾝……《正字通》引《㴑原》𧾝作～，與逡同，亦非，乃因《說文》註而臆造此字耳，不可从。」 || *WS2027 || |- | ⿰𧾷底 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2938 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 足部 folio 93a] 「𨂇……亦作～。○按卽䟡字之譌。」 || || |- | ⿰𧾷⿱龷𭚧 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2950 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集中 足部 folio 105a] 「𨅢……○按蹳譌作～，復譌作𨅢，𠀤非。」 || || |- | ⿰車屛 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2984 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 車部 folio 15b] 「輧……俗省作軿。或作𨍍～。」; although we have UCV #181, not unified to 𨍍 as ⿰車屛 is used in contrast with 𨍍 || || |- | ⿰車與 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=2988 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 車部 folio 19b] 「輿……【集韻】或作～」 || || |- | ⿰⿱彡止束 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3014 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 辵部 folio 46a] 「速……【石鼓文】鹿鹿～～。籀作遫。」 || || |- | ⿺辶⿰⿱丿⿸𢀳丶殳 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3028 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 辵部 folio 59b] 「𨖏……本作𨗋。俗作～」 || || |- | ⿺辶⿱⿰巳巳大 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3030 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 辵部 folio 61b] 「選……【說文】本作𨕖。俗作～。」 || || |- | ⿺𠃊業 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3032 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 辵部 folio 63b] 「𨗩……【巵言】《漢司隷楊厥碑》𨗩通石門，𨗩，卽鑿也。省作～。今作𨗩者，以辶代𠃊，如匹作𰺰，匣作𲅚，陋作⿰阝𫐣之類，謂之隷變，古有此例。【正字通】𨗩者，𨖐之譌，《春秋公羊傳》鑿行。《前漢·張騫傳》鑿空。皆从⿳业丷臿，古作⿳业丷臿。隷作𨖐。𨖐爲⿳业丷臿之變體，𨗩爲𨖐之譌文也。」 || || |- | ⿰阝𫐣 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3032 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 辵部 folio 63b] 「𨗩……【巵言】《漢司隷楊厥碑》𨗩通石門，𨗩，卽鑿也。省作⿺𠃊業。今作𨗩者，以辶代𠃊，如匹作𰺰，匣作𲅚，陋作～之類，謂之隷變，古有此例。【正字通】𨗩者，𨖐之譌，《春秋公羊傳》鑿行。《前漢·張騫傳》鑿空。皆从⿳业丷臿，古作⿳业丷臿。隷作𨖐。𨖐爲⿳业丷臿之變體，𨗩爲𨖐之譌文也。」 || || |- | ⿳业丷臿 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3032 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 辵部 folio 63b] 「𨗩……【巵言】《漢司隷楊厥碑》𨗩通石門，𨗩，卽鑿也。省作⿺𠃊業。今作𨗩者，以辶代𠃊，如匹作𰺰，匣作𲅚，陋作⿰阝𫐣之類，謂之隷變，古有此例。【正字通】𨗩者，𨖐之譌，《春秋公羊傳》鑿行。《前漢·張騫傳》鑿空。皆从～，古作～。隷作𨖐。𨖐爲～之變體，𨗩爲𨖐之譌文也。」 || || |- | ⿺辶臸 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3033 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 辵部 folio 65a] 「邇……【說文】別作～」 || || |- | ⿱如邑 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3042 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 邑部 folio 74a] 「𨚴……【說文】地名。一作～。」 || *WS2027 || |- | ⿰⿳芏灬火阝 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3061 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 邑部 folio 92b] 「𨞿……本作～」 || || |- | ⿵門鬼 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3076 《康熙字典》（清康熙內府刊本）酉集下 酉部 folio 107b] 「䤈……【王延壽·王孫賦】豁盱～以瑣䤈」 || *WS2027 || ECCA |- | ⿰金犂 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3154 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集上 金部 folio 52b] 「𨪏 【集韻】昨悉切，音疾。𨪏～，鐵撾。」; variant of 𬬁 || || |- | ⿱髟主 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3180 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集上 長部 folio 78b] 「𨲢……【後山叢談】作～」 || || |- | ⿰阝先 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3225 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集中 阜部 folio 6a] 「𨸪……【字彙】見周宣王《石鼓文》。鄭作～……凡作～⿰阝失跌陸四字，無作𨸪者，而四字亦迄無定說，闕疑可也。」|| *WS2027 || |- | ⿰阝失 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3225 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集中 阜部 folio 6a] 「𨸪……【字彙】薛作～字……凡作⿰阝先～跌陸四字，無作𨸪者，而四字亦迄無定說，闕疑可也。」|| *WS2027 || |- | ⿰雲達 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3302 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集中 雨部 folio 82b] 「靉……【洞天淸錄】靉靆，老人不辨細書，以此掩目則明。元人小說言靉靆出西域。譌作～，非。」 || *WS2027 || |- | ⿰革僉 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3337 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集中 韋部 folio 117b] 「𩏩……【廣雅】寢衣衾～被也。」; variant of 𩏩 || || |- | ⿰喬頁 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3351 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集下 頁部 folio 1a] 「𩑍【字彙】牛召切，音傲。舉頭～𩑍」 || *WS2027 || |- | ⿰⿱士𰥍㐱 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3359 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集下 頁部 folio 8b] 「䪾……【五音集韻】作～」 || *WS2027 || |- | ⿰弗頁 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3362 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集下 頁部 folio 11b] 「頩……【博雅】～頩，色也。」; variant of 艴 || || |- | ⿰雚骨 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3378 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集下 頁部 folio 27b] 「顴……【集韻】輔骨曰顴。或作～。又或作𩪼。」 || || |- | ⿺風⿸𠂇乂 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3381 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集下 風部 folio 31a] 「颰……按字彙誤作～，非。今攺正。」 || || |- | ⿰歺刂 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3382 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集下 風部 folio 31b] 「颲……【註】與烈同。本作～」; variant of 列, used as component in 𠗗/𢴴/𩗦 || || |- | ⿰香岑 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3420 《康熙字典》（清康熙內府刊本）戌集下 香部 folio 70a] 「䭱……【集韻】或作𩠿～馛」 || || |- | ⿱力口 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3440 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集上 馬部 folio 10b] 「𩢟……與駋字不同，駋从召，此从～」 || *WS2027 || |- | ⿱艹電 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3462 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集上 馬部 folio 32b] 「驥……【玉篇】引穆天子傳作～」; variant of 蘎 || || |- | ⿰氵匱 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3470 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集上 骨部 folio 41a] 「髓……【釋名】髓，遺也，遺，～也」 || *WS2027 || |- | ⿰衤弇 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3498 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集上 鬼部 folio 68b] 「𩳢……或作殗裺～」 || *WS2027 || |- | ⿰代鳥 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3554 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集中 鳥部 folio 46a] 「鴏……【廣韻】～，鴨屬。」 || *WS2027 || |- | ⿰扌萮 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3555 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集中 鳥部 folio 46b] 「𩿢……又【廣韻】【集韻】𠀤徒口切，音～。水鳥名」|| *WS2027 || |- | ⿺兀兼 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3640 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集下 黑部 folio 30b] 「黚……【集韻】紀炎切，音～」 || *WS2027 || |- | ⿱𫸪一 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3648 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集下 黹部 folio 39a] 「黻……○按黻之狀如～。～，古弗字」; variant of 𢏍 || || |- | ⿰石憑 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3657 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集下 鼓部 folio 47b] 「𪔑……～𪔑，石聲。」|| *WS2027 || E713 |- | ⿰鼠僕 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3664 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集下 鼠部 folio 54b] 「𪕷……【廣韻】～𪕷，鼠名。」 || *WS2027 || |- | ⿰戚鼻 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3667 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集下 鼻部 folio 57b] 「𪖩……【字彙】許六切，音蓄。～鼻」 || *WS2027 || |- | ⿰牙齒 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3677 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集下 齒部 folio 68a] 「𪘺……𪘺～，齒出貌。」 || *WS2027 || |- | ⿰甲丹 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3685 《康熙字典》（清康熙內府刊本）亥集下 龜部 folio 75b] 「𪚮……或作～」 || *WS2027 || |- | ⿱㲋共 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3716 《康熙字典》（清康熙內府刊本）備考 丑集 大部 folio 10a] 「𡙖 【字彙補】古月切。與～同。」; variant of 𡙖 || || |- | ⿰桒奧 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3730 《康熙字典》（清康熙內府刊本）補遺 辰集 木部 folio 23b] 「𣡉……【五音集韻】書作～」; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017121-45805_%E5%A4%A7%E6%98%8E%E6%88%90%E5%8C%96%E5%BA%9A%E5%AF%85%E9%87%8D%E5%88%8A%E6%94%B9%E4%BD%B5%E4%BA%94%E9%9F%B3%E9%9B%86%E9%9F%BB_%E7%AC%AC9%E5%86%8A.pdf&page=10 大明成化庚寅重刊改併五音集韻（明成化刊本）卷13 folio 8b] || *WS2027 || |- | ⿱巿食 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3756 《康熙字典》（清康熙內府刊本）補遺 戌集 食部 folio 49b] 「餶……【武林舊事】～有鵪鶉、餶飿兒，麵果也。」; 字彙補戌集拾遺 1b gives 市食, ligature of 市食 || || |- | ⿰米制 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3829 《康熙字典》（清康熙內府刊本）備考 未集 米部 folio 48a] 「𥺈 【五音篇海】同㹞。【字彙補】～字之譌」 || || |- | ⿰魚陀 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:4339956?n=3860 《康熙字典》（清康熙內府刊本）備考 亥集 魚部 folio 79a] 「𩸻 【篇海類編】同～。」; variant of 𩷿 || || |- | ⿺辶⿱並八 || [[:zh:奎章閣志再草/下篇]]（[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=110393&page=49 《奎章閣志》] p.49-L8），a variant of 「選」 || || |- | ⿰亻𠂡 || [[:zh:奎章閣志再草/下篇]]（[https://ctext.org/library.pl?if=gb&file=110393&page=75 《奎章閣志》] p.75-L2），a variant of 「佩」 || || |- | ⿵門拫 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL186_%E9%87%91%E9%99%B5%E6%96%B0%E5%BF%97.pdf&page=54 金陵新志（元至正刊本）卷1 folio 24b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL186_%E9%87%91%E9%99%B5%E6%96%B0%E5%BF%97.pdf&page=496 卷5 folio 13a] gives 闕, (place name 天⿵門拫山 = 牛頭山 = 天闕山), error of 闕 || pending more evidences || |- | ⿱雔鳥 || [https://ja.wikisource.org/wiki/Page:NDL942681_国語漢文自習要覧_-_附・仮名遣詳解.pdf/31 国語漢文自習要覧], reading おしどり(をしどり), https://zi.tools/⿱雔鳥, https://glyphwiki.org/wiki/u2ff1-u96d4-u9ce5 || || E6FC |- | ⿰木⿸厂丂 || [https://ja.wikisource.org/wiki/Page:NDL942681_国語漢文自習要覧_-_附・仮名遣詳解.pdf/31 国語漢文自習要覧], reading とち, variant of 栃, cf 𮓺(蛎), https://zi.tools/⿰木⿸厂丂, https://glyphwiki.org/wiki/u2ff0-u6728-u2ff8-u5382-u4e02 || || |- | ⿺毛曲 || [https://ja.wikisource.org/wiki/Page:NDL942681_国語漢文自習要覧_-_附・仮名遣詳解.pdf/31 国語漢文自習要覧], reading わげ, https://zi.tools/⿺毛曲, https://glyphwiki.org/wiki/u2ffa-u6bdb-u66f2 || || E6FD |- | ⿱山⿺𥃤三 || 宋書（中華再造善本影印南宋初期刊宋元明弘治嘉靖遞修刊本）卷67 folio 19b; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005735-99477_%E8%AC%9D%E5%BA%B7%E6%A8%82%E9%9B%86_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=24 謝康樂集（明萬曆11年沈啓原刊本）卷1 folio 6]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47885402$1114i 謝康樂集（明萬曆葛寅亮刊漢魏諸名家集本）卷1 folio 5b]; 沈約: 《宋書》北京: 中華書局, 1974, ISBN 7-101-00309-5, pp. 1758, 1759; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428483725$132i 古文世編（明萬曆刊本）卷50 folio 54b](⿱山⿰目𫧇); 管城碩記（中華書局，1998，ISBN 9787101011913）pp. 374(⿱山⿰目𫧇); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-363-0042_%E8%B3%A6%E8%8B%91_%E5%B7%BB7%E4%B8%8A.pdf&page=37 賦苑（明萬曆刊本）卷7上 folio 35a](⿱山眊); variant of [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?id=01155 UK-20043] ⿱山皅, intermediate form between 𪨱 and ⿱山皅 || || |- | ⿱山能 || [https://dl.ndl.go.jp/pid/2573448/1/32 奇賞齋古文彙編（明天啓刊本）卷136 folio 25b]; error of ⿱山⿺𥃤三 || pending more evidences || |- | ⿳昍土昍 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-6333_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC394%E5%86%8A.pdf&page=2 靈寶無量度人上經大法（明正統道藏本）卷13 folio 1a] || || |- | ⿳昍亠昍 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8424_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2916%E5%86%8A.pdf&page=29 雲笈七籖（明正統道藏本）卷8 folio 11c]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_53616033_%E9%9B%B2%E7%AC%88%E4%B8%83%E7%B1%A4_v.3%E5%8D%B7%E4%B9%8B%E4%BA%94~%E5%8D%B7%E4%B9%8B%E5%85%AB.pdf&page=70 雲笈七籖（明張萱清真館刊本）卷8 folio 14b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8771_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3009%E5%86%8A.pdf&page=8 雲笈七籖（明正統道藏本）卷101 folio 3]; 駢字類編（清雍正刊本）卷85 folio 4a || || |- | ⿳昍一昍 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10836_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4515%E5%86%8A.pdf&page=3 上清高聖太上大道君洞真金元八景玉錄（明正統道藏本）folio 1b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%E6%96%87%E6%B7%B5%E9%96%A3%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8_1060%E5%86%8A.djvu&page=81 雲笈七籖（清文淵閣四庫全書本）卷8 folio 15b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-278-0137_%E7%B6%9A%E5%AD%97%E5%BD%99%E8%A3%9C4.pdf&page=6 續字彙補（寬文九年刊本）辰集 folio 3b] || *WS2027 || |- | ⿺辶欵 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8536_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2927%E5%86%8A.pdf&page=43 雲笈七籖（明正統道藏本）卷19 folio 17b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9303_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3645%E5%86%8A.pdf&page=43 太上老君中經（明正統道藏本）卷下 folio 17b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_53616033_%E9%9B%B2%E7%AC%88%E4%B8%83%E7%B1%A4_v.7%E5%8D%B7%E4%B9%8B%E5%8D%81%E5%85%AD~%E5%8D%B7%E4%B9%8B%E5%8D%81%E4%B9%9D.pdf&page=70 清真館刊本] gives 遨, variant of 遨 || *WS2027 || E7D2 |- | ⿱雨杓 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=15 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 6a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=10 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 4a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=3 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 1];[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=16 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 6b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=9 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 3c] || *WS2027 || |- | ⿰礻舁 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=15 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 6a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=13 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 5b]; alternative text: 褉(⿰礻𢍆) || *WS2027 || E7B3 |- | ⿱雨墮 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=15 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 6a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=13 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 5b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=3 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 1] || *WS2027 || |- | ⿱雨提 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=16 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 6b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=15 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 6a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=4 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 2];[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=17 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=10 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 4a] || *WS2027 || |- | ⿱雨頭 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=16 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 6b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=15 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 6a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=17 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=10 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 4a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=26 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 10] || *WS2027 || |- | ⿱雨師 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=17 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=17 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=5 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 3];[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=23 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 9b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=17 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=27 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 11] || *WS2027 || |- | ⿱雨慶 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=17 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=17 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=5 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 3];[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=23 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 9b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=17 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=27 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 11] || *WS2027 || |- | ⿱雨持 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=18 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 7b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=19 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 8a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=5 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 3];[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=23 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 9b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=17 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 7a] || *WS2027 || |- | ⿱雨𮃣 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=19 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 7c]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=20 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 9a]; || *WS2027 || |- | ⿱雨蘇 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=6 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 4] || *WS2027 || |- | ⿱雨越 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=19 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 7c]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=20 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 9a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=6 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 4]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=23 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 9b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=18 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 7b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=30 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 12] || *WS2027 || |- | ⿱雨梓 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=19 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 7]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=22 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 10]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=8 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 5]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=29 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 12]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=24 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 10](⿱雨𭡄) || *WS2027 || |- | ⿱雨凝 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=20 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 8]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=24 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 11]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=9 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 5]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=30 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 12]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=25 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 10]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=32 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 13] || *WS2027 || |- | ⿱雨淵 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8441_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2930%E5%86%8A.pdf&page=21 雲笈七籖（明正統道藏本）卷22 folio 8]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=26 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 12]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=10 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 6]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=30 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 12]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=25 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 10]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=34 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 13] || *WS2027 || |- | ⿱雨堕 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=17 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 7] || *WS2027 || |- | ⿱雨隨 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=9 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 3c]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=25 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 10] || *WS2027 || |- | ⿱雨勤 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=17 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=10 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 5b]; alternative text: 𫕬 || *WS2027 || |- | ⿱雨羅 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=17 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 7a] || *WS2027 || |- | ⿱雨維 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=10 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 4]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=24 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 10]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=26 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 10]; alternative text: 羅 || *WS2027 || |- | ⿱雨住 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=23 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 9b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10684_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4497%E5%86%8A.pdf&page=19 上清外國放品青童內文（明正統道藏本）卷下 folio 8]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC919%E5%86%8A.pdf&page=5 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 3] || *WS2027 || |- | ⿱雨穌 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8498_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2937%E5%86%8A.pdf&page=23 雲笈七籖（明正統道藏本）卷29 folio 9b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10783_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4507%E5%86%8A.pdf&page=18 上清九丹上化胎精中記經（明正統道藏本）卷1 folio 7b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-9182_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3321%E5%86%8A.pdf&page=30 無上秘要（明正統道藏本）卷16 folio 12] || *WS2027 || |- | ⿰礻署 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8914_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2970%E5%86%8A.pdf&page=19 雲笈七籖（明正統道藏本）卷62 folio 7]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_53616033_%E9%9B%B2%E7%AC%88%E4%B8%83%E7%B1%A4_v.19%E5%8D%B7%E4%B9%8B%E5%85%AD%E5%8D%81%E4%B8%80~%E5%8D%B7%E4%B9%8B%E5%85%AD%E5%8D%81%E5%9B%9B.pdf&page=30 雲笈七籖（明張萱清真館刊本）卷62 folio 9a] || *WS2027 || E7B4 |- | ⿸疒𩉂 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8662_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2982%E5%86%8A.pdf&page=41 雲笈七籖（明正統道藏本）卷74 folio 16]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10688_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4501%E5%86%8A.pdf&page=38 上清太上帝君九真中經（明正統道藏本）] gives 黶; variant of 靨 || *WS2027 || E7C5 |- | ⿰禾𢨯 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8680_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2985%E5%86%8A.pdf&page=7 雲笈七籖（明正統道藏本）卷77 folio 3]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-10831_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC4442%E5%86%8A.pdf&page=50 洞真太上紫度炎光神元變經（明正統道藏本）] gives 𣓠 || *WS2027 || E7C6 |- | ⿱艹衆 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8681_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC2986%E5%86%8A.pdf&page=7 雲笈七籖（明正統道藏本）卷78 folio 3](鳶尾之佐黃⿱艹衆), 黃⿱艹衆 might be 黃寰〔環〕, 《神農本草經》：「黃環，鳶尾爲使」 || *WS2027 || |- | ⿰木⿳䉅奻山 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-8848_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC3030%E5%86%8A.pdf&page=2 雲笈七籖（明正統道藏本）卷121 folio 1](孚郭切); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY100478_%E8%9C%80%E4%B8%AD%E5%BB%A3%E8%A8%98_%E6%98%8E%E6%9B%B9%E5%AD%B8%E4%BD%BA%E6%92%B0_%E6%98%8E%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=1421 蜀中廣記（明刊本）神仙記卷6 folio 12a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12368715_%E6%A8%8A%E5%8D%97%E6%96%87%E9%9B%86%E8%A3%9C%E7%B7%A8_4.pdf&page=33 樊南文集補編（上海中華書局聚珍仿宋本）卷10 folio 16b] || *WS2027 || F55B |- | ⿰魚体 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999029114-148912_%E6%B8%85%E9%96%9F%E9%96%A3%E5%85%A8%E9%9B%86_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=21 清閟閣全集（清康熙刊本）倪氏世系 folio 5a]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:54145692$402i 居易錄（清康熙刊本）卷20 folio 3a]; person name, might be error of 鮴 || || E724 |- | ⿰魚卸 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001079148-103096_%E6%A1%82%E5%B9%B3%E7%B8%A3%E8%AA%8C_%E6%B0%91%E5%9C%8B9%E5%B9%B4(1920)_%E5%8D%B7%E4%B9%9D.pdf&page=6 桂平縣志（民國9年鉛印本）卷8 folio 5a](⿰魚⿰缶阝); ⿰魚卸古嶺, place name, it might be the [https://map.baidu.com/poi/%E7%9F%B3%E5%8F%A4%E5%B2%AD/@12266752.48,2675305.4250256545,15.7z 贵港市桂平市石古岭]. ⿰魚卸古 = [https://zh.wiktionary.org/zh-hant/%E7%9F%B3%E7%89%AF 石牯](stone) || || E72D |- | ⿰土道 || [https://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_011_1090_0010_0010_0250_0040 明神宗實錄卷109 folio 8a](朱廷⿰土道); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-292-0001_%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E7%9C%81%E5%A4%A7%E5%BF%97_%E5%B7%BB3.pdf&page=56 江西省大志（明萬曆刊本）卷3 folio 55a], [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-292-0001_%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E7%9C%81%E5%A4%A7%E5%BF%97_%E5%B7%BB3.pdf&page=71 folio 70a], [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-292-0001_%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E7%9C%81%E5%A4%A7%E5%BF%97_%E5%B7%BB3.pdf&page=83 folio 82a](three person named as 朱謀⿰土道); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ACADAL02064958_%E6%9D%8E%E5%AE%AE%E4%BF%9D%E6%B9%98%E6%B4%B2%E5%85%88%E7%94%9F%E9%9B%86%EF%BC%88%E4%B9%9D%EF%BC%89.djvu&page=139 李宮保湘洲先生集（四庫全書存目叢書南京圖書館藏淸刻本）卷9 folio 73a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301010647-251021_%E6%9D%8E%E6%96%87%E8%8E%8A%E5%85%AC%E5%85%A8%E9%9B%86_%E5%8D%81%E5%8D%B7_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=55 李文莊公全集（清光緒刊本）卷2 folio 12a](朱幹⿰土道) || *WS2027 || E72F |- | ⿰石㖾 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=9 駢雅（明萬曆刊本）卷1 folio 2a](⿰石⿱吅⿻𠫘凵); 文淵閣四庫全書 gives ⿰石𦈯 || pending better evidences || E768/E769 |- | ⿰亻律 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=9 駢雅（明萬曆刊本）卷1 folio 2a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_2.pdf&page=8 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷1 folio 6b]; ⿰亻律魁 = 侓魁/律魁 || || E76A |- | ⿺辶勅 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=10 駢雅（明萬曆刊本）卷1 folio 2b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_2.pdf&page=11 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷1 folio 9b]; variant of 遫 || || E76C |- | ⿰山朁 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=10 駢雅（明萬曆刊本）卷1 folio 3a](⿰山㬱); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_2.pdf&page=14 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷1 folio 12b]; ⿰山朁崟 = 嶜崟, variant of 嶜 || || E76D |- | ⿱𭃌衣 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=16 駢雅（明萬曆刊本）卷1 folio 8b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_2.pdf&page=43 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷2 folio 11b, 12a]; ⿱𭃌衣葪, error for 袃葪 || pending more evidences || |- | ⿰彳㞕 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=16 駢雅（明萬曆刊本）卷1 folio 8b]; 徶⿰彳㞕 = 徶㣯, propose new UCV 屑㞕 || || |- | ⿰亻郄 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=20 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 2a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_3.pdf&page=11 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷3 folio 10a]; 券⿰亻郄 = 券𠊬, variant of 𠊬/𢔘 || || |- | ⿰歹犬 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=20 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 2a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_3.pdf&page=11 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷3 folio 10a](⿰歺犬); 炔⿰歹犬 = 𣧂𣧎; error for 𣧂 || pending more evidences || |- | ⿰石析 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=20 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 2a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_3.pdf&page=11 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷3 folio 10a]; ⿰石析殙 = 㱤殙; error for 㱤 || pending better evidences || |- | ⿰氐欠 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=21 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 3a]; ⿰氐欠⿰盧欠 = 㪆㪭 || || |- | ⿰盧欠 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=21 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 3a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_3.pdf&page=18 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷3 folio 16b]; ⿰氐欠⿰盧欠 = 㪆㪭 || || |- | ⿰革貫 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:CADAL06050605_%E9%A7%A2%E9%9B%85%C2%B7%E5%8D%B7%E4%B8%80~%E5%8D%B7%E4%B8%83.djvu&page=32 駢雅（文淵閣四庫全書本）卷2 folio 3b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=22 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 3b] gives 𩍾; error of 𩍾 || || F38A |- | ⿰𧾷悤 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=22 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 4a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_3.pdf&page=27 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷3 folio 26a]; 𨇘⿰𧾷悤 = 𨇘𨂴; variant of 𨂴 || || |- | ⿸厂歋 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=23 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 4a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_3.pdf&page=32 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷3 folio 26a] gives 歋; variant of 歋 || || |- | ⿱夆炏 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=24 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 5b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_4.pdf&page=2 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷4 folio 1a]; variant of 㷭 || || |- | ⿰⿱𣦵韭又 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=25 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 6b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_4.pdf&page=8 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷4 folio 6b]; variant of 韰 || || |- | ⿸疒𮥼 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=25 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 7a]; ⿸疒𮥼𤷃 = 𤺻𤷃, variant of 𤺻 || || |- | ⿰亻雝 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=27 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 8b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_4.pdf&page=23 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷4 folio 21b]; ⿰亻雝降 = 㒕降, variant of 㒕 || || |- | ⿰忄匾 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=28 駢雅（明萬曆刊本）卷2 folio 10a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_4.pdf&page=33 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷4 folio 32a]; 愝⿰忄匾 = 愝惼; variant of 惼 || || |- | ⿺毛唐 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=37 駢雅（明萬曆刊本）卷3 folio 8b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999031766-147303_%E9%87%8D%E8%A8%82%E7%9B%B4%E9%9F%B3%E7%AF%87_%E7%AC%AC7%E5%86%8A.pdf&page=11 重訂直音篇（練川明德書院明萬曆三十四年刊本）卷7 folio 6b]; variant of 㲥 || || |- | ⿰酉蔥 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=38 駢雅（明萬曆刊本）卷3 folio 10a]; variant of 𨡮 || || |- | ⿰月析 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=38 駢雅（明萬曆刊本）卷3 folio 10a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_5.pdf&page=25 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷5 folio 23b]; 胓⿰月析 = 胓𦠠 = 胓䏳; variant of 䏳 || pending more evidences || |- | ⿰鹵念 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46372_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=39 駢雅（明萬曆刊本）卷3 folio 10b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_5.pdf&page=26 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷5 folio 24b]; 𪉿⿰鹵念 = 𪉿𨡎; variant of 𨡎 || || |- | ⿰耑巵 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=3 駢雅（明萬曆刊本）卷4 folio 1b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_5.pdf&page=34 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷8 folio 5a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412004000234-86192_%E9%9B%86%E9%9F%BB_%E7%AC%AC5%E5%86%8A.pdf&page=42 集韻（宋潭州刊本）卷5 folio 42a]; variant of 𦓝 || || |- | ⿰革析 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=6 駢雅（明萬曆刊本）卷4 folio 5a]; 鞞⿰革析 = 鞞䩢; error of 䩢 || pending more evidences || |- | ⿱巳⿶凵氺 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=7 駢雅（明萬曆刊本）卷4 folio 5b]; [http://www.kanripo.org/text/KR1j0013/004#5a 駢雅（清文淵閣四庫全書本）卷4 folio 5a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=8 駢雅（明萬曆刊本）卷4 folio 6b]; variant of 圅; bottom component of 𩄥 || || |- | ⿱艹屏 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=10 駢雅（明萬曆刊本）卷5 folio 1b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_6.pdf&page=32 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷10 folio 5a]; variant of 蓱 || || |- | ⿲氵⿱𣦵韭又 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=10 駢雅（明萬曆刊本）卷5 folio 2a]; 沆⿲氵⿱𣦵韭又 = 沆瀣; variant of 瀣 || || |- | ⿱艹䚜 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=22 駢雅（明萬曆刊本）卷6 folio 4a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_7.pdf&page=20 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷12 folio 18b]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:54163003$85i 初學記（明嘉靖刊本）卷3 folio 8a](蒲結反); ⿱艹䚜挈 = 萆挈, variant of 萆/[https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?id=03350 ⿱艹坡] || || |- | ⿰木旉 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=25 駢雅（明萬曆刊本）卷6 folio 7a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301014885-292975_%E4%BE%86%E7%A6%BD%E9%A4%A8%E9%9B%86_%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B9%9D%E5%8D%B7_%E7%AC%AC6%E5%86%8A.pdf&page=10 來禽館集（明萬曆刊本）卷11 folio 9b](或䢣㩜乎⿰木旉木之采); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301015234-294594_%E8%95%89%E8%BB%92%E9%9A%A8%E9%8C%84_%E5%8D%81%E4%BA%8C%E5%8D%B7_%E7%AC%AC12%E5%86%8A.pdf&page=32 蕉軒隨錄（清同治刊本）卷12 folio 28b](⿰木旉桑曉日); variant of 榑 || || |- | ⿱肥土 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=29 駢雅（明萬曆刊本）卷7 folio 2b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_7.pdf&page=63 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷14 folio 12b];[https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:15431846$333i 六家詩名物疏（明萬曆刊本）卷16 folio 15a]; ⿱肥土 = 蜰齊; variant of 蜰 || || |- | ⿱楊虫 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=29 駢雅（明萬曆刊本）卷7 folio 2b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_7.pdf&page=63 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷14 folio 13a]; variant of [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?id=03622 ⿱揚虫] || || |- | ⿰⿱叕酉鳥 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=29 駢雅（明萬曆刊本）卷7 folio 3a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_7.pdf&page=65 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷14 folio 14b,15a]; 蛤⿰⿱叕酉鳥 = 蛤歠, variant of 歠 || || |- | ⿰虫矛 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_7.pdf&page=79 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷14 folio 29a](⿰虫予當作⿰虫矛) || || E742 |- | ⿰午鳥 || [http://www.kanripo.org/text/KR1j0013/007#7b 駢雅（清文淵閣四庫全書本）卷7 folio 7b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=34 駢雅（明萬曆刊本）卷7 folio 7a] gives 𩿞; error of 𩿞 || pending more evidences || |- | ⿰亻茂 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=38 駢雅（明萬曆刊本）卷7 folio 12a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_8.pdf&page=43 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷16 folio 14a, 14b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-07196_1_%E5%B0%91%E5%AE%A4%E5%B1%B1%E6%88%BF%E7%AD%86%E5%8F%A2.pdf&page=448 少室山房筆叢（明天啓刊本）戊部三墳補逸下 folio 20a]; 白⿰亻茂 = 白𠌾 || || |- | ⿰馬啻 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999023755-46373_%E9%A7%A2%E9%9B%85_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=38 駢雅（明萬曆刊本）卷7 folio 12a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-ho04_02010_%E9%A7%A2%E9%9B%85%E8%A8%93%E7%BA%82_8.pdf&page=45 駢雅訓籑（清光緒刊本）卷16 folio 16a]; error of 䮰 || pending more evidences || |- | ⿰耒隹 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-10486433_%E8%90%AC%E6%9B%86_%E6%96%B0%E5%AF%A7%E7%B8%A3%E8%AA%8C_8%E5%8D%B7.pdf&page=89 新寧縣志（日本藏中國罕見地方志叢刊影印東洋文庫藏明萬曆刊本）卷8 folio 49a](朱幹⿰耒隹) || pending clearer evidences || |- | ⿰火菜 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412000001327-14304_%E5%BA%A6%E6%94%AF%E5%A5%8F%E8%AD%B0_%E7%AC%AC214%E5%86%8A.pdf&page=71 度支奏議（明崇禎刊本）陝西司卷2 folio 68a](朱輔⿰火菜) || *WS2027 || E732 |- | ⿱潘灬 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999032216-150808_%E6%88%90%E5%8C%96%E4%B8%81%E4%BA%A5%E9%87%8D%E5%88%8A%E6%94%B9%E4%BD%B5%E4%BA%94%E9%9F%B3%E9%A1%9E%E8%81%9A%E5%9B%9B%E8%81%B2%E7%AF%87_%E7%AC%AC5%E5%86%8A.pdf&page=21 成化丁亥重刊改併五音類聚四聲篇（明成化刊本）卷13 folio 20a]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49300619$69i 汾州府志（明萬曆刊本）卷3 folio 6b](朱知⿱潘火); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-04806_%E8%96%9B%E6%81%AD%E6%95%8F%E5%85%AC%E5%A5%8F%E7%96%8F.pdf&page=378 薛恭敏公奏疏（鈔本）卷14](朱融⿱潘火) || *WS2027<br/>*WS2027 || E733<br/>E5D7 |- | ⿰齒蜀 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51492726$95i 空同集（明嘉靖朱睦㮮刊本）卷2 folio 7a](囷京顔之崪嶃隍壘⿰齒蜀而莽没); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4758931 湖廣總志（明萬曆刊本）卷80 folio 25b](pp86) || *WS2027 || E772 |- | ⿰目帝 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51492726$97i 空同集（明嘉靖朱睦㮮刊本）卷2 folio 9a](⿰目帝之若住忽奔噴兮石雷壑而驟崩); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301013157-260080_%E7%87%95%E5%B7%9D%E9%9B%86_%E5%8D%81%E5%9B%9B%E5%8D%B7_%E7%AC%AC5%E5%86%8A.pdf&page=63 燕川集（清刊本）卷11 folio 26a](⿰目帝視) || *WS2027 || F278 |- | ⿱山險 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51494773$273i 空同子集（明萬曆長洲鄧雲霄刊本）卷13 folio 6b](巘奔崩萬壑, 㑹⿱山險絶一徑); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51492726$216i 空同集（明嘉靖朱睦㮮刊本）卷13 folio 4a] gives 𡽗; variant of 𡽗 || *WS2027 || E773 |- | ⿰口譍 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51492726$273i 空同集（明嘉靖朱睦㮮刊本）卷17 folio 11a](⿰口⿳亠倠言); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51494773$361i 空同子集（明萬曆長洲鄧雲霄刊本）卷19 folio 13a](小兒⿰口譍啞始學語育之後屋逢今雨); variant of 𡄖 || *WS2027 || E774 |- | ⿰革匝 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51492726$308i 空同集（明嘉靖朱睦㮮刊本）卷20 folio 1b]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51494773$413i 空同子集（明萬曆長洲鄧雲霄刊本）卷22 folio 2b](絡頭鞈⿰革匝純用銀細巧似織翻江鱗) || *WS2027 || E775 |- | ⿱雨晻 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51494773$795i 空同子集（明萬曆長洲鄧雲霄刊本）卷41 folio 3a](靈⿱雨晻靄兮來至風泠泠兮堂戸); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51492726$636i 空同集（明嘉靖朱睦㮮刊本）卷40 folio 2a] gives 𩃗; variant of 𩃗 || *WS2027 || E776 |- | ⿺虎孝 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51492726$946i 空同集（明嘉靖朱睦㮮刊本）卷59 folio 10a]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:51494773$1150i 空同子集（明萬曆長洲鄧雲霄刊本）卷60 folio 11b](動若虎⿺虎孝靜若女濳); variant of 𡦵? || *WS2027 || E777 |- | ⿰日⿱罒卒 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001059275-56437_%E9%99%9D%E8%A5%BF%E9%80%9A%E5%BF%97_%E6%B8%85%E5%BA%B7%E7%86%996-7%E5%B9%B4(1667-1668)_%E5%8D%B7%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%BA%8C.pdf&page=252 陝西通志（清康熙刊本）卷32樂folio 73b](文翔鳳《齊五嶽賦》「天垂垂其下曙，暾⿰日⿱罒卒⿰日⿱罒卒其夜曈」); variant of 曎? || || |- | ⿱涂甘 || [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2014514336.1A035/?sp=12&st=image&r=0.754,0.267,0.243,0.149,0 大明會典（明正德司禮監刊本）卷35 folio 10b], [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2014514336.1A035/?sp=16&st=image&r=0.512,0.222,0.323,0.198,0 folio 14b] (⿱凃甘), [https://dl.ndl.go.jp/pid/2545518/1/33 （明翻刻正德司禮監本）10b] [https://dl.ndl.go.jp/pid/2545518/1/37 （明翻刻正德司禮監本）14b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301010935-253329_%E5%9B%9B%E5%B7%9D%E9%B9%BD%E6%B3%95%E5%BF%97_%E5%9B%9B%E5%8D%81%E5%8D%B7_%E7%AC%AC16%E5%86%8A.pdf&page=9 四川鹽法志（清光緒刊本）卷27 folio 8a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-04915_%E8%AB%B8%E5%8F%B8%E8%81%B7%E6%8E%8C.pdf&page=117 諸司職掌（明初重刊本）金科 folio 6b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-04914_%E8%AB%B8%E5%8F%B8%E8%81%B7%E6%8E%8C.pdf&page=251 諸司職掌（明洪武刊本）金科:35b] gives 涂甘井; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:54470196$48i 大明會典228卷（明萬曆刊本）33:18b] gives 涂甘井; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL035_%E5%94%90%E6%9B%B8_1.pdf&page=772 新唐書（南宋刊本）卷54] gives 塗𣉯, might be ligature of 涂甘 or a variant of 𣉯/㽏 || *WS2027 || E524 |- | ⿰釒屑 || [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2014514336.1A162/?sp=19&st=image&r=0.496,0.502,0.49,0.313,0 大明會典（明正德司禮監刊本）卷162 folio 17b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999025248-41133_%E8%AB%B8%E5%8F%B8%E8%81%B7%E6%8E%8C_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=104 諸司職掌（明刊本）工屯部:41a] gives corrupted 鋦; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428230898$62i 大明會典228卷（明萬曆刊本）203:12b] gives 鋦; error of 鋦 || pending more evidences || |- | ⿰缶付 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412004000930-83326_%E8%A8%98%E7%BA%82%E6%B7%B5%E6%B5%B7_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=22 記纂淵海（南宋刊本）卷15 folio 7a] (⿰𦈢付); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-366-0006_%E8%A8%98%E7%BA%82%E6%B7%B5%E6%B5%B7_%E5%B7%BB56-57.pdf&page=57 記纂淵海（明萬曆刊本）卷57 folio 13a] (⿰𦈢付); 何志華: 《唐宋類書徵引〈淮南子〉資料彙編》, 中文大學出版社, 2005, pp. 98; alternative text: [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?id=03133 ⿰缶央] || *WS2027 || E526 |- | ⿰魚党 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-04076_%E9%96%A9%E4%B8%AD%E6%B5%B7%E9%8C%AF%E7%96%8F.pdf&page=23 閩中海錯疏（明萬曆刊本）卷中 folio 5b, 6a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412000004805-5796_%E8%97%9D%E6%B5%B7%E7%8F%A0%E5%A1%B5_%E7%AC%AC28%E5%86%8A.pdf&page=68 閩中海錯疏（清乾隆藝海珠塵本）卷中 folio 4b]; ⿰魚党魟 = 𩽳魟 || *WS2027 || E7AE |- | ⿰口俾 || [https://www.dpm.org.cn/dyx.html?path=/Uploads/tilegenerator/dest/files/image/8831/2009/0877/img0003.xml 籌辦夷務始末（清內府抄本）凡例]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911603_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B771%E4%B9%8B72.pdf&page=69 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷72 folio 3a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911604_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B773%E4%B9%8B74.pdf&page=71 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷73 folio 35a]; 𪢝⿰口俾⿰口士 = 𪢝𠳓𠺮 = [[w:en:John Francis Davis|John Francis Davis]]<br>[https://archive.org/details/chinesemadeeasy00brourich/page/n321/mode/2up Chinese Made Easy] (𠾦酒 = ⿰口俾酒 = beer) || || E7D5 |- | ⿰口穵 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911570_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B75%E4%B9%8B6.pdf&page=46 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷5 folio 22b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001065210-95864_%E5%90%8C%E5%AE%98%E7%B8%A3%E8%AA%8C_%E6%B0%91%E5%9C%8B33%E5%B9%B4(1944)_%E5%8D%B7%E4%BA%8C%E5%8D%81%E5%85%AB.pdf&page=16 同官縣志（民國33年鉛印本）卷27 folio 16b] L8; ⿰口穵呅 = ?, 𠻃𡁠⿰口士 = [[w:en:John Pope Hennessy|John Pope Hennessy]]; || || E7D6 |- | ⿰口䧞 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911570_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B75%E4%B9%8B6.pdf&page=119 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷6 folio 31a]; ⿰口䧞⿰口帑⿰口陒𡁠 = Manuel, see also [https://www.macaudata.mo/macaubook/book253/html/018601.htm 兩廣總督李鴻賓等奏報審辦匪徒藉案打毁夷人房屋乘機搶奪等情摺] || || E7DA |- | ⿰口帑 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911570_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B75%E4%B9%8B6.pdf&page=119 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷6 folio 31a] || || E7DC |- | ⿰口陒 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911570_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B75%E4%B9%8B6.pdf&page=119 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷6 folio 31a] || || E7DD |- | ⿰口經 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911571_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B77%E4%B9%8B8.pdf&page=38 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷7 folio 18b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:WUL-bunko11_d0327_%E6%9E%97%E6%96%87%E5%BF%A0%E5%85%AC%E6%94%BF%E6%9B%B8_05.pdf&page=65 林文忠公政書（清光緒刊本）乙集使粵奏稿卷3 folio 15b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911571_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B77%E4%B9%8B8.pdf&page=44 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷7 folio 21b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-bunko11_d0327_%E6%9E%97%E6%96%87%E5%BF%A0%E5%85%AC%E6%94%BF%E6%9B%B8_05.pdf&page=69 林文忠公政書（清光緒刊本）乙集使粵奏稿卷3 folio 20a]; ⿰口經 = C. W. King || || E7DF |- | ⿰口弁 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911571_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B77%E4%B9%8B8.pdf&page=38 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷7 folio 18b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:WUL-bunko11_d0327_%E6%9E%97%E6%96%87%E5%BF%A0%E5%85%AC%E6%94%BF%E6%9B%B8_05.pdf&page=65 林文忠公政書（清光緒刊本）乙集使粵奏稿卷3 folio 15b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911571_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B77%E4%B9%8B8.pdf&page=44 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷7 folio 21b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-bunko11_d0327_%E6%9E%97%E6%96%87%E5%BF%A0%E5%85%AC%E6%94%BF%E6%9B%B8_05.pdf&page=69 林文忠公政書（清光緒刊本）乙集使粵奏稿卷3 folio 20a]; ⿰口弁⿰口遜 = Hevlyn Benson, [https://www.jstor.org/stable/26458404 captain of the Morrison and of the Roman] || || E7E0 |- | ⿰口淋 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911571_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B77%E4%B9%8B8.pdf&page=123 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷8 folio 25a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911570_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B75%E4%B9%8B6.pdf&page=46 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷5 folio 22b] has 吪啉𠶠, 吪⿰口淋𠶠 = 吪啉𠶠 = Framjee, variant of 啉 || || E7E4 |- | ⿱艹牌 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911583_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B731%E4%B9%8B32.pdf&page=126 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷32 folio 24b](藤⿱艹牌); [http://www.kanripo.org/text/KR2m0012/074#6a 《欽定大清會典》（清文淵閣四庫全書本）卷74 folio 6a](柳⿱艹牌); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301011018-254586_%E7%9A%87%E6%9C%9D%E7%91%A3%E5%B1%91%E9%8C%84_%E5%9B%9B%E5%8D%81%E5%9B%9B%E5%8D%B7_%E7%AC%AC11%E5%86%8A.pdf&page=21 《皇朝瑣屑錄》（清光緒刊本）卷30 folio 6a](柳⿱艹牌); 藤⿱艹牌 = 藤牌 || || E7E5 |- | ⿰口斐 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911603_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B771%E4%B9%8B72.pdf&page=151 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷72 folio 44a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12529953_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B719-20.pdf&page=102 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷20 folio 22b]; ⿰口斐咧𡀣 = ?, 吼吠𪢝哺⿰口辨⿰口斐⿰口縻 = ? || || E66D |- | ⿰口河 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911604_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B773%E4%B9%8B74.pdf&page=75 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷73 folio 37a]; ⿰口河𭋳啲, a Netherlandic ship || || E66E |- | ⿰口珥 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911604_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B773%E4%B9%8B74.pdf&page=175 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷74 folio 47a]; ⿰口壁⿰口珥 = ⿰口璧咡 = [[w:en:James Biddle|James Biddle]] || || E66F |- | ⿰口璧 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911605_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B775%E4%B9%8B76.pdf&page=3 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷75 folio 1a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12529948_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B71-4.pdf&page=68 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷3 folio 33b]; [https://commons.m.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12640450_%E8%BF%91%E4%BB%A3%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E5%8F%B2%E6%96%99%E5%8F%A2%E5%88%8A%E7%BA%8C%E7%B7%A8_%E7%AC%AC42%E8%BC%AF_%E6%9D%BE%E9%BE%95%E5%85%88%E7%94%9F%E5%85%A8%E9%9B%86_%E5%A5%8F%E7%96%8F_%E6%96%87%E9%9B%86.pdf&page=97 松龕先生奏疏（近代中國史料叢刊續編影印民國4年鉛印本）卷下 folio 6b]; 啥⿰口璧 = ? || || E670 |- | ⿰口鐸 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911605_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B775%E4%B9%8B76.pdf&page=93 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷75 folio 46a]; ⿰口顧⿰口鐸𪢝 = [https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdani.html François-Xavier-Timothée Danicourt] || || E671 |- | ⿰口嘉 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12911606_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B777%E4%B9%8B78.pdf&page=130 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷78 folio 19b]; 㕸⿰口嘉喇 = ? || || E673 |- | ⿰口旺 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:SSID-12911607_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%8D%B779%E4%B9%8B80.pdf&page=6 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）道光朝卷79 folio 2b]; 嚧⿰口旺 = ⿰口陸𠸄 = [[w:zh:法國駐華大使列表|Alexandre de Forth-Rouen]] || || E674 |- | ⿰口杏 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12530034_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B715-16.pdf&page=6 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷15 folio 2b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12530034_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B715-16.pdf&page=9 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷15 folio 4a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-311998004480-50060_%E6%88%90%E9%83%BD%E9%80%9A%E8%A6%BD_%E5%8D%B7%E4%BA%8C.pdf&page=267 成都通覽（清宣統成都通俗報社石印本）卷2 folio 260b]; 吁𡁠⿰口杏 = [http://ecole.nav.traditions.free.fr/officiers_guerin_nicolas.htm Nicolas François GUÉRIN]; 媽⿰口杏 = 瞎子 || || E7EF |- | ⿰口庭 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12529953_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B719-20.pdf&page=102 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷20 folio 22b]; 𫩢⿰口庭⿰口柏唲 = ? || || E675 |- | ⿰口柏 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12529953_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B719-20.pdf&page=102 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷20 folio 22b]; 𫩢⿰口庭⿰口柏唲 = ? || || E676 |- | ⿰口辨 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12529953_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B719-20.pdf&page=102 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷20 folio 22b] || || E67E |- | ⿰口縻 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12529953_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B719-20.pdf&page=102 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷20 folio 22b] || || E67F |- | ⿰口勷 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASSID-12530003_%E7%B1%8C%E8%BE%A6%E5%A4%B7%E5%8B%99%E5%A7%8B%E6%9C%AB_%E5%92%B8%E8%B1%90%E6%9C%9D_%E5%8D%B779-80.pdf&page=160 籌辦夷務始末（故宮博物院影印清內府抄本）咸豐朝卷80 folio 27b]; 㕷啲⿰口勷 = ? || || E7F3 |- | ⿰豕堯 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:24090754$2169i 《尚史》（清乾隆刊本）禮志卷4 folio 1a](氣質之秉⿰豕堯醇𭔃焉); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:24090754$2321i 《尚史》（清乾隆刊本）序傳 folio 1b](散醇不⿰豕堯); variant of 澆? || *WS2027 || E68C |- | ⿰山寕 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001066880-14868_%E5%BE%90%E9%9C%9E%E5%AE%A2%E9%81%8A%E8%A8%98_%E5%8D%B7%E4%B8%80.pdf&page=80 《徐霞客游記》（清光緒7年瘦影山房木活字本）卷1下 folio 25a] (崢⿰山⿳宀𮕜一); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ACADAL02033947_%E7%BA%8C%E6%8C%87%E6%9C%88%E9%8C%84%EF%BC%88%E4%B8%83%EF%BC%89.djvu&page=59 《續指月錄》（清康熙刊本）卷13 folio 2b] (崢⿰山𡨴); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412000007096-232499_%E8%90%AC%E5%85%A8%E8%A8%98_%E7%AC%AC3%E5%86%8A.pdf&page=33 《萬全記》（清初刻本）下卷 folio 32b] (崢⿰山寕); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY100468_%E8%A5%BF%E6%B9%96%E4%BA%8C%E9%9B%86_%E6%98%8E%E5%91%A8%E6%A5%AB%E6%92%B0_%E6%98%8E%E6%9C%AB%E9%9B%B2%E6%9E%97%E8%81%9A%E9%8C%A6%E5%A0%82%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=263 《西湖二集》(明末雲林聚錦堂刻本) 卷11 folio 9a] (崢⿰山𡨴) || || E68E |- | ⿰飠⿱幺⺝ || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_28465675_%E8%90%AC%E5%A3%BD%E7%9B%9B%E5%85%B8%E5%88%9D%E9%9B%86_v.9.pdf&page=64 《萬壽盛典初集》（清康熙刊本）卷28 folio 13a](饋⿰飠⿱幺⺝) || || E690 |- | ⿰氵煎 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_28465675_%E8%90%AC%E5%A3%BD%E7%9B%9B%E5%85%B8%E5%88%9D%E9%9B%86_v.27.pdf&page=33 《萬壽盛典初集》（清康熙刊本）卷81 folio 6b](洗⿰氵煎) || *WS2027 || E691 |- | ⿰金苞 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_48904051_%E6%81%AF%E7%B8%A3%E5%BF%97_v.7%E5%8D%B7%E5%8D%81.pdf&page=21 《息縣志》（清順治刊本）卷10 folio 20a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001069883-99172_%E6%81%AF%E7%B8%A3%E8%AA%8C_%E6%B8%85%E5%98%89%E6%85%B64%E5%B9%B4(1799)_%E5%8D%B7%E4%B9%9D.pdf&page=20 《息縣志》（清嘉慶刊本）卷8 內紀上 folio 19a]; 朱蘊⿰金苞, variant of ⿰金袌, similar shape: 𨩦 || *WS2027 || E692 |- | ⿸疒遣 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4429410 《欽定康濟錄》（清乾隆武英殿刊本）卷3下 folio 34b] (pp. 36)(疤⿸疒遣); [https://www.digital.archives.go.jp/img/588028 《硯雲》（清乾隆刊本）夢憶 folio 22b] (pp. 23) || *WS2027 || E6AA |- | ⿰月毚 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999011108-21900_%E5%90%B3%E4%B8%AD%E6%B0%B4%E5%88%A9%E5%85%A8%E6%9B%B8_%E7%AC%AC3%E5%86%8A.pdf&page=179 《吳中水利全書》（明崇禎刊本）卷5 folio 115b](鵝⿰月⿱⿳⺈𠔿比免浦); 卷10 folio 57b gives 艬, error for 艬 || || E94F |- | ⿱艹澳 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-03983_07_%E6%9D%B1%E5%90%B3%E6%B0%B4%E5%88%A9%E8%80%83.pdf&page=20 《東吳水利考》（明天啓刊本）卷6 folio 79a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999011108-21902_%E5%90%B3%E4%B8%AD%E6%B0%B4%E5%88%A9%E5%85%A8%E6%9B%B8_%E7%AC%AC5%E5%86%8A.pdf&page=81 《吳中水利全書》（明崇禎刊本）卷7 folio 85a](葑⿱艹澳塘); alternative name: 葑澳塘, 葑𤀀塘 || *WS2027 || E950 |- | ⿰氵旉 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-07404_%E6%88%92%E8%8F%B4%E8%80%81%E4%BA%BA%E6%BC%AB%E7%AD%86.pdf&page=47 《戒菴老人漫筆》（明萬曆刊本）卷1 folio 11b](于公⿰氵旉); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999011108-22015_%E5%90%B3%E4%B8%AD%E6%B0%B4%E5%88%A9%E5%85%A8%E6%9B%B8_%E7%AC%AC15%E5%86%8A.pdf&page=59 《吳中水利全書》（明崇禎刊本）卷24 folio 12b](于君⿰氵旉); 于⿰氵旉, person name || *WS2027 || E952 |- | ⿵戊貞 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999011108-22016_%E5%90%B3%E4%B8%AD%E6%B0%B4%E5%88%A9%E5%85%A8%E6%9B%B8_%E7%AC%AC16%E5%86%8A.pdf&page=73 《吳中水利全書》（明崇禎刊本）卷25 folio 71b](⿵戊貞事卽工); variant of 臧 || || E953 |- | ⿱山戈 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999011108-22016_%E5%90%B3%E4%B8%AD%E6%B0%B4%E5%88%A9%E5%85%A8%E6%9B%B8_%E7%AC%AC16%E5%86%8A.pdf&page=83 《吳中水利全書》（明崇禎刊本）卷25 folio 82a](⿱山戈不念恤); variant of 嵗 || || E954 |- | ⿱敏金 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-292-0001_%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E7%9C%81%E5%A4%A7%E5%BF%97_%E5%B7%BB3.pdf&page=32 《江西省大志》（明萬曆刊本）卷3 folio 30b]([朱]統⿱敏金); 《三晉石刻大全·晉城市城區卷》(太原: 三晋出版社, 2012.12, [ISBN 978-7-5457-0648-2]) pp. 79 《誥封安人宗母鍾氏墓誌銘》([朱]鼐⿱敏金) || *WS2027 || E955 |- | ⿰馬止 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY000097_%E5%AE%8B%E6%9B%B8%E4%B8%80%E7%99%BE%E5%8D%B7_(%E6%A2%81)%E6%B2%88%E7%B4%84_%E6%92%B0_%E5%AE%8B%E5%88%BB%E5%AE%8B%E5%85%83%E6%98%8E%E9%81%9E%E4%BF%AE%E6%9C%AC.pdf&page=555 《宋書》（中華再造善本影印南宋元明三朝遞修本）卷16 folio 33b](綱威巡⿰馬止); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017124-4288_%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%8F%B2_%E7%AC%AC123%E5%86%8A.pdf&page=47 《宋書》（明崇禎汲古閣刊本）卷16 folio 18b]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428463533$27i 《歷代名臣奏議》（明永樂刊本）卷294 folio 7a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/3938765 《廣廣文選》（明萬曆刊本）卷8 folio 53a](pp. 54); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-%E5%88%A5030-0001_%E8%AC%9D%E5%85%89%E7%A6%84%E9%9B%861.pdf&page=25 《漢魏六朝一百三家集》(明崇禎刊本) 謝光祿集 folio 17a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/5093167 《歷代古文國瑋集》（明末刊本）卷47 folio 26a](pp. 114);[https://www.digital.archives.go.jp/img/4764110 《岱覽》（清嘉慶刊本）卷5 folio 5a](pp. 6); alternative text: 䮃(宋書武英殿刊本), 駐(五禮通考50) || *WS2027 || E959 |- | ⿱艹奸 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412004000368-302714_%E5%8D%97%E9%BD%8A%E6%9B%B8_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=61 《南齊書》（南宋刻宋元明初遞修本）卷7 folio 9a](青⿱艹奸金口帶); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017124-4237_%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%8F%B2_%E7%AC%AC136%E5%86%8A.pdf&page=73 《南齊書》（明崇禎汲古閣刊本）卷7 folio 5a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4417105 《史觹》（明萬曆刊本）卷7 folio 2a](p. 22); [https://www.digital.archives.go.jp/img/619277 《管城碩記》（清康熙刊本）卷21 folio 4b](pp. 6); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCPSSD-70011107_%E3%80%90%E5%90%8C%E6%B2%BB%E3%80%91%E4%B8%8A%E6%B1%9F%E5%85%A9%E7%B8%A3%E5%BF%97%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B9%9D%E5%8D%B7%E9%A6%96%E4%B8%80%E5%8D%B7_%E7%AC%AC%E4%B8%89%E5%86%8C.pdf&page=39 同治上江兩縣志（清同治刊本）卷5 folio 8b];[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCPSSD-71021848_%E5%B0%96%E9%99%BD%E5%8F%A2%E7%AD%86%E5%8D%81%E5%8D%B7_%E7%AC%AC%E4%B8%80%E5%86%8C.pdf&page=63 吳騫:《尖陽叢筆》(宣統三年國學扶輪社鉛印本) 卷5 folio 5b, 6a]; variant of 䓸? || *WS2027 || E95A |- | ⿰衤䍃 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-01524_04_%E9%9A%8B%E6%9B%B8.pdf&page=15 《隋書》（元大德刊明印本）卷11 folio 23a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017124-4457_%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%8F%B2_%E7%AC%AC183%E5%86%8A.pdf&page=106 《隋書》（明崇禎崇禎汲古閣刊本）卷11 folio 24b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412004000453-85_%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%92_%E7%AC%AC87%E5%86%8A.pdf&page=21 《資治通鑑》(胡三省音註, 元刊本)卷172 folio 20a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-GBZX0301011838-283221_%E5%A4%A7%E5%94%90%E5%85%AD%E5%85%B8_%E4%B8%89%E5%8D%81%E5%8D%B7_%E7%AC%AC4%E5%86%8A.pdf&page=10 《大唐六典》（明嘉靖浙江按察司刊本）卷12 folio 9b]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4766800 《廣博物志》（明萬曆刊本）卷38 folio 7a](pp. 8); [https://www.digital.archives.go.jp/img/619278 《管城碩記》（清康熙刊本）卷24 folio 12b](pp. 14); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-286-0094_%E8%A5%BF%E9%AD%8F%E6%9B%B84.pdf&page=16 《西魏書》（清乾隆刊本）卷9 folio 15a]; alternative text: 褕(通典62) || *WS2027 || E95C |- | ⿰氵⿱㚘心 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-01524_11_%E9%9A%8B%E6%9B%B8.pdf&page=49 《隋書》（元大德刊明印本）卷30 folio 18b](涿郡有……漷水⿰氵⿱㚘心水); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017124-4323_%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%8F%B2_%E7%AC%AC187%E5%86%8A.pdf&page=123 《隋書》（明崇禎汲古閣刊本）卷30 folio 11a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301010739-250310_%E5%8D%97%E5%8C%97%E5%8F%B2%E8%A3%9C%E5%BF%97_%E5%8D%81%E5%9B%9B%E5%8D%B7_%E7%AC%AC4%E5%86%8A.pdf&page=20 《南北史補志》（清光緒刊本）卷8 folio 19b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301013858-271122_%E9%9A%8B%E6%9B%B8%E5%9C%B0%E7%90%86%E5%BF%97%E6%94%B7%E8%AD%89_%E4%B9%9D%E5%8D%B7_%E7%AC%AC4%E5%86%8A.pdf&page=78 《隋書地理志攷證》（清光緒刊本）卷5 folio 76b]; similar shape: [https://dict.variants.moe.edu.tw/dictView.jsp?ID=58349 ⿰氵⿱𭑈⿰⿺乚丶丶] || *WS2027 || E95D |- | ⿳𥫗䀠侯 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL035_%E5%94%90%E6%9B%B8_4.pdf&page=296 《唐書》（宋紹興刊本）卷221下 folio 2a](東安國……治喝汗城，亦曰⿳𥫗䀠侯斤……即以……⿳𥫗䀠侯斤爲木鹿州); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017124-4177_%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%8F%B2_%E7%AC%AC36%E5%86%8A.pdf&page=23 《唐書》（明崇禎汲古閣刊本）卷221下 folio 2a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY000580_%E6%96%87%E7%8D%BB%E9%80%9A%E8%80%83_%E4%B8%80%E7%99%BE%E4%B8%80%E5%86%8A_%E5%85%83%E9%A6%AC%E7%AB%AF%E8%87%A8%E8%91%97_%E5%85%83%E6%B3%B0%E5%AE%9A%E5%85%83%E5%B9%B4%E8%A5%BF%E6%B9%96%E6%9B%B8%E9%99%A2%E5%88%BB%E6%9C%AC5.pdf&page=1191 《文獻通考》（中華再造善本影印元泰定元年西湖書院刊本）卷338 folio 4a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/619277 《管城碩記》（清康熙刊本）卷21 folio 6a](pp. 7); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-001913784-230119_%E5%AE%88%E5%B1%B1%E9%96%A3%E5%8F%A2%E6%9B%B8_%E7%AC%AC9%E5%86%8A.pdf&page=13 《古今姓氏書辯證》(清道光刊守山閣叢書本) 卷10 folio 12a]; 余太山: 《兩漢魏晉南北朝正史西域傳要注》北京: 中華書局, 2005 [ISBN 7-101-04520-0] p. 559 (「喝汗」[hat-han]和「⿳𥫗䀠侯斤」[ho-kion]均係 Kharghānkath 之對譯); alternative text: 籰(歷代職官表71) || *WS2027 || E95E |- | ⿱艹嵒 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL035_%E5%94%90%E6%9B%B8_2.pdf&page=354 《唐書》（宋紹興刊本）卷72上 folio 57b](李⿱艹嵒, son of 李瑗); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017124-4166_%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%8F%B2_%E7%AC%AC13%E5%86%8A.pdf&page=92 《唐書》（明崇禎汲古閣刊本）卷72上 folio 47a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/619277 《管城碩記》（清康熙刊本）卷21 folio 5b](pp. 7); variant of 䕾? || *WS2027 || E963 |- | ⿰亻雚 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL035_%E5%94%90%E6%9B%B8_2.pdf&page=355 《唐書》（宋紹興刊本）卷72上 folio 59a](李⿰亻雚, son of 李踐義); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017124-4166_%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%8F%B2_%E7%AC%AC13%E5%86%8A.pdf&page=93 《唐書》（明崇禎汲古閣刊本）卷72上 folio 48a]; [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01008471766?page=39 《淮南鴻烈解》（宋刊本）卷5 folio 17a](⿰亻雚之爲度也); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999013604-222890_%E5%AE%8B%E5%8F%B2_%E7%AC%AC74%E5%86%8A.pdf&page=21 《宋史》(明成化刊本) 卷228 folio 22a](趙必⿰亻雚); [https://rarebooks-maps.npm.edu.tw/index.php?act=Display/image/6593vOKyA0 《龍龕手鑑》（南宋刊本）卷1 folio 10a](⿰亻雚, 俗, 音權, 變也); variant of 𬿡 || *WS2027 || E961 |- | ⿰韋回 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL035_%E5%94%90%E6%9B%B8_2.pdf&page=361 《唐書》（宋紹興刊本）卷72上 folio 65a](李⿰韋回, son of 李延祐); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017124-4166_%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%8F%B2_%E7%AC%AC13%E5%86%8A.pdf&page=98 《唐書》（明崇禎汲古閣刊本）卷72上 folio 52b](⿰韋囘); [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044068014406&seq=1622 《唐尚書省郎官石柱題名考》（清光緒刊月河精舍叢鈔本）卷16 folio 20b](⿰韋囘) || *WS2027 || E964 |- | ⿺虎仁 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9900013321_%E6%B8%85%E7%A8%97%E9%A1%9E%E9%88%94_%E7%AC%AC%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%86%8A.pdf&page=139 《清稗類鈔》（商務印書館, 1917）vol. 66 會黨類 pp. 69](五堂各以彪𧈙𧇮𧇎𧇌及⿺虎仁⿺虎義⿺虎禮⿺虎智⿺虎信等字別之)<br/>平山周：《中國秘密社會史》（香港中和出版有限公司, 2021） [ISBN 978-988-8694-39-6] [https://www.google.co.uk/books/edition/%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E7%A7%98%E5%AF%86%E7%A4%BE%E6%9C%83%E5%8F%B2/ltcwEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22%E4%BA%94%E5%A0%82%E5%90%84%E4%BB%A5%22&pg=PA139 p. 139] ([https://www.babelstone.co.uk/CJK/Evidence/ZhongguoMimiShehuiShi_139.png page image]) -- Fig. 14 also shows "彪⿺虎仁公" || *WS2027 || E965 |- | ⿺虎義 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9900013321_%E6%B8%85%E7%A8%97%E9%A1%9E%E9%88%94_%E7%AC%AC%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%86%8A.pdf&page=139 《清稗類鈔》（商務印書館, 1917）vol. 66 會黨類 pp. 69](五堂各以彪𧈙𧇮𧇎𧇌及⿺虎仁⿺虎義⿺虎禮⿺虎智⿺虎信等字別之)<br/>平山周：《中國秘密社會史》（香港中和出版有限公司, 2021） [ISBN 978-988-8694-39-6] [https://www.google.co.uk/books/edition/%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E7%A7%98%E5%AF%86%E7%A4%BE%E6%9C%83%E5%8F%B2/ltcwEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22%E4%BA%94%E5%A0%82%E5%90%84%E4%BB%A5%22&pg=PA139 p. 139] ([https://www.babelstone.co.uk/CJK/Evidence/ZhongguoMimiShehuiShi_139.png page image]) || *WS2027 || E966 |- | ⿺虎禮 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9900013321_%E6%B8%85%E7%A8%97%E9%A1%9E%E9%88%94_%E7%AC%AC%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%86%8A.pdf&page=139 《清稗類鈔》（商務印書館, 1917）vol. 66 會黨類 pp. 69](五堂各以彪𧈙𧇮𧇎𧇌及⿺虎仁⿺虎義⿺虎禮⿺虎智⿺虎信等字別之)<br/>平山周：《中國秘密社會史》（香港中和出版有限公司, 2021） [ISBN 978-988-8694-39-6] [https://www.google.co.uk/books/edition/%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E7%A7%98%E5%AF%86%E7%A4%BE%E6%9C%83%E5%8F%B2/ltcwEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22%E4%BA%94%E5%A0%82%E5%90%84%E4%BB%A5%22&pg=PA139 p. 139] ([https://www.babelstone.co.uk/CJK/Evidence/ZhongguoMimiShehuiShi_139.png page image]) || *WS2027 || E967 |- | ⿺虎智 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9900013321_%E6%B8%85%E7%A8%97%E9%A1%9E%E9%88%94_%E7%AC%AC%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%86%8A.pdf&page=139 《清稗類鈔》（商務印書館, 1917）vol. 66 會黨類 pp. 69](五堂各以彪𧈙𧇮𧇎𧇌及⿺虎仁⿺虎義⿺虎禮⿺虎智⿺虎信等字別之)<br/>平山周：《中國秘密社會史》（香港中和出版有限公司, 2021） [ISBN 978-988-8694-39-6] [https://www.google.co.uk/books/edition/%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E7%A7%98%E5%AF%86%E7%A4%BE%E6%9C%83%E5%8F%B2/ltcwEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22%E4%BA%94%E5%A0%82%E5%90%84%E4%BB%A5%22&pg=PA139 p. 139] ([https://www.babelstone.co.uk/CJK/Evidence/ZhongguoMimiShehuiShi_139.png page image]) || *WS2027 || E968 |- | ⿺虎信 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9900013321_%E6%B8%85%E7%A8%97%E9%A1%9E%E9%88%94_%E7%AC%AC%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%86%8A.pdf&page=139 《清稗類鈔》（商務印書館, 1917）vol. 66 會黨類 pp. 69](五堂各以彪𧈙𧇮𧇎𧇌及⿺虎仁⿺虎義⿺虎禮⿺虎智⿺虎信等字別之)<br/>平山周：《中國秘密社會史》（香港中和出版有限公司, 2021） [ISBN 978-988-8694-39-6] [https://www.google.co.uk/books/edition/%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E7%A7%98%E5%AF%86%E7%A4%BE%E6%9C%83%E5%8F%B2/ltcwEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22%E4%BA%94%E5%A0%82%E5%90%84%E4%BB%A5%22&pg=PA139 p. 139] ([https://www.babelstone.co.uk/CJK/Evidence/ZhongguoMimiShehuiShi_139.png page image]) || *WS2027 || E969 |- | ⿰黑志 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL064_%E5%A4%96%E8%87%BA%E7%A7%98%E8%A6%81%E6%96%B9.pdf&page=1398 《外臺祕要方》（宋紹興兩浙東路茶鹽司刊本）卷32 folio 13a](去黯⿰黑志方……除皯去黑⿰黑志方); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4425579 《重訂唐王燾先生外臺祕要方》（明崇禎十三年經餘居刊本）卷32 folio 15b](pp. 19); variant of 痣 || *WS2027 || F79A |- | ⿰𧾷白 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ACADAL02111467_%E5%BD%A9%E9%9B%B2%E4%B9%98%E6%96%B0%E9%90%AB%E6%A8%82%E5%BA%9C%E9%81%8F%E9%9B%B2%E7%B7%A8%EF%BC%88%E4%BA%8C%EF%BC%89.djvu&page=82 《彩雲乘新鐫樂府遏雲編》（明末刊本）卷中 folio 43a]《連環記》第十六齣〈問探〉 (熖騰騰赤馬紅纓罩,⿰𧾷白踊跳,霜蹄突陣咆哮); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_52210465_%E7%B6%B4%E7%99%BD%E8%A3%98%E6%96%B0%E9%9B%86%E5%90%88%E7%B7%A8_v.16.pdf&page=6 《綴白裘新集合編》（清乾隆刊本）四編卷鳴 folio 4b]; variant of 𬦰? [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-2516-204956_%E9%80%A3%E7%92%B0%E8%A8%98_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=3 《連環記》（中國國圖藏CBM2488抄本）] gives 撲咚 || *WS2027 || F7B0 |- | ⿳宀金⿸丿口 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999013069-119734_%E6%AD%B7%E4%BB%A3%E9%90%98%E9%BC%8E%E5%BD%9C%E5%99%A8%E6%AC%BE%E8%AD%98%E6%B3%95%E5%B8%96_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=6 《歷代鐘鼎彜器款識法帖》（明崇禎朱謀垔刊本）序 folio 5a](家姪統⿳宀金⿸丿口); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%E6%96%87%E6%B7%B5%E9%96%A3%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8_0225%E5%86%8A.djvu&page=510 《歷代鐘鼎彜器款識法帖》（文淵閣四庫全書本）序 folio 2a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4105218 《小學考》（清嘉慶刊本）卷19 folio 6b](pp. 8); variant of 𨧩? || *WS2027 || F7A2 |- | ⿰衤林 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304929_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC6%E5%86%8A.pdf&page=6 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷16 folio 5b 李子卿〈聚雪爲小山賦〉](嶺上⿰衤林襂，作緱氏之仙鶴。巖中綽約，寫姑射之神人)(⿰礻林); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:50112311$446i 《御定歷代賦彙》（清康熙刊本）卷9 folio 20a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4500801 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷9 folio 26a](p. 79) || *WS2027 || F7A1 |- | ⿱艹魄 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304926_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC13%E5%86%8A.pdf&page=38 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷54 folio 10a 杜甫〈有事于南郊賦〉](騞擘砉赫，葩〈一作⿱艹魄〉斜晦潰); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-98584_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC7%E5%86%8A.pdf&page=34 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號02146）卷54](騞擘砉赫，⿱艹魄〈一作葩〉斜晦潰); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999012909-113818_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC7%E5%86%8A.pdf&page=34 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號06659）卷54]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-13636_02_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF.pdf&page=226 《文苑英華》（臺灣國家圖書館藏舊抄本，索書號：403.1 13636) 卷54] || *WS2027 || F7A3 |- | ⿰肅風 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305168_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC27%E5%86%8A.pdf&page=22 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷123 folio 2a 崔湜〈野燎賦〉](或霍濩以燐亂，乍轟嗃而揊拍，⿰肅風如萬壑之崖崩，拉若千巖之石坼); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-98839_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC14%E5%86%8A.pdf&page=19 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號02146）卷123]; 《御定歷代賦彙》71:11a gives 𩘹, variant of 𩘹 || *WS2027 || F7B1 |- | ⿰糹桀 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305168_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC27%E5%86%8A.pdf&page=50 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷125 folio 9a 楊烱〈盂蘭盆賦〉](夫其遠也，天台傑〈一作⿰糹桀〉起，繞之以赤霞。夫其近也，削成孤峙，覆之以蓮花); 藝文類聚4、初學記4 gives 嵥, errors of 嵥 || || F770 |- | ⿱據土 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304970_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC28%E5%86%8A.pdf&page=16 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷127 folio 5a 李嶠〈楚望賦〉](借使⿱據土〈疑〉河負海牛山之美，可逰左江右湖京臺之樂); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4758931 《湖廣總志》（明萬曆刊本）卷80 folio 12b](⿱㩀土); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49638770$556i 《古文褒異集記》（明末刊本）利集 folio 41a] || || F771 |- | ⿰米敫 || [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2014514153.2A001/?sp=5&r=-0.001,0.627,0.354,0.23,0 《四種爭奇》（明天啓刊本）童婉爭奇上卷 folio 5a](我賣的是圓粿，你賣的是肉⿰米敫); [https://www.digital.archives.go.jp/img/3610847 《童婉爭奇》（江戶初期抄本）](pp. 8); variant of 餃 || *WS2027 || F7B2 |- | ⿰因氣 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906603 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清宣宗實錄卷214 folio 20a] (p. 61)(有廣西人劉阿大傳授添弟會，用紅布一塊，上寫靝𧹵⿰因氣⿰昏氣⿰鳥氣⿰及氣⿰爭氣霡霖霜霧露⿱雨根霏等字，作入會憑據。） || *WS2027 || F768 |- | ⿰昏氣 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906603 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清宣宗實錄卷214 folio 20a] (p. 61)(有廣西人劉阿大傳授添弟會，用紅布一塊，上寫靝𧹵⿰因氣⿰昏氣⿰鳥氣⿰及氣⿰爭氣霡霖霜霧露⿱雨根霏等字，作入會憑據。） || *WS2027 || F769 |- | ⿰鳥氣 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906603 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清宣宗實錄卷214 folio 20a] (p. 61)(有廣西人劉阿大傳授添弟會，用紅布一塊，上寫靝𧹵⿰因氣⿰昏氣⿰鳥氣⿰及氣⿰爭氣霡霖霜霧露⿱雨根霏等字，作入會憑據。） || *WS2027 || F76A |- | ⿰及氣 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906603 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清宣宗實錄卷214 folio 20a] (p. 61)(有廣西人劉阿大傳授添弟會，用紅布一塊，上寫靝𧹵⿰因氣⿰昏氣⿰鳥氣⿰及氣⿰爭氣霡霖霜霧露⿱雨根霏等字，作入會憑據。） || *WS2027 || F76B |- | ⿰爭氣 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906603 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清宣宗實錄卷214 folio 20a] (p. 61)(有廣西人劉阿大傳授添弟會，用紅布一塊，上寫靝𧹵⿰因氣⿰昏氣⿰鳥氣⿰及氣⿰爭氣霡霖霜霧露⿱雨根霏等字，作入會憑據。） || *WS2027 || F76C |- | ⿱雨根 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906603 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清宣宗實錄卷214 folio 20a] (p. 61)(有廣西人劉阿大傳授添弟會，用紅布一塊，上寫靝𧹵⿰因氣⿰昏氣⿰鳥氣⿰及氣⿰爭氣霡霖霜霧露⿱雨根霏等字，作入會憑據。） || *WS2027 || F76D |- | ⿰犭羈 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4907058 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）大清宣統政紀卷35 folio 15a](p. 45)(督辦川滇邊務大臣趙爾豐奏、邊藏情形：時殊勢異，亟宜將洛隆宗(ལྷོ་རོང་རྫོང་།)、碩板多(ཤོ་པ་མདོ་རྫོང་།)、邊壩(དཔལ་འབར་རྫོང་།)、雜獪(རྫ་ཡུལ་རྫོང་།)、猓⿰犭羈、波密(སྤོ་མེས་རྫོང་།)等、緊要地方收回，固我邊圉。) 猓⿰犭羈=貢覺(གོ་འཇོ་རྫོང་།)? || *WS2027 || F772 |- | ⿰石匡 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906614 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清宣宗實錄卷246 folio 20b](p. 65)(添築碉堡，應准於大堡、敲腳戶汛、耳子廠、大巖⿰石匡等處，建築石碉土堡珞八座。); [https://catalog.digitalarchives.tw/item/00/28/b2/70.html 《兵部為戡定三廳縣滋事夷匪酌擬章程》（中央研究院歷史語言研究所藏明清內閣大庫檔案登錄號156881）] || *WS2027 || F7D2 |- | ⿰王匊 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906470 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清仁宗實錄卷135 folio 29b](p. 32)(諭內閣、方維甸奏覈擬郭天⿰王匊擅殺賊首曹海揚一案。曹海揚本係逆犯。前於嘉慶元年因值初辦邪匪之時。不可開爭功擅殺之漸。是以交該撫於事定後再行覈辦。茲大功全蕆。曹海揚尚非著名稔惡首逆、必須解京辦理之犯。且郭天⿰王匊拘繫囹圄已閱八年之久。其一家眷口被賊戕害、至八人之多。情尚可原。郭天⿰王匊、著依擬問徒一年。伊父年逾七十。雙目失明。著加恩准其留養。該撫即照例辦理。); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%E7%BA%8C%E4%BF%AE%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E7%AC%AC0391%E5%86%8A.pdf&page=250 《欽定剿平三省邪匪方略》（續修四庫全書影印清嘉慶刊本）正編卷7 folio 30b] || *WS2027 || F7D3 |- | ⿰米夋 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906099 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清高宗實錄卷226 folio 10b](p. 77)(每局各給銀二千五百兩作本，收買米石，并給⿰米夋米二千石平糶。); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4903388 《東華續錄》（清鉛印本）乾隆朝卷20 folio 6b](p. 66); variant of 稄 || *WS2027 || F7D4 |- | ⿰言采 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304860_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC96%E5%86%8A.pdf&page=50 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷470 folio 10b 張九齡〈勑柘靜州首領書〉](比者⿰言采訪使處置或未得所，朕旣知之，已有處分); [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4906687 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清文宗實錄卷7 folio 6a](p. 8)(該將軍即廣諮博⿰言采，會同該國悉心商辦); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-01088_%E6%B3%B0%E5%92%8C%E4%BA%94%E9%9F%B3%E6%96%B0%E6%94%B9%E4%BD%B5%E9%A1%9E%E8%81%9A%E5%9B%9B%E8%81%B2%E7%AF%87.pdf&page=64 《泰和五音新改併類聚四聲篇》（金崇慶刊本）卷3 folio 5a 言部八畫](⿰言釆); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305169_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC103%E5%86%8A.pdf&page=23 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷502 folio 8a 白居易〈議文章·對〉](歌詞賦訟讃⿰言釆碑碣之製，徃徃有虛美者焉); The last evidence is an error for 誄, the other evidences support variant of 採 || *WS2027 || F7D5 |- | ⿰氵⿱亠朿 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4905928 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清聖祖實錄卷12 folio 5b](p. 56)(辛巳。給投誠偽王朱璟⿰氵⿱亠朿、俸祿、及人口牛種莊屯器物、如朱至濬例); error for 𣹫? [https://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_011_5840_0010_0010_0070_0080 韓府長樂王朱璟𣹫] || || F7F8 |- | ⿰火臯 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4907004 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清德宗實錄卷377 folio 8a](p. 10)(賜一甲潘濤、武國棟、王熢⿰火皐，三人武進士及第。); normalize to ⿰火臯 by UCV #272 || *WS2027 || F7F9 |- | ⿱少虫 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906610 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清宣宗實錄卷236 folio 11a](p. 87)(毛蔚、劉巨高、曾錦堂、楊洸⿱少虫、劉獅子等、俱已緝獲到案。); 石雲山人奏議（清道光刊本，《清代詩文集彙編》第510冊）卷5 folio 22a 查辦武舉阻米摺，道光十四年正月(劉獅子、楊洸⿱少虫未獲之……分帶楊洸⿱少虫等在於三處路口); [https://qingarchives.npm.edu.tw/index.php?act=Display/image/2349556WGiX=HY#c4D 奏聞審擬已革武舉劉岳等設卡阻米案由（軍機處檔摺件，故機067603）]; Similar shape: 𧈪, 𧈨 || *WS2027 || F7FA |- | ⿵戊䖝* || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906256 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清高宗實錄卷854 folio 26a](p. 28)(且雲南丁元甲，所編⿵戊䖝⿹戈⿱旦風⿰𮥼戈三字，已照妖言惑眾律，問擬斬候) || *WS2027 || F7FB |- | ⿹戈⿱旦風* || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906256 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清高宗實錄卷854 folio 26a](p. 28)(且雲南丁元甲，所編⿵戊䖝⿹戈⿱旦風⿰𮥼戈三字，已照妖言惑眾律，問擬斬候) || *WS2027 || F7FC |- | ⿰𮥼戈* || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4906256 《大清歷朝實錄》(1934, 滿日文化協會影印本）清高宗實錄卷854 folio 26a](p. 28)(且雲南丁元甲，所編⿵戊䖝⿹戈⿱旦風⿰𮥼戈三字，已照妖言惑眾律，問擬斬候) || *WS2027 || F7FD |- | ⿳大昍土 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001079055-65303_%E5%A2%9E%E4%BF%AE%E4%BB%81%E6%87%B7%E5%BB%B3%E5%BF%97_%E6%B8%85%E5%85%89%E7%B7%9228%E5%B9%B4(1902)_%E5%8D%B7%E5%85%AD.pdf&page=3 《增修仁懷廳志》（清光緒刊本）卷5 folio 3b](袁⿳大昍土，字寶堂……⿳大昍土據袁氏族譜，乃切字也……袁起龍，⿳大昍土長子), [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001079055-65303_%E5%A2%9E%E4%BF%AE%E4%BB%81%E6%87%B7%E5%BB%B3%E5%BF%97_%E6%B8%85%E5%85%89%E7%B7%9228%E5%B9%B4(1902)_%E5%8D%B7%E5%85%AD.pdf&page=4 4a]; 《仁懷直隸廳志》（清道光刊本）卷11 folio 6b || || F7FE |- | ⿰馬間 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304968_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC29%E5%86%8A.pdf&page=13 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷132 folio 2b 獨孤申叔〈却千里馬賦〉](矧乃塲苖既食，馬政攸班，間以赤兎，兼之白⿰馬間，叶圖之駒伏皁，稱徳之驥在閑); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_50112311_%E5%BE%A1%E5%AE%9A%E6%AD%B7%E4%BB%A3%E8%B3%A6%E5%BD%99_v.16_%E6%B2%BB%E9%81%93.pdf&page=75 《御定歷代賦彙》（清康熙刊本）卷43 folio 16b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-002278182-229805_%E6%AC%BD%E5%AE%9A%E5%85%A8%E5%94%90%E6%96%87_%E7%AC%AC167%E5%86%8A.pdf&page=5 《欽定全唐文》（清嘉慶刊本）卷617 folio 2b]; variant of 𩦂, NUCV #325 間閒 || || F7FF |- | ⿰氵頺 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304894_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC35%E5%86%8A.pdf&page=29 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷163 folio 5a 杜甫〈萬丈潭〉](山危一徑盡，岸絶兩壁對。削成恨虛無，倒影垂澹⿰氵頺); [https://rarebooks-maps.npm.edu.tw/index.php?act=Display/image/45789XiF=l5=#ebu 《新刊校定集註杜詩》（宋寶慶元年廣東漕司刊本）卷6 folio 3a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001054559-918_%E6%96%B0%E7%B7%A8%E6%96%B9%E8%BC%BF%E5%8B%9D%E8%A6%BD_%E5%8D%B7%E4%B8%83%E5%8D%81.pdf&page=6 《方輿勝覽》（宋咸淳刊本）卷70 folio 6b]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/3672801 《新編古今事文類聚》（明經廠刊本）前集卷17 folio 21b](pp. 25); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_49780685_%E7%94%98%E8%82%85%E9%80%9A%E5%BF%97_v.47%E5%8D%B7%E5%9B%9B%E5%8D%81%E4%B9%9D.pdf&page=19 《甘肅通志》（清乾隆刊本）卷49 folio 16a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AIOC.UTokyo-008727_%E5%94%90%E8%A9%A9%E5%93%81%E5%BD%99%E4%B9%9D%E5%8D%81%E5%8D%B7%E6%8B%BE%E9%81%BA%E5%8D%81%E5%8D%B7%E5%98%89%E9%9D%96%E5%8D%81%E5%85%AD%E5%B9%B4%E5%BA%8F%E5%88%8A%E6%9C%AC_%E5%8D%B7%E4%B8%83.pdf&page=13 《唐詩品彙》（明嘉靖姚芹泉刊本）卷7 folio 11b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999031211-147808_%E5%94%90%E8%A9%A9%E5%93%81%E5%BD%99_%E7%AC%AC3%E5%86%8A.pdf&page=33 《唐詩品彙》（明嘉靖牛斗刊本）卷7 folio 12b](⿰冫頺); [https://www.digital.archives.go.jp/img/5090599 《唐詩品彙》（明末張恂刊本）卷7 folio 12b](p. 126)(⿲氵⿱禾万頁); variant of 瀩 || || F803 |- | ⿰雲夋 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4759086 《河南通志》（清雍正刊本）卷48 folio 43b 王鐸〈嵩山中嶽廟萬聖閣碑記〉](pp. 104)(翳翳乎⿰雲夋姨，森森乎霡足，谾谾乎火傘，矃矃乎鷄翹); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_48740225_%E6%B2%B3%E5%8D%97%E9%80%9A%E5%BF%97_v.16%E5%8D%B7%E5%9B%9B%E5%8D%81%E4%B8%83--%E4%BA%94%E5%8D%81.pdf&page=46 《河南通志》（清康熙34年刊本）] gives 靉, the text was removed in 文淵閣四庫全書; error of 靉 || not encode || F4B0 |- | ⿰忄籖 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_50373034_%E6%B1%9F%E5%8D%97%E9%80%9A%E5%BF%97_v.28%E5%8D%B7%E4%BA%94%E5%8D%81%E5%9B%9B.pdf&page=58 《江南通志》（清康熙刊本）卷54 folio 57a](周⿰忄籖女，泰州人); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4408686 《江南通志》（清乾隆刊本）卷178 folio 13a](p. 56); 文淵閣四庫全書 gives 籖; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4760421 《揚州府志》（明萬曆刊本）卷19 folio 22a] gives 懴, [https://www.digital.archives.go.jp/img/4760449 《揚州府志》（清康熙14年序刊本）卷27 folio 28a] gives 懺, error of 懺 || pending more evidences || F4B1 |- | ⿰扌閭 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4420068 《江南通志》（清乾隆刊本）卷194 folio 10a](p. 33)(天寥集、⿰扌閭麈集，俱吳江葉紹袁); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_50553356_%E5%90%B3%E6%B1%9F%E7%B8%A3%E5%BF%97_v.13%E5%8D%B7%E5%9B%9B%E5%8D%81%E4%BA%94-%E5%9B%9B%E5%8D%81%E5%85%AB.pdf&page=35 《吳江縣志》（清乾隆刊本）卷46 folio 8a] gives 櫚, error for 櫚 || pending more evidences || F4B2 |- | ⿰貝坴 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4407762 《江南通志》（清乾隆刊本）卷145 folio 1a](p. 3)(郟亶……授⿰貝坴州團練推官); 文淵閣四庫全書 gives 睦, error of 睦 || not encode || F4B3 |- | ⿱山甘 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305086_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC43%E5%86%8A.pdf&page=6 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷201 folio 5b 沈約〈江南曲〉](且〈一作旦〉令舟楫渡，寧計路⿱山甘⿱山甘〈一作嵌嵌〉)(~⿱山𠂀); 《文苑英華》（中華書局1966年影印宋刊本）卷210 folio 4b (p. 995)(⿱山甘); variant of 嵌 || || F4B4 |- | ⿵門晨 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:12611429?n=7 《山西通志》（清雍正刊本）卷20 folio 5b](平地渟淵，⿵門晨閟如璧); 文淵閣本 20:8b gives 圜; error of 闤 || pending more evidences || F4B5 |- | ⿰阝瓦 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:12611434?n=14 《山西通志》（清雍正刊本）卷32 folio 13a](垠岸傾頺，路爲陿⿰阝瓦)(⿰阝𭺜); [https://www.kanripo.org/text/KR2k0049/032 文淵閣本 32:20a gives 阨]; error for 阨 || pending more evidences || F4BA |- | ⿰猶軍 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:12655582?n=62 《山西通志》（清雍正刊本）卷180 folio 9b](今桀逆未梟，平陽道斷，奉迎諸⿰猶軍未得徑進); 文淵閣本180:14b gives 軍, ligature of 軍猶 || not encode || |- | ⿰亡引 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:12705249?n=52 《山西通志》（清雍正刊本）卷229 folio 50b](驅厲鬼，山左首；福土⿰亡引，制九醜。此子厚自記也); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY000442_%E7%99%BE%E5%B7%9D%E5%AD%B8%E6%B5%B7%E4%B8%80%E7%99%BE%E7%A8%AE%E4%B8%80%E7%99%BE%E4%B8%83%E5%8D%81%E4%B9%9D%E5%8D%B7_(%E5%AE%8B)%E5%B7%A6%E5%9C%AD_%E7%B7%A8_%E5%AE%8B%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=675 《龍城錄》（宋咸淳百川學海本）卷下 folio 5a] gives 氓, corrupted form of 氓 || pending more evidences || F4BB |- | ⿱𥫗化 ||合川縣皂角鄉大石壩岩壁洪水題刻《四川兩千年洪災史料彙編》 水利部長江水利委員會,重慶市文化局等編 -- 1993 -- 北京_文物出版社 p532 || || F4BC |- | ⿱山化 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001080067-12906_%E5%90%8D%E5%B1%B1%E5%8B%9D%E6%A6%82%E8%A8%98_%E5%8D%B7%E4%B8%89%E5%8D%81%E5%85%AD.pdf&page=50 《名山勝槩記》（明崇禎刊本）卷35 小洞庭籍 folio 2a]; variant of ⿰山化 in this context || WS2024-01182 || E275 |- | ⿰言人 || [[:zh:小二黑結婚]]，《趙樹理選集》,人民文學出版社,1958,p9; variant of 認 || || F3F0 |- | ⿰實羽 || 榕腔神詩 ([https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Harvard_drs_431021331_榕腔神詩.pdf/30 福音堂 1870], [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_432615992_榕腔神詩.pdf&page=37 美華書局 1865]), representing [[:wikt:翼|{{lang|cdo-Latn|sĭk}}]] || || F5A9 |- | ⿰金⿱幺友 || 《崇禎丙子科山東鄉試同年齒錄》（北京大學藏清雍正鈔本）5a (朱壽⿰金⿱幺友, 魯藩宗籍，崇禎丙子科舉人); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999032216-150757_%E6%88%90%E5%8C%96%E4%B8%81%E4%BA%A5%E9%87%8D%E5%88%8A%E6%94%B9%E4%BD%B5%E4%BA%94%E9%9F%B3%E9%A1%9E%E8%81%9A%E5%9B%9B%E8%81%B2%E7%AF%87_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=40 《成化丁亥重刊改併五音類聚四聲篇》（明成化刊本）卷2 folio 4b](七𭄿〔𭭕〕切); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-278-0114_%E6%96%B0%E6%A0%A1%E7%B5%8C%E5%8F%B2%E6%B5%B7%E7%AF%87%E7%9B%B4%E9%9F%B31.pdf&page=12 《新校經史海篇直音》卷1 folio 4a]; variant of 鋑, ⿰金⿱幺夂 should be an error of ⿰金⿱幺友 || || F5D8 |- | ⿰雲金 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AShanghai_%E5%A4%A9%E5%95%9F%E5%A3%AC%E6%88%8C%E7%A7%91%E9%80%B2%E5%A3%AB%E5%90%8C%E5%B9%B4%E5%BA%8F%E9%BD%92%E9%8C%B2%E4%B8%80%E5%8D%B7.pdf&page=200 《天啓壬戌科進士同年序齒錄》（明天啓刊本）folio 177a](朱慎⿰雲金, elder brother of [[wikipedia:zh:朱慎䤰]]) || *WS2027 || F5AA |- | ⿰口衛 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:NLC511-027032013010270-20873_潮州戲曲選集.pdf/10 潮州戲曲選集] 陳三大難 page 4 || || F5AB |- | ⿰目息 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305290_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC70%E5%86%8A.pdf&page=22 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷338 folio 5b 釋貫休〈懷素上人草書歌〉](骸人心兮目𪾤⿰目息<上呼欝切下香激切>，頓人足兮神闢易); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4753002 《永州府志》（清康熙刊本）卷23 folio 7b] (p. 9); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999032106-225306_%E5%BE%A1%E8%A6%BD%E6%9B%B8%E8%8B%91%E8%8F%81%E8%8F%AF_%E7%AC%AC7%E5%86%8A.pdf&page=25 《御覽書苑菁華》（清乾隆刊本）卷17 folio 6b]; variant of 瞁 || || F43A |- | ⿱⿻大吅匕 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305132_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC73%E5%86%8A.pdf&page=10 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷352 folio 1a 何遜〈七召〉](假氏先生負茲勁挺，狀羣飛之噐<吉吊切，高聲大呼也。一本作⿱⿻大吅匕，古喪字也>侣，似獨行之迷徑); other editions: [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-98431_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC35%E5%86%8A.pdf&page=10 ⿱⿻大吅土 1], [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999012909-114995_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC37%E5%86%8A.pdf&page=10 2]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-13636_14_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF.pdf&page=153 ⿱𡗜巳]; variant of 𠷔 || Unify to 𠷔? || |- | ⿰氵蟸 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305091_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC74%E5%86%8A.pdf&page=5 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷356 folio 4b 皮日休〈九諷·悲遊〉](⿰氵蟸<集作欚>漾漾兮不止，㶇<音黃>悠悠兮何之); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4758931 《湖廣總志》（明萬曆刊本）卷79 folio 13b](p. 51); [https://www.digital.archives.go.jp/img/3668913 《岳陽紀勝彙編》（明萬曆刊本）卷1 folio 9a](p. 25); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_428497144_%E6%B7%B5%E9%91%91%E9%A1%9E%E5%87%BD_v.64.pdf&page=43 《淵鑑類函》（清康熙古香齋袖珍刊本）卷198 folio 40b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-002278182-229611_%E6%AC%BD%E5%AE%9A%E5%85%A8%E5%94%90%E6%96%87_%E7%AC%AC386%E5%86%8A.pdf&page=43 《欽定全唐文》（清嘉慶刊本）卷798 folio 20a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003118_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.2.pdf&page=50 《六書存》（1924,鉛印本）卷2 folio 24b](音蟸); variant of 欚/𦫈 || Normalize to ⿰氵蠡 by UCV #476? || F175 |- | ⿰𦈢系 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305407_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC76%E5%86%8A.pdf&page=24 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷368 folio 5a 劉禹錫〈口兵誡〉](⿰𦈢系是知吾祖之言為急，作戒以書于盤盂); variant of 繇 || pending more evidences || F176 |- | ⿸广農 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304866_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC77%E5%86%8A.pdf&page=14 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷372 folio 6a 牛僧儒〈雞觸人述〉](鄠杜之郊，人有雞大不⿸广農。儕類剛勇，百鶚之特。疾視促歩，内斷外果); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-002278182-229557_%E6%AC%BD%E5%AE%9A%E5%85%A8%E5%94%90%E6%96%87_%E7%AC%AC416%E5%86%8A.pdf&page=41 《欽定全唐文》（清嘉慶刊本）卷682 folio 17b] || || F4E5 |- | ⿺咸次 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305366_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC78%E5%86%8A.pdf&page=23 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷378 folio 2b 李觀〈交難說〉](絕壑萬丈，⿺咸次⿺咸次<集作鏗鏗>龍吟。玄雲遂興，六合爲陰); variant of 㰹 || pending more evidences || |- | ⿰衤㬎 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4213058 山東通志（清乾隆刊本）卷35之9 folio 3a](pp. 4) || pending more evidences || F5DC |- | ⿰礻⿱八𢀛 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305172_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC83%E5%86%8A.pdf&page=42 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷404 folio 9a 蘇頲〈授竇元泰太子洗馬制〉](勑昭成皇后四從叔朝議郎行黄州司馬竇元泰觀津之榮，累秩外戚。伏波之訓，方⿰礻⿱八𢀛後昆); vulgar form of 𥙿? || pending more evidences || |- | ⿱艹欝 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:48339840$144i 《雄乘》（清康熙刊本）卷中 folio 31a]; variant of ⿱艹𣡸/䖇 || pending more evidences || |- | ⿸尸西 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4757819 《瑞安縣志》（明嘉靖刊本）卷3 folio 4b](p. 6)(官民房屋四萬六千四百四間二十四⿸尸西廚房五間); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4761182 《溫州府志》（明萬曆刊本）卷5 folio 6b](p. 39) has 「官房屋一千五百四十間八十五𱝃五廈八披」, variant of 𱝃 || *WS2027 || F5BC |- | ⿸户几 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412000001011-17193_%E5%98%89%E9%9D%96%E5%9B%9B%E5%B7%9D%E7%B8%BD%E5%BF%97_%E7%AC%AC15%E5%86%8A.pdf&page=57 《全蜀秇文志》（明嘉靖刊本）卷34 folio 14a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412000001448-86536_%E5%9B%9B%E5%B7%9D%E7%B8%BD%E5%BF%97_%E7%AC%AC12%E5%86%8A.pdf&page=76 《四川總志》（明萬曆9年刊本）卷26 folio 16b]; [https://commons.m.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999008079-108824_%E8%9C%80%E8%97%BB%E5%B9%BD%E5%8B%9D%E9%8C%84_%E7%AC%AC3%E5%86%8A.pdf&page=15 《蜀藻幽勝錄》卷3 folio 13b]; (幕府治事之㕔尤為褊廹，羣吏晨趨，肩⿸户几豗掎，蹀跡側睨，需次乃進); variant of ⿸户九/尻/凥 || *WS2027 || F5BD |- | ⿰扌⿱𰀩車 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47720842$3784i 《畿輔通志》（清雍正刊本）卷98 folio 62b](撬⿰扌⿱𰀩車以爲垣，僅僅蔽風雨，而長江大河之南北靡不仰而頌曰：此北海亭也); [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2011457033.1A040/?sp=64&r=0.173,0.132,0.28,0.239,0 《畿輔通志》（清康熙刊本）卷40 folio 64a] gives ⿰扌⿱⿰丰丰車; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:47731540$189i 《保定府志》（清康熙刊本）卷6 folio 5a] gives ⿰扌輩; variant of ⿰扌輂/檋 || Not encode || |- | ⿰方會 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305166_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC111%E5%86%8A.pdf&page=2 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷541 folio 1b 佚名《執鐃失位次判·對》](類援枹而可嘉，何動⿰方㑹而能擬); variant of 旝 || [https://hc.jsecs.org/irg/ws2024/app/?id=01722 WS2024-01722] || F421 |- | ⿰金岩 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-292-0001_%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E7%9C%81%E5%A4%A7%E5%BF%97_%E5%B7%BB3.pdf&page=76 《江西省大志》（明萬曆刊本）卷3 folio 74b]([朱]統⿰金岩) || [https://hc.jsecs.org/irg/ws2024/app/?id=03886 WS2024-03886] || F5BE |- | ⿱塗手 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=74 p. 55](徒了切) || *WS2027 || |- | ⿰扌塗 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=74 p. 55](徒了切) || *WS2027 || |- | ⿱廵足 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=74 p. 55](除𨳝切) || *WS2027 || |- | ⿰身各 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=74 p. 55](捄屋切) || *WS2027 || |- | ⿰舌羽 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=75 p. 56](共畫切) || *WS2027 || |- | ⿰金撗 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=75 p. 56](共撗切) || *WS2027 || |- | ⿰魚曰 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=75 p. 56](共活切, Gweh) || *WS2027 || |- | ⿰口⿱吉𠳬 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=75 p. 56](迄底切, He), normalize to ⿰口嚞? || *WS2027 || |- | ⿱罒安 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=75 p. 56](葛外切) || *WS2027 || |- | ⿱匡水 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=76 p. 57](苦撗切) || *WS2027 || |- | ⿰扌頼 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=76 p. 57] || Unify to U+650B 攋 by [https://hc.jsecs.org/irg/iwds/ucv.php?show=324#entry-324 UCV #324] || |- | ⿹气冷 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=76 p. 57](落桁切) || *WS2027 || |- | ⿰金冷 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=76 p. 57](落𠃛切) || *WS2027 || |- | ⿱擂口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=76 p. 57](落揞切) || *WS2027 || |- | ⿱淚水 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=76 p. 57](嬾含切) || *WS2027 || |- | ⿱摟口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=76 p. 57](落謳切) || *WS2027 || |- | ⿱里口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=76 p. 57](良意切) || *WS2027 || |- | ⿸厂宇 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=77 p. 58](盧𠁒切) || *WS2027 || |- | ⿰口⿸厂宇 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=77 p. 58](盧了切) || *WS2027 || |- | ⿰口櫓 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=77 p. 58](籠烏切) || *WS2027 || |- | ⿱𥺬口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=77 p. 58](莫𠃛切) || *WS2027 || |- | ⿱門口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=78 p. 59](莫恩切) || *WS2027 || |- | ⿱摸口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=78 p. 59](莫屋切) || *WS2027 || |- | ⿱媽口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=78 p. 59](莫亞切) || *WS2027 || |- | ⿱奶口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=78 p. 59](奴矮切) || *WS2027 || |- | ⿱南口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=78 p. 59](那諳切) || *WS2027 || |- | ⿰口𫠬 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=78 p. 59](烏賣切) || *WS2027 || |- | ⿱嗷音 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60](烏勞切) || *WS2027 || |- | ⿱齦口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60](五痕切) || *WS2027 || |- | ⿰口找 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60] || ⿰口找 ngʽô = 哦 || |- | ⿰口噩 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60](逆屋切) || *WS2027 || |- | ⿴囗呢 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60](奴意切) || *WS2027 || |- | ⿰臭農 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60](奴翁切) || *WS2027 || |- | ⿱念足 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60](諾野切) || *WS2027 || |- | ⿱垚口 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60](鳥聊切) || *WS2027 || |- | ⿱醲手 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=79 p. 60](尼盎切) || *WS2027 || |- | ⿰口⿱不安 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=80 p. 61](派含切) || *WS2027 || |- | ⿱艹睟 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=80 p. 61](灑含切) || *WS2027 || |- | ⿱㗰耳 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=80 p. 61] || Unify to U+2112D 𡄭 ? || |- | ⿰口閂 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=80 p. 61](蘇歡切) || *WS2027 || |- | ⿱垂手 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=80 p. 61](他宕切) || *WS2027 || |- | ⿱𠵨心 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=80 p. 61](㯂協切) || *WS2027 || |- | ⿹𠃛甲 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=81 p. 62](似⿹气冷切) || *WS2027 || |- | ⿰㚓隹 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=81 p. 62](似拉切, mixed); variant of 雜/雑 || unify to 雑 || |- | ⿱⿰禾人心 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=81 p. 62](上侯切, grieve); variant of 愁? || unify to 愁 || |- | ⿱殸翁 || ''The Ningpo syllabary'' (Shanghai, 1901) [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:The_Ningpo_Syllabary.pdf&page=81 p. 62] || *WS2027 || |- | ⿰王空 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AShanghai_%E7%9F%B3%E6%9E%97%E9%9B%86%E4%B8%83%E5%8D%B7.pdf&page=475 《石林集》（清抄本）拾遺集〈過高陽拜孫文正公墓五首〉](山跨⿰王空瓏孤嶂遠，地環溟渤晚潮生); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_47814340_%E9%AB%98%E9%99%BD%E7%B8%A3%E5%BF%97_v.3%E5%8D%B7%E4%BA%94.pdf&page=45 《高陽縣志》（清雍正刊本）卷5 folio 44a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999012571-303381_%E7%9D%A3%E5%B8%AB%E7%B4%80%E7%95%A5_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=10 《督師紀略》（明末刊本）卷4 folio 9b](灰山連⿰王空瓏，與首山相爲內護); derived from 空 || *WS2027 || F5BA |- | ⿵門单 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305131_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC113%E5%86%8A.pdf&page=23 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷553 folio 4b 柳宗元〈賀登極表〉](殷宗恭黙，𠕅開<集作⿵門单>成湯之業，漢文聦明，克承高祖<集作帝>之緒); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305255_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC114%E5%86%8A.pdf&page=4 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷556 folio 3b 上官儀〈勸封禪表〉](刑政肅<一作蓆>清，削秋荼之繁蕪<一作舞>，雅頌<一作光⿵門单>先烈，激圓海之漪瀾) || [https://hc.jsecs.org/irg/ws2024/app/?id=03960 WS2024-03960] || |- | ⿱山果 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_47811819_%E6%B0%B8%E5%B9%B3%E5%BA%9C%E5%BF%97_v.12%2C%E5%8D%B7%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B8%89--%E4%BA%8C%E5%8D%81%E5%9B%9B.pdf&page=3 《永平府志》（清康熙刊本）卷23 folio 2a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_47947658_%E7%9B%A7%E9%BE%8D%E7%B8%A3%E5%BF%97_v.8%E5%8D%B7%E5%85%AD.pdf&page=3 《盧龍縣志》（清康熙刊本）卷6後 folio 2a]; variant of ⿱山褁([https://hc.jsecs.org/irg/ws2024/app/?id=01279 WS2024-01279]) || *WS2027 || E864 |- | ⿱嵬𧘇 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_47811831_%E6%B0%B8%E5%B9%B3%E5%BA%9C%E5%BF%97_v.12%E5%8D%B7%E4%BA%8C%E5%8D%81%E4%B8%89--%E4%BA%8C%E5%8D%81%E5%9B%9B.pdf&page=5 《永平府志》（清乾隆刊本）卷23 folio 3b]; variant of 㠢 || pending more evidences || |- | ⿵門演 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=13 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門前 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=13 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門津 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=13 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1]|| || |- | ⿵門混 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=14 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1]|| || |- | ⿵門勝 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=14 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門淳 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=15 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門溧 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=15 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門追 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=15 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門⿱地⿰地地 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=16 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門端 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=16 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門𠓉 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=16 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門謙 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=16 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿵門管 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13] (Variant of ⿵門宫 ?) || || |- | ⿵門雲 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=22 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 13]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=17 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿱雨物 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6521_道藏_第919冊.pdf&page=23 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷2 folio 14] || || |- | ⿵門督 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-6436_道藏_第924冊.pdf&page=23 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷7] (Pre-normalized form: ⿵門𣈉)|| || |- | ⿵門隂 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-6436_道藏_第924冊.pdf&page=23 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷7] (Also a Zhuang character.) || || |- | ⿵門加 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-6436_道藏_第924冊.pdf&page=23 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷7] || || |- | ⿵門太 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-6436_道藏_第924冊.pdf&page=23 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷7] || || |- | ⿵門上 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-6436_道藏_第924冊.pdf&page=24 上清眾經諸真聖秘（明正統道藏本）卷7] (May also be a Zhuang character; simplified form encoded at 𬮛 U+2CB9B)|| || E7AB |- | ⿱穴每 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004714-2797_%E6%93%AC%E5%B1%B1%E5%9C%92%E9%81%B8%E9%9B%86_%E7%AC%AC23%E5%86%8A.pdf&page=78 《擬山園選集》（清順治刊本）卷75 folio 23b](豪𫡟戃恍，曰斯𢇫⿱穴每。遵養屖㣢，𡻪𡻙偘古); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4764048 峩眉山志（清康熙刊本）卷12 folio 19b](p. 63)(雖佌傂其逢迎，亦𢇫⿱穴每而各足); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AShanghai_%E5%B3%A8%E7%9C%89%E7%B8%A3%E5%BF%97%E5%8D%81%E4%BA%8C%E5%8D%B7.pdf&page=294 《［康熙］峩眉縣志》（清乾隆5年刊本）卷12 folio 7b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-311999100054-52970_%E5%98%89%E5%AE%9A%E5%BA%9C%E5%BF%97_%E6%B8%85%E5%90%8C%E6%B2%BB3%E5%B9%B4(1864)_%E5%8D%B7%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%B9%9D.pdf&page=8 《重修嘉定府志》（清同治刊本）卷39 folio 8a]; [https://www.loc.gov/resource/lcnclscd.2012402113.1A003/?sp=68&st=image&r=0.521,0.474,0.486,0.415,0 《題韻直音篇》（明成化刊本）卷3 folio 67b](音蒲，𢇫⿱穴每，細筭也); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-01132_1_%E6%96%B0%E7%B7%A8%E4%BD%B5%E9%9F%B3%E9%80%A3%E8%81%B2%E9%9F%BB%E5%AD%B8%E9%9B%86%E6%88%90.pdf&page=178 《新編併音連聲韻學集成》（明成化刊本）卷2 folio 83b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_430543556_%E8%A9%9E%E6%9E%97%E6%B5%B7%E9%8C%AF_v.9.pdf&page=22 《詞林海錯》（明萬曆刊本）卷8 folio 16a] || *WS2027 || F5C6 |- | ⿵門宫 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=16 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] (Variant of ⿵門管 ?) || || |- | ⿵門沌 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=36 太上玉珮金璫太極金書上經（明正統道藏本）卷1] || || |- | ⿳亠口⿳冖二自 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999013608-21703_%E9%87%91%E5%8F%B2_%E7%AC%AC26%E5%86%8A.pdf&page=2 《金史》（明洪武刊本）卷66 folio 1a](⿳亠口⿳冖二自，本名阿里剌); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-he16_02693_0018_%E6%BD%9B%E7%A0%94%E5%A0%82%E9%87%91%E7%9F%B3%E6%96%87%E8%B7%8B%E5%B0%BE_4.pdf&page=87 《潛研堂金石文跋尾》（清嘉慶刊本）續卷6 folio 4a](右完顏⿱畗日孔廟祭文……金史宣宗紀承安二年八月丙戌左宣徽使⿳亠口⿱冖苜爲尚書右丞，三年十二月丙戌尚書右丞⿳亠口⿱冖苜罷免，凡史不書姓者皆完顏氏，則⿳亠口⿱冖苜與⿱畗日卽一人矣。金史始祖以下諸子傳⿳亠口⿳冖二自，本名阿里剌，以皇家近親收充東宮護衛，承安二年拜尚書右丞，出爲泰定軍節度使。⿳亠口⿳冖二自與⿳亠口⿱冖苜字形相似，傳稱皇家近親，其世系則不可攷矣。⿳亠口⿱冖苜⿳亠口⿳冖二自皆不見於字書，葢轉寫之譌，當從石刻爲正。說文：『𦤘，用也，从亯从自』，讀若庸，此作⿱畗日者，隸體小變耳。); [https://rarebooks-maps.npm.edu.tw/index.php?act=Display/image/134076ytePGVo#09J 《泰和五音新改並類聚四聲篇（金崇慶刊元修本）》卷4 亠部 俗字背篇](余頌切，用也，鼻知真香所食也); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999017142-13065_%E4%BA%8C%E5%8D%81%E5%9B%9B%E5%8F%B2_%E7%AC%AC561%E5%86%8A.pdf&page=85 《金史》（清乾隆刊本）卷120 folio 13a]; variant of 𦤘/𠅿 || U+2017F + VS18 || |- | ⿳亠口⿳冖二日 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999013608-21823_%E9%87%91%E5%8F%B2_%E7%AC%AC34%E5%86%8A.pdf&page=51 《金史》（明洪武刊本）卷94 folio 6a](明昌元年同知棣州防禦使⿳亠口⿳冖二日); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910005626_%E5%85%83%E8%87%B3%E6%AD%A3%E6%9C%AC%E9%87%91%E5%8F%B2_v.22_no.23.pdf&page=137 《金史》（元至正刊本）] gives 𠅿 || U+2017F + VS19 || |- | ⿳亠口⿳冖二白 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/619277 《管城碩記》（清乾隆刊本）卷21 folio 7b](p. 9: 金史始祖下諸子⿳亠口⿳冖二白，本名阿里剌，無⿳亠口⿳冖二白字) || U+2017F + VS20 || |- | ⿳亠口⿱冖苜 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999013608-21428_%E9%87%91%E5%8F%B2_%E7%AC%AC5%E5%86%8A.pdf&page=40 《金史》（明洪武刊本）卷11 folio 2b](丙戌尚書右丞⿳亠口⿱冖苜罷); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4896877 《金史》（明萬曆刊本）卷10 folio 16b](p.19); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-he16_02693_0018_%E6%BD%9B%E7%A0%94%E5%A0%82%E9%87%91%E7%9F%B3%E6%96%87%E8%B7%8B%E5%B0%BE_4.pdf&page=87 《潛研堂金石文跋尾（清嘉慶刊本）續卷6 folio 4a》](see ⿳亠口⿳冖二自 above) || U+2017F + VS21 || |- | ⿳亠丷⿱冖𥃭 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999013608-21428_%E9%87%91%E5%8F%B2_%E7%AC%AC5%E5%86%8A.pdf&page=36 《金史》（明洪武刊本）卷10 folio 16a](丙戌，以左丞相襄為左副元帥，參知政事董師中尚書左丞，左宣徽使⿳亠丷⿱冖𥃭尚書右丞，戶部尚書楊伯通參知政事); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZJLib-631aa108504e722bfaf23b4a-2_%E9%87%91%E5%8F%B2%E4%B8%80%E7%99%BE%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%BA%94%E5%8D%B7%E7%9B%AE%E9%8C%84%E4%BA%8C%E5%8D%B7_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=220 《金史》（明嘉靖刊本）卷10 folio 16a]; variant of ⿳亠口⿱冖苜 || U+2017F + VS22 || |- | ⿱畗日 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWUL-he16_02693_0018_%E6%BD%9B%E7%A0%94%E5%A0%82%E9%87%91%E7%9F%B3%E6%96%87%E8%B7%8B%E5%B0%BE_4.pdf&page=87 《潛研堂金石文跋尾（清嘉慶刊本）續卷6 folio 4a》](see ⿳亠口⿳冖二自 above); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC403-312001065369-96079_%E7%BA%8C%E4%BF%AE%E6%9B%B2%E9%98%9C%E7%B8%A3%E8%AA%8C_%E6%B0%91%E5%9C%8B23%E5%B9%B4(1934)_%E5%8D%B7%E5%85%AB.pdf&page=3 續修曲阜縣志（民國鉛印本）卷8 folio 2b, 3a](相國完顏⿱畗日昭告至聖文) || *WS2027 || F69B |- | ⿱亯目 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999013608-21948_%E9%87%91%E5%8F%B2_%E7%AC%AC44%E5%86%8A.pdf&page=30 《金史》（明洪武刊本）卷120 folio 12b](吏部郎中⿱亯目……爲貢壽……監察御史徒單德勝劾其事，下刑部逮⿱亯目等問狀); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZJLib-631aa108504e722bfaf23b4a-19_%E9%87%91%E5%8F%B2%E4%B8%80%E7%99%BE%E4%B8%89%E5%8D%81%E4%BA%94%E5%8D%B7%E7%9B%AE%E9%8C%84%E4%BA%8C%E5%8D%B7_%E7%AC%AC19%E5%86%8A.pdf&page=24 《金史》（明嘉靖刊本）卷120 folio 12b]; variant of 𦤘 || U+26918 + VS18 || |- | ⿰口歡 || [https://jodoshuzensho.jp/zojoji/koryo/viewer/104/513/1132/104_513_1132.html 《新集藏經音義隨函録》（高麗藏再雕本）第14冊 folio 7a](pp8)(⿰口𭭕⿱⿻𰀁⿱口艹口(喜)<上火官反>); traditional variant of 𭇳; normalize to ⿰口歡 || *WS2027 || F68B |- | ⿹𣪊白 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWZLib-DB-526035_%E9%84%89%E5%85%88%E5%93%B2%E9%81%BA%E8%91%97%E7%AC%AC%E4%BA%8C%E5%8D%81%E5%86%8A%EF%BC%88%E6%B5%B7%E6%BE%A8%E6%96%B9%E8%A8%80%E5%8D%B7%E4%B8%8B%EF%BC%89.pdf&page=14 《海澨方言》（溫州市圖書館藏民國浙江省永嘉區徵輯鄉先哲遺著委員會抄本，索書號：善001060（20））卷下](⿹𣪊白，音白，卵中白，今通用白), [http://arcgxhpv7cw0.db.wzlib.cn/detail_m.html?id=525945 category]; 包文朴: 《乐清方言词典》中国广播电视出版社. 2004. ISBN 9787534319648 p. 373; See also 《[https://ctext.org/library.pl?if=en&file=77415&page=1517 康熙字典]》：《集韻》𪏙，卵中黃 || *WS2027 || F6A0 |- | ⿳穴𫩏⿰⿱⺕⺕⿺乚𱕻 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-03740_1_%E6%BC%B3%E5%B7%9E%E5%BA%9C%E5%BF%97.pdf&page=949 《漳州府志》（明萬曆元年刊本）卷23 folio 13b](磁⿳穴𫩏⿰⿱⺕⺕⿺乚𱕻渡); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4761519 《漳州府志》（明萬曆41年序刊本）卷28 folio 15a](p. 75) gives ⿰石竈渡 || U+2A6A8 + VS18 || |- | ⿰⿱日來阝 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:11678267?n=401 《畿輔通志》（清雍正刊本）卷13 folio 46b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_48349497_%E6%9D%9F%E9%B9%BF%E7%B8%A3%E5%BF%97_v.1%E7%9B%AE%E5%BD%95seq.19%EF%BC%8C%E5%8D%B7%E9%A6%96--%E5%8D%B7%E4%B8%89.pdf&page=41 《束鹿縣志》（清乾隆刊本）卷2 folio 2b]; variant of [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?id=04020 ⿰⿱旦來阝] || U+3314E + VS18 || |- | ⿳亠口⿳冖口自 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/2852618 《御批歷代通鑑輯覽》（清嘉慶江寧布政司刊本）卷89 folio 7a](p. 9); [https://archive.org/details/q_058_yupi_v45_0001/page/n13/mode/2up 《御批歷代通鑑輯覽》（清乾隆53年武英殿刊本）卷89 folio 7a] gives ⿳亠口⿳冖二自; variant of 𠅿 || U+2017F + VS23 || |- | ⿳亠口⿳冖工月 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_50961971_%E5%AE%A3%E5%8C%96%E5%BA%9C%E5%BF%97_v.7%E5%8D%B7%E5%8D%81%E5%85%AD-%E5%8D%81%E5%85%AB.pdf&page=72 《宣化府志》（清乾隆刊本）卷18 folio 20b](完顏～，金史本傳，明昌二年); variant of 𠅿 || U+2017F + VS24 || |- | ⿳亠口⿳冖工目 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4896875 《金史》（明萬曆北京國子監刊本）目錄 folio 9b](p. 19); variant of 𠅿 || U+2017F + VS25 || |- | ⿱執瓦 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZJLib-62836c1ad8147868cc5325f1-3_%E8%90%AC%E6%9B%86%E7%B4%B9%E8%88%88%E5%BA%9C%E5%BF%97%E4%BA%94%E5%8D%81%E5%8D%B7_%E7%AC%AC3%E5%86%8A.pdf&page=31 《紹興府志》（明萬曆刊本）卷2 folio 9a](蓋總其費，白金鍰計不滿萬者百有十，自木⿱執瓦石之材以至畚鍤版幹募人之力，無一求而不給焉); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_50681675_%E7%B4%B9%E8%88%88%E5%BA%9C%E5%BF%97_v.2%E5%8D%B7%E4%BA%8C.pdf&page=13 《紹興府志》（清康熙刊本）卷2 folio 10b]; variant of ⿱執石/𤮅 || *WS2027 || F5C0 |- | ⿱丿𠑷 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4752800 《襄陽府志》（明萬曆刊本）卷44 folio 14b](p17); [https://www.digital.archives.go.jp/img/4758931 《湖廣總志》（明萬曆刊本）卷80 folio 33b](p94); variant of 兏 || U+514F + VS19 || |- | ⿱丿圥 || [https://www.digital.archives.go.jp/img.pdf/4470926 《湖廣通志》（清雍正刊本） juan 83 (pp29) folio 26 L2]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999031900-138595_%E8%98%89%E5%8F%A4%E4%BB%8B%E6%9B%B8%E5%89%8D%E9%9B%86_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=14 《穆天子傳》（明天啓蘉古介書本）] folio 13a; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_49932766_%E6%B9%96%E5%BB%A3%E9%80%9A%E5%BF%97_v.18%E5%8D%B7%E5%9B%9B%E5%8D%81%E5%9B%9B-%E5%9B%9B%E5%8D%81%E5%85%AD.pdf&page=64 《湖廣通志》（清康熙刊本）卷45 folio 24b]; variant of 兏 || U+514F + VS20 || |- | ⿱王儿 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301015432-295565_%E5%B9%B3%E6%B4%A5%E9%A4%A8%E5%8F%A2%E6%9B%B8%E4%B8%89%E5%8D%81%E5%85%AB%E7%A8%AE_%E4%BA%8C%E7%99%BE%E5%9B%9B%E5%8D%81%E5%85%AB%E5%8D%B7_%E7%AC%AC9%E5%86%8A.pdf&page=27 《穆天子傳》（清光緒朱氏槐廬家塾重刊平津館叢書叢書本）卷4 folio 1b]; || U+514F + VS21 || |- | ⿰⿱丿击邕 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301015432-295565_%E5%B9%B3%E6%B4%A5%E9%A4%A8%E5%8F%A2%E6%9B%B8%E4%B8%89%E5%8D%81%E5%85%AB%E7%A8%AE_%E4%BA%8C%E7%99%BE%E5%9B%9B%E5%8D%81%E5%85%AB%E5%8D%B7_%E7%AC%AC9%E5%86%8A.pdf&page=27 《穆天子傳》（清光緒朱氏槐廬家塾重刊平津館叢書叢書本）卷4 folio 1b](重⿰⿱丿击邕氏之西疆<道藏本作⿰⿱丿击𪩡>) || U+22004 + VS18 || |- | ⿰⿱丰凵𪩡 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWZLib-DB-433313_%E8%8C%83%E6%B0%8F%E5%A5%87%E6%9B%B8%E2%96%A1%E2%96%A1%E7%A8%AE%EF%BC%88%E7%AC%AC%E4%B8%83%E5%86%8A%E9%83%AD%E5%AD%90%E7%BF%BC%E8%8E%8A%E4%B8%80%E5%8D%B7%E3%80%81%E7%A9%86%E5%A4%A9%E5%AD%90%E5%82%B3%E5%85%AD%E5%8D%B7%EF%BC%89.pdf&page=31 《穆天子傳》（明嘉靖天一閣刊本）folio 18b] || U+22004 + VS19 || |- | ⿰⿱丿击𪩡 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-6248_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC634%E5%86%8A.pdf&page=3 《穆天子傳》（正統道藏本）卷4 folio 2a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_53549600_%E8%A5%BF%E4%BA%AC%E9%9B%9C%E8%A8%98_v.8-_%E9%80%B8%E5%91%A8%E6%9B%B8_-_%E5%8D%81%E5%8D%B7_-_%E5%AD%94%E6%99%81%E6%B3%A8%2C_%E7%A9%86%E5%A4%A9%E5%AD%90%E5%82%B3_-_%E5%85%AD%E5%8D%B7_-_%E9%83%AD%E7%92%9E%E6%B3%A8%2C_%E8%A5%BF%E4%BA%AC%E9%9B%9C%E8%A8%98_-_%E5%85%AD%E5%8D%B7_-_%E8%91%9B%E6%B4%AA%E9%9B%86.pdf&page=143 《穆天子傳》（明萬曆漢魏叢書本）卷4 folio 1b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999031900-138595_%E8%98%89%E5%8F%A4%E4%BB%8B%E6%9B%B8%E5%89%8D%E9%9B%86_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=14 《穆天子傳》（明天啓蘉古介書本）folio 13a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AShanghai_%E7%A9%86%E5%A4%A9%E5%AD%90%E5%82%B3%E6%B3%A8%E7%96%8F%E5%85%AD%E5%8D%B7%E9%A6%96%E4%B8%80%E5%8D%B7%E6%9C%AB%E4%B8%80%E5%8D%B7.pdf&page=153 《穆天子傳註疏》（清抄本）](重⿰⿱丿击𪩡，國名，从⿰⿱丿击邕省，音壅) || U+22004 + VS20 || |- | ⿰彳刀 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL215_%E7%8E%89%E6%B5%B7_04.pdf&page=745 《玉海》（元至正刊本）卷87 folio 39a](祥符元年……大食……國蕃官李麻⿰彳刀遣使貢玉圭); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_428497610_%E6%B7%B5%E9%91%91%E9%A1%9E%E5%87%BD_v.115.pdf&page=29 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷363 folio 27a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003117_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.1.pdf&page=140 《六書存》（1924，鉛印本）卷1 folio 54a]([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536884&searchKey=%E8%95%83%E5%AE%98%E6%9D%8E%E9%BA%BB 稿本]) || *WS2027 || F5C1 |- | ⿰山蘆 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011667&imageId=7689695&searchKey=%E7%A6%8F%E5%B1%B1%E7%B8%A3%E5%8D%97%E4%BA%94%E5%8D%81%E9%87%8C 《寰宇通志》（明景泰刊本）卷76 folio 2b](峆⿰山蘆山); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012851&imageId=9836931 《大明一統志》（明天順刊本）卷25 folio 3a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003117_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.1.pdf&page=140 《六書存》（1924，鉛印本）卷1 folio 46a](疑爲㠠字之贅文，以見一統志存之)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536874&searchKey=%E7%A6%8F%E5%B1%B1%E7%B8%A3%E5%8D%97%E4%B8%89%E5%8D%81%E9%87%8C 稿本]); variant of 㠠 || *WS2027 || E0D1 |- | ⿰日墨 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999014620-112891_%E8%B7%AF%E5%8F%B2_%E7%AC%AC2%E5%86%8A.pdf&page=16 《路史》（明嘉靖刊本）前紀卷4 folio 15a](⿰日墨者曰竢河之清夸者又曰日月兾爾); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003118_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.2.pdf&page=14 《六書存》（1924,鉛印本）卷2 folio 6b](⿰日墨音墨轉去聲，音同昧)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536899&searchKey=%E7%AB%A2%E6%B2%B3%E4%B9%8B%E6%B8%85%E5%A4%B8 稿本]) || *WS2027 || E2A9 |- | ⿺毛嬰 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL215_%E7%8E%89%E6%B5%B7_07.pdf&page=580 《玉海》（元至正刊本）卷154 folio 15a 唐安國獻名馬]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY000580_%E6%96%87%E7%8D%BB%E9%80%9A%E8%80%83_%E4%B8%80%E7%99%BE%E4%B8%80%E5%86%8A_%E5%85%83%E9%A6%AC%E7%AB%AF%E8%87%A8%E8%91%97_%E5%85%83%E6%B3%B0%E5%AE%9A%E5%85%83%E5%B9%B4%E8%A5%BF%E6%B9%96%E6%9B%B8%E9%99%A2%E5%88%BB%E6%9C%AC5.pdf&page=1191 《文獻通考》（中華再造善本影印元泰定元年西湖書院刊本）卷338 folio 4a]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012852&imageId=9861929&searchKey=%E6%9F%98%E8%BE%9F%E5%A4%A7 《文獻通考》（明嘉靖三年司禮監刊本）卷338 folio 6a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003118_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.2.pdf&page=38 《六書存》（1924,鉛印本）卷2 folio 18b](同纓)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536916&searchKey=%E7%B5%A1%E4%B9%8B%E9%A1%9E 稿本]); alternative: [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASBL035_%E5%94%90%E6%9B%B8_4.pdf&page=296 《唐書》（宋紹興刊本）卷221下 folio 2a] gives 𣰽 || *WS2027 || E2B1 |- | ⿰氵魏 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011667&imageId=7690651&searchKey=%E6%89%80%E5%9F%8E%E8%A5%BF%E5%B1%B1%E6%8E%A5%E5%A4%A9 《寰宇通志》（明景泰刊本）卷100 folio 10b](天⿰氵魏湫); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1000410&imageId=1262116&searchKey=%E5%85%AD%E5%8D%81%E9%87%8C%E4%B8%80%E5%90%8D%E5%A4%A9 《大明一統志》（明天順刊本）卷37 folio 19a]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1000624&imageId=1402642&searchKey=%E6%96%87%E7%B8%A3%E4%B8%80%E5%90%8D%E5%A4%A9 《廣與記》（清康熙刊本）卷9 folio 6a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003118_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.2.pdf&page=45 《六書存》（1924,鉛印本）卷2 folio 22a](音魏，湫名)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536921&searchKey=%E9%9F%B3%E9%AD%8F 稿本]); alternative: 魏 || *WS2027 || E338 |- | ⿰氵邰 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_428498044_%E5%B1%B1%E5%A0%82%E8%82%86%E8%80%83_v.13.pdf&page=75 《山堂肆考》（明萬曆47年補修本）商集卷3 folio 20a]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012477&imageId=9145379&searchKey=%E5%85%83%E8%B1%90%E5%88%9D%E9%99%A4 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷90 folio 42a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003118_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.2.pdf&page=50 《六書存》（1924,鉛印本）卷2 folio 24b](音邰，人名)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536924&searchKey=%E5%85%83%E8%B1%90%E5%88%9D%E9%99%A4 稿本]); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999032685-14782_%E5%B1%B1%E5%A0%82%E8%82%86%E8%80%83_%E7%AC%AC10%E5%86%8A.pdf&page=76 山堂肆考（明萬曆23年刊本）商集卷3 folio 20a] gives 洵; error of 洵 || *WS2027 || E38D |- | ⿰火厓 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1001260&imageId=2326362&searchKey=%E6%97%A5%E7%85%83%E5%8D%92 《大明會典》（明萬曆刊本）卷105 folio 7b](洪武二年其國王陳日煃遣使朝貢請封，詔封為安南國王，賜鍍金銀印誥命，未至而日煃卒，以封其弟日⿰火厓); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999030837-218413_%E7%9A%87%E6%98%8E%E5%BE%9E%E4%BF%A1%E9%8C%84_%E7%AC%AC3%E5%86%8A.pdf&page=55 《皇明從信錄》（明末刊本）卷7 folio 23a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003118_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.2.pdf&page=59 《六書存》（1924,鉛印本）卷2 folio 29a](音厓)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536929&searchKey=%E5%85%B6%E5%BC%9F%E6%97%A5 稿本]) || *WS2027 || E45E |- | ⿰王幹 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012096&imageId=8250358 《唐類函（明萬曆31年刊本）》卷107 folio 14b](稽山川之神瑞兮，識⿰王幹璇之内敷); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012948&imageId=10034152&searchKey=%E7%A5%9E%E7%91%9E%E5%85%AE%E8%AD%98 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷204 folio 30b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_428501966_%E4%BD%A9%E6%96%87%E9%9F%BB%E5%BA%9C_v.25.pdf&page=115 《佩文韻府》（清康熙刊本）卷16下 folio 228a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=5 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 2a](音義未詳……按：⿰王幹璇連用，於義當從⿰王幹)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536948&searchKey=%E6%88%B2%E7%8C%B4%E8%80%8C%E7%B8%B1%E7%8C%BF%E4%BD%95 稿本]); [https://db2.sido.keio.ac.jp/kanseki/bib_frame?id=006903 《初學記》（南宋刊本）卷21 folio 15a] gives 嘉疑 || *WS2027 || E477 |- | ⿰氵碣 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:Harvard_drs_49295996_%E9%9B%B2%E4%B8%AD%E9%83%A1%E5%BF%97_v.15%E5%8D%B7%E5%8D%81%E4%B8%89-%E5%8D%81%E5%9B%9B.pdf&page=11 《雲中郡志》（清順治刊本）卷13 folio 46a](泉流峽中，⿰氵砰⿰氵碣⿰氵磳⿰氵𥐪如建瓶); variant of ⿰氵𥔀 || || E47B |- | ⿰瓌攵 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012477&imageId=9169882&searchKey=%E6%88%B2%E7%8C%B4%E8%80%8C%E7%B8%B1%E7%8C%BF%E4%BD%95 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷431 folio 37b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=5 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 2a](音義未詳，⿰瓌攵疑瓌字之譌，以下文字連用誤書)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536948&searchKey=%E6%88%B2%E7%8C%B4%E8%80%8C%E7%B8%B1%E7%8C%BF%E4%BD%95 稿本]); variant of ⿰瓌欠(𲰔) || U+32C14 + VS18 || |- | ⿰石茖 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ATianyige-330000-1705-0005682_%E8%A0%9B%E8%A0%93%E9%9B%86%E4%BA%94%E5%8D%B7_%E6%98%8E%E7%9B%A7%E6%9F%9F%E8%91%97_%E6%98%8E%E5%98%89%E9%9D%96%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=147 《蠛蠓集》（明嘉靖刊本）卷3 folio 37b〈嘉禾樓賦〉](爾乃萬楹攅淈，磥砢連扔，飛杗虹繞，浮柱雲征，芝栭⿰石茖磊，穹櫨傺傂，拉盭傴僂，枝掌糾㑹); [https://rarebooks-maps.npm.edu.tw/index.php?act=Display/image/140993M1cohKL 《龍龕手鑑》（宋高宗浙刊本）卷4 石部入聲](⿰石若⿰石茖<二俗>硌<正，音洛，磊～也三); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1007213&imageId=4961293 《滑縣志》（清康熙刊本）卷9 folio 43b](⿰䂖茖) || *WS2027 || E47E |- | ⿰石落 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_48639042_%E7%BA%8C%E6%96%87%E9%81%B8_v.3.pdf&page=9 《續文選》（明崇禎刊本）卷3 folio 7a]; variant of ⿰石茖 || pending more evidences || E484 |- | ⿰田昔 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-01537_93_%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8.pdf&page=29 《舊唐書》（明嘉靖刊本）卷195 folio 2a](以……白霫爲窴⿰田昔顏州); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_430542858_%E5%AD%90%E5%8F%B2%E7%B2%BE%E8%8F%AF_v.27.pdf&page=52 《子史精華》（清雍正刊本）卷78 folio 10a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=17 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 8a]([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536954&searchKey=%E5%9C%B0%E5%90%8D%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8 稿本]); 新唐書 and 玉海 give 窴顏州 without ⿰田昔, error of ligated form of 音田? || *WS2027 || E48B |- | ⿰石毀 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZJLib-6264eb850aa54158f394115f-8_%E5%AD%97%E5%BD%99%E5%8D%81%E4%BA%8C%E9%9B%86%E9%A6%96%E4%B8%80%E5%8D%B7%E6%9C%AB%E4%B8%80%E5%8D%B7%E9%9F%BB%E6%B3%95%E7%9B%B4%E5%9C%96%E4%B8%80%E5%8D%B7%EF%BC%9B%E9%9F%BB%E6%B3%95%E6%A9%AB%E5%9C%96%E4%B8%80%E5%8D%B7_%E7%AC%AC8%E5%86%8A.pdf&page=167 《字彙》（明萬曆刊本）午集石部十二畫](䃣，與⿰石毀同); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011225&imageId=7250569&searchKey=%E5%88%97%E5%AD%90%E4%BA%8B%E6%9C%89%E7%A0%B4 《正字通》（清康熙刊本）午集石部十二畫]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=25 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 12a](音義同毀)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536960&searchKey=%E5%88%97%E5%AD%90%E4%BA%8B%E6%9C%89%E7%A0%B4 稿本]); variant of 毀 || *WS2027 || E48D |- | ⿰石斿 || [https://commons.m.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY100162_%E5%8C%97%E5%A0%82%E6%9B%B8%E9%88%94_%E5%94%90%E8%99%9E%E4%B8%96%E5%8D%97%E8%BC%AF_%E6%98%8E%E6%8A%84%E6%9C%AC.pdf&page=942 《北堂書鈔》（元末陶宗儀影宋抄本）卷146](郭璞𥂁池賦云:磊磪碌⿰石斿，鍔剡棊方，玉閠膏津，雪自陵崗也); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-364-0072_%E5%8C%97%E5%A0%82%E6%9B%B8%E9%88%94_%E5%B7%BB141-147.pdf&page=65 《北堂書鈔》（明萬曆刊本）卷146 folio 3b]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012096&imageId=8254876&searchKey=%E7%A2%8C%E9%8D%94%E5%89%A1 《唐類函》卷178 folio 10b]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012477&imageId=9167418&searchKey=%E7%A2%8C%E9%8D%94%E5%89%A1 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷391 folio 12b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=30 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 14b](音遊義未詳)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536964&searchKey=%E7%A3%8A%E7%A2%BA 稿本]); alternative text: 𡸮碓 || *WS2027 || E496 |- | ⿱竹窮 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301013489-263581_%E8%90%AC%E9%A6%96%E5%94%90%E4%BA%BA%E7%B5%95%E5%8F%A5_%E4%B8%80%E7%99%BE%E3%80%87%E4%B8%80%E5%8D%B7_%E7%AC%AC11%E5%86%8A.pdf&page=21 《萬首唐人絕句詩》（明嘉靖刊本）卷49 folio 6a 〈宿建溪〉](𥳌⿱竹窮一席眠還坐，蛙噪螢飛夜未央); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999031629-13586_%E5%85%A8%E5%94%90%E8%A9%A9_%E7%AC%AC52%E5%86%8A.pdf&page=41 《全唐詩》（清康熙刊本）卷349 folio 15b]; [https://viewer.onb.ac.at/103707F8 《駢字類編》（清雍正刊本）卷81 folio 14a](p1244); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=49 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 24a](𥳌⿱竹窮，竹覃也)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536977&searchKey=%E7%9C%A0%E9%82%84%E5%9D%90 稿本]); alternative: 蕯藭 || *WS2027 || E4A4 |- | ⿱竹穇 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-03252_%E5%90%B3%E9%83%A1%E5%BF%97.pdf&page=26 《吳郡志》（宋紹定刊本）卷2 folio 6a](陸龜蒙皮日休魚具詩序……錯薪於水中曰⿱竹⿰禾叅(音撡)); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999026569-16050_%E6%9D%BE%E9%99%B5%E9%9B%86_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=66 《松陵集》（明弘治刊本）卷4 folio 1a], [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999026569-16050_%E6%9D%BE%E9%99%B5%E9%9B%86_%E7%AC%AC1%E5%86%8A.pdf&page=69 folio 3b]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1013145&imageId=10362742&searchKey=%E9%8C%AF%E8%96%AA%E6%96%BC%E6%B0%B4%E4%B8%AD 《吳郡志》（清乾隆刊本）卷24 folio 3b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_428500972_%E5%94%90%E8%A9%A9%E9%A1%9E%E8%8B%91_v.43.pdf&page=88 《唐詩類苑》（明萬曆刊本）卷182 folio 21a], [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_428500972_%E5%94%90%E8%A9%A9%E9%A1%9E%E8%8B%91_v.43.pdf&page=90 folio 22b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_430540547_%E8%A9%A9%E9%9B%8B%E9%A1%9E%E5%87%BD_v.24.pdf&page=131 《詩雋類函》（明萬曆刊本）卷124 folio 15b]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1008041&imageId=5462530&searchKey=%E9%8C%AF%E8%96%AA%E6%96%BC%E6%B0%B4%E4%B8%AD 《震澤縣志》（清乾隆刊本）卷25 folio 16b]; [https://www.shidianguji.com/zh/book/SK3146/chapter/1k0i5j4pq5gd7?page_from=reading_page&paragraphId=7372659098057490483&hightlightIndex=0&topicId=&version=2&contentMatch=1&keywords=%E5%9F%8E%E5%8D%97%E4%BD%86%E6%95%B0%E9%87%8C&refreshId=1750255489600 《古歡堂詩集》（文淵閣四庫全書本）卷5 folio 27b](罩𦊔⿱竹⿰禾叅籪盡可畵); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=51 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 25a](參衫二音)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536979&searchKey=%E5%8F%83%E8%A1%AB%E4%BA%8C%E9%9F%B3 稿本]); variant of 𥶠, non-cognate: 𥤇 || *WS2027 || E4C1 |- | ⿱竹䅟 || [https://www.shidianguji.com/zh/book/SDZJ0154/chapter/1k2ksw874rqqu?page_from=searching_page&paragraphId=7380240446330798130&keywords=%E9%94%99%E8%96%AA%E4%BA%8E%E6%B0%B4%E4%B8%AD&hightlightIndex=0&topicId=&version=8 《姑蘇志》（明正德刊本）卷13 folio 8a](⿱竹𥠩); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1008223&imageId=5564001&searchKey=%E9%8C%AF%E8%96%AA%E6%96%BC%E6%B0%B4%E4%B8%AD 《上海縣志》（清康熙刊本）卷1 folio 27b]; || *WS2027 || E4C2 |- | ⿱竹摻 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1009071&imageId=5978588&searchKey=%E5%9F%8E%E5%8D%97%E4%BD%86%E6%95%B8%E9%87%8C 《長河志籍考》卷7 folio 2b](⿱竹撡); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1007947&imageId=5379866&searchKey=%E9%8C%AF%E8%96%AA%E6%96%BC%E6%B0%B4%E4%B8%AD 《烏程縣志》（清光緒刊本）卷29 folio 30b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=51 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 25a](⿱竹穇亦作⿱竹摻)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536979&searchKey=%E5%8F%83%E8%A1%AB%E4%BA%8C%E9%9F%B3 稿本]) || *WS2027 || E4C6 |- | ⿱竹黽 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-412004000936-83412_%E5%8F%A4%E4%BB%8A%E5%90%88%E7%92%A7%E4%BA%8B%E9%A1%9E%E5%82%99%E8%A6%81_%E7%AC%AC92%E5%86%8A.pdf&page=11 《古今合璧事類備要》（宋刊本）別集卷54 folio 4b], [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012821&imageId=9735836&searchKey=%E6%A4%8D%E6%96%BC%E5%AE%9B （明嘉靖刊本）別集卷54 folio 4a](⿱竹⿱口⿰𰀄⿺乚日); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY000442_%E7%99%BE%E5%B7%9D%E5%AD%B8%E6%B5%B7%E4%B8%80%E7%99%BE%E7%A8%AE%E4%B8%80%E7%99%BE%E4%B8%83%E5%8D%81%E4%B9%9D%E5%8D%B7_(%E5%AE%8B)%E5%B7%A6%E5%9C%AD_%E7%B7%A8_%E5%AE%8B%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=2081 《百川學海》（中華再造善本影印宋咸淳刊本）竹譜 folio 9b](⿱竹黽植於𭓩……⿱竹黽竹見南郡賦)(⿱竹⿱口⿰𰀄⿺乚日), [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012102&imageId=8281738&searchKey=%E6%A4%8D%E6%96%BC%E5%AE%9B （明弘治刊本）竹譜 folio 9b]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012212&imageId=8422698&searchKey=%E6%A4%8D%E6%96%BC%E5%AE%9B 《新編古今事文類聚》（元刊本）後集卷24 folio 4a], [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011911&imageId=8010688 （明內府刊本）後集卷24 folio 6b](⿱竹⿱口⿰𰀄⿺乚日); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012948&imageId=10048876&searchKey=%E6%A4%8D%E6%96%BC%E5%AE%9B 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷417 folio 11b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=51 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 25a](音黽)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536979&searchKey=%E9%9F%B3%E9%BB%BD%E7%AB%B9%E8%AD%9C 稿本]); variant of 𥱐? || *WS2027 || E4A9 |- | ⿰石曇 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999031706-150857_%E9%80%9A%E9%9B%85_%E7%AC%AC11%E5%86%8A.pdf&page=9 《通雅》（清康熙刊本）卷34 folio 7b](瓽，大甕，今俗曰⿰石曇，曰埕); [https://homeinmists.ilotus.org/hd/orgpage.php?page=0476 《漢語大字典》土部 7畫](埕……《通雅·器用》：「瓽，大甕，今俗曰⿰石曇，曰埕」) || *WS2027 || E4AB |- | ⿰米亥 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012948&imageId=10038641&searchKey=%E5%B0%9A%E5%B9%BC%E7%85%AE%E7%B3%A0 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷371 folio 22a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=58 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 28b](音核，穀殼也)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536982&searchKey=%E5%B0%9A%E5%B9%BC%E7%85%AE%E7%B3%A0 稿本]) || || E4B8 |- | ⿰舟尃 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=72 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 35b](音博，船名，閩中以大船載鹽至南臺撥運小船，名曰上⿰舟尃)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536990 稿本]) || *WS2027 || E4DD |- | ⿱艹髸 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AZHSY000346_%E5%AE%9B%E9%99%B5%E5%85%88%E7%94%9F%E6%96%87%E9%9B%86%E5%85%AD%E5%8D%81%E5%8D%B7_(%E5%AE%8B)%E6%A2%85%E5%A0%AF%E8%87%A3_%E6%92%B0_%E5%AE%8B%E7%B4%B9%E8%88%88%E5%8D%81%E5%B9%B4%E6%B1%AA%E4%BC%AF%E5%BD%A5%E5%88%BB%E5%98%89%E5%AE%9A%E5%8D%81%E5%85%AD%E5%B9%B4%E8%87%B3%E5%8D%81%E4%B8%83%E5%B9%B4%E9%87%8D%E4%BF%AE%E6%9C%AC.pdf&page=213 《宛陵先生文集》（中華再造善本影印宋紹興十年汪伯彥刻嘉定十六年至十七年重修本）卷44 folio 6a 〈志來上人𭔃示酴醿花并𡑅塼茶有感〉](宣城北寺來上人，獨有一叢盤嫩⿱艹髸。去歲遊吴求不得，今朝𮟃喜自持送。); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999019784-49383_%E5%AE%9B%E9%99%B5%E5%85%88%E7%94%9F%E6%96%87%E9%9B%86_%E7%AC%AC6%E5%86%8A.pdf&page=45 （明正統刊本）卷44 folio 5a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_428502898_%E4%BD%A9%E6%96%87%E9%9F%BB%E5%BA%9C_v.76.pdf&page=95 《佩文韻府》（清康熙刊本）卷60 folio 90b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003119_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.3.pdf&page=73 《六書存》（1924,鉛印本）卷3 folio 36a](音閧……⿱艹髸與蕻同)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4536991&searchKey=%E8%88%87%E8%95%BB%E5%90%8C 稿本]); variant of 蕻 || *WS2027 || E4DF |- | ⿰氵螎 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ATianyige-330000-1705-0005682_%E8%A0%9B%E8%A0%93%E9%9B%86%E4%BA%94%E5%8D%B7_%E6%98%8E%E7%9B%A7%E6%9F%9F%E8%91%97_%E6%98%8E%E5%98%89%E9%9D%96%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=137 《蠛蠓集》（明嘉靖刊本）卷3 folio 27b 〈㠠昆山賦〉](於是春氣⿰氵螎洩，羣鳥飛還); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_48639042_%E7%BA%8C%E6%96%87%E9%81%B8_v.3.pdf&page=18 《續文選》（明崇禎刊本）卷3 folio 16a]; variant of 瀜 || *WS2027 || E86A |- | ⿰氵飜 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ATianyige-330000-1705-0005682_%E8%A0%9B%E8%A0%93%E9%9B%86%E4%BA%94%E5%8D%B7_%E6%98%8E%E7%9B%A7%E6%9F%9F%E8%91%97_%E6%98%8E%E5%98%89%E9%9D%96%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=134 《蠛蠓集》（明嘉靖刊本）卷3 folio 24b 〈崐崘山人賦〉](蹶䓗嶺，縣龍門，䶗底柱，䆮名藩。波汰膠盭，𢌞洑滮⿰氵飜，榮光四塞，郁郁紛紛); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_48639042_%E7%BA%8C%E6%96%87%E9%81%B8_v.2.pdf&page=41 《續文選》（明崇禎刊本）卷2 folio 8b]; variant of 飜 || *WS2027 || E86B |- | ⿺鬼盧 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ATianyige-330000-1705-0005682_%E8%A0%9B%E8%A0%93%E9%9B%86%E4%BA%94%E5%8D%B7_%E6%98%8E%E7%9B%A7%E6%9F%9F%E8%91%97_%E6%98%8E%E5%98%89%E9%9D%96%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=133 《蠛蠓集》（明嘉靖刊本）卷3 folio 23b 〈泰宇賦〉](抶英招而馽列蛸，鏺耗⿺鬼盧而殊竒潎); [https://rarebooks-maps.npm.edu.tw/index.php?act=Display/image/140993M1cohKL 《龍龕手鑑》（宋高宗浙刊本）卷3 鬼部](⿺鬼盧<俗>魖<正>) || *WS2027 || E86C |- | ⿰魚待 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1013613&imageId=11055051&searchKey=%E9%AF%89%E9%AD%9A 《龍巖州志》（清道光刊本）卷8 folio 10a](鯉魚，俗名⿰魚待魚); [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1010915&imageId=7033015&searchKey=%E5%A4%9A%E7%94%A2%E6%96%BC%E6%BA%AA%E6%BD%AD 《龍巖縣志》（民國鉛印本）卷10 folio 6b](鯉魚……俗稱稱⿰魚待魚。其作紅黃色者，名金⿰魚待), [https://web.archive.org/web/20250630152502/https://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MzkxMTU5MjQ3NQ==&mid=2247485357&idx=1&sn=6fa6143ea5d0d6aa877bc9157c88ef5a&chksm=c0bf3f86d917b25c46a56e8e12caecbfd3012597750047e26639eff76fa5b471c6cf76453df4&mpshare=1&scene=23&srcid=0630I11yndHsUJe5W0wB6cFf&sharer_shareinfo=bdb8cb03f8eae64516b58af8d54e15c0&sharer_shareinfo_first=083a54365190fb4940a83f43a7a304a4#rd rationale of ⿰魚待 in a wechat article] || *WS2027 || E4EE |- | ⿰豆孚 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-364-0072_%E5%8C%97%E5%A0%82%E6%9B%B8%E9%88%94_%E5%B7%BB31-40.pdf&page=84 《北堂書鈔》（明萬曆刊本）卷38 folio 6a]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012096&imageId=8247812 《唐類函》（明萬曆刊本）卷66 folio 8a]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012948&imageId=10028681 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷128 folio 13a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003120_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.4.pdf&page=7 《六書存》（1924,鉛印本）卷4 folio 3a](音孚)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4537022&searchKey=%E4%BF%B8%E7%9B%A1%E9%A3%9F%E8%B1%86 稿本]); alternative text: 䴸 || *WS2027 || E86D |- | ⿰車戎 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428495860$664i 《葛稚川內篇》（明萬曆刊寶顏堂秘籍本）卷1 folio 52b]; [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:430543146$52i 《子史精華》（清雍正刊本）卷118 folio 19a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003120_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.4.pdf&page=14 《六書存》（1924,鉛印本）卷4 folio 6b](音戎)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4537029&searchKey=%E5%A6%82%E6%AD%A4%E4%B8%80%E8%BB%8A%E4%B9%8B%E4%B8%AD 稿本]); alternative text: 軾 || *WS2027 || E870 |- | ⿰雲冘 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012948&imageId=10034471&searchKey=%E6%99%89%E5%BC%B5%E8%8F%AF%E9%81%8A%E7%8D%B5%E7%AF%87 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷309 folio 27a]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4537050&searchKey=%E6%99%89%E5%BC%B5%E8%8F%AF%E9%81%8A%E7%8D%B5%E7%AF%87 六書存（稿本）卷4](疑同霮), [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003120_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.4.pdf&page=37 《六書存》（1924,鉛印本）卷4 folio 18a] gives error form ⿰需冘 || *WS2027 || E87A |- | ⿰革豦 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012948&imageId=10035849&searchKey=%E9%A3%BE%E4%BB%8A%E5%AF%8C%E8%80%85 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷229 folio 16a](鹽鐵論：……今富者⿰革豦耳銀⿰革聶䪉，黃金琅勒，罽繡弇汗); [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015091717275&seq=1150 《御定駢字類編》（清雍正刊本）卷74 folio 37a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003120_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.4.pdf&page=38 《六書存》（1924,鉛印本）卷4 folio 18b](疑音據)([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4537050&searchKey=%E9%A3%BE%E4%BB%8A%E5%AF%8C%E8%80%85 稿本]); alternative text: 𩌲 || *WS2027 || E87B |- | ⿰革聶 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012948&imageId=10035849&searchKey=%E9%A3%BE%E4%BB%8A%E5%AF%8C%E8%80%85 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷229 folio 16a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003120_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.4.pdf&page=38 《六書存》（1924,鉛印本）卷4 folio 18b]([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4537050&searchKey=%E9%A3%BE%E4%BB%8A%E5%AF%8C%E8%80%85 稿本]); alternative text: 鑷 || *WS2027 || E87C |- | ⿰飠盧 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:428496451$35i 《潛確居類書》（明崇禎刊本）卷96 folio 25b]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1012948&imageId=10047298 《淵鑑類函》（清康熙刊本）卷389 folio 13b](食之精者有櫻桃饆⿰飠盧); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANTUL-9910003120_%E5%85%AD%E6%9B%B8%E5%AD%98_v.4.pdf&page=42 《六書存》（1924,鉛印本）卷4 folio 20b]([https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006342&imageId=4537054 稿本]); alternative text: 饠 || *WS2027 || E87D |- | ⿰巾來 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304891_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC148%E5%86%8A.pdf&page=62 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷730 folio 7a 韓愈〈送幽州李端公序〉](及郊，司徒公紅帕(集作~)首，鞾袴，握刀(杭本有在字)，左右雜佩，弓張(集作韔)服，矢插房，俯立迎道); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-98546_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC70%E5%86%8A.pdf&page=113 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號02146）] gives 帓; error for 帓 || Not encode || |- | ⿱山矤 || [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:12960378?n=68 《陝西通志》（清雍正刊乾隆修補本）卷60 folio 67a]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006929&imageId=4817970 《西安府志》（清乾隆刊本）卷35 folio 24a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%E7%BA%8C%E4%BF%AE%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E7%AC%AC1405%E5%86%8A.djvu&page=354 《鈍齋詩選》（清抄本）卷7 folio 15b]; [https://www.shidianguji.com/zh/book/SK1013/chapter/1l9255svm6qzu 《陝西通志》（文淵閣抄本）] gives 𡸅; variant of 𡸅 || || |- | ⿰金⿸尸丕 || [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49273838$1048i 《平陽府志》（清康熙刊本）卷21 folio 102b](朱鼐~); [https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:49295992$157i 《鼎修霍州志》（清康熙刊本）卷7 folio 24a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301011354-256045_(%E9%9B%8D%E6%AD%A3)%E5%B9%B3%E9%99%BD%E5%BA%9C%E5%BF%97_%E4%B8%89%E5%8D%81%E5%85%AD%E5%8D%B7_%E7%AC%AC8%E5%86%8A.pdf&page=66 《平陽府志》（清雍正刊本）卷21 folio 116b]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1006958&imageId=4831753 《直隸霍州志》（清道光刊本）卷22 folio 8b]; descendants of [[w:zh:朱遜烠]] || || |- | ⿱艹𩩧 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E5%AD%98%E7%9B%AE%E5%8F%A2%E6%9B%B8%E5%8F%B2%E9%83%A8064%E5%86%8A.pdf&page=616 《掖垣諫草》（四庫存目叢書影印山東圖書館藏明萬曆刊本）卷5 folio 44b](表持〔㭙〕之子知⿱艹𩩧) || pending clearer evidences || |- | ⿰扌枲 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:NLC892-412000001318-228887_%E6%8E%96%E5%9E%A3%E8%AB%AB%E8%8D%89_%E7%AC%AC8%E5%86%8A.pdf&page=33 《掖垣諫草》（明萬曆刊本）卷4 folio 66b](今又有充摭與俊⿰扌枲之奏); 《成化丁亥重刊改併五音類聚四聲篇》（明成化刊本）卷12 folio 21b 手部(⿰扌枲, 奴可切); [https://history.zjlib.cn/app/universal-search/resource/638dbc6512527e24117d03a2/details?wfwfid=2120&searchId=24016&params=&pageId=107556&searchType=1&classifyId=&classifyName= 《新校經史海篇直音》（明萬曆六年黃祿刊本）卷4 folio 58a (⿰扌枲, 音娜)] || || |- | ⿰冐隹 || [https://www.digital.archives.go.jp/img/4755609 《廣讌堂集》（明天啓刊本）卷1 folio 3b 〈鬼賦〉](p. 19)(若廼縱目枳首，睍睆苕蕘，罔⿰冐隹遊光，諸褱句魈), 罔⿰冐隹 might be a ghost's name || || |- | ⿰火𦮎 || [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1013713&imageId=11226203 《歐陽南野先生文集》（明嘉靖刊本）卷14 folio 19b] 〈勤⿰火𦮎等越𨵿〉, [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1013713&imageId=11226204 20a], [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1013713&imageId=11226205 20b] [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1013713&imageId=11226206 21a], [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1013713&imageId=11226207 21b] || || |- | ⿰氵嶴 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANJlib-2006502-0010_%E6%98%8E%E5%AD%A3%E5%8C%97%E7%95%A5%E4%BA%8C%E5%8D%81%E5%9B%9B%E5%8D%B7.pdf&page=41 《明季北略》（清康熙活字刊本）卷21 folio 20a](雖支洋窮⿰氵嶴，戈船相望); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AHarvard_drs_26482878_%E6%98%8E%E5%90%8D%E8%87%A3%E8%A8%80%E8%A1%8C%E9%8C%84_v.20.pdf&page=14 《明名臣言行錄》（清康熙刊本）卷91 folio 11a]; variant of 澳 || || |- | ⿰月翕 || [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Sibu_Congkan0382-%E5%94%90%E6%85%8E%E5%BE%AE-%E9%87%8D%E4%BF%AE%E6%94%BF%E5%92%8C%E8%AD%89%E9%A1%9E%E6%9C%AC%E8%8D%89-12-07.djvu/108 《重修政和經史證類備用本草》（四部叢刊影印金刊本）卷11 folio 54a](敗舩茹……陶𨼆居云此是大䡢〈步典切〉⿰月翕〈他盍切〉); [https://www.shidianguji.com/zh/book/YLDD00001/chapter/1loja45h3u2p0?page_from=searching_page&paragraphId=7592143091050790953&keywords=%E5%A4%A7%E4%A1%A2&topicId=&version=15&contentMatch=1 《永樂大典》（明嘉靖抄本）卷19865 folio 11a]; [https://www.shidianguji.com/zh/book/SK1479/chapter/1lem86pfe017u?page_from=searching_page&paragraphId=7555880747153637418&keywords=%E5%A4%A7%E4%A1%A2&topicId=&version=15&contentMatch=1 《普濟方》（文淵閣四庫全書本）卷426 folio 21b]; similar shape: 𦪙 || || |- | ⿳佛⿰佛佛魔 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999032307-163369_%E5%AE%97%E9%91%92%E6%B3%95%E6%9E%97_%E7%AC%AC14%E5%86%8A.pdf&page=39 宗鑑法林（清康熙刊徑山藏本）卷36 folio 13a] || || |- | ⿳魔⿰魔魔佛 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999032307-163369_%E5%AE%97%E9%91%92%E6%B3%95%E6%9E%97_%E7%AC%AC14%E5%86%8A.pdf&page=39 宗鑑法林（清康熙刊徑山藏本）卷36 folio 13a] || || |- | ⿰亻⿱八𢀛 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304971_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC155%E5%86%8A.pdf&page=68 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷765 folio 7a 趙匡本〈舉選議〉](浸以成⿰亻⿱八𢀛，虧損國風，其弊五也); variant of 俗 || pending more evidences || |- | ⿰木許 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ATianyige-330000-1705-0007032_(%E5%98%89%E9%9D%96)%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E7%9C%81%E5%A4%A7%E5%BF%97%E4%B8%83%E5%8D%B7_%E6%98%8E%E7%8E%8B%E5%AE%97%E6%B2%90%E8%91%97_%E6%98%8E%E5%98%89%E9%9D%96%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=122 《江西省大志》（明嘉靖刊本）卷3 folio 18a](拱⿰木許); [https://dl.ndl.go.jp/pid/2545686/1/77 《荊州志》（明萬曆刊本）卷2 folio 27b](致⿰木許); [https://dl.ndl.go.jp/pid/2545711/1/136 《續修建昌府志》（明萬曆刊本）卷4 folio 8a](由⿰木許) || || |- | ⿰木維 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ATianyige-330000-1705-0007032_(%E5%98%89%E9%9D%96)%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E7%9C%81%E5%A4%A7%E5%BF%97%E4%B8%83%E5%8D%B7_%E6%98%8E%E7%8E%8B%E5%AE%97%E6%B2%90%E8%91%97_%E6%98%8E%E5%98%89%E9%9D%96%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=111 《江西省大志》（明嘉靖刊本）卷3 folio 7b](拱⿰木維); [https://dl.ndl.go.jp/pid/2545686/1/72 《荊州志》（明萬曆刊本）卷2 folio 22b](致⿰木維) || || |- | ⿰木靜 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ATianyige-330000-1705-0007032_(%E5%98%89%E9%9D%96)%E6%B1%9F%E8%A5%BF%E7%9C%81%E5%A4%A7%E5%BF%97%E4%B8%83%E5%8D%B7_%E6%98%8E%E7%8E%8B%E5%AE%97%E6%B2%90%E8%91%97_%E6%98%8E%E5%98%89%E9%9D%96%E5%88%BB%E6%9C%AC.pdf&page=117 《江西省大志》（明嘉靖刊本）卷3 folio 13a](拱⿰木靜); [https://dl.ndl.go.jp/pid/2545686/1/77 《荊州志》（明萬曆刊本）卷2 folio 27b](致⿰木静); [https://dl.ndl.go.jp/pid/2545706/1/88 《潞安府志》（明萬曆刊本）卷2 folio 9b](胤⿲木𤯝争) || || |- | ⿰土⿱口咢 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305136_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC158%E5%86%8A.pdf&page=32 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷778 folio 7b 王勃〈乾元殿頌〉并序](司宫庀職，肅坻⿰土⿱口咢而神行。掌舎廵方，煥巖廊而洞啓); [https://nrs.harvard.edu/URN-3:FHCL:13695150:VIEW?page=50140636 《賦珍》（明嘉靖萬曆間刊本）卷5 folio 14b]; [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:12988018?n=10 《陝西通志》（清雍正刊乾隆修補本）卷90 folio 9a]; [https://www.digital.archives.go.jp/img/4466944#55 《明孝宗實錄》（明萬曆抄本）卷190](陸⿰土⿱口咢); variant of 堮 || || |- | ⿰糹察 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305479_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC168%E5%86%8A.pdf&page=30 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷828 folio 9a 符載〈長沙東池記〉](晤言始歡，間以壺觴。絲桐縁雲以凄切，羅綺從風而翠燦〈疑作綷⿰糹察〉); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANAJDA-315-0090_%E9%87%8D%E7%B7%A8%E6%9D%B1%E5%9D%A1%E5%85%88%E7%94%9F%E5%A4%96%E9%9B%86_%E5%B7%BB1-11.pdf&page=71 《重編東坡先生外集》（明萬曆刊本）卷7 folio 1b]; [https://nrs.harvard.edu/URN-3:FHCL:13611159:VIEW?page=50183832 《御定歷代賦彙》（清康熙刊本）卷51 folio 10a]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AShanghai_%E5%8D%97%E9%9B%B7%E8%A9%A9%E6%9B%86%E4%B8%89%E5%8D%B7.pdf&page=22 《南雷詩曆》（清刊本）卷1 folio 12b]; variant of 縩/䌨 || || |- | ⿰匪刂 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304864_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC175%E5%86%8A.pdf&page=50 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷865 folio 8b 李肇〈東林寺經藏碑〉](先命度地之宜，以圖建置，黙設規制，懸成剞劂〈一作⿰匪刂，疑〉乃結構而浮于江，以至于東林); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-99039_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC82%E5%86%8A.pdf&page=43 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號02146）]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999012909-114530_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC88%E5%86%8A.pdf&page=43 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號06659）]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-13636_36_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF.pdf&page=243 《文苑英華》（國家圖書館藏本）](not very clear) || pending better evidences || |- | ⿰苚刂 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305054_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC179%E5%86%8A.pdf&page=16 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷882 folio 6b 白居易〈淮南節度使檢校尚書左僕射趙郡李公家廟碑〉](曾祖府君𮘪敬玄……以妣⿰苚刂〈集作⿰苚刂，非〉國夫人范陽盧氏配焉); [https://rarebooks-maps.npm.edu.tw/index.php?act=Display/image/271187J-=gJ-H#c2J 《龍龕手鑑》（宋高宗浙刊本）卷1 folio 34b 刀部] || pending more evidences || |- | ⿱艹懲 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305336_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC180%E5%86%8A.pdf&page=30 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷889 folio 2a 蘇頲 〈御史大夫贈右丞相程行謀神道碑〉](無何，除將作少匠、少府少監，餙⿱艹懲蓏〈二字疑〉，愛費閉奢，曾不無益而成有𠫤。登加七命，食千戶，俾侯於廣平國。); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-99137_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC84%E5%86%8A.pdf&page=65 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號02146）]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301013113-260641_%E6%AC%BD%E5%AE%9A%E5%85%A8%E5%94%90%E6%96%87_%E4%B8%80%E5%8D%83%E5%8D%B7%E9%A6%96%E5%9B%9B%E5%8D%B7_%E7%AC%AC67%E5%86%8A.pdf&page=42 《欽定全唐文》（清嘉慶刊本）卷258 folio 12a] || *WS2027 || |- | ⿰角內 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305251_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC184%E5%86%8A.pdf&page=31 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷908 folio 6b 楊炎〈雲麾將軍郭公神道碑〉](壯哉強魂，凜然風雨。一劔刳鯨，空拳搏虎。錫以翿皷，觼⿰角內鞗瑲。騂騎佩組，革彼莊姜。); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-99244_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC86%E5%86%8A.pdf&page=77 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號02146）]; [https://nrs.lib.harvard.edu/urn-3:fhcl:26529627?n=118 《佩文韻府》（清康熙刊本）卷63之3 folio 114b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-GBZX0301013113-260463_%E6%AC%BD%E5%AE%9A%E5%85%A8%E5%94%90%E6%96%87_%E4%B8%80%E5%8D%83%E5%8D%B7%E9%A6%96%E5%9B%9B%E5%8D%B7_%E7%AC%AC108%E5%86%8A.pdf&page=27 《欽定全唐文》（清嘉慶刊本）卷422 folio 6b]; variant of 軜 || *WS2027 || |- | ⿱汾日 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-305050_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC197%E5%86%8A.pdf&page=5 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷971 folio 4b 楊炯〈中書令汾隂公薛振行狀〉](黄門侍郎上䟽薦髙智周、任希古、郭正一、王義方、顧徹〈集作⿱汾日〉、孟利貞等，後皆有重名); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-99602_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC93%E5%86%8A.pdf&page=5 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號02146）卷971](⿰氵⿱分日); [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-13636_41_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF.pdf&page=76 《文苑英華》（臺灣國家圖書館藏舊抄本，索書號：403.1 13636) 卷971]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999012909-114908_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC99%E5%86%8A.pdf&page=5 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號06659）] gives ⿱分日 || || |- | ⿳旲日巾 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999000739-304896_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC201%E5%86%8A.pdf&page=39 《文苑英華》（明隆慶刊本）卷995 folio 2b]; [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999004865-99705_%E6%96%87%E8%8B%91%E8%8B%B1%E8%8F%AF_%E7%AC%AC95%E5%86%8A.pdf&page=34 《文苑英華》（中國國家圖書館藏明抄本，善本書號02146）] gives 羃, error of 羃 || Not encode || |- | ⿱頂土 || [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANCL-03767_2_%E6%9C%94%E6%96%B9%E6%96%B0%E5%BF%97.pdf&page=34 《朔方新志》（明萬曆刊本）卷2 folio 8a](朱伸⿱頂土); [https://sillok.history.go.kr/mc/id/msilok_011_2920_0010_0010_0010_0040 《明神宗實錄》卷292 folio 1a]; [https://guji.nlc.cn/read/book?metadataId=1011220&imageId=7235469 新修絫音引證群籍玉篇（金刊本）土部十一畫](都年切) || *WS2027 || |} === Notes === {{*}} ⿰彳⿱幺月 is also in [https://www.babelstone.co.uk/CJK/Evidence/ZhonghuaXingshiYuanliuDacidian_1421.png 《中华姓氏源流大辞典》 p. 1421]. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 19:31, 28 March 2021 (UTC) : 《中华姓氏源流大辞典》 quotes 《[http://rbook.ncl.edu.tw/NCLSearch/Search/SearchDetail?item=7ab09958c66440dc85bb9e044b4ad9d3fDUyODEz0&image=1&SourceID=# 希姓錄]》. However, the 范允臨校刊本 version folio 20 (pp23) L L6 gives 㣧. I suspect ⿰彳⿱幺月 is a taboo name. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 04:25, 6 July 2021 (UTC) ::Yes of course. Almost 20 years ago John Jenkins made a proposal for an [https://www.unicode.org/L2/L2002/02052-taboo.pdf Ideographic Taboo Variation Indicator], which is quite a nice idea as a fallback, except that it does not specify how the taboo avoidance is implemented for any particular character so could be ambiguous for some characters which had more than one taboo form. The proposal was accepted at [http://unicode.org/L2/L2002/02167.htm UTC 91], but was unaccepted following [http://www.unicode.org/mail-arch/unicode-ml/y2002-m08/0266.html opposition by China at WG2]. Personally, I would prefer to use IVS for ⿰彳⿱幺月 as the taboo form of 㣧, but as they are not unifiable according to the rules others may support encoding separately. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 11:49, 6 July 2021 (UTC) {{*}} I would not oppose to normalize it to ⿰日⿳日⿲仌丨仌亏 since we have 𤑼. It is yet another variant of 曄 since the evidence mentions 歐陽曄, uncle of 歐陽修. :I have normalized it to ⿰日⿳日⿲仌丨仌亏. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 00:42, 18 May 2021 (UTC) {{*}} ⿸广𣪞 might be a variant of 𰏾. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 21:47, 2 April 2021 (UTC) {{*}} ⿰⿱𢆸止斤: Similar to U+230BE 𣂾. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 13:46, 22 April 2021 (UTC) {{*}} ⿱山𠎤: Like ⿱山龠, it is (still!) likely to be a typo of 崙. In the context the mountain is in 蒲圻縣, which may be the place [https://www.google.com/maps/place/Changlunling,+Chibi,+Xianning,+Hubei,+China/@29.6627069,113.8053482,14.3z/data=!4m5!3m4!1s0x3428be65216e6055:0x5e824489a1b90ce8!8m2!3d29.6755!4d113.801649 长仑岭] today. {{*}} ⿳士冖弓: I think ⿳士冖亐 is a styled print of ⿳士冖弓. The evidence in 鎭安府志 mentions ⿳士冖弓哮山 is also known as 個能嶺 so ⿳士冖弓 may be pronounced like 個. In this case I guess ⿳士冖弓 is the phonetic component of 彀, which has an alternative form ⿰⿳士冖弓殳. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 15:59, 20 June 2021 (UTC) {{*}} Comment on ⿺辶𦮔: [https://en.wikisource.org/w/index.php?title=Page:First_Lessons_in_the_Tie-chiw_Dialect.pdf/46 First Lessons in the Tie-chiw Dialect.pdf/46] has ⿱艹逄. [[User:Suzukaze-c|Suzukaze-c]] ([[User talk:Suzukaze-c|talk]]) 07:49, 7 July 2021 (UTC) :It looks like ⿺辶𦮔 to me (with two-dot form of 辶). [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 15:27, 7 July 2021 (UTC) {{*}} ⿰𧾷⿱夅夂: The right structure is shared with 竷. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 02:31, 10 July 2021 (UTC) {{*}} ⿰氵⿱亠品: I suspect 張⿰氵⿱亠品 in 考城縣志 is the same person as 張⿰氵⿱亠品 in 寧陵縣志. They both lived in 康熙 period; 2) were admitted as 武舉; and 考城 is only 60km to 寧陵. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 01:52, 7 October 2021 (UTC) {{*}} ⿰石朶: "Unify ⿰石朶 to U+2C48B 𬒋", I can't find a UCV to justify, I will agree on the unification if there is one. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 16:28, 2 April 2022 (UTC) :New UCV is [https://hc.jsecs.org/irg/iwds/ucv.php?show=232e#entry-232e UCV #232e] [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 11:12, 29 May 2025 (UTC) :@[[User:Jlhwung|Jlhwung]] It's bottom/line 23/character 14. [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 22:35, 22 May 2022 (UTC) {{*}} ⿱𥫗⿻乚臼 (a family name) is possibly unifiable with U+30A73 𰩳 by [https://hc.jsecs.org/irg/iwds/ucv UCV #171], but [https://zi.tools/zi/%F0%B0%A9%B3 𰩳 is a Sawndip character] meaning 竹席, so I assume these are etymologically unrelated (and therefore not interchangeable). There appear to be several disunified character pairs for UCV #171 already. [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 22:28, 25 May 2022 (UTC) {{*}} [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B0%E9%AC%B2%F0%A0%92%8B ⿰鬲𠒋] and [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B0%E9%AC%B2%E2%BF%B1%E5%B0%94%E5%8F%88 ⿰鬲⿱尔又] are apparently both variants of 鬷, but that can't apply to their use as family names, particularly given that ⿰鬲⿱尔又 immediately follows yet another variant U+29C3A 𩰺 in use as a family name as well. {{*}} ⿳亠⿵冂㕣示: The photocopy in wikisource is very poor. The character could be ⿱啇示, too. I suggest checking against clearer evidence, such as [https://new.shuge.org/meet/topic-tag/gjtsjcxl/ 古今圖書集成 provided by NLC]. The character is from 直音篇, it would be great if we can cross check 直音篇 and see if it is a misprint / one more evidence. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 00:54, 27 May 2022 (UTC) {{*}} [https://zi.tools/zi/%E2%BF%B8%F0%AC%91%B9%E5%B7%B4 ⿸𬑹巴], apparently in 汉字海, is a variant of [https://zi.tools/zi/%F0%A5%91%89 U+25449 𥑉], which does not seem to be the case for [https://zi.tools/zi/%F0%A5%91%BD U+2547D 𥑽], which suggests that they're etymologically distinct. Admittedly, this may be simply down to incomplete data, but the construction of the character and the distinct entry in 汉字海 makes me think this is possibly worth looking at further. [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 01:13, 27 May 2022 (UTC) :zi.tools and GHZR both indicate that U+2547D 𥑽 is an alternate form of U+25449 𥑉, so ⿸𬑹巴 should be unifiable to 𥑽. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 12:10, 27 May 2022 (UTC) {{*}} ⿱雨汵 makes more sense as a variant of U+29087 𩂇, and actually appears on the zi.tools entry for [https://zi.tools/zi/%E9%99%B0 陰 (sense 9)] in the gallery towards the bottom (text search the IDS). This is analogous with 霗 being a variant of 零, and makes a stronger case for separate encoding. [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 02:15, 27 May 2022 (UTC) {{*}} ⿰禾⿱夊𠂡 (a family name) bears a resemblance to [https://hc.jsecs.org/irg/ws2017/app/?id=03156 T13-3A38 ⿰禾⿱文𠂡] due to the quality of the photocopies, but the use of 夊 in the upper right position seems to be consistent on close inspection. :中华姓氏源流大辞典 (2014年) p.1404 lists ⿰禾⿱夂𠂡, ⿰禾⿵𠘨𣎶, ⿰禾⿱父𠂡, ⿰禾⿱父⿵𠘨龶, ⿰禾⿱父⿵𠘨𣎶, ⿰禾⿱父風 as variants of an archaic form of the family name 授. This suggests that 夂 is a corruption of 父. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 12:15, 27 May 2022 (UTC) {{*}} [[:zh:Page:Harvard drs 20931849 英語集全 v.1.pdf/25]] ([[jaglyphwiki:Group:英語集全-切音撮要]]) lists a glut of <code>⿰口？</code> transcription characters that theoretically should appear again in the main text. [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 08:44, 1 September 2023 (UTC) :Thanks! I've added them all to the main table above. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 11:13, 1 September 2023 (UTC) {{*}} ⿰尹阝: ⿰尹阝 also appears repeatedly in [[:ko:중간노걸대언해]], clearly as a variant of 那. [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 23:13, 1 September 2023 (UTC) {{*}} The rest of the headwords in [[:en:Western Mandarin/Words without Characters]] ([[jaglyphwiki:Group:西蜀方言-有音無字]]) have been entered, producing more <code>⿰口？</code> characters for consideration. [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 07:24, 3 September 2023 (UTC) :Thanks! Of the 65 unencoded 口 characters shown here, 19 are already submitted for WS2021, and I have added the rest to the main table. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 10:58, 3 September 2023 (UTC) {{*}} [[:en:Template_talk:Sinogram#03:07,_4_September_2023_(UTC)]] is a compilation of the current usages of the en.ws Sinogram template; I believe it's in chronological order, where you got most of the characters before ⿰歹表 into WS2021 except for ⿱竹廣 due to a wonky glyph that no one figured out for a while. [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 03:21, 4 September 2023 (UTC) :Thanks! [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 10:16, 4 September 2023 (UTC) :: Updated: https://en.wikisource.org/w/index.php?title=Template_talk%3ASinogram&diff=13596609&oldid=13418240 [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 06:07, 13 November 2023 (UTC) :::Thanks, new characters added to font, and some considered for WS2024. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 14:29, 14 November 2023 (UTC) ::::(Did you omit ⿰釒毳 purposely or by accident since it showed up at the top? [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 07:37, 15 December 2023 (UTC)) ::::::::: Accidentally omitted. Added at F057 in BSH PUA v. 1.390. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 11:54, 15 December 2023 (UTC) {{*}} Comment on E5D4 ⿱𥫗兀: same as ⿱𥫗𭀖? (which I noticed in 福澤諭吉's edition of the 華英通語 with a strange but unifiable shape [https://glyphwiki.org/wiki/u2ff1-u25ad7-u2d016-var-001], but Google has annoyingly changed their page number anchors) where 𭀖 seems to be a (cursive?) variant of 厘 based on kDefinition (but missing from kVariant and zi.tools; Jaemin notes that details on 𭀖 are in [https://unicode.org/L2/L2007/07161-proposed-ideo-db.pdf#page=146] and [https://unicode.org/L2/L2022/22008-unihan-chg.pdf#page=19]). [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 07:30, 15 December 2023 (UTC) : Yes, I already corrected it to ⿱𥫗𭀖 in BSH PUA v. 1.390, and also added ⿰口𭀖. Most of the unencoded ⿰口? characters in the Chinese and Japanese editions of 華英通語 are now candidates for WS2024. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 11:52, 15 December 2023 (UTC) {{*}} Additional evidence for ⿰舟載 U+F7B5: [https://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/bunko08/bunko08_c0786/bunko08_c0786_p0028.jpg 『英話註解』] <code>⿰舟載子 To contain in a ship</code> [[jaglyphwiki:u2ff0-u821f-u8f09]] [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 06:21, 2 September 2024 (UTC) :Thanks, that is very helpful. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 07:53, 2 September 2024 (UTC) {{*}} Aside for ⿵戊䖝⿹戈⿱旦風⿰𮥼戈: While the text does not give 董希堯's characters, the description 「若果係該犯隨手編寫。何以不多不少。僅止三字。而竹頭偏厂、字體又無兩樣」 does remind me of ⿱竹⿸广⿰其足 in 夷堅志 or ⿱竹⿸疒⿰車足 in the 道法會元（明正統道藏本）卷219 folio 11e (斷瘟滅毒符). [[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 16:05, 7 September 2024 (UTC) {{*}} <code>U+EA83 ⿺辶⿱止㚔</code>: <code>𲅶</code> (Ext. H)? per the note at https://script.tw/#/howto [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 08:59, 21 January 2025 (UTC) {{*}} Additional evidence for <code>⿰仑刂 U+F268</code>: [https://bsky.app/profile/junsugawara.bsky.social/post/3ly6vowru7k23] <code>文物是我们祖先伟大<span style="text-emphasis: filled;">创</span></code>, and Bokset's ''Long story of short forms'' (section "倉"). [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 19:45, 6 September 2025 (UTC) == Family name characters == {{@|Theknightwho}} I already have a list of some 800 unencoded family name characters from 《中华姓氏源流大辞典》 (中华书局, 2014年; ISBN 978-7-101-09024-6) and 《中华千家姓氏录》 (金盾出版社, 2013年; ISBN 978-7-5082-8598-6) (see [https://www.babelstone.co.uk/CJK/IDS_NOT_PUA.TXT IDS_NOT_PUA.TXT]), which gives you some idea of what a huge can of worms family name characters are. It would be a huge task, taking many hundreds of person-hours to research (and hundreds of my hours of font work), to prepare for IRG submission all the unencoded family name characters which are listed in 古今圖書集成 and all the other various sources, and this is definitely something I do not wish to be involved in. Certainly we can consider submitting for encoding individual family name characters which are used in particular texts that are digitally transcribed on Wikisource, but it well beyond our capacity to attempt a comprehensive proposal for unencoded family name characters (that really should be a job for China NB). [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 12:49, 27 May 2022 (UTC) :@[[User:BabelStone|BabelStone]] Understood, and I certainly don't want to put upon you with hundreds of them! I was reaching the end of the list of ones that I'd come across, but I'm very happy to avoid adding any more if you don't want to deal with them. Naturally, I don't want to be trying to proofread the entirety of 古今圖書集成, but for obvious reasons the number of unrecognised characters in the automated transcription became a lot denser in 氏族典. [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 13:05, 27 May 2022 (UTC) ::If there are not many more family name characters from 古今圖書集成, then by all means add them to the table for reference, but it is unlikely that any of them would be considered for inclusion in a future IRG submission. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 13:10, 27 May 2022 (UTC) :::Thank you. Do you mind me asking where would be a good place to get an idea of the kinds of characters the IRG tend to favour for submission? It would be good to avoid me cluttering the list for no reason. [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 13:36, 27 May 2022 (UTC) ::::Um, that's a hard one to answer. IRG is a cacophony of different voices, each with their own idea of what sort of characters are suitable for encoding and and what are not. In general, IRG prefers authoritative modern dictionaries which provide readings and meanings of the proposed characters. But when Japan experts are involved, then dictionary evidence is insufficient, and evidence of "actual usage" is required; unless evidence of actual usage is provided, in which case that is insufficient, and dictionary evidence is required ... unless the characters are submitted by Japan, in which case the actual evidence is secret, and we just have to accept the characters on trust. Rant aside, a character is more likely to be accepted if it is attested in multiple sources; has a known reading or meaning; is not a glyph variant of an existing encoding character; is not a corrupt or error form of an existing encoded character (unless it occurs in multiple authoritative sources in which case it can be considered to be a "stable error"); is not an idiosyncratic invention; and does not frighten IRG experts (e.g. some IRG experts are frightened by Daoist-usage characters). I guess that reviewing [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/ WS2021] and expert comments against individual characters would be the best way of getting an understanding of the current collective thinking of IRG. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 14:28, 27 May 2022 (UTC) :::::Many thanks (and I appreciate the inside experience haha). I suppose my real question was "what is it worth me adding to your list when I come across it?", but that overview is extremely helpful. [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 15:38, 27 May 2022 (UTC) ::::::Yes, it is always useful to document occurrences of unencoded characters, even if we cannot do anything about them at present. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 21:58, 27 May 2022 (UTC) == Doubled, tripled and quadrupled characters == List of unencoded characters in 篇韻貫珠集（明正德刊本）: 背篇雜字纂成二首 ([https://digicoll.lib.berkeley.edu/record/73473 1C001/pp65] and [https://digicoll.lib.berkeley.edu/record/73473 1D001/pp2]). 22 out of the 112 characters listed are currently unencoded: * ⿱雨𤳳 {ECCB} (cf. 靁/𩇓) — WS2027 candidate * ⿱⿰咸角⿰咸文 {ECCC} (cf. U+2795A 𧥚, 成化四聲篇角部2:32a) — WS2027 candidate * ⿳三⿰三三三 {ECCD} (cf. [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/index.php?find=UK-20563 UK-20563] ⿱三⿰三三) — WS2027 candidate * ⿱⿰直直⿰直直 {ECCE} (cf. 矗) — WS2027 candidate * ⿱明朋 {ECCF} (U+232A7 𣊧 intended?) — WS2027 candidate * ⿳⿻丄吅𠱠木 {ECD0} (cf. U+237CF 𣟏) — WS2027 candidate * ⿳⿰田田犬⿰田田 {ECD1} (cf. U+24D04 𤴄) — unify to to U+24D04 𤴄 by UCV #239 * ⿱男嬲 {ECD2} (cf. [https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/?find=UK-20564 UK-20564]) — WS2027 candidate * ⿱⿰甚甚⿰甚甚 {ECD3} (cf. U+2298A 𢦊) — WS2027 candidate * ⿳吅吕吅 {ECD4} (cf. 嚚/𠾅, 成化四聲篇口部2:55a) — WS2027 candidate * ⿱⿰因因⿰因因 {ECD5} — WS2027 candidate * ⿳𦣦王𦣦 {ECD6} (cf. ⿳𦣦主𦣦《漢語俗字叢考》臣部 p861, 成化四聲篇12:51a) — WS2027 candidate * ⿱𦣦王 {ECD7} (成化四聲篇12:51a) — WS2027 candidate * ⿱其⿰其其 {ECD8} — WS2027 candidate * ⿱㯤㯤 {ECD9} (cf. U+30649 𰙉) — WS2024 : UK-30409 * ⿱⿰若若⿰若若 {ECDA} (cf. U+4583 䖃) — WS2027 candidate * ⿱高⿰高高 {EAEE}: [https://twitter.com/JUMANJIKYO/status/1421842391007326210 中山的怪字詩] (not suitable evidence) — WS2027 candidate * ⿲見見見 {ECDB}: JMJ-058726 ⿲見見見 was unified with U+2789B 𧢛 for Ext. F ([https://appsrv.cse.cuhk.edu.hk/~irg/irg/irg46/IRGN2146CDof5thEdition.pdf IRGN2146] p. 20); GHZR (p. 2700) gives reading 甖 yīng for 𧢛, and cites ⿲見見見 as a vulgar/corrupt form of 𧢛. Therefore add to draft IVS collection. — unify to U+2789B 𧢛 * ⿰希希 {ECDC} (cf. U+301C5 𰇅) — unify to U+301C5 𰇅 * ⿰昜昜 {ECDD} (cf. U+232B7 𣊷): GHZR gives reading 從 for U+232B7 𣊷, therefore ⿰昜昜 should be a corrupt form of 𣊷. — unify to U+232B7 𣊷 * ⿱三三 {ECDE} (成化四聲篇10:17a) — WS2027 candidate * ⿱具⿰具具 {ECDF} (贔 intended?) — WS2027 candidate :[[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 10:24, 25 May 2022 (UTC) == Unidentified character == Hi again - I'm running into real trouble with identifying a character in 古今圖書集成, and wondered if you'd seen it before (or if it could be added to the list?). It crops up in four places: * [[zh:Page:Gujin Tushu Jicheng, Volume 315 (1700-1725).djvu/109|Volume 315, page 109]] (the first of the two unidentified characters) * [[zh:Page:Gujin Tushu Jicheng, Volume 315 (1700-1725).djvu/111|Volume 315, page 111]] (twice) * [[zh:Page:Gujin Tushu Jicheng, Volume 343 (1700-1725).djvu/2|Volume 315, page 2]] * [[zh:Page:Gujin Tushu Jicheng, Volume 343 (1700-1725).djvu/11|Volume 315, page 11]] (twice) Is there a possibility it's ⿱雨川 (EFB1)? Many thanks. [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 16:34, 16 May 2022 (UTC) :Yes, it does appear to be the same ⿱雨川 which is listed in the table above, but I'll let {{@|Jlhwung}} confirm it. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 16:51, 16 May 2022 (UTC) ::Many thanks! [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 17:26, 16 May 2022 (UTC) :Yes. The short bibliography of 熊⿱雨川 was quoted from 明外史忠義傳. The 明外史 is an earlier version of 明史 according to 黃彰健's [https://www2.ihp.sinica.edu.tw/file/4284fQmyxFF.pdf 明外史考], so it is expected that 熊⿱雨川 is also found in 明史. [[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 23:29, 16 May 2022 (UTC) ::@[[User:Jlhwung|Jlhwung]] Thank you! [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 08:45, 17 May 2022 (UTC) == UCV #118 == I'm seeing characters where I think that 日 is being written as 𭺫 or possibly 𭺪 when written as the left radical, but it seems to be a deliberate choice as it isn't done consistently (compare 㫜 and 㫟 with 㫞 and 㫝 on the first couple of lines of [https://zh.wikisource.org/wiki/Page:Gujin_Tushu_Jicheng,_Volume_009_(1700-1725).djvu/114 this page]). I'm not entirely sure what to make of it. Is it entirely stylistic, and does UCV #118 potentially need updating to cover this? [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 16:23, 24 May 2022 (UTC) :UCV #118 relates to 冃日曰 in top position, so lateral 日 variants would not come under this UCV. Personally, I don't think a UCV is necessary until and unless there is a submission to IRG which includes a character with a unifiable 日 variant on the left. It is not obvious to me why most examples on the page you linked to have the variant form, whereas some have the standard form of 日, but I do not think the glyph difference is significant, and I would ignore it when digitally transcribing the text. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 23:34, 24 May 2022 (UTC) ::Thank you! [[User:Theknightwho|Theknightwho]] ([[User talk:Theknightwho|talk]]) 00:51, 25 May 2022 (UTC) === References === {{reflist}} == small question: 𢰡 == BSH (as of 16.0.2) depicts [https://zi.tools/zi/𢰡 <code>U+22C21 𢰡</code>] as <code>⿰扌候</code> instead of <code>⿰扌侯</code>. Is this intentional? :Oops, my bad! I've fixed it in the daily beta, but let me know if you need the fix before the next scheduled public release (for Unicode 17.0 next year). [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) (If you would prefer that such conversations take place elsewhere, please scold me.) [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 23:30, 18 October 2024 (UTC) :I don't mind, but you can also email me bug reports if you prefer. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 10:56, 19 October 2024 (UTC) == On 諱秘字 from 上清眾經諸真聖秘 == {{ping|Stationspatiale}} Thank you for collecting these characters. Could you also check if there are any variation form / more evidences from 《太上玉珮金璫太極金書上經》([https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-5846_%E9%81%93%E8%97%8F_%E7%AC%AC138%E5%86%8A.pdf&page=13 link])? I believe there will be quite a few starting from the chapter 九天化生三元九真寳神內諱. The more evidences we found, the more likely they will be encoded in the future. Many thanks. --[[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 17:58, 26 April 2025 (UTC) :I've just checked it now; thanks for bringing it to my attention. Again, I apologize for the lack of folio numbers. All of the ⿵門 characters from juan 2 appear in《太上玉珮金璫太極金書上經》, except for ⿵門管, which appears to be replaced by the variant ⿵門宫. In addition, I also found 2 more unencoded characters: ⿵門沌 and a character on [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ANLC892-411999005947-5846_道藏_第138冊.pdf&page=13 this page] that appears (to me) to potentially be ⿵門闌, but is unclear. Curiously, it appears in typeset versions such as [https://taolibrary.com/category/category109/c1090058.htm# here] and [http://www.ctcwri.idv.tw/CTCW-CJD/CJD01洞真部/CJD0101洞真本文/CJD0101ALL/CJD010156太上玉珮金璫太極金書上經.pdf here] as ⿵門問, also unencoded, but does not appear as such in the available manuscript. They also render ⿵門溧 and ⿵門⿱地⿰地地 as ⿵門梁 and ⿵門⿱地頃, respectively. What are your thoughts? My knowledge concerning Daoist texts is unfortunately very limited, so if you have any expertise on them, it would be very much appreciated. Thank you very much. [[User:Stationspatiale|Stationspatiale]] ([[User talk:Stationspatiale|talk]]) 19:22, 27 April 2025 (UTC) ::Thank you for the investigation. Yeah it appears to me to be ⿵門闌 as well, given that 《上清眾經諸真聖秘》already gives 闌, but it is probably not clear enough for encoding purpose. Unfortunately 《太上玉珮金璫太極金書上經》in not included in the [https://db2.sido.keio.ac.jp/kanseki/bib_detail?page=2&bibid=007074&record_index=178&total_count=214 Japan Imperial Household Agency collection], so I guess we have to wait for better evidences for this one. [[User:Jlhwung|Jlhwung]] ([[User talk:Jlhwung|talk]]) 02:05, 29 April 2025 (UTC) :::I agree, should be ⿵門闌, not anything else it could be, but as Jlhwung says we need clearer evidence for encoding. [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 09:14, 29 April 2025 (UTC) == Long Story of Short Forms == (re: https://hc.jsecs.org/irg/ws2024/app/?id=01372#c10576) I have an in-progress project at https://github.com/szc126/pua-roarsff to list the characters from the book, if it is of any interest. [[User:Fish bowl|Fish bowl]] ([[User talk:Fish bowl|talk]]) 21:15, 26 April 2025 (UTC) :Of course it is of interest, thank you for sharing! Maybe you could consider asking UTC to submit some of the unencoded forms for the next working set. (I think they are a better fit for UTC, and it is uncertain whether UK will make a submission for next wg.) [[User:BabelStone|BabelStone]] ([[User talk:BabelStone|talk]]) 22:11, 26 April 2025 (UTC) == Rest In Peace Mr.Weian == 🕯 --[[User:Sheminghui.WU|Sheminghui.WU]] ([[User talk:Sheminghui.WU|talk]]) 04:13, 16 July 2025 (UTC) s9an9cmaz6wla5rscbaeq12t7qnf9hu 3 269056 1334154 867019 2026-04-11T08:43:48Z Litlok 24157 Litlok moved page [[User talk:Eavq]] to [[User talk:Emma vq]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Eavq|Eavq]]" to "[[Special:CentralAuth/Emma vq|Emma vq]]" 867019 wikitext text/x-wiki == Welcome! == {{Welcome}}--[[User:Zyephyrus|Zyephyrus]] ([[User talk:Zyephyrus|talk]]) 21:48, 11 February 2021 (UTC) nuft0xq0x54n4f8p4qlqyjfjvnfr6k8 104 441995 1334286 1326839 2026-04-11T11:50:15Z Catonif 622571 typo 1334286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Catonif" /></noinclude>{| | 𐖗, || 𐖟, || 𐖞, || 𐖥, || 𐖮, || 𐖷, || 𐖻, || 𐖸, || 𐖙, |- | α || ε̈, || ε, || ι || ο || ου || ουϊ̯, || βέ || μπέ, |- | 𐖡, || 𐖧, || 𐖝, || 𐖜, || 𐖶, || 𐖼, || 𐖨, || 𐖰, || 𐖪, |- | γκά, || γέ || δέ || ντέ || θέ, || ζέ, || κά, || κι̯ά, || λα, |- | 𐖩, || 𐖫, || 𐖬, || 𐖭, || 𐖯, || 𐖱, || 𐖳, || 𐖴, || 𐖵, |- | λι̯α, || μέ, || νέ, || νι̯έ, || πέ, || ρέ, || σέ, || σσι̯έ, || τέ, |- | 𐖠, || 𐖣, || 𐖤, || 𐖚, || 𐖛, || 𐖹. | rowspan=2 colspan=3 | Το σημεῖον τοῦ<br>ἡμιφώνου ˢ. |- | φέ, || χ̈ά, || χά, || τζέμ || τζέ || ντζε. |} 𐖗, 𐖟, 𐖞, 𐖥, 𐖮, 𐖷, 𐖻, 𐖸, 𐖫, 𐖡, 𐖧, 𐖝, 𐖜, 𐖶, 𐖼, 𐖨, 𐖰, 𐖪, 𐖩, 𐖫, 𐖬, 𐖭, 𐖯, 𐖱, 𐖳, 𐖴, 𐖵, 𐖠, 𐖣, 𐖤, 𐖚, 𐖛, 𐖹. 𐕰, 𐕸, 𐕷, 𐕾, 𐖇, 𐖐, 𐖔, 𐖑, 𐕲, καὶ 𐕱, 𐕺, 𐖀, 𐕶, 𐕵, 𐖏, 𐖕, 𐖁, 𐖉, 𐖃, 𐖂, 𐖄, 𐖅, 𐖆, 𐖈, 𐖊, 𐖌, 𐖍, 𐖎, 𐕹, 𐕳, 𐕼, 𐕽, 𐕳, 𐖛, 𐖒.<noinclude></noinclude> nvrskwhdb1xno8jbr2u5pp9s40cas6s 104 442783 1333908 1321640 2026-04-10T12:47:59Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐམས་ཅད་དག །འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་བས་ན་ངོ་བོ་འདི་དེའི་ངོ་བོ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་ལུས་པ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ པ་ན་གགས་བྱེད་པ་ཅན་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་ངོ་བོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ས་དང་ས་བོན་དང་ཆུ་དག་གི་ཚོགས་པ་དག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཏུ་མྱུ་གུ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུན་ འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཐ་མ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བར་ཆད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ནང་ནས་མྱུ་ གུའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། གཞན་སྔར་གྱུར་པའི་དེའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེར་དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་མི་འགྱུར་བར་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྐྱེད་ན་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ལས་རྒྱུ་འཕོ་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་གགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དག་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་ལ་ཡང་ཉེ་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སཱ་ལུའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འགའ་ཞིག་བྱས་པ་འམ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དེའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དེའི་ནུས་<noinclude></noinclude> ob1n8ea332701jecuvmyp9b8vtuedsl 104 442784 1333909 1321641 2026-04-10T12:57:27Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ༄༅། །པ་ངེས་པ་ཡང་རང་རང་གི་ངོ་བོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ངེས་པ་ཡང་དོན་རྣམས་ལ་གློ་བུར་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྫས་ངེས་པ་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་ངེས་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་འདི་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དག་ཡིན་ལ། འདིར་འགའ་ཞིག་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རང་ བཞིན་ནི་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ནི་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན། འདིར་རྒྱུ་ལས་རང་གི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པས་ན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་དེ་འདིས་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡོད་པ་འགལ་བ་ཅན་དེ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེའམ་འགའ་ཞིག་ལ་འགྱུར་ན་ དུས་དང་རྫས་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ དང་། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་པས་འདི་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ ནི་ཅུང་ཞིག་འགའ་ཞིག་ལ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གང་ལ་ཅུང་ཞིག་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་འདི་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་རག་ལུས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངེས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ད་ཇི་ལྟར་<noinclude></noinclude> 763r8rix3vu66qt6u6d8qt7mdyugx1w 104 442785 1333919 1321642 2026-04-10T13:11:46Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། སྐྱེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །བླུན་པོ་དག་གིས་འདིའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཕྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། སྔར་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ན་ཡང་། གསལ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་དབང་གིས་མི་མཁས་པས་དུག་འགྱུར་བ་མཐོང་བས་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་འཇིག་ པ་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་རྒྱུ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་། མེད་པ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡང་གི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་བྱེད་པ་དེ་ལ་མི་བྱེད་ལ། གཞན་ལ་བྱེད་ན་ནི་དེ་ལ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ལ་མི་བྱེད་པས་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱ་བ་འགོག་ཅེ་ན། འཇིག་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །དེ་བས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འདི་ནི་མེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འཐོབ་པོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མེད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དངོས་པོ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བྱ་བ་འགོག་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། གང་ཞེས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར། །འདི་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཡང་། །རང་བཞིན་ ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་འདི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་མཐོང་བ་ན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི། །རྗེས་དཔོག་གང་<noinclude></noinclude> n2ne9fz7mbq6ws87qmwof4ls78wtw6m 104 442786 1333928 1321643 2026-04-10T13:23:15Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ༄༅། །ཡིན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །འབྲས་བུ་ངོ་བོ་དེས་དེ་དག །རང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་འབྲེལ་ངེས་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། འབྲས་བུའི་རྟགས་ཅན་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཅན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྟགས་ཅན་ལ་རྟགས་དེ་དག་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འཇུག་པ་བློ་སྔོན་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་ན། །འཇུག་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བས། །མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མར་བཤད། ། གསུམ་པ་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དོན་འགའ་ཞིག་གིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པར་ངེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་བཀག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པར་ངེས་པ་ལས་ནི་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་དག་འཇུག་པར་ འགྱུར་བས་དེ་དག་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་པ་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་འདི་ལ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདི་ལ་དངོས་པོ་དེའི་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་དེའི་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་སུ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ནི་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟོགས་པ་པོའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ལྡོག་ཅིང་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་དག་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དག་མི་དམིགས་པ་དག་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་ དངོས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་འདི་ལ་ཚད་མར་མཚུངས་སོ། །མེད་པར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་དམིགས་སུ་རུང་བ་རྒྱུ་གཞན་ཚོགས་པ་དག་ཡོད་ན་མི་དམིགས་<noinclude></noinclude> is791lq32dobv7qxrare8lasq0nlt4v 104 442787 1333929 1321644 2026-04-10T13:28:44Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ནི་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་སྐབས་དང་འབྲེལ་མེད་དང་། །དབང་པོ་ལས་འདས་རྟགས་ཅན་མིན། །དོན་རྣམས་མང་པོ་དེ་དག་ནི། །ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་ཕྱིར་ན་མེད། །དེ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མ་གསུམ་ལྡོག་པས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལྡོག་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐབས་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་འགའ་ ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་བརྗོད་པ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་དེ་ལ་ཡང་དོན་མང་པོ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་སེམས་འགའ་ཞིག་ངེས་པའི་རྒྱུ་ མཚན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཅན་འཇུག་པའམ། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་སྐབས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པའི་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལྟ་བུའོ། །དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྐལ་པ་དག་ལ་རང་གི་ནུས་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནུས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཡང་མེད་ན་གང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད། དེ་དག་ནི་ཚད་མ་གསུམ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ ནི། ཡོད་མེད་ངེས་པའི་འབྲས་ཅན་མིན། །ཕྱིར་ནའང་ཚད་མ་ཉིད་མིན་འགྱུར། །མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དག་ནི་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འཇུག་པ་འགོག་པ་ཡིན་ཡང་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ནི་དེ་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་དེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཅན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྟགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་ཡོད་པ་ཅན། །ལ་ལ་ཚད་མ་<noinclude></noinclude> iodc4rdxv40a671y7yaszpkuio9r85q 104 442788 1333935 1321645 2026-04-10T13:41:01Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ༄༅། །དག་ཏུའང་འགྱུར། །འདིར་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཡོད་པ་ཅན་ལ་ལ་ཚད་མ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གོང་དུ་དཔེར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཤད་ ཅེ་ན། རང་བཞིན་ཤེས་བྱེད་མི་ཤེས་ལ། །རིགས་པ་འདི་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །གང་འགའ་ཞིག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་པས་དེ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་རྟགས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་འམ། རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འམ། ལྷ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་འམ། སྦྱིན་པ་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་སེམས་ ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་མ་ཐག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དང་། ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་སྐུར་བར་བྱེད་ན་ཡང་། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་ཆོད་པ་ དག་ཀྱང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བྱི་བ་དང་ཁྱི་སྨྱོན་པའི་དུག་གི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་འབྱུང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ལ་གང་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བ་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ། ཚད་མ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་སྤོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་འདིར་དོན་ནམ་རང་གི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་འགྲུབ་པའི་འགྱུར་རོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ཚུལ་གཞན་དུ་འགའ་ཞིག་མངོན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིས། །མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། །རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། དེ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མར་མི་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཚད་<noinclude></noinclude> bye0g8dz157vwl4zh4kgveixeyomrup 104 442789 1333936 1321646 2026-04-10T13:52:41Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལར་རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་འབྲས་བུ་གནས་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་གནས་པའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ། །དངོས་པོ་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཅན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི་བརྒྱུད་པས་ རྒྱུན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་མེད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་རྟགས་ཅན་ལ། ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མིན། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཅན་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཚད་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་འདིའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཤ་པ་ལ་ཤིང་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་གིས། །དེ་མེད་པར་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་འམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་འདི་གོ་བར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག་ལས་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་འབྲས་བུ་འམ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་མེད་ པར་མ་གྲུབ་ན་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ་གྲུབ་ཅེ་ན། མཐོང་བ་མེད་པ་དག་གི་རྒྱུ། །མི་སྲིད་པར་ནི་གྱུར་པ་ནི། །སྣང་བའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི། །དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པར་ འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་པོར་འགྱུར་ན་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་འཛིན་པ་པོའི་བྱེད་པས་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་མཐོང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ཅན་བར་ཆད་ལ་སོགས་པ་དག་མེད་ན་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། མི་དམིགས་ན་ནི་མེད་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དམིགས་ པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་མེད་པ་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་འགལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་། །དེ་ཡོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཕྱིར། །དེ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི། །མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་<noinclude></noinclude> tjq99yole8lkxs3r11ugmv1agt4ru4s 104 442790 1333938 1321647 2026-04-10T14:01:17Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ༄༅། །གང་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་རྩོམ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགལ་བ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ཡོད་ན་ཡང་གཞན་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་འགལ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འགལ་བ་ལས་ཀྱང་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར། དཔེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་ནི་དཔེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ པར་བྱ་ཞིང་གང་གིས་དེ་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དཔེ་མེད་པ་ཅན་དག་གི་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་འམ། དཔེ་དང་བཅས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དང་འདྲ་བར་གཞན་ལ་ཡང་དཔེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་དགའ་བས་ངེས་པར་གཟུང་བ་བསལ་བ་མེད་དོ། །མེད་པའི་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་པ་མི་དམིགས་ པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཐག་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚོགས་པའི་རུང་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་འདིར་དཔེ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་འདི་ལ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདི་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པའི་སྐྲ་དང་ཐ་སྙད་འགོག་པར་ཡང་ཚད་མ་ལོག་པས་རྒྱུ་མཚན་མ་ཚང་བ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་ཡིན་གྱི། ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་<noinclude></noinclude> prog5siggi0ec97ur1fynj4030nik9m 104 442791 1333959 1321648 2026-04-10T16:26:43Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1333959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་འདི་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མེད་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དང་དེ་མེད་པ་ཁས་བླངས་ནས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ལུགས་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་རྨོངས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཁས་ བླངས་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་འམ། གཞན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འདོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དཔེས་རྟོགས་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ངེས་ཟིན་ཀྱང་དཔེ་ནི་དྲན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ལ་རྨོངས་ བའི་ཕྱིར་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གང་འདི་ལ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའམ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་དོན་འགོག་པ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ དང་། ཡུལ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དགག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་དེ་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར། ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་བསྒྲུབས་པ། །ཡོད་མེད་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ། །སྒྲ་དོན་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །དེར་དངོས་ཉེར་ལེན་མེད་པ་ཅན། ། བསྒྲུབ་པ་དེ་མི་དམིགས་པ་ནི། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི། །མེད་པ་མ་ཡིན་སྒྲ་སྦྱོར་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ངང་ཅན་ གྱི་དོན་ཡུལ་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་འདོད་པས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་<noinclude></noinclude> 253ii7m4u6bc63wgwn65dsyzvtwj5hf 104 442792 1333960 1321649 2026-04-10T16:29:12Z Pecha-pema 890001 1333960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ganga4364" /></noinclude> ༄༅། །ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་ཤེས་པ་དག་གིས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཅན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཅི་གཙོ་བོའི་སྒྲ་ལས་སྣང་བའི་དོན་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ དེ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རང་གི་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་དང་འགགས་པའི་དོན་དག་ཀྱང་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ རྣམ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་གཞན་མུ་སྟེགས་པའི་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་ལ་གཅིག་ཕྱོགས་ཉིད་ཡོད། །མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི། །དོན་རྣམས་ལ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱུ་མེད་ཅན་འཇུག་མི་འགྱུར་དང་། །འདས་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ ཡང་། །ཚིག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཡི། །དོན་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་དག་བློ་དོན་ཡུལ་ཅན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འདི་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་སྒྲ་ལས་སྣང་བའི་དོན་འདི་ཉིད་ནི་བསྙོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བློ་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། སྒྲ་དོན་བསྙོན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ བའི། །ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ནི་བརྩལ་བའི་ཕྱིར། །བསྡུས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཡན་འགར་ཆོས་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་བསྙོན་ན་གཙོ་བོའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །<noinclude></noinclude> 61ae0qzbjxkruz01umvs9pagu2uy9bd 1334052 1333960 2026-04-11T04:35:23Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ༄༅། །ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་ཤེས་པ་དག་གིས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཅན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཅི་གཙོ་བོའི་སྒྲ་ལས་སྣང་བའི་དོན་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ དེ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རང་གི་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་དང་འགགས་པའི་དོན་དག་ཀྱང་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ རྣམ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་གཞན་མུ་སྟེགས་པའི་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་ལ་གཅིག་ཕྱོགས་ཉིད་ཡོད། །མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི། །དོན་རྣམས་ལ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱུ་མེད་ཅན་འཇུག་མི་འགྱུར་དང་། །འདས་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ ཡང་། །ཚིག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཡི། །དོན་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་དག་བློ་དོན་ཡུལ་ཅན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འདི་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་སྒྲ་ལས་སྣང་བའི་དོན་འདི་ཉིད་ནི་བསྙོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བློ་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། སྒྲ་དོན་བསྙོན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ བའི། །ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ནི་བརྩལ་བའི་ཕྱིར། །བསྡུས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཡན་འགར་ཆོས་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་བསྙོན་ན་གཙོ་བོའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །<noinclude></noinclude> 4gv0gcdw2q74xg3xvwh5tfslp1m5zou 104 442793 1334055 1321650 2026-04-11T05:07:14Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྟེན་རྣམ་པར་གཅོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་རྩོད་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། གཞན་ཡང་། སྒྲ་དོན་བསྙོན་པ་མེད་རྣམས་ཀྱིས། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་དཔྱད་བྱ་སྟེ། །འདི་ལ་འབྲས་ འབྱུང་རག་ལས་ཕྱིར། །དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་འདོད་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་མི་བཟང་ཞིང། །འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཅི་ཕན། །སྒྲའི་དོན་ཡོད་པ་འམ་མེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་འགོག་པའམ། །ཡང་དག་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་འཇུག་པ་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དཔྱོད་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གང་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ འདི་རག་ལུས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ་དཔེར་ན་མེ་ནི་གྲང་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་སྒྲའི་དོན་ནི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་འདི་ནི་མི་ནུས་པ་ལ་གུས་པས་རྗེས་སུ་ སྦྱོར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་བ་དང་མི་བཟང་བ་བརྟག་པ་ལ་གུས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བརྟགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཆོས་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས། །སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་བརྟགས་པ་ ཡིན། །དངོས་བརྟེན་མ་གྲུབ་འདི་ཆོས་སུ། །རིགས་པ་སྨྲ་བས་བཤད་པ་ཡིན། །རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ཉིད་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཚད་མ་གསུམ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་གཞན་ལོག་པ་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ལུང་གིས་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་ལོག་པ་ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལུང་དག་ཏུ་དོན་ཐམས་<noinclude></noinclude> gsg8if5j21bujhs82ci0hlp6nlk37mu 104 442794 1334056 1321651 2026-04-11T05:23:39Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ༄༅ ། །ཅད་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ། སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། སྒྲ་རྣམས་དངོས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །དེ་ལས་དོན་གྲུབ་མིན་དེ་དག །སྨྲ་བའི་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད། །སྒྲ་ནི་ དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་འགྱུར་ན། དེ་དག་ནི་སྨྲ་བ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པས་འཇུག་པ་ཅན་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་ བུའི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གང་། ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བ། །སྤྱི་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད། །ཅེས་ལུང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ལུང་གི་ཚད་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ལ་ལ་དག་གི་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པའི་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་། ངན་སོང་དག་ཐོས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡོད་པ་ ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་འདི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟགས་ནས་ཚད་མར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་། འབྲེལ་པ་དང་ནི་རྗེས་མཐུན་ཐབས། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྗོད་བྱེད་ངག །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དབང་བྱས་ཡིན། །དེ་ལས་ གཞན་པ་དབང་བྱས་མིན། །འབྲེལ་པ་ནི་ངག་རྣམས་དོན་གཅིག་ཏུ་སྡུག་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སྨྲ་བ་པོ་མི་མཐུན་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། སེའུ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་དང་འདྲ་བར་བསྡུར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འདོད་པ་བསྟན་ བཅོས་ཐབས་ནུས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྐྱེས་བུ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དག་ལ་ཡང་སྟེ། དུག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇོག་པའི་གཙུག་གི་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གྱི་མན་ངག་ལྟ་བུ་དང་། བྱ་རོག་གི་སོ་ལ་བརྟགས་པ་ལྟ་བུའོ། །<noinclude></noinclude> r17w4fvxn3ylse2ewk40wih58pl8898 104 442795 1334057 1321652 2026-04-11T05:41:35Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> དེ་བཟློག་ནས་སྡུད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཐབས་ནུས་པ་ཅན་དང་། སྐྱེས་བུའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལ་སླུ་བ་བསྟན་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ འཇུག་པ་ན་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་མི་སླུ་བ་གང་ཞེ་ན། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་དངོས་པོ་ཡི། །དོན་དེ་དག་ལ་མངོན་སུམ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་། །གནོད་མེད་འདི་ནི་མི་སླུ་བའོ། །མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་དོན་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བློ་དག་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྲ་ལ་ སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེན་པ་ཅན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་། རྫས་དང་ལས་དང་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུང་ལ་ལྟོས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཁྲུས་དང་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་ པ་མ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བ། །སྤྱི་ལས་འདི་ཡི་ལྐོག་གྱུར་པའི། །ཡུལ་ལ་འང་གོ་སྐབས་མེད་བློ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །དེ་དང་འདི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཉེས་ པ་ཟད་པའི་ཚིག་མི་སླུ་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་གོ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟོགས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་སླུ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྲས་རབ་<noinclude></noinclude> ob71x3g3tztnjr4rh4cydqydo8x9ycv 104 442796 1334065 1321653 2026-04-11T06:05:11Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་བསམ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་མི་སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བླང་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །ཐབས་བཅས་རབ་ཏུ་ངེས་པ་ཡིས། །གཙོ་བོའི་དོན་ལ་མི་སླུའི་ཕྱིར། །གཞན་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན། །བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དང་དེའི་ཐབས་དེས་བསྟན་པ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་གོམས་པར་འོས་པ་དེ་དང་འདིའི་མི་སླུ་བའི་ཡུལ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའི་སླུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཆད་པ་པོ་ དགོས་པ་མེད་པ་ལ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དེ་རྣམ་པ་གཉི་གས་ཀྱང་གོ་སྐབས་མེད་པས་ལུང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ལ་འཇུག་པ་ན་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དག་ ནི་དོན་རྣམས་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་ཕུལ་བྱུང་ལ་ལྟོས་པ། །ཇི་བཞིན་དོན་དུ་གཞན་གྱིས་ཤེས། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉེས་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེས་བྱས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གིའོ། །གལ་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །ཤེས་པར་ནུས་ན་དོན་འདི་འདོད། །རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ལུང་ངམ་ལུང་མ་ཡིན་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཕོངས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་ལས་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ ཤིང་ཤེས་ནས་འཇུག་པ་ན་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་ནུས་པ་ཅན་ལ་སླུ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་གཞན་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་དེ་ལྟར་ཕལ་ཆེ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་འཇུག་པ་ན་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་<noinclude></noinclude> 7y1f09ahnt7tatsey2ao2f0ya48hafx 104 442797 1334066 1321654 2026-04-11T06:14:45Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ཚད་མ་རྣམས་ནི་རྙེད་དགའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་འདི་ལྟའམ་མིན་ནོ་ཞེས། །གཞན་ཉེས་པ་འམ་ཉེས་མེད་ཀྱང་། རྟོགས་དཀའ་ཞེས་ནི་གཞན་གྱིས་ཤེས། །སྐྱེས་བུ་དག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དག་ལས་ཡང་དག་པ་དང་ལྡོག་པར་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བ་དང་སྨྲ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དག་ ཡིན་ན། ཐ་སྙད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་བྱ་བར་ནུས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ཀྱང་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་པ་ ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་གང་ཉེས་པ་མེད་པ་དེ་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཅི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འགྲིབ་དང་ཕུལ་བྱུང་བརྟེན་པ་ཀུན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བཅས་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་གོམས་པ་ལས་བདག་གྱུར་པས། །ལ་ལར་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར། ། ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་འདི་ནི་འགྲིབ་པ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་ བ་ཅན་དག་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་ཡིན་ན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འགའ་ཞིག་གོམས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། དེ་གསལ་བ་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མཉེས་པར་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། ཉེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་ལྟར་ཉེས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱེ་བ་དང་འདྲའོ་ཞེ་ན།། །།བམ་པོ་བདུན་པ། ཉེས་<noinclude></noinclude> ncqo1p4pa31tc2b3lb8ruwqb4871cnr 104 442798 1334067 1321655 2026-04-11T06:28:20Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ༄༅། །པ་འདི་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། །འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་བཟློག་སྟེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་སྦྲ་ཅན་ལ་ཐོད་ པ་ཅན་ལ་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །འབད་རྩོལ་ཡང་ཐོབ་པ་དང་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་དག་ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་མཐོང་བས་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་རག་ལུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཡང་རྒྱུད་ལས་རྣམ་པར་ བཟློག་པ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པའི་ཡང་དག་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཅན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཉེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འབད་ རྩོལ་ཡོད་ན་ཡང་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱོན་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་རྩོལ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གོམས་པ་ལས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཉེས་པར་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན། །དེ་མི་རིགས་དེ་དེར་ཆགས་པ། །དེ་ལས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་འབྱུང་། །ང་མ་ཡིན་ངའི་མ་ཡིན་ཞེས་ལྟ་བའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་ དེ། བདག་མེད་པ་བདག་གི་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་མེད་པ་ཅན་དང་། ཉེ་བར་གནོད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིགས་མཚུངས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་བདག་གིར་འཛིན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་<noinclude></noinclude> 4av1sdq45n7wprjc02lo9weu56cy5c1 104 442799 1334150 1321656 2026-04-11T08:39:43Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་ཤེས་པས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ཉེས་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་པར་གསུངས། །གཞན་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་སྟེ། །དེ་སྤངས་པ་ན་སྤངས་ཕྱིར་རོ། །གཏི་ མུག་ནི་ཉེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། རྨོངས་པ་མེད་པ་ལ་ཉེས་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དེ་ནི་གཙོ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་ཏེ། དུ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་དག་ནི་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉི་ག་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་རེ་རེ་བསྟན་པས་མཛེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཙོ་བོ་ཡང་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤངས་པ་ན་ཉེས་པ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་ ཉེས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་གོམས་པ་ལས་སྤངས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་ཟད་པ་ཅན་རྟོགས་དཀའ་བ་དེ་ཡང་གང་གིས་བསྟན་པ་ལས་འདིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ནི་ལུང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ། །ཚིག་རྣམས་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །ཉེས་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་བདེན་དོན་ཅན། །ཞེས་ནི་ལ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད། །ལུང་ཐམས་ཅད་ནི་འཁྲུལ་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཉེས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་བདེན་དོན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པས་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ལ། ཚིག་རྣམས་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །ཡོན་ཏན་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ལོག་པའི་དོན། །ཅི་མིན་ཞེས་ནི་གཞན་དག་བརྗོད། ། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར། བརྩེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཚིག་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོག་པའི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བདེན་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་<noinclude></noinclude> 2hlwq9eo3k72cxvkvnjhpx07njhds66 104 442800 1334160 1321657 2026-04-11T08:51:54Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ̊༄༅། །ལོག་པ་ན་དེ་ཡང་ལོག་པ་དེ་ལྟར་ན་མེད་པའམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི་བརྡ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བརྡའི་ཚེ་ དེའི་འདོད་པ་བརྡར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པ་དག་ལ་ནི་འདོད་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། དེ་དག་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ལེགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུས་ བྱས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལས་དོན་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྡར་བྱས་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་དང་འདྲ་བར་འགལ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལོག་པས་རང་གིས་བྱས་པའི་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བློ་དག་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལོག་པར་གང་ལས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བརྡར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན། དོན་ཤེས་བྱས་པ་དག་གི་རྒྱུ། །བརྡ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པས། །ཚིག་རྣམས་སྐྱེས་བུས་བྱས་ མིན་ཡང་། །དེ་ཕྱིར་ལོག་པ་ཉིད་དུ་སྲིད། །འདི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། བརྡ་གང་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །བརྡ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཚིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་མིན་ན། །བརྡ་རིག་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་སྒྲ་འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པ་ཅན་དེ་དག་ནི་དོན་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་དག་གིས། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ནི་བརྡ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། གང་ལས་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་འདི་ནི་བརྡ་ལས་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན།<noinclude></noinclude> dps8tmwerf03llqlr4tw0fuwjfi8kkq 104 442801 1334162 1321658 2026-04-11T08:58:58Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> བརྡས་དེ་དག་ནི་གསལ་ཡིན་ན། །རྟོགས་པ་གཞན་དག་དོན་མེད་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་གསལ་བ་མེད་ན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྡས་ཀྱང་འདི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གྲུབ་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཅན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འབྲེལ་པའི་བྱ་བ་ནི་གང་དོན་རྟོགས་ པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་བརྡ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བརྡས་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་ཅི་སྒྲ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རུང་བ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་སྒྲའི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་ གཞན་ཡིན་ན་སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཕན་འདོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་དོན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། འོན་ཏེ་བརྡ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་རྣམས་དང་གྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་ པར་འདོད་པ་འཕངས་པའི་ཚིག་གིས་འདི་ལས་འདི་ཞེས་ཤེས་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལ་སྣང་བའི་དོན་རྟེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བློའི་ངོ་བོ་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དག་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ནི་བརྡ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲེལ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་འབྲེལ་པ་རྟག་པ་ཡིན་པར་ནི་བླ་སྟེ། དེས་ན། ཚིག་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་ན། །དོན་གཞན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་དེས་ འབྲེལ་པ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་དབང་གིས་བརྡར་བྱས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །དོན་དུ་མ་དང་མངོན་འབྲེལ་ན། །འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྲིད། །ཅི་སྟེ་མཐོང་བ་<noinclude></noinclude> de3xi40uvgjbpjm38ca7let55hxmnbe 104 442802 1334202 1321659 2026-04-11T09:48:17Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ̊༄༅། །འགལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་འཆོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་སོ་སོར་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཅན་གྱི་མངོན་པར་འདོད་ པའི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་སྒྲ་ནི་འདོད་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ལས་ཡིན། དེ་མ་ངེས་པ་ངེས་པ་སྐྱེས་བུ་ལས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའང་དོན་ མེད་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཡང་དོན་མ་འཆོལ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་རྒྱུར་འཆོལ་བ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཅི་འདྲ་བ་དག་འགའ་ཞིག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན། འགའ་ཞིག་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསྟན་པ་ལ་རག་ལས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བརྡ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འཆད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་ པར་རྟོག་པར་ནུས་པ་ཅན་ཡོད་ན་སྟོན་པའི་འདོད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་། །རྣམ་པར་གཞག་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་བརྗོད། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་སྒྲའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྒྲ་ནི་དོན་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་གང་གིས་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཡང་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་འདྲ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་དེ་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གསལ་བར་བྱ་བ་དག་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རག་ལས་པ་མེད་པ་དེའི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་མ་བྱས་པས། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དོན་མེད་འགྱུར། །ལེགས་བྱས་ཁས་ལེན་ན་འདི་ཡི། །དངོས་སུ་གླང་པོ་<noinclude></noinclude> bq892z43ttwbvhzsdtumq3nswfmh2ff 104 442803 1334212 1321660 2026-04-11T09:58:06Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ཁྲུས་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་སྐྱེས་བུས་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཅན་ནམ། མི་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་གྲང་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་ན་སྐྱེས་བུའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་དེར་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་ཡང་རི་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྟག་པ་ངོ་བོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མི་རུང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ འཁྲུལ་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་ལ་རྟག་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ལ། རྟེན་པ་ཅན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་རག་ལས་པ་མེད་པ་ལ་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཞིག་ན་འབྲེལ་པ་ཡང་ ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྟེན་གྱི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་ཕན་གདགས་སུ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཡང་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་རྒྱལ་ཉིད་གསལ་བར་བརྗོད་པ་རྣམས་ལ་མི་རུང་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་བརྗོད་པ་ན་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་འཇུག་པ་ མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་སྒྲ་ཡི་དེ། །སྐྱེས་བུས་བློ་ཡིས་ལེགས་པར་བྱས། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་འདྲེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ལ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་བུ་ལ་འདྲེས་པར་<noinclude></noinclude> j0h4i3u7l8h8kxoh8dg28u4eyg40dnq 104 442804 1334226 1321661 2026-04-11T10:07:22Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ̊ ༄༅། །སྣང་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྟེན་ཞིག་པ་ལ་འབྲེལ་པ་ཞིག་པར་འགྱུར་ན། སྒྲ་དེ་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་ཤིང་འགྱུར་བའི་དངོས་ པོ་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་མ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན། སྒྲ་རྣམས་ལ་ནི་རང་བཞིན་དག །རྣམ་པར་བཟློག་པ་མི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཞིག་པ་དོན་གཞན་ལ་ མེད་པའམ། དོན་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས། གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བའི་དོན་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། འབྲེལ་པ་དེ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་ལ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་བཟློག་པ་མེད་པར་དེའི་ངོ་བོ་མི་རུང་ བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གཞན་ལས་གྲུབ་པ་ཡང་སྒྲ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནུས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྐྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པ་ལ་ཕན་གདགས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱིས་ཀྱང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བརྟགས་འབྲེལ་ལ་ཉེས་འདི་མེད། །དངོས་པོ་འདྲེས་པ་ལྟོས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གོམས་པ་སྣང་བ་ཅན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་རྟག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རང་བཞིན་ གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་མེད་པར་འགའ་ཞིག་ལས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་འགྱུར་ན་ཡང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཞིག་པས་བརྟེན་པ་འབྲེལ་པ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། གལ་ཏེ་རྟེན་ནི་འཇིག་ན་ཡང་། ། འཇིག་མིན་རྟག་ཕྱིར་རིགས་དང་འདྲ། །རྟག་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནུས་པ་གང་། །གང་གིས་བརྟེན་ཏེ་འདོད་པ་ཡིན། །འདི་སྐད་དུ་རིགས་བརྟེན་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐོས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྟག་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་གྱི་ནུས་པ་མ་མཐོང་ན་གང་གིས་<noinclude></noinclude> pdgiyie8ojy1h1p1sgtb7hhmh79j4o4 104 442805 1334229 1321662 2026-04-11T10:13:45Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ན་འདིའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་བརྟེན་ནས་གསལ་བར་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྟེན་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ལྷན་ཅིག་བྱེད། །རྒྱུ་རྣམས་ ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ལས། །དེ་བསྐྱེད་པར་ནི་རུད་ཉིད་ཕྱིར། །རིགས་པ་ཤེས་པས་བུམ་སོགས་ཀྱི། །གསལ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་འདོད། །ཁྱད་མེད་འགྱུར་བ་མེད་རྣམས་ཀྱི། །གསལ་བྱེད་རང་གི་དོན་ཅི་བྱས། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་ངེས་གསལ་འདོད། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་ པ་སྣང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་བྱེད་པ་ཡང་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པས་ཀྱང་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་ ལ། སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་དག་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ལྟོས་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཕུལ་དུ་དབྱུང་བ་ བདག་གིར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་དེ་དག་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཤེས་པའི་དབང་གིས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསལ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རྣམ་པ་ འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་གསལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་ཕྱིར་བློ་སྣ་ཚོགས་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོར་འགྱུར་ན་ངེས་པར་སྒྲ་དང་དོན་དག་ལས་ཐ་དད་<noinclude></noinclude> 24dep7mjpd7ulncoj6rv2hr8pzxwtej 104 442806 1334249 1321663 2026-04-11T10:25:43Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> ༄༅། །པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་རང་གི་བློ་ལ་དེ་ལས་གཞན་དག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཅན་སྣང་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ ལྟར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་བཟློག་པ་དག་གི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་གནས་པ་ནི་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ དུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་མི་རྟོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བློ་མ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པས་དེ་ཙམ་ལས་མི་འབྱུང་བ་ཅན་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ལྟོས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་གྲུབ་ན་དེའི་འབྲས་ བུའི་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་སྒྲའམ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའམ། དེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་ པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ངེས་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟགས་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁྱད་པར་མེད་པར་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་<noinclude></noinclude> ijj1k1vwib9xzsmqvaeo8ge996rz4k2 104 442807 1334269 1321664 2026-04-11T10:56:32Z Pecha-pema 890001 /* Validated */ 1334269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Pecha-pema" /></noinclude> འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་དང་བཅས་པ་ནི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་ད་ནི་བརྒྱུད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ཉིད་དོན་ ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། སྒྲ་དེ་ཡང་གང་ལ་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་གི་གཞན་དུ་ན་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་རྟོག་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་ གཞན་གྱི་ནུས་པ་མ་མཐོང་ཞིང་གྲུབ་པའི་ཐབས་མ་མཐོང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་ཡང་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན། དེ་ལས་ཐ་དད་མིན་དེ་ཉིད། །འདི་ལས་གཞན་དངོས་ཡོད་མ་ཡིན། །གནས་སྐབས་གཞན་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ རོ། །སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཆོས་ཐ་དད་པར་ཡང་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གཞན་པ་ནི་མེད་དེ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་རྟོགས་པས་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་དོན་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟར། ཇི་ལྟར་ཡོད་གཞན་རག་ལུས་པ། །རྫས་ནི་གཞན་གྱི་འབྲེལ་པར་འགྱུར། །ཡོད་པར་གྲུབ་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་རྒྱུད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དང་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་འདྲེས་པ་ཅན་དང་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འདྲེས་པ་ཅན་དང་ནི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་དེ་དག་ལ་འདྲེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་དེ་དག་དང་འདྲེས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་དོན་དག་དོན་གཞན་<noinclude></noinclude> 21ko352spdlzib8ytl1ri3zmeztveea 104 448076 1334120 1329194 2026-04-11T08:04:32Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /> ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱰᱞ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱺᱚᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ</noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡᱟᱜ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱢᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱮᱠᱷᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱟ ᱠᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ‘ᱵᱤᱫᱩ ᱪᱟᱱᱫᱟᱱ’ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱢᱟᱹᱯᱟᱹᱧᱡᱷᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱷᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱚ ᱤᱫᱤ ᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱱᱰᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱫᱚ ‘ᱵᱤᱫᱩ ᱪᱟᱱᱫᱟᱱ’ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱷᱟ ᱵᱤᱥᱲᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱭ ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱧᱮᱞ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ‘ᱫᱟᱲᱮᱜᱮ ᱫᱷᱚᱱ’, ‘ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱵᱤᱨ’ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱹᱫᱷᱩ ᱨᱟᱢᱪᱟᱸᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱣᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ, ᱵᱟᱰᱷᱟ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱦᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ, ᱥᱭᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱥᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱡᱩᱛ ᱥᱟᱺᱦᱤᱡ ᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱪᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱷᱟ ᱪᱮᱫ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱸᱜᱮᱫ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱟᱜ ᱮᱱᱟᱝ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱮᱫ ᱛᱮ ᱞᱟᱥᱮᱨᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱱᱰᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱥᱟᱶ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱮᱱᱟᱝ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱞᱜᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱫᱟᱲᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱱᱤᱛᱭᱟᱱᱚᱱᱫᱚ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱟᱜ ‘ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ’ ᱾ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 19 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude> ᱰᱨᱹ ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ</noinclude> 8tctkl6sw9cav74j1zq1vz2xhhxgzg0 1334121 1334120 2026-04-11T08:04:56Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 1334121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡᱟᱜ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱢᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱮᱠᱷᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱟ ᱠᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ‘ᱵᱤᱫᱩ ᱪᱟᱱᱫᱟᱱ’ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱢᱟᱹᱯᱟᱹᱧᱡᱷᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱷᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱚ ᱤᱫᱤ ᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱱᱰᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱫᱚ ‘ᱵᱤᱫᱩ ᱪᱟᱱᱫᱟᱱ’ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱷᱟ ᱵᱤᱥᱲᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱭ ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱧᱮᱞ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱ ‘ᱫᱟᱲᱮᱜᱮ ᱫᱷᱚᱱ’, ‘ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱵᱤᱨ’ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱹᱫᱷᱩ ᱨᱟᱢᱪᱟᱸᱫᱽ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱣᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ, ᱵᱟᱰᱷᱟ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱦᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ, ᱥᱭᱟᱢ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱰᱮ ᱯᱟᱥᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱥᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱡᱩᱛ ᱥᱟᱺᱦᱤᱡ ᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱪᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱷᱟ ᱪᱮᱫ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱸᱜᱮᱫ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱟᱜ ᱮᱱᱟᱝ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱮᱫ ᱛᱮ ᱞᱟᱥᱮᱨᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱱᱰᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱥᱟᱶ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱮᱱᱟᱝ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱞᱜᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱫᱟᱲᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱱᱤᱛᱭᱟᱱᱚᱱᱫᱚ ᱦᱮᱢᱵᱨᱚᱢ ᱟᱜ ‘ᱢᱟᱹᱡᱷᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ’ ᱾ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 19 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> 6dbrbf0xtwwnyawp2h24qeuup2a4w4y 104 448077 1334124 1329196 2026-04-11T08:07:52Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} {{larger|'''ᱜ) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱨᱤᱦᱤᱴ'''}}– ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱟᱹᱢᱤᱫᱚ ᱦᱚᱨᱚᱵᱚᱨᱚ ᱛᱮᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱱᱰᱮ ᱫᱷᱤᱨᱚᱡᱽ ᱢᱚᱱᱮ ᱛᱮ ᱢᱟᱬᱟᱝᱚᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟ ᱾ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱨᱤᱦᱤᱴ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱢᱤᱫ ᱡᱮᱠᱷᱟ ᱦᱚᱨᱚᱵᱚᱨᱚ ᱛᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱪᱷᱟᱸᱫᱟᱜ ᱟ ᱟᱨ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱨᱼᱦᱚᱨᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱫ ᱯᱟᱪᱮᱲᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱫᱟᱹᱞ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱛᱮᱫᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱟ ᱦᱚᱨ ᱴᱟᱝ ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱝ ᱟᱹᱛᱨᱩᱧ ᱚᱪᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱲᱦᱟ ᱯᱟᱴᱷᱮ ᱠᱮᱴᱮᱡᱚᱜ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟ ᱾ ᱢᱚᱱ ᱢᱩᱠᱨᱩᱲ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟ ᱾ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱚᱱ ᱨᱤᱦᱤᱴ ᱫᱚᱦᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱟᱱᱟᱴ ᱫᱟᱨᱟᱢᱚᱜ ᱜᱮᱭᱟ, ᱚᱠᱟᱨᱮ ᱚᱠᱟᱨᱮᱫᱚ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱮᱜᱮᱨ ᱵᱤᱱᱰᱩᱡ, ᱨᱚᱲ ᱢᱟᱸᱜᱟᱞ ᱦᱚᱸ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟ ᱾ ᱪᱷᱮᱛᱟᱛ ᱠᱚᱪᱚᱭ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱮᱫ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱵᱟᱭ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱛᱷᱮᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ ᱱᱚᱛᱮ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱦᱚᱨᱮᱢ ᱥᱮᱱ ᱠᱚᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱜ ᱛᱮ ᱴᱟᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱨᱵᱟᱫᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱜᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢᱟᱜ ᱫᱮᱭᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱫᱚ ᱠᱟᱹᱡ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱦᱮᱲᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱴᱯᱟᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱤᱫᱤ ᱞᱮ ᱮᱱᱟᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱛ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ ᱾ {{larger|'''ᱜ) ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟ'''}}– ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱚᱠᱛᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟ ᱦᱟᱫᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱟᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱚᱞ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩᱫᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 20 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> 78ho5gx7qvbdgaq3z3t62lsyaooi21q 104 448078 1334125 1329197 2026-04-11T08:10:03Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱪᱟᱞ ᱟᱞᱚᱭ ᱦᱤᱲᱤᱧ ᱢᱟ ᱾ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱜ ᱞᱮᱜᱽ ᱟ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ, ᱜᱚᱲᱚᱭᱤᱡ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱥᱟᱶ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱮ ᱢᱮᱥᱟᱜ ᱟ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱟᱹᱱᱩᱡ ᱥᱚᱨᱚᱥᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱮᱢᱟᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ {{larger|'''᱖) ᱚᱞ ᱥᱮᱨᱛᱷᱟ'''}}– ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱚᱞᱚᱜᱚᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟᱨᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱢᱮᱱᱫᱚ ᱥᱮᱨᱛᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱚᱜ ᱢᱟ ᱾ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱟᱡᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱚᱞ ᱦᱚᱨᱟ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱞᱮᱜᱮᱢᱚᱜ ᱟ, ᱵᱟᱭ ᱠᱟᱢᱥᱟᱣ ᱥᱮᱱ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝ ᱡᱩᱛ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱧᱟᱢᱟᱢ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱵᱟᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱜ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱫᱚ ᱱᱤᱨᱞᱟᱹ ᱱᱤᱯᱷᱩᱴ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱾ ᱚᱱᱰᱮ ᱚᱞ ᱠᱚ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱵᱟᱝ ᱟᱹᱣᱲᱤᱥᱟᱹᱣᱲᱤ ᱚᱪᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱥᱟᱺᱦᱤᱡ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱥᱟᱶ ᱫᱚᱨᱚᱢ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱪᱮᱛᱮᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱚᱞ ᱥᱮᱨᱛᱷᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱴᱟᱝ ᱮ ᱪᱚᱨᱚᱠ ᱪᱮᱦᱨᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱮ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱭᱟ ᱾ {{larger|'''᱗) ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱧᱮᱱᱮᱞ'''}}– ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱧᱮᱱᱮᱞ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱛᱮᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱩᱫᱩᱜ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱱᱰᱮ ᱢᱟ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱢᱟ ᱵᱟᱭ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 21 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> 62zl285xrs52hvh3n8ojlh0movhzfqv 104 448079 1334128 1329198 2026-04-11T08:12:02Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱜᱮ ᱱᱚᱱᱰᱮᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱥᱮᱫ ᱮ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱢᱮᱭᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱼᱟ – "Researcher must possess scientific frame of mind." ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱧᱮᱱᱮᱞ ᱜᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱩᱛ ᱥᱟᱹᱦᱤ ᱵᱟᱭ ᱛᱩᱱᱠᱷᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱩᱠᱛᱤ ᱵᱟᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱤᱫᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ ᱵᱤᱪᱠᱚᱢ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱫ ᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱴᱟᱝ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱵᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱡᱩᱜᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮ ᱟᱠᱚ ᱥᱟᱵᱮᱫ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱜᱮᱠᱚ ᱦᱟᱹᱥᱤᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱠᱟ ᱦᱟᱫ ᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱭᱟᱜ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱠᱚ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟ ᱦᱟᱫ ᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱯᱟᱞᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚᱣᱟᱜ ᱱᱤᱛ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱢᱚᱦᱰᱟ ᱜᱚᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱥᱠᱟ ᱯᱤᱥᱠᱤᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱤᱥᱲᱤᱭᱟ ᱾ ᱯᱟᱞᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱱᱚᱱᱰᱮ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱵᱟᱭ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱲ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱠᱟᱹ ᱧᱮᱞ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱚᱝ, ᱟᱡᱟᱜ ᱪᱮᱦᱨᱟ, ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱸᱫᱷᱟᱲ ᱥᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱧᱮᱞ ᱫᱚ ᱩᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱚᱱᱟ ᱜᱚᱫ ᱟᱹᱜᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮᱫᱚᱜ ᱟ ᱞᱟᱵᱚᱨᱮᱴᱚᱨᱤ ᱨᱮ ᱾ ᱚᱱᱰᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱚᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱪᱮ ᱪᱮᱫ ᱨᱟᱥᱟ ᱚᱱᱰᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱚᱸᱫᱷᱟᱲ ᱟ ᱥ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 22 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> fv59izzklcsdrpwxuvvzwtq9vmabu4q 104 448080 1334129 1329199 2026-04-11T08:14:17Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱚᱠᱟ ᱚᱝᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟ ...ᱮᱢᱟᱱ ᱾ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱜ ᱫᱚᱨᱠᱟᱨ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱛᱩᱱᱠᱷᱤ ᱪᱤ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱩᱫᱤᱥ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱫᱤᱥ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱜᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱨᱞ ᱯᱨᱤᱭᱚᱨᱥᱚᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱨᱪᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ— "ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱨᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱧᱟᱢ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱚᱱᱛᱚᱨ ᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ, ᱮᱞᱮᱞ ᱟᱹᱱᱩᱡ ᱟᱯᱟᱱ ᱟᱹᱯᱤᱱ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟᱜ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱᱟᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱢᱩᱲ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜ ᱟ ᱾" ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱧᱟᱢ ᱠᱚᱜ ᱟ ᱚᱱᱟᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱥ ᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟ ᱯᱟᱲᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱮᱠᱟᱞ ᱜᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ ᱮ ᱫᱩᱭᱞᱟᱹ ᱯᱟᱭᱞᱟᱭᱮᱫ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱚᱠᱟ ᱧᱟᱢᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱡᱩᱜᱽ ᱡᱟᱯᱟᱞ ᱫᱚ ᱚᱦᱚ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱜ ᱧᱟᱢ ᱴᱟᱝ ᱚᱱᱟᱫᱚᱭ ᱞᱚᱴᱚᱢ ᱤᱫᱤᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱞᱮᱛᱟᱲᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟ ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱜᱮ ᱛᱟᱠ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱦᱚᱸ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱧᱮᱱᱮᱞ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱸᱜᱚ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱞᱜᱟᱜ ᱟ ᱟᱨ ᱪᱚᱨᱚᱠᱚᱜ ᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱦᱤᱫᱤᱡ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟ ᱾ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 23 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> f1qtua2ln00swxfmo82pl4oxr5dmjgc 104 448081 1334131 1329200 2026-04-11T08:15:45Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} {{center|{{larger|'''ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ'''<br />'''ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ'''}}}} 'ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ' ᱟᱨᱵᱟᱝ 'research' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ 'ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱚᱱᱚᱞ' ᱟᱨᱵᱟᱝ 'Thesis' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ Thesis ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ 'ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱮ ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱯᱟᱸᱡᱟ' ᱾ ᱰᱚᱠᱴᱚᱨ ᱱᱚᱜᱮᱱᱫᱽᱨᱚ "ᱥᱳᱫᱷ ᱟᱣᱨ ᱥᱤᱫᱷᱟᱱᱛ" ᱨᱮ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ Thesis ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱩᱛ 'ᱱᱭᱟᱭ ᱥᱟᱥᱛᱨᱚ' ᱨᱮᱭᱟᱜ 'ᱯᱨᱚᱛᱤᱜᱭᱟ' (ᱠᱤᱨᱭᱟᱹ) ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱦᱤᱫᱤᱡ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱡᱮ, ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤᱛᱮᱫ ᱜᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲ Thesis ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱫᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ 'ᱯᱨᱚᱵᱚᱱᱫᱷᱚ' (ᱚᱱᱚᱞ) ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ Thesis ᱫᱚ ᱚᱱᱚᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱫᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱚᱱᱚᱞ ᱪᱤ ᱱᱤᱵᱚᱱᱫᱷᱚ, ᱯᱨᱚᱵᱚᱱᱫᱷᱚ, ᱥᱚᱱᱫᱚᱨᱵᱷᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱮᱱ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱜᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱦᱚᱨ ᱛᱤᱱᱤᱡ ᱴᱷᱤᱠ ᱦᱚᱨ ᱵᱟᱭ ᱥᱟᱵ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ, ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱦᱚᱨᱟ ᱵᱟᱭ ᱥᱟᱵ ᱜᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱵᱟᱭ ᱯᱩᱨᱩᱱ ᱜᱟᱱ ᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱵᱮᱸᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱟᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱭ ᱟᱞᱜᱟᱜ ᱟ ᱾ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 24 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> rp79ekdbnoqri18qin37hvhxmaj2eyb 104 448082 1334133 1329201 2026-04-11T08:18:33Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡᱟᱜ ᱪᱷᱩᱴᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱡᱚᱛᱚᱣᱟᱜ ᱵᱮᱨᱛᱷᱟ ᱜᱤᱰᱤᱜ ᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱟᱜ ᱟ, ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱢᱟᱥᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜ ᱢᱟ ᱾ ᱢᱤᱢᱤᱫ ᱡᱮᱠᱷᱟ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱸᱴᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱾ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱩᱫᱤᱭ ᱢᱮᱱᱟ ᱤᱧᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱤᱧ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱟ, ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱪᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱯᱩᱛᱷᱤ (reference book) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱮᱫᱦᱚᱸ ᱟᱡᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ, ᱟᱨ ᱚᱞᱟᱭ ᱪᱮᱫ ? ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱪᱟᱨᱪᱟᱭᱤᱡ ᱛᱟᱵᱚ ᱟᱹᱫᱤ ᱡᱩᱜᱽ, ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱡᱩᱜᱽ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱟᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱜ ᱚᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱᱟᱜ ᱨᱮ ᱟᱸᱜᱚᱱ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱵᱚ ᱯᱩᱲᱥᱟᱹ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱡᱮᱜᱮᱫᱟᱨᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱵᱚᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ medieval ᱫᱚ ᱥᱚᱯᱛᱚᱫᱚᱥᱚ ᱥᱚᱛᱟᱵᱽᱫᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱚᱵᱤᱝᱥᱚ ᱥᱚᱛᱟᱵᱽᱫᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱧᱩᱢ ᱟᱠᱟᱫ ᱵᱮᱲᱟ ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱵᱚ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱨᱮ ᱟᱹᱫᱤ ᱟᱨ ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱟ ? ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱡᱩᱜᱽ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱞᱚᱢᱠᱟᱨ ᱡᱩᱜᱽ, ᱨᱚᱥᱚ ᱡᱩᱜᱽ, ᱠᱟᱵᱭᱚ ᱡᱩᱜᱽ ᱾ ᱩᱠᱩᱨᱟᱱ ᱟᱵᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱚᱱᱠᱟᱱᱟᱜ ? ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱮ ᱤᱫᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱪᱮᱫᱦᱚᱸ ᱵᱟᱭ ᱪᱟᱨᱪᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱛᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱸᱜᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱱᱚᱱᱰᱮ ᱦᱚᱨ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 25 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> j8o3eo5ql8puobnu3lsa6fx54sh53vp 104 448083 1334134 1329202 2026-04-11T08:20:43Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱩᱱᱤ ᱴᱷᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱦᱚᱨ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟ, ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱢᱟᱭ ᱪᱮᱫ ? ᱚᱱᱟ ᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱮᱫ ᱵᱮᱸᱜᱮᱫ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ ᱟᱡ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱮ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱟ, ᱚᱱᱟ ᱜᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱢᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱤᱞ ᱵᱚᱨᱥᱟ ᱠᱩᱲᱟᱹᱣᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱮᱫᱟ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱜᱟᱹᱰᱤᱭᱟᱹᱣ ᱢᱟᱭ ᱾ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱲᱦᱮ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱪᱮ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱜᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱱᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱟᱜ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱪᱟᱵᱟᱜ ᱵᱷᱩᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱫᱚ ᱟᱨᱫᱟ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱪᱤ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱚᱭ ᱩᱫᱩᱜᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱛᱩᱱᱠᱷᱤᱭᱤᱡ ᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱭ ᱟᱫᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱜᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱯᱟᱹᱨᱩᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱛ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱵᱟᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱟᱛᱮ ᱡᱚᱴᱟᱣ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱩᱲᱦᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱟᱪᱟᱨ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱾ ᱟᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱮᱜ ᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱠᱮᱛᱚᱜ ᱵᱟᱭ ᱯᱟᱲᱟᱣᱜ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱚᱛ ᱫᱚ **J.Anderson** ᱱᱚᱝᱠᱟᱭ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ— "The section of suitable topic for thesis or dissertation is in many ways the most difficult task. A thorough knowledge of a particular subject area is needed." Thesis and assignment writing / p.15 ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱜ ᱾ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 26 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> 9tnnmk89i76x3z9ncxf6oyg87r9yd0o 104 448084 1334138 1329203 2026-04-11T08:23:56Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱟ— Once you have narrated down your field of interest and have identified several problem area for possible investigation, there are a number of questions you should ask about the topic, such as- 1. Is there adequate supervision 2. Does the topic really interest you 3. Can the topic be completed in the required time? 4. Is the necessary source available? 5. Are library facilities sufficient? 6. Is the problem a significant one? You alone must judge whether the time, effort and expense for tackling a particular problem are justified. P-16, 17 ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱞ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱯᱷᱟᱨᱚᱢ (synopsis) ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱱᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ Outline ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱪᱤ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱢᱟᱪᱷᱟ ᱥᱚᱱᱚᱫᱚᱨ ᱵᱟᱝ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱟᱹᱱᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱩᱠᱛᱤ ᱮᱢ ᱠᱟᱜ ᱟᱭ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱜ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱜᱮ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱚᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱭ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱨᱟ ᱟᱨ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱢᱮᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱚᱜ ᱟ ᱾ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 27 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> 241ajzo1ox8dthg24oqtmmqesbw5x84 1334139 1334138 2026-04-11T08:24:13Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 1334139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱟ— Once you have narrated down your field of interest and have identified several problem area for possible investigation, there are a number of questions you should ask about the topic, such as- 1. Is there adequate supervision 2. Does the topic really interest you 3. Can the topic be completed in the required time? 4. Is the necessary source available? 5. Are library facilities sufficient? 6. Is the problem a significant one? You alone must judge whether the time, effort and expense for tackling a particular problem are justified. P-16, 17 ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱞ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱯᱷᱟᱨᱚᱢ (synopsis) ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱱᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ Outline ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱪᱤ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱢᱟᱪᱷᱟ ᱥᱚᱱᱚᱫᱚᱨ ᱵᱟᱝ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱟᱹᱱᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱩᱠᱛᱤ ᱮᱢ ᱠᱟᱜ ᱟᱭ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱜ ᱱᱚᱠᱥᱟ ᱜᱮ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱚᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱭ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱨᱟ ᱟᱨ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱢᱮᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱚᱜ ᱟ ᱾ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 27 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> 73m2a9qa06c2y25lu4yxroot1ppubi9 104 448085 1334140 1329204 2026-04-11T08:25:40Z ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ 742656 /* Proofread */ 1334140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ" /></noinclude>{{center|▣ {{smaller|ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱚᱨᱟ ᱚᱱᱩᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ}} ▣}} ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱮᱦᱚᱵ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ synopsis ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤᱛᱮᱫ ᱜᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱡᱮᱠᱷᱟ ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱫᱚᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱟ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱡᱷᱟᱹᱞ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱨ ᱟᱡ-ᱟᱡ ᱛᱮᱭ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱮᱦᱚᱵ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟ ᱯᱷᱟᱨᱪᱟ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱛᱚᱵᱮ, ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱩᱜᱟᱹᱲ ᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱨ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱥᱚᱡᱷᱮᱜ ᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱡᱮ ᱵᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱧᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱯᱷᱚᱨᱚᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱴᱟᱝ ᱵᱟᱭ ᱯᱚᱲᱛᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱪᱮᱫ ᱪᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱧᱟᱢ ᱜᱚᱫᱽ ᱠᱷᱟᱱ, ᱚᱱᱟᱫᱚ ᱥᱚᱲᱚ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱫᱚᱞ-ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱚᱞᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ synopsis ᱫᱚᱭ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱛᱮ ᱫᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱵᱟᱭ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱜᱮ ᱯᱟᱹᱴᱜᱩᱨ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟ ᱾ ᱱᱟᱣᱟᱱᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱢᱮᱱ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱡᱩᱫᱤ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱟᱣᱟ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱫᱚᱭ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱟᱨᱮᱱ {{center|▣ {{smaller|ᱰᱨ. ᱫᱚᱢᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱵᱮᱥᱨᱟ ( 28 ) ᱜᱚᱝᱜᱟᱫᱷᱚᱨ ᱦᱟᱸᱥᱫᱟᱜ}} ▣}}<noinclude></noinclude> i1o317mxby2uwsgfegr3ikhjfd562nq 0 448140 1334187 1329895 2026-04-11T09:36:36Z We moved to 8.13 816544 1334187 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" !1944 (Georgian script)<ref>https://docs.yandex.ru/docs/view?url=ya-disk-public%3A%2F%2F3GNx9u4u48O2YoSqklC8x12xz%2BvNPoxkzuBDMQ4HCbk%3D&name=gulia_d_dzhanashia_b_abkhazsky_yazyk_4_klass_abh_1953.pdf</ref> !1944 (Cyrillic script) !1977<ref>http://185.228.132.159:8081/cgi-bin/irbis64r_plus/cgiirbis_64_ft.exe?&C21COM=F&S21STN=&S21CNR=1&S21FMT=referings_img&USES21ALL=1&S21REF=10&I21DBN=BDNL_READER&P21DBN=BDNL&Z21ID=1429U4S830T4E2G714&Image_file_name=scan%5F%D0%90communizm%20ah%5F1977%5F%E2%84%9697%2Epdf&Image_file_mfn=154678&MFN=154678&PDF_PAGES=9999</ref> |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap; text-align:center;" |<poem>ეიდგჷლ ფგარა ზქუმ არესპუბლიკ ხაქუითქუა ურჷსტჿჷლა დუ ურთქუა ნაძაძ ეიდნაკჷლტ. ნაგძარ აქუზააიტ იყალაზ ჟჿლარ რგუაფხარალა, იაკჷუ, მჩხარა ზმოუ ასოვეტტჿ ეიდგჷლ! ახჲძ-აფშჾა უმაზააიტ, ჰჯჷნჯ-ტჿჷლა ზხჲიაქუითუ, აჟჿლარქუა რეიზგუაკრა ღუღუალა იზხჲჩუა! უი ასოვეტ ბირაყ, აჟჿლარ რბირაყ მჩჷ მზოუ აიააირახჲტჿ აიააირახჲ ჰა პაგალააიტ! იჰაქუფხონ ხაქუითრატჿ მრა დჷდ-მაცჿჷს იალფშჾნჷ, უს ლენინ დუ ირლაშჾეიტ ამჳა ჰა ჰზჷ. ჰიააძეიტ ჰარა სტალინ — ჟჿლარჷ ჰა ჰრჷზგუაკნჷ, აუსურეი ხაწარეი რზჷ ჰაღუღუანჷ. ახჲძ-აფშჾა უმაზააიტ, ჰჯჷნჯ-ტჿჷლა ზხჲიაქუითუ, აჟჿლარქუა რჷნასჷფ ღუღუალა იზხჲჩუა! უი ასოვეტ ბირაყ, აჟჿლარ რბირაყ მჩჷ მზოუ აიააირახჲტჿ აიააირახჲ ჰა პაგალააიტ! ჰარა ჰარქუა აიბაშრაქუა ირჷლაჰააძონ, აჭულაცჿა ფსჷცჿგჲაქუა ჰამჳაჭჾ იაჰცყჲაპ! ჰართ აიბაშრაჭჾ ჰხჷლწ-შთრაქუა ანასჷფ რაჰთოიტ, ჰაფსადგჲჷლ ხჲძი-ფშჾეი რახჲ ჰარა იააგაპ! ახჲძ-აფშჾა უმაზააიტ, ჰჯჷნჯ-ტჿჷლა ზხჲიაქუითუ, აჟჿლარქუა რჷხჲძ-რჷფშჾა ღუღუალა იზხჲჩუა! უი ასოვეტ ბირაყ, აჟჿლარ რბირაყ მჩჷ მზოუ აიააირახჲტჿ აიააირახჲ ჰა პაგალააიტ!</poem> |<poem>Еидгыл ҧгара зӄум ареспублик хаӄуиҭӄуа, Урыстәыла ду урҭӄуа наӡаӡ еиднакылт. Нагӡар аӄузааит иҟалаз жәлар ргуаҧхарала, Иакыу, мчхара змоу Асоветтә Еидгыл! Ахьӡ-аҧша умазааит, ҳџынџ-тәыла зхиаӄуиҭу, Ажәларӄуа реизгуакра ҕуҕуала азхьчуа! Уи Асовет бираҟ, ажәлар рбираҟ мчы змоу Аиааирахьтә аиааирахь ҳа ҳагалааит! Иҳаӄуҧхон хаӄуаҭратә мра дыд-макуыс иалҧшны, Ус Ленин ду ирлашеит амҩа ҳа ҳзы. Ҳиааӡеит ҳара Сталин — жәлары ҳа ҳрызгуакны, Аусуреи хаҵареи рзы ҳаҕуҕуаны. Ахьӡ-аҧша умазааит, ҳџынџ-тәыла зхиаӄуиҭу, Ажәларӄуа рынасыҧ ҕуҕуала азхьчуа! Уи Асовет бираҟ, ажәлар рбираҟ мчы змоу Аиааирахьтә аиааирахь ҳа ҳагалааит! Ҳара ҳарӄуа аибашьраӄуа ирылаҳааӡон, Аҷулацәа ҧсыцәгьаӄуа ҳамҩаҿ иаҳцҟьап! Ҳарҭ аибашьраҿ ҳхылҵ-шьҭраӄуа анасыҧ раҳҭоит, Ҳаҧсадгьыл хьӡи-ҧшеи рахь ҳара иаагап! Ахьӡ-аҧша умазааит, ҳџынџ-тәыла зхиаӄуиҭу, Ажәларӄуа рыхьӡ-рыҧша ҕуҕуала азхьчуа! Уи Асовет бираҟ, ажәлар рбираҟ мчы змоу Аиааирахьтә аиааирахь ҳа ҳагалааит!</poem> |<poem>Ҧгара зӄум ареспублика Еидгыла хаӄуиҭӄуа, Урыстәыла дуӡӡа наӡаӡа еиднакылт. Нагӡара аӄузааит иаҧҵоу жәлар ргуаҧхарала, Иакыу, мчхара змоу Асовет Еидгыл! <small>'''Арҕызра:'''</small> Ахьӡ-аҧша умаз, зых иаӄуиҭу ҳтәыла, Ажәларӄуа реиҩызара ҕуҕуала изыхьчо! Ленин ипартиа — мчы-лшара дула — Ҳара акоммунизм аиааирахь ҳазго! Хаӄуиҭра мра ҳзылашон дыды-мацәыс иалҧхо, Ленин ду ирлашеит амҩа ҳа ҳзы. Аус иашахь инеигеит ажәларӄуа дрыҧхьо, Усуреи фырхаҵареи ҳа ҳгу рзыҭганы. <small>'''''Арҕызра'''''</small> Ҧсра зӄум акоммунизм аидеиаӄуа риааираҿ, Ҳа ҳтәыла аҧеиҧш хазынаху аабоит! Хьӡы змоу Ҳаҧсадгьыл абираҟ ҟаҧшь иасааира, Гукала ҳазиашан еснагь ҳазынхоит! <small>'''''Арҕызра'''''</small></poem> |} [[Category:Ab Аҧсуа (Abkhaz)]] ppibs6sbez47p47vcrk2s0343ahn387 6 448679 1333948 1331377 2026-04-10T14:50:08Z Draco flavus 33146 1333948 wikitext text/x-wiki == Summary == {{Information |Description=skany książki ''Małżeństwo Klaudyny'' |Date=1920 |Source=scans of the book from Polish National Library (shelf mark I.1.562.342)<br> pages 31–32 book from the Library at the Polish Museum of America (shelf mark 017622 / F W742) (the same edition) |Author=Sidonie-Gabrielle Colette (1873-1954)<br>translator: J. Junczyk }} == Licensing == {{PD-US-1923-abroad}} rcr4ag32g7zy5urh0yw0rl4c1e0t9ao 1333949 1333948 2026-04-10T14:51:22Z Draco flavus 33146 Draco flavus uploaded a new version of [[File:PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu]] 1333948 wikitext text/x-wiki == Summary == {{Information |Description=skany książki ''Małżeństwo Klaudyny'' |Date=1920 |Source=scans of the book from Polish National Library (shelf mark I.1.562.342)<br> pages 31–32 book from the Library at the Polish Museum of America (shelf mark 017622 / F W742) (the same edition) |Author=Sidonie-Gabrielle Colette (1873-1954)<br>translator: J. Junczyk }} == Licensing == {{PD-US-1923-abroad}} rcr4ag32g7zy5urh0yw0rl4c1e0t9ao 106 448687 1333947 1331956 2026-04-10T14:47:52Z Draco flavus 33146 1333947 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Małżeństwo Klaudyny |Language=pl |Author=Sidonie-Gabrielle Colette |Translator=J. Junczyk |Editor= |Year=1920 |Publisher=Instytut Wydawniczy „Lektor“ |Address=Lwów Kraków Warszawa |Key= |Source=djvu |Image=[[File:PL Colette Małżeństwo Klaudyny title page.jpg|300px]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist 1="okł" 2to4="—" 5="ptyt" 6="ktyt" 7="tyt" 8="red" 9=1 231to233="—" 234="okł" /> |Remarks= |Width= |Css= }} hw7g49d46v8z8v7xs23o56zeikoopth 1333962 1333947 2026-04-10T16:57:09Z Draco flavus 33146 1333962 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Małżeństwo Klaudyny]] |Language=pl |Author=Sidonie-Gabrielle Colette |Translator=J. Junczyk |Editor= |Year=1920 |Publisher=Instytut Wydawniczy „Lektor“ |Address=Lwów Kraków Warszawa |Key= |Source=djvu |Image=[[File:PL Colette Małżeństwo Klaudyny title page.jpg|300px]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist 1="okł" 2to4="—" 5="ptyt" 6="ktyt" 7="tyt" 8="red" 9=1 231to233="—" 234="okł" /> |Remarks= |Width= |Css= }} knhlth5e1mvskfs6i89h0v80vf49z90 104 448696 1334022 1333809 2026-04-10T22:53:30Z Johnnybam 886858 1334022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{c|Akụkọ AHIKAR}} 31 O nwa m nwoke! asila, Onye-nwem bu onye-nzuzu, ma amam-ihe ka m'bu, ako-kwa-la okwu nke amaghi- ama na ihe-nzuzu, ka ọ we ghara iju gi anya. 32 O nwa m nwoke! abula otù nime ndi-orù ahu, ndi ndi-nwe-ha nāsi, Si n'ebe ayi no pua, kama buru otù nime ndi ahu ndi ha nāsi, Biarue nso, biakute ayi nso.<br> 33 O nwa m nwoke! elela orù-gi anya n'iru onye-ibe-ya: n'ihi na i maghi onye nime ha gābara gi uru n'ikpe-azu. 34 O nwa m nwoke! atula egwu Onye-nwe-gi nke kere gi, ka O we ghara idi gi nkiti.<br> 35 O nwa m nwoke! Me ka okwu-onu-gi di nma, me kwa ire-gi uto; ekwela ka ibe-gi zokwasi ukwu-gi, ka o we ghara zokwasi n'obi-gi ozo.<br> 36 O nwa m nwoke! ọ buru na i were okwu amam-ihe tie onye mara ihe, o gāmakpu n'obi-ya dika ihere nēnweghi uche; ma obu̟ru na i were osisi na-achapu ndi amaghi ihe o ga-aghota ma o bụ nụ.<br> 37 O nwa m nwoke! o buru na i ziga onye mara ihe n'ihi nkpà-gi, enye-kwa-la ya otutu iwu: n'ihi na olu-gi ka o gālu dika i nāto gi uto: ma o buru na i ziga onye-nzuzu, enyela ya iwu, kama je n'onwe-gi lua olu-gi; nye ya iwu, ọ gaghi-eme ihe nāto gi uto. O buru na ha zitere gi ahia, mee ngwa ngwa imezu ya ngwa ngwa.<br> 38 O nwa m nwoke! emela onye-iro madu ka o di ike kari gi: n'ihi na o gātùta gi, na obo-ya n'aru gi.<br> 39 O nwa m nwoke! nwaa nwa-gi nwoke na orù-gi, tutu i nye ha ihe-gi nile, ka ha we ghara ikpochapu ha; n'ihi na onye nwere aka zuru oke ka a na-akpo onye maara ihe, o burugodi na ọ bu onye nzuzu na onye na-amaghi ihe, na onye nwere aka efu ka a na-akpo ogbenye, onye na-amaghi ihe, o burugodi na o bụ onye isi ndi amamihe.<br> 40 O nwa m nwoke! M'we rie ufodu, na ilo aloe, ma o dighi ihe di ilu ka m'chọworo kari obeye na unwu.<br> 41 O nwa m nwoke! zí nwa-gi nwoke idi-ike na agu, ka o we me nke-oma na nlekota ulo-ya.<br> 42 O nwa m nwoke! akuziri ndi na-amaghi ihe n'asusų ndi amamihe, n'ihi na ọ ga-arọ ya aro.<br> 43 O nwa m nwoke! Egosila eyi-gi onodu-gi, Ka o we ghara iju gi anya.<br> 44 O nwa m nwoke! ikpu-ìsì nke obi di aro kari ikpu-isi nke anya: n'ihi na kpuru isi nke anya nwere ike isi nke nta nke nta duru, ma kpuru-isi nke obi adighi-edu, o nāpu kwa n'uzo ziri ezi, nēje n'ebe bagoro abago. uzo.<br> 45 O nwa m nwoke! Isu-ngongo nke madu n'ukwu-ya di nma Kari isu-ngongo nke onye were ire-ya.<br> 46 O nwa m nwoke! enyi nke no nso di nma kari nwa- nne di oke nma nke no n'ebe di anya.<br> 47 O nwa m nwoke! ima mma na-ada ada ma mmuta na- adite aka, uwa na-adakwa ada wee ghoo ihe efu, ma aha oma adighi agho ihe efu, ọ dighikwa ada mbà.<br> 48 O nwa m nwoke! nwoke ahu nke nënweghi izu-ike, onwu-ya di nma kari ndu-ya; ma olu ikwa-ákwá di nma kari olu iti-nkpu; n'ihi na iru-újú na ikwa-ákwá, o buru na egwu Chineke di nime ha, di nma kari olu iti-nkpu- onù na onù.<br> 49 O nwa m! apata awo n'aka-gi di nma kari ogazi n'ite abata-obi-gi; na aturu nso gi di nma kari ehi di anya; ma nza di n'aka-gi di nma kari nnù nza nēfe efe; na įda ogbenye nke na-achikota di mma karja įchusasi nke otụtų ihe oriri; Nkita ọhịa di̟ ndụ dịkwa mma kari̟a o̟dụm nwuru anwu; na otu paund nke aji anu di mma karja otu paund aku na uba, a na m ekwu maka ola-edo na olaocha; n'ihi na ola-edo na ola-ocha ezonariwo ma kpuchie ya n'uwa, ma ha adighi-ahu ya; ma aji anụ na- anori n'oma ahia, a na-ahu ya, ma buru ihe ima mma n'anya onye na-eyi ya.<br> 50 O nwa m nwoke! obere akụ dị mma karja akų gbasasiri.<br> 51 O nwa m nwoke! nkita di ndụ dị mma karja ogbenye nwuru anwụ.<br> 52 O nwa m nwoke! obeye nke nēme ezi omume di nma kari ogaranya nke nwuru anwu na nmehiem.<br> 53 O nwa m nwoke! Debe okwu n'obi-gi, ma o gābara gi uru, ma lezie anya ka i kpughee nzuzo nke eyi-gi.<br> 54 O nwa m nwoke! ekwela ka okwu o bula si n'onu-gi puta rue mbe i ji obi-gi ba izù. Eguzo-kwa-la n'etiti madu ise-okwu; ma si n'ebe ahu ba oso, zuru ike.<br> 55 O nwa m nwoke! eguzogidela nwoke di ike karia onwe gi, ma nweta mmuo ntachi obi, na ntachi obi na omume ziri ezi, n'ihi na o dighi ihe dị mma karja nke ahụ.<br> 56 O nwa m nwoke! Akpola enyi mbụ gi asi, n'ihi na nke abuo agaghi adigide.<br> 57 Onwa m nwoke! leta onye ewedara n'ala nime nkpabu-ya, kwue okwu bayere ya m'iru Sultan, me kwa ike-gi izoputa ya n'onu odum.<br> 58 O nwa m nwoke! anurila onu n'onwu nke onye-iro-gi: n'ihi na nwa mbe ntà gasiri i gābu onye-abata-obi-ya: ma onye nākwa gi ochi ka i nasopuru, sopuru kwa ya n'iru n'ekele.<br> 59 O nwa m nwoke! O buru na miri guzo n'elu-igwe, ka oji di kwa ocha, myrrh nāto kwa uto dika manu-anu; 60 O nwa m nwoke! ọ buru na i nācho inwe uche, bochie ire-gi ka ọ ghara ikwu okwu-ugha, bochi kwa aka-gi n'izi-ihe, na anya-gi abua ka ọ ghara ihu ihe ojo; ewe kpọ gi onye mara ihe.<br> 61 O nwa m nwoke! ka onye mara ihe were nkpa-n'aka ti gi ihe: Ma ka onye-nzuzu ekwela ka i were nzoputa uto te gi. Di umeala n'obi na nwata, agāsopuru gi .<br> 62 O nwa m nwoke! emegide-kwa-la madu n'ubochi nile nke ike-ya, emegide-kwa-la osimiri n'ubochi iju-miri-ya.<br> 63 O nwa m nwoke! emela ngwa ngwa n'olulu-nwunye nwunye: n'ihi na ọ buru na o di nma, o gāsi, Onye-nwe- ayi, me ka m'rie ihe; ma o buru na o di njo, o ga-atule onye kpatara ya.<br> 64 O nwa m nwoke! onye obula mara mma na uwe ya, o bu otu ihe ahụ n'okwu ya; ozo kwa, onye ahu nke di nma n'uwe-ya, ya onwe-ya bu kwa otù ihe ahu n'okwu- ya.<br> 65 O nwa m nwoke! oburu na i mewo ohi, mee ka Sultan mara ya, nyekwa ya òkè ya, ka ewe naputa gi n'aka ya, n'ihi na ma o bughi ya, i ga-atachi obi ilu<br> 66 O nwa m nwoke! mee enyi onye afo juru afo na afo nke aka ya, emela enyi onye aka ya mechiri emechi na Agugu 67 Enwere ihe ano nke na-enweghi eze ma ndi-agha ya enweghi ike inọ na nchekwa: mmegbu site n'aka onye<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> q7ki4ruivz4c3jequotjfhn4pjhq150 106 449000 1334135 1332013 2026-04-11T08:21:47Z Pecha-pema 890001 1334135 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་དག་པ་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར། |Language=bo |Author= |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་དག་པ་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར།.tif|thumb|དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་དག་པ་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] 3boe97fvjh5q99qt4n4eqq5dq7cl22y 106 449194 1334136 1332296 2026-04-11T08:22:31Z Pecha-pema 890001 1334136 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=ཙཀྲ་བཅུ་གསུམ་པའི་མདོ། |Language=bo |Author= |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:ཙཀྲ་བཅུ་གསུམ་པའི་མདོ།.jpg|thumb|ཙཀྲ་བཅུ་གསུམ་པའི་མདོ།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] m8ndmb6xrvl0d1fs4vk1glgmw6osrhi 104 449215 1333974 1332331 2026-04-10T18:41:02Z Draco flavus 33146 1333974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Ankry" /><br></noinclude>{{f|w=130%|WILLY|c|po=5em}} {{f|w=280%|{{roz|MAŁŻEŃSTWO|.075em}}<br>:-:&thinsp;KLAUDYNY&thinsp;:-:|h=normal|c|po=0.5em}} {{f|POWIEŚĆ.|c|po=3em}} [[File:Lektor logo.jpg|center|100px|alt=LEKToR]] {{f|w=85%|CZWARTY TYSIĄC.|przed=4em|po=2em|c}} {{f|w=85%|WYDAŁ INSTYTUT WYDAWNICZY {{Korekta|LEKTOR“.|„LEKTOR“.}}|c}} {{f|w=85%|LWÓW—KRAKÓW WARSZAWA 1920.|c}} <br><br><br><noinclude></noinclude> esyzflfdjjlw5vp7fguy3z69dv3db69 106 449229 1334064 1332370 2026-04-11T05:46:33Z Pecha-pema 890001 1334064 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=ཐོག་མཐའ་མ། |Language=bo |Author=རྒྱལ་ཁམས་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ། |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:ཐོག་མཐའ་མ།.jpg|thumb|ཐོག་མཐའ་མ།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] jkxre7qmzxtdmjuwcghf6vapkr8gv63 104 449268 1334274 1333848 2026-04-11T11:14:46Z Mbah Victor Chukwuemerie 800875 /* Validated */ 1334274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mbah Victor Chukwuemerie" /></noinclude>{{rh|6|Adh—Aff|}} {{Rule}} Adhere; — '''Zado;''' — Adhérer; v. n.<br> Adhesiveness; — '''Ife di-nyamanyanya;''' — Ténacité; s.<br> Adieu; — '''Ndo, nodumma;''' — Adieu; interj.<br> Adjourn; — '''Bura;''' — Ajourner; v. a.<br> Adjuge; — '''Ra-ene;''' — Adjuger; v. a.<br> Adjuration; — '''Igba iyi;''' — Adjuration; s.<br> Adjust; — '''Dozi;''' — Ajuster; v. a.<br> Admirable; — '''Di-nkili;''' — Admirable; adj.<br> Admire; — '''Kili;''' — Admirer; v. a.<br> Admit; — '''Kwelu;''' — Admettre; v. a.<br> Admix: — '''Gwo, gbe;''' — Mêler; v. a.<br> Admonish; — '''Du-odu;''' — Avertir; v. a.<br> Admonition; — '''Ndumodu, ido-nti;''' — Avertissement; s.<br> Ado; — '''Uzu, ngbaghali;''' — Peine; s.<br> Adolescence; — '''Okolobya;''' — Adolescence; s.<br> Adolescent; — '''Di-okolobya;''' — Adolescent-e; adj.<br> Adopt; — '''Nolu; gunye na nwa;''' — Adopter; v. a.<br> Adoption; — '''Igunye na nwa;''' — Adoption; s.<br> Adorable; — '''Di-nsekpulu, tolu-nsekpulu;''' — Adorable; adj.<br> Adore; — '''Sekpulu;''' — Adorer; v. a.<br> Adoration; — '''Nsekpulu;''' — Adoration; s.<br> Adorn, — '''Dokwa, çomma, ke, djikwa;''' — Orner; v. a.<br> Adornment; — '''Ço mma, ekeke;''' — Ornementation; s.<br> Adulation; — '''Nlila;''' — Adulation; s.<br> Adult; — '''Okenye;''' — Adulte; s. adj.<br> Adultery; — '''Iyi, oyi;''' — Adultère; s.<br> Advance; — '''Ga, ga n’iru;''' — S’avancer; v. n.<br> Advent; — '''Obibya;''' — Avènement; s.<br> Adversary; — '''Onye-ilo, di-oke;''' — Adversaire; s.<br> Advert; — '''Do-iru, çe-iru;''' — Remarquer; v. a.<br> Advertence; — '''Içe-iru;''' — Advertance; s.<br> Advice: — '''Ndumodu;''' — Avis; s.<br> Advisable; — '''Di-iduodu;''' — Convenable, à propos; adj.<br> Advise; — '''Du-odu;''' — Avertir; v. a.<br> Advisement; — '''Ndumodu;''' — Délibération; s.<br> Afar; — '''Noteaka;''' — Loin; adv.<br> Affection; — '''Uso;''' — Affection; s.<br> Affectionate; — '''Di-uso;''' — Tendre, doux, affectueux; adj.<br> Affirm; — '''Kwu;''' — Affirmer; v. a.<br> Affirmation; — '''Okwukwu;''' — Affirmation; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 90il9no80vkmcxqghpgq6yf741bz3cd 106 449287 1334063 1332466 2026-04-11T05:46:10Z Pecha-pema 890001 1334063 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=མྱུར་མཛད་མ། |Language=bo |Author=ཤ་ཝ་རི་དབང་ཕྱུག |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:མྱུར་མཛད་མ།.jpg|thumb|མྱུར་མཛད་མ།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] sop7aho0ua16d2zbh1phxegopmnai3r 106 449328 1334061 1332603 2026-04-11T05:45:23Z Pecha-pema 890001 1334061 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=༧རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན། |Language=bo |Author=ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས། |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:༧རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན།.jpg|thumb|༧རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] eaw33au7dla9aehp3x9wpjfxz80zasr 104 449364 1334275 1333659 2026-04-11T11:15:50Z Mbah Victor Chukwuemerie 800875 /* Validated */ 1334275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mbah Victor Chukwuemerie" /></noinclude>{{rh|34|Bou-Bra}} {{Rule}} Bounce; — '''Kpo-ntu, ma;''' — Tomber avec fracas; v. n.<br> Bound; — '''Do-agbata;''' — Bondir; v. n.<br> Boundary; — '''Oke, isi-ani;''' — Limite, borne; s. [adj:]<br> Boundless; — '''Enwe-oke, nwee-ebe, enwe-ndjedebe;''' — Sans borne;<br> Bountiful; — '''Di-afo-omma, di-amala;''' — Généreux; adj.<br> Bountifulness; — '''Idi-afo-omma, idi-amala, amala;''' — Générosité; s.<br> Bounty; — '''Afo-omma, amala, ele;''' — Bonté; s.<br> Bouquet; — '''Nkeke-ifulu;''' — Bouquet; s.<br> Bourn; — '''Oke, isi-ndjedebe;''' — Borne; s.<br> Bow; — '''Rulu, bube;''' — Courber, plier; v. n.<br> — '''Onu-ngbo, nziza, uta;''' — Joug; s.<br> Bowels; — '''Afo, ngili-afo;''' — Entrailles; s.<br> Bower; — '''Ndo, arilika;''' — Berceau; s.<br> Bowery; — '''Di-ndo;''' — Ombragé; adj.<br> Bowl; — '''Okwa;''' — Coupe, tasse; s.<br> Bow-man; — '''Onye-uta, onye-onu-ugbo;''' — Premier rameur; s.<br> Box; — '''Akpati, ikpa, okpo;''' — Boite; s.<br> Box; — '''Tinye n’akpati, ti-ikpa;''' — Mettre dans une boite; v. a.<br> Boxer; — '''Oti-okpo;''' — Boxeur; s.<br> Boy; — '''Nwa-nwoke, nwata-nwoke, okolo;''' — Garçon; s.<br> Boy-hood; — '''Nwata, nwa;''' — Enfance; s.<br> Boyish; — '''Dika-nwata-nwoke;''' — Enfantin; adj.<br> Boyishness; — '''Imekanwata-nwoke;''' — Enfantillage; s.<br> Brace; — '''Elili, nza;''' — Lien, couple, paire; s.<br> Bracelet; — '''Odu-aka, onaka, ndjaka;''' — Bracelet; s.<br> Bracket; — '''Obele nza, nza;''' — Crochet; s.<br> Brackish; — '''Di-nnu, so-nnunu;''' — Saumâtre, salé; adj.<br> Brag; — '''Inya-isi;''' — Jactance; s.<br> — '''Nya-isi;''' — Se vanter; v. n.<br> Braggard; — '''Onye-onu;''' — Vantard; s.<br> Braid; — '''Udo;''' — Tresse; s.<br> — '''Kpa, tu-udo;''' — Tresser; v. a.<br> Brain; — '''Ubulu;''' — Cerveau; s.<br> Brainless; — '''Enwe-ubulu, nwee-uce;''' — Ecervelé; adj.<br> Bramble; — '''Nganga;''' — Ronce; s.<br> Bramble-bush; — '''Ofya, obele-ofya;''' — Broussailles; s.<br> Bran; — '''Mgbugbo;''' — Son; s.<br> Bran-new; — '''Nnufu, ofuru-ofuru;''' — Tout neuf; adj.<br> Branch; — '''Ngadaba, aka-osisi;''' — Branche; s.<br> — '''Gbangadaba, wa-ngadaba;''' — Ebrancher; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 3v4rxr1nnclswnlspn5lw6r484xo11i 104 449367 1334276 1333787 2026-04-11T11:16:24Z Mbah Victor Chukwuemerie 800875 /* Validated */ 1334276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mbah Victor Chukwuemerie" /></noinclude>{{rh||Bor-Bug|37}} {{Rule}} Brood; — '''Kpulu, makpulu;''' — Couver, nourrir; v. s.<br> Brook; — '''Nkisi-obele-mili;''' — Ruisseau; s.<br> — '''Nado, di;''' — Endurer, souffrir; v. n.<br> Broom; — '''Aziza, oke-okpa;''' — Balais; s.<br> Broth; — '''Mili-anu;''' — Bouillon; s.<br> Brother; — '''Nwa-nne, nwa-nne-nwoke;''' — Frère; s.<br> Brotherhood; — '''Idi na nna, idi nadu;''' — Fraternité; v.<br> Brotherly; — '''Dika nwa-nne;''' — Fraternellement; adv.<br> Brow; — '''Iku, iku-anya, egedege-iru;''' — Sourciller; v. a.<br> Browless; — '''Di-enwe-iku, nwee-ifele;''' — Effronté e; adj.<br> Browse; — '''Ta afiya, gbu-mni;''' — Brouter; v. a.<br> Bruise; — '''Cifya, melu-aru, ncifya;''' — Meurtrir, meurtrissure; s.<br> Bruiser; — '''Osi-okpa;''' — Celui qui meurtrit; s.<br> Bruït; — '''Akoko, uzu;''' — Bruit; s.<br> — '''Ko;''' — Faire courir un bruit; v. n.<br> Brush; — '''Nza, nzaca, inyalinya;''' — Brosse; s.<br> — '''Za, zaca;''' — Brosser; v. a.<br> Brushy; — '''Dika-nza, awiliwa;''' — Hirsute, hérissé; adj.<br> Brustle; — '''Bamba, ba, tugbo;''' — Pétiller; v. n.<br> Brutal; — '''Di-afo-ndjo;''' — Brutal e; adj.<br> Brutality; — '''Afo-ndjo, idi-afo-ndjo;''' — Brutalité; s.<br> Brutalize; — '''Do-afo-ndjo;''' — Brutaliser; s. a.<br> Brute; — '''Anu, anu-ofya;''' — Brute; s.<br> — '''Di-enwe-uce;''' — Brute; adj.<br> Brutish; — '''Dik’anu, di-afondjo;''' — Brutalement; adv.<br> Brutism; — '''Adjo-nsokwu, nsokwu, nkwukwu;''' — Abrutissement; s.<br> Bubble; — '''Ufufu, ife-ufolo, ufolu;''' — Bagatelle; s.<br> — '''Gbo-ufufu;''' — Duper; v. a.<br> Bubbler; — '''Onye-nzugbu, ozubulu;''' — Trompeur; s.<br> Buck; — '''Oke-asonso, oke-ene;''' — Chevreuil; s.<br> Bucket; — '''Mgbe;''' — Heuse, seau; s.<br> Buckler; — '''Ota;''' — Bouclier; s.<br> Bud; — '''Opopo, opopo-akukwu;''' — Bourgeon; s.<br> — '''Ma-akukwu ofu;''' — Bourgeonner; v. a.<br> Budlet; — '''Nwa-opopo;''' — Petit bouton; s.<br> Buffalo; — '''Atu, efi-ofya;''' — Buffle; s.<br> Buffet; — '''Ti-okpo, ti-ikpa;''' — Se battre à coup de poings.<br> Buffoon; — '''Onye-ughele, egheli;''' — Bouffon; s.<br> Bug; — '''Aruru, umu-aruru;''' — Pouilleux-se; adj.<br> Bugle; — '''Opi;''' — Bugle; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 1dy52b10d2uo5o271dvm5ton9d4s7uu 104 449374 1334277 1333724 2026-04-11T11:17:00Z Mbah Victor Chukwuemerie 800875 /* Validated */ 1334277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mbah Victor Chukwuemerie" /></noinclude>{{rh|44|Cav—Cha|}} {{Rule}} Caviller; — '''Onye-ifu-olu;''' — Chicaneur; s.<br> Cavity; — '''Ugbo, onu, onunu;''' — Cavité; s.<br> Cayenne; — '''Ose (peper);''' — Poivre de cayenne: s.<br> Cazique; — '''Nduçye India;''' — Cazique; s.<br> Cease; — '''Ra, rapu, ghalu;''' — Cesser; v. n.<br> Ceaseless; — '''Aghagha, ebebe;''' — Incessant-e; adj.<br> Cede; — '''Rafu, ranye;''' — Céder; v. a.<br> Ceil; — '''Kpaçi, kpuçi;''' — Plafonner; v. a.<br> Celature; — '''Akika, itu-akika, egbugbu;''' — Sculpture; s.<br> Celebrate; — '''To, bala, buni;''' — Célébrer; v. a.<br> Celebration; — '''Oteto, mbala, mbuni;''' — Célébration; s.<br> Celebrator; — '''Onye-ototo, onye-mbala;''' — Panégyriste; s.<br> Celebrity; — '''Ude, afa;''' — Célébrité; s.<br> Celerity; — '''Ngwa, igwangwa, ime-ososo;''' — Rapidité; s.<br> Celestial; — '''Enigwe, igwe;''' — Céleste; adj.<br> Celiac; — '''Afo, ngili-afo, mgbili-afo;''' — Céliaque; adj.<br> Celibacy; — '''Anu-nwunye, akpokolo-ekpu;''' — Célibat; s.<br> Cell; — '''Ugbo, obele-imuno;''' — Cellule; s.<br> Cellar; — '''Uno-okpulu, uno-ani;''' — Cellier; s.<br> Celsitude; — '''Enu;''' — Elévation; s.<br> Cement; — '''Makodo, nyakodo;''' — Cimenter; v. a.<br> Cementation; — '''Nmakodo, nnyakodo;''' — Action de cimenter; s.<br> Cemetery; — '''Ebe-ini-ozu;''' — Cimetière; s.<br> Censurable; — '''Di-uta, di-ita-uta;''' — Répréhensible; adj.<br> Censure; — '''Uta; s. Ta, ta-uta; v.''' — Censure; s. Censurer; v. a.<br> Central; — '''Etiti;''' — Central-e; adj.<br> Centrality; — '''Idi n'etiti;''' — Centralisation; s.<br> Centre; — '''Etiti; s. Debe n'etiti; v.''' — Centre; s. Concentrer; a.<br> Centrebit; — '''Ara;''' — Vilebrequin; s.<br> Centuple; — '''Ogu-ise;''' — Centuple; s.<br> Centurion; — '''Odogwu-ogu-ise;''' — Centurion; s.<br> Century; — '''Ogu-aro-ise;''' — Siècle; s.<br> Cephalic; — '''Isi;''' — Céphalique; adj.<br> Ceraceous; — '''Dika-mgba, dik'obya;''' — De cire; adj.<br> Cervical; — '''Onu, di n'onu;''' — Du cou; adj.<br> Cessation; — '''Nrapu, orara, ighalu;''' — Fin, destination; s.<br> Cession; — '''Nrapu, nranye;''' — Cession; s.<br> Chafe; — '''We-iwe, kpasu-iwe;''' — S'emporter; v. n.<br> Chaff; — '''Mgbugbo, afifya;''' — Paille; s.<br> Chaffer; — '''Kpa, ka-agba;''' — Marchander; v. a.<br> [[Category: Igbo]] ```<noinclude></noinclude> odo9psy76czswacqu8sm72calegssjt 104 449376 1334278 1333846 2026-04-11T11:17:30Z Mbah Victor Chukwuemerie 800875 /* Validated */ 1334278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mbah Victor Chukwuemerie" /></noinclude> {{rh|46|Cha—Chi|}} {{Rule}} Charming; — '''Di-uso;''' — Charmant-e; adj.<br> Chary (Tobe); — '''Ze, zendu;''' — Etre soigneux; v. n.<br> Chase; — '''Oçuçu, Çu, Çunta, Çu-ofya;''' — Chasse; s. chasser; v. a.<br> Chaser; — '''Oçu-ofya;''' — Chasseur; s.<br> Chasm; — '''Oghele;''' — Trou, abîme; s.<br> Chaste; — '''Di-oça n’omeme;''' — Chaste; adj.<br> Chastise; — '''Pya, pya-itali, du;''' — Châtier; v. a.<br> Chastisement; — '''Itali, ipya-itali, ndumodu;''' — Correction; s.<br> Chastiser; — '''Opya-itali, onye-mbazi;''' — Punisseur; s.<br> Chastity; — '''Idi-oça n’omeme;''' — Chasteté; s.<br> Chat; — '''Kpali, kpa-nkata;''' — Babiller; v. n.<br> Chatter; — '''Igu-isa, isa; Gu, gu-isa;''' — Caquet; s. Caqueter; v. n.<br> Chatterer; — '''Okwa-isa, ogu-isa;''' — Babillard; s.<br> Cheap; — '''Onu-ani, nkiti;''' — À bon marché; adj.<br> Cheapen; — '''Do-onu-ani, benata-onu;''' — Marchander; v. a.<br> Cheapness; — '''Onu-ani, idi-onu-ani;''' — Bon marché; s.<br> Cheat; — '''Nzugbu, nmegbu; Zugbu;''' — Tromperie; s. tricher; v. a.<br> Check; — '''Nnara, nnapu; Nara, gunwo;''' — Frein; s. réprimer; v. a.<br> Checkers; — '''Izu-okwe;''' — Contrôleur, échiquier; s.<br> Cheek; — '''Nti;''' — Joue; s.<br> Cheer; — '''Nwuli, nwuliba, goli;''' — Animer, encourager; v. a.<br> Cheerful; — '''Negoli, di-ãwuli;''' — Joyeux-se; adj.<br> Cheerfulness; — '''Ngoli, onu, ãwuli;''' — Joie, gaité; s.<br> Cheerless; — '''Iru-odjo, iru-iwe;''' — Tristesse; s.<br> Cheque; — '''Ego-akukwo, akukwo-ego;''' — Chèque; s.<br> Cherish; — '''Zu, mede-obi;''' — Chérir; v. a.<br> Cherisher; — '''Onye-ozuzu;''' — Celui qui chérit; s.<br> Cherub; — '''Kerubim; Mmo-enigwe;''' — Chérubim; s.<br> Chest; — '''Obi, nukwu-akpati;''' — Caisse; s.<br> Chew; — '''Ta, tali;''' — Mâcher; v. a.<br> Chicane; — '''Ntu, ngho, itu-ngho;''' — Chicane; s.<br> Chicken; — '''Uyom, nwa-okuku;''' — Poussin, poulet; s.<br> Chide; — '''Ba, ba mba;''' — Gronder; v. a.<br> Chief; — '''Isi, okenye, onye-isi, nduçye;''' — Chef; s.<br> Chiefly; — '''Nkebuisi, tuma, iradu;''' — Principalement; adv.<br> Chieftain; — '''Odogwu, oçiagha;''' — Capitaine; s.<br> Chieftainship; — '''Olu-odogwu, olu-oçiagha;''' — Qualité de chef; s.<br> Chilblain; — '''Agba;''' — Engelure; s.<br> Child, children; — '''Nwa, nwata; umu;''' — Enfant, enfants; s.<br> Child-bed; — '''Omugwo;''' — Couches; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 161hbyh71uac6o316nri0orgrfcf3i4 104 449409 1333910 1332707 2026-04-10T12:58:45Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>80 Dra— Dm Drake; — Oke-obog-wu ; — Canard; s. Drape; — (Srbobe; — Draw; — Do, le; — Tirer; v. a. Drawing-room; — Iba; — Salon de coiffure; s. Drawl; — Kpute-aka, kputi; — Trainer; v. a. Dread; — Eg-wu; Tu-egwu; — Terreur; s. affrayer; v. a. Dreadful; — Di-eg-wu; — Terrifiant-e; adj. Dreadfully; JPegwu; — Terriblement; adv. Dreadless; — Atu-eg-wu; — Intrepide; adj. Dream; — NIo; Lo, lo-nlo; — Songe; s. Kever; v. n. Dredge; — Ag-adabu; — Drague; s. Dreggy; — Di-uluputu; — Ordurier-ere; adj. Dregs; — Uluputu; — Lie; s. Drench; — De-mili, le-mili, baba; — Arroser; v. a. Dress; — Afe, akwa; Yibe akwa; — Effets, habits; habiller; v. a, Dressing-room; — Uno-iyiakwa; — Cabinet de toilette; s. Drift; — Ru, Rulu; — Faire deliver; v. a. Drill; — Ara; Ra, rapu; — Vrille; Perforer; v. a. Drink; — La; — Boire; v. a. Drinkable; — Di-olala; — Potable; adj. Drinking; — Olala; — Boisson; s. Drip; — Tu; — Goutter; v. n. Drive; — (^u; — Chasser, pousser; v. a. Drizzle; — Bu; — Distiller; v. a. Dromedary; — Owakida; — Dromadaire; §: Drone; — Oke-awu, awu; — Bourdon; s. Droop; — Lowu; — Defaillir; v. w Drop; — Ktu; Tu, rada; — Goutte; s. verser goutte a goutte; v. a. Dropsy; — Uyi-alu, aru-mili; — Hydropisie; s. Drought; — Ayu-mili, awu-okpokpo; — Aridite, secheresse; s. Drove; — Usu-anu; — Troupeau; s. 0 Drown; — (xbag-bu; — Etouffer; v. a. Drowse; — Manya-ula; — S'assoupir; v. n Drowsiness; — Anya-ula, ime-anya-ula; — Assoupissement; s. Drowsy; — Di-anya-ula; — Assoupi-e; adj. Drab; — Otiti, ikpa, okpo; Ti, ti-ikpa; — Coup; s. Frapper; v. a. Drudge; — Lu-olu ike, lu-olu; — Travailler; v. a. Drudgery; — Olu ike; — Bas emploi; s. Drug; — Og'wu, ife ogwu; (^e-og^wu; — Drogue; s. droguer; v. a. Dram; — Eg-wu, ekwe; Ti-eg-wu, ku-ekwe; — Tam-tam; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 814bnkl3jv1jhgur2t22dblg3t9um1h 1333915 1333910 2026-04-10T13:07:08Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Don—Dra|79}} {{Rule}} Donation; — '''Nnyenye;''' — Don; s.<br> Doom; — '''Kpe-omama; Ma-ikpo;''' — Jugement; s. Juger; v.<br> Dooms-day; — '''Ubosi-ikpe;''' — Jour de jugement; s.<br> Door; — '''Uzo, onu-uzo, aku;''' — Porte; s.<br> Dormancy; — '''Ula;''' — Sommeil; s.<br> Dormant (to be); — '''Di n'ula;''' — Etre assoupi; v. n.<br> Dormitory; — '''Uno-ula;''' — Dortoir; s.<br> Dot; — '''Ntupo; Tupo;''' — Point; s. marquer de points; v. a.<br> Double; — '''Nmadji nabo; madji-ebwa;''' -- Double; adj.<br> Doubleness; — '''Iru-nabo;''' — Duplicité; s.<br> Doubling; — '''Nmadji;''' — Double; adj.<br> Doubly; — '''Ugbolo nabo;''' — Doublement; adj.<br> Doubt; — '''Itu-uçe; Tu-uçe;''' — Doute; s. Douter; v. a.<br> Doubtful; — '''Di-uçe nabo;''' — Douteux-se; adj.<br> Doubtfully; — '''N'itu-uçe;''' — Douteusement; adj.<br> Douceur; — '''Ngo;''' — Douceur; s.<br> Doughty; — '''Di-ike;''' — Vaillant-e; adj.<br> Douse; — '''Da-mili, tua-mili;''' — Plonger; v. a.<br> Dove; — '''Nduli;''' — Colombe; s.<br> Dovecot; — '''Uno-kpalakwukwu;''' — Pigeonnier; s.<br> Dovelike; — '''Dika-nduli, nwayo;''' — Comme un pigeon.<br> Down; — '''N'ani; Uluma;''' — Au bas de; prép., duvet; s.<br> Down-fall; — '''Odada;''' — Chûte; s.<br> Down-hill; — '''Mgbuda; di-mgbuda;''' Descente; s. en pente; adj.<br> Downright; -- '''Ezigbo; N'eziokwu;''' — Complètement; adj. évidemment; adj.<br> Downsitting; — '''Ino-ani, ndona;''' — Action de s'asseoir à terre.<br> Downward; — '''Di-mgbuda; ani-ani;''' — Abaissé-e; adj. en bas; adv.<br> Downy; — '''Di-uluma;''' — Moelleux-se; adj.<br> Doze; — '''Tu-olula; Olula;''' — Sommeiller; v. a. Assoupissement; s.<br> Dozen; — '''Nmabwa; ili n'ebwa;''' — Douzaine; s.<br> Doziness; '''Olu-ula, itu-olu-ula;''' -- Assoupissement; s.<br> Drabble; — '''Dokpu, kpu-olulumani;''' — Salir en traînant; v. a.<br> Draff; — '''Uluputu;''' -- Lie, ordures; s.<br> Draffy; — '''Di-uluputu;''' — Malproprement; adv.<br> Drag; — '''Agadabu; Dokpu, kpu;''' — Harpon; s. Draguer; v. a.<br> Draggle; — '''Kpu-olulumani;''' — Salir en traînant; v. a.<br> Drain; — '''Ulolo; Rupu, zapu;''' — Tranchée; s. canaliser; v. a.<br> Drainable; — '''Di-nzapu, di-nrupu;''' — Canalisable; adj.<br> Drainage; — '''Nrupu, nzapu;''' — Drainage; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 8ajojeecdrjrunwd8938lw3wnp5rk07 104 449410 1333911 1332708 2026-04-10T12:59:20Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Dm— Dup 81 Dram; — Ti-eg*wu, ku-ekwe; — Tambouriner; v. a. Drankard; — Olakomauya, Olakamanya; — Ivrogne; s. Drankenness; — Ilakomanya; — Ivrognerie; s. Dry; — Okponku; (^ekpo, kpo; — Secheresse; s. Dessecher; v. a. Dryness; — Okponku; — Secheresse; s. Dual; — Xabo; — Double; adj. Dub; — Manzele; — Etre fait chef; v. n. Dubious; — Di-itu-uqe; — Douteivx-se; adj. Dubiously; — N'itu-uce, — Douteusement; adj. SuM™' } - *?-*«*; - Doute, incertitude; s. Duck; — Obog-wu; Su (na mili); — Canard; s. Plonger; v. a. Duckling; — !Nwa obog-wu; — Caneton; s. Duct; — Uzomili, ulolo; — Chenal; s. Dudgeon; — Obele igbe; — Dissension; s. Duds; — Akwa-oqye, akwa-gbo; — Gruenilles; s. Duenna; — Agradi nwayi; — Vieille femme; s. Dug; — Ala, ala-anu; — Mamelle, pis; s. Dulcet; — Di-uso; — Doux-ce; s. D unification; — Ime k'ife di uso; — Edulcoration; s. Dulcify; — Me k'ife di uso; — Edulcorer; v. a. Dull; — Di-ure, di-nsokwu, di-nkpu; — Obtus, emousse; adj. — Mekpu, kpunko; — Emousser; v. a. Dullard; — Onye-nsokwu; — Lourcaud; s. Dulness; — - Idi-nsokwu, nsokwu; — Stupidite; s. Dumb; — Og"bi, di-ogbi; — Muet-te; adj. Dumbly; — N'ogbi; — Silencieusement; adv. Dumbness; — Og*bi, idi-og-bi; — Mutisme; s. Dummy; — Ogbi, onye-ogbi; — Muet; s. Dumpish; — Ne-okwu, di-nsokwu; — Morne, triste; adj. Dumpy; — Nsukwu nsu, di-nsukwu nsu; — Trapu-e; adj. Dun; — Odji; fye-ugwo; •-— Brun-e; adj. Importuner; v. a. Dunce; — Onye-nkwukwu ; onye-nsokwu; — Sot, lourdaud; s. Dung; — Nsi; — Excrement; s. Dungeon; — ITno-ng-a, ng-a; — Cachot; s. Dupe; — Laputa, lafu; — Duper; v. a. Duple; — Nmadji nabo; — Double; adj. Duplicate; — Madji-ebwa; — Doubler; v. a. Duplication; — Imadji-ebwa; — DupUcation; s. Duplicity; — Ikwu-onu-nabo ; — Duplicate; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> c6uoip5wogdn5f568yziczc8s1sqock 1333918 1333911 2026-04-10T13:09:31Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|80|Dra—Dru|}} {{Rule}} Drake; — '''Oke-obogwu;''' — Canard; s.<br> Drape; — '''Gbobe;''' — <br> Draw; — '''Do, le;''' — Tirer; v. a.<br> Drawing-room; — '''Iba;''' — Salon de coiffure; s.<br> Drawl; — '''Kpute-aka, kputi;''' — Traîner; v. a.<br> Dread; — '''Egwu; Tu-egwu;''' — Terreur; s. effrayer; v. a.<br> Dreadful; — '''Di-egwu;''' — Terrifiant-e; adj.<br> Dreadfully; — '''N'egwu;''' — Terriblement; adv.<br> Dreadless; — '''Atu-egwu;''' — Intrépide; adj.<br> Dream; — '''Nlo; Lo, lo-nlo;''' — Songe; s. Rêver; v. n.<br> Dredge; — '''Agadabu;''' — Drague; s.<br> Dreggy; — '''Di-uluputu;''' -- Ordurier-ère; adj.<br> Dregs; — '''Uluputu;''' — Lie; s.<br> Drench; — '''-De-mili, le-mili, baba;''' — Arroser; v. a.<br> Dress; — '''Afe, akwa; Yibe akwa;''' — Effets, habits; habiller; v. a.<br> Dressing-room; — '''Uno-iyiakwa;''' — Cabinet de toilette; s.<br> Drift; — '''Ru, Rulu;''' — Faire dériver; v. a.<br> Drill; — '''Ara; Ra, rapu;''' — Vrille; Perforer; v. a.<br> Drink; — '''La;''' — Boire; v. a.<br> Drinkable; — '''Di-olala;''' — Potable; adj.<br> Drinking; — '''Olala;''' — Boisson; s.<br> Drip; — '''Tu;''' — Goutter; v. n.<br> Drive; — '''Çu;''' — Chasser, pousser; v. a.<br> Drizzle; — '''Bu;''' — Distiller; v. a.<br> Dromedary; — '''Owakida;''' — Dromadaire; s.<br> Drone; — '''Oke-ãwu, ãwu;''' — Bourdon; s.<br> Droop; — '''Lõwu;''' — Défaillir; v. n.<br> Drop; — '''Ntu; Tu, rada;''' — Goutte; s. verser goutte à goutte; v. a.<br> Dropsy; — '''Uyi-alu, aru-mili;''' — Hydropisie; s.<br> Drought; — '''Ãyu-mili, ãwu-okpokpo;''' — Aridité, sécheresse; s.<br> Drove; — '''Usu-anu;''' — Troupeau; s.<br> Drown; — '''Gbagbu;''' — Etouffer; v. a.<br> Drowse; — '''Manya-ula;''' — S'assoupir; v. n.<br> Drowsiness; — '''Anya-ula, ime-anya-ula;''' — Assoupissement; s.<br> Drowsy; — '''Di-anya-ula;''' — Assoupi-e; adj.<br> Drub; — '''Otiti, ikpa, okpo; Ti, ti-ikpa;''' — Coup; s. Frapper; v. a.<br> Drudge; — '''Lu-olu ike, lu-olu;''' — Travailler; v. a.<br> Drudgery; — '''Olu ike;''' — Bas emploi; s.<br> Drug; — '''Ogwu, ife ogwu; Çe-ogwu;''' — Drogue; s. droguer; v. a.<br> Drum; — '''Egwu, ekwe; Ti-egwu, ku-ekwe;''' — Tam-tam; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> aldot7qhpi388gzmcdd01ynqdim8t04 104 449412 1333912 1332710 2026-04-10T13:00:00Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Eas— Eff 83 Eastward; — N'akuku iru-awu; — A l'orient; adv. Easy; — Di-ofele; — Facile, aise-e; adj. Eat; — Li, ta; — Manger; v. a. Eatable; — Di-olili; Ife-olili; — Bon a manger; adj. comestibles; s. Eaves; — Agbaru-uno ; — Bords du toit; s. Ebb; — Otata; Ta, mi; — Decadence; s. Decliner; v. n. Ebriety; — Ilakamanya; — Ebriete; s. Ebullient; - Di-ogrlboglbo ; — Ecumant-e; adj. Ebullition; — Oglboglbo ; — Ebullition; s. Ecclesiastic; — Uko-(jJiiku; — Ecclesiastique ; s. Economize; — Tupe; — Economiser; v. a. Economy; — Ntupe; — Economie; s. Edge; — Onu, onimu; — Arete, bord; s. Edible; — Di-olili; — Mangeable; adj. Edict; — Iwu; — Edit; s. Edification; — JNlunite, nlug^oni; — Construction; s. Edifice; — Olu-imo; — Edifice; s. Edify; — Luuite, lug-oni, hi; — Edifier; v. a. Educate; — Kuzi, mug-osi, munye; — Eduquer; v. a. Educator; — Onye-nkuzi; — Educateur; s. Education; — Kkuzi, nmuta; — Education; s. Eff able; — Di-okAvukwu ; — Exprimable; adj. Efface; — Fiqa, me(ja; — Ef facer; v. a, Effacement; — Nficpa, nme<?a; — Effacement; s. Effect; — Me, lu; — Effectuer; v. a. Effectible; ■ — Di-omeme; — Faisable; adj. Effects; — Aka, ife; — Effete; s. Effectuate; — Me, kpata; — Eealiser; v. a. Effervesce; ■ — CJ-lbo, g-bolii; — S'enflammer; v. n. Effervescence; — Og'bog'lK) ; — Effervescence; s. Effervescent; — Di-og'lbog-lbo ; — Ef f ervescent-e ; adj. Effete; — Ag-a,'oke; — Use-e; adj. Efficacious; — Di-ile; — Efficace; adj. Efficacy; — He, i di-ile; — Efficacite; s. Efficient; — Ife di-ile; — - Efficace; adj. Effigy; — Onyonyo; — Effigie; s. Effloresce; — Ea-ifulu; — Fleurir; v. n. P]f florescence ; — Ira-ifulu; — Efflorescence; s. Effluence; — IS'rupu, nruputa; ■ — Ecoulement; s. Effrontery; — Edji-ifele, adi-ifele; — Effronterie; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 70fultaznoqjokdh3kisx6m6mgww3d1 1333951 1333912 2026-04-10T15:02:36Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|82|Dur—Eas|}} {{Rule}} Durability; — '''Ito-ototo;''' — Durée; s.<br> Durable (tobe); — '''To;''' — Durer; v. n.<br> Durance; — '''Itinye na nga;''' — Captivité; s.<br> Duress; — '''Nnyado, nrudo;''' — Captivité; s.<br> During; — '''Ogonogo;''' — Durant; prép.<br> Dusk; — '''Mgbede, Uruluçi;''' — Obscurité; s.<br> Dust; — '''Etum; Tiça;''' — Poussière; s. épousseter; v. a.<br> Dusty; — '''Di-etum;''' — Poudreux-se; adj.<br> Duty; — '''Utu, utu-ego;''' — Devoir, dette; s.<br> Dwarf; — '''Akakpo, akanri;''' — Nain; s.<br> Dwarfish; — '''Di-akakpo;''' — Nain, rabougri; adj.<br> Dwell; — '''Bi, bili;''' — Demeurer; v. n.<br> Dwelling; — '''Uno, obi;''' — Demeure; s.<br> Dwindle; — '''Benata, de, dafu;''' — Déchoir; v. n.<br> Dye; — '''Yidji, yigbu, yi;''' — Teindre; v. a.<br> Dyeing; — '''Nyigbu, nyidji;''' — Teinture; s.<br> Dying; — '''Onwunwu;''' — Mort, décès; s.<br> Dysentery; — '''Onyi;''' — Dyssenterie; s.<br> {{C|'''E'''}} Eager (to be); — '''Ma aru-nni, makalikali;''' — Etre ardent; v. n.<br> Eagerly; — '''N'imakalikali;''' — Ardemment; adv.<br> Eagerness; — '''Imakalikali;''' — Ardeur; s.<br> Eagle; — '''Ugo;''' — Aigle; s.<br> Eagless; — '''Nwunye ugo;''' — Aigle femelle; s.<br> Eaglet; — '''Obele ugo, ugonta;''' — Aiglon; s.<br> Ear; — '''Nti, oko;''' — Oreille; s.<br> Earless; — '''Enwe nti, adinti;''' — Sans oreilles; adj.<br> Earliness, early; — '''Gbo;''' — Précocité; s. tôt; adv.<br> Earn; — '''Luta, kpata;''' — Gagner; v. a.<br> Earnest; — '''Di-uçu;''' — Appliqué, fervent; adj.<br> Earnestness; — '''Idi-uçu, igbado-anya;''' — Application; s.<br> Earth; — '''Ani, uwa, obodo; Kpube adja;''' — Terre; s. Recouvrir<br> Earthen; — '''Adja, ulo;''' — De terre; adj. [de terre; v. a.]<br> Ease; — '''Izul'ike, nwayo;''' — Aise, commodité; s.<br> Easily; — '''Na nwayo;''' — A l'aise; adv.<br> East; — '''Iru-ãwu;''' — Orient, est; s.<br> Eastern; — '''Iru-ãwu;''' — D'est, de l'est; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> d7gyv0lggnghv1110q379ahrecqkdiq 104 449413 1333913 1332711 2026-04-10T13:05:13Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>84 Eff— Ema Effulgence; — jVnwuwapu, nqawapu; — Splendeur; s. Effuse; — Rupu, rusi, riii'u; — Kepandre; v. a. Effusion; — . INrupu, nrusi, nrufu; — Epanchement ; s. Egg; — Akwa; — CEuf; s. Egression; — Opupu, ndjepu; — Sortie; s. Eider; — Obog-wu; — Oie; s. Eider down; — Uluma-obog-wu; — Edredon; s. Eight; — Isato; — Huit; adj. Eight fold; — TJzo-isato, ug-bolo-isato ; — Huit fois; adi. Eighthly; — Nk'isato; — Huitiemement ; adv. Ejaculate; — Tupu; — Lancer; v. a. Ejaculation; — Nkenke ekpele; — Emission; s. Eject; — Tufu, qupu, ^ufu; — Eejeter; v. a. Ejection; — Ktufu, n(?upu, n<?ufu; — Expulsion; s. Eke; — Wanye, g-bati, doti; — Aggrandir; v. a. Elapse; — (xlbafe; — S'ecouler; v. n. Elbow; — Xkipili-aka; — Coude; s. Elder; — Okenye; — Vieux, ancien; adj. Elderly; — Dika-okenye; — Age-e; adj. Eldest; — Kasi-okenye ; — Aine-e; adj. Elect; — Ra, ralu, ro, rota; — Choisir; v. a, Election; — Orara, nralu, nrota; — Election; s. Elephant; — Enyi; — Elephant; s. Elevate; — Bunite, wenite; — Elever; v. a. Elevation; — Mbunite, nwenite; — Elevation; s. Eleven; — Hi n'ofu; — Onze; adj. Eleventh; — Kk'ili n'ofu; — Onziemei adj. Elicit; — Seputa; — Faire sortir; v. a. Eligibility; — Idi-nrota; — Eligibilite; s.. Ehgible; — Di-nrota; — Eligible; adj. Elk; — Asonso, ene; — Dain; s. Elongate; — Setipu, g-bati; — Allonger; v. a. Elongation; — INsetipu, mg-bati; — Prolongement; s. Eloquence; — Onu-okwu; — Eloquence; s. Else; — Ozo; Omezi; — Autre; pr. ou bien; adv. Elsewhere; — Ebe-ozo; — Ailleurs; adv. Elude; — Zelu; — Eluder; v. a. Eludible; — Di-nzelu; — Qui peut s'eluder; adj. Elusion; — ISzelu, mgbanari; — Diversion; s. Emaciate; — Ta-aru, za-aru; — Maigrir; v. n. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> h9u3odrtuk1zrlk5fpe9l92a2vi1x9w 1333930 1333913 2026-04-10T13:31:14Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Eas—Eff|83}} {{Rule}} Eastward; — '''N'akuku iru-ãwu;''' — A l'orient; adv.<br> Easy; — '''Di-ofele;''' — Facile, aisé-e; adj.<br> Eat; -- '''Li, ta;''' — Manger; v. a.<br> Eatable; — '''Di-olili; Ife-olili;''' — Bon à manger; adj. comestibles; s.<br> Eaves; — '''Agbaru-uno;''' — Bords du toit; s.<br> Ebb; — '''Otata; Ta, mi;''' — Décadence; s. Décliner; v. n.<br> Ebriety; — '''Ilakamanya;''' — Ebriété; s.<br> Ebullient; — '''Di-ogbogbo;''' — Ecumant-e; adj.<br> Ebullition; — '''Ogbogbo;''' — Ebullition; s.<br> Ecclesiastic; — '''Uko-Çuku;''' — Ecclésiastique; s.<br> Economize; — '''Tupe;''' — Economiser; v. a.<br> Economy; — '''Ntupe;''' — Economie; s.<br> Edge; — '''Onu, onunu;''' — Arête, bord; s.<br> Edible; — '''Di-olili;''' — Mangeable; adj.<br> Edict; — '''Iwu;''' — Edit; s.<br> Edification; — '''Nlunite, nlugoni;''' — Construction; s.<br> Edifice; — '''Olu-uno;''' — Edifice; s.<br> Edify; — '''Lunite, lugoni, lu;''' — Edifier; v. a.<br> Educate; — '''Kuzi, mugosi, munye;''' — Eduquer; v. a.<br> Educator; — '''Onye-nkuzi;''' — Educateur; s.<br> Education; — '''Nkuzi, nmuta;''' — Education; s.<br> Effable; — '''Di-okwukwu;''' — Exprimable; adj.<br> Efface; — '''Fiça, meça;''' — Effacer; v. a.<br> Effacement; — '''Nfiça, nmeça;''' — Effacement; s.<br> Effect; — '''Me, lu;''' — Effectuer; v. a.<br> Effectible; — '''Di-omeme;''' — Faisable; adj.<br> Effects; — '''Aku, ife;''' — Effets; s.<br> Effectuate; — '''Me, kpata;''' — Réaliser; v. a.<br> Effervesce; — '''Gbo, gbolu;''' — S'enflammer; v. n.<br> Effervescence; — '''Ogbogbo;''' — Effervescence; s.<br> Effervescent; — '''Di-ogbogbo;''' — Effervescent-e; adj.<br> Effete; — '''Aga, oke;''' — Usé-e; adj.<br> Efficacious; — '''Di-ile;''' — Efficace; adj.<br> Efficacy; — '''Ile, idi-ile;''' — Efficacité; s.<br> Efficient; — '''Ife di-ile;''' — Efficace; adj.<br> Effigy; — '''Onyonyo;''' — Effigie; s.<br> Effloresce; — '''Ra-ifulu;''' — Fleurir; v. n.<br> Efflorescence; — '''Ira-ifulu;''' — Efflorescence; s.<br> Effluence; — '''Nrupu, nruputa;''' — Ecoulement; s.<br> Effrontery; — '''Edji-ifele, adi-ifele;''' — Effronterie; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> tb7o1ldcwrej92fl04956gfqhn3v9xn 104 449414 1333914 1332712 2026-04-10T13:05:59Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Ema — Emp 85 Emaciation; — Ita-aru, iza-aru; — Maigreur; s. Emanate; — Ruputa; — Emaner; v. n. Emanation; — ISruputa; — Emanation; s. Emancipate; — Wepu n'oru, weputa n'oru; — Emanciper; v. a. Emancipation; — Iweputa n'oru; — Emancipation; s. Embankement; — Ukpo; — Rernblai; s. Embark; — Tinye n'ug-bo, yi, yili; — Embarquer; Embarkation; — Itinye li'iigbo, oyiyi n'ugbo; — Embarquement ; s. Embarrass; — Gbag-hali; — Embarrasser; v. a. Embarrassment; — Ig-bagiiali, nfiaru; — Embarras; s. Embassy; — TJko, igba-uko; — Ambassade; s. Embay; . — Kebido, kerube; — Baigner, mouiiler; v. a. Embellish; — Dokwa, djikwa, q omnia; — Embellir; v. a. Embellishment; — Edjidji, i(?omma; — Embellissement; s. Embers; — JiTtu-oku, opoto-oku; — Braise; s. Emblem; — Arima; — Embleme; s. Embody; — Kpokoba; — Incorporer; v. a. Embolden; — Djanyelu; — Encourager, enhardir; v. a. Embonpoint; — Ag"bag-idi; — Embonpoint; s. Embouchure; — Onumili, og-bondu; — Embouchure; s. ' Embowel; — Kpopu ng-ili-afo, kpoputa ng-ili-afo; — Arracher les entrailles; Embrace; — Nmaku; Maku; — Embrassement; s. embrasser; v. a. Emendable; — Di-ndokwata; Corrigeable ; adj. Emendation; — Ndokwa, ndozi; — Correction; s. , Emerge; — Tunita, tupu; — Paraitre; v. n. ESerlionT ' } _ Ntunita? ntupu; — Apparition; s. Emetic; — Ogbo; — Emetique; s. Eminence f — Nki)Og-onkpo ; — Hauteur; s. Eminent; — Amalu afaya; — Distingue-e; adj. Emission; — Kzipu, nkopu; — Emission; s. Emmet; — Ag-bu-isi; — Fourmi; s. Emolhate; — Tutu, tutube; — Amollir; v. a. Empark; — Crbabido, g-barube; — Enflammer; v. a. Employ; — Welu n'olu; — Employer; v. a. Employment; — Olu, olu-ug-wo; — Emploi; s Emporium; — Afya; — Lieu du marche; s. Empower; — Nye-ike; — Autoriser; v. a. Emptiness; — Ufolo; — Vide, neant; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 5022sti0zeh36h64bb27wgvdk5vi6we 1333932 1333914 2026-04-10T13:34:25Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|84|Eff—Ema|}} {{Rule}} Effulgence; — '''Nnwuwapu, nçawapu;''' — Splendeur; s.<br> Effuse; — '''Rupu, rusi, rufu;''' — Répandre; v. a.<br> Effusion; — '''Nrupu, nrusi, nrufu;''' — Epanchement; s.<br> Egg; — '''Akwa;''' — Œuf; s.<br> Egression; — '''Opupu, ndjepu;''' — Sortie; s.<br> Eider; — '''Obogwu;''' — Oie; s.<br> Eider down; — '''Uluma-obogwu;''' — Edredon; s.<br> Eight; — '''Isato;''' — Huit; adj.<br> Eight fold; — '''Uzo-isato, ugbolo-isato;''' — Huit fois; adi.<br> Eighthly; — '''Nk'isato;''' — Huitièmement; adv.<br> Ejaculate; — '''Tupu;''' — Lancer; v. a.<br> Ejaculation; — '''Nkenke ekpele;''' — Emission; s.<br> Eject; — '''Tufu, çupu, çufu;''' — Rejeter; v. a.<br> Ejection; — '''Ntufu, nçupu, nçufu;''' — Expulsion; s.<br> Eke; — '''Wanye, gbati, doti;''' — Aggrandir; v. a.<br> Elapse; — '''Gbafe;''' — S’écouler; v. n.<br> Elbow; — '''Nkipili-aka;''' — Coude; s.<br> Elder; — '''Okenye;''' — Vieux, ancien; adj.<br> Elderly; — '''Dika-okenye;''' — Agé-e; adj.<br> Eldest; — '''Kasi-okenye;''' — Aîné-e; adj.<br> Elect; — '''Ra, ralu, ro, rota;''' — Choisir; v. a.<br> Election; — '''Orara, nralu, nrota;''' — Election; s.<br> Elephant; — '''Enyi;''' — Eléphant; s.<br> Elevate; — '''Bunite, wenite;''' — Elever; v. a.<br> Elevation; — '''Mbunite, nwenite;''' — Elévation; s.<br> Eleven; — '''Ili n’ofu;''' — Onze; adj.<br> Eleventh; — '''Nk’ili n’ofu;''' — Onzième; adj.<br> Elicit; — '''Seputa;''' — Faire sortir; v. a.<br> Eligibility; — '''Idi-nrota;''' — Eligibilité; s.<br> Eligible; — '''Di-nrota;''' — Eligible; adj.<br> Elk; — '''Asonso, ene;''' — Dain; s.<br> Elongate; — '''Setipu, gbati;''' — Allonger; v. a.<br> Elongation; — '''Nsetipu, mgbati;''' — Prolongement; s.<br> Eloquence; — '''Onu-okwu;''' — Eloquence; s.<br> Else; — '''Ozo; Omezi;''' — Autre; pr. ou bien; adv.<br> Elsewhere; — '''Ebe-ozo;''' — Ailleurs; adv.<br> Elude; — '''Zelu;''' — Eluder; v. a.<br> Eludible; — '''Di-nzelu;''' — Qui peut s’éluder; adj.<br> Elusion; — '''Nzelu, mgbana-ri;''' — Diversion; s.<br> Emaciate; — '''Ta-aru, za-aru;''' — Maigrir; v. n.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> maa34rt318l594eiv7fshtplkae82ug 104 449415 1333931 1332713 2026-04-10T13:33:20Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>86 Emp— En^ Empty; — Di-ufolo, di-nkiti; — Vide; adj. Emulate; — Zo-nzo; — Rivaliser; v. n. Emulation; ~ Izo-nzo; — Emulation; s. Enact; — Ti-iwu, ma-hvu; — Executer; v. a. Enactment; — Ima-iwu, iti-iwu; — Mise en execution; s. Encamp; — Ma-ntu, nye-ikwu; — Camper; v. n. Encampment; — Ikwu, inye-ikwu, ima-ntu; — Campement; s. Enchain; — Yibe-ogbiligba, kpodo; — Enchainer; v. a. Enchant; — Ta-amosu. kuusi, gba-utumg*ba; — Enchanter; v. a. Enchantment; — Ita-amosu, ikunsi, igba-utumg-ba; — Ench ante- Enchantress; — Amosu, og-boma; — Enchanteur; s. [ment; s. Encircle; — Maku, g-arube; — Entourer; v. a. Enclasp; — Maku; — Embrasser; v. a. Enclose; — Garube, kpo^i okilikili; — Gore; v. a. Enclosure; — Og*eg'e, ig-ba-og-eg-e ; — Cloture; s. Encomium; — Itu-afa, ototo; — Eloge; s. Encompas; — (*arube; — Ceindre; v. a. Encounter; — Ozuzu, og'u; Zu, djeru; — Rencontre; s. Eencontrer; v. a. Encourage; — Djauyelu; — Encourager; v. a. Encouragement; — IVdjaiiyehi; — Encouragement; 5. Encroach; — Kpado, me-emeli; — Empieter; v. a. Encroachment; — Xkpado, ime-emeli, emeli; ■ — Empietement; s. Encumber; — Bog-bu, kwakonye; — Encombrer; v. a. Encumbrance; — Nkwako; — Encombrement; s. End; — Isi, isi-ndjedebe, oiranu; Mesi, mezu; — Fin; s. Finir; v. a. Endanger; — Weta n'ufu; Compromettre ; v. a. Endeavour; — Nwa, kaba-aru; — S'ef forcer; v. n. — Onwanwa, ikaba-aru; — Effort: s. Endemic; — Odi n'ani; — Endemique; adj. Endless; — Ebe-ebe, enwe-isi-udjedebe; — Interminable; adj. Endurable; — Di-unado, di-odidi; — Supportable; adj. ^ Endurance; — Odidi, ita-afufu; — Endurance; s. Endure; — Nado, di, dili, ta-afufu; — Endurer; v. a. Enemy; — Ouye-ilo, dioke; — Ennemi; s. Energetic; — Di-ike, di-ndu; — Energique; s. Enervate; — Benata-ume; — Enerver; v. a. Enervation; — Ibenata-ume ; — Enervement; s. Engage; — Zu; — Engager; v. a. Engagement; — Og"u-ag*lia; ukwa; — Engagement; s. Engender; — Mu, muta; — Engendrer; v. a. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 1yyqsm3o8cdyqv96hkdb8ymfwaezthz 1333934 1333931 2026-04-10T13:37:35Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Ema—Emp|85}} {{Rule}} Emaciation; — '''Ita-aru, iza-aru;''' — Maigreur; s.<br> Emanate; — '''Ruputa;''' — Emaner; v. n.<br> Emanation; — '''Nruputa;''' — Emanation; s.<br> Emancipate; — '''Wepu n'oru, weputa n'oru;''' — Emanciper; v. a.<br> Emancipation; — '''Iweputa n'oru;''' — Emancipation; s.<br> Embankement; — '''Ukpo;''' — Remblai; s.<br> Embark; — '''Tinye n’ugbo, yi, yili;''' — Embarquer;<br> Embarkation; — '''Itinye n'ugbo, oyiyi n'ugbo;''' — Embarquement; s.<br> Embarrass; — '''Gbaghali;''' — Embarrasser; v. a.<br> Embarrassment; — '''Igbaghali, nfiaru;''' — Embarras; s.<br> Embassy; — '''Uko, igba-uko;''' — Ambassade; s.<br> Embay; — '''Kebido, kerube;''' — Baigner, mouiller; v. a.<br> Embellish; — '''Dokwa, djikwa, çomma;''' — Embellir; v. a.<br> Embellishment; — '''Edjidji, içomma;''' — Embellissement; s.<br> Embers; — '''Ntu-oku, opoto-oku;''' — Braise; s.<br> Emblem; — '''Arima;''' — Emblème; s.<br> Embody; — '''Kpokoba;''' — Incorporer; v. a.<br> Embolden; — '''Djanyelu;''' — Encourager, enhardir; v. a.<br> Embonpoint; — '''Agbagidi;''' — Embonpoint; s.<br> Embouchure; — '''Onumili, ogbondu;''' — Embouchure; s.<br> Embowel; — '''Kpopu ngili-afo, kpoputa ngili-afo;''' — Arracher les entrailles;<br> Embrace; — '''Nmaku; Maku;''' — Embrassement; s. embrasser; v. a.<br> Emendable; — '''Di-ndokwata;''' Corrigeable; adj.<br> Emendation; -- '''Ndokwa, ndozi;''' — Correction; s.<br> Emerge; — '''Tunita, tupu;''' — Paraître; v. n.<br> Emergency; }<br> Emersion; } — '''Ntunita, ntupu;''' — Apparition; s.<br> Emetic; — '''Ogbo;''' — Emétique; s.<br> Eminence; — '''Nkpogonkpo;''' — Hauteur; s.<br> Eminent; — '''Amalu afaya;''' — Distingué-e; adj.<br> Emission; — '''Nzipu, nkopu;''' — Emission; s.<br> Emmet; — '''Agbu-isi;''' — Fourmi; s.<br> Emolliate; — '''Tutu, tutube;''' — Amollir; v. a.<br> Empark; — '''Gbabido, gbarube;''' — Enflammer; v. a.<br> Employ; — '''Welu n'olu;''' — Employer; v. a.<br> Employment; — '''Olu, olu-ugwo;''' — Emploi; s.<br> Emporium; — '''Afya;''' — Lieu du marché; s.<br> Empower; — '''Nye-ike;''' -- Autoriser; v. a.<br> Emptiness; — '''Ufolo;''' — Vide, néant; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> tvwsrk6n4hm09sl3lfhuiqmoyqxnwd5 104 449416 1333952 1332714 2026-04-10T15:19:51Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Eng-Ent Engird; — Fyerube; — Entourer; v. a. Engross; — (xokodo, wekodo; — Epaissir; v. a. Enhance; — Runi, rugoni, mewanye; — Encherir; v. a Enhancement; — Nwanye; — Encherissement ; s. Enjoin; — Ti-iwu, ma-iwu, ti; — Enjoindre; v. a. Enjoinment; ■ — Iwu, ozi; — Injonction; s. Enkindle; — Su-oku, munye-oku; — Enflammer; v. a. Enlarge; — Bu, basa, ba; — Elargir; v. a. Enlargement; — Obubu, mbasa; — Elargissement ; s. Enlighten; — Xye-ife, tunye-ife; — Eclairer; v, a. Enlist; — Denye n'akukwo; — Enroler; v. a. Enlistment; 7— Ndeiiye; — Enrolement; s. Enmity; — Ilo, asi, ikpo-asi; — hiimitie; s. Ennoble; — Do-ebube; — Anoblir; v. a. Ennoblement; — Ido-ebube; — Anoblissement; s. Enrage; — Kpasu-iwe; — Enrager; v. n. Enrich; — Do-ogalaiiya ; — Enrichir; v. a. Enrichment; — Ido-ogalanya ; — Enrichissement ; s. Enrob; — Yibe akwa; — Revetir; v. a. Enrol; — Denye n'akukwo; — Enroler; v. a. Enrolment; — Ndenye; — Enrolement; si Enroot; — Manye, kimye, maminye; — Enraciner; r. a Ensample; — Ama, omama-atu: — Exemple; s-. Ensconce; — Zedu, <?edo, kpudo; — Proteger, garantir; Enseal; — Nyado, nyaba; — Sceller; v. a. Enshield; — Zedo, zebido; — Proteger; v. a, Ensign; — Okoloko, okonoko; — Enseigne; s. Enslave; — Do-oru; — Asservir; v. a, Enslavement; — Ido-oru; — Asservissement; s. Ensue; — So, puta; — Suivre; v. a. Entangle; — Ma, kodo; — Embarrasser; v. a. Entanglement; • — Omama, likodo; — Embarras; s. Enter; — Ba, banye, bata; — Entrer;>- n. Entertain; — Mekwa, ne-obiama; — Entretenir; p. a. Entertainment; — Nmekwa, ine-obiama; — Entretien; 1 Enthrone; — Bugo (n'ukpo); — Elever au trone; v. a. Entice; — Lanye, la; — Seduire; v. a. Enticement;. — Nlanye, olala; — Seduction; s. Entomb; — Donye (n'ini); — Mettre an tombeau; v. a. Entrails; — Afo, nglli-atb; — Entrailles; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> r10x44qu1ye0pzuzbcli4tnm8i17syv 1333956 1333952 2026-04-10T15:57:51Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|86|Emp—Eng|}} {{Rule}} Empty; — '''Di-ufolo, di-nkiti;''' — Vide; adj.<br> Emulate; — '''Zo-nzo;''' — Rivaliser; v. n.<br> Emulation; — '''Izo-nzo;''' — Emulation; s.<br> Enact; — '''Ti-iwu, ma-iwu;''' — Exécuter; v. a.<br> Enactment; — '''Ima-iwu, iti-iwu;''' — Mise en exécution; s.<br> Encamp; — '''Ma-ntu, nye-ikwu;''' — Camper; v. n.<br> Encampment; — '''Ikwu, inye-ikwu, ima-ntu;''' — Campement; s.<br> Enchain; — '''Yibe-ogbiligba, kpodo;''' — Enchaîner; v. a.<br> Enchant; — '''Ta-amosu, kunsi, gba-utumgba;''' — Enchanter; v. a.<br> Enchantment; — '''Ita-amosu, ikunsi, igba-utumgba;''' — Enchantement; s.<br> Enchantress; — '''Amosu, ogboma;''' — Enchanteur; s.<br> Encircle; — '''Maku, garube;''' — Entourer; v. a.<br> Enclasp; — '''Maku;''' — Embrasser; v. a.<br> Enclose; — '''Garube, kpoçi okilikili;''' — Clore; v. a.<br> Enclosure; — '''Ogege, igba-ogege;''' — Clôture; s.<br> Encomium; — '''Itu-afa, ototo;''' — Eloge; s.<br> Encompas; — '''Garube;''' — Ceindre; v. a.<br> Encounter; — '''Ozuzu, ogu; Zu, djeru;''' — Rencontre; s. Rencontrer; v. a.<br> Encourage; — '''Djanyelu;''' — Encourager; v. a.<br> Encouragement; — '''Ndjanyelu;''' — Encouragement; s.<br> Encroach; — '''Kpado, me-emeli;''' — Empiéter; v. a.<br> Encroachment; — '''Nkpado, ime-emeli, emeli;''' — Empiétement; s.<br> Encumber; — '''Bogbu, kwakonye;''' — Encombrer; v. a.<br> Encumbrance; — '''Nkwako;''' — Encombrement; s.<br> End; — '''Isi, isi-ndjedebe, onunu; Mesi, mezu;''' — Fin; s. Finir; v. a.<br> Endanger; — '''Weta n'ufu;''' — Compromettre; v. a.<br> Endeavour; — '''Nwa, kaba-aru;''' — S'efforcer; v. n.<br> --- '''Onwanwa, ikaba-aru;''' — Effort; s.<br> Endemic; — '''Odi n'ani;''' — Endémique; adj.<br> Endless; — '''Ebe-ebe, enwe-isi-ndjedebe;''' — Interminable; adj.<br> Endurable; — '''Di-nnado, di-odidi;''' — Supportable; adj.<br> Endurance; — '''Odidi, ita-afufu;''' — Endurance; s.<br> Endure; — '''Nado, di, dili, ta-afufu;''' — Endurer; v. a.<br> Enemy; — '''Onye-ilo, dioke;''' — Ennemi; s.<br> Energetic; — '''Di-ike, di-ndu;''' — Energique; s.<br> Enervate; — '''Benata-ume;''' — Enerver; v. a.<br> Enervation; — '''Ibenata-ume;''' — Enervement; s.<br> Engage; — '''Zu;''' — Engager; v. a.<br> Engagement; — '''Ogu-agha; nkwa;''' — Engagement; s.<br> Engender; — '''Mu, muta;''' — Engendrer; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> iij71f969vndwykdojrr05a3x3feyj5 104 449417 1333953 1332715 2026-04-10T15:20:29Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>88 Ent— Era Entrance; — Obaba, mbata; — Entree; s. Entrap: — Ma (n'onya); — Prendre dans un piege; v. a. Entreat; — Yo, kpeln; — Supplier; v. a. Entreaty; — Ayoyo, ekpele; — Supplique; s. Entry; — Obaba, Onuzu; — Entree; s. Entwist-' ( — Keku, kekudo; — Enlacer; v. a. Enumerate; ■ — Gu, gn-onu; — Enumerer; v. a. Enumeration; — Ign-onu; — Enumeration; s. Enunciate; — Kwu, kwupu; — Enoncer; v. a. Enunciation; — Okwukwnf nkwupu; — Enonciation; s. Envelope; — Fuba, zobe; — Envelopper; v. a. Envelopment; — Muba, nzobe; — Enveloppe; s. Environ; — Garube, norube; — Assieger, environner ;'■•_#. a. Environment; — Ngarube, nnorube; — Siege; s. Environs; — Agbata; — Environs; s. Envoy; — Uko; — Envoye; 5. Envoyship; — Olu-uko, okwa-uko; — Deputation; s. Envy; — Iwe-nkiti, adjo-iwe; — En vie; s. Epidemic; — Oya-ora; — Epidemie; s. Epistle; — Akwukwo-ozi; — Epitre; s. Epistolize; — De-akwukvro-ozi ; — Ecrire une epitre; v. a. Epithet; — Afa; — Epithete; s. Epitomise; — Be-ukenke, benata, benkpilikpi ; — Abreger; v. Equability; — Idi-nranya; — Egalite; s. Equable; — Di-nranya; — Equitable; adj. Equal; — Ra, rain; — Egaler; v. a, Equality; — Idi-nranya; — Egalite; s. Equalization; — Ime-nranya; — Egalisation; s. Equalize; — Me-nranya; — Rendre egal; v. a. Equally; — Nranya; — Egalement; adv. Equerry; — 0<?e-anyinya ; — Ecuyer; s. y Equip; — Dokwa, djikvra; — Equiper; v. a. Equipment; — Ndjikwa; — Equipement; s. Equitable; — Di-ekelesu; — Equitable; adj. Equity; — Ikpe-kwuloto ; — Equite; s. Eradicate; — Ropu; — Extirper; v. a. Eradication; — Nropn; — Extirpation; s. Erasable; — Di-nkpn<?apu, di-nme<?apn; — Eff acable; adj. Erase; — Kpn<?apn, koqapn, me<?apn; — Ef facer; r. a. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> a322qbfjb8xi1h9v95lzj2x9io1t78l 1333957 1333953 2026-04-10T16:01:00Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Eng—Ent|87}} {{Rule}} Engird; — '''Fyerube;''' — Entourer; v. a.<br> Engross; — '''Gokodo, wekodo;''' — Epaissir; v. a.<br> Enhance; — '''Runi, rugoni, mewanye;''' — Enchérir; v. a.<br> Enhancement; — '''Nwanye;''' — Enchérissement; s.<br> Enjoin; — '''Ti-iwu, ma-iwu, ti;''' — Enjoindre; v. a.<br> Enjoinment; — '''Iwu, ozi;''' — Injonction; s.<br> Enkindle; — '''Su-oku, munye-oku;''' — Enflammer; v. a.<br> Enlarge; — '''Bu, basa, ba;''' — Elargir; v. a.<br> Enlargement; — '''Obubu, mbasa;''' — Elargissement; s.<br> Enlighten; — '''Nye-ife, tunye-ife;''' — Eclairer; v. a.<br> Enlist; — '''Denye n’akukwo;''' — Enrôler; v. a.<br> Enlistment; — '''Ndenye;''' — Enrôlement; s.<br> Enmity; — '''Ilo, asi, ikpo-asi;''' — Inimitié; s.<br> Ennoble; — '''Do-ebube;''' — Anoblir; v. a.<br> Ennoblement; — '''Ido-ebube;''' — Anoblissement; s.<br> Enrage; — '''Kpasu-iwe;''' — Enrager; v. n.<br> Enrich; — '''Do-ogalanya;''' — Enrichir; v. a.<br> Enrichment; — '''Ido-ogalanya;''' — Enrichissement; s.<br> Enrob; — '''Yibe akwa;''' — Revêtir; v. a.<br> Enrol; — '''Denye n’akukwo;''' — Enrôler; v. a.<br> Enrolment; — '''Ndenye;''' — Enrôlement; s.<br> Enroot; — '''Manye, kunye, maminye;''' — Enraciner; v. a.<br> Ensample; — '''Ama, omama-atu;''' — Exemple; s.<br> Ensconce; — '''Zedu, çedo, kpudo;''' — Protéger, garantir; v. a.<br> Enseal; — '''Nyado, nyaba;''' — Sceller; v. a.<br> Enshield; — '''Zedo, zebido;''' — Protéger; v. a.<br> Ensign; — '''Okoloko, okonoko;''' — Enseigne; s.<br> Enslave; — '''Do-oru;''' — Asservir; v. a.<br> Enslavement; — '''Ido-oru;''' — Asservissement; s.<br> Ensue; — '''So, puta;''' — Suivre; v. a.<br> Entangle; — '''Ma, kodo;''' — Embarrasser; v. a.<br> Entanglement; — '''Omama, nkodo;''' — Embarras; s.<br> Enter; — '''Ba, banye, bata;''' — Entrer; v. n.<br> Entertain; — '''Mekwa, ne-obiama;''' — Entretenir; v. a.<br> Entertainment; — '''Nmekwa, ine-obiama;''' — Entretien; s.<br> Enthrone; — '''Bugo (n’ukpo);''' — Elever au trône; v. a.<br> Entice; — '''Lanye, la;''' — Séduire; v. a.<br> Enticement; — '''Nlanye, olala;''' — Séduction; s.<br> Entomb; — '''Donye (n’ini);''' — Mettre au tombeau; v. a.<br> Entrails; — '''Afo, ngili-afo;''' — Entrailles; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 1ky3a6jbnkss7wq86eclajhk8givmlo 104 449418 1333954 1332974 2026-04-10T15:21:13Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Era — Eva 89 Erasement; — Xkoqapu, nkpu^apu; — Action d'ef facer; s. Ere; — Tupu; — Avant que; adv. Erebus; — 0<?i<?i; — Soir; s. Erect; — Lu, gwu; — Eriger; v. a. Erection; — Oluln, ogwugwu, ilu-uno; — Erection; s. Err; — Djefye, mefye, iye; — S'egarer; v. n. Errand; — Ozi; — Message; s. Error; — Og-hom, ndjefye, nmefye; — Erreur; s. Erst; — N'izizi, na mbu; — Autrefois; adv. Erudition; — Nmuta, omama; — Erudition; s. Escape; — Gbabu, g-banari, pu, put a; — Effacer; s'ettacer; v. a. on. n. — Mg-bapu, mg-banari; — Effacemenf; s. Eschew; — Zelo, gbalu; — Eviter; v. a, Escort; — Kpaiidu, dupu; — Escorter; v. a. Esculent; — Di-olili, di-nma-olili; — Mangeable; adj. Esophagus; — Onono-imi ; — (Esophage; s. Esoteric; — Di-nzimzo, okpulu; — Cache-e; adj. Especially; — Tuma, nke-kasinu; — Speeialement; adv. Espial; — Onyonyo; — Espion; s. Espousal; — Xzodo, livedo; — Epousailler; s. Espousals; — Nkata-anundi, okwn-animdi ; — Fiancailles; s Espouse; — Xu, maku; — ■ Epouser; v. a. Espy; — INyo, nyota; — Epier; v. a. Essay; — Xwa, dami; — Essayer; v. a. — Onwamva; — Essai; s. Establish; — Wube, daba, raba; — Etablir; v. a. Establishment; — Xwube, ndaba; — Etabl'issement; s. Estate; — Okwa, aku; — Propriete; s. Estimate; — Tunye, g-banye; Mg-banye; — Estimer; v. a. Estime; s. Estimable; — Di-mg-banye, di-ntimye; — Estimable; adj. Estimation; — Mg-banye, ntunye; — Estimation; 5. Estuary; — Onu-mili; — Estuaire; s. Estuate; — Wa, walu, g-bolu; — Bouillir; v. a. Estuation; — Owawa, ogbogrbo; — Ebullition; s. Eternal; — Ebebe, mg-benine, ekponine; — Eternel-le; adj. Eternity; — Ebebe, idi-ebebe, idi-nig-beiiine; — Eternite; s. Eucharist; — Olili-nso, izeizu-nso, ukaristia; — Eucharistie; s. Eunuch ; — . Onozi ; — Eunuque ; s. European; — Onye-o<j!a, onye-oyibo, Onye-uropa; — Europeen; s. Evade: — Gbepu, repu, zelu; — Esquiver; v. a. ou n. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> kp4k808xuvs1pi68epzzgvjy3sepwzt 1333958 1333954 2026-04-10T16:04:06Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Ent—Era|88}} {{Rule}} Entrance; — '''Obaba, mbata;''' — Entrée; s.<br> Entrap: — '''Ma (n’onya);''' — Prendre dans un piège; v. a.<br> Entreat; — '''Yo, kpelu;''' — Supplier; v. a.<br> Entreaty; — '''Ayoyo, ekpele;''' — Supplique; s.<br> Entry; — '''Obaba, Onuzu;''' — Entrée; s.<br> Entwine; }<br> Entwist; } — '''Keku, kekudo;''' — Enlacer; v. a.<br> Enumerate; — '''Gu, gu-onu;''' — Enumérer; v. a.<br> Enumeration; — '''Igu-onu;''' — Enumération; s.<br> Enunciate; — '''Kwu, kwupu;''' — Enoncer; v. a.<br> Enunciation; — '''Okwukwu, nkwupu;''' — Enonciation; s.<br> Envelope; — '''Fuba, zobe;''' — Envelopper; v. a.<br> Envelopment; — '''Nfuba, nzobe;''' — Enveloppe; s.<br> Environ; — '''Garube, norube;''' — Assiéger, environner; v. a.<br> Environment; — '''Ngarube, nnorube;''' — Siège; s.<br> Environs; — '''Agbata;''' — Environs; s.<br> Envoy; — '''Uko;''' — Envoyé; s.<br> Envoyship; — '''Olu-uko, okwa-uko;''' — Députation; s.<br> Envy; — '''Iwe-nkiti, adjo-iwe;''' — Envie; s.<br> Epidemic; — '''Oya-ora;''' — Epidémie; s.<br> Epistle; — '''Akwukwo-ozi;''' — Epître; s.<br> Epistolize; — '''De-akwukwo-ozi;''' — Ecrire une épître; v. a.<br> Epithet; — '''Afa;''' — Epithète; s.<br> Epitomise; — '''Be-nkenke, benata, benkpilikpi;''' — Abréger; v. a.<br> Equability; — '''Idi-nranya;''' — Egalité; s.<br> Equable; — '''Di-nranya;''' — Equitable; adj.<br> Equal; — '''Ra, ralu;''' — Egaler; v. a.<br> Equality; — '''Idi-nranya;''' — Egalité; s.<br> Equalization; — '''Ime-nranya;''' — Egalisation; s.<br> Equalize; — '''Me-nranya;''' — Rendre égal; v. a.<br> Equally; — '''Nranya;''' — Egalement; adv.<br> Equerry; — '''Oçe-anyinya;''' — Ecuyer; s.<br> Equip; — '''Dokwa, djikwa;''' — Equiper; v. a.<br> Equipment; — '''Ndjikwa;''' — Equipement; s.<br> Equitable; — '''Di-ekelesu;''' — Equitable; adj.<br> Equity; — '''Ikpe-kwuloto;''' — Equité; s.<br> Eradicate; — '''Ropu;''' — Extirper; v. a.<br> Eradication; — '''Nropu;''' — Extirpation; s.<br> Erasable; — '''Di-nkpuçapu, di-nmeçapu;''' — Effaçable; adj.<br> Erase; — '''Kpuçapu, koçapu, meçapu;''' — Effacer; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> lq78mmxd9w0mklt2ejdmjawn0n5y0dd 104 449420 1334001 1332718 2026-04-10T20:42:43Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Exc— Exi 91 Exchangeable; ■ — Di-nig-baglm, di-oghagha; — Eoliangeable ; adj. Excisable; — Di-itu-atu; — Imposable; adf. Excise; — Utu; Tu-utu, iia-utu; — Douane; Pereevoir; v. a. Excision; — Mgbupu, mbibi; — Coupure; s. Excitability; — Idi-nkpasu, idi-nkpasu-iwe; — Excitation; s. Excitable; — Di-nkpasu, di-nkpani; — Excitable; adj. Excitation; — ^kpani, nkpasu; Excitation; s. Excite; — Kpasu, kpani; — Exciter; v. a. Excitement; — Nkpani, nkpasu; — Excitation; .s. Exclaim; — Kponkpu, tinkpu; — S'exclamer; r. n. Exclamation; — Xkpu, ikponkpu; — Exclamation; s. Exclude; — Griipu, gbobido; Exclnre; v. a. Exclusion; — Xgupu, n gbobido; — Exclusion; s. Excommunicate; — Deqapu n'uka, gnpu lruka; — Exeoninmnier: v. a. Excommimication ; — ^gupu n'uka; — Excommunication; g, Excoriate; — Gba-akpukpo; — Ecorcher; v. a. Excoriation; — lgba-akpukpo ; — Excoriation; s. Excrescence; — Akpu; — Excroissance ; s. % Excnlpable; — Di-ngoputa, di-agogo; — Excusable; adj. Exculpate; — Gopnta; — Disculper; r. a. Exculpation; ■ — IVgoputa; — Disculpation; s. Excusable; — Di-ing:bagha, di-ogbaglia; Excusable; adj. Excuse; — (xbag-ha, g-halu; — Excuser; v. a. Execrate; — Bu-onu; — Execrer; v. a. Execration; — Iba-onu; — Execration; s. Execute; — Me, niegbu, mesi; — Executor; v. a. Exemplar; — Ama, oinainatu; — Exemplaire; s Exhalation; — Alulu, awulu, uzu; — Exhalaison; .v. Exhale; — Kupu, kwupu, kwu; — Exhaler; v. a. Exhalement; — Uzu, awulu; — Exhalaison; Exhibit; — Gosi; — Exhiber; v. a. Exhibition; — Xgosi; — Exhibition; s. Exhort; — Du-odu, du, kusi; — Extorter; r. a. Exhortation; — Ndumodu, odu; — Exhortation; ,§. Exigency; — Nkpa, idi-nkpa; — Exigence; §. Exigent; — Di-nkpa; — Exigent-e; adj. Exist; — Di, di-ndu, no, uo-ndu; — Existt r. r. n. Existence; — . Idi-ndu ndu; — Existence; §, ' Existent; — Di-ndu; — Existant-e: adj. Exit; — Opupu, una, own; — Exit, sortie; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> bnwuopcofw6g2c233fbybe3gqrawp41 1334002 1334001 2026-04-10T21:35:50Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude> {{rh|90|Eva—Exc|}} {{Rule}} Evangelism; — '''Igbasa-ozioma;''' — Prédication; s.<br> Evangelist; — '''Onye-nkwuputa-ozioma;''' — Evangéliste; s.<br> Evangelize; — '''Kuzi-ozioma, kwuputa-ozioma;''' — Evangéliser; v. a.<br> Evaporate; — '''Kwu-ãwulu;''' — S’évaporer; v. n.<br> Evaporation; — '''Ikwu-ãwulu;''' — Evaporation; s.<br> Evasion; — '''Alo, ntu;''' — Evasion; s.<br> Eve; — '''Anyasi; — mgbwede;''' — Soir; s.<br> Even; — '''Di-tela; Tela, kpala;''' — Egal, uni; adj. niveler; v. a.<br> Evening; — '''Anyasi, mgbwede;''' — Soir; s.<br> Evenness; — '''Iditela, idilali;''' — Niveau; s.<br> Even-tide; — '''Amani-anyasi;''' — Soirée; s.<br> Ever; — '''Mgbwença, ekponine;''' — Toujours; adv.<br> Ever-lasting; — '''Mgbwenine, ebebe, ãwu-ãwu;''' — Eternellement; adv.<br> Every-where; — '''Ebenine, ebença;''' — Partout; adv.<br> Evil; — '''Ndjo, if’odjo, adj’ife; Di-ndjo, adjo;''' — Mauvais-e; adj. mal; s.<br> Evince; — '''Gosi;''' — Prouver; v. a.<br> Evincible; — '''Di-ngosi;''' — Démontrable; adj.<br> Evitable; — '''Di-mgbanari, di-nzepu;''' — Evitable; adj.<br> Evoke; — '''Kpoputa;''' — Evoquer; v. a.<br> Evolution; — '''Nlufu, mgbato;''' — Evolution; s.<br> Evolve; — '''Fupu, gbato, gbasa;''' — Déployer; v. a.<br> Ewe; — '''Atulu, nwunye-atulu;''' — Brebis; s.<br> Exacerbate; — '''Kpasu, kpasu-iwe;''' — Aigrir, exciter; v. a.<br> Exacerbation; — '''Nwanye-oya;''' — Irritation; s.<br> Exalt; — '''Buni, weni;''' — Exalter; v. a.<br> Exaltation; — '''Mbuni, nweni;''' — Exaltation; s.<br> Examination; — '''Nnyoça;''' — Examen; s.<br> Examine; — '''Nyoça;''' — Examiner; v. a.<br> Example; — '''Ama;''' — Exemple; s.<br> Exasperate; — '''Kpasu, kpasu-iwe;''' — Exaspérer; v. a.<br> Exasperation; — '''Nkpasu, nkpasu-iwe;''' — Exaspération; s.<br> Exceed; — '''Ga, ghaga, ka;''' — Excéder; v. a.<br> Excellence; — '''Okaka, okakanma;''' — Supériorité; s.<br> Excellent; — '''Di-okeonu, oke;''' — Excellent-e; adj.<br> Except; — '''Beluso, belu, bepulu;''' — Excepté; prép.<br> — '''Belu, bepu;''' — Excepter; v. a.<br> Exception; — '''Mbepu, ngupu;''' — Exception; s.<br> Exceptionable; — '''Di-ngupu, di-mbepu;''' — Récusable; adj.<br> Excess; — '''Oghagha;''' — Excès; s.<br> Exchange; — '''Gha, gbagha;''' — Echanger; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 1o66weh4ooip3q3hr2p102v4vpxv4dv 104 449421 1334003 1332719 2026-04-10T22:12:37Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>92 Exo— Ext Exodus; — Opupu, eksodos; — Exode; s. Exonerate; — Gopulu, g-oputa; — Deckarger; v. a. Exoneration; — IV g-oputa, ngopulu; — Decharge; .s. Exorcise; — (Jhipu, quputa, <?ufu; — Exorciser: v. a. Exorcism; — N(?upu, n<?uputa, nqufu; — Exorcisme; s. Expand; — (xbasa, kpasa, kusa; — Repandre; v. a. Expanse; — Mgbasa, ukpasa, nkusa; — Etendue; s. Expansibility; — Idi-nig-basa, idi-nkusa; — Expansibilite ; s. Expansible; — Di-mg-basa, di-nkusa; — Expansible; adj. Expatriate; — (fhipu n'obodo ozo; — Expatrier; v. a. Expatriation; — I<^upu n'obodo ozo; — Expatriation; s. Expect; — Tu-anya, g-e, <?e; — Attendre; v. a. Expectancy; — Itu-ana; — Attente; s. Expediency; — Ototo, nfulu, nkwesi; — Expedient; s. Expedient (to be); — To, fuhi, kwesi; — Etre expedient; s. n. Expel; — (pufti, cupu; — Expulser; v. a. Expend; — Tunye-eg-o, tunye; — Depenser; v. a. Expenditure; — Itunye-eg-o, ntunye-eg-o ; — Depense; s. Expense; — Eg-o, ntunye-ego; — Depense; s. Expensive; — Di-okeonu, di-ng-ala; — Dispendieux-se ; adj. Expert; — Di-nka; — Experimente-e ; adj. Expire; — Nwu, nwuru, kupu, kube; — Expirer; v. n. Explain; — Gwapu, kwupu; — Expliquer; v. a. Explainable; — Di-ngwapu, di-nkwupu; — Explicable; adj. Explanation; — Ng-wapu, nkwupu; — Explication: s. Explicable; — Di-ukwupu, di-ngwapu; — Explicable; adj. Explicate; — (xbasa, kwupu, g:osi; ■ — Expliquer; v. a. Explication; — — ^N"g"Osi, nkwupu; — Explication; s. Explode; — Nwu, nwulu; — Faire explosion; v. n. Explosion; — Onwunwu; — Explosion; 5. Expound; — Gwapu, kwupu; — Exposer; v. a. Express; ■ — IViputa, kwu; — Exprimer; v. a. Expressible; — Di-okwukwu; — Exprimable; adj. Expulsion; — N<^upu; — Expulsion; s. Expunge; — Me^apn, decapu: — Ef facer; v. a. Expurgate; ■ — Meqapu, <?a<?apu; — Epurer; v. a. Expurgation; — HT^a^aptl, nme<japu; — Epuration; s. Exquisite; — Oma, omali<?a; — Exquis-e; adj. Extant; ■ — Di-ndu, no-auo; — Saillant-e; adj. Extend; — Setipu, seti, gbasa; — Etendre; v. a. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 4lztsdd7b8c7df11pd2l11wuvq1py98 1334008 1334003 2026-04-10T22:19:17Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Exc—Exi|91}} {{Rule}} Exchangeable; — '''Di-mgbagha, di-oghagha;''' — Echangeable; adj.<br> Excisable; — '''Di-itu-atu;''' — Imposable; adj.<br> Excise; — '''Utu; Tu-utu, na-utu;''' — Douane; Percevoir; v. a.<br> Excision; — '''Mgbugbu, mbibi;''' — Coupure; s.<br> Excitability; — '''Idi-nkpasu, idi-nkpasu-iwe;''' — Excitation; s.<br> Excitable; — '''Di-nkpasu, di-nkpani;''' — Excitable; adj.<br> Excitation; — '''Nkpani, nkpasu;''' Excitation; s.<br> Excite; — '''Kpasu, kpani;''' — Exciter; v. a.<br> Excitement; — '''Nkpani, nkpasu;''' — Excitation; s.<br> Exclaim; — '''Kponkpu, tinkpu;''' — S’exclamer; v. n.<br> Exclamation; — '''Nkpu, ikponkpu;''' — Exclamation; s.<br> Exclude; — '''Gupu, gbobido;''' Exclure; v. a.<br> Exclusion; — '''Ngupu, ngbobido;''' — Exclusion; s.<br> Excommunicate; — '''Deçapu n’uka, gupu n’uka;''' — Excommunier; v. a.<br> Excommunication; — '''Ngupu n’uka;''' — Excommunication; s.<br> Excoriate; — '''Gba-akpukpo;''' -- Ecorcher; v. a.<br> Excoriation; — '''Igba-akpukpo;''' — Excoriation; s.<br> Excrescence; — '''Akpu;''' — Excroissance; s.<br> Exculpable; — '''Di-ngoputa, di-agogo;''' — Excusable; adj.<br> Exculpate; — '''Goputa;''' — Disculper; v. a.<br> Exculpation; — '''Ngoputa;''' — Disculpation; s.<br> Excusable; — '''Di-mgbagha, di-ogbagha;''' Excusable; adj.<br> Excuse; — '''Gbagha, ghalu;''' — Excuser; v. a.<br> Execrate; — '''Bu-onu;''' — Exécrer; v. a.<br> Execration; — '''Iba-onu;''' — Exécration; s.<br> Execute; — '''Me, megbu, mesi;''' — Exécuter; v. a.<br> Exemplar; — '''Ama, omamatu;''' — Exemplaire; s.<br> Exhalation; — '''Alulu, ãwulu, uzu;''' — Exhalaison; s.<br> Exhale; — '''Kupu, kwupu, kwu;''' — Exhaler; v. a.<br> Exhalement; — '''Uzu, ãwulu;''' — Exhalaison;<br> Exhibit; — '''Gosi;''' — Exhiber; v. a.<br> Exhibition; — '''Ngosi;''' — Exhibition; s.<br> Exhort; — '''Du-odu, du, kusi;''' — Exhorter; v. a.<br> Exhortation; — '''Ndumodu, odu;''' — Exhortation; s.<br> Exigency; — '''Nkpa, idi-nkpa;''' — Exigence; s.<br> Exigent; — '''Di-nkpa;''' — Exigent-e; adj.<br> Exist; — '''Di, di-ndu, no, no-ndu;''' — Exister; v. n.<br> Existence; — '''Idi-ndu ndu;''' — Existence; s.<br> Existent; — '''Di-ndu;''' — Existant-e; adj.<br> Exit; — '''Opupu, una, õwu;''' — Exit, sortie; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> kslbjtgfpt07o82qswvle7pdh7vtdot 1334009 1334008 2026-04-10T22:19:55Z Johnnybam 886858 1334009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Exc—Exi|91}} {{Rule}} Exchangeable; — '''Di-mgbagha,di-oghagha;''' — Echangeable; adj.<br> Excisable; — '''Di-itu-atu;''' — Imposable; adj.<br> Excise; — '''Utu; Tu-utu, na-utu;''' — Douane; Percevoir; v. a.<br> Excision; — '''Mgbugbu, mbibi;''' — Coupure; s.<br> Excitability; — '''Idi-nkpasu, idi-nkpasu-iwe;''' — Excitation; s.<br> Excitable; — '''Di-nkpasu, di-nkpani;''' — Excitable; adj.<br> Excitation; — '''Nkpani, nkpasu;''' Excitation; s.<br> Excite; — '''Kpasu, kpani;''' — Exciter; v. a.<br> Excitement; — '''Nkpani, nkpasu;''' — Excitation; s.<br> Exclaim; — '''Kponkpu, tinkpu;''' — S’exclamer; v. n.<br> Exclamation; — '''Nkpu, ikponkpu;''' — Exclamation; s.<br> Exclude; — '''Gupu, gbobido;''' Exclure; v. a.<br> Exclusion; — '''Ngupu, ngbobido;''' — Exclusion; s.<br> Excommunicate; — '''Deçapu n’uka, gupu n’uka;''' — Excommunier; v. a.<br> Excommunication; — '''Ngupu n’uka;''' — Excommunication; s.<br> Excoriate; — '''Gba-akpukpo;''' -- Ecorcher; v. a.<br> Excoriation; — '''Igba-akpukpo;''' — Excoriation; s.<br> Excrescence; — '''Akpu;''' — Excroissance; s.<br> Exculpable; — '''Di-ngoputa, di-agogo;''' — Excusable; adj.<br> Exculpate; — '''Goputa;''' — Disculper; v. a.<br> Exculpation; — '''Ngoputa;''' — Disculpation; s.<br> Excusable; — '''Di-mgbagha, di-ogbagha;''' Excusable; adj.<br> Excuse; — '''Gbagha, ghalu;''' — Excuser; v. a.<br> Execrate; — '''Bu-onu;''' — Exécrer; v. a.<br> Execration; — '''Iba-onu;''' — Exécration; s.<br> Execute; — '''Me, megbu, mesi;''' — Exécuter; v. a.<br> Exemplar; — '''Ama, omamatu;''' — Exemplaire; s.<br> Exhalation; — '''Alulu, ãwulu, uzu;''' — Exhalaison; s.<br> Exhale; — '''Kupu, kwupu, kwu;''' — Exhaler; v. a.<br> Exhalement; — '''Uzu, ãwulu;''' — Exhalaison;<br> Exhibit; — '''Gosi;''' — Exhiber; v. a.<br> Exhibition; — '''Ngosi;''' — Exhibition; s.<br> Exhort; — '''Du-odu, du, kusi;''' — Exhorter; v. a.<br> Exhortation; — '''Ndumodu, odu;''' — Exhortation; s.<br> Exigency; — '''Nkpa, idi-nkpa;''' — Exigence; s.<br> Exigent; — '''Di-nkpa;''' — Exigent-e; adj.<br> Exist; — '''Di, di-ndu, no, no-ndu;''' — Exister; v. n.<br> Existence; — '''Idi-ndu ndu;''' — Existence; s.<br> Existent; — '''Di-ndu;''' — Existant-e; adj.<br> Exit; — '''Opupu, una, õwu;''' — Exit, sortie; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> oisyjboe7txk2q45a7v4lshf21s2ih7 104 449422 1334004 1332720 2026-04-10T22:15:11Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Ext— Eyr 93 Extensibility; — Idi-nsetipu, idi-mgbasa; — Extensibility ; s. Extensible; — Di-nsetipu, di-mg*basa; — Extensible; adj. Extension; — Nsetipu, nseti, mg-basa; — Extension; s. Extensive; — Nukwu, ukwu; — Spacieux-se; adj. Exterior; — Ife, azu, enu-aru; — ■ Exterieur-s; s. Exterminate; — Ropu, roni, ro; — Exterminer; v. a. Extermination; — Xropu, ororo, mbibi, ogbug-bu; — Extermination; s. Extinction; — Og-bug-bu, mbibi; — Extinction; s. Extinguish; — Menyu, g-bupu, mebi; — Eteindre; v. a, Extinguishable ; — Di-nmenyu, mg-bupu; — Qni peut s'eteindre; adj. Extinguishment; — Nmenyu, mg-bupu; — Extinction; 8. Extirpate; — Rupu, nopu, ro; — Extirper; v. a, Extirpation; — Nropu, mg-bupu; — Extirpation; s. Extol; — To, buni, nye-ototo; Exalter; v. a. Extort; — Pu, pulu, punalu; — Extorqner; v. a. Extortion; — Opupu, npunalu; — Extorsion; 6-. Extract; — Seputa, sepu, welu; — Extraire; v. a. Extraction; — INseputa, usefu; — Extraction; 5. Extravagance; — ^Nmeyi, nmeg'hag-a; — Extravagance; s. Extricable; — Di-mg-batopu, di-ntopu; — Degage-e; adj. Extricate; — Topu, g-batopu, ra; — Debarrasser;. v. a. Extrication; — Mopu, mg-batopu, orara; — Degagement; s. Extrinsic; — Ife, azu; — Extrinseque; adj. Extrude; — Napu, cupu, kwapu; — Expulser; v. a, Extrusion; — Kuapu, neupu, nkwapu; — Expulsion; ,s. Exuberance; — Imelime; — Exuberance; s. Exuberant; — Di-imelime, di-otutu; — Exuberant-e ; adj. Exult; — Kuli, g-oli; — Exulter; v. n. Exultation; — Kg-oli, ng-ogo; — Exultation; s. Eye; — Anya; — CEil; s. — To-anya, neue, ne-auya; — Observer; v. a. Eye-ball; — Nkpulu-anya; — Prunelle; s Eye-brow; — Iku, ikuauya; — Sourcil; .s Eye-lash; — Mgbubele-anya; — Cil: s. Eyry; — Ulio-uuunu; — Aire; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> pa7jk4qgsvswq8q8u68aloexlzjs27d 1334012 1334004 2026-04-10T22:24:44Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|92|Exo—Ext|}} {{Rule}} Exodus; — '''Opupu, eksodos;''' — Exode; s.<br> Exonerate; — '''Gopulu, goputa;''' — Décharger; v. a.<br> Exoneration; — '''Ngoputa, ngopulu;''' — Décharge; s.<br> Exorcise; — '''Çupu, çuputa, çufu;''' — Exorciser; v. a.<br> Exorcism; — '''Nçupu, nçuputa, nçufu;''' — Exorcisme; s.<br> Expand; — '''Gbasa, kpasa, kusa;''' — Répandre; v. a.<br> Expanse; — '''Mgbasa, nkpasa, nkusa;''' — Etendue; s.<br> Expansibility; — '''Idi-mgbasa, idi-nkusa;''' — Expansibilité; s.<br> Expansible; — '''Di-mgbasa, di-nkusa;''' — Expansible; adj.<br> Expatriate; — '''Çupu n’obodo ozo;''' — Expatrier; v. a.<br> Expatriation; — '''Içupu n’obodo ozo;''' — Expatriation; s.<br> Expect; — '''Tu-anya, ge, çe;''' — Attendre; v. a.<br> Expectancy; — '''Itu-ana;''' — Attente; s.<br> Expediency; — '''Ototo, nfulu, nkwesi;''' — Expédient; s.<br> Expedient. (to be); — '''To, fulu, kwesi;''' — Etre expédient; s. n.<br> Expel; — '''Çufu, çupu;''' — Expulser; v. a.<br> Expend; — '''Tunye-ego, tunye;''' — Dépenser; v. a.<br> Expenditure; — '''Itunye-ego, ntunye-ego;''' — Dépense; s.<br> Expense; — '''Ego, ntunye-ego;''' — Dépense; s.<br> Expensive; — '''Di-okeonu, di-ngala;''' — Dispendieux-se; adj.<br> Expert; — '''Di-nka;''' — Expérimenté-e; adj.<br> Expire; — '''Nwu, nwuru, kupu, kube;''' — Expirer; v. n.<br> Explain; — '''Gwapu, kwupu;''' — Expliquer; v. a.<br> Explainable; — '''Di-ngwapu, di-nkwupu;''' — Explicable; adj.<br> Explanation; — '''Ngwapu, nkwupu;''' — Explication; s.<br> Explicable; — '''Di-nkwupu, di-ngwapu;''' — Explicable; adj.<br> Explicate; — '''Gbasa, kwupu, gosi;''' — Expliquer; v. a.<br> Explication; — '''Ngosi, nkwupu;''' — Explication; s.<br> Explode; — '''Nwu, nwulu;''' — Faire explosion; v. n.<br> Explosion; — '''Onwunwu;''' — Explosion; s.<br> Expound; — '''Gwapu, kwupu;''' — Exposer; v. a.<br> Express; — '''Niputa, kwu;''' — Exprimer; v. a.<br> Expressible; — '''Di-okwukwu;''' — Exprimable; adj.<br> Expulsion; — '''Nçupu;''' — Expulsion; s.<br> Expunge; — '''Meçapu, deçapu;''' — Effacer; v. a.<br> Expurgate; — '''Meçapu, çaçapu;''' — Epurer; v. a.<br> Expurgation; — '''Nçaçapu, nmeçapu;''' — Epuration; s.<br> Exquisite; — '''Oma, omaliça;''' — Exquis-e; adj.<br> Extant; — '''Di-ndu, no-ano;''' — Saillant-e; adj.<br> Extend; — '''Setipu, seti, gbasa;''' — Etendre; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> b67zcvozi40cdc37427b1u7ken1tqo0 104 449429 1334005 1332727 2026-04-10T22:16:30Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Fie— Fol 99 Fleetness; — Oso; — Vitesse; s. Flesh; — Ulu, ulu-anu, aim; — Chair; s. Fleshiness; — Ibu, okpi, ibu-aru; okpi-aru; — Embonpoint; s. Fleshy (to be); — Su-aru, zu-aru; — Etre gras; v. n. Fletch; — (fJi-ugbene ; — Garnir de plumes; v. a. Flexible: — Di-nnyago, di-nnyaru; — Flexible; adj. Flexion; — Ouyanya, nnyag-o; — Flexion; s. Flight; — Ofefe, igwe-nnunu; — Vol, volee; s. Flighty; — Di-ngwa; — Leger, rapide; adj. Flimsy; — Di-nfe, di-uzalazala ; — Leger, frivole; adj. Fling; — Fera, fe; — Jeter, lancer; v. a. Flint; — Omu, okwute-ike; — Caillou; s. Float; — Se, selu; — Flotter; v. a. Flog; — Pya, pya-itali; — Fouetter; v a. Flogging; — Opipya, ipya-itali; — Fustigation; s. Flood; — Idju, mili-olulu ; Lu, g-ba; — Courant; s. inonder; v. a. Flood-gate; — Ulolo; — Ecluse; s. Floor; — Ani-uno, akpata; Ma-akpata; — Planch er; s. plancheier; v. a. Flotilla; — Usu-ug-bo; — Flottille; s. Flour; — Utu, utu-oka; Fewusa-utu; — Farine; s. fanner; v. a. Flourish; — Basa, kpotu; — Fleurir, prosperer; v. n. Flow; — Bu, ma, tu; — Couler; v. a. Flowage; — Oruru, nruru; — Courant; s. Flower; — Ototo, ifulu; Ra-ifulu; — Fleur; v. fleurir; v. n. Fhrx; — Oruru; Ru; — Flux; s. faire fondre; v. a. Fly; — Idjidji; Fe; — Mouche; s. voler; v. n. Fly-blow; — Akwa-idjidji; — OEuf de mouche; s. Foal; — Nwag-bog-ho-anyinya; — Pouliche, Poulain; s. Foam; — Su-ufum, g'bo-ufafti; Ufufu; — Ecumer; v. a. ecume; s. Foamy; — .Di-ufufu; — Ecumant-e; adj. Fodder; — Nni-auumanu ; — Fourrage, foin; s. Foe; — Onye-ilo; — Ennemi; s. Fog; — Alum; — Brouillard; s. Fogginess; — Ikwu-alulu; — Temps de brouillard; s. Foggy (to be); — Kwu-alulu; — Faire de la brume; v. n. Foil; — ^mebi, ocucu; Mesa, mebi, cua; — Defaite; 5. defaire; v. a. Fold; — Uno-atulu, okpakpa; Bjike, dji; — Troupeau; s. parquer; v. a. Foliage; — Akwukwo; — Feuillage; 5. Foliate; —> Tisa; — Battre en feuilles; v. a. Foliation; — Ntisa; — Feuillaison; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> nzv7gvaa7zwul7fhrig38weq1r5axnl 1334017 1334005 2026-04-10T22:31:30Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|98|Fir—Fle|}} {{Rule}} Firmament; — '''Igwe, ikuku;''' — Firmament; s.<br> Firmly; — '''Si-ike;''' — Fermement; adv.<br> Firmness; — '''Idi-ike, isi-ike;''' — Fermeté; s.<br> First; — '''Nke mbu, n’kizizi;''' — Premier; adj.<br> — '''Na mbu, n’izizi;''' — Premièrement; adv.<br> First-born; — '''Nwa-izizi;''' — Premier né; s.<br> First-fruits; — '''Nkpulu-izizi;''' — Prémices; s.<br> Firstlings; — '''Nwa-izizi-anumanu;''' — Prémices; s.<br> Firth; — '''Onumili;''' — Embouchure; s.<br> Fish; — '''Azu; Ço, ku-oku;''' — Poisson; s. pêcher; v. a.<br> Fisherman; — '''Onye-oku, onye-oku-azu;''' — Pêcheur; v.<br> Fish-hook; — '''Igho, ukpo;''' — Hameçon; s.<br> Fishing; — '''Oku, olu-oku, oku-azu;''' — Pêche; s.<br> Fish-market; — '''Afya-azu;''' — Poissonnerie; s.<br> Fish-monger; — '''Oli-azu;''' — Poissonnier; s.<br> Fissile; — '''Di-nkpowa;''' — Fissile; adj.<br> Fissility; — '''Idi-nkpowa;''' — Nature fissile; s.<br> Fissure; — '''Onunu;''' — Fissure; s.<br> Fist; — '''Okpo, ikpa; Ti-ikpa, ti-okpo;''' — Poing, frapper; v. a.<br> Fistulous; — '''Di-oghele;''' — Fistuleux-se; adj.<br> Fit (to be); — '''Kwesi, fulu, tosi;''' — Etre capable; v. n.<br> Fitness; — '''Nkwesi, ntosi;''' — Capacité; s.<br> Five; — '''Ise;''' — Cinq; adj.<br> Five-fold; — '''Nmadji-ise;''' — Quintuple; adj.<br> Flag; — '''Okonoko, okoloko; Dapu, gwo;''' — Drapeau; s. tomber; v. a.<br> Flagellate; — '''Pya, pya-itali;''' — Flageller; v. a.<br> Flagellation; — '''Ipya-itali, opipya;''' — Flagellation; s.<br> Flagship; — '''Ugbo-okonoko;''' — Vaisseau amiral; s.<br> Flagstaff; — '''Osisi-okonoko;''' — Hampe; s.<br> Flam; — '''Asi, ntu; Lafu, laputa;''' — Conte; s. duper; v. a.<br> Flame; — '''Ile-oku; Nwu, nwulu;''' — Flamme; s. flamber; v. a.<br> Flash; — '''Gbupu, kepu; Ogbugbu, okeke;''' — Briller; v. n. éclat; s.<br> Flatter; — '''Bala;''' — Flatter; v. a.<br> Flavour; — '''Isi, uso; Si, so;''' — Parfum; s. parfumer; v. a.<br> Flay; — '''Gba (akpukpo);''' — Ecorcher; v. a.<br> Flea; — '''Kpukpu;''' — Puce; s.<br> Flecker; — '''Tupo;''' — Moucheter; v. a.<br> Flection; — '''Onyanya;''' — Flexion; s.<br> Flee; — '''Gbapu, gbanaba;''' — Fuir; v. n.<br> Fleet; — '''Di-ngwa; Usu-ugbo;''' — Rapide; adj. flotte; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 4gtt7lrgkvlzn86dyfp1cglvvtny3vs 104 449432 1334006 1332730 2026-04-10T22:17:21Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>102 Fra— Fro Fratricide; — Ig-bu nwaime, og-bu nwaime; — Fratricide; s. Fraud; — Ailing ho, nmegbu; — Fraude; s. Fraudful; — Di-ag-hug-ho ; — Frauduleux-se. adj. Fraudulence; — Aghuglio, nmg-ebu; — Mauvaise foi; s. Fraudulent; — Di-aghug*ho ; — Frauduleux-se; adj. Fraught (to be); — Dju, djuputa; — Etre rempli; v. n. Fray; — Iko-oini, esemokwu; — Rixe; s. Freckle; — Ntupo; — Tache de rousseur; s. Free; — Gbaputa; — Deiivrer; v. a. Freebooter; — Onye-npum ; — Maraudeur; s. Freeborn; — Nwa-madu; — Ne libre; adj. Freedman; — Onye-ag-batalu-ag-baputa ; — Affanchi; s. Freedom; — Inwe owe-onye; — Liberte; s. Freely; — Ka nkiti; — Gratuitement; adv. Freewill; — Uce-aka-onye ; — Libre arbitre; s. Frequently; — Ug'boliig'bolo ; — Frequemment; adv. Fresh; — Ofu; — Frais, fraiche; adj. Freshen; — Me ife k'odi-ofu; — Rafraichir; v. a. Freshness; — Idi-ofu, ofu; — Fraicheur; s. Fiiend; — Oyi, nnuiio, enyi, ohu; — Ami, amie; s. Friendless; — Emve-oyi; — Sans amis; adj. Friendliness; — Idi-afomma; — Bienveillance ; s. Friendly; — Di-af omnia; — Amical-e; adj. Friendship; — Oyi, ukpa; — Amitie; s. Frigate; — Ug'bo-ag-ha, ug-bo-ogri; — Fregate; s. Fright; — Egwu, nkudja; Yi-eg"wu; — Frayeur; s. effrayer; v. Frighten; — Yi-egwu; — Effrayer; v. a. Frightful; — Di-egwu; — Effrayable; adj. Frightfully; — N'eg-wu; — Effroyablement; adv. Frightf ulness ; — Idi-eg-wu; — Horreur; s. Frigid; — Di-oyi; — Froid-e; adj. Frigidity; — Idi-oyi; itu-oyi; — Froidure; s. Frigidly; — N'oyi; — Froidement; Frippery; — Akwa-ocye; — Friperie; s. Frisk; — Te-eg-wu, ma wu; — Gambader; v. n. Frock; — A wo; — Grenouille; s. From; — Na, sina; — De, depuis, par; prep. Front; — Iru, auya; Do-iru, ce-iru; — Front; s. faire front; v. Frontlet; — Nkpo n'iru; — Fronteau, frontal; s. Froth; — Ufufu; — Ecume; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 1mt7ybhpsx0a8wn2jsees3uorn2ludf 1334030 1334006 2026-04-10T23:16:40Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||For—Fra|101}} {{Rule}} Forethought; — '''Nçebulu;''' — Prescience; s.<br> Forever; — '''Uwatuwa;''' — A jamais; adv.<br> Forget; — '''Lozo, çezo, lofu, çefu;''' — Oublier; v. a.<br> Forgetfulness; — '''Nlozo, nçezo, obi-nçezo;''' — Oubli; s.<br> Forgive; — '''Gbaghalu, rapu, ghalu;''' — Pardonner; v. a.<br> Forgiveness; — '''Mgbaghalu, nghalu;''' — Pardon; s.<br> Fork; — '''Wa-ngadaba, kesa; Ndudu;''' — Fourcher; v. a. fourchette; s.<br> Form; — '''Omemo, usolo; Mo, kpu, pi;''' — Forme; s. former; v. a.<br> Formation; — '''Omomo, opipi;''' — Formation; s.<br> Formerly; — '''N’ekpogbo;''' — Autrefois; adv.<br> Formidable; — '''Di-egwu;''' — Formidable; adj.<br> Fornication; — '''Iyi-oyi;''' — Fornication; s.<br> Forsake; — '''Obanari, gbaghalu;''' — Abandonner; v. a.<br> Forsooth; — '''N’ezi-okwu;''' — Assurément; adv.<br> Forswear; — '''Nwiyi n’asi;''' — Se parjurer; v. n.<br> Forth; — '''N’iru, ife;''' — En avant; adv.<br> Forthwith; — '''Ozigbo, ozigbo-ozigbo;''' — Sur le champ; adv.<br> Fortieth; — '''Nk’ogunabo;''' — Quarantième; adj.<br> Fortnight; — '''Izu-uka nabo;''' — Quinzaine; s.<br> Fortunately; — '''N’awele, n’izi-oma;''' — Heureusement; adv.<br> Forty; — '''Ogunabo;''' — Quarante; adj.<br> Foss; — '''Onunu;''' — Fosse, fossé; s.<br> Foster; — '''Zu, zunita;''' — Elever, nourrir; v. a.<br> Foster-child; — '''Nwa-okpala;''' — Nourrisson; s.<br> Foul; — '''Di-inyi;''' — Sale; adj.<br> Foundation; — '''Nto-ani, ani;''' — Fondement; s.<br> Fountain; — '''Isi-mili, mili;''' — Fontaine; s.<br> Four; — '''Eno, ino;''' — Quatre; adj.<br> Fourfold; — '''Nmadji eno;''' — Quadruple; adj.<br> Fourscore; — '''Ogu-eno;''' — Quatre-vingts; adj.<br> Fowl; — '''Nnunu, okuku;''' — Poule; s.<br> Fraction; — '''Ibe, ibelibe;''' — Fraction; s.<br> Fractional; — '''Di-ibe, di-ibelibe;''' — Fractionnaire; adj.<br> Fracture; — '''Ntiwa, ntidji, ntikwa;''' — Fracture; s.<br> Fragment; — '''Ibelibe, ilili;''' — Fragment; s.<br> Fragrance; — '''Isi-uso, uso-isi;''' — Parfum; s.<br> Fragrant; — '''Di-isi-uso;''' — Parfumé-e; adj.<br> Frame; — '''Mo, monye;''' — Former; v. a.<br> Fraternity; — '''Otu; (dika umu-nne)''' — Fraternité; s.<br> Fraternize; — '''Kpa; (n’otu dika umu-nne)''' — Fraterniser; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> qade1165wpm12ra4hiba7d4l0d1m8mo 104 449433 1334007 1332731 2026-04-10T22:18:44Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Fro— Gad 103 Frothiness; — Idi-ufufu; — Froid glacial; s. Frothy; — Di-ufufu; — Ecumant-e; adj. Frown; — Lo-anya; Ibo-anya; — Froncer le sourcil; v. a. Fructify; — Zu; (ani) — Fertiliser; v. a. Fruit; — Xkpulu; — Fruit; s. Fruitage; — Xkpulu-osisi ; — Fruits; s. Fry; — Ghe; — Frire, faire frire; v. a. Fugitive; — Oso, ouye-oso; — Fugitif, fuyard; s. Fulfil; — Me, mezu; — Accomplir; v. a. Fulfilment; — Omeme, nmezu; — Accomplissement ; s. Full (to be); — Dju; — Etre plein; s. Fulness; — Odjudju, udju; — Plenitude; s. Fulvid; — Di-edo; — Fume; - Alulu, awulu, ig-we; Kwu-awulu; - { f J^. v^ur' * Fumigate; — Kwu-awulu; — Desinfecter; v. a. Fumigation; — Ikwu-awulu; — Disinfection; s. Fun; — Ikpa-amu, eg-wu; — Amusement, gaite; s. Function; — Olu; — Fonction; — s. Funeral; — Onini (ozu), akwamozu; — Funerailles; s. Funnel; — Ogrbanaga; — Entonnoir; s. Fur; — Adji, akpukpo; — Fourrure; s. Furnish; — Kwadebelu; — Foumir; v. a. Furniture; — Ife-obi-uno ; — Fourniture; s. Furthe; — Tekali-aka, kaliteaka; Nye-aka; — Au-dela; Avancer ; v. n. Furtherance; — Mbuni, mbugo; — Avancement, progres; s. Furthest; — Kasiteaka, tekalisiaka;, — Le plus loin; adv. Furtively; — N'ori, n'osi; — Furtivement; adv. Fury; — Iwe, onuma; — Furie; s. Fuse; — Gbaze; — Fondre; v. a. Fusibility; — Idi-mgbaze; — Fusibilite; s. Fusible; — Di-mgbaze; — Fusible; adj. Fuss; — Uzu, ufyo; — Embarras, bruit; s. Future; — Odi-n'iru; — Avenir; s. G Gabble; — - Gu-isi; Igu-isa; — Giier; v. n. cris; s. Gad; — Wa, wa-ofya; — Courrir, errer; v. n. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 2kl7jy9r1d6xr3310pdg57f9sr8k2jt 1334032 1334007 2026-04-10T23:19:20Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|102|Fra—Fro|}} {{Rule}} Fratricide; — '''Igbu nwanne, ogbu nwanne;''' — Fratricide; s.<br> Fraud; — '''Aghugho, nmegbu;''' — Fraude; s.<br> Fraudful; — '''Di-aghugho;''' — Frauduleux-se. adj.<br> Fraudulence; — '''Aghugho, nmegbu;''' — Mauvaise foi; s.<br> Fraudulent; — '''Di-aghugho;''' — Frauduleux-se; adj.<br> Fraught (to be); — '''Dju, djuputa;''' — Etre rempli; v. n.<br> Fray; — '''Iko-onu, esemokwu;''' — Rixe; s.<br> Freckle; — '''Ntupo;''' — Tache de rousseur; s.<br> Free; — '''Gbaputa;''' — Délivrer; v. a.<br> Freebooter; — '''Onye-npum;''' — Maraudeur; s.<br> Freeborn; — '''Nwa-madu;''' — Né libre; adj.<br> Freedman; — '''Onye-agbatalu-agbaputa;''' — Affranchi; s.<br> Freedom; — '''Inwe õwe-onye;''' — Liberté; s.<br> Freely; — '''Na nkiti;''' — Gratuitement; adv.<br> Freewill; — '''Uçe-aka-onye;''' — Libre arbitre; s.<br> Frequently; — '''Ugbolugbolo;''' — Fréquemment; adv.<br> Fresh; — '''Ofu;''' — Frais, fraiche; adj.<br> Freshen; — '''Me ife k’odi-ofu;''' — Rafraîchir; v. a.<br> Freshness; — '''Idi-ofu, ofu;''' — Fraîcheur; s.<br> Friend; — '''Oyi, nnuno, enyi, ohu;''' — Ami, amie; s.<br> Friendless; — '''Enwe-oyi;''' — Sans amis; adj.<br> Friendliness; — '''Idi-afomma;''' — Bienveillance; s.<br> Friendly; — '''Di-afomma;''' — Amical-e; adj.<br> Friendship; — '''Oyi, ukpa;''' — Amitié; s.<br> Frigate; — '''Ugbo-agha, ugbo-ogu;''' — Frégate; s.<br> Fright; — '''Egwu, nkudja; Yi-egwu;''' — Frayeur; s. effrayer; v. a.<br> Frighten; — '''Yi-egwu;''' — Effrayer; v. a.<br> Frightful; — '''Di-egwu;''' — Effrayable; adj.<br> Frightfully; — '''N’egwu;''' — Effroyablement; adv.<br> Frightfulness; — '''Idi-egwu;''' — Horreur; s.<br> Frigid; — '''Di-oyi;''' — Froid-e; adj.<br> Frigidity; — '''Idi-oyi; itu-oyi;''' — Froidure; s.<br> Frigidly; — '''N’oyi;''' — Froidement;<br> Frippery; — '''Akwa-oçye;''' — Friperie; s.<br> Frisk; — '''Te-egwu, ma wu;''' — Gambader; v. n.<br> Frock; — '''Awo;''' — Grenouille; s.<br> From; — '''Na, sina;''' — De, depuis, par; prép.<br> Front; — '''Iru, anya; Do-iru, çe-iru;''' — Front; s. faire front; v. n.<br> Frontlet; — '''Nkpo n’iru;''' — Fronteau, frontal; s.<br> Froth; — '''Ufufu;''' — Ecume; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> dqm8zqnovpdgsyctasl97qeijo7ssxv 104 449436 1334010 1332734 2026-04-10T22:20:24Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>106 Gla— Glu Glance; — Ne-anya; Ig-be-anya, ine-anya; — Lancer un regard; v. n Glare; — Nwuqita-anya; — Eolouir; v. a. [Regard; s. Glass; — Ug-eg-be; — Yerre, glace; s. . Glaze; — Kpudo-ug-eg-be ; — Refleter; v. a, Glazing; — Ikpudo-ugeg-be ; — Eeflet; s. Gleam; — Nwuputa; Nnwuputa; — Rayonner; v. n. rayon; s. Gleaning; — ISTkpa, ntutu; — Brillant; s. Glee; — Abu, awuli; — Gaiete; s. Glen; — Mgbulug-udu-di-nvralala; — Vallee; s. Glib (to be); — No, tela; — Faire glisser; v. a. Glide; — Ru-nwayo; Oruru-nwayo; — Glisser; v. n. glissement; s Glimpse; — Nfupelu; — Lueur; s. Glisten; — Ke, kepu; — Etinceler; v. n. Glitter; — Nwu, g"bu; — Briller, reluire; v. n Globate; — Di-okilikili; — En globe; adj. Globe; — Uwa; — Globe; s. Globose; — Di-okilikili; — Globuleux-se ; adj. Globosity; — Idi-okilikili ; — Sphericite; s. Globular; — Di-okilikili; — Spherique; adj. Globule; — ObePife di-okilikili; — Globule; s. Globulous; — Di-okilikili; — Globuleux-se; adj. Glomerate; — Kpukoba; — Agglomerer; v. a. Glomeration ; — Okpukpu, nkpukoba; — Agglomeration; s. Gloom; — 0<?i<?i; — Obscurite; s. Gloomily; — ^Toqiqi; — Obscurement; adv. Gloomy; — Di-o<?i<^i; — Obscur; adj. Glorification; — Inye-ototo; — Glorification; s. Glorify; — Nye-ototo, buni; — Glorifier; v. a. Glorious; — Di-ototo; — Glorieux-se; adj. Gloriously; — K'ototo; — Glorieusement; adv. Glory; — Ototo; — Gloire; s. Gloss; — Onwunwn, onwumalamala; — Lustre, eclat; s. Glossiness; — Inwumalamala ; — Eclat, brillant; s. Glossy; — Di-malamala; — Lustre-e; adj. Glow; — Nwu, <?o; — S'enflammer, bruler; v. n. Gloze; — Lafu, bala; — Flatter; v. a. Glut; — Fonye; — Avaler; v. a. Glutinate; — Nyakodo; — Agglutiner; v. a. Glutton; — Onye-afonni, olinkukwu; — Glouton; s. Gluttonous; — Di-afonni; — Glouton-ne; adj. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> lhs4ijaejbep1oix5ysjzwaa4zz8g95 1334023 1334010 2026-04-10T23:01:42Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Gen—Gla||105}} {{Rule}} Généralissime; — '''Isi-oçi-agha;''' — Généralissime; s.<br> Generalship; — '''Olu-oçi-agha;''' — Généralat; s.<br> Generate; — '''Mu, muta;''' — Engendrer; v. a.<br> Generation; — '''Ndudugandu, azi;''' — Génération; s.<br> Genius; — '''Mo, ndimo;''' — Génie; s.<br> Gentile; — '''Onye-uwa, Djentili;''' — Gentile;<br> Gentleness; — '''Nwayo;''' — Douceur; s.<br> Gently; — '''Nwayo;''' — Doucement; adv.<br> Genuflection; — '''Igbu-nkpilukwu;''' — Génuflexion; s.<br> Genuinely; — '''Ezie, n’ezi-okwu;''' — Naturellement; adv.<br> Germinate; — '''Pu, gba;''' — Germer; v. n.<br> Gestation; — '''Itu-ime, idi-ime, ime;''' — Gestation; s.<br> Gesture; — '''Omeme;''' — Geste; s.<br> Get; — '''Nwe, mu, muta;''' — Avoir, obtenir; v. a.<br> Ghost; — '''Mo;''' — Esprit; s.<br> Ghostly; — '''Dika-mo; nke mo;''' — Spirituel-le; adj.<br> Gibberish; — '''Igbabu-okwu;''' — Baragouin; s.<br> Gibe; — '''Ko, ko-onu, koça; Iko-onu;''' — Se moquer; v. n. moquerie; s.<br> Giddiness; — '''Adju;''' — Vertige; s.<br> Gift; — '''Onyenye;''' — Don, cadeau; s.<br> Gill; — '''Asa;''' — Lierre; s.<br> Gimlet; — '''Ara;''' — Vrille; s.<br> Gin; — '''Manya, onya;''' — Gin, gingembre; s.<br> Gird; — '''Djebe, fyedo, kedo;''' — Ceindre; v. a.<br> Girdle; — '''Adji;''' — Ceinture; s.<br> Girl; — '''Nwa-nwayi, nwata-okporo, mgbo;''' — Fille; s.<br> Girlish; — '''Dika-nwata-okporo;''' — De jeune fille; adj.<br> Girlishness; — '''Imeka nwata-okporo;''' — Manières de jeune fille; s.<br> Girt; — '''Djebe, fyedo, kedo;''' — Entourer, ceindre; v. a.<br> Girth; — '''Adji-anyinya;''' — Sangle; s.<br> Give; — '''Nye;''' — Donner; v. a.<br> Giving; — '''Onyenye;''' — Don; s.<br> Gizzard; — '''Onono-nni;''' — Gésier; s.<br> Glad (to-be); — '''Nwuli;''' — Se réjouir; v n.<br> Gladden; — '''Nye-ãwuli;''' — Rendre heureux; v. a.<br> Glade; — '''Oghele, onunu;''' — Trouée; s.<br> Gladly; — '''N’ãwuli;''' — Avec plaisir; adv.<br> Gladness; — '''Anwuli;''' — Joie; s.<br> Gladsome; — '''Di-ãwuli;''' — Joyeux-se; adj.<br> Gladsomeness; — '''Idi-ãwuli;''' — Joie; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> hufphq9xn1ruzt3amtgwjlj963lokph 104 449440 1333972 1332738 2026-04-10T18:18:50Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>110 Gri— Gue Grimalkin; — Onogbo-ocye, nwa-obala-ocye ; — Vieux chat; s. Grin; — (^acapu-eze Icacapu-eze; — Grincer des dents; s. n. Grind; — GUve; — Moudre; v. a. Grinder; — Ag-bulugada; — Molaire; s. Grindstone; — Omunma; — Pierre a aiguiser; s. Grip; — Nwude; — Saisir; v. a. Gripe; — Nwude, lu, gwolu; — Nnwude; — Empoigner; v. a. Grisly; — Di-egwu; — Affreux-se; adj. [Etreinte; s.] Grit; — Uzuzu, adjilidja-okwute; — Farine grossiere; gravier; s. Grizzle; — Okpontu; — Gris; s. Grizzly; — Di-okpontu ; — Grisatre; adj. Groan; — Su-ude, su; — Gemir; v. n. Groaning; — Ude, isu-ude; — Gemissement; s. Grog; — Manya; — Boisson; s. Groin; — Iwalag-ada; — Arete; s. Groove; — Nriwa; — Antre; s. Grope; — So-isi; — Tatonner; v. n. Gross; — Di-alo, di-og"be; — Grossier-ere; adj. Grossly; — N'alo; — Grossierement; adj. Grossness; — Alo, idi-alo; ■ — Grosseur; s. Ground; — Ani, enu-ani, adja; — Terre; s. Groundless; — Enwero-nko-ani ; — Sans terre; adj. Group; — Usu, igwe; — Groupe; s. Grove; — Ofya; — Bocage; s. Grovel; — <*be, kpu, li; — Ramper; v. n. Grow; — So, wanye; — Croitre; v. n. Growl; — Be, tamu, demu ; Ntamu; — Grogner; v. n. Grognement; s. Growth; — Uso, nwanye; — Croissance; s. Grub; — Gwu; Aruru; — Dei richer; v. a. ver; s. Grudge; — We-iwe nankiti; — Hair, envier; v. a. Gruel; — Odugba, owa; — Bouillie de gruau; s. Grumble; — Tamu, demu; — Grogner, Murmurer; v. n. Grumbler; — Ouye-ntamu, onye-ndemu; — Grognard; s. Grumbling; — Xtamu, ndemu; — Grognement; s. Grume; — Okpulukpu-me ; — Grumeau; s. Grunt; — Su dik'ezi; — Grogner; v. n. Guard; — <^e, gba-og-u; Nee, igba-og-u; — Garder; v. a. garde; $. Guerdon; — Ne-olu, kwu; He ine-olu; — Eecompenser; v. a. gages; s. Guess; — Ka, ma; Okaka; — Conjecturer; v. a. Guest; — Obia, onye-obiama; — Convive, hote; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> ovecff2tsbimsa3acp57vkze3b8o6fu 1333973 1333972 2026-04-10T18:38:31Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Gra—Gri|109}} {{Rule}} Grateful (to be); — '''Ma-ogo, nwe-ekene;''' — Etre reconnaissant; v. n.<br> Gratefully; — '''N'ekene;''' — Avec reconnaissance; adv.<br> Gratefulness; — '''Ima-ogo, inwe-ekene;''' — Reconnaissance; s.<br> Grater; — '''Nkwo;''' — Rape; s.<br> Gratify; — '''Ma-ife gaso (madu);''' — Satisfaire; v. a.<br> Gratis; — '''Na nkiti;''' — Gratis; adv.<br> Gratitude; — '''Idi-ekene, idji-ekene, ima-ogo;''' — Gratitude; s.<br> Gratuitous; — '''Nkiti;''' — Gratuit-e; adj.<br> Gratuitously; — '''Na nkiti;''' — Gratuitement; adv.<br> Grave; — '''Ini; Di-alo, di-ani;''' — Tombeau; s. grave; adj.<br> Gravel; — '''Adjilidja-okwute;''' — Gravier; s.<br> Gravenless; — '''Idi-alo, idi-ani;''' — Gravité; s.<br> Graveyard; — '''Onini-ozu;''' — Cimetière; s.<br> Gravity; — '''Alo, idi-alo;''' — Gravite; s.<br> Gravy; — '''Ofe-anu;''' — Jus de viande; s.<br> Gray; — '''Awilawa, okpontu;''' — Vieux, gris; adj.<br> Grayish; — '''Nwa-awilawa, nwa-okpontu;''' — Grisonnant; adj.<br> Grayness; — '''Idi-okpontu;''' — Couleur grise; s.<br> Graze; — '''Ta-nni, kpa-nni, ta-afifya;''' — Brouter; v. a.<br> Grazing; — '''Itanni, — ukpa-nni;''' — Pâture; s.<br> Grease; — '''Manu, manu-anu, abuba;''' — Graisse; s.<br> Greasiness; — '''Idi-manu;''' — Graisse; s.<br> Greasy; — '''Di-manu;''' — Graisseux; adj.<br> Great; — '''Nukwu, ukwu, di-ime;''' — Grand-e; adj.<br> Greatly; — '''Nukwu, nk'ukwu;''' — Grandement; adv.<br> Greatness; — '''Idi-nukwu, nukwu;''' — Grandeur; s.<br> Greedily; — '''N'usa;''' — Avidement; adv.<br> Greediness; — '''Usa, idi-usa;''' — Voracite, avidité; s.<br> Greedy; — '''Di-usa;''' — Vorace; adj.<br> Green; — '''Di-içuçu;''' — Vert-e; adj.<br> Greenhouse; — '''Uno-akuku, uno-ife-akuku;''' — Serre; s.<br> Greet; — '''Kene;''' — Saluer; v. a.<br> Greeting; — '''Ekene;''' — Salut; s.<br> Grief; — '''Iwe;''' — Grief, chagrin; s.<br> Grievance; — '''Iwe, ndjo, ife-iwe;''' — Grief; s.<br> Grieve; — '''We-iwe; Kpasu-iwe;''' — S'affliger; v. n.<br> Grievous; — '''Di-ufu;''' — Affligeant-e; adj.<br> Grievously; — '''N'iwe;''' — Cruellement; adv.<br> Grill; — '''Siçu, maçu;''' — Faire griller; v. a.<br> Grim; — '''Di-egwu;''' — Farouche; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> iddxwlccpwmtkund7s8uog3svk9t70h 104 449441 1334011 1332739 2026-04-10T22:23:33Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>112 Hal— Mar Hairless; — Enwero-adji; — Chauve; adj. Hairy; — Di-adji; — Poilu-e; adj. Halberd; — Anyike-ogn; — Hallebarde; s. Hale; — Di-ike, di-aru-ike; — Robuste; adj. Half; — Ugfwu, mbugo, mbiliba; — Moitie; s. [ou la mere) Half-blood; — Nwa-nne-ibelibe; — (Frere ou soeur par le pere Half-pay; — Mbubo-ugwo; — Demi-solde; s. Hall; — Uno-ora, uno-alnvukwo; — Salle de reunion; s. Halleluiah; — Sobenu-(j)iikwu, alleluya; — Alleluia; inter j. Halloo; — Kpoukpu; Agha; — Crier, exciter; v. n. hola; interj. Hallow; — Do-nso; — Sanctifier, consacrer; v. a. Halo; — Ikolomo; — Halo, aureole; s. Halt, — Lu-ukwu, lu-okpa; Ng-wulo; — Boiter; v. n. action de boiter; s. Halter; — Makwudo-ado; Xukwu-ado; — Mettre un licou; v. a. licou; s. Hammer; — Ku, ti; Otutu; — Marteler; v. a. marteau; s. Hand; — Nye, dunye; Aka, olmaka; — Donner; v. a. main; s. Handcuff; — Kpo-iga; Ig-a-aka; — Mettre les menottes; v. a. Handful; — Ndju-aka; — Poignee; s. [menottes; s.] Handicraft; — Olu-nka, oluikwanka; — Main d'oeuvre; s. Handily; — Ka nka; — Avec art; adv. Handkerchief; — Ici-ofo, icafo; — Mouchoir; s. Handle; — Djide, metuake; Isi; -- Manier; v. a. anse; s. Handmaid; — Odibo nwanyi; — Servante; s. Handsaw; — Obele-umodu ; — Scie a main; s. Handsome; — Oma, nina; — Beau, belle; adj. Handsomely; — ]Va nma, na nma-aru; — Bien; adv. Hang; — Kwufelu; Kwufa, kwug-bue; — Se pendre; v. n. pendre; v. a. Hangings; — Ife-nkwuba; — Gibet; s. Hangman; — Onye-nkwug-bu; — Bourreau; s. Hapless; — Adjo-aru, isi-adjo-aru; — Infortune-e; adj. Haply; — Na utumade; — Peut-etre; adj. Happen; — Me, da; — Arriver, se passer; v. n. Happily; — N'awele; — Heureusement; adv. Happiness; — Idi-nma, inodu-ofuma; — Bonheur; s. Happy; — Di n'awuli; — Heureux-se; adj Harass; — Sogbu, kpaka-aru; — Harasser; v. a. Harassing; — Di-nsog"bu; — Fatigant-e; adj. Harbinger; — Obu-uzo, ibu-uzo; — Avant-coureur; s. Harbour; — Otu, ose; — Port, debarcadere; s. Hard; — Di-nso, di-ntulu; — Difficile; adj. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 9axqkiqgotg7fdytevyu4aqc57kvh9n 1334020 1334011 2026-04-10T22:42:04Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude> {{rh||Gui—Hai|111}} {{Rule}} Guidance; — '''Adudu, udu;''' — Direction; s.<br> Guide; — '''Du; Udu, onye-udu;''' — Guider; v. a. guide; s.<br> Guile; — '''Aghugho;''' — Fraude; s.<br> Guileful; — '''Di-aghugho;''' — Fourbe; adj.<br> Guileless; — '''Enwero-aghugho;''' — Sincère; adj.<br> Guilt; — '''Ndjo;''' — Culpabilité; s.<br> Guitar; — '''Ubo-akwala-oyibo;''' — Guitare; s.<br> Gulf; — '''Owoli-mili-nnu;''' — Golfe; s.<br> Gull; — '''Megbu, zugbu;''' — Duper; v. a.<br> Gullet; — '''Onono-nni, akpili-nni;''' — Gosier; s.<br> Gully; — '''Ukologwu, ukologwugwu;''' — Ravin, ravine; s.<br> Gum; — '''Igbi, mgba;''' — Gencive; s.<br> Gumboil; — '''Esoso-igbi;''' — Abcès des gencives; s.<br> Gun; — '''Egbe, osisi, obele ogbondu;''' — Fusil; s.<br> Gunning; — '''Igba-egbe;''' — Chasser avec un fusil;<br> Gunpowder; — '''Ntu-egbe, nsi-egbe;''' — Poudre à canon; s.<br> Gunsmith; — '''Uzu-egbe;''' — Fabricant de fusils; s.<br> Gunstock; — '''Osisi-egbe;''' — Crosse de fusil; s.<br> Gurgle; — '''Su-agbudugbu;''' — Couler en murmurant; v. n.<br> Gush; — '''Ru, gba; ogbagba;''' — Couler; v. n. écoulement; s.<br> Gut; — '''Ngili-afo, mgbili-afo;''' — Boyaux; s.<br> Gutter; — '''Ulolo;''' — Ruisseau;<br> Gyve; — '''Iga-ukwu;''' — Fer aux pieds;<br> {{c|'''H'''}} Ha, hah; — '''Ha, tawo, ta;''' — Ha, hallo;<br> Habit; — '''Afe, akwa;''' — Habit; s.<br> Habitable; — '''Di-obibi;''' — Habitable; adj.<br> Habitation; — '''Obi, uno;''' — Habitation; s.<br> Hack; — '''Gbuka, gbuto;''' — Hacher; v. a.<br> Haft; — '''Isi, ndjidji-aka;''' — Poignée; s.<br> Hag; — '''Sogbu; Amosu, agadi-nwayi;''' — Tourmenter; v. a. sorcière; s.<br> Haggard (to be); — '''Djondjo-aru;''' — Etre hagard; v. n.<br> Haggle; — '''Gbuka, gbuto;''' — Hacher; v. a.<br> Hail; — '''Kpo; Akumili-igwe; Ekene;''' — Appeler; v. a. grêle; salut; s.<br> Hair; — '''Adji, ntutu, agili-isi;''' — Cheveu, crin; s.<br> Hair-cloth; — '''Akwa-adji;''' — Haire; s.<br> Hairiness; — '''Idi-adji;''' — Chevelure; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> ejc17uq4acuv1eomcrc30ww9ugl7305 1334021 1334020 2026-04-10T22:50:13Z Johnnybam 886858 1334021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude> {{rh||Gui—Hai|111}} {{Rule}} Guidance; — '''Adudu, udu;''' — Direction; s.<br> Guide; — '''Du; Udu, onye-udu;''' — Guider; v. a. guide; s.<br> Guile; — '''Aghugho;''' — Fraude; s.<br> Guileful; — '''Di-aghugho;''' — Fourbe; adj.<br> Guileless; — '''Enwero-aghugho;''' — Sincère; adj.<br> Guilt; — '''Ndjo;''' — Culpabilité; s.<br> Guitar; — '''Ubo-akwala-oyibo;''' — Guitare; s.<br> Gulf; — '''Owoli-mili-nnu;''' — Golfe; s.<br> Gull; — '''Megbu, zugbu;''' — Duper; v. a.<br> Gullet; — '''Onono-nni, akpili-nni;''' — Gosier; s.<br> Gully; — '''Ukologwu, ukologwugwu;''' — Ravin, ravine; s.<br> Gum; — '''Igbi, mgba;''' — Gencive; s.<br> Gumboil; — '''Esoso-igbi;''' — Abcès des gencives; s.<br> Gun; — '''Egbe, osisi, obele ogbondu;''' — Fusil; s.<br> Gunning; — '''Igba-egbe;''' — Chasser avec un fusil;<br> Gunpowder; — '''Ntu-egbe, nsi-egbe;''' — Poudre à canon; s.<br> Gunsmith; — '''Uzu-egbe;''' — Fabricant de fusils; s.<br> Gunstock; — '''Osisi-egbe;''' — Crosse de fusil; s.<br> Gurgle; — '''Su-agbudugbu;''' — Couler en murmurant; v. n.<br> Gush; — '''Ru, gba; ogbagba;''' — Couler; v. n. écoulement; s.<br> Gut; — '''Ngili-afo, mgbili-afo;''' — Boyaux; s.<br> Gutter; — '''Ulolo;''' — Ruisseau;<br> Gyve; — '''Iga-ukwu;''' — Fer aux pieds;<br> {{RunningHeader|center={{Xxx-larger|'''H'''}}}} Ha, hah; — '''Ha, tawo, ta;''' — Ha, hallo;<br> Habit; — '''Afe, akwa;''' — Habit; s.<br> Habitable; — '''Di-obibi;''' — Habitable; adj.<br> Habitation; — '''Obi, uno;''' — Habitation; s.<br> Hack; — '''Gbuka, gbuto;''' — Hacher; v. a.<br> Haft; — '''Isi, ndjidji-aka;''' — Poignée; s.<br> Hag; — '''Sogbu; Amosu, agadi-nwayi;''' — Tourmenter; v. a. sorcière; s.<br> Haggard (to be); — '''Djondjo-aru;''' — Etre hagard; v. n.<br> Haggle; — '''Gbuka, gbuto;''' — Hacher; v. a.<br> Hail; — '''Kpo; Akumili-igwe; Ekene;''' — Appeler; v. a. grêle; salut; s.<br> Hair; — '''Adji, ntutu, agili-isi;''' — Cheveu, crin; s.<br> Hair-cloth; — '''Akwa-adji;''' — Haire; s.<br> Hairiness; — '''Idi-adji;''' — Chevelure; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> tu94u6lsljxmhj3lz56hntwhu754x3l 104 449444 1334081 1332745 2026-04-11T07:12:58Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Hea— Hei 115 Hearing; — Onuiiu; — Audition; s. Hearken; — Ge-nti, mi; — Prefer l'oreille, ecouter; v. n. Hearsay; — Akoko, djasili; — Oui-dire; s. Heart; — Obi, mo; — Coour; s. Heartache; — Xukwu-aru-ufu, oya-obi; — Peine, chagrin; s. Hearth; — Okpunkpontu ; — Atre, foyer; s. Heartily; — Siten'obi, wel'obi nine; — De bon coeur; adv. Heartless; — N'enwero-obi ; — Sans coeur; adj. Heartlessness ; — Enwegh'obi ; — Lachete; s. Hearty; — Di-aru-ike, di-ike-aru; — Forte; adj. Heat; — Kponye-oku; Oku, okpomoku; — Chauffer; v. a. feu, chaleur; s. Heathen; — Onye-uwa, onye n'amaro (^ukwu; — Payen-ne; s. Heathen; — Dik' onye-uwa; — En pay en; adv. Heathenism; — Uzo ndi-uwa; Otu ndi-alusi; — Paganisme; s Heating; — ^ekpo-oku; — Qui chauffe; adj. Heave; — Ku, fu, buni, tu; — Soulever, elever; v. a. Heaven; — Ig-we, enig"we, enu; — Ciel; s. Heavenly; — ^k'igwe, nk'enig'we; — Du ciel, celeste; adj. Heavily; — N'alo; — Pesamment; adj. Heaviness; — Alo, uru; — Pesanteur; s. Heavy; — Di-alo; — Pesant-e; adj. Hebdomadal; — Kwa-izu; — Hebdomadaire ; adj. Hebetude; — Kkpu, idinkpu, akpuni; — Pesanteur d' esprit; s. Hebrew; — Onye-dju, onye-djuda, onye-djudei; — Hebreu, juif; s. Hector; — Obu-okwu, onye-n^ang-a; — Fanfaron; s. Hedge ; — Ma-egbo, na-odudu; E^bo, odudu; — Cloturer; v. a. Haie ; s. Heed; — So, gbanye; Mgbanye; — Prendre garde; v. a. attention: s. Heedful (to be); — Riba-anya; — Etre attentif; v. n. Heedless; — Di-ag-hala, anya-enu; — Inattentif-ve ; adj. Heedlessly; — X'aghala; — Avec inattention; adv. Heedlessness; — Ag-hala, arigbaghanya; — Inattention; s. Heel; — Ikili-ukwu; — Talon de pied; s. Heft; — Isi, ndjidji-aka; — Effort; s. Heifer; — Nwagbogko-efi; — Genisse; s. Heigho! — Ewe! e-u! — Aie! excl. Height; — Enu, idi-enu; — Hauteur; s. Heighten; — Buni, bugoni; — Exalte r, relever; v. a. Heinous; — Di-nukwu-ndjo; — Odieux-se; adj. Heinously; — Kk'adjo-ndjo, nk'odjo; — Odieusement; adv. Heir; — Olioku, oliekpe, okpala; — Heritier; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 7fwb1jtmfam20qgbzzo0br24wtmvmxx 1334103 1334081 2026-04-11T07:43:01Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|114|Hat—Hea|}} {{Rule}} Hat; — '''Okpu;''' — Chapeau; s.<br> Hatch; — '''Bu, bu-umu; Okpukpu, umu;''' — Couver; v. a. Couvée; s.<br> Hatches; — '''Oghele-ugbo;''' — Ecoutilles; s.<br> Hatchet; — '''Obele-anyike;''' — Hachette; s.<br> Hatchway; — '''Oghele-ugbo;''' — Ecoutilles; s.<br> Hate; — '''Kpo-asi; lkpe-osi, ilo;''' — Haïr, haine; s.<br> Hateful; — '''Di-ikpo-asi;''' — Haïssable; adj.<br> Hatered; — '''Ikpo-asi;''' — Haine; s.<br> Hatter; — '''Onye-okpu;''' — Chapelier; s.<br> Haughtily; — '''Na ngala;''' — Arrogamment; adv.<br> Haughty; — '''Di-ngala;''' — Arrogant-e; adj.<br> Haul; — '''Dokpu; ndokpu, okpukpu;''' — Tirer; v. a. tirage; s.<br> Haunch; — '''Ogbodogbo;''' — Hanche; s.<br> Haven; — '''Otu, ose, iru-otu, onu-otu;''' — Débarcadère; s.<br> Havock; — '''Suça, gbusiçi; Osusu, nsupu;''' — Dévaster; v. a dévastation; s.<br> Hawk; — '''Golo;''' — Crier; v. n.<br> Hawker; — '''Onye-ngolo;''' — Crieur; s.<br> Hawser; — '''Udo;''' — Petit cable; s.<br> Hay; — '''Afifya-okponku, nni anu;''' — Foin; s.<br> Haying; — '''Ikpado nni-anu;''' — Fourrage; s.<br> Hayloft; — '''Akpata nni-anumanu;''' — Grenier à foin; s.<br> Hay-maker; — '''Onye n'ebe;''' — Faneur; s.<br> Hazard; — '''Ife izendu;''' — Hasard; s.<br> Hazardous; — '''Di-izendu;''' — Hasardeux-se; adj.<br> Haze; — '''Alulu;''' — Brouillard; s.<br> Haziness; — '''Ikwu-alu;''' — Brume; s.<br> Hazy; — '''Di-alulu, di-ãwulu;''' — Brumeux-se; adj.<br> Head; — '''Isi, okpokolo-isi; Dulu, tukwasi;''' — Tête; s. conduire; v. a.<br> Headache; — '''Isi-nwawa, owa-isi;''' — Mal de tête; s.<br> Head-dress; — '''Akwa-isi, asusu-isi;''' — Coiffure; s.<br> Heading; — '''Isi-poni, osisi-isi-poni;''' — Fond de tonneau; s.<br> Head-quarters; — '''Isi-ani, etiti-ani;''' — Quartier général; s.<br> Headstrong; — '''Di isi-ike; isi-ike;''' — Entêté-e, têtu-e; adj.<br> Heal; — '''Zo, zota, gwo; Na, diri;''' — Guérir; v. a. se guérir; v. n.<br> Health; — '''Aru-ike-aru;''' — Santé; s.<br> Healthful; — '''Di-aru-ike, di-ike-aru;''' — En bonne santé; adj.<br> Healthiness; — '''Idi-aru-ike, idi-ike-aru;''' — Bonne santé; s.<br> Healthy; — '''Di-aru-ike, di-ike-aru;''' — Sain-e; adj.<br> Heap; — '''Tukpobe, kpokoba; Ikpo, obo;''' — Amasser; v. a. monceau; s.<br> Hear; — '''Nu;''' — Ecouter, entendre; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 6qrovccg8fzfvvpvkb4kmis7ru4h13q 104 449445 1334013 1332746 2026-04-10T22:24:50Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>116 Hie— Her Heiress; — Olioku nwanyi, isiada, ada; — Heritiere; s. Heirless; — Nenwero-nwa, nenwero-okpala; — Sans heritier; adj. Heirship; — Di-okpala, okpala, ada; — Qualite d' heritier; s. Hell; — Okumo; — Enfer; s. Helm; — Amala-ekwum, oke-amala; — Timon, gouvernail; s. Helmet; — Okpu-ig-we, okpu-ona; — Casque; s. Helmsman; — Okpe-ug-bo ; — Timonier; s. Help; ~ Kye-aka, Gbakwute; Inye-aka; — Aider; v. a. aide; s. Helper; — Onye-inye-aka; — Coadjuteur; s. Helpful; — Di-inye-aka; — Qui vient en aide; adj. Helpless; — !Nenwero-inye-aka; — Abandonne-e; adj. Helplessness; — Enweg-h' inye-aka; — Abandon; s. Helpmate; — Onye-inye-aka, ofu-abo; — Compagne; s. Helve; — Isi-anyike, isi-anyn; — Manche d'outil; s. Hem; — Lita; Fti-akwa; — Entourer; v. a. ourlet; s. Hen; — Nnekwu, okuku, nnunu; — Poule; s. Hence; — Siten' ebea, sitenanka, sin' ebea; — D' ici, de la; adv. Henceforth; — Site k'odinwo; — De ce moment; adv. Hencef orward ; — Sitaga; — A 1' avenir; adv. Henchboy; — Odibo; — Page, serviteur; s. Hencoop; — Ngala; — Cage a poule; s. Hepatic; — Imedju; — Hepathique; adj. Herald; — Onye-obuzo, obnzo; — Heraut; s. [heraldique; s. Heraldry; — Okwa-onye-obuzo, oln-onye-obuzo ; — Blason, art Herb; — ^kpa-akwukwo, afifya, akwukwo-osisi; — Herbe; s. Herbage; — Nkpa-akwukwo, afifya; — Herbage; s. Herbivorous; — Kta-nni, ota-afifya; — Herbivore; adj. Herculean; — Di-ike, di-nakwu-ike, di-ntnlu; — Herculeen-ne ; adj. Herd; — Igwe, usu; — Troupeau; s. Herdsman; — Oce-anu, onye-nce-anu ; — Patre; s. Here; — Ebea n' ib' ye, eba; — Ici; adv. Hereabouts; — Okilikili ebea, n'etiti ya; — Dans les environs; adv. Hereafter; — Emesia; — Ensuite, apres; adv. Hereat; — Na nka, mak'ye, makanka; — A ceci; adv. Hereby; — Sitena nka; — Par ce moyen; adv. Herein; — Na nka; — En ceci; adv. Hereof; — Sitena nka, maka nka; — De ceci; adv. Hereon; — 5Ta nka, n'enn nka; — La-dessus; adv. Heresiarch; — Isi-nkuzi-ngiligo ; — Heresiarque; s. Heresy; — J^kuzi-di-ngiligo ; — Heresie; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> oet3wxq3uqmwvz92iswdyn6xkt2jlyg 1334019 1334013 2026-04-10T22:35:43Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude> {{rh||Hea—Hei|115}} {{Rule}} Hearing; — '''Onunu;''' — Audition; s.<br> Hearken; — '''Ge-nti, nu;''' — Prêter l’oreille, écouter; v. n.<br> Hearsay; — '''Akoko, djasili;''' — Oui-dire; s.<br> Heart; — '''Obi, mo;''' — Cœur; s.<br> Heartache; — '''Nukwu-aru-ufu, oya-obi;''' — Peine, chagrin; s.<br> Hearth; — '''Okpunkpontu;''' — Atre, foyer; s.<br> Heartily; — '''Siten’obi, wel’obi nine;''' — De bon cœur; adv.<br> Heartless; — '''N’enwero-obi;''' — Sans cœur; adj.<br> Heartlessness; — '''Enwegh’obi;''' — Lâcheté; s.<br> Hearty; — '''Di-aru-ike, di-ike-aru;''' — Fort-e; adj.<br> Heat; — '''Kponye-oku; Oku, okpomoku;''' — Chauffer; v. a. feu, chaleur; s.<br> Heathen; — '''Onye-uwa, onye n’amaro Çukwu;''' — Payen-ne; s.<br> Heathen; — '''Dik’ onye-uwa;''' — En payen; adv.<br> Heathenism; — '''Uzo ndi-uwa; Otu ndi-alusi;''' — Paganisme; s.<br> Heating; — '''Nekpo-oku;''' — Qui chauffe; adj.<br> Heave; — '''Ku, fu, buni, tu;''' — Soulever, élever; v. a.<br> Heaven; — '''Igwe, enigwe, enu;''' — Ciel; s.<br> Heavenly; — '''Nk’igwe, nk’enigwe;''' — Du ciel, céleste; adj.<br> Heavily; — '''N’alo;''' — Pesamment; adv.<br> Heaviness; — '''Alo, uru;''' — Pesanteur; s.<br> Heavy; — '''Di-alo;''' — Pesant-e; adj.<br> Hebdomadal; — '''Kwa-izu;''' — Hebdomadaire; adj.<br> Hebetude; — '''Nkpu, idinkpu, akpuni;''' — Pesanteur d’ esprit; s.<br> Hebrew; — '''Onye-dju, onye-djuda, onye-djudei;''' — Hébreu, juif; s.<br> Hector; — '''Obu-okwu, onye-nganga;''' — Fanfaron; s.<br> Hedge; — '''Ma-egbo, na-odudu; Egbo, odudu;''' — Clôturer; v. a. Haie; s.<br> Heed; — '''So, gbanye; Mgbanye;''' — Prendre garde; v. a. attention; s.<br> Heedful (to be); — '''Riba-anya;''' — Etre attentif; v. n.<br> Heedless; — '''Di-aghala, anya-enu;''' — Inattentif-ve; adj.<br> Heedlessly; — '''N’aghala;''' — Avec inattention; adv.<br> Heedlessness; — '''Aghala, arigbaghanya;''' — Inattention; s.<br> Heel; — '''Ikili-ukwu;''' — Talon de pied; s.<br> Heft; — '''Isi, ndjidji-aka;''' — Effort; s.<br> Heifer; — '''Nwagbogho-efi;''' — Génisse; s.<br> Heigho! — '''Ewe! e-u!''' — Aïe! excl.<br> Height; — '''Enu, idi-enu;''' — Hauteur; s.<br> Heighten; — '''Buni, bugoni;''' — Exalter, relever; v. a.<br> Heinous; — '''Di-nukwu-ndjo;''' — Odieux-se; adj.<br> Heinously; — '''Nk’adjo-ndjo, nk’odjo;''' — Odieusement; adv.<br> Heir; — '''Olioku, oliekpe, okpala;''' — Héritier; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> mk6fnv1y8hqf0nln8r1kfctda3w875e 104 449448 1333970 1332749 2026-04-10T18:17:31Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Hoi— Hop 119 Hold; — Dili, g-halu; Ommu; — Etre juste; v. n, prise: s. Holdfast; — Ngu; — Croc, crampon; s. Hole; — Onunu, onu, oghele; — Trou, ouverture; s. Holiness; — Idi-nso; — Saintete; s. Hollow; — Di-onunu, di-nlaputa, di-omimi; — Creux-se; adj. — (xwu-okologwu; — Creuser; v. a. Hollowness; — Idi-onunu, idi-nlaputa; — Cavite; s, Holy; — Di-nso; — Saint-e; adj. Holyday; — Olili nso, olili-uka; — Jour sanctifie; s. Homage; — Osala, nsopulu; — Hommage; s. Home; — Be, uno be; ■ — Maison, foyer; s. Homebred; — Nk'uno, azulu n'uno; — Domestique; adj. Homemade; — Emelu n'uno; — De menage; adj. Homeward; — N'uzo-uno ; — Vers la maison; adv. Homicidal; — Di-igbu-madu; — Homicide; adj. Homicide; — Ogbu gbu-madu, ig-bu-madu; — Homicide; s. Hone: — Omuma; — Pierre a aiguiser; s. • Honest; — Di-ekelesu, di-ezi-okwu; — Honnete; adj. Honestly; — Ekelesu, n'ezi-okwu; — Honnetement; adv. Honesty; — Ekelesu, ezi-okwu; — Honnetete; s. Honey; — Manu-awu, awu; — Miel; s. Honey-comb; — Akpaka-awu; — Rayon de miel; s. Honeyed; — Di-manu-avru-duiso ; — Mielleux-se; adj. Honey-moon: — Onwa-izizi anundi; — Lune de miel; s. Honour; — Sopulu, buni; Ksopulu, ebube; — Honorer; v. a. honneur; s. Honourable; — Di-ebube, di-nsopulu; — Honorable; adj. Honourably; — N'ebube, na nsopulu; — Honorablement; adv. Hood; — Okpu; — Coiffure; s. Hoodwink; — Kpudo; — Bander les yeux a; v. a. Hoof; — - Ikpata-ukwu; — Sabot; s. Hoofed; — Nvrelu-ikpata-ukwu ; — A sabot; adj. Hook; — Kobe, kodo; "NTko; — Accrocher; v. a. hamecon; s. Hoop; — Pi, ma; Kponkpu, kpotu; — Entourer; v. a. vociferer; v. n. Hooping cough; — Adjo-ukwala, nri; — Coqueluche; s. Hoot; — Rua, be k'okwukwu; Oruru; — Huer; v. a. huees; s. Hop; — Kpopu, kpe-okpong-ene, Okpongene; — SautiUei ; v. n. saut; s. Hope; — (Jekwube; Tu-anya; Itu-anya; ncekwube; — Esperer; v. a. Hopeful; — Julu n'itu-anya; — Plein d'espoir: adj. [esperance; s.) Hopefully; — N'itu-anya; — Avec espoir; adv. Hopeless; — N'cnwero itu-anya; — Sans espoir; adj. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> qcyqzzy8bag60q7raaf9qn1lrkm7rk8 1333976 1333970 2026-04-10T18:45:57Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|118|Hii—Hol|}} {{Rule}} Hilly; — '''Buso-ugwu, buso-ngongo;''' — Montagneux; adj.<br> Hilt; — '''Isi-nma;''' — Poignée; s.<br> Him; — '''Ya, ye;''' — Lui; pron.<br> Himself; — '''Yanwa, ya n’ ow’ ye;''' — Lui-même; pron.<br> Hind; — '''Azu, nk’azu;''' — De derrière; adj.<br> Hinder; — '''Nara, kpuçighazu;''' — Empêcher; v. a.<br> Hinderance; — '''Nnara, ikpuçighazu;''' — Empêchement; s.<br> Hindermost; — '''Ikpeazu;''' — Le dernier; adj.<br> Hinge; — '''Kwufe; Osokolo;''' — Tourner; v. n. gond; s.<br> Hip; — '''Sukwa, dakwa; Açi, osu;''' — Disloquer; v. a. hanche; s.<br> Hippopotamus; — '''Akum, otobo, edi;''' — Hippopotame; s.<br> Hipshot; — '''Nsukwa açi, nsukwalaçi;''' — Déhanché-e; adj.<br> Hire; — '''Go; Ugwo-olu, ife-ine-olu;''' — Louer; v. a. location; s.<br> Hireling; — '''Onye-olu-ugwo;''' — Travailleur à gages; s.<br> Hirsute; — '''Aghiligha, ayiliga;''' — Hirsute; adj.<br> His; — '''Nk’ye;''' — De lui, sien; pron.<br> Historian; — '''Ode-akoko, ode-akwukwo-akoko;''' — Historien; s.<br> Hit; — '''Ti, ku; Okuku, otutu;''' — Frapper; v. a. coup; s.<br> Hitch; — '''Nwude; Akpu, akputukpu;''' — Se nouer; v. n. nœud; s.<br> Hither; — '''N’ebea;''' — Ici, par ici; adv.<br> Hitherto; — '''Genyek’odinwo, weputa;''' — Jusqu’alors; adv.<br> Hitherward; — '''Nwa, nonwo;''' — De ce côté-ci; adv.<br> Hitter; — '''Oti, oku, otiokpo, okuokpo;''' — Coup, heurt; s.<br> Hoar; — '''Isiawo;''' — Blancheur; s.<br> Hoard; — '''Tuba, kpakoba; Aku, ikpoaku;''' — Amasser; v. a. trésor; s.<br> Hoarfrost; — '''Ufufu;''' — Gelée blanche; s.<br> Hoariness; — '''Idioça, idi-awo, isi-awo;''' — Blancheur; s.<br> Hoarse; — '''Di-ngugu-akpili, ngugu-akpili;''' — Rauque; adj.<br> Hoarseness; — '''Idi-ngugu-akpili, akpili-agugu;''' — Enrouement; s.<br> Hoary; — '''Di-awo, di-isi-awo, isi-awo;''' — Blanc, blanche; adj.<br> Hoax; — '''Lafu; Ikpa-amu;''' — Mystifier; v. a. mystification; s.<br> Hobble; — '''Lu-ukwu, lu-okpa; Ilu-ukwu;''' — Clocher; v. n. action<br> Hobgoblin; — '''Mo, ndimo;''' — Fantôme; s. [de boiter; s.]<br> Hodiernal; — '''Ta, tata;''' — D’aujourd’ hui; adj.<br> Hoe; — '''Gbu-ogu; Ogu;''' — Houer; v. a.<br> Hog; — '''Ezi;''' — Porc; s.<br> Hoggish; — '''Di-enyi, di-usa;''' — De pourceau; adj.<br> Hoist; — '''Weni; Nweni;''' — Hisser; v. a. action de hisser; s.<br> Hold; — '''Dji, djide, da-aka, dabe;''' — Tenir, maintenir; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> sx5o88g5p198yenwbucdtkpggaftt6b 104 449449 1333971 1332750 2026-04-10T18:18:10Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>120 Hop— Hou Hopelessly; — K'enweg-h' itu-anya; — Sans espoir; adv. Hopelessness; — Enweg-h' itu-anya; — - Desespoir; s. Horde; — Ebo ndjendje; — Horde; s. Horizon; — Oke-enu n'ani; — Horizon; s. Horn; — Mpi, ogbo; — Corne; s. Horned; — Nwelu-mpi; — Cornn-e; adj. Hornless; — N'enwero-mpi ; ■ — Sans comes; adj. Horny; — Dika mpi, nke mpi; — Comme la corne; adj. Horologe; — Koloku, kuloku, anyawu; — Horloge; s. Horrible; — Di-eg'wu; — Horrible; adj. Horribly; — N'eg*wu; — Horriblernent ; adj. . Horrific; — N'akpata-eg'wu; — Aifreux-se; adj. Horror; — Eg-wu, udjo, aru omalilili; — Horreur; s. Horse; — Anyinya; — Cheval; s. Horseback; — Azu-anyinya, n'enu anyinya; — Dos de cheval Horse-hair; — A^ji-anyinya; — Crins; s. Horseman; — Onye-ne<fe-anyinya; — Palefrenier; s. Horsemanship; — Ilig-o-anyinya, ibu-anyinya; — Equitation; s. Horse-whip; — Itali-anyinya ; — Fouet; s. Hortation; — Odu, ndumodu; — Exhortation; s. Horticulture; — Olu-ogege, olu-ani-ogeg-e; — Horticulture; a. Horticulturist; — Onye-olu-og-ege; — Horticulteur; s. Hosanna; — Hosanna, olito dili (pukwu; — Hosanna; s. Hospital; — Uno ndi-oya, uno-og-u; — Hopital; s. Hospitality; — Ine-obiama; — Hospitalite; s. Host; — Onu-ag-ha, onu-ogu; — Armee, legion; g. Hostage; — Madu-ibe, onye-ibe; — Otage; s. Hostile; — Di n'ag-ha, di-n'okwu; — Hostile; adj. Hostler; — Onye-ne<?e-anyinya ; — Valet d'ecurie; s. Hot; — Di-oku, di-unu-oku; — Chaud-e; adj. Hotel; — Uno ndi idje, uno-ndjenye; — Hotel; s. Hotly; — N'oku, n'oku n'oku; — Chaudement; adj. Hotspur; — Madu-obi-oku ; — Homme violent; s. Hough; — Olu-anu, olukwu; — Jarret; s. Hound; — Nkita nta; — Chien de chasse; s. Hour; • — Amani; — Heure; s. Hour-glass; — Ug^egbe-amani, ug-eg-be-igu-ubosi; — Sablier; s. Hourly; — Nk'amani, kwa-amani; — A toute heure; adj. House; — Uno, umuma ebe; — Maison; s. House; — Nado, kpolunyen' uno ; — Loger, abriter; v. a. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> e5edfu26fzedovyjp88f2y8cehyda00 1333977 1333971 2026-04-10T18:50:08Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Hol—Hop|119}} {{Rule}} Hold; — '''Dili, ghalu; Onunu;''' — Etre juste; v. n. prise; s.<br> Holdfast; — '''Ngu;''' — Croc, crampon; s.<br> Hole; — '''Onunu, onu, oghele;''' — Trou, ouverture; s.<br> Holiness; — '''Idi-nso;''' — Sainteté; s.<br> Hollow; — '''Di-onunu, di-nlaputa, di-omimi; Gwu-okologwu;''' — Creux-se; adj. Creuser; v. a.<br> Hollowness; — '''Idi-onunu, idi-laputa;''' — Cavité; s.<br> Holy; — '''Di-nso;''' — Saint-e; adj.<br> Holyday; — '''Olili nso, olili-uka;''' — Jour sanctifié; s.<br> Homage; — '''Osala, nsopulu;''' — Hommage; s.<br> Home; — '''Be, uno be;''' — Maison, foyer; s.<br> Homebred; — '''Nk’uno, azulu n’uno;''' — Domestique; adj.<br> Homemade; — '''Emelu n’uno;''' — De ménage; adj.<br> Homeward; — '''N’uzo-uno;''' — Vers la maison; adv.<br> Homicidal; — '''Di-igbu-madu;''' — Homicide; adj.<br> Homicide; — '''Ogbu gbu-madu, igbu-madu;''' — Homicide; s.<br> Hone; — '''Omuma;''' — Pierre à aiguiser; s.<br> Honest; — '''Di-ekelesu, di-ezi-okwu;''' — Honnête; adj.<br> Honestly; — '''Ekelesu, n’ezi-okwu;''' — Honnêtement; adv.<br> Honesty; — '''Ekelesu, ezi-okwu;''' — Honnêteté; s.<br> Honey; — '''Manu-ãwu, ãwu;''' — Miel; s.<br> Honey-comb; — '''Akpaka-ãwu;''' — Rayon de miel; s.<br> Honeyed; — '''Di-manu-ãwu-duiso;''' — Mielleux-se; adj.<br> Honey-moon; — '''Onwa-izizi anundi;''' — Lune de miel; s.<br> Honour; — '''Sopulu, buni; Nsopulu, ebube;''' — Honorer; v. a. honneur; s.<br> Honourable; — '''Di-ebube, di-nsopulu;''' — Honorable; adj.<br> Honourably; — '''N’ebube, na nsopulu;''' — Honorablement; adv.<br> Hood; — '''Okpu;''' — Coiffure; s.<br> Hoodwink; — '''Kpudo;''' — Bander les yeux à; v. a.<br> Hoof; — '''Ikpata-ukwu;''' — Sabot; s.<br> Hoofed; — '''Nwelu-ikpata-ukwu;''' — A sabot; adj.<br> Hook; — '''Kobe, kodo; Nko;''' — Accrocher; v. a. hameçon; s.<br> Hoop; — '''Fi, ma; Kponkpu, kpotu;''' — Entourer; v. a. vociférer; v. n.<br> Hooping cough; — '''Adjo-ukwala, nri;''' — Coqueluche; s.<br> Hoot; — '''Rua, be k’okwukwu; Oruru;''' — Huer; v. a. huées; s.<br> Hop; — '''Kpopu, kpe-okpongene, Okpongene;''' — Sautiller; v. n. saut; s.<br> Hope; — '''Çekwube; Tu-anya; Itu-anya; nçekwube;''' — Espérer; v. a. [espérance; s.]<br> Hopeful; — '''Julu n’itu-anya;''' — Plein d’espoir; adj.<br> Hopefully; — '''N’itu-anya;''' — Avec espoir; adv.<br> Hopeless; — '''N’enwero itu-anya;''' — Sans espoir; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> le3w2es17dpjq7wncefzudbxgebvmlh 104 449450 1334014 1332751 2026-04-10T22:26:07Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Hon— Hum 121 House-breaker; — Otbva-uno, onyenkwa-imo ; — Voleur (avec effraction); s. House-breaking; — Nkwa-uno, itiwa-imo; — Vol (par effraction); s. Household; — Ikpo-uno; — Famille, menage; s. Householder; — Onye-nwe-uno, odaf inwe-uno ; — Chef de famille; s. House-keeper; — Obi n'uno, onye bi n'uno; — Maitre de maison; s. Houseless; — N'enwero-uno ; — Qui n'a pas de maison; adj. House-maid; — Odibo-nwayi ; — Servante; s. [maison; s.] Housewife; — Nne-nvve-uno, nwayi-nwe-uno ; — Maitresse de Housewifery; — Obi-uno, ozi-uno; — Menage; s. Hovel; ■ — Ufo, uno-ani; — Abri, couvert; s. Hover; — Lufe, pyanku; — Yoleter; v. n. How; — Keduka, kedu; — Comment; adv. Howbeit; — Ma, k'osinadi; — Neanmoins; adv. However; — Ma; — Cependant; adv. Howl; — Be, kwa; Uya, akwa; — Hurler; v. n, huiiement; s. Hoy; — Obel'ug'lbo; — Barque; s. Hubbub; — Kkposu isu; — Vacarme; s. Huddle; — Fakobu, takoba; — Jeter pele-mele; v. a. Huff; — Fia-owa; Ifia-owa; — Enfler; v. a. et n. enflure; s. Hug; — Yi-obi; Ibi-oma; — Embrasser; v. a. etreinte; s. Huge; — Akatakpo, nukwu, agadaga; — Enorme; adj. Hugely; — Ka nukwu, n'ag-adag-a; — Enormement; adv. Hull; — Icele, isikolo, aru-ug"bo; — Coque, gousse, cosse; s. Hum; — Kpo-awu; Ikpo-awu; — Bourdonner; v. a. bourdonnement ; s. Human; — Dika-madu; — Humain; adj. Humane; — Afo-oma, di-afo-oma, di-amala; — Bon, humain; adj. Humanely; — N'afo-oma, li'amala; — ;■ Humainement; adv. Humanity; — Udimadu, afo-oma; — Humanite; s. Humanize; — Me ka madu di afo-oma; — Humaniser; v. a. Humankind; — Madu; — Genre humain; s. Humanly; — Dika-madu; — En homme, humainement; adv. Humble; — Weda, buda; Di-ani, di-ume-ani; — Humilier; v. a. Humbly; — N'ume-ani; — Humblement; adv. [humble; adj.] Humbug; — Sogbu; Xsog-bu; — Habler; v. n. hableur; s. Humdrum; — Onye-usokwu; — Lourd, stupide; adj. Humid; — Di-mili, di-oyi; — Humide; adj. Humidity; — Idi-oyi, idi-mili; — Humidite; s. Humiliate;^ — Weda, buda; — Humilier; v. a. HumiUation; — Kweda, mbuda; — Humiliation; .<?. [[Category:igbo]]<noinclude>[[Category:igbo]]</noinclude> 065r40wtak5oq6qb7heulihnw2n3q74 1334029 1334014 2026-04-10T23:12:44Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|120|Hop—Hou|}} {{Rule}} Hopelessly; — '''N’enwegh’ itu-anya;''' — Sans espoir; adv.<br> Hopelessness; — '''Enwegh’ itu-anya;''' — Désespoir; s.<br> Horde; — '''Ebo ndjendje;''' — Horde; s.<br> Horizon; — '''Oke-enu n’ani;''' — Horizon; s.<br> Horn; — '''Mpi, ogbo;''' — Corne; s.<br> Horned; — '''Nwelu-mpi;''' — Cornu-e; adj.<br> Hornless; — '''N’enwero-mpi;''' — Sans cornes; adj.<br> Horny; — '''Dika mpi, nke mpi;''' — Comme la corne; adj.<br> Horologe; — '''Koloku, kuloku, anyãwu;''' — Horloge; s.<br> Horrible; — '''Di-egwu;''' — Horrible; adj.<br> Horribly; — '''N’egwu;''' — Horriblement; adj.<br> Horrific; — '''N’akpata-egwu;''' — Affreux-se; adj.<br> Horror; — '''Egwu, udjo, aru omalilili;''' — Horreur; s.<br> Horse; — '''Anyinya;''' — Cheval; s.<br> Horseback; — '''Azu-anyinya, n’enu anyinya;''' — Dos de cheval; s.<br> Horse-hair; — '''Adji-anyinya;''' — Crins; s.<br> Horseman; — '''Onye-neçe-anyinya;''' — Palefrenier; s.<br> Horsemanship; — '''Iligo-anyinya, ibu-anyinya;''' — Equitation; s.<br> Horse-whip; — '''Itali-anyinya;''' — Fouet; s.<br> Hortation; — '''Odu, ndumodu;''' — Exhortation; s.<br> Horticulture; — '''Olu-ogege, olu-ani-ogege;''' — Horticulture; s.<br> Horticulturist; — '''Onye-olu-ogege;''' — Horticulteur; s.<br> Hosanna; — '''Hosanna, olito dili çukwu;''' — Hosanna; s.<br> Hospital; — '''Uno ndi-oya, uno-ogu;''' — Hôpital; s.<br> Hospitality; — '''Ine-obiama;''' — Hospitalité; s.<br> Host; — '''Onu-agha, onu-ogu;''' — Armée, légion; s.<br> Hostage; — '''Madu-ibe, onye-ibe;''' — Otage; s.<br> Hostile; — '''Di n’agha, di-n’okwu;''' — Hostile; adj.<br> Hostler; — '''Onye-neçe-anyinya;''' — Valet d’écurie; s.<br> Hot; — '''Di-oku, di-unu-oku;''' — Chaud-e; adj.<br> Hotel; — '''Uno ndi idje, uno-ndjenye;''' — Hôtel; s.<br> Hotly; — '''N’oku, n’oku n’oku;''' — Chaudement; adj.<br> Hotspur; — '''Madu-obi-oku;''' — Homme violent; s.<br> Hough; — '''Olu-anu, olukwu;''' — Jarret; s.<br> Hound; — '''Nkita nta;''' — Chien de chasse; s.<br> Hour; — '''Amani;''' — Heure; s.<br> Hour-glass; — '''Ugegbe-amani, ugegbe-igu-ubosi;''' — Sablier; s.<br> Hourly; — '''Nk’amani, kwa-amani;''' — A toute heure; adj.<br> House; — '''Uno, umuma ebe;''' — Maison; s.<br> House; — '''Nado, kpolunyen’ uno;''' — Loger, abriter; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude>[[Category:igbo]]</noinclude> jd3te61gx1mgcjcqepicqdgn8wc6pva 104 449452 1334080 1332754 2026-04-11T07:12:25Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Hyp— 111 • 123 Hypocritical (to be); — Me odik'odiro ya; — Agir hypocritement; v. n. I I; — Mu, m; — Je, moi; pron. Ice; — Mili-og-ute; — Glace; s. Iconoclast; — Otiwa-alusi, otiwa okposi; — Briseur d'images; s. Icy; — Di-ndji; — Glacial, de glace; adj. Identical ; — Ofu-afu ; — Identique ; adj. Identity; — Ofuafti, afu, ibu ofu afu; — Identite; s. Idiom; — Asusu; — Idiome; s. Idle; — 01)0 ; — Paresseux, desoeuvre; adj. Idleness; — Ofumag-be; — Oisivete; s. Idler; — Onye-olfro, obo; — Desoeuvre, paresseux; s. Idly; — N'ooo; — Indolemment; adv. Idol; — Alusi, mo; — Idole; s. Idolater; — Onye-nag-o-mo, onye-nag-o-alusi; — Idolatre; s. Idolatry; — Ig-o-mo, igo-alusi; — Tdolatrie; s. If; — Obuluna; — Si; conj. Ignite; — Xwulu, funwu, munye; — Enf lammer ; v. a. et. n, Ignition; — Inwu-oku, onwunwu; — Ignition; s. Ignominious; — Di-ifele, di-nukwu-ifele ; — Ignominieux-se ; adj. Ignominiously; — ^"'ifele; — rgnominieusement; adv. Ignominy; — Ifele, nmeto; — Ignominie; s. Ignoramus; — Onye n'amaro-ife; — Ignorant; s. Ignorance; — Amagli'ife; — Ignorance; s. Ignorant; — N'amaro-ife ; — Ignorant-e; adj. Ignorantly; — K'amag-h'if e ; — Avec ignorance; adv. Ignore; — Wepu-anya, wepu-iru; — Tgnorer; v. a. Ill;" — Di-ndjo, n'ay'oya; Ifodjo; — Mauvais-e malade; adj. mal; s. Illegible; — ^Tadiro-og-ugn ; — Illisible; adj. Illegibility; — X'adig-h'og-ug-u ; — Illisibilite ; s. Illiterate; — N'amaro-akwukwo; — Illettre; adj. Illiterateness ; — Amagli'akwukwo; — Ignorance; Ill-nature; — Afo-ndjo; — Mauvais naturel; s. Ill-natured; — Di-afo-ndjo; — Mal doue; adj. Illness; — Oya, aru-onwunwu, Iya-aru; — Maladie; s. Ulude; — Lafu, laputa; — Tromper, illusionner; v. a. Illuminate; — isTye-ife, ma-atu, nye-ifolo; — Eclairer; v. a. Illumination; — Inye-ife; — Illumination; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> bf7xzfvam22wuzkz4ghfnt0cv16q7uo 1334110 1334080 2026-04-11T07:51:26Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|122|Hum—Hyp|}} {{Rule}} Humility; — '''Idi-ume-ani, ume-ani;''' — Humilité; s.<br> Humour; — '''Lafu, lali, mala-obi; Obi;''' — Plaire; v. a. humeur; s.<br> Hump; — '''Akpu;''' — Bosse; s.<br> Hunch; — '''Nunkwaka, Rugoba-azu;''' — Pousser, coudoyer; v. n.<br> Hundred; — '''Ogu-ise;''' — Cent; adj.<br> Hundredth; — '''Nk'ogu-ise;''' — Centième; adj.<br> Hunger; — '''Gu; Agu;''' — Avoir faim; v. n. faim; s.<br> Hungry (to be); — '''Gu;''' — Etre affamé; v. n.<br> Hunks; — '''Akpakpa eligheli, onye-anini;''' — Ladre; s.<br> Hunt; — '''Çu, çunta; Içunta, nta;''' — Chasser; v. n. chasse; s.<br> Hunter; — '''Oçunta, diota, egbeni;''' — Chasseur; s.<br> Huntress; — '''Egbeni-nwayi;''' — Chasseresse; s.<br> Huntsman; — '''Egbeni, diota;''' — Chasseur; s.<br> Hurl; — '''Tu, ma; Otutu, omama;''' — Lancer; v. n. action de lancer; s.<br> Hurlyburly; — '''Uzu, nkposu, nkpotu;''' — Brouhaha; s.<br> Hurricane; — '''Oke-ifufe, ebili;''' — Ouragan; s.<br> Hurry; — '''Gbanu, nukpo; Mgbanu;''' — Presser; v. a. précipitation; s.<br> Hurt; — '''Lu-aru, melu-aru; Ifuaru, imelu-aru;''' — Blesser; v. a.<br> Hurtful; — '''Di-ufu;''' — Nuisible; adj. [Blessure; s.]<br> Hurtfulness; — '''Ufu, idi-ufu, ulu-aru;''' — Préjudice; s.<br> Husband; — '''Tupè; Di;''' — Ménager; v. a. époux; s.<br> Husbandman; — '''Didji, onye-olu-ugbo;''' — Cultivateur; s.<br> Husbandry; — '''Olu-ugbo;''' — Culture; s.<br> Hush; — '''Kpuçye-onu; Didu, di-nwayo;''' — Se taire; v. n. chut; int.<br> Hushmoney; — '''Ngo, ngoçu;''' — Prix du silence; s.<br> Husk; — '''Kawa, tiwa; Mgbugbo, afifya;''' — Ecosser; v. a cosse; s.<br> Huskiness; — '''Idi-mgbugbo, idi-afifya;''' — Etat cossu; s. s.<br> Husky; — '''Di-mgbugbo, di-afifya;''' — Cossu-e, rude; adj.<br> Hussy; — '''Nwayi n'elor'elo;''' — Coquine; s.<br> Hut; — '''Unwani, unwugbo;''' — Hutte; s.<br> Hutch; — '''Anuru;''' — Huche; s.<br> Huzza; — '''Abuonu;''' — Hurra; interj.<br> Hydrous; — '''Di-mili;''' — Aqueux-se; adj. [hymne; s.]<br> Hymn; — '''Bu-abu; Abu nso, abu, ukwe, uli;''' — Chanter, exalter; v. a.<br> Hymnic; — '''Abu, abu nso, ukwe, uli;''' — D'hymnes; adj.<br> Hyporborean; — '''Ugwu;''' — Hyperboréen-ne; adj.<br> Hypercritic; — '''Onye-n'aluça-okwu-fel'oke;''' — Hypercritique; s.<br> Hypercriticism; — '''Iluça-okwu-fel'oke;''' — Hypercriticisme; s.<br> Hypocrisy; — '''Odik'odiroya;''' — Hypocrisie; s.<br> Hypocrite; — '''Onye-odik'odiroya;''' — Hypocrite; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 7s8x36kzm25pnxiaiywajbny4btx214 104 449454 1334015 1332756 2026-04-10T22:27:23Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>Imm — Imp 125 Immodesty; — Enwegh'ifele, adigh'ifele; — Immodestie; s. Immolate; — (pii-adja; — Immoler; — v. a. Immolation; — Ieu-adja, ocu-adja; — Sacrifice, immolation; s. Immoral; — Di-ndjo, di-adjo-ndjo; — Immoral-le; adj. Immortal; — N'ada-awii-awu, ebegli'ebe ; — Immortel-le; adj. Immortality; — Awug-h'awu, ebeg-h'ebe ; — Immortalite; s. Immovable; — N'adiro-imwog-ha, n'adiro-nkpag*a; — Immuable; adj. Immovably — K'adigh'nnwogha, n'adig'h'nkpag'a ; — Immua- Immunity; — Elele, nzele; — Immunite; s. [blement; adv.] Immure; — Dorube-adja; — Entourer de murs; v. a. Immutability;— Adig'h'og'liagha, adig-h'nnwog-ha; — Immutabilite ; s. Immutable; — Di-nnwogiia, di-og-hagha; — Immuable; adj. Immutably; — ]Sa nnwogha, n'og-hag-ha; — Immuablement ; adv. Impair; — Mebiwanye; — Deteriorer; v. a. Impale; — Kpodo n'osisi; — Palissadcr, Empaler; v. a. Impalement; — Ikpodo n'osisi; — Palissade, Empalement; s. Imparity; — Adig'h'nra-anya; adig-h'nramanya; — Disparite; s. Impark; — Gba n'ogige, marube nwii; — Enclore; v. a. Impart; — Kye; — Communiquer; v. a. Impartial; — Di ekelesu, ii'ada-aso-anya; — Fmpartial-le ; adj. Impartiality; — Ekelesu, asogli'anya ; — Impartiality ; s. Impartially; — N'ekelesu n'asogh'anya; — Impartial ement; adv. Impartible; — Di-onyenye; — Susceptible d'etre donne; adj. Impairment; — Onyenye; — Livraison; s. Impassible; — N'adiro-og'ag'a; — Impassible; adj. Impatience; — Enwe-ndidi, unuoku; — Impatience; s. Impatient; — Di-unuoku; (To be) Di-endidi; — Impatient-e; adj. Impatiently; — N'enwegh'ndidi, n'unuoku; — Impatiemment: adv. Impawn; — Do n'ibe; — Engager; v, a. Impeach; — Bo, weta n'ikpe; — Empecher, rendre respohsable; v. a. Impeachable; — Di-iweta n'ikpe; — Responsable; avj. Impeachment; — Ebo siten'onu ora; — Empechement: s. Impede; — Kara, kpucigha-azu ; — Empecher; v. a. Impediment; — Ife-nnara; — Obstacle; s. Impell; — ISu, kvva, uuga n'iru; — Pousser; v. a. Impellent; — Ife-oimnu; — Impulsif-ve; adj. Impend; — Kwufelu; — Planer; v. a. Impendence; — Nkwufelu, nkwufe; — Imminence; s. Impending; — Kwufelu-akwufelu; — Imminent-e; adj. Impenetrability; — Adig*h'nrapu ; — Tmpenetrabilite ; — s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 8kwaz0qftsnjh5gagj4sipvf00l94wk 1334027 1334015 2026-04-10T23:09:05Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|124|Ill—Imm|}} {{Rule}} Illusion; — '''Nlafu, ndjefye;''' — Illusion; s.<br> Illusive; — '''Di-nlafu, di-nlaputa;''' — Illusif-ve; adj.<br> Illustrate; — '''Ko-isi (ife), kwu-ani (ife);''' — Illustrer; v. a.<br> Illustration; — '''Iko-isi (ife);''' — Illustration; s.<br> Illustrative; — '''Di-iko-isi;''' — Explicatif-ve; adj.<br> Illustrious; — '''Amalu afaya;''' — Illustre; adj.<br> Ill-will; — '''Iwe, obi odjo;''' — Malveillance; s.<br> Image; — '''Onyonyo, onyinyo, alusi;''' — Image; s.<br> Imagine; — '''Lo, sikwu;''' — Imaginer; v. a.<br> Imbecile; — '''Di-nlo;''' — Débile; adj.<br> Imbecility; — '''Idi-nlo, adigh’ike;''' — Débilité; s.<br> Imbibe; — '''La, no;''' — Absorber; v. a.<br> Imbitter; — '''Me k’ife di-inu;''' — Rendre amer; v. a.<br> Imbosom; — '''Ti-obi, Ri-oma, gbana-obi;''' — Embrasser, chérir; v. a.<br> Imbrue; — '''Baba, tutube;''' — Souiller; v. a.<br> Imbue; — '''Sidji, nudji;''' — Imbiber; v. a.<br> Imitable; — '''Di-nnomi;''' — Imitable; adj.<br> Imitate; — '''Nomi, so, sobe;''' — Imiter; v. a.<br> Imitation; — '''Nnomi;''' — Imitation; s.<br> Imitator; — '''Onye-nnomi;''' — Imitateur; s.<br> Immaculate; — '''N’enwero-ntupo, n’enwelu obi-oça;''' — Imma- [culé-e; adj.]<br> Immanency; — '''Ibili n’ime;''' — Qualité de ce qui est immanent.<br> Immature; — '''Içuçu, naçaro-aça;''' — Qui n’est pas mûr; adj.<br> Immaturity; — '''Içuçu, açaç’aça, elugh’ogo;''' — Immaturité; s.<br> Immeasurable; — '''N’adiro-osisi, n’adiro nsita;''' — Incommensurable; adj.<br> Immeasurably; — '''N’adigh’osisi, n’adigh’nsita;''' — Outre mesure; adv.<br> Immediate; — '''Ozigbo-ozigbo;''' — Immédiat-e; adj.<br> Immedicable; — '''N’adiro-nzota;''' — Incurable; adj.<br> Immense; — '''Agadaga, akatakpo;''' — Immense; adj.<br> Immensely; — '''Na nukwu;''' — Immensément; adv.<br> Immensity; — '''Nukwu, abazu;''' — Immensité; s.<br> Immerge; — '''Denye, minye, sunye;''' — Plonger dans; v. a.<br> Immersion; — '''Ndenye, nminye;''' — Immersion; s.<br> Immigrate; — '''Pu-obi;''' — Immigrer; v. n.<br> Immigration; — '''Ipu-obi;''' — Immigration; s.<br> Immiscible; — '''N’adiro-ntigwa;''' — Immiscible; adj.<br> Immix; — '''Tigwa; tigwanye;''' — Mêler; v. a.<br> Immobility; — '''N’adiro-nweruka;''' — Immobilité; s.<br> Immodest; — '''N’enwero-ifele;''' — Immodeste; adj.<br> Immodestly; — '''N’enwegh’ifele;''' — Immodestement; adv.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 4grbg5h5i8xp64rypvq7tgp6pi41ygm 104 449474 1333999 1333230 2026-04-10T19:58:30Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|174|Nak—Near}} {{Rule}} Nakedly; — '''Na oto, na ife, na ora'''; — A nu; adv.<br> Nakedness; — '''Oto, mgbulo-oto, igba oto'''; — Nudité; s.<br> Name; — '''Afa, nzele, afa-nzele; Kpo-afa, fota'''; — Nommer; v. a.<br> Nameless; — '''N’enwero-afa'''; — Anonyme; adj.<br> Namely; — '''Bu, nkebu'''; — Nommément; adv.<br> Namesake; — '''Ago ogo'''; — Homonyme; s.<br> Nap; — '''Nwabene-ula, nkenke-ula'''; — Somme, sieste; s.<br> Narcotic; — '''N’akpata ula, n’atu-ula'''; — Narcotique; adj.<br> Narrate; — '''Ko, gwa'''; — Raconter; v. a.<br> Narration; — '''Akoko'''; — Narration; s.<br> Narrator; — '''Onye-akoko, okwa-akoko'''; — Narrateur; s.<br> Narrow; — '''Di-mwalala, di-nkpa'''; — Étroit-e; adj.<br> Narrowly; — '''Ntama, otama'''; — Étroitement; adv.<br> Narrowness; — '''Walata, idi-mwalata'''; — Étroitesse; s.<br> Narrows; — '''Nkpatankpa''';<br> Nasal; — '''Nk’imi'''; — Nasal; adj.<br> Nasty; — '''Di-anolo, di-ilugbu, di-inyi'''; — Malpropre; adj.<br> Natan; — '''N’ese, n’esese, n’ese n’enu''';<br> Nation; — '''Mba, ani-oze, ani-ofu-eze'''; — Nation; adj.<br> National; — '''Nke mba'''; — National; adj.<br> Nativity; — '''Omumu'''; — Nativité; s.<br> Natural; — '''Sitena qi. nke qi; Osokwukwu, eghele'''; — Naturel, naïf-ve; adj.<br> Naturally; — '''Sitena qi, nke qi'''; — Naturellement; adv.<br> Nature; — '''Qi afa'''; — Nature; s.<br> Naught; — '''Ufolо, nkiti'''; — Rien; s.<br> Naughtiness; — '''Onu, ndjo, afo ndjo'''; — Méchanceté; s.<br> Naughty; — '''Di-ndjo, adjo'''; — Pervers, méchant; adj.<br> Nausea; — '''Obi-oyi'''; — Nausée; s.<br> Nauseous; — '''N’aghul-agbu, di-anolo'''; — Nauséabond; adj.<br> Naval; — '''Nke ugba'''; — Naval; adj.<br> Navel; — '''Otulo'''; — Nombril; s.<br> Navigator; — '''Okpe-ugbo, onye-ekwum'''; — vigateur; s.<br> Navy; — '''Igwe ugbo ugbo'''; — Terrassier; s.<br> Nay; — '''Mba odighi'''; — Non; adv.<br> Neaptides; — '''Idju-ukpo, idju nta'''; — Mortes eaux; s.<br> Near; — '''Di-nso, nso, kpiderepe'''; — Proche; adv. s’approcher; v. n.<br> — '''Di-anya-ukwu'''; — Parcimonieux; adj.<br> Nearly; — '''Ntama'''; — De près; adv.<br> [[category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 2x28ovmbll3q7z02on3ap83itr24ama 104 449483 1333982 1333448 2026-04-10T19:10:53Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|192|Paw-Peg}} {{Rule}} '''Nkwusi, okwukwu''' ; — Pause, arrêt; s. <br> Paw; — '''Uku ano mbo''' ; — Patte; s. <br> Pawn; — '''Ife-ibe''' ; — Gage; s. <br> Pay; — '''Kwu, kwuei, kwu ugwo''' ; — Payer; v. a. <br> — '''Ugwo''' ; — Payement; s. <br> Payable — '''Di-okwukwu, di-nkwupu''' ; — Payable; adj. <br> Pay-master; — '''Onye-ikwu, ugwo, okwu ugwo''' ; — Payeur; s. <br> Payement; — '''Ugwo, akwumugwo''' ; — Payement; s. <br> Peace; — '''Ndokwa edom''' ; — Paix; s. <br> Peaceable; — '''Di-nwayo di-ndokwa''' ; — Paisible; adj. <br> Peaceably; — '''Na ndokwa, nwayo''' ; — Paisiblement; adv. <br> Peaceful; — '''Di-du, di-nwayo''' ; — Tranquille; adj. <br> Peacefully; — '''Na du, du, nwayo''' ; — Paisiblement; adv. <br> Peace-officer; — '''Onye-edomani''' ; — Officier de police; s. <br> Peak; — '''Enu, akpampipi''' ; — Pointe, pic; s. <br> Pearlash; — '''Ngu''' ; — Perlasse; s. <br> Peasant; — '''Obele onye igori''' ; — Paysan; s. <br> Pebble; — '''Adjilidja, okwute''' ; — Caillou; s. <br> Pebbly; — '''Buso adjilidja okwute''' ; — Caillouteux; adj. <br> Peck; — '''Tu, tiu onu, ro''' ; — Becqueter; v. a. <br> Pectoral; — '''Nke obi''' ; — Pectoral; adj. <br> Peculiar; — '''Puli'çe''' ; — Particulier-ère; adj. <br> Peculiarly; — '''Tuma, kpọtuma''' ; — Particulièrement; adv. <br> Pecuniary; — '''Nke ego''' ; — Pécuniaire; adj. <br> Pedagogue; — '''Onye-nkuzi''' ; — Pédagogue; s. <br> Pedal; — '''Nke ukwu''' ; — Du pied; adj. <br> Peddle; — '''Tu mgebele''' ; — S’occuper de bagatelle; v. n. <br> Peddler; — '''Mgbelẹke, otu-mgbeele''' ; — Bagatelle; s. <br> Pedestrial; — '''Onye-ije ukwu''' ; — Piéton; s. <br> Pedigree; — '''Ndudugandu''' ; — Généalogie; s. <br> Peel; — '''Fupu, fu, kpe, kpọca, baca''' ; — Peler; <br> — '''Mgbugbo''' ; — Pelure; s. <br> Peep; — '''Nyo''' ; — Poindre; v. n. <br> — '''Onyonyo''' ; — Point, première apparition; s. <br> Peer; — '''Ogbo, amadi, ubu''' ; — Compagnon; s. <br> Peerage; — '''Ogbo, ndi-amadi''' ; — Pairie; s. <br> Peerless; — '''N’enwero ogbo, n’enwero ubu''' ; — Sans compagnon; adj. <br> Peevish; (to be) — '''Gwu anya, di isese''' ; — Chagrin, bourru; adj. <br> Peevishness; — '''Igwu anya, isinese''' ; — Mauvaise humeur; s. <br> Peg; — '''Ntu osisi''' ; — Cheville; s. <br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 2hgmpb1iz1l7lpf9vi2dsi7gb3awxgv 1333991 1333982 2026-04-10T19:26:40Z Johnnybam 886858 1333991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|192|Paw—Peg|}} {{Rule}} — '''Nkwusi, okwukwu;''' — Pause, arrêt; s<br> Paw; — '''Ukwu ano mbo;''' — Patte; s.<br> Pawn; — '''Ife-ibe;''' — Gage; s.<br> Pay; — '''Kwu, kwuçi, kwu ugwo;''' — Payer; v. a.<br> — '''Ugwo;''' — Payement; s.<br> Payable — '''Di-okwukwu, di-nkwupu;''' — Payable; adj.<br> Pay-master; — '''Onye-ikwu, ugwo, okwu ugwo;''' — Payeur; s.<br> Payement; — '''Ugwo, akwumugwo;''' — Payement; s.<br> Peace; — '''Ndokwa edom;''' — Paix; s.<br> Peaceable; — '''Di-nwayo’ di-ndokwa;''' — Paisible; adj.<br> Peaceably; — '''Na ndokwa, nwayo;''' — Paisiblement; adv.<br> Peaceful; — '''Di-du, di-nwayo;''' — Tranquille; adj.<br> Peacefully; — '''Na du, du, nwayo;''' — Paisiblement; adv<br> Peace-officer; — '''Onye-edomani;''' — Officier de police; s<br> Peak; — '''Enu, akpampipi;''' — Pointe, pic; s.<br> Pearlash; — '''Ngu;''' — Perlasse; s.<br> Peasant; — '''Obele onye igori;''' — Paysan; s.<br> Pebble; — '''Adjilidja, okwute;''' — Caillou; s.<br> Pebbly; — '''Buso adjilidja okwute;''' — Caillouteux; adj.<br> Peck; — '''Tu, tu onu, ro;''' — Becqueter; v. a.<br> Pectoral; — '''Nke obi;''' — Pectoral; adj.<br> Peculiar; — '''Pul’içe;''' — Particulier-ère; adj.<br> Peculiarly; — '''Tuma, kpatuma;''' — Particulièrement; adv.<br> Pecuniary; — '''Nke ego;''' — Pécuniaire; adj.<br> Pedagogue; — '''Onye-nkuzi;''' — Pédagogue; s.<br> Pedal; — '''Nke ukwu;''' — Du pied; adj.<br> Peddle; — '''Tu mgebele;''' — S’ occuper de bagatelle; v. n.<br> Peddler; — '''Mgbeleke, otu-mgpele:''' — Bagatelle; s.<br> Pedestrial; — '''Onye-idje ukwu;''' — Piéton; s.<br> Pedigree; — '''Ndudugandu;''' — Généalogie; s.<br> Peel; — '''Fupu, fu, kpe, kpeça, baça;''' — Peler;<br> — '''Mgbugbo;''' — Pelure; s.<br> Peep; — '''Nyo;''' — Poindre; v. n.<br> — '''Onyonyo;''' — Point, première apparition; s.<br> Peer; — '''Ogbo, amadi, ubu;''' — Compagnon; s.<br> Peerage; — '''Ogbo, ndi-amadi;''' — Pairie; s.<br> Peerless; — '''N’enwero ogbo, n’enwero ubu;''' —- Sans compagnon; adj.<br> Peevish; (to be) — '''Gwu anya, di isese;''' — Chagrin, bourru; adj.<br> Peevishness; — '''Igwu anya, insiese;''' — Mauvaise humeur; s.<br> Peg; — '''Ntu osisi;''' — Cheville; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> jgnroon0oq5cejs13zdsoxh4uwq9o3t 104 449484 1333984 1333452 2026-04-10T19:11:52Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|194|Perch-Pero}} {{Rule}} Perch; — '''Be, belu, bekawasi;''' — Percher (se); v. n.<br> Perchance; — '''Ike;''' — Par hasard; adv.<br> Percolate; — '''Za, zaca, ta, taca;''' — Filtrer; v. a.<br> Percolation; — '''Ntaca, nzaca;''' — Filtration; s.<br> Perdition; — '''Iyi, mbibi;''' — Perdition; s.<br> Perennial; — '''Di-ntoto, okpu, di-okpu;''' — Perpétuel-le; adj.<br> Perfect; — '''Mezu;''' — Perfectionner; v. a.<br> — '''Zulu ezu, di-ekelesu;''' — Parfait-e; adj.<br> Perfectible; — '''Di-nmezu;''' — Perfectible; adj.<br> Perfection; — '''Nmezu, ozughozu;''' — Perfection; s.<br> Perforate; — '''Ghupu, lupu;''' — Perforer; v. a.<br> Perforation; — '''Nghupu nlupu;''' — Perforation; s.<br> Perforce; — '''Ike, n’ike, n’ike aru;''' — Par force; adv.<br> Perform; — '''Me mezu;''' — Accomplir; v. a.<br> Performable; — '''Di-omeme;''' — Faisable; adj.<br> Performance; — '''Omeme, ime eme;''' — Accomplissement; s.<br> Performer; — '''Ome, onye-omeme;''' — Exécutant; s.<br> Perfume; — '''Si, si isi uso, si noli noli;''' — Parfumer; v. a.<br> — '''Isi uso;''' — Parfum; s.<br> Perfumery; — '''Isi uso, ife isi uso;''' — Parfumerie; s.<br> Perhaps; — '''Ike;''' — Peut-être; adv.<br> Peril; — '''Ife egwu, ife di-egwu;''' — Péril; s.<br> Perilous; — '''Di-egwu, di-ize ndu;''' — Périlleux-se; adj.<br> Period; — '''Oge, ogele;''' — Période; s.<br> Periodically; — '''N'oge n'oge;''' — Périodiquement; adv.<br> Perish; — '''Na n’iyi, nwuru, nwuru iyi;''' — Périr; v. n.<br> Perishable; — '''Di-ina n’iyi, di-onwunwu;''' — Périssable; adj.<br> Perjure; — '''Nu iyi asi, nu izi n’asi;''' — Parjurer; v. a.<br> Perjury; — '''Inu iyi asi, inu iyi n’asi;''' — Parjure; s.<br> Perk; — '''Ngwa, di-ngwa, di-ukele;''' — Rapide; adj.<br> Permanence; — '''Elegede, ife-isi nsi, ife-okpu;''' — Permanence; s.<br> Permanently; — '''N’edjeli, isi nsi, elegede;''' — D’une manière permanente; adv.<br> Permeable; — '''Di-ogaga, di-nghapu di-nghupu;''' — Perméable; adj.<br> Permeate; — '''Ghupu, gha, ghapu;''' — Passer à travers; v. n.<br> Permeation; — '''Nghupu, ogaga;''' — Pénétration; s.<br> Permissible; — '''Di-ntigwa, di-nkpoko;''' — Miscible; adj.<br> Permissible; — '''Di-nkwenye, di-oghagha;''' — Accordable; adj.<br> Permission; — '''Oghagha nkwenye;''' — Permission; s.<br> Permit; — '''Kwenyelu, ghalu, rapu;''' — Permettre; v. a.<br> Peroration; — '''Okwu nkwube;''' — Péroraison; s.<br> [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> bepl3j5sdkq7mia3msb7urj82m6soyk 104 449485 1333986 1333455 2026-04-10T19:12:54Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|196|Perv-Piet}} {{Rule}} Perversity; — '''Anya ufu, igwu anya;''' — Perversité; s.<br> Perversive; — '''N’erughali; uce, n’alafu;''' — Qui pervertit; adj.<br> Pervert; — '''Laputa, lafu, mebi;''' — Pervertir; v. a.<br> Pester; — '''Sogbu, kpaka aru;''' — Tourmenter; v. a.<br> Pestilence; — '''Oya, oya ofife;''' — Pestilence; s.<br> Pestle; — '''Aka akaodo;''' — Pilon; s.<br> Petition; — '''Yo, kpele, kpelu;''' — Pétitionner; v. a.<br> — '''Ayoyo, ayiyo;''' — Pétition; s.<br> Petitioner; — '''Onye-ayiyo;''' — Pétitionnaire; s.<br> Petrescence; — '''Igho okwute;''' — Pétrification; s.<br> Petrescent; — '''N’agho okwute;''' — Pétrifiant-e; adj.<br> Petrification; — '''Igho okwute;''' — Pétrification; s.<br> Petrify; — '''Gho okwute;''' — Pétrifier; v. a.<br> Petticoat; — '''Mbinukwu, obele mbinukwu;''' — Jupon, jupe; s.<br> Pettish; — '''N’amakwukwukwu, n’anu onu;''' — Bourru-e; adj.<br> Pettishly; — '''N’opo, n’onu;''' — D’une manière bourrue; adv.<br> Petty; — '''Obele, nta;''' — Inférieur, mesquin-e; adj.<br> Petulance; — '''Ouu, ifia onu;''' — Pétulance; s.<br> Petulant; — '''N’afia onu, n’anu onu;''' — Pétulant-e; adj.<br> Petulantly; — '''N’onu, n’igwu anya;''' — Avec pétulance; adv.<br> Pharmacy; — '''Igwo ogwu;''' — Pharmacie; s.<br> Phase; — '''Iru;''' — Phase; s.<br> Phial; — '''Onono, kalama, obele kalamam;''' — Fiole; s.<br> Philanthropist; — '''Oyi madu nime, oyi ora;''' — Philanthrope; s.<br> Philanthropy; — '''Ibu oyi ora, madu ora;''' — Philanthropie; s.<br> Phrase; — '''Sentensu;''' — Phrase; s.<br> Phrenetic; — '''Di-ikoliko, ikoliko anya;''' — Fou, frénétique; adj.<br> Physic; — '''Ogwu, ogwo ogwu;''' — Médecine; s.<br> Physical; — '''Nke ci, sitenaci;''' — Physique; adj.<br> Physically; — '''Nke ci, sitena ci;''' — Physiquement; adv.<br> Physician; — '''Dibya, onye-ogwu;''' — Médecin; s.<br> Piazza; — '''Ogwa;''' — Arcade; s.<br> Pick; — '''Tutu, ro, rota, kpoko;''' — Cueillir, choisir; v. a.<br> Pick axe; — '''Ngwu, ngwu ani;''' — Pioche, pic; s.<br> Picked; — '''Arotalu, aratalu;''' — Trié, choisi; adj.<br> Picture; — '''Onyonyo akwukwo;''' — Image; s.<br> Picturesque; — '''Buso mma, omata;''' — Imagé, peint-e; adj.<br> Piece; — '''Ibe, ibelide;''' — Pièce; s.<br> Piercing; — '''Nko, di-nko;''' — Pénétrant-e; adj.<br> Piety; — '''Ikpelu Cukwu;''' — Piété; s.<br> [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> tfgntjy1c8ayyx89xb5o3jax2nesmog 104 449486 1333988 1333460 2026-04-10T19:14:27Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|198|Pit—Pla}} {{Rule}} Pit fall; — '''Obu;''' — Trappe; s.<br> Pith; — '''Ike, umele;''' — Sève, force; s.<br> Pithily; — '''N’ike, n’okwomike;''' — Vigoureusement; adv.<br> Pithy; — '''Di-ike, di-umele;''' — Vigoureux-se; adj.<br> Pitiable; — '''Di-ebele, di-imelu ebele;''' — Pitoyable; adj.<br> Pitiful; — '''Di-ebele, di-obi ebele;''' — Compatissant-e; adj.<br> Pitifully; — '''N’ebele, n’obi ebele;''' — Avec pitié; adv.<br> Pitiless; — '''N’enwero ebele, n’adiro obi ebele;''' — Impitoyable; adj.<br> Pit saw; — '''Nma odu aka nabo;''' — Scie de long; s.<br> Pity; — '''Ebele, obi ebele;''' — Miséricorde, pitié; s.<br> Placability; — '''Idi-mgbaghalu;''' — Clémence; s.<br> Placable; — '''Di-obi mgbaghalu;''' — Placable; adj.<br> Placard; — '''Maba, mado, ku mkpomko;''' — Afficher; v. a.<br> Place; — '''Ebe, oçe, olu;''' — Place; s.<br> — '''Debe, tukwasi;''' — Placer; v. a.<br> Placid; — '''Di-nwayo, di-adyu, di-adjalu;''' — Placide; adj.<br> Placidity; — '''Nwayo, adjalu, adju;''' — Placidité; s.<br> Plague; — '''Oya, adjo oya;''' — Peste; s.<br> Plain; — '''Di-tela, di-lala, di-yene;''' — Plain, -e; adj.<br> Plainly; — '''N’ezi okwu, n’ezie, n’ezie;''' — Simplement; adv.<br> Plainness; — '''Ntela, idi-yene;''' — Égalité, simplicité; s.<br> Plaint; — '''Akpa, uya;''' — Plainte; s.<br> Plaintiff; — '''Onye-nçoço;''' — Plaignant; s.<br> Plaintive; — '''Di-akwa, di-uru;''' — Plaintif-ve; adj.<br> Plait; — '''Ma dji, kpa, zu;''' — Tresser, plisser; v. n.<br> — '''Nmadji;''' — Tresse, pli; s.<br> Plan; — '''Zupụta;''' — Projeter; v. a.<br> — '''Izu, izu olu;''' — Projet; s.<br> Plane; — '''Kwọça, kpuca;''' — Rendre plan, raboter; v. a.<br> — '''Nkwo;''' — Surface plane; s.<br> Plank; — '''Mgbo, ibe mgbo;''' — Planche; s.<br> Plant; — '''Osisi, akuku;''' — Plante; s.<br> — '''Ku, ma;''' — Planter; v. a.<br> Plantain; — '''Ogede, une odji oko;''' — Plantain, banane; s.<br> Plantation; — '''Ani olu, ugbo ani akuku;''' — Plantation; s.<br> Planter; — '''Di nwee ani olu;''' — Planteur; s.<br> Planticle; — '''Obele osisi, osisi nta;''' — Arbrisseau; s.<br> Plat; — '''Kpa;''' — Tisser; v. a.<br> — '''Igbe ani;''' — Pièce de terre; s.<br> Plate; — '''Alele;''' — Plat; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 0nquymhmu4xh1w3xixfxmsd7hyvc303 104 449487 1333990 1333620 2026-04-10T19:21:03Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|200|Plu—Pol|}} {{Rule}} Plummet; — '''Oze isi mili;''' — Plomb; s.<br> Plump; — '''Sulu aru, di abuba, djulu ediu;''' — Potelé, dodu-e; adj.<br> Plumpness — '''Isu aru, inwe ulu, idi-abuba;''' — Embonpoint; s.<br> Plunder; — '''Kwali, kpoli, dokali;''' — Piller; v. a.<br> Plunderer; — '''Onye-anya, okpoli;''' — Pillard; s.<br> Plunge; — '''Sunye, denye;''' — Plonger; v. n.<br> — '''Tu omimi, kpo omimi;''' — Plonger; v. n.<br> Plurality; — '''Imeline, uba;''' — Pluralité; s.<br> Plush; — '''Akwa awiliwa;''' — Peluche; s.<br> Pluvial; — '''Di-mili, delu ede;''' — Pluvieux-se; adj.<br> Pocket; — '''Akpa afe, akpa nta;''' — Poche, gousset; s.<br> Pocket-book; — '''Akwukwo akpa afe;''' — Portefeuille; s.<br> Pod; — '''Uko;''' — Cosse; s.<br> — '''Kpanye, bu oko;''' — Ecosser; v. a.<br> Podded; — '''Di-oko;''' — Cossu-e; adj.<br> Poignancy; — '''Nko, idi-nko, ufu;''' — Nature piquante; s.<br> Poignant; — '''Nko, di-nko, di-ufu;''' — Piquant-e; adj.<br> Poignantly; — '''Na nko, n’ufu;''' — D’une manière piquante: adv.<br> Point; — '''Onunu, onu;''' — Point; s.<br> — '''Piça;''' — Aiguiser, rendre pointu; v. a.<br> Pointed; — '''Di-nko, di-ososo;''' — Pointu-e; adj.<br> Pointless; — '''N’enwero onu;''' — Obtus-e; adj.<br> Poison; — '''Ogwu, nsi, adjo ogwu;''' — Poison; s.<br> Poke; — '''Akpa, obele akpa, akpa nta;''' — Pochette, sachet; s.<br> Poker; — '''Ogba, ogba n’igwe;''' — Tisonnier; s.<br> Pole; — '''Ugbolo, okpolo, okposi;''' — Perche; s.<br> Polish; — '''Kwomi, tela, mala;''' — Polir; v. a.<br> — '''Asala;''' — Poli, élégance; s.<br> Polite; — '''Di-asala, di ako;''' — Poli-e; adj.<br> Politely; — '''Nke asala, n’asala, ogo ogo;''' — Poliment; adv.<br> Politeness; — '''Ogo asala;''' — Politesse; s.<br> Politic; — '''Nwel’uçe, di-aghugo;''' — Politique; adj.<br> Politically; — '''Nk’ora, nk’ obodo;''' — Politiquement; adv.<br> Polity; — '''Nçiko ani, içie ani, oçiçi ani;''' — Forme de gouvernement; s.<br> Poll; — '''Isi ororo, nrota;''' — Tête, liste, rôle; s.<br> — '''Gbuka, beka, gheça;''' — Etêter; v. a.<br> Pollute; — '''Mete, melu, lu;''' — Polluer, souiller; v. a.<br> Pollution; — '''Nmeto, nmelu;''' — Pollution, souillure; s.<br> Poltroon; — '''Udyo, onye-udjo, onye-egwu;''' — Poltron; s.<br> Polygamist; — '''Oçi inyeme;''' — Polygame; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 3r0ueb40d25vgwcjovdi4gavsb89dqu 104 449492 1333922 1332798 2026-04-10T13:17:55Z 10kdollz 951142 1333922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh|210|Prot-Pub}} {{Rule}} Protract; — '''Gbati, seti, doti''' — Prolonger; v. a.<br> Protraction; — '''Mgbati, nseti, ndoti''' — Prolongation; s.<br> Protrude; — '''Nupu kwabus''' — Faire sortir; v. a.<br> Protrusion; — '''Npupu, nkwapu''' — Action de faire sortir; s.<br> Proud; — '''Di-ngala, di ngala di-ngana''' — Fier, orgueilleux-se; adj.<br> Proudly; — '''Na ngala, na ngana''' — Orgueilleusement; adv.<br> Provable; — '''Di-onwanwa, di-nwane''' — Prouvable; adj.<br> Prove; — '''Nwa, nwane''' — Prouver; v. a.<br> Provender; — '''Afiiya anu, atifya okponku''' — Fourrage; s.<br> Proverb; — '''Imu okwu, ira akuku''' — Proverbe; s.<br> Provide; — '''Cedo edo, kpado''' — Pourvoir; v. a.<br> Provision; — '''Ife-nkpado, mini, nli''' — Provision; s.<br> Provocation; — '''Nkpasu iwe, nlasu, nmesu''' — Provocation; s.<br> Provoke; — '''Kpasu, kpasu iwe, lasu, mesu''' — Provoquer; v. a.<br> Provost; — '''Onye-isi, onye-ikpe, eze-ikpe''' — Prévôt; s.<br> Prow; — '''Onu ugbo''' — Proue; s.<br> Prowess; — '''Dike, ile''' — Prouesse; s.<br> Prowl; — '''Waghali, onu nti''' — Rôder; v. n.<br> — '''Nwaghalị''' — Vagabondage; s.<br> Proximate; — '''Di-nso, noneyabalu''' — Prochain, immédiat-e; adj.<br> Proximately; — '''Nso, na nso''' — Immédiatement; adv.<br> Proximity; — '''Nso, idi-nso, ino nso''' — Proximité; s.<br> Proxy; — '''Onye-nnoçi''' — Mandataire; s.<br> Prudently; — '''N’amamife, n’kuge''' — Prudemment; adv.<br> Prune; — '''Gbuka, beka, wu aru''' — Couper, tailler; v. a.<br> Pry; — '''Nyo, nyoea''' — Scruter; v. a.<br> Psalm; — '''Abunso, ukwo nso, uli nso''' — Psaume; s.<br> Psalmist; — '''Okwa abu, onye abu, okwa onungli''' — Psalmiste; s.<br> Psalmody; — '''Ibu abu nso, ikwe ukwe nso''' — Psalmodie; s.<br> Psalter; — '''Akwukwo abo nso''' — Psautier; s.<br> Pshaw!; — '''Ta sa!''' — Bah!; interj.<br> Psychology; — '''Akoko nkpulobi''' — Psychologie; s.<br> Puberty; — '''Ogo, ogo nwoke, ogo madu''' — Puberté; s.<br> Public; — '''Ora, ora madu''' — Public; s.<br> — '''Nk’ora, nk’ora madu''' — Public, publique; adj.<br> Publican; — '''Ona atu, onye-ona atu''' — Publicain; s.<br> Publication; — '''Mgbasa, nkwusa''' — Publication; s.<br> Publicly; — '''N’iru ora''' — Publiquement; adv.<br> Publish; — '''Gbasa, kwusa''' — Publier; v. a.<br> Publisher; — '''Onye-mgbasa, onye-nkwusa''' — Auteur; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> e8ps7sml4pkpyr9c33uh964r84xmhqk 104 449493 1334024 1332799 2026-04-10T23:08:01Z 10kdollz 951142 1334024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh|212|Purch—Put}} [{Rule}} — '''Ngota, ogogo;''' — Achat; s.<br> Purchaser; — '''Onye-ogogo, onye-ngota;''' — Acheteur; s.<br> Pure; — '''Ezi, di-oça;''' — Pur-e; adj.<br> Purely; — '''N’oça nça;''' — Purement; adv.<br> — '''Sese, soso;''' — Simplement; adv.<br> Purgation; — '''Nwuça, nçaça, oçaça;''' — Purgation; s.<br> Purgative; — '''Ogwu n’agba afo, ogwo igba afo;''' — Purgatif; s.<br> Purge; — '''Wuça, çaça, çapu;''' — Purger; v. a.<br> Purification; — '''Nçaça, ido oça, nwucaçu;''' — Purification; s.<br> Purify; — '''Do oça, wuça, zacaçu;''' — Purifier; v. a.<br> Purity; — '''Oça, idi-oça, adimoça, oça omeme;''' — Pureté; s.<br> Purl; — '''Nti, ikpele;''' — Gazouillement; s.<br> Purloin; — '''Zu, tutu;''' — Dérober; v. a.<br> Purloiner; — '''Osi, onye-ori, onye-izu;''' — Voleur; s.<br> Purport; — '''Isi, ani, kpolovugwu;''' — Sens, objet; s.<br> Purpose; — '''Isi ife-amaço, isi ife-açolu;''' — Intention; s.<br> Purposely; — '''Matuma matuma;''' — Exprès, à dessein; adv.<br> Purse; — '''Akpa ego, obele akpa ego;''' — Bourse; s.<br> Purse-pride; — '''Ngala ego, ugba oku;''' — Orgueil des richesses; s.<br> Purser; — '''Onye-ugwo, okwu ugwo;''' — Commissaire payeur; s.<br> Pursuance; — '''Ososo, ife-sonu, oçeu oso, ije oso;''' — Poursuite; s.<br> Pursue; — '''Çu gbaso;''' — Poursuivre; v. a.<br> Pursuer; — '''Oçeu oso, okwa nso nso;''' — Celui qui poursuit; s.<br> Pursuit; — '''Oçeu ososo;''' — Poursuite; s.<br> Pursuivant; — '''Uko, odibo, uko-eze, odibo eze;''' — Poursuivant; s.<br> Purulence; — '''Igba abu, ilu abu;''' — Purulence; s.<br> Purulent; — '''N’eru abu, nke abu;''' — Purulent-e; adj.<br> Purvey; — '''Ku nni, kpanye nni, kpado;''' — Pourvoir; v. a.<br> Purveyance; — '''Iku nni, akpa nni;''' — Provisions; s.<br> Purveyor; — '''Okpa nni;''' — Pourvoyeur; s.<br> Pus; — '''Abu;''' — Pus; s.<br> Push; — '''Nu, kwa;''' — Pousser; v. a.<br> Pusillanimity; — '''Udjo, obi nlo;''' — Pusillanimité; s.<br> Pusillanimous; — '''Di-udjo, di-obi nlo;''' — Pusillanime; adj.<br> Puss; — '''Nwa onogbo, nwa obala;''' — Petit chat; s.<br> Pustule; — '''Eriri, amafia;''' — Pustule; s.<br> Put; — '''Tinye, togbo, so;''' — Placer, mettre; v. a.<br> Putid; — '''Di-nkilika uçe;''' — Bas, vil-e; adj.<br> Putrefaction; — '''Ule, ile, ule, mmaghu;''' — Putréfaction; s.<br> Putrefy; — '''Le maghu;''' — Putréfier (se); — v. n.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 39ntalkxn0bkm7v3u9ii57dkndjvk0w 1334025 1334024 2026-04-10T23:08:28Z 10kdollz 951142 1334025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh|212|Purch—Put}} {{{Rule}} — '''Ngota, ogogo;''' — Achat; s.<br> Purchaser; — '''Onye-ogogo, onye-ngota;''' — Acheteur; s.<br> Pure; — '''Ezi, di-oça;''' — Pur-e; adj.<br> Purely; — '''N’oça nça;''' — Purement; adv.<br> — '''Sese, soso;''' — Simplement; adv.<br> Purgation; — '''Nwuça, nçaça, oçaça;''' — Purgation; s.<br> Purgative; — '''Ogwu n’agba afo, ogwo igba afo;''' — Purgatif; s.<br> Purge; — '''Wuça, çaça, çapu;''' — Purger; v. a.<br> Purification; — '''Nçaça, ido oça, nwucaçu;''' — Purification; s.<br> Purify; — '''Do oça, wuça, zacaçu;''' — Purifier; v. a.<br> Purity; — '''Oça, idi-oça, adimoça, oça omeme;''' — Pureté; s.<br> Purl; — '''Nti, ikpele;''' — Gazouillement; s.<br> Purloin; — '''Zu, tutu;''' — Dérober; v. a.<br> Purloiner; — '''Osi, onye-ori, onye-izu;''' — Voleur; s.<br> Purport; — '''Isi, ani, kpolovugwu;''' — Sens, objet; s.<br> Purpose; — '''Isi ife-amaço, isi ife-açolu;''' — Intention; s.<br> Purposely; — '''Matuma matuma;''' — Exprès, à dessein; adv.<br> Purse; — '''Akpa ego, obele akpa ego;''' — Bourse; s.<br> Purse-pride; — '''Ngala ego, ugba oku;''' — Orgueil des richesses; s.<br> Purser; — '''Onye-ugwo, okwu ugwo;''' — Commissaire payeur; s.<br> Pursuance; — '''Ososo, ife-sonu, oçeu oso, ije oso;''' — Poursuite; s.<br> Pursue; — '''Çu gbaso;''' — Poursuivre; v. a.<br> Pursuer; — '''Oçeu oso, okwa nso nso;''' — Celui qui poursuit; s.<br> Pursuit; — '''Oçeu ososo;''' — Poursuite; s.<br> Pursuivant; — '''Uko, odibo, uko-eze, odibo eze;''' — Poursuivant; s.<br> Purulence; — '''Igba abu, ilu abu;''' — Purulence; s.<br> Purulent; — '''N’eru abu, nke abu;''' — Purulent-e; adj.<br> Purvey; — '''Ku nni, kpanye nni, kpado;''' — Pourvoir; v. a.<br> Purveyance; — '''Iku nni, akpa nni;''' — Provisions; s.<br> Purveyor; — '''Okpa nni;''' — Pourvoyeur; s.<br> Pus; — '''Abu;''' — Pus; s.<br> Push; — '''Nu, kwa;''' — Pousser; v. a.<br> Pusillanimity; — '''Udjo, obi nlo;''' — Pusillanimité; s.<br> Pusillanimous; — '''Di-udjo, di-obi nlo;''' — Pusillanime; adj.<br> Puss; — '''Nwa onogbo, nwa obala;''' — Petit chat; s.<br> Pustule; — '''Eriri, amafia;''' — Pustule; s.<br> Put; — '''Tinye, togbo, so;''' — Placer, mettre; v. a.<br> Putid; — '''Di-nkilika uçe;''' — Bas, vil-e; adj.<br> Putrefaction; — '''Ule, ile, ule, mmaghu;''' — Putréfaction; s.<br> Putrefy; — '''Le maghu;''' — Putréfier (se); — v. n.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 8otupfal3f19wu8g47u1zh4qme6z6ue 1334026 1334025 2026-04-10T23:08:54Z 10kdollz 951142 1334026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh|212|Purch—Put}} {{Rule}} — '''Ngota, ogogo;''' — Achat; s.<br> Purchaser; — '''Onye-ogogo, onye-ngota;''' — Acheteur; s.<br> Pure; — '''Ezi, di-oça;''' — Pur-e; adj.<br> Purely; — '''N’oça nça;''' — Purement; adv.<br> — '''Sese, soso;''' — Simplement; adv.<br> Purgation; — '''Nwuça, nçaça, oçaça;''' — Purgation; s.<br> Purgative; — '''Ogwu n’agba afo, ogwo igba afo;''' — Purgatif; s.<br> Purge; — '''Wuça, çaça, çapu;''' — Purger; v. a.<br> Purification; — '''Nçaça, ido oça, nwucaçu;''' — Purification; s.<br> Purify; — '''Do oça, wuça, zacaçu;''' — Purifier; v. a.<br> Purity; — '''Oça, idi-oça, adimoça, oça omeme;''' — Pureté; s.<br> Purl; — '''Nti, ikpele;''' — Gazouillement; s.<br> Purloin; — '''Zu, tutu;''' — Dérober; v. a.<br> Purloiner; — '''Osi, onye-ori, onye-izu;''' — Voleur; s.<br> Purport; — '''Isi, ani, kpolovugwu;''' — Sens, objet; s.<br> Purpose; — '''Isi ife-amaço, isi ife-açolu;''' — Intention; s.<br> Purposely; — '''Matuma matuma;''' — Exprès, à dessein; adv.<br> Purse; — '''Akpa ego, obele akpa ego;''' — Bourse; s.<br> Purse-pride; — '''Ngala ego, ugba oku;''' — Orgueil des richesses; s.<br> Purser; — '''Onye-ugwo, okwu ugwo;''' — Commissaire payeur; s.<br> Pursuance; — '''Ososo, ife-sonu, oçeu oso, ije oso;''' — Poursuite; s.<br> Pursue; — '''Çu gbaso;''' — Poursuivre; v. a.<br> Pursuer; — '''Oçeu oso, okwa nso nso;''' — Celui qui poursuit; s.<br> Pursuit; — '''Oçeu ososo;''' — Poursuite; s.<br> Pursuivant; — '''Uko, odibo, uko-eze, odibo eze;''' — Poursuivant; s.<br> Purulence; — '''Igba abu, ilu abu;''' — Purulence; s.<br> Purulent; — '''N’eru abu, nke abu;''' — Purulent-e; adj.<br> Purvey; — '''Ku nni, kpanye nni, kpado;''' — Pourvoir; v. a.<br> Purveyance; — '''Iku nni, akpa nni;''' — Provisions; s.<br> Purveyor; — '''Okpa nni;''' — Pourvoyeur; s.<br> Pus; — '''Abu;''' — Pus; s.<br> Push; — '''Nu, kwa;''' — Pousser; v. a.<br> Pusillanimity; — '''Udjo, obi nlo;''' — Pusillanimité; s.<br> Pusillanimous; — '''Di-udjo, di-obi nlo;''' — Pusillanime; adj.<br> Puss; — '''Nwa onogbo, nwa obala;''' — Petit chat; s.<br> Pustule; — '''Eriri, amafia;''' — Pustule; s.<br> Put; — '''Tinye, togbo, so;''' — Placer, mettre; v. a.<br> Putid; — '''Di-nkilika uçe;''' — Bas, vil-e; adj.<br> Putrefaction; — '''Ule, ile, ule, mmaghu;''' — Putréfaction; s.<br> Putrefy; — '''Le maghu;''' — Putréfier (se); — v. n.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> ldkdmfx7vnds7e6ewla9mlaoq79q873 104 449494 1334028 1332800 2026-04-10T23:12:44Z 10kdollz 951142 1334028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh|214|Quar—Quin}} {{Rule}} Quarterly; — '''N’ọwa eto, kwa ọwa eto;''' — Trimestriel-le; adj.<br> Quash; — '''Rokpo, zoda;''' — Briser, rompre; v. a.<br> Quasi; — '''Dikasi, dika agasi;''' — Ainsi que; conj.<br> Quassation; — '''Nmerube;''' — Secousse; s.<br> Quaternary; — '''Di-eno, kwaghalu eno;''' — Quaternaire; adj.<br> Quay; — '''Otu, ose, iru otu, iru ose;''' — Quai, jetée; s.<br> Quean; — '''Wanyi n’eloro alo, akala ogoli nwanyi;''' — Gueuse; s.<br> Queasy; — '''N’aya oya, aru n’adiro;''' — Malade de cœur; adj.<br> Queen; — '''Eze nwanyi, anasi eze, eze okporo;''' — Reine; s.<br> Queer; — '''Ana, di-ana;''' — Étrange; adj.<br> Quell; — '''Bida, gbo, gbonyu;''' — Dompter, réprimer; v. a.<br> Quench; — '''Menyu, lunyu, kwonyu, funyu;''' — Éteindre, souffler; v. a.<br> Querist; — '''Onye-adjudju, oka adjudju;''' — Questionneur; s.<br> Querulous; — '''Di nkpenkpe, nkpenkpe;''' — Plaintif-ve; adj.<br> Query; — '''Dju, dju adjudju;''' — Questionner; v. a.<br> — '''Adjudju;''' — Question; s.<br> Quest; — '''Oçoço, nçoço, ayoyo, ayiyo;''' — Recherche, demande; s.<br> Questionable; — '''Di-adjudju, di-itu uçe;''' — Douteux-se; adj.<br> Questioner; — '''Onye-adjudju, oka adjudju;''' — Questionneur; s.<br> Questionless; — '''N’enwero adjudju, n’enwero okwu;''' — Indubitable; adj.<br> Quibble; — '''Ntu aghogho, ntughali;''' — Argutie; s.<br> Quick; — '''Di-ngwa, di-ukele, di-ndu;''' — Vivant, prompt-e; adj.<br> — '''Ososo, ngwa ngwa;''' — Vite, promptement; adv.<br> Quicken; — '''Nye ndu, nuko, gbomu;''' — Vivifier; v. a.<br> Quickly; — '''Ososo, ngwa ngwa, ozigbo ozigbo;''' — Vite; adv.<br> Quickness; — '''Ukele, ngwa, ngwa;''' — Vitesse; s.<br> Quiddle; — '''Kpa aka ani;''' — Baguener; v. a.<br> Quiescence; — '''Izul’ike, inodu, nkiti, igba nkiti;''' — Repos, tran-<br> Quiescent; — '''Di-du gbalụ nkiti;''' — Calme, en repos; adj.<br> Quiet; — '''Du aru agu, n’enwero nsogbu;''' — Calme, tranquille; adj.<br> Quietism; — '''Ndokwa, edom, inodu;''' — Quiétude; s.<br> Quietly; — '''Nwayo, nwayo nwayo, du;''' — Tranquillement; adv.<br> Quietude; — '''Nwayo, inodu nwayo, adju, adjulu;''' — Quiétude; s.<br> Quietus; — '''Ikpeazu, ife-ikpeazu, ọwụ;''' — Repos, mort; s.<br> Quill; — '''Ugbe, agba nku, ami;''' — Plume, piquant; s.<br> Quilt; — '''Akwa edina, akwa owulu;''' — Courte pointe; s.<br> Quinary; — '''Di-ise, kwa agbalụ ise;''' — Quinaire; adj.<br> Quinquangular; — '''Di-nkuku ise;''' — A cinq angles; adj.<br> Quinquennial; — '''Kwa aro ise;''' — Quinquennal; adj.<br> Quintuple; — '''Di-nmadji ise;''' — Quintuple; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> n9chhtw5ovhck31u6q2z3nmmw5yxqv4 104 449495 1334038 1332801 2026-04-11T01:44:24Z 10kdollz 951142 1334038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh|216|Rak—Rapt}} {{Rule}} Rake; — '''Ro, roça, rocapu'''; — Ratisser; v. a.<br> — '''Reke'''; — Rateau; s.<br> Rally; — '''Ciko, tutuko'''; — Railler, réunir; v. a.<br> — '''Nçikoba, ntutuko'''; — Ralliement, réunion; s.<br> Ram; — '''Ebunu'''; — Bélier; s.<br> Ramble; — '''Nfu, nfughali, nwaghali'''; — Course; s.<br> — '''Wughali, tughali'''; — Errer, rôder; v. n.<br> Rambling; — '''Nfu, nfughali, nwaghali'''; — Divagations; s.<br> Rambler; — '''Onye-nfu, oso, onye-oso'''; — Coureur, rôdeur; s.<br> Ramification; — '''Iwa ngadaba, wasa ngadaba'''; — Ramification; s.<br> Ramify; — '''Wa ngadaba, wasa ngadaba'''; — Ramifier; v. a.<br> Rammer; — '''Nsu, nkpolo'''; — Baguette de fusil; s.<br> Ramous; — '''Bu so ngadaba'''; — Rameux-se; adj.<br> Ramp; — '''Wu, ma, maghali, wughali'''; — Gambader; v. n.<br> Ramrod; — '''Nkpolo, nkpolo egbe'''; — Baguette de fusil; s.<br> Rancour; — '''Ilo, idi n’ilo'''; — Rancune; s.<br> Rancorous; — '''Di-ilo'''; — Rancunier-ère; adj.<br> Range; — '''Dozi, gbazi, fiazi'''; — Ranger; v. a.<br> — '''Waghali, tughali'''; — Parcourir; v. n.<br> Rank; — '''Usu, ndili, ebube, nzele'''; — Rang, rangée; s.<br> Rank; — '''Gunye, domia, sotua'''; — Ranger; v. a.<br> Rankle; — '''Dulu, we iwe'''; — S’envenimer; v. n.<br> Rankness; — '''Isi di-ike'''; — Vigueur, force; s.<br> Ransack; — '''Bosa, kpoli, kwali'''; — Saccager; v. a.<br> Ransom; — '''Gbaputa'''; — Racheter; v. a.<br> — '''Ife-mgbaputa'''; — Rançon; s.<br> Ransomer; — '''Onye mgbaputa'''; — Libérateur; s.<br> Ransomless; — '''N’enwero mgbaputa'''; — Sans rançon; adj.<br> Rant; — '''Okwu nkwughali, nwughali'''; — Discours extravagant; s.<br> — '''Kwugheli'''; — Tempêter; v. n.<br> Rap; — '''Ku, nwude'''; — Frapper, ravir; v. a.<br> Rapacious; — '''Di-usa, di-akpili, di-oqoco'''; — Rapace; adj.<br> Rapacity; — '''Oke anya, nkpa anya'''; — Rapacité; s.<br> Rapaciously; — '''Na usa, nke usa, n’akpili'''; — Avec rapacité; adv.<br> Rapid; — '''Di-ngwa, di-ukele, oku'''; — Rapide; adj.<br> Rapidity; — '''Oso, ngwa'''; — Rapidité; s.<br> Rapidly; — '''Ngwangwa, ozigho ozigbo'''; — Rapidement; adv.<br> Rapine; — '''Anya inya anya, mpum'''; — Rapine; s.<br> Rapture; — '''Nukwu a̱wuli'''; — Ravissement, extase; s.<br> Rapturous; — '''Nakpata a̱wuli, di-a̱wuli'''; — Ravissant-e; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 3ra12ufdvgx5z13moqh3lr5wum60ur1 104 449500 1333944 1332806 2026-04-10T14:32:04Z Bigkotech 955363 /* Validated */ 1333944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Bigkotech" /></noinclude>{{rh|226|Rep-Res}} {{rule}} Reprehend; — '''Kpo, ta ita, maikpe'''; — Réprimander; v. a.<br> Reprehensible; — '''Di-uta, di-ita uta'''; — Repréhensible; adj.<br> Reprehension; — '''Uta, mba, ita uta'''; — Repréhension; s.<br> Repress; — '''Weda, buda, bida, biqigha'''; — Réprimer; v. a.<br> Repression; — '''Nweda, mbuda, mbiqigha'''; — Répression; s.<br> Reprimand; — '''Mba, okpokpo'''; — Réprimande; s.<br> — '''Balu, ta, ta uta'''; — Réprimander; v. a.<br> Reprint; — '''Denwo, dekwasi'''; — Réimprimer; v. a.<br> Reprisal; — '''Nkwudekwu'''; — Représailles, reprise; s.<br> Reproach; — '''Koça;-Nkoça'''; — Reprocher; v. a. Réproche; s.<br> Reproachable; — '''Di-nkoça, di-itu olu'''; — Reprochable; adj.<br> Reprobate; — '''Dju, rafu, wepu iru'''; — Réprouver; v. a.<br> Reprobation; — '''Nrafu, odjudju, iwepu iru'''; — Réprobation; s.<br> Reproof; — '''Mba, ita uta, uta'''; — Réprimande; s.<br> Reprovable; — '''Di-uta, di-ita uta'''; — Réprouvable; adj.<br> Reproval; — '''Uta, ita uta okpokpo'''; — Reproche; s.<br> Reprove; — '''Ta, balu, ta uta, kpo'''; — Réprouver; v. a.<br> Reprover; — '''Onye-okbokpo, onye-uta'''; — Censeur; s.<br> Reptile; — '''Alili, anunakpu akpu, anuokpukpu'''; — Reptile; s.<br> Repudiate; — '''Dju, gba adja, ghalu'''; — Répudier; v. a.<br> Repudiation; — '''Nçupu, igba adja, odjudju, oghagha'''; — Répudiation; s.<br> Repugnance; — '''Ekwegh ekwe, odjudju'''; — Répugnance; s.<br> Repulse; — '''Nçuqigha, mnuqigha'''; — Rebuffade; s.<br> Repulse; — '''Çueigha, nuqigha'''; — Repousser; v. a.<br> Repulsion; — '''Nçuqigha, içuqigha azu'''; — Répulsion; s.<br> Repurchase; — '''Goçigha, gokwasi, gonwo'''; — Racheter; v. a.<br> Reputation; — '''Eçi afa, afa, ebube nsopulu'''; — Réputation; s.<br> Repute; — '''Gunye, lo, tunye'''; — Réputer; v. a.<br> Reputed; — '''Agunyelu, etunyelu etunye'''; — Réputé; adj.<br> Request; — '''Ayoyo ayiyo, ekpele'''; — Requête; s.<br> — '''Yo kpelu'''; — Prier, supplier; v. a.<br> Requirable; — '''Di oçoço, di-idju ese'''; — Requérable; adj.<br> Require; — '''Dju ese, ço'''; — Requérir; — v. a.<br> Requital; — '''Ekene, ife-ugwo, ife-ekene, ugwo olu'''; — Récompense; s.<br> Requite; — '''Kwu ugwo, ne olu, kwuçi'''; — Récompenser; v. a.<br> Rescind; — '''Wupu, wughe'''; — Annuler, rescinder; v. a.<br> Rescission; — '''Nwupu, nwughe'''; — Rescission; s.<br> Rescue; — '''Ghoputa, zo, zoputa'''; — Délivrer; s.<br> Research; — '''Mbosa, nyoça'''; — Recherche; s.<br> Reseize; — '''Nwudekwasi'''; — Ressaissir; v. a.<br> {{R|15}}<noinclude></noinclude> cvzf80yv8b8wu1vkhxdwpnvw5k6ihx9 104 449501 1333993 1332807 2026-04-10T19:38:21Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|228|Rest—Rev|}} {{Rule}} Restoration; — '''Nweçigha nkwuçị, ndoçị;''' — Restauration; s.<br> Restore; — '''Weçigha, doçị kwuçị;''' — Restorer; v. a.<br> Restrain; — '''Nara, nabu, naçigha, kwaçigha;''' — Restreindre; v. a.<br> Resurrection; — '''Mbinite ozo, mbinite n’õwu;''' —’ Résurrection; s.<br> Resuscitate; — '''Tute, tunye ndu;''' — Ressusciter; v. a. et. n.<br> Resuscitation; — '''Ntute, itunye ndu;''' — Renaissance; s.<br> Retail; — '''Tu mgbele;''' — Détailler; v. a.<br> —; '''Mgbele, itu mgbele;''' — Détail; s.<br> Retailer; — '''Mgebeleke, onye-mgbeleke;''' — Partisan; s.<br> Retain; — '''Djide, djilili, djidide;''' — Retenir; v. a.<br> Retake; — '''Wekwasi, welukwasi;''' — Reprendre; v. a.<br> Retaliate; — '''Mekwulu, be, bokwulu''' — Rendre la pareille; v. n.<br> Retaliation; — '''Obo, nmekwulu, mbokwu;''' — Représaille; s.<br> Retard; — '''Ranata ozo, naçigha, ranata;''' — Retarder; v. a.<br> Retention; — '''Ndjide, ndjidide;''' — Rétention; s.<br> Reticule; — '''Ugbu, obele ugbu;''' — Réticule; s.<br> Retire; — '''Kpuçigha, kpuna azu;''' — Retirer; v. a.<br> Retirement; — '''Nkpuçigha, ikpuna azu;''' — Retraite; s.<br> Retrace; — '''Tuçigha;''' — Retracer; v. a.<br> Retract; — '''Kpoçigha, weçigha;''' — Rétracter; v. a.<br> Retractable; — '''Di-nweçigha, di-nkpoçigha;''' — Rétractable; adj.<br> Retractile; — '''Di-nkpuçigha, di-ikpuna azu;''' — Rétractile; adj.<br> Retrench; — '''Benata, mebenata;''' — Retrancher; v. a.<br> Retrenchment; — '''Mbenata, imebenata;''' — Retranchement; s.<br> Retribute; — '''Kwuçigha, kwu;''' — Rétribuer; v. a.<br> Retribution; — '''Nkwuçigha, nmekwu;''' — Rétribution; s.<br> Retrievable; — '''Di-ntututa, di-nlita;''' — Réparable; adj.<br> Retrieve; — '''Tututa, lita, laçata;''' — Réparer; v. a.<br> Retroaction; — '''Nmeçigha, nmekwulu;''' — Rétroaction; s.<br> Retrocede; — '''Nyeçigha;''' — Rétrocéder; v. a.<br> Retrocession; — '''Nnyeçigha, ndjeçigha;''' — Rétrocession; s.<br> Retrograde; — '''Nana azu;''' — Rétrograde; adj.<br> —; '''Na azu;''' — Rétrograder; v. n.<br> Retrogression; — '''Ina azu;''' — Rétrogression; s.<br> Return; — '''Weçigha, kwuçigha-Çigha;''' — Retourner; v. n.<br> —; '''Una nnata;''' — Retour; s.<br> Returnable; — '''Di-nweçigha, di-nkwuçigha;''' — Restituable; adj.<br> Reunion; — '''Nkpokonwo;''' — Réunion; s.<br> Reunite; — '''Kpokonwo, kpokokwosi;''' — Réunir; v. a.<br> Reveal; — '''Gosi, kpupu, kpughe;''' — Révéler; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> akiwoemwc7zpb5m0ms85vcsfpb2ay62 104 449502 1333995 1332808 2026-04-10T19:45:59Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Rew—Ris||230}} {{Rule}} Rewrite; — '''Denwo, dekwasi;''' — Ecrire de nouveau; v. a.<br> Rhyme; — '''Rakoli, rakolita;''' — Rime; s.<br> —; '''Nrakoli, nrakolita;''' — Rimer; v. a.<br> Rib; -- '''Nkpisi akuku;''' -- Côte; s.<br> Ribbed; — '''Nwelu nkpisi akuku;''' — A côtes; adj.<br> Rice; — '''Osikapa;''' — Riz; s.<br> Rich; — '''Di-ogalanya, di-oke onu;''' — Riche; adj.<br> Riches; — '''Ego, aku;''' — Richesses; s.<br> Richness; — '''Idi-ogalanya;''' — Richesse; s.<br> Rid; — '''Çupu, wepu, kpoçapu;''' — Débarrasser; v. a.<br> Riddance; — '''Nkpoça, nçupu;''' — Débarras; s.<br> Riddle; — '''Inu, inuinu;''' — Proverbe, énigme; s.<br> Ridge; — '''Ogbunu, ogbalamazu;''' — Epine du dos; s.<br> Ridicule; — '''Amu, akadje;''' — Ridicule; adj. et s.<br> —; '''Mu amu, mu akadje;''' — Ridiculiser; v. a.<br> Ridiculous; — '''Di-amu, di-akadje;''' — Ridicule; s.<br> Riffraff; -- '''Afifya, ife-fodulunu;''' — Rebut; s.<br> Rifle; — '''Akpala, egbe akpala;''' — Riffle; s.<br> Rifle-man; — '''Obu akpala, onye-akpala;''' — Carabinier; s.<br> Rifler; — '''Onye-mpum, onye-anya;''' — Voleur, pillard; s.<br> Right; — '''Kwuloto, ezi, akanni;''' — Droit, juste; adj.<br> Righteous; — '''Di-ezi omeme, di-ekelesu;''' — Juste, équitable; adj.<br> Righteously; — '''Ekelesu, kwuloto, ofuma;''' — Equitablement; adv. [s.]<br> Righteousness; — '''Ezi omeme, ikpe kwuloto, idi-nso;''' — Equité, justice;<br> Rightly; -- '''Ofuma, nke omaolu oma, ekelesu;''' — Droitement; adv.<br> Rill; — '''Obele mili, ogbagelegele;''' — Petit ruisseau; s.<br> Rime; — '''Ufufu, oghele;''' — Grêle, grésil; s.<br> Rind; — '''Mgbugbo;''' — Ecorce; s.<br> Ring; — '''Ku, ra;''' — Sonner; v. a.<br> —; '''Mgbaka, okilika, orara;''' — Bague, anneau; s.<br> Ringlet; — '''Nkpulu ose;''' — Petit collier, anneau; s.<br> Rinse; — '''Naça;''' — Rincer; v. a.<br> Riot; — '''Isu nkposu;''' — Vacarme, orgie; s.<br> —: '''Kposu, kpodji;''' — Tapager; v. n.<br> Rioter; — '''Onye-isu, onye-nmesu, onye-nkpotu;'''— Tapageur, débauché;<br> Rip; — '''Gbawa, yiwa, bewa;''' — Fendre; v. a. [s.]<br> Rip; — '''Mbewa, nyiwa;''' — Déchirure; s.<br> Ripen; — '''Ça, dji;''' — Mûrir; v. n.<br> Ripeness; — '''Oçaça, ogo, ilu ogo;''' — Maturité; s.<br> Rise: — '''Kuni, binie, ba, basa;''' — Se lever; v. n.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 1pxrqoboayavtj8ob6thgcfyx3g51lr 104 449503 1333996 1332809 2026-04-10T19:51:11Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|232|Roo—Rub|}} {{Rule}} Roofless; — '''Anadumiro adumi, n’enwero ndumi;''' — Sans toit; adj.<br> Rook; — '''Zugbu, megbu;''' — Voler, tricher; v. a.<br> Rookery; — '''Nkponkpo uno;''' — Fourberie; s.<br> Room; — '''Imuno, nzuno, uzo;''' — Chambre, espace; s.<br> Roominess; — '''Idi-uzo, idi-oghele;''' — Etendue, espace; s.<br> Roomy; — '''Di-uzo di-oghele;''' — Spacieux; adj.<br> Roost; — '''Nwu ufa;''' — Gîte; s.<br> Root; — '''Akpala, nkpologwugwu;''' — Racine; s.<br> Rope; — '''Udo, elili;''' — Corde, cordage; s.<br> Rope-maker; — '''Otu-udo;''' — Cordier; s.<br> Rope-yarn; — '''Ade, ede;''' — Filets, rets; s.<br> Ropiness; — '''Igba ufi, ita udo;''' — Viscosité, tenacité; s.<br> Ropy; — '''Di-ufi, buso elili;''' — Glutineux, visqueux, tenace; adj.<br> Roral; — '''Nke igiligi;''' — Couvert de rosée;<br> Rosary; — '''Ndili nkpul’ife, onu nkpul’ife;''' — Rosaire, chapelet; s.<br> Rostrum; — '''Akpata;''' — Bec; s.<br> Rot; — '''Le, moghu;''' — Pourrir, se putréfier; v. n.<br> —; '''Ule, ile ule;''' — Pourriture, putréfaction; s.<br> Rotate; — '''Firube, fighali, çighali;''' — Tourner, tournoyer; v.<br> Rotten; — '''Di-ule, lelu ule;''' — Pourri, corrompu; adj.<br> Rottenness; — '''Ule, idi-ule, ile ule;''' — Pourriture; s.<br> Rotund; — '''Di-okilikili;''' — Rond; adj.<br> Rotundness; — '''Okilikili, ifilifi, idi-okilikili;''' — Rondeur, rotondité;<br> Rotunda; — '''Uno-ifilifi;''' — Rotonde; s. [s.]<br> Round; — '''Di-okilikili, di-ifilifi;''' — Rond, arrondi; adj.<br> Roundish; — '''Di-nwa okilikili;''' — Rondelet; adj.<br> Roundly; — '''Okilikili, okolokolo, n’ife, n’ora;''' — Rondement; adv.<br> Roundness; — '''Ifilifi, okilikili, idi-ifilifi;''' — Rotondité, franchise; s.<br> Rouse; — '''Kpani, kpasu, kpadji, kpagha;''' — Eveiller, évoquer; v.<br> Rout; — '''Oçuçu, nmeli;''' — Déroute, défaite; s.<br> —; '''Çu, meli;''' — Mettre en déroute; v. a.<br> Route; — '''Uzo, ezi, ezi ukwu;''' — Route; s.<br> Rove; — '''Wa, waghali, fughali;''' — Rôder; v.<br> Rover; — '''Onwa, onye-nwaghali, onye-nfughali;''' — Rôdeur; s.<br> Row; — '''Ese, esemokwu, ndogba, ndili;''' — Rangée, suite, vacarme;<br> Row; — '''Nya''' — Conduire; v. a. [s.]<br> Rower; — '''Onye-onyanya, onye-amala;''' — Conducteur; s.<br> Royal; — '''Nk’eze;''' — Royal; adj.<br> Royalty; — '''Ife-eze, omeme eze;''' — Royauté; s.<br> Rub; — '''Te. fịça;''' — Frotter; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> rx3p5djxcvzd1htlbvwu5xsya3y8tx6 104 449506 1334100 1333743 2026-04-11T07:39:37Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|238|Sco—Scru||}} {{Rule}} —; '''Onye-mba, onye-okopokpo;''' — Grondeur; s.<br> Scolding: — '''Mba, ibamba, okpokpo;''' — Gronderie; s.<br> Scoop; — '''Kuça guça;''' — Sonder; v. a.<br> Scopulous; — '''Di-okwuta, buso okwuta;''' — Rocailleux-se; adj.<br> Scorch; — '''Le oku, nale oku;''' — Brûler, rôtir; v. a.<br> Score; — '''Oru, ogu, mgbako, nguko;''' — Compte; s.<br> —; '''Ka, riba ama;''' — Porter en compte; v. a.<br> Scorn; — '''Ani, nneni, igbu ani;''' — Mépris, dédain; s<br> Scorner; — '''Onye-ani;''' — Celui qui méprise; s.<br> Scornful: — '''Di-ani, ani ife;''' — Méprisant; adj.<br> Scornfully; — '''Nk'ani, n'ani;''' — Avec mépris; adv.<br> Scorpion; — '''Akpi, odogwu ozala;''' — Scorpion; s.<br> Scour; — '''Fiça, fiçapu, noça, noçapu;''' — Nettoyer; v. a.<br> Scourge; — '''Pya itali, nye afufu, djua;''' — Fouetter; v. a.<br> Scourger; — '''Opya itali;''' — Fouetteur; s.<br> Scowl; — '''Sinwuba iru, tanyuba anya;''' — Mine refrognée; s.<br> Scrag; — '''Nganga ife;''' — Corps décharné; s.<br> Scraggy; — '''Di-nganga, djolu aru, talu aru;''' — Décharné; adj.<br> Scramble; — '''Gbabu, li, ligo;''' — Grimper, gravir; v. a.<br> Scrambler; — '''Onye-mgbabu;''' — Grimpeur; s.<br> Scrambling; — '''Ili enu, olili, nligo;''' — Action de gravir; s.<br> Scranch; — '''Tali, taça;''' — Croquer; v. a.<br> Scrap; — '''Ibe, ibelibe, ilili, ikelike;''' — Morceau, fragment; s.<br> Scrape; — '''Kpu kpuça;''' — Gratter; v. a.<br> Scraper; — '''Ife-nkpuça, ife-okpukpu;''' — Grattoir; s.<br> Scraping; — '''Okpukpu, nkpuça;''' — Rature; s.<br> Scratch; — '''Ro, ga, rombo, gambo;''' — Egratigner; v. a.<br> Scream; — '''Nkponkpu, ndjidja;''' — Cri perçant; s.<br> Screen; — '''Zado, çedo, zodo;''' — Abriter, cacher; v. a.<br> —; '''Nçedo, oçem, akpamoke;''' — Rempart, paravent; s.<br> Scribe; — '''Ode, ode akwukwo;''' — Ecrivain; s.<br> Scrimp; — '''Gbu nkenke, djiko, kpukonata;''' — Etriquer, rogner; v. a.<br> Scriptural; — '''Nk'akwukwo nso;''' — Biblique; adj.<br> Scripture; — '''Akwukwo nso;''' — Ecriture sainte; s.<br> Scrub; — '''Çiça, çiçapu;''' — Frotter fortement; v. a.<br> Scrubby; — '''N'elor'elo, di-nkilika uçe;''' — Misérable; adj.<br> Scruple; — '''Tuçe;- Ituçe;''' — Douter; v. n. scrupule; s.<br> Scrupulosity; — '''Ituçe, atumuçe;''' — Nature scrupuleuse; s.<br> Scrupulous; — '''Di-ituçe, n'atuçe;''' — Scrupuleux-se; adj.<br> Scrupulously; — '''N'atumuçe, n'ituçe;''' — Scrupuleusement; adv.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> deobcoh53hvnv7mpi8ildlr11ssy4lj 1334101 1334100 2026-04-11T07:39:52Z Johnnybam 886858 1334101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|238|Sco—Scru|}} {{Rule}} —; '''Onye-mba, onye-okopokpo;''' — Grondeur; s.<br> Scolding: — '''Mba, ibamba, okpokpo;''' — Gronderie; s.<br> Scoop; — '''Kuça guça;''' — Sonder; v. a.<br> Scopulous; — '''Di-okwuta, buso okwuta;''' — Rocailleux-se; adj.<br> Scorch; — '''Le oku, nale oku;''' — Brûler, rôtir; v. a.<br> Score; — '''Oru, ogu, mgbako, nguko;''' — Compte; s.<br> —; '''Ka, riba ama;''' — Porter en compte; v. a.<br> Scorn; — '''Ani, nneni, igbu ani;''' — Mépris, dédain; s<br> Scorner; — '''Onye-ani;''' — Celui qui méprise; s.<br> Scornful: — '''Di-ani, ani ife;''' — Méprisant; adj.<br> Scornfully; — '''Nk'ani, n'ani;''' — Avec mépris; adv.<br> Scorpion; — '''Akpi, odogwu ozala;''' — Scorpion; s.<br> Scour; — '''Fiça, fiçapu, noça, noçapu;''' — Nettoyer; v. a.<br> Scourge; — '''Pya itali, nye afufu, djua;''' — Fouetter; v. a.<br> Scourger; — '''Opya itali;''' — Fouetteur; s.<br> Scowl; — '''Sinwuba iru, tanyuba anya;''' — Mine refrognée; s.<br> Scrag; — '''Nganga ife;''' — Corps décharné; s.<br> Scraggy; — '''Di-nganga, djolu aru, talu aru;''' — Décharné; adj.<br> Scramble; — '''Gbabu, li, ligo;''' — Grimper, gravir; v. a.<br> Scrambler; — '''Onye-mgbabu;''' — Grimpeur; s.<br> Scrambling; — '''Ili enu, olili, nligo;''' — Action de gravir; s.<br> Scranch; — '''Tali, taça;''' — Croquer; v. a.<br> Scrap; — '''Ibe, ibelibe, ilili, ikelike;''' — Morceau, fragment; s.<br> Scrape; — '''Kpu kpuça;''' — Gratter; v. a.<br> Scraper; — '''Ife-nkpuça, ife-okpukpu;''' — Grattoir; s.<br> Scraping; — '''Okpukpu, nkpuça;''' — Rature; s.<br> Scratch; — '''Ro, ga, rombo, gambo;''' — Egratigner; v. a.<br> Scream; — '''Nkponkpu, ndjidja;''' — Cri perçant; s.<br> Screen; — '''Zado, çedo, zodo;''' — Abriter, cacher; v. a.<br> —; '''Nçedo, oçem, akpamoke;''' — Rempart, paravent; s.<br> Scribe; — '''Ode, ode akwukwo;''' — Ecrivain; s.<br> Scrimp; — '''Gbu nkenke, djiko, kpukonata;''' — Etriquer, rogner; v. a.<br> Scriptural; — '''Nk'akwukwo nso;''' — Biblique; adj.<br> Scripture; — '''Akwukwo nso;''' — Ecriture sainte; s.<br> Scrub; — '''Çiça, çiçapu;''' — Frotter fortement; v. a.<br> Scrubby; — '''N'elor'elo, di-nkilika uçe;''' — Misérable; adj.<br> Scruple; — '''Tuçe;- Ituçe;''' — Douter; v. n. scrupule; s.<br> Scrupulosity; — '''Ituçe, atumuçe;''' — Nature scrupuleuse; s.<br> Scrupulous; — '''Di-ituçe, n'atuçe;''' — Scrupuleux-se; adj.<br> Scrupulously; — '''N'atumuçe, n'ituçe;''' — Scrupuleusement; adv.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> cdb3p7i35le4lklv3wnswm15us1p99l 104 449510 1334191 1332816 2026-04-11T09:38:16Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|246|Sho—Sid|}} {{Rule}} Shout; — '''Kpo, kpotu, kpo nkpu;''' — Acclamer; v. a.<br> — '''Nkpu;''' — Acclamation; s.<br> Shove; — '''Nu, kwa, rudo;''' — Pousser, défoncer; v. a.<br> — '''Onuno, okwakwa;''' — Coup donné en poussant; s.<br> Shovel; — '''Oseke;''' — Pelle; s.<br> Show; — '''Gosi, kpazi, gbazi;''' — Montrer; v. a.<br> Show-bread; — '''Açiça ngozi, açiça nso;''' — Pain de proposition; s.<br> Shower; — '''Zo, bu, bua;''' — Arroser; v. a.<br> — '''Nça mili;''' — Ondée, pluie; s.<br> Shred; — '''Beli, gbuli;''' — Couper en morceaux; s.<br> — '''Ilili, ikelike;''' — Morceaux, fragments; s.<br> Shrewd; — '''Di-nko, di-aghogho;''' — Rusé-e; adj.<br> Shrewdly; — '''N'aghogho, na nko;''' — Avec ruse; adv.<br> Shrewdness; — '''Enwemuçe, ima ife;''' — Ruse; s.<br> Shriek; — '''Kpo, kpo nkpu;''' — Pousser des cris; v. n.<br> — '''Nkpu, ikpo, nkpu;''' — Cris; s.<br> Shrimp; — '''Ithoa?''' — Crevette; s.<br> Shrink; — '''Kpuko, kpukonato;''' — Rétrécir; v. a.<br> Shrivel; — '''Fuko tuni;''' — Rides, contracter; v. a.<br> Shroud; — '''Kpu, kpu akwa, dokwa;''' — Couvrir; v. a.<br> Shrub; — '''Ubo;''' — Arbrisseau; s.<br> Shrug; — '''Kpona ubu;''' — Hausser les épaules; v. n.<br> — '''Ikpona ubu;''' — Haussement d'épaules; v. n.<br> Shudder; — '''Ru, ruru;''' — Frissonner, frémir; v. n.<br> — '''Omadjidji, akpadjudju, adjidja;''' — Frisson, frémissement; s.<br> Shun; — '''Ze, zelu, gbanari;''' — Eviter, fuir; v. n.<br> Shut; — '''Meçi, kpaçi;''' — Fermer; v. a.<br> Shutter; — '''Ife-nmeçi, aku;''' — Volet, guichet; s.<br> Shy; — '''Di-iru ani;''' — Réservé, discret-ète; adj.<br> Sick; — '''Oya, n'ay'oya, n'aya aru;''' — Malade; adj.<br> Sicken; — '''Nwu aru;''' — Devenir, malade; v. n.<br> Sickish; — '''N'afatu afatu;''' — Malade, languissant; adj.<br> Sickness; — '''Ogbugbu, nfutu;''' — Langueur; s.<br> Sickle; — '''Oma obele oka;''' — Faucille; s.<br> Sickliness; — '''Nyanya;''' — Mauvaise santé; s.<br> Sickly; — '''Nyanya, n'ayaso oya;''' — Maladif-ve; adj.<br> Sickness; — '''Oya, iya oya, aru onwunwu;''' — Maladie; s.<br> Side; — '''Akuku;''' — Côté; s.<br> — '''Di-ufie, di-ufie akuku;''' — De côté, latéral; adj.<br> — '''Dili, dinyelu;''' — Etre du parti de; v. n.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 3vzazfxzbdj95ga63yscdjku0fbugm0 104 449511 1334200 1332817 2026-04-11T09:48:05Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|248|Sin—Ski|}} {{Rule}} Sinfulness; — '''Ndjo, idi-ndjo;''' — Culpabilité; s.<br> Sing; — '''Bu abu, guegwu, guli;''' — Chanter; v. a. et n.<br> Singe; — '''Na, naçu, ruçu;''' — Brûler un peu, griller; v. a.<br> Singer; — '''Okwabu, onye-ukwe;''' — Chanteur; s.<br> Singing; — '''Abu, ibuabu;''' — Chant; s.<br> Single; — '''So ofu;''' — Singulier, unique; adj.<br> — '''Roputa, tuçaputa;''' — Mettre à part: v. a.<br> Singly; — '''Ofu ofu, so ofu;''' — Seul, isolément; adv.<br> Singular; — '''Di-uko; pul’içe;''' — Simple, singulier; adj. [s.]<br> Singularity; — '''Ipul’içe, apumiçe;''' — Singularité, caractère distinctif;<br> Singularly; — '''Tuma, kpatuma;''' — Singulièrement; adv. [adj.]<br> Sinister; — '''Di-aka ekpe; Di ndjo, di-adjo aru;''' — Gauche, sinistre;<br> Sinless; — '''N’enwero ndjo, puluma ndjo;''' — Exempt de péché; adj.<br> Sinner; — '''Ome ndjo, onye ndjo;''' — Pécheur; s.<br> Sinuate; — '''Fighali, rughali, loghali;''' — Etre sinueux; v. n.<br> Sinuation; — '''Nfighali, nrughali;''' — Sinuosité; s.<br> Sip; — '''Metu onu;''' — Boire à petit coups; v. a.<br> — '''Idetu n’ile, imetu onu;''' — Gorgée; s.<br> Sir; — '''Nna, nwoke;''' — Monsieur; s.<br> Sire; — '''Nna;''' — Père, sire; s.<br> — '''Mu, muta;''' — Engendrer; v. a.<br> Sister; — '''Nwa nne, nwa nne okporo;''' — Soeur; s.<br> Sisterhood; — '''Otu umu nwanyi;''' — Communauté; s.<br> Sisterly; — '''Be, no, nodu, kpulu;''' — De soeur; adj.<br> Site; — '''Onodu, okwa;''' — Situation, site; s.<br> Sitting; — '''Onodu, onono;''' — Session, séance; s.<br> Situation; — '''Onodu, okwa, oçe;''' — Situation; s.<br> Six; — '''Isi, isu;''' — Six; adj.<br> Sixfold; — '''Nmadji isi;''' — Six fois; sextuple; adj.<br> Sixteen; — '''Ili n’isi, bel’eno (n’oru);''' — Seize; adj.<br> Sixteenth; — '''Nk’ili n’isi;''' — Seizième; adj.<br> Skein; — '''Nkuluku;''' — Echeveau; s.<br> Skid; — '''Ogwe nku;''' — Sabot; s.<br> Skiff; — '''Ugbo odjo;''' — Esquif; s.<br> Skilful; — '''Di-nka, aru mal’ife;''' — Adroit, expert; adj.<br> Skillfully; — '''Ape, n’ape, na nka;''' — Adroitement; adv.<br> Skillfullness; — '''Nka, idi-nka, ime nka, ikwa nka;''' — Adresse; s.<br> Skill; — '''Ape, nka, ime nka;''' — Habilité; s.<br> Skilled; — '''Di-nka, di-ape;''' — Habile; adj.<br> Skim; — '''Se, seça, ro, roça;''' — Ecumer; v. n.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> jxqwg2mbkfatuizacmz1tpl1w3j5qe1 104 449512 1334204 1332818 2026-04-11T09:50:39Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|250|Sle—Slu|}} {{Rule}} Sleeplessness; — '''Alagh'ula;''' — Insomnie; s.<br> Sleepy; — '''N'atu olulu, n'elula;''' — Endormi, somnolent; adj.<br> Sleeve; — '''Ara afe, aka awo;''' — Manche; s.<br> Sleight; — '''Anwa nsi, itu nko;''' — Ruse, adresse; s.<br> Slender; — '''Di-gbele, di-milili;''' — Mince, grêle; s.<br> Slenderness; — '''Idi-gbelele, anoli;''' — Débilité, maigreur; s.<br> Slice; — '''Yaça;''' — Couper par tranches; v. a.<br> Slide; — '''Ru, so, mi;''' — Glisser, couler; v. n.<br> — '''Omimi, osese, oruru;''' — Glissade, courant; s.<br> Slight; — '''Ni, kpami; — Ani;''' — Mépriser; v. a. — dédain; s.<br> — '''Di-nlo;''' — Léger, faible; adj.<br> Slily; — '''N'aghogho;''' — Adroitement; adv.<br> Slim; — '''Di-nololo, di-sololo;''' — Mince, effilé; adj.<br> Slime; — '''Apiti, ulu, ulo;''' — Bourbe, marais; s.<br> Slimy; — '''Di-apiti, di-ulu;''' — Bourbeux, visqueux; adj.<br> Slink; — '''Kwo ime, mukwo, gbokwo;''' — Avorter; v. n.<br> Slip; — '''Gbulu, gbupu, gbu;''' — Glisser; v. n.<br> — '''Ugbu, ogbugbu;''' — Action de glisser; s.<br> Slip-knot; — '''Nmakwu, odidili;''' — Noeud coulant; s.<br> Slipper; — '''Akpukpo ukwu;''' — Pantoufle; s.<br> Slit; — '''Mgbawa, owawa, nkpowa;''' — Fente; s.<br> Slope; — '''Gburolu egburolu;''' — Incliner, pencher; v. n.<br> — '''Gbobe, gburolu;''' — Incliner; v. a.<br> — '''Mgburolu;''' — Pente; s.<br> Sloth; — '''Ure, ntugbe, obo;''' — Paresse, fainéantise; s.<br> Slothful; — '''Di-ure, di-obo;''' — Paresseux-se; adj.<br> Slouch; — '''Kwufebe, kwufelu;''' — Abaisser; v. a.<br> — '''Nkwufe;''' — Modestie des yeux; s.<br> Slough (slaou); — '''Odo apati;''' — Bourbier; s.<br> Slough (sluf); — '''Iwolo, iwolo agwo;''' — Dépouille de serpent; s.<br> Sloughy; — '''Di-apiti;''' — Bourbeux; adj.<br> Sloven; — '''Nwoke ulugbu;''' — Homme malpropre; s.<br> Slovenliness; — '''Ulugbu, idi-ulugbu;''' — Malpropreté; s.<br> Slovenly; — '''Di-ulugbu;''' — Malproprement; adv.<br> Slow; — '''Di-ure;''' — Lent-e; adj.<br> Slowly; — '''Ure ure, nwayo nwayo, n'ure;''' — Lentement; adv.<br> Slowness; — '''Ure, ire ure;''' — Lenteur; s.<br> Sluggard; — '''Onye-obo, onye-ila;''' — Fainéant; s.<br> Sluggish; — '''Di-obo, uluçi;''' — Indolent-e; adj.<br> Sluggishly; — '''N'obo;''' — Avec indolence; adv.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> mq6a9hyo97ja5aq3tfc56kw074jjimh 104 449513 1334210 1332819 2026-04-11T09:55:37Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|252|Sna—Sob|}} {{Rule}} Snake; — '''Agwo, alili, abubo, elili;''' — Serpent; s.<br> Snap; — '''Gbabe, gbabelu, tibe;''' — Briser, casser; v. a.<br> — '''Mgbabe, ntibe;''' — Eclat, brisure; s.<br> Snappish; — '''Di-ntibe, di-mgbabe;''' — Bourru, cassant; adj.<br> Snare; — '''Onya, ita;''' — Piège, lasset; s.<br> — '''Ma n'onya;''' — Prendre au piège; v. a.<br> Snarl; — '''Ma, tunido; de inwili;''' — Grogner; v. n.<br> — '''Ntunido;''' — Grognement; s.<br> Snatch; — '''Punalu, goçalu;''' — Saisir vivement; v. a.<br> — '''Mpunalu, nghoçalu;''' — Enlèvement; s.<br> Snath; — '''Isi nma, ndji aka, odjidji aka;''' — Poignée; s.<br> Sneak; — '''Kpu, kpughali, li, lighali;''' — Ramper; v. n.<br> Sneakingly; — '''N'aghogho, nke aghogho;''' — En rampant; adv.<br> Sneer; — '''Nneni, kpami;''' — Ricaner; v. n.<br> — '''Nneni;''' — Ricanement; s.<br> Sneeze; — '''Ze, ze uzele;''' — Eternuer; v. n.<br> Sneezing; — '''Uzele, ize uzele;''' — Eternûment; s.<br> Snip; — '''Bepu, beçapu;''' — Couper d'un coup; v. a.<br> Snore; — '''Gwo ula;''' — '''igwo ula;''' — Ronfler; v. n.<br> Snoring; — '''Igwo ula;''' — Ronflement; s.<br> Snort; — '''Ma, mapum?''' — Haleter, ronfler; v.<br> Snout; — '''Ilo, imi;''' — Museau, mufle, groin; s.<br> Snow; — '''Mili oça;''' — Neige; s.<br> Snub; — '''Nara, balu;''' — Gourmander; v. a.<br> Snuff; — '''Ntu, utaba egwel'egwe;''' — Prise, tabac à priser; s.<br> Snuffle; — '''Kwunye n'imi;''' — Parler du nez, nasiller; v. n.<br> Snug; — '''Di-akaukpa;''' — Bien joint, commode; adj.<br> So; — '''Nofu, etuafu, nwo;''' — Ainsi; adv.<br> Soak; — '''Tutube, tutu, retu;''' — Tremper, mouiller; v. a.<br> Soap; — '''Oka, nça;''' — '''Nye nça;''' — Savon; s. — Savonner; v. a.<br> Soapy; — '''Di-nça, buso nça;''' — de savon; adj.<br> Soar; — '''Felu, feni, fegolu;''' — S'élancer; v. n.<br> — '''Nfego, nfeni;''' — Essor, élan; s.<br> Sob; — '''Su mbimbi;''' — Sangloter; v. n.<br> — ; '''Isu mbimbi;''' — Sanglot; s.<br> Sober; — '''Di-anyasa, di-anya udo;''' — Sobre, modéré; adj.<br> — ; '''Medju anya, medjunata;''' — Désenivrer; v. a.<br> Soberly; — '''N'anya udo, nk'anyasa;''' — Sobrement; adv.<br> Sobriety; — '''Anya udo, anyasa;''' — Sobriété; s.<br> Sobriquet; — '''Afa otutu;''' — Sobriquet, surnom; s.<br> <br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 6fmsf8djjg8k0eo5er8ysfjsc9iuji5 104 449514 1334219 1332820 2026-04-11T10:02:23Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|254|Som—Sou|}} {{Rule}} Somnolence; — '''Ilu ula, ituolu ula;''' — Somnolence; s.<br> Somnolent; — '''N'elu ula, n'atu olu ula;''' — Somnolent-e; adj.<br> Son; — '''Nwa, nwa nwoke;''' — Fils; s.<br> Song; — '''Abu, ukwe, uli;''' — Chant; s.<br> Songster; — '''Okwabu, okwabu nwoke;''' — Chanteur; s.<br> Songstress; — '''Okwabu, okwabu nwayi;''' — Cantatrice; s.<br> Sonorous; — '''N'ara ara;''' — Sonore; adj.<br> Soon; — '''Na nso, gbo, na gbo;''' — Bientôt; adv.<br> Soot; — '''Anwulu uko;''' — Suie; s.<br> Sooth; — '''Ezi okwu, nne okwu;''' — Vérité; s.<br> Soothe; — '''Gugu, medju, gbo;''' — Adoucir, flatter; v. a.<br> Soother; — '''Onye-ngugu, onye-ogbugbo;''' — Flatteur; s.<br> Soothsay; — '''Kwubulu, ma amama;''' — Prédire; v. a.<br> Soothsayer; — '''Ogba afa, onye-amama;''' — Devin, augure; s.<br> Soporiferous; — '''N'atu ula, n'akpata ula;''' — Soporifique; adj.<br> Sorcerer; — '''Dibya, amosu, ogboma;''' — Sorcier; s.<br> Sorcery; — '''Uta mgba, ikunsi, amosu;''' — Sorcellerie; adj.<br> Sordid; — '''Di-inyi, di-anya ukwu;''' — Sordide; adj.<br> Sordidly; — '''N'anya ukwu;''' — Sordidement; adv.<br> Sordidness; — '''Nkilika uçe;''' — Bassesse; s.<br> Sore; — '''Onya;''' — Plaie; s.<br> Sorely; — '''N'ufu, nk'ufu;''' — Douloureusement; adv.<br> Soreness; — '''Idi-onya, ibuso onya;''' — Etat morbide; s. [s.]<br> Sorrow; — '''Uru, iwe, ikwumanu, ikwa uta;''' — Chagrin, tristesse;<br> Sorrowful; — '''N'eru uru, n'anu ilolo;''' — Triste, chagriné-e; adj.<br> Sorry; — '''Di-ebele;''' — Contrit-e; adj.<br> Sort; — '''Afa, etu, edo, aka;''' — Manière, sorte; s.<br> — '''Do, do n'ogbo;''' — Classer; v. a.<br> Sot; — '''Olamanya, olakamanya;''' — Sot, bête; s.<br> Sottish; — '''Olamanya, n'atumanya;''' — Sot, sotte; adj.<br> Soul; — '''Nkpul'obi, ndu;''' — Ame, vie; s.<br> Soulness; — '''N'enwero nkpulobi;''' — Sans âme; adj.<br> Sound; — '''Ra, si, ku, kutulu;''' — Sonder; v. a.<br> — '''Ogbagelegele abadi;''' — Sonde; s.<br> Soundly; — '''Okelesu, nke omimi;''' — Profondément; adv.<br> Soundness; — '''Ezindu, izuoke;''' — Santé, solidité; s.<br> Soup; — '''Ofe, mili ofe;''' — Soupe; s.<br> Sour; — '''Gbalu uka, gbalu agbaka;''' — Aigrir, s'aigrir; v. n.<br> Source; — '''Isi mili;''' — Source; s.<br> Sourness; — '''Uka, igba uka, agbam uka;''' — Aigreur, acidité; s.<br> <br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> jr2irj3c7omc0iro0omnfjht1hq1pra 104 449515 1334245 1332821 2026-04-11T10:21:39Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|256|Spe—Spi|}} {{Rule}} Specious; — '''Di nma n'anya;''' — Spécieux-se; adj.<br> Speck; — '''Tupo; — Ntupo, atutu;''' — Tacheter; v. a. — Tache; s.<br> Spectacle; — '''Ife-nkili, ife-nnene;''' — Spectacle; s.<br> Spectacles; — '''Ugebge anya;''' — Lunettes; s.<br> Spectator; — '''Onye-nkili, onyne-nnene;''' — Spectateur; s.<br> Spectral; — '''Nk'ofu, nk'ifu ofu;''' — Spectral-e; adj.<br> Spectre; — '''Ifuofu, ifumo;''' — Spectre; s.<br> Specular; — '''Di-inyege, dika enyo, dik'ugebge;''' — Spéculaire; adj.<br> Speculate; — '''Lo, çighali, loghali;''' — Spéculer; adj.<br> Speculation; — '''Nçighali, ilolo;''' — Spéculation; s.<br> Speculator; — '''Oka ilolo;''' — Spéculateur; s.<br> Speculum; — '''Enyo, ugbge;''' — Spéculum, miroir; s.<br> Speech; — '''Okwu, onu, okwu onu;''' — Sermon; s.<br> Speechless; — '''Di-ogbi;''' — Muet-te; adj.<br> Speed; — '''Me ngwa, nukpo;''' — Se hâter; v. n.<br> — '''Ngwa, oso, ukwu oso;''' — Célérité, diligence; s.<br> Speedily; — '''Ososo, ngwa ngwa;''' — Promptement; adv.<br> Speedy; — '''Di-ngwa, di-ukwu oso;''' — Prompt-e; adj.<br> Spell; — '''Nsi, ogwu, aya;''' — Charme, enchantement; s. épeler; v.<br> Speller; — '''Oku nsi;''' — Enchanteur; s.<br> Spend; — '''Tunye, yi, yiçanye;''' — Dépenser; v. a.<br> Spendthrift; — '''Oseaka, okwayi, ofuogoli;''' — Prodigue; s.<br> Sperm; — '''Manu azu, manu enyi azu;''' — Blanc de poisson; s.<br> Spermatic; — '''Di-nkpulu, gbalu nkpulu;''' — Spermatique; adj.<br> Sphere; — '''Ogbe, ifilifi, ogbe ife;''' — Sphère; s.<br> Spherical; — '''Di-ogbe, di-ifilifi;''' — Sphérique; adj.<br> Spherically; — '''Ifilifi, okilikili, okolokolo;''' — En forme de sphère;<br> Sphericity; — '''Ifilifi, idi-ifilifi;''' — Sphéricité; s. [adv.]<br> Spherule; — '''Obele ifilifi, ifilifi nta;''' — Sphérule; s.<br> Sphinx; — '''Agwola;''' — Sphinx; s.<br> Spice; — '''Nye uda, tinye uda;''' — Epicer; v. a.<br> — '''Uda;''' — Epice; s.<br> Spicular; — '''Di mpipi, di onu-sopi.'''<br> Spicy; — '''Di uda, dik'uda;''' — Epicé-e; adj.<br> Spider; — '''Ududo;''' — Araignée; s.<br> Spike; — '''Oko, oko-oka, ntu ukwu;''' — Cheville; s.<br> Spiky; — '''Di omo;''' — Pointu-e; adj.<br> Spill; — '''Rufu, rusi, kwafu;''' — Répandre, verser; v. a.<br> Spin; — '''Tu, tuni;''' — Filer; v. a.<br> Spine; — '''Ogwu, okolokoto azu, ogbalamazu;''' — Epine; s.<br> <br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> rfbjonn1xdy6opbv2txjb9ixygz54g9 104 449516 1334271 1332822 2026-04-11T11:05:12Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|258|Spr—Squ}} {{Rule}} Sprightful; — '''Di ukele, di ngwa, di nko;''' — Vif, ardent-e; adj.<br> Sprightliness; — '''Ukele, nko, ngwa;''' — Vivacité, ardeur; s.<br> Sprigthly; — '''Di nko, di ngwa, di ukele;''' — Vif, vive; adj.<br> Spring; — '''Gbawa, kuni, gbani;''' — Pousser, sortir; v. n.<br> — '''Isi mili;''' — Source; s.<br> Springe; — '''Onya, ita;''' — Piège, filet; s.<br> Springing; — '''Owuwu, omama, nkpopu;''' — Eclat; s.<br> Sprinkle; — '''Tewusa, kwowusa, bu;''' — Arroser, répandre; v. a.<br> Sprinkling; — '''Nkwowusa, mbu urisa;''' — Jet; s.<br> Sprite; — '''Mo;''' — Fantôme; s.<br> Sprout; — '''Ome; — Pu, gba;''' — Pousse; s. — pousser, croître; v. n.<br> Spruce; — '''Di ape, di nkpaça;''' — Bien mis, élégant-e; adj.<br> Spruce; — '''Nke ape, n'ape;''' — Avec élégance; adv.<br> Spruceness; — '''Ape, nkpaça;''' — Elégance; s.<br> Spume; — '''Ufufu;''' — Ecume; s.<br> Spumescence; — '''Idi ufufu, ime ufufu;''' — Action d'écumer; s.<br> Spumous; — '''Di ufufu;''' — Ecumeux-se; adj.<br> Spurious; — '''Di nnoni;''' — Faux, fausse; adj.<br> Spuriously; — '''Nke nnoni;''' — Avec fausseté; s.<br> Spuriousness; — '''Nnoni, ife nnoni;''' — Fausseté; s.<br> Spurn; — '''Gba adja, kwapu, kpapu;''' — Traiter avec mépris; v. a.<br> Spurt; — '''Rufu, rupu; — Ogbagelegele;''' — Jaillir; v. n. — Jaillis-<br> Sputter; — '''Buaso, gbaaso, wuwo;''' — Cracher; v. n. [sement; s.]<br> Spy; — '''Onyenke, okenke;''' — Espion; s.<br> Squab; — '''Nu akpalakwukwu;''' — Jeune pigeon; s.<br> Squabbish; — '''Di ekwendi, di onukwulu;''' — Trappu, lourd, pesant;<br> Squabble; — '''Ese, ndogba;''' — Querelle, rixe; s. [adj.]<br> — '''Dogba, se, dondo;''' — Se quereller; v. n.<br> Squad; — '''Otu, akuolu.'''<br> Squadron; — '''Onuagha, otuagha;''' — Escadron; s.<br> Squalid; — '''Di unyi, di ulugbu;''' — Sale, malpropre; adj.<br> Squalidity; — '''Inyi, idi inyi, ulugbu, nlogbo;''' — Malpropreté; s.<br> Squander; — '''Meyi, tufu, mefu;''' — Dissiper, dépenser; v. a.<br> Squanderer; — '''Onye nkwayi, omefu, ofogoli;''' — Dissipateur; s.<br> Squash; — '''Afufu, ikpulu;''' — Chose molle; s.<br> — '''Ro, rokpo, gbe, gbokpo;''' — Ecraser; v. a.<br> Squat; — '''Tukwu, tukwulu;''' — s'accroupir; v. n.<br> Squeak; — '''Mekwi, bekwi;''' — Crier; v. n.<br> Squeeze; — '''Opipi; — Pi, gba aka;''' — Serrement; s. — Serrer;<br> Squint; — '''Lo anya, tuloba anya;''' — Loucher; v. n. [v. a.]<br> <br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> kf0e40kzzbysa7f3ug1ztw4foishgp6 104 449517 1334273 1332823 2026-04-11T11:14:31Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|260|Sta—Sti|}} {{Rule}} Station; — '''Onodu, okwa, oçe;''' — Station; s.<br> Stature; — '''Ogo, uso, enu;''' — Stature; s.<br> Statute; — '''Iwu;''' — Statuts, lois; s.<br> Stave; — '''Tiwa, tipu, nupu, kwapu;''' — Mettre en pièces; v. a.<br> Stay; — '''Kwu, kwulu, kwusi;''' — Arrêter; v. n.<br> — '''Nkwusi;''' — Arrêt, délai; s.<br> Stead; — '''Uzo, okwa;''' — Place; s.<br> Steadfast; — '''Di ike, isinsi;''' — Stable, solide; adj.<br> Steadfastly; — '''Si ike;''' — Solidement; adv.<br> Steadfastness; — '''Idji si ike;''' — Stabilité; s.<br> Steadily; — '''Si ike, elegede;''' — Avec stabilité; adv.<br> Steadiness; — '''Isi nsi, elegede;''' — Fermeté, constance; s.<br> Steady; — '''Si ike, zado;''' — Ferme; adj.<br> Steak; — '''Okpulukpu;''' — Tranche; s.<br> Steal; — '''Zu, zu ori, zu osi;''' — Voler; v. a.<br> Stealth; — '''Ori, osi, izu, izu osi;''' — Vol; s.<br> Steam; — '''Uzu;''' — Vapeur; s.<br> Steamboat; — '''Ugbo oku, ugbo uzu;''' — Bateau à vapeur; s.<br> Steamengine; — '''Amala oku, amala uzu;''' — Machine à vapeur; s.<br> Steed; — '''Anyinya;''' — Coursier; s.<br> Steep; — '''Di nkpodji; — Ba, baba;''' — Escarpé; adj. — Tremper;<br> Steepness; — '''Nkpodji, idi-nkpodji;''' — Escarpement; s. [v. a.]<br> Steer; — '''Kpe, kpelu;''' — Gouverner, diriger; v. a.<br> Steerage; — '''Ekpemugbo;''' — Action de gouverner; s.<br> Steersman; — '''Onye okpekpe;''' — Timonnier;<br> Stellar; — '''Nke kpakpando;''' — Stellaire; adj.<br> Stellate; — '''Dika kpakpando;''' — Radié-e; adj.<br> Stem; — '''Okpolo, ogwa, ogwearu;''' — Tige, queue; s.<br> Stench; — '''Adjo isi;''' — Mauvaise odeur; s.<br> Stenography; — '''Ide oseso;''' — Sténographie; s.<br> Step; — '''Ranye; — Nranye, ama ukwu;''' — Marcher; v. n. Dé-<br> Step-father; — '''Di nne;''' — Beau-père; s. [marche; s.]<br> Step-son; — '''Nwadi;''' — Beau-fils; s.<br> Sterile; — '''Di aga, aga, adjo ani;''' — Stérile; adj.<br> Sterility; — '''Aga;''' — Stérilité; s.<br> Stern; — '''Di aka dike; — Ekwum;''' — Sévère; adj. — Poupe; s.<br> Stew; — '''Wu, wube, si;''' — Faire cuire à l'étuvée; v. a.<br> Steward; — '''Isi odibo;''' — Commissaire, intendant; s.<br> Stewardship; — '''Olu isiodibo;''' — Intendance; s.<br> Stick; — '''Osisi; — Nyado, ri, ma, du;''' — Bâton; s. — S'arrêter; v. n.<br> <br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> dqff773t0b6lbgbji8toew26zvba40s 104 449518 1334281 1332824 2026-04-11T11:40:24Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|262|Sto—Stra|}} {{Rule}} Stony; — '''Di okwuta, di ike;''' — Pierreux; adj.<br> Stool; — '''Oçe n'enwero ndabelu;''' — Tabouret, escabeau; s.<br> Stoop; — '''Ru, runata, rulu;''' — Se courber, se pencher; v. n.<br> Stop; — '''Nkwuçi, ogbogho, nkwusi;''' — Halte, arrêt; s.<br> — '''Kwusi, kwuçi, gbo;''' — Arrêter, stopper; v. n.<br> Stoppage; — '''Nnara;''' — Action d'arrêter; v.<br> Stopple; — '''Okwu, ife nkwuçi;''' — Bouchon; s.<br> Store; — '''Uno aku;''' — Magasin, stores; s.<br> — '''Kwado, tuba;''' — Fournir; v. a.<br> Store-house; — '''Uno aku, uno nkwado;''' — Entrepôt, dépôt; s.<br> Storm; — '''Ebili, mmanye, nmakpo;''' — Orage, tempête; s.<br> Stormy; — '''Di ebili;''' — Orageux-se; adj.<br> Story; — '''Akoko, akeko, — Uno enu;''' — Histoire, conte; — Etage; [s.]<br> — '''Ko, ko akoko;''' — Raconter; v. a.<br> Stout; — '''Di ibu, di okpi;''' — Robuste, vigoureux-se; adj.<br> Stoutly; — '''N'ike, na nke dike;''' — Vigoureusement; adv.<br> Stoutness; — '''Idi ike, iça anya, ika anya;''' — Vigueur; s.<br> Stow; — '''Kpado, tuba, bukoba;''' — Serrer, renfermer; v. a.<br> Stowage; — '''Nkpado, nkpakoba;''' — Emmagasinage; s.<br> Strabismus; — '''Ntuloba anya, anya ufie;''' — Yeux louches; s.<br> Straggle; — '''Fughali, reghali;''' — Rôder, errer; v. n.<br> Straggler; — '''Onye nfughali, onye nreghali;''' — Rôdeur; s.<br> Straight; — '''Kwuloto, di ekelesu;''' — Droit-e; adj.<br> Straightly; — '''Okamagba, uganuga;''' — Directement; adv.<br> Straightness; — '''Ikwuluoto, idi ekelesu;''' — Rectitude; s. [ligne; adv.]<br> Straight-way; — '''Ozigbo zigbo, okamagba;''' — Directement, en droite<br> Strain; — '''Abu, npiakwa; — Za, taça, seti;''' — Entorse, foulure; s.<br> Strainer; — '''Uradi, ife ntaça, nyo;''' — Filtre, passoire; s. [Filtrer; v. n.]<br> Strait; — '''Di nkpa, di walada;''' — Etroit, serré; adj.<br> Straitness; — '''Idi nkpa, kukuku;''' — Etroitesse; s.<br> Strand; — '''Otu, ose; — Rikolu;''' — Rivage, grève; s. Echouer; v. n.<br> Strange; — '''Di ebube, tulu n'anya, afunene;''' — Etrange; adj.<br> Strangely; — '''Nke afunene;''' — Etrangement; adj.<br> Strangeness; — '''Afunene, afughafu;''' — Singularité; s.<br> Stranger; — '''Obia, onye ora, obiama, onye animadu;''' — Etranger; s.<br> Strangle; — '''Togbu, gpagbu, figbu;''' — Etrangler; v. a.<br> Strangulation; — '''Ntogbu, mgbagbu, nfigbu;''' — Strangulation; s.<br> Strapping; — '''Nukwu, akatakpo, buka;''' — Grand, découplé; adj.<br> Stratagem; — '''Aghogho, aghugho, irumbi;''' — Stratagème; s.<br> Stray; — '''Tu, fu uzo, waghali;''' — S'égarer, errer; v. n.<br> <br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> gj726d4p9nukw55k18r1uhi8ex15qc0 104 449523 1334036 1332829 2026-04-10T23:50:34Z 10kdollz 951142 1334036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh|272|Tar—Tel}} {{Rule}} Tarry; — Celu, gelu, nodide; — Tarder; v. n. Tart; — Di nko; — Aigre, acide; adj. Tartish; — Di nwanko; — Aigrelet, acidulé; adj. Tartly; — Nke nko, na nko; — Avec aigreur; adv. Tartness; — Nko, ibi nko; — Aigreur; s. Task; — Olu; — Tâche; s. Tastable; — Di metu onu, di imatuso; — Savoureux; adj. Taste; — Metu onu, maluso; — Goûter, savourer; v. a. Tastefully; — Nke uso; — Savoureusement; adv. Tasteful; — Di uso; — De bon goût; adj. Tasteless; — N’enwero uso, di osi; — Sans goût; adj. Tastelessness; — Enweghuso, osi; — Insipidité; s. Tasty; — Di uso; — Qui a du goût; adj. Tatter; — Sekasi, selisi, dokasi, dolisi; — Mettre en pièces; v. a. — Nkilika akwa, nkanka; — Haillons, loques; s. Tattle; — Tesi onu; — Babiller, caqueter; v. n. Tattler; — Onye ilenko, onye ilenfenfe; — Babillard; s. Tattoo; — De uli; — Ide uli; — Tatouer; v. a. Taunt; — Tu olu, ko onu, koca; — Insulter; v. a. Taurus; — Oke efi; — Taureau; s. Tawny; — Akpa uda, uda, di uda; — Bruni, basané; adj. Tax; — Utu, itu utu; — Taxe; s. Taxable; — Di ina utu; — Imposable; adj. Taxation; — Ina utu, itutu; — Impôt; s. Tea; — Mili oku; — Thé; s. Teach; — Kuzi, gozi, zi, ziko; — Enseigner; v. a. Teachable; — Di nkuzi, di nziko; — Docile; adj. Teachableness; — Idi nkuzi, idi nziko; — Docilité; s. Teacher; — Onye nkuzi; — Professeur; s. Tear; — Anya mili; — Pleures, larmes; s. — Sewa, dowa, seka, doka; — Déchirer; v. a. Tease; — Kpasu iwe, kpagha; — Tourmenter, contrarier; v. a. Tea-spoon; — Obele ogadji; — Cuiller à thé; s. Teen; — Mu, muta; — Produire, enfanter; v. a. Teeth; — Eze; — Dents; s. Tegument; — Nkpakpu; — Tégument; s. Tell; — Gwa, gwata, go, gu; — Dire; v. a. Teller; — Onye ogwagwa; — Conteur; s. Telltale; — Onye ile nama, okasi; — Rapporteur; s. Telluric; — Nke ami; — Tellurien; adj. [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 033vi61g8j6rb54cgucvn7uzgtey56b 1334037 1334036 2026-04-10T23:52:39Z 10kdollz 951142 1334037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh|272|Tar—Tel}} {{Rule}} Tarry; — '''Celu, gelu, nodide'''; — Tarder; v. n.<br> Tart; — '''Di nko'''; — Aigre, acide; adj.<br> Tartish; — '''Di nwanko'''; — Aigrelet, acidulé; adj.<br> Tartly; — '''Nke nko, na nko'''; — Avec aigreur; adv.<br> Tartness; — '''Nko, ibi nko'''; — Aigreur; s.<br> Task; — '''Olu'''; — Tâche; s.<br> Tastable; — '''Di metu onu, di imatuso'''; — Savoureux; adj.<br> Taste; — '''Metu onu, maluso'''; — Goûter, savourer; v. a.<br> Tastefully; — '''Nke uso'''; — Savoureusement; adv.<br> Tasteful; — '''Di uso'''; — De bon goût; adj.<br> Tasteless; — '''N’enwero uso, di osi'''; — Sans goût; adj.<br> Tastelessness; — '''Enweghuso, osi'''; — Insipidité; s.<br> Tasty; — '''Di uso'''; — Qui a du goût; adj.<br> Tatter; — '''Sekasi, selisi, dokasi, dolisi'''; — Mettre en pièces; v. a.<br> — '''Nkilika akwa, nkanka'''; — Haillons, loques; s.<br> Tattle; — '''Tesi onu'''; — Babiller, caqueter; v. n.<br> Tattler; — '''Onye ilenko, onye ilenfenfe'''; — Babillard; s.<br> Tattoo; — '''De uli'''; — Ide uli; — Tatouer; v. a.<br> Taunt; — '''Tu olu, ko onu, koca'''; — Insulter; v. a.<br> Taurus; — '''Oke efi'''; — Taureau; s.<br> Tawny; — '''Akpa uda, uda, di uda'''; — Bruni, basané adj.<br> Tax; — '''Utu, itu utu'''; — Taxe; s.<br> Taxable; — '''Di ina utu'''; — Imposable; adj.<br> Taxation; — '''Ina utu, itutu'''; — Impôt; s.<br> Tea; — '''Mili oku'''; — Thé; s.<br> Teach; — '''Kuzi, gozi, zi, ziko'''; — Enseigner; v. a.<br> Teachable; — '''Di nkuzi, di nziko'''; — Docile; adj.<br> Teachableness; — '''Idi nkuzi, idi nziko'''; — Docilité; s.<br> Teacher; — '''Onye nkuzi'''; — Professeur; s.<br> Tear; — '''Anya mili'''; — Pleures, larmes; s.<br> — '''Sewa, dowa, seka, doka'''; — Déchirer; v. a.<br> Tease; — '''Kpasu iwe, kpagha'''; — Tourmenter, contrarier; v. a.<br> Tea-spoon; — '''Obele ogadji'''; — Cuiller à thé; s.<br> Teen; — '''Mu, muta'''; — Produire, enfanter; v. a.<br> Teeth; — '''Eze'''; — Dents; s.<br> Tegument; — '''Nkpakpu'''; — Tégument; s.<br> Tell; — '''Gwa, gwata, go, gu'''; — Dire; v. a.<br> Teller; — '''Onye ogwagwa'''; — Conteur; s.<br> Telltale; — '''Onye ile nama, okasi'''; — Rapporteur; s.<br> Telluric; — '''Nke ami'''; — Tellurien; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 66jzi7i3flwognghygjcltexd8yzcv1 1334287 1334037 2026-04-11T11:51:51Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|272|Tar—Tel}} {{Rule}} Tarry; — '''Celu, gelu, nodide'''; — Tarder; v. n.<br> Tart; — '''Di nko'''; — Aigre, acide; adj.<br> Tartish; — '''Di nwanko'''; — Aigrelet, acidulé; adj.<br> Tartly; — '''Nke nko, na nko'''; — Avec aigreur; adv.<br> Tartness; — '''Nko, ibi nko'''; — Aigreur; s.<br> Task; — '''Olu'''; — Tâche; s.<br> Tastable; — '''Di metu onu, di imatuso'''; — Savoureux; adj.<br> Taste; — '''Metu onu, maluso'''; — Goûter, savourer; v. a.<br> Tastefully; — '''Nke uso'''; — Savoureusement; adv.<br> Tasteful; — '''Di uso'''; — De bon goût; adj.<br> Tasteless; — '''N’enwero uso, di osi'''; — Sans goût; adj.<br> Tastelessness; — '''Enweghuso, osi'''; — Insipidité; s.<br> Tasty; — '''Di uso'''; — Qui a du goût; adj.<br> Tatter; — '''Sekasi, selisi, dokasi, dolisi'''; — Mettre en pièces; v. a.<br> — '''Nkilika akwa, nkanka'''; — Haillons, loques; s.<br> Tattle; — '''Tesi onu'''; — Babiller, caqueter; v. n.<br> Tattler; — '''Onye ilenko, onye ilenfenfe'''; — Babillard; s.<br> Tattoo; — '''De uli'''; — Ide uli; — Tatouer; v. a.<br> Taunt; — '''Tu olu, ko onu, koca'''; — Insulter; v. a.<br> Taurus; — '''Oke efi'''; — Taureau; s.<br> Tawny; — '''Akpa uda, uda, di uda'''; — Bruni, basané adj.<br> Tax; — '''Utu, itu utu'''; — Taxe; s.<br> Taxable; — '''Di ina utu'''; — Imposable; adj.<br> Taxation; — '''Ina utu, itutu'''; — Impôt; s.<br> Tea; — '''Mili oku'''; — Thé; s.<br> Teach; — '''Kuzi, gozi, zi, ziko'''; — Enseigner; v. a.<br> Teachable; — '''Di nkuzi, di nziko'''; — Docile; adj.<br> Teachableness; — '''Idi nkuzi, idi nziko'''; — Docilité; s.<br> Teacher; — '''Onye nkuzi'''; — Professeur; s.<br> Tear; — '''Anya mili'''; — Pleures, larmes; s.<br> — '''Sewa, dowa, seka, doka'''; — Déchirer; v. a.<br> Tease; — '''Kpasu iwe, kpagha'''; — Tourmenter, contrarier; v. a.<br> Tea-spoon; — '''Obele ogadji'''; — Cuiller à thé; s.<br> Teen; — '''Mu, muta'''; — Produire, enfanter; v. a.<br> Teeth; — '''Eze'''; — Dents; s.<br> Tegument; — '''Nkpakpu'''; — Tégument; s.<br> Tell; — '''Gwa, gwata, go, gu'''; — Dire; v. a.<br> Teller; — '''Onye ogwagwa'''; — Conteur; s.<br> Telltale; — '''Onye ile nama, okasi'''; — Rapporteur; s.<br> Telluric; — '''Nke ami'''; — Tellurien; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 993fcv0u36ynqioxyaj741xlcry2ne5 104 449524 1334169 1332830 2026-04-11T09:12:28Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|274|Ter—The|}} {{Rule}} Termless; — '''Nenwero ndjedebe;''' — Sans terme; adj.<br> Tern; — '''Di ito;''' — Triple; adj.<br> Ternary; — '''Itoito;''' — Nombre ternaire; s.<br> Terrapin; — '''Mbekwu, upetenyi, akambo;''' — Tortue terrestre; s.<br> Terrene; ) — '''Nke ani;''' — Terrestre; adj.<br> Terrestrial; )<br> Terrible; — '''Di egwu;''' — Terrible; adj.<br> Terribly; — '''Nke egwu;''' — Terriblement; adv.<br> Terrific; — '''Di egwu;''' — Terrifiant; adj.<br> Terrify; — '''Yi egwu;''' — Terrifier; v. a.<br> Terror; — '''Egwu, ibobo;''' — Terreur; s.<br> Terse; — '''Di ape, omata;''' — Uni, poli-e; adj.<br> Tersely; — '''Nke ape, tela;''' — Uniformément; adj.<br> Terseness; — '''Ape, ntela;''' — Elégance, uniformité; s.<br> Tertian; — '''Nke ubosi eto;''' — Chaque trois jours.<br> Tersiary; — '''Nke eto;''' — Tertiaire; adj.<br> Test; — '''Nwa; — Ife onwanwa;''' — Essayer; v. n.<br> Testament; — '''Agba;''' — Testament; s.<br> Testicle; — '''Nkpuluamu, amu;''' — Testicule; s.<br> Testification; — '''Ibu ama, igba ama;''' — Testification; s.<br> Testify; — '''Gba ama;''' — Testifier; v. a.<br> Testimony; — '''Ama, igba ama, ibu ama;''' — Témoignage; s.<br> Tether; — '''Nibe, nruni;''' — Attache; s.<br> Tetragon; — '''Nkuku eto;''' — Tétragone; s.<br> Text; — '''Isiokwu;''' — Texte; s.<br> Textile; — '''Akpalu akpa;''' — Textile; adj.<br> Texture; — '''Okpakpa;''' — Tissage, texture; s.<br> Thank; — '''Kene;''' — Remercier; v. a.<br> Thankful; — '''Di ekene;''' — Reconnaissant-e; adj.<br> Thankfully; — '''N'ekene;''' — Avec reconnaissance; adv.<br> Thankfulness; — '''Idi ekene;''' — Reconnaissance; s.<br> Thankless; — '''Nenwero ekene;''' — Sans reconnaissance; adj.<br> Thanklessness; — '''Enwegh ekene;''' — Ingratitude; s.<br> Thanks; — '''Ekene;''' — Remerciements; s.<br> Thanksgiving; — '''Inye ekene, enyemekene;''' — Actions de grâces; s.<br> Thankworthy; — '''Kwesili ekene;''' — Digne de reconnaissance;<br> That; — '''Afu, nk'afu;''' — Ceci, celui-ci ceux-ci; pr.<br> — '''Ka, nke, na;''' — Ce, cette. ces; adj.<br> Thatch; — '''Akilika; — Kpu akilika;''' — Chaume; s. — Couvrir de<br> Thee; — '''Ngi, gi, i;''' — Toi, te; pron. [chaume.]<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 7mgqm1fazqyl8tws5cagbqpqqp6fogb 104 449525 1334163 1332831 2026-04-11T09:04:50Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|276|Tho—Thr|}} {{Rule}} Thorn; — '''Ogwu;''' — Epine; s.<br> Thorny; — '''Di ogwu, buso ogwu;''' — Epineux; adj.<br> Thoroughfare; — '''Ezi ukwu, ilo, ezi ilo, nzo;''' — Lieu de passage; s.<br> Thoroughly; — '''Nke oma, ofuma ofuma;''' — Entièrement; adv.<br> Those; — '''Ndi afu, ndi ali;''' — Ces, ceux-là, celles-là; pr.<br> Thou; — '''I, gi, ngi;''' — Tu, toi, te; pr.<br> Thought; — '''Ilolo, uçe, izuzu;''' — Pensée, idée; s.<br> Thoughtful; — '''Di ilolo, oka ilolo;''' — Pensif, rêveur; adj.<br> Thoughtfully; — '''N'ilolo, nke ilolo;''' — D'un air pensif; adv.<br> Thoughtfulness; — '''Oke ilolo, oke uçe;''' — Rêverie, air pensif; s.<br> Thoughtless; — '''Nenwero uçe, nenwero ilolo;''' — Sans pensée; adj.<br> Thousand; — '''Nnu nabo n'ogu ili;''' — Mille; adj.<br> Thraldom; — '''Oru, ndji;''' — Esclavage, servitude; s.<br> Thrash; — '''Siça, suça;''' — Battre le grain; v. a.<br> Thread; — '''Olulu, onwu, mbulu;''' — Fil; s.<br> — '''Ga, ganye;''' — Enfiler; v. n.<br> Three; — '''Ito, eto, ato;''' — Trois; adj.<br> Threefold; — '''Nmadji ito, nkwugba ito;''' — Trois fois, triple; adj.<br> Threescore; — '''Ogu ito;''' — Soixante; adj.<br> Thresh; — '''Suça, tiça;''' — Battre; v. n.<br> Threshold; — '''Onu uzo, onumuzo;''' — Seuil; s.<br> Thrice; — '''Ugbolo ito, ekpoito;''' — Trois fois.<br> Thrift; — '''Uçu, idi uçu;''' — Profit, gain; s.<br> Thrifty; — '''Di uçu;''' — Econome; adj.<br> Thrive; — '''Ga, basa, bu;''' — Profiter, prospérer; v. n.<br> Throat; — '''Akpili;''' — Gorge; s.<br> Throb; — '''Ti, ku;''' — Palpiter, battre; v. a.<br> — '''Otiti;''' — Battement; s.<br> Throe; — '''Ufu, nzinzi, mgbu;''' — Agonie; s.<br> — '''Fu, fu ufu;''' — Souffrir cruellement; v. n.<br> Throne; — '''Ukpo, ukpo eze;''' — Trône; s.<br> Throng; — '''Igwe madu;''' — Foule; s.<br> Throttle; — '''Akpili, nkono;''' — Trachée artère; s.<br> Through; — '''Sitana, sitena, sinaka;''' — Au travers de; prép.<br> Throughout; — '''Nça;''' — Partout; adv.<br> Throw; — '''Tu, ma, fe;''' — Jeter; v. a.<br> — '''Otutu, ada;''' — Jet, coup, effort; s.<br> Thrush; — '''Açiça onu, onya onu;''' — Grive; s.<br> Thrust; — '''Nu, kwa, ma, du;''' — Pousser; v. a.<br> — '''Onunu, okwakwa;''' — Coup; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> h0jrhclo61h30gmmsq3lgek248lcnr7 104 449526 1334161 1332832 2026-04-11T08:54:31Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|278|Tip—Too|}} {{Rule}} Tiptop; — '''Akpa mpipi.'''<br> Tiresomeness; — '''Ike ogwugwu;''' — Nature fatigante; s.<br> Tit; — '''Anyinya nta;''' — Petite pouliche; s.<br> Titillate; — '''Yi ntatalabu, yi ukwu;''' — Chatouiller; v. a.<br> Title; — '''Ofo, ebube, nsopulu, nzele;''' — Titre, dignité; s.<br> Titter; — '''Mu amu, muli;''' — Nmuli; — Rire; v. n.<br> Tittle; — '''Ntupo;''' — Titre, point; s.<br> Tittle tattle; — '''Oka ekwukwu;''' — Bavardage, bavard; s.<br> To; — '''Na;''' (in composite, '''Ru, kwuta;''') — A; pour; prép.<br> Toad; — '''Awo;''' — Crapaud; s.<br> Tobacco; — '''Utaba, anulu;''' — Tabac; s.<br> Tobacconist; — '''Ole utaba;''' — Marchand de tabac; s.<br> To-day; — '''Ta, tata, taita;''' — Aujourd'hui; s. et adv.<br> Toe; — '''Nkpisi ukwu;''' — Orteil; s.<br> Together; — '''Nofu, nogbu;''' — Ensemble; adv.<br> Toil; — '''Olu ike;''' — Travail pénible, laborieux; s.<br> Toilsome; — '''Di olu ike;''' — Pénible, laborieux; adj.<br> Tolerable; — '''Di nnado;''' — Tolérable; adj.<br> Tolerably; — '''Nke nnado;''' — D'une manière supportable; adv.<br> Tolerance; — '''Nnado, ndido;''' — Tolérance; s.<br> Tolerate; — '''Dido, nado;''' — Tolérer; v. a.<br> Toleration; — '''Ndido, nnado;''' — Tolérance; s.<br> Toll; — '''Ku, ma ekwe, ku egogo;''' — Payer un droit; v. n.<br> — '''Utu;''' — Impôt, droit; s.<br> Tollbridge; — '''Akwa utu;''' — Péage d'un pont; s.<br> Tollgate; — '''Onuzo utu;''' — Péage d'une route; s.<br> Tollgatherer; — '''Ona utu;''' — Péager; s.<br> Tollhouse; — '''Uno utu;''' — Bureau de péage; s.<br> Tomb; — '''Ini;''' — Tombe; s.<br> Tombstone; — '''Okwuta ini;''' — Pierre tumulaire; s.<br> To-morrow; — '''Eçi, eçinine;''' — Demain; s. et adv.<br> Ton; — '''Ememe, poni;''' — Tonne; s.<br> Tone; — '''Onu;''' — Ton de voix; s.<br> Toneless; — '''Nenwero onu;''' — Sans voix; adj.<br> Tongs; — '''Nkpa;''' — Pincettes; s.<br> Tongue; — '''Ile; — Balu, bigbo;''' — Langue; s. — Babiller; v. n.<br> Tonguetied; — '''Nwelu ekeke ile;''' — Qui a la langue liée; adj.<br> Tonsure; — '''Okoko, nkpoçapu, ngheça;''' — Tonsure; s.<br> Too; — '''Azi;''' — Aussi; adv.<br> Tool; — '''Ife olu;''' — Outil; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 5jrkbxncv3b4uwib2j07bdcobv5sdk1 104 449527 1334123 1332833 2026-04-11T08:06:41Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|280|Trac—Tran|}} {{Rule}} Trackless; — '''N’adiro uzo, n’enwero uzo;''' — Sans trace; adj.<br> Tract; — '''Mgbanari, obanani, okpanani;''' — Etendue, espace; s.<br> Tractable; — '''Di ndjide;''' — Traitable, maniable; adj.<br> Tractability; — '''Idi ndjide;''' — Docilité; s.<br> Tractably; — '''Na ndjide;''' — Avec douceur; adv.<br> Tactile; — '''Di nseputa, di nseti;''' — Ductile; adj.<br> Tractility; — '''Idi nseputa, idi nseti;''' — Ductilité; s.<br> Traction; — '''Osese, nseti;''' — Traction; s.<br> Trade; — '''Afya, mgbele;''' — Commerce; s.<br> Trader; — '''Onye afya, onye mgbele, mgbeleke;''' — Commerçant; s.<br> Tradition; — '''Akokogbo;''' — Tradition; s.<br> Traduce; — '''Kwuto, kpeça, kpeikpe;''' — Diffamer; v. n.<br> Traducer; — '''Onye nkpeça;''' — Diffamateur; s.<br> Traffic; — '''Kpaghali, tumgbele;''' — Trafiqueur; v. n.<br> — '''Mgbele, itughali aka;''' — Trafic; s.<br> Trafficker; — '''Mgbeleke, onye nzumafya;''' — Trafiquant; s.<br> Trail; — '''Kpuça, kpuolulumani;''' — Suivre à la piste; (?)<br> Train; — '''Sekpu, dokpu;''' — Trâmer; v. a.<br> — '''Odu, usu;''' — Queue, suite; s.<br> Trait; — '''Ufili, nkpuluiru, nkpulu;''' — Traits; s.<br> Traitor; — '''Onye nzigbu;''' — Traître; s.<br> Traitorous; — '''Di ile ama, di ile nko;''' — Traître, perfide; adj.<br> Trammel; — '''Ogbiligba, iyagba;''' — Tramail; s.<br> Trample; — '''Zo, zokwasi, zoto;''' — Fouler; v. a.<br> Tranquil; — '''Didu, di nwayo;''' — Tranquille; adj.<br> Tranquilize; — '''Gbo, gugu;''' — Tranquilliser; v. a.<br> Tranquillity; — '''Arubu, inodu, adjulu;''' — Tranquillité; s.<br> Tranquilly; — '''Nke nwayo, nwayo;''' — Tranquillement; adv.<br> Transact; — '''Me, lu;''' — Faire, négocier; v. a.<br> Transaction; — '''Olulu, omeme;''' — Transaction; s.<br> Transactor; — '''Ome, onye olu;''' — Négociateur; s.<br> Transcend; — '''Ka, kili;''' — Surpasser, dépasser; v. a.<br> Transcendent; — '''Nke kamu;''' — Transcendant; adj.<br> Transcribe; — '''Deçalu;''' — Transcrire; v. a.<br> Transfiguration; — '''Nmogha, nnwogha;''' — Transfiguration; s.<br> Transfigure; — '''Mogha, nwogha;''' — Transfigurer; v. a.<br> Transfix; — '''Ma, mapu, ghupu;''' — Transpercer; v. a.<br> Transform; — '''Nwagha, mogha;''' — Transformer; v. a.<br> Transformation; — '''Nnwagha, nmogha;''' — Transformation; s.<br> Transfuse; — '''Rugha, rughapu;''' — Transvaser; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> hulmgbd3owy4uqqlm9ern3zv9058px0 104 449528 1334119 1332834 2026-04-11T08:02:07Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|282|Tre—Tri|}} {{Rule}} Nearness; — '''Idi-nso, ino-nso;''' — Proximité; s.<br> Neat; — '''Di-ape, di-nkpaça;''' — Propre, soigné; adj.<br> Neatcattle; — '''Efi;''' — Race bovine; s.<br> Neatly; — '''Na ape, nke ape;''' — Nettement; adv.<br> Neatness; — '''Nkpaça, ape;''' — Netteté; s.<br> Neb; — '''Imi, onu nnunu;''' — Bec; s.<br> Nebulo; — '''Ntupo odji;''' — Nébuleuse; adj.<br> Nebulosity; — '''Ikwu alulu;''' — Nébulosité; s.<br> Nebulsus; — '''N’akwu alulu, n’akwu ãwulu;''' — Nébuleux-se; adj.<br> Necessaries; — '''Umu ifega, umu ife;''' — Nécessités; s.<br> Necessary; — '''Di-nkpa;''' — Nécessaire; adj.<br> Necesstate; — '''Rudo, nyado;''' — Nécessiter; v. a.<br> Necesstous; — '''Di-nkpa;''' — Nécessiteux; adj.<br> Necesity; — '''Nkpa, nfiaru;''' — Nécessité; s.<br> Neck; — '''Onu;''' — Cou; s.<br> Neck-cloth; — '''Akwa-onu;''' — Cravate; s.<br> Neck-lace; — '''Ife-onu;''' — Collier; s.<br> Necromancer; — '''Ogba-afa, dibya;''' — Nécromancien; s.<br> Necromancy; — '''Afa, igba-afa, ime dibya;''' — Nécromancie; s.<br> Need; — '''Nkpa, nfiaru;''' — Besoin, nécessité; s.<br> Needful; — '''Di-nkpa;''' — Nécessaire; adj.<br> Needle; — '''Ntutu, ologbe;''' — Aiguille; s.<br> Needless; — '''N’adiro-nkpa;''' — Inutile; adj.<br> Needlessly; — '''Na nkiti;''' — Inutilement; adv.<br> Needy; — '''Onye-nfiaru, ogbenye;''' — Nécessiteux; s.<br> Nefarious; — '''Di-adjo ndjo, afo ndjo;''' — Scélérat; adj.<br> Negation; — '''Ilu uka, agogo;''' — Négation; s.<br> Negative; — '''Go, lu-uka;''' — Négatif-ve; adj.<br> Neglect; — '''Kpatuli, kpa-fu;''' — Négliger; v. a.<br> — '''Nkpafuli;''' — Négligence; s.<br> Neglectful; — '''N’agbanyero;''' — Négligent-e; adj.<br> Negligence; — '''Nkpakpo, nkpafuli;''' — Négligence; s.<br> Negligent; — '''N’akpakpo-ife;''' — Négligent-e; adj.<br> Negligently; — '''Na nkpakpo;''' — Négligemment; adv.<br> Negotiable; — '''Di-okpakpa;''' — Négociable; adj.<br> Negotiate; — '''Kpa, kpuli, zu;''' — Négocier; v. a.<br> Negotiation; — '''Nkata, nkata-olu;''' — Négociation; s.<br> Negress; — '''Nwayi odji;''' — Négresse; s.<br> Neigh; — '''Akwa anyinya;''' — Hennissement; s.<br> Neighbour; — '''Agbata-obi, madibe;''' — Voisin, prochain; s.<br> [[Category: Igbo]] ```<noinclude></noinclude> mlsqpite5b7zu18zkhbhjjb7cog2v8k 104 449529 1334115 1332835 2026-04-11T07:58:57Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|284|Tru—Tur|}} {{Rule}} Truckage; — '''Oghagha, mgbagha;''' — Echange; s.<br> True; — '''Ezi, di eziokwu;''' — Vrai, véritable; adj.<br> Truly; — '''Ezie, n'eziokwu;''' — Véritablement; adv.<br> Trumpet; — '''Ogbo, odu, opi;''' — Trompette; s.<br> — '''Gbu odu gbu opi;''' — Trompetter; v. n.<br> Trumpeter; — '''Okwa ogbo, okwa odu, okwa opi;''' — Trompette; s.<br> Truncheon; — '''Nkulu, nkpanaka;''' — Gourdin; s.<br> Trunk; — '''Ogwe osisi, ogwe aru;''' — Trone; s.<br> Trust; — '''Nçekwube, okwekwe;''' — Confiance; s.<br> — '''Çekwube, lebe n'aka;''' — Se confier, avoir confiance; v. n.<br> Trustly; — '''Nke nçekwube, na nçekwube;''' — Avec confiance; adv.<br> Trustiness; — '''Idi nçekwube, idi eziokwu;''' — Intégrité, probité; s.<br> Trusty; — '''Di nçekwube, di eziokwu;''' — Sur, fidèle; adv.<br> Truth; — '''Eziokwu, nne-okwu, nnene okwu;''' — Vérité; s.<br> Truthful; — '''Di eziokwu;''' — Vrai, sincère; adj.<br> Truthless; — '''N'adiro eziokwu, n'enwero eziokwu;''' — Faux-sse; adj.<br> Try; — '''Nwa, nwane, dama, nega;''' — Essayer; v. a.<br> Tub; — '''Odo, aya;''' — Cuve, mortier; s.<br> Tube; — '''Opi, ami;''' — Tube; s.<br> Tubulous; — '''Di oghele;''' — Tubuleux-se; adj.<br> Tuck; — '''Madji; — Nmadji;''' — Trousser; v. a. — Coutelas; s.<br> Tucker; — '''Akwa obi;''' — Collerette; s.<br> Tuft; — '''Opune, isi ozala;''' — Touffe; s.<br> Tug; — '''Doga, seni;''' — Tirer avec force; v. a.<br> — '''Nseni, ndoga;''' — Action de tirer avec force; s.<br> Tuition; — '''Nkuzi, ezimife;''' — Tutelle; s.<br> Tumble; — '''Ghapu, ghari;''' — Renverser; v. a.<br> — '''Nghapu, ndaghali;''' — Culbute; s.<br> Tumbler; — '''Onye ndaghali, eku iko;''' — Sauteur; s.<br> Tumbril; — '''Nkata, nkpodu, okpulu;''' — Tombereau, caisson; s.<br> Tumefaction; — '''Ozaza, ntepulu;''' — Tuméfaction; s.<br> Tumefy; — '''Za, tepulu; — Tepube, za;''' — Tuméfier; v. n.<br> Tumid; — '''Zalu aza, tepulu etepulu;''' — Enflé, ampoulé; adj.<br> Tumulous; — '''Tukpolu atukpolu;''' — Montueux-se; adj.<br> Tumult; — '''Nmesu, nkposu, nkpodi, isu;''' — Tumulte; s. [adv.]<br> Tumultuously; — '''Na nkpotu, nke nkposu;''' — Tumultueusement;<br> Tune; — '''Abu; — Tinye n'abu;''' — Accord; s. — Accorder; v. a.<br> Tunnel; — '''Opi, ogbanaga;''' — Tuyau, entonnoir; s.<br> Turbid; — '''Di apiti, di ulu;''' — Trouble, bourbeux; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> n1zk7yymu5af4wtoweixljju1qhf4q0 104 449530 1334098 1332836 2026-04-11T07:38:56Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|286|Ugl—Unb}} {{Rule}} {{RunningHeader|center={{Xxx-larger|'''U'''}}}} Ugliness; — '''Ndjo aru;''' — Laideur, turpitude; s.<br> Ugly; — '''Di ndjo, djolu ndjo;''' — Laid, vilain; adv.<br> Ulcer; — '''Onya, nkpulu aku;''' — Ulcère; s.<br> Ulcerate; — '''Pu onya;''' — Ulcérer; v. n.<br> Ulceration; — '''Ipu onya;''' — Ulcération; s.<br> Ulterior; — '''Ufesi, di n'ufesi, nke ufesi;''' — Ultérieur-e; adj.<br> Ultimate; — '''Nke ikpe azu;''' — Dernier, extrême; adj.<br> Ultimately; — '''N'ikpe azu, nke ikpe azu;''' — En dernier lieu; adv.<br> Ultra; — '''N'ufesi, ghaga;''' — Au-delà, outre; prép.<br> Ululate; — '''Zutu, kpo uzu;''' — Hurler; v. n.<br> Umbilical; — '''Nke otuho;''' — Ombilical-e; adj.<br> Umbless; — '''Adjo asonso, ngili afo asonso;''' — Ombles; s.<br> Umbrage; — '''Ndo;''' — Ombrage; s.<br> Umbrageous; — '''Di ndo;''' — Ombreux; adj.<br> Umbrella; — '''Akwa usu, oçe ndo;''' — Ombrelle; s.<br> Umpire; — '''Onye ikpe;''' — Arbitre; s.<br> Unable; — '''N'adiro ike, n'enwero ike;''' — Incapable; adj.<br> Unadvisable; — '''N'adiro ndumodu;''' — Indiscret, inconsidéré; adv.<br> Unalterable; — '''N'adiro mbgbagha;''' — Inaltérable; adj.<br> Unalterably; — '''N'adigh mgbagha;''' — D'une manière inaltérable;<br> Unanimity; — '''Ofu obi, nkelita;''' — Unanimité; s. [adv.]<br> Unanimously; — '''N'ofu obi, n'otu obi;''' — Unanimement; adv.<br> Unanswerable; — '''N'adiro ozaza;''' — Incontestable; adj.<br> Unanswerably; — '''N'adigh ozaza;''' — Incontestablement; adv.<br> Unappreciated; — '''Anagbanyero n'ife;''' — Inapprécié; adj.<br> Unapproachable; — '''N'adiro nkpudebe;''' — Inabordable; adj.<br> Unapt; — '''N'etoro eto, n'ezuro ezu;''' — Incapable; adj.<br> Unarmed; — '''N'ekero ogu, n'ekero eke;''' — Désarmé, sans arme;<br> Unasked; — '''An'adjuro adju;''' — Non sollicité; adj. [adj.]<br> Unassisted; — '''An'enyerolu aka;''' — Sans aide; adj.<br> Unattainable; — '''N'adiro ilu aka;''' — Hors d'atteinte; adj. [adj.]<br> Unavailable; — '''N'adiro ulu, n'abaro elele;''' — Inutile, infructueux;<br> Unavoidable; — '''N'adiro nzeta, n'adiro ozeze;''' — Inévitable; adj.<br> Unavoidably; — '''N'adigh nzeta, nke adigh nzeta;''' — Inévitablement;<br> Unawares; — '''Na ntumade, n'inyo;''' — Inopinément; adv. [adv.]<br> Unbar; — '''Kpopu, kpoghe;''' — Débarrer; v. a.<br> Unbelief; — '''Ekweghekwe;''' — Incrédulité; s.<br> Unbelieving; — '''N'ekwero ekwe;''' — Incrédule, infidèle; adj.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> naekwbes2j6jdf90f9kg865393mgjyu 104 449531 1334085 1332837 2026-04-11T07:17:55Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|288|Und—Unf|}} {{Rule}} Undeniably; — '''N'alugh'uka;''' — Incontestablement; adv.<br> Under; — '''N'okpulu, okpulu;''' — Sous, dessous; pr.<br> Underbrush; — '''Ubo, ofya, ogu;''' — Broussaille; adj.<br> Uuderclerk; — '''Obele akilaki;''' — Commis en sous ordre; s.<br> Undergo; — '''Dili, nado, gafe;''' — Subir, souffrir; v. a.<br> Underground; — '''Okpulu ani;''' — Souterrain; — s.<br> Undermine; — '''Butu, gwntu, bupu;''' — Miner, saper; v. a.<br> Underneath; — '''Okpulu ani, n'okpulu;''' — Au dessous; adv. et pr.<br> Underrate; — '''Nguda, onu ani;''' — Estimation, value; s.<br> Understand; — '''Ghota;''' — Comprendre; v. a.<br> Understanding; — '''Nghota, uçe;''' — Intelligence; s.<br> Undertake; — '''Nagalu, naçili;''' — Entreprendre; v. a.<br> Undertaker; — '''Onye nnaga, onye nnaçi;''' — Entrepreneur; s.<br> Undervalue; — '''Guda;''' — Déprécier; v. a.<br> Underwood; — '''Ubo;''' — Taillis; s.<br> Undesigned; — '''Anezubero ezube;''' — Involontaire; adj.<br> Undesirable; — '''N'adiro oçoço;''' — Qui n'est pas désirable; adj.<br> Undo; — '''Meçigha;''' — Défaire, annuler; v. a.<br> Undoer; — '''Onye mbibi, obibi;''' — Destructeur; s.<br> Undoing; — '''Mbibi, obibi;''' — Ruine, perte; s.<br> Undoubted; — '''Anaturoluçe;''' — Incontestable; adj.<br> Undoubtedly; — '''N'atughuçe, nke atughuçe;''' — Incontestablement;<br> Undress; — '''Yipu, gbaba oto, wopu;''' — Déshabiller; v. a. [adv.]<br> Undue; — '''Nakwuro oto; akwugh'oto;''' — Indû, immérité-e; adj.<br> Undulate; — '''Tughali;''' — Onduler; v. a.<br> Undying; — '''Anwugh'ãwu;''' — Qui ne meurt pas; adj.<br> Unequally; — '''Akaghabagka;''' — Inégalement; adv.<br> Unequivocal; — '''Adigh' ituçe;''' — Sans équivoque; adj.<br> Unequivocally; — '''N'adigh' ituçe;''' — Clairement; adv.<br> Unexceptionnable; — '''N'adiro mbagha;''' — Sans reproche; adj.<br> Unexceptionnably; — '''N'adigh' mbagha;''' — Irréprochablement; adv.<br> Unexpected; — '''Eyigh'uçe, ntumade;''' — Inattendu-e; adj.<br> Unexpectedly; — '''N'eyigh' uçe, na ntumade;''' — A l'improviste; adv.<br> Unfailing; — '''Agwugh' agwu, n'adagwu agwu;''' — Assuré, sûr; adj.<br> Unfair; — '''Akwugh' oto, nakwuroto;''' — Déloyal-e; adj.<br> Unfairness; — '''Akwugh'oto;''' — Déloyauté; s.<br> Unfasten; — '''To, topu, gbato;''' — Délier, détacher; v. a.<br> Unfold; — '''Tawa, taça, gbasa, kusa;''' — Déplier, étendre; v. a.<br> Unfounded; — '''N'enwero nto ani, enwegh'nto ani;''' — Sans fonde-<br> Unfruitful; — '''Aga, oke;''' — Stérile; adj. [ment; adj.]<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 84kvinkge783jsk4i3atkm42z4hgxo0 104 449532 1334079 1332838 2026-04-11T07:12:03Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh|290|UnI-Uns|}} {{Rule}} Unlimited; — '''Akpagh'oke, enwegh'oke;''' — Illimité; adj.<br> Unload; — '''Zido, kwapu;''' — Décharger; v. a.<br> Unlock; — '''Kpapu, gupu, kpopu;''' — Ouvrir; s. a.<br> Unlucky; — '''Di adjo aru, adjo aru;''' — Malheureux; adj.<br> Unmannered; — '''Amagh'ogo;''' — Mal élevé, grossier; adj.<br> Unmarried; — '''Enwegh'di;''' — Qui n'est pas marié; adj.<br> Unmask; — '''Wopu, kopu;''' — Démasquer; v. a.<br> Unmerciful; — '''Enwegh'ebele, n'enwero ebele;''' — Impitoyable; adj.<br> Unmercifully; — '''N'enwegh ebele;''' — Sans pitié; adv.<br> Unpack; — '''Kwata;''' — Dépaqueter; v. a.<br> Unpaid; — '''Akwugh'akwu;''' — Qui n'est pas payé; adj.<br> Unpardonnable; — '''Adighmbaghalu;''' — Impardonnable; aaj.<br> Unpardonnably; — '''N'adigh mbaghalu;''' — Impardonnablement; adv.<br> Unpremeditated; — '''Eçedogh'eçedo;''' — Qui n'est pas prémédité; adj.<br> Unprepared; — '''Akwadebegh'akwadebe;''' — Qui n'est pas préparé;<br> Unproductive; — '''Aga, amigh' nkpulu;''' — Improductif-ve; adj. [adj.]<br> Unprofitable; — '''Enweghelele, n'adigh'ulu;''' — Qui ne profite pas;<br> Unprofitably; — '''N'enwegh'elele;''' — Sans profit; adv. [adj.]<br> Unquenchable; — '''Anyugh'anyu, adigh'onyunyo;''' — Inextinguible;<br> Unquestionnable; — '''Enwegh'adjudju;''' — Incontestable; adj. [adj.]<br> Unquestionnably; — '''N'enwegh'adjudju;''' — Incontestablement; adv.<br> Unravel; — '''Nunupu, tosisi;''' — Débrouiller, démêler; v. a.<br> Unready; — '''Akwadebegh' akwadebe;''' — Qui n'est pas prêt; adj.<br> Unreal; — '''Abugh'ezie, n'aburo ezie, nkiti;''' — Qui n'est pas réel; adj.<br> Unredeemed; — '''Agbaputagh' agbaputa;''' — Non racheté; adj.<br> Unrelenting; — '''Emegh'ebele;''' — Impitoyable; adj.<br> Unrepenting; — '''Elogha elogha, atoghagh'atogha;''' — Sans repen-<br> Unrighteom; — '''Di adjo omeme;''' — Injuste; adj. [tance; adj.]<br> Unrighteousness; — '''Adjo olu, adjo omeme;''' — Injustice; s.<br> Unripe; — '''Açagh'aça, edjigh'edji, içuçụ;''' — Qui n'est pas mûr;<br> Unrivalled; — '''Enwegh'atu;''' — Sans rival; adj. [adj.]<br> Unrobe; — '''Yipu, wopu;''' — Endosser; v. a.<br> Unroof; — '''Kpukpo, kpokpo;''' — Découvrir; v. a.<br> Unsaid; — '''Ekwugh'ekwu, anekwuro ekwu;''' — Non-connu, caché;<br> Unsaleable; — '''Elegh'ele, elepụ gh'elepụ;''' — Invendable; adj. [adj.]<br> Unsanctified; — '''Adegh'nso;''' — Non-sanctifié; adj.<br> Unsanctifying; — '''Edjugh'afo;''' — Inassouvissable; adj.<br> Unsavoury; — '''Osi;''' — Insipide; adj.<br> Unsay; — '''Kwuçigha;''' — Rétracter; v. a.<br> Unscrew; — '''Çipu;''' — Dévisser; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> jyn0sapez6ta6irbbggrziygojnsudp 104 449535 1333964 1333014 2026-04-10T17:08:24Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>3 5282 00419 5064 [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> g2126fb7czc9r1wraqggzhpcv4kftwl 104 449557 1334016 1332904 2026-04-10T22:28:52Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>1 i 6 Neigh - Nim Neighbouring; — Di-nso; — Yoisin. avoisinant; adj. Nephew; — Nwa nwoke nke nwanne; — Neveu; s. Nephritic; — Akulu, nk'akulu; — Nephritique ; adj. Nerve; — Ike, idi-ike; — Neri nervure; s. — Nye-ike, gba-ume; — Doimer du nerf; v. n. Nerveless; — N'adiro-ike, n'enwero-ike ; — Fans nerf; adj. Nervous; — Di-ike; — Nerveux-se; adj. Nervously; — N'ike, nk'ike; — Nerveusement; adv. Nest: — Akwu, uno-mmnu; — Nid; s. Nestling; — Nwa lmunu; — Jeune oiseau; s. Net; — Ugbu, agadabu; — Filet, reseau; s. Nether; — Di-ani, ndida, di-ndida, k'ani; — Inferieur-e; adj. Nethermost; — Kasidi ani, kasi ndida; — Le plus has; adj. Nettle; — Uke, ug*a; — Ortie; s. — Du, g-ba; — Piquer, irriter; v. a. Network; — Ugbu, ima-ugbu, oga, itu-oga; Neutralize; — G-belu; — Neutraliser; v. a. Never; — Nuro, nutaro; — Jamais, aucunement; adv. Nevertheless; — Ma; — Cependant; cony. New; — Ofu, di-ofu; — Neuf-ve; adj. Newfangled; — Ezuputalu ofu; — De nouvelle invention; adj. Newly; — Ofu, n'ofu; — Nouvellement; adv: Newness; — Ofu, idi-ofu; — Nouveaute; s. Nib: — Onu, oiiuuu; — Bee d'oiseau; s. Niche; — Onu, onunu; — Niche; s. Nicknacks ; — ■ Nkpako-ife ; — bonbons ; Nickname; — Mu-afa; — ■ Donner un sobriquet; v. a. — Afa-otutu; — Sobriquet; s. Nictate; — Tabe-anya, nyube-auya; — Clignoter; v. a. Nictation; — Ntabe-auya, imyube-anya; — Clignotement; s. Nidif ication ; — Iku-akwu, akwu; — Nidifi cation; s. Niece; — Jfwa nway nke nwanne; — Niece; s. Niggard; — Onye-akantadide, onye-icu; — Avare; s. Nigh; — Di-nso; na nso; — Proche: adj. de pres; adv. Nighness; — Nso, idi-nso; — Proximite; s. Night; — Ucici; — Nuit; s. Nightfall; — Udjici; — Chute du jour; s. Nigthly; — Ucici, nk' ucici; — De nuit; adv. Night-watch; — Nee ucici; — Veilie de nuit; s. Nimble; — Di-ngwa, di-ukele; — Agile, leger; adj. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> ohmgv6lxsu7w4tmnupvbttejkjjql7i 1334035 1334016 2026-04-10T23:36:03Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Nea-Neigh|175}} {{Rule}} Nearness; — '''Idi-nso, ino-nso;''' — Proximité; s.<br> Neat; — '''Di-ape, di-nkpaça;''' — Propre, soigné; adj.<br> Neatcattle; — '''Efi;''' — Race bovine; s.<br> Neatly; — '''Na ape, nke ape;''' — Nettement; adv.<br> Neatness; — '''Nkpaça, ape;''' — Netteté; s.<br> Neb; — '''Imi, onu nnunu;''' — Bec; s.<br> Nebulo; — '''Ntupo odji;''' — Nébuleuse; adj.<br> Nebulosity; — '''Ikwu alulu;''' — Nébulosité; s.<br> Nebulsus; — '''N’akwu alulu, n’akwu ãwulu;''' — Nébuleux-se; adj.<br> Necessaries; — '''Umu ifega, umu ife;''' — Nécessités; s.<br> Necessary; — '''Di-nkpa;''' — Nécessaire; adj.<br> Necesstate; — '''Rudo, nyado;''' — Nécessiter; v. a.<br> Necesstous; — '''Di-nkpa;''' — Nécessiteux; adj.<br> Necesity; — '''Nkpa, nfiaru;''' — Nécessité; s.<br> Neck; — '''Onu;''' — Cou; s.<br> Neck-cloth; — '''Akwa-onu;''' — Cravate; s.<br> Neck-lace; — '''Ife-onu;''' — Collier; s.<br> Necromancer; — '''Ogba-afa, dibya;''' — Nécromancien; s.<br> Necromancy; — '''Afa, igba-afa, ime dibya;''' — Nécromancie; s.<br> Need; — '''Nkpa, nfiaru;''' — Besoin, nécessité; s.<br> Needful; — '''Di-nkpa;''' — Nécessaire; adj.<br> Needle; — '''Ntutu, ologbe;''' — Aiguille; s.<br> Needless; — '''N’adiro-nkpa;''' — Inutile; adj.<br> Needlessly; — '''Na nkiti;''' — Inutilement; adv.<br> Needy; — '''Onye-nfiaru, ogbenye;''' — Nécessiteux; s.<br> Nefarious; — '''Di-adjo ndjo, afo ndjo;''' — Scélérat; adj.<br> Negation; — '''Ilu uka, agogo;''' — Négation; s.<br> Negative; — '''Go, lu-uka;''' — Négatif-ve; adj.<br> Neglect; — '''Kpatuli, kpa-fu;''' — Négliger; v. a.<br> — '''Nkpafuli;''' — Négligence; s.<br> Neglectful; — '''N’agbanyero;''' — Négligent-e; adj.<br> Negligence; — '''Nkpakpo, nkpafuli;''' — Négligence; s.<br> Negligent; — '''N’akpakpo-ife;''' — Négligent-e; adj.<br> Negligently; — '''Na nkpakpo;''' — Négligemment; adv.<br> Negotiable; — '''Di-okpakpa;''' — Négociable; adj.<br> Negotiate; — '''Kpa, kpuli, zu;''' — Négocier; v. a.<br> Negotiation; — '''Nkata, nkata-olu;''' — Négociation; s.<br> Negress; — '''Nwayi odji;''' — Négresse; s.<br> Neigh; — '''Akwa anyinya;''' — Hennissement; s.<br> Neighbour; — '''Agbata-obi, madibe;''' — Voisin, prochain; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 8agi043ul51asjbbd912vhte2uptio8 104 449563 1334018 1332911 2026-04-10T22:33:35Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>180 Obj— Obt Objectionnable; — Di-odjudjuo, di-olu-uka; — Reprochable; adj. Objector; — Onye-odjudju, olu-uka; — Qui fait des objections; Oblation; — ]Nru, ife-nru; — Oblation; s. Oblige; — Me n'ike, nyado, rudo; — Obliger; v. a. Oblique; — Di-ufie; — Oblique; adj. Obliquely; — Ufie, n'ufie; — Obliquement; adv. Obliquity; — Ufie, idi-ufie; — Obliquite; s. Obliterate; — Decapu, meeapu, sapu; — Obliterer; v. a. Obliteration; • — Ndecapu nsapu; — Obliteration; s Oblivion; — Ncezo, nlozo; — Oubli; s. Oblivious; — Di-ncezo, n'akpata-nlozo; — Oublieux-se; adj. Obloquy; — Ikpe, ufo-odjo, nkpeca; — Eeproche; s. Obscuration; — Iba-ocici, lig^lbacita ; — Obscurcissement; s. Obscure; — O-lba ocici, g"ba<?ita; — Obscurcir; v. a. — Di ocici, gbaliighali; — Obscure; adj. Obscurely; — N'ocici, ocici-OQici; — Obscurement; adv. Obscurity; — Ig-ba-ocici, ocici, nzozo; — Obscurite; s. Obsecration; — Ayoyo; — Obsecration; s. Obsequies; — Ememe, ememe-akwamozu; — Obseques; s. Obsequious; — JPerube-isi, di-umani, n'ete-aui; Obsequieux-se ; adj. Obsequiously; — N'irube-isi, n'umani; — Obsequieusement; adv. Obsequiousness; — Ite-ani; — Obsequiosite ; s. ObseiTable; — Di-iriba-anya ; — Remarquable, sensible; adj. Observably; — N'iriba-anya, uk'iriba-anya; — Sensiblement; adv. Observance; — Ige-nti, mg-banye, ina-nti; — Observation; s. Observant; — Ka na nti, n'agbaiiye ; — Observateur; adj. Observation; — Iriba-anya, iyibe-anya; — Observation; s. Observe; — Fu, kodo-anya, yibe-anya; — Observer; v. a. Observer; — Oriba-anya, onye-anyasi; — Observateur; s. obsession; — Nkenye, nkebido; — Obsession; s. Obstinaty; — Isi-ike,nti-ike ; — Obstination; s. Obstinate; — Di-nti-ike, di-isi-ike; — Obstme; adj. Obstinately; — Xa nti-ike, n'isi-ike; — Obstinement; adv. Obstruct; — Decye, cebido, nara, kwusi; — Obstruer; v. a. Obtain; — Nwe, lita; — Obtenir; v. a. Obtainable; — Di-nlita, di-omvenwe; — Qu'on peut obtenir; adj. Obtest; — Yo, ziza, sekpu, kpelu; — Supplier; v. a. Obtestation; — Ayoyo, nziza; — Supplication; s. Obtrude; — Sifi-aiiye, suuye, liumiuye; — Imposer de force; v a. Obtruder; — Onye-nsiilanye ; — Intrus; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> pvsjiriqf0b9ugt542ep2h0xvt30jgo 1334034 1334018 2026-04-10T23:30:39Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Nud-obj|179}} {{Rule}} Nude; (to be) — '''Gba-oto;''' — Aller nu; v. n.<br> Nudity; — '''Oto, igba-oto;''' — Nudité; s.<br> Null; — '''Di-nkiti, nkiti, ufolo;''' — Nul-le; adj.<br> Nullify; — '''Do ife-nkiti;''' — Annuler; v. a.<br> Nullity; — '''Nkiti, ife-nkiti;''' — Nullité; s. [v. a.]<br> Numb; (to be) — '''Kpolu etiti, kponwulu-akponwu;''' — Engourdir;<br> Number; — '''Gu, gu-onu, gbako;''' — Nombrer, compter; v. a.<br> — '''Onu-ogu, ama-ukwu;''' — Nombre; s.<br> Numbness; — '''Ikpo-etiti, nkponwu;''' — Engourdissement; s.<br> Numerable; — '''Di-iguta-onu;''' — Qu'on peut compter; adj.<br> Numeration; — '''Onu-ogu, igu-onu;''' — Numération; s.<br> Numerous; — '''Otutu, imilikiti, imelime;''' — Nombreux-se; adj.<br> Numskull; — '''Onye-isi-ike, enwegh'uçe;''' — Benêt, lourdaud; s.<br> Nuptial; — '''Nke anundi, anundi;''' — Nuptial-e; adj.<br> Nuptials; — '''Anundi, inudi;''' — Noces; s.<br> Nurse; — '''Onye-nmefie, onye-ozuzu;''' Nourrice; s.<br> — '''Zu, kuzi;''' — Nourrir, élever; v. a.<br> Nut; — '''Aku, nkpulu;''' — Noix, noisette; s.<br> Nutriment; — '''Ife-ozuzu, nli, ife-olili;''' — Aliment; s.<br> Nutrition; — '''Ozuzu, nnu;''' — Nutrition; s.<br> Nymph; — '''Agbala-nwayi;''' — Nymphe; s.<br> {{RunningHeader|center={{Xxx-larger|'''O'''}}}} Oaf; — '''Nwa nsokwu, osokwukwu;''' — Sot, benêt; s.<br> Oafish; — '''Di-nsokwu, di-ure;''' — Stupide; adj.<br> Oar; — '''Amala, amala-ugbo;''' — Rame, pagaie; s.<br> Oath; — '''Iyi, inu-iyi;''' — Serment; s.<br> Obduracy; — '''Obi-ike, içii nti, nti-ike;''' — Endurcissement; s.<br> Obdurate; — '''Di-obi-ike, n'eçi-nti, n'emeçi-nti;''' — Endurci; adj.<br> Obedience; — '''Inu-okwu;''' — Obéissance; s.<br> Obedient; — '''N'anu-okwu, n'erube-isi;''' — Obéissant-e; adj.<br> Obediently; — '''N'inu-okwu;''' — Avec obéissance; adv.<br> Obeisance; — '''Nsopulu, asala;''' — Obéissance; s.<br> Obesity; — '''Isuaru, ima-abuba, ibu;''' — Obésité; s.<br> Obey; — '''Nu-okwu, nu-onu;''' — Obéir; v. n.<br> Obit; — '''Onwu, inwu-anwu;''' — Décès; s.<br> Obituary; — '''Akwukwo-ozu;''' — Obituaire; s.<br> Object; — '''Ife, ife- obuna;''' — Objet; s.<br> — '''Dju, lu-uka;''' — Objecter; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> m5imvog2vnpg3u8gke1p9nwcqa16xa8 104 449568 1333992 1333466 2026-04-10T19:34:38Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Pol—Por|201}} {{Rule}} Polygamy; — '''Içi inyeme;''' — Polygamie; s.<br> Polyglot; — '''Akwukwo asusu;''' — Polyglotte; s.<br> Polygon; — '''Imeline nkuku;''' — Polygone; s.<br> Polygonal; — '''Di-imeline nkuku;''' — Polygone; adj.<br> Polyhedron; — '''Imeline akuku;''' — Polyèdre; s.<br> Polyphonous; — '''Di-imeline onu;''' — Polyphone; adj.<br> Polypus; — '''Imeline ukwu;''' — Polypeux-se; adj.<br> Polytheism; — '''Imeline alusi, otutu alusi;''' — Polythéisme; s.<br> Polytheist: — '''Onye-nago otutu alusi;''' — Polythéiste ; s.<br> Pomatum; — '''Ude;''' — Pommade;<br> Pommel; — '''Nsosopu, akpu;''' — Pommeau; s.<br> — '''Ti, ti ikpa;''' — .Battre, rosser; v. a.<br> Pomp; — '''Abumadu, ime abumadu;''' — Pompe, éclat; s.<br> Pond; — '''Odigili, etokote;''' — Etang, mare; s.<br> Ponder; — '''Lo, sikwu, sine;''' — Peser, considérer; v. a.<br> Ponderosity; — '''Alo, idi-alo;''' — Pesanteur; s.<br> Ponderous; — '''Di-alo, ala ndulu;''' — Pesant-e; adj.<br> Poniard; — '''Igbe, igbe uta, obele igbe;''' — Poignard; s.<br> Pontiff; — '''Isi uko Çukwu;''' — Pontife; s.<br> Pontifical; — '''Ekeke isi uko Çukwu;''' — Pontifical-e; adj.<br> Pony; — '''Obele anyinya, nwa anyinya;''' — Poney; s.<br> Pool; — '''Obele mili, obele odigili, otokoto;''' — Bassin, mare; s.<br> Poop; — '''Ekwum, osi, ekwum ugho;''' — Poupe; s.<br> Poor; — '''Ogbwenye djal’aru;''' — Pauvre; adj.<br> Poorly; — '''N’ogbwenye, nke ogbenye;''' — Pauvrement; adv.<br> Pope; — '''Isi uka, eze uku Çukwu;''' — Pape; s.<br> Popedom; — '''Ebube eze uko Çukwu;''' — Papauté; s.<br> Popery; — '''Uzo Çukwu;''' — Papisme; s.<br> Popinjay; — '''Içe, içe oku, otulukpòkpo;''' — Perroquet, s.<br> Populace; — '''Ora, ora madu;''' — Populace; s.<br> Popular; — '''Nk’ora;''' — Populaire; adj.<br> Popularity; — '''Iru oma ora;''' — Popularité; s.<br> Popularly; — '''Nk’iru oma ora;''' — Populairement; adj.<br> Populate; — '''Tinye ndi-obi;''' — Peupler; v. a.<br> Population; — '''Ora madu, ora nine;''' — Population; s.<br> Populous; — '''Balu mba;''' — Populeux-se; adj.<br> Populousness; — '''Uba madu;''' — Population nombreuse; s.<br> Porch; — '''Ogwa onuzo onumuzo;''' — Porche; s.<br> Pork; — '''Anu ezi;''' -- Porc s.<br> Porker; — '''Ezi nta, obele ezi;''' -- Pourceau; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 8prmsftrhdyj71dx9wqkwyxjo6zj332 104 449569 1333989 1333463 2026-04-10T19:15:22Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Pla—Plu|199}} {{Rule}} Plateau; — '''Nukwu afele'''; — Plateau; s.<br> Plattitude; — '''Osi, okwu ofeke'''; — Platitude; s.<br> Platter; — '''Nukwu afele, abadaba afele'''; — Grand plat, gamelle; s.<br> Play; — '''Gwuo, gwu egwù'''; — Jouer; v. n.<br> Play-fellow; — '''Onye-egwu'''; — Camarade de jeu; s.<br> Playful; — '''Di-egwu, n’aka amli'''; — Enjoué, badin; adj.<br> Playfulness; — '''Ikpa amu, akpamamu'''; — Enjouement; s.<br> Play-house; — '''Ebe egwù, uno egwù'''; — Maison de jeu; s.<br> Play-mate; — '''Onye-egwu'''; — Compagnon de jeu; s.<br> Play-thing; — '''Ife-egwu'''; — Jouet, joujou; s.<br> Plea; — '''Agogo'''; — Plaidoyer; s.<br> Pleasant; — '''Di-uso, di-nma'''; — Plaisant-e; adj.<br> Pleasantly; — '''Na nma, n’uso'''; — Plaisamment; adv.<br> Please; — '''So, di nma'''; — Plaire; v. n.<br> Pleasure; — '''Uso, nsoli, olili'''; — Plaisir; s.<br> Plebeian; — '''Ofeke, elele'''; — Plébéien; s.<br> Pledge; — '''Do n’ibe'''; — Mettre en gage; v. a.<br> — '''Ife-ibe'''; — Gage, caution; s.<br> Plenary; — '''Di-ndju, djul’edju'''; — Plein, entier-ère; adj.<br> Plenipotence; — '''Udju ike'''; — Plénipotence; s.<br> Plenipotentiary; — '''Onye-nweru udju ike'''; — Plénipotentiaire; adj.<br> Plenitude; — '''Udju, odjudju'''; — Plénitude; s.<br> Plenteous; — '''Imeline, imiliki, rime'''; — Abondant-e; adj.<br> Plenty; — '''Imilikiti, imeline'''; — Beaucoup; adv.<br> Pleonasm; — '''Okwu nkwunwo'''; — Pléonasme; s.<br> Plethora; — '''Udju obala'''; — Pléthore; s.<br> Pliability; — '''Idi-nmadji'''; — Flexibilité, souplesse; s.<br> Pliable; — '''Di-nmadji, di-ntigo'''; — Souple, pliant, flexible; adj.<br> Pliancy; — '''Idi-nmadji, idi-nyago'''; — Flexibilité; s.<br> Pliant; — '''Di-nmadji, di-nlogo'''; — Pliant-e; adj.<br> Plodding; — '''Ure'''; — Laborieux-se; adj.<br> Plot; — '''Izu, nfiko, nmako'''; — Complot; s.<br> — '''Zu fiko'''; — Comploter; v. a.<br> Plotter; — '''Onye-izu, onye-nfiko'''; — Conspirateur; s.<br> Plotting; — '''Nfiko, ozuzu, izu'''; — Complot; s.<br> Pluck; — '''Gho, ghu'''; — Arracher; v. a.<br> Plum; — '''Mbembe, ngulungu'''; — Prune; s.<br> Plumage; — '''Ugbene, uluma, ulume'''; — Plumage; s.<br> Plume; — '''Ugbene'''; — Plume d’oiseau; s.<br> — '''Dokwa nku, dokwa uluma'''; — Écorcer, éplucher; v. a.<br> [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> 1o6y4kyyjbaay8gc1yjnkl0sxr6v812 104 449570 1333985 1333454 2026-04-10T19:12:25Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Perp-Perv|195}} {{Rule}} Perpetrate; — '''Me, lu;''' — Perpétrer; v. a.<br> Perpetration; — '''Omeme, omume;''' — Perpétration; s.<br> Perpetual; — '''Di-okpu, di-isi nsi;''' — Perpétuel-le; adj.<br> Perpetually; — '''Isi nsi, okpu, elegede;''' — Perpétuellement; adv.<br> Perpetuate; — '''Do ife-okpu, do ife-isi nsi;''' — Perpétuer; v. a.<br> Perpetuity; — '''Ebenghebe, agwughagwu, okpu;''' — Perpétuité; s.<br> Perplex; — '''Gbahali, fi, fima;''' — Embrouiller; v. a.<br> Perplexing; — '''Gbalughali, gbalu igha;''' — Embarrassant-e; adj.<br> Perplexity; — '''Igha, ighaligha, ofima;''' — Perplexité; s.<br> Perquisite; — '''Nsa, odji;''' — Gratification; s.<br> Persecute; — '''Nany sogbu, gu;''' — Persécuter; v. a.<br> Persecution; — '''Nmanye, nsogbu;''' — Persécution; s.<br> Perseverance; — '''Igbado anya, ida ntado;''' — Persévérance; s.<br> Persevere; — '''Taci, tado, gbago anya;''' — Persévérer; v. n.<br> Perseveringly; — '''Na ntaci, n’ufi;''' — Avec persévérance; adv.<br> Persist; — '''Gbambo, bo, bodo, kpami;''' — Persister; v. n.<br> Persistance; — '''Igbambo, nkpami;''' — Persistance; s.<br> Person; — '''Madu, aru;''' — Personne; s.<br> Personage; — '''Oke madu, oganubulu;''' — Personnage; s.<br> Perspiration; — '''Okpofufu, ososo, ogwogwo;''' — Transpiration; s.<br> Perspire; — '''Kpo okpofufu;''' — Transpirer; v. n.<br> Persuade; — '''Gba uce, lanye, lakwanyelu;''' — Persuader; v. a.<br> Persuasible; — '''Di-igha uce, di-ilanye;''' — Persuasible; adj.<br> Persuasiveness; — '''Idi-nlanye, idi-igha uce;''' — Influence persuasive; s.<br> Pert; — '''Di-ile nko, n’agu isa;''' — Vil, éveillé; adj.<br> Pertain; — '''Dili lulu, betu;''' — Se rapporter à, appartenir; v. n.<br> Pertinence; — '''Ototo, nkweisi, ntulu;''' — Convenance; s.<br> Pertinent; — '''Kwesili ekwesi, tuluto;''' — Pertinent-e; adj.<br> Pertinently; — '''Na nkweisi, n’ototo;''' — Pertinemment; adv.<br> Pertly; — '''N’ile nko, n’igu isa;''' — Avec vivacité; adv.<br> Pertness; — '''Ine nko, italafu, isa;''' — Vivacité; s.<br> Perturbate; — '''Sogbu, gbaghali uce;''' — Troubler; v. a.<br> Perturbation; — '''Nsogbu, igbaghali uce;''' — Perturbation; s.<br> Perusal; — '''Ogugu, iguagu;''' — Lecture; s.<br> Peruse; — '''Gu, guli;''' — Lire, parcourir; v. a.<br> Pervade; — '''Gafe, gafega, djezu;''' — Pénétrer dans; v. a.<br> Pervasion; — '''Ngafe, ndjezu;''' — Pénétration; s.<br> Perverse; — '''N’aka ile, n’emeciti;''' — Pervers-e; adj.<br> Perverseness; — '''Imeeciti, isiike, ikaile;''' — Perversité; s.<br> Perversion; — '''Imegh’iru, igha isi;''' — Perversion; s.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> fy952cfes3znctqrfx8mwfp2me2yy9n 104 449571 1333968 1332919 2026-04-10T18:16:16Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>192 Paw— Pee — Nkwusi, okwukwii; — Pause, arret; s Paw; — Ukwu ano mbo; — Patte; s. Pawn; — Ife-ibe; — Gage; s. Pay; — Kwu, kwuci, kwu ug-wo; — Payer; v. a. — Ugwo; — Payement; s. Payable — Di-okwukwu, di-nkwupu; — Payable; adj. Pay-master; — Onye-ikwu, ug-wo, okwu ug-wo; — Payeur; s. Payement; — Ug-wo, akwumug-wo; — Payement; s. Peace; — Ndokwa edom; — Paix; s. Peaceable; — Di-awayo' di-ndokwa; — Paisible; adj. Peaceably; — ~Nsl ndokwa, nwayo; — Paisiblement; adv. Peaceful; — Di-du, di-nwayo; — Tranquille; adj. Peacefully; — H$& du, du, nwayo; — Paisiblement; adv Peace-officer; — Onye-edomani ; — Off icier de police; s Peak; — Enu, akpampipi; — Pointe, pic; s. Pearlash; — Kg-u; — Perlasse; s. Peasant; — Obele onye ig-ori; — Paysan; s. Pebble; — Adjilidja, okwute; — Caillou; s. Pebbly; — Buso adjilidja okwute; — Caillouteux; adj. Peck; — Tu, tu onu, ro; — Becqueter; v. a. Pectoral; — Hike obi; — Pectoral; adj. Peculiar; — Pul'ice; — Particulier-ere ; adj. Peculiarly; — Tuina, kpatuma; — Particulierement ; adv. Pecuniary; ■ — ^ke eg-o; — Pecuniaire; adj. Pedagogue; — Onye-nkuzi ; — Pedagogue; s. Pedal; — Hike ukwu; — Du pied; adj. Peddle; — Tu mg-ebele; — S' occuper de bagatelle; v. n. Peddler; — Mg-beleke, otu-mg-pele; — Bagatelle; s. Pedestrial; — Onye-idje ukwu; — Pieton; s. Pedigree; — j^dudug-andu ; — Genealogie; s. Peel; — Fupu, fu, kpe, kpeca, baca; — Peler; — Mg-bug-bo; — Pelure; s. Peep; — Nyo; — Poindre; v. n. — Onyonyo; — Point, premiere apparition; s. Peer; — Ogbo, amadi, ubu; — Compagnon; s. Peerage; — Og-bo, udi-amadi; — Pairie; s. Peerless; — JTenwero og-bo, n'enwero ubu; — Sans compagnon; adj. Peevish; (to be) — Gwu anya, di isese; — Chagrin, bourru; adj. Peevishness; — Ig-wu auya, insiese; — Mauvaise humeur; s. • Peg; — Ntu osisi; — Cheville; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> qnhhiod46hzp2ka9a8sotfqu9qdpsm1 1333978 1333968 2026-04-10T18:53:07Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Pas—Pau|191}} {{Rule}} Passage; — '''Uzo, ogaga;''' — Passage; s.<br> Passenger; — '''Ogako-uzo, odjeko-edjeko;''' — Passager; s.<br> Passing; — '''Ogaga, ngafe;''' — Passage; s.<br> Passim; — '''Ebenine, ebença;''' —<br> Passionate; — '''Di-isi-ese, di-obi-oku;''' — Passionné; adj.<br> Passionately; — '''N’obi-oku;''' — Passionnément; adv.<br> Passively; — '''N’irube-isi, n’obi-umani;''' — Passivement; adv.<br> Passiveness; — '''Ndidi, irube-isi, taba-usi;''' — Passivité; s.<br> Passport; — '''Akwukwo-ngafe;''' — Passeport; s.<br> Past; — '''Mado, nyado, manyaba;''' — Passé; s.<br> Pastime; — '''Nnoli, ngwuli;''' — Passe temps; s.<br> Pastor; — '''Onye-nçe-atulu;''' — Pasteur; s.<br> Pastoral; — '''Nk’onye-nçe-atulu;''' — Pastoral-e; adj.<br> Pasturage; — '''Ukpa-nni, nni, afifya;''' — Paturage; s.<br> Pasture; — '''Ta nni, kpa nni;''' — Paître; v. n.<br> Patchwork; — '''Nkwako;''' — Assemblage; s.<br> Pate; — '''Isi, akpukpo-isi-ofi;''' — Tête, caboche s.<br> Patent; — '''Nke ora amalu, amalu;''' — Patent-e; adj.<br> Paternal; — '''Nke nna;''' — Paternel-le; adj.<br> Paternity; — '''Abunna, ibunna;''' — Paternité; s.<br> Pater noster; — '''Nna anyi, ekpele nk’eze anyi;''' — Pater noster; s.<br> Path; — '''Uzo, ezi, okpu uzo;''' — Sentier; s.<br> Path-way; — '''Uzo, ezi, uwala, ufifi, ole;''' — Sentier, trottoir; s.<br> Patience; — '''Ndidi, ntaçi, igbado anya;''' — Patience; s.<br> Patient; — '''Di-ndidi, di-ntaçi;''' — Patient-e; adj.<br> Patiently; — '''Na ntaçi, welu ndidi;''' — Patiemment; adv.<br> Patriarch; — '''Okpala, ei-okpala, nnaukwu;''' — Patriarche; s.<br> Patrician; — '''Amadi, oganubulu;''' — Patricien; s.<br> Patrimony; — '''Ukwu, ekpe;''' — Patrimoine; s.<br> Patriot; — '''Nwa ani;''' — Patriote; s.<br> Patriotic; — '''Nke nwa ani;''' — Patriotique; adj.<br> Patron; — '''Eze otu, ozogwa, eze;''' — Patron; s.<br> Patroness; — '''Ozogwa nwayi;''' — Patronne; s.<br> Patronize; — '''Çikoba, kwudolu;''' — Patronner; v. a.<br> Patronymic; — '''Afanna;''' — Nom patronymique; s.<br> Patter; — '''Zo;''' — Battre, fouetter; v. a.<br> Paucity; — '''Apugh nko;''' — Disette; s.<br> Paunch; — '''Afo, okwulu;''' — Panse; s.<br> Pauper; — '''Ogbwenye, obele onye;''' — Indigent; s.<br> Pause; — '''Kwulu, kwusi, çelu;''' — S’arrêter; v. n.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> fcwgv1w55l32oddoavt248j5g7awx1u 104 449572 1333969 1332971 2026-04-10T18:16:52Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>190 Par— Pas Pardonable; — Onye-mg-baglialu; — Celui qui pardonne; s. Pare; — Ba, baca fu, kpeca, kpe; - Rogner; v. a. Parent; — Onye-mulunu ; — Pere, mere; s. Parentless; — N'enwero-nne na nna; — Sans parents; adj. Paring; — Ife-abacapulu, aful ifu; — Rognure; s. Parity; — Nra-anya, nramanya; — Parite; s. Parlance; — Kkata; — Langage; s. Parley; — Kpa; — Conferer; v. n. Parlour; — Iba, ife-uno, ebe-onodu; — Paiioir, salon; s. Paroquet; — Ice-oku-ozala; — Perruche; s. Parricide; — Ogbu nne na nna; — Parricide; s. Parrot; — Ice-oku; — Perroquet; s. Parry; — Zipu; — Parer; v. a. Parsimonius ; — Di anini, di-i<?u; — Parcimonieux-se ; adj. Parsimony; — Ntupe, anini; — Parcimonie; s. Parson; — Uko-Cpiikwu; — Ministre; s. Parsonage; — Uno-uko-Qukwu; — Presbytere; s. Part; — Ibe, ibelibe; — Part; s. Partake; — Keta; — Partager; v. a. Partaker; — Onye-nketa; — Partageant; s. Partial; — Di-ibelibe, di-ibe, di-ofu-akuku; — Partiel; adj. Partiality; — Asomanya, iso-anya; — Partialite; s. Partible; — Di-okeke, di-nkewa; — Divisible; adj. Participant; — JTeketa, neketanu; — Participant; adj. — Onye-nketa; — Participant; s. Partecipate; — Keta; — Partager; Participation; — Kketa; — Partage; s. Particularize; — Kpo-afa; — Specifier; v. a Particularly; — Tuma, kpatuma; — Particulierement; adv. Parting; — Nkera mg-bura; — Separation; s. Partisan; — Onye-otu, onye-aka-oln ; — Partisan; s. Partisanship; — Ibu-onye-otu, ibu-onye-aka-olu ; — Ligue; s. Partition; — Oke, mg'ba; — Partage; s. Partly; — N'ibe, n'ibelibe; — Par morceaux; adv. Partner; — Ofn-abo, onye-abo; — Partenaire; s. Partnership; — Otn, nkpoko; — Association: s. Partridge; — Okwa; — Perdrix; s. Parturition; — Irau-nwa, omumu-nwa; — Parturition; s. Pass; — da, grate, g-afega, mate, noli; — Passer; v. n. Passable; — Di-og-aga, di-ng-afeg'a; — Praticable; adj. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 2lcp3vlr53o27g68lwuvv4nxbny4omi 1333981 1333969 2026-04-10T19:08:26Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Pal—Par|189}} {{Rule}} Palliation; — '''Nkpudo,nmala;''' — Atténuation; s.<br> Pallid; — '''Çaghalu-açagha;''' — Pâle; adj.<br> Palm; — '''Obu-aka;''' — Paume de la main; s.<br> Palmated; — '''Kwak olu-akwako;''' — Palmé; adj.<br> Palpitate; — '''Ti-obi, maru-obi, ruru;''' — Palpiter; v. n.<br> Palpitation; — '''Nruru, iti-obi;''' — Palpitation: s.<br> Palsied; — '''Djanwulu-adjanwu, djulu-ngwu;''' — Paralysé; adj.<br> Palsy; — '''Oya-ndjanwu, oya-ndju ngwu;''' — Paralysé; s.<br> Pamper; — '''Nyeghaga-nni;''' — Nourrir à l’excès; v. a.<br> Pan; — '''Gbamgbam;''' — Terrine, bassin;<br> Panacea; — '''Ogwu-oya nine;''' — Panacée; s.<br> Pane; — '''Ibe-ugegbe;''' — Carreau; s.<br> Panegyric; — '''Mbala;''' — Panégyrique; s.<br> Pang; — '''Mgbali, ufu, mgbu;''' — Angoisse; s.<br> Panic; — '''Akpadjudju, adj idja, udjo;''' — Panique; s.<br> Panther; — '''Agu, awolo;''' — Panthère; s.<br> Pap; — '''Odugba;''' — Pulpe; s.<br> Papa; — '''Nna, ina, nnadi;''' — Papa; s.<br> Papacy; — '''Olu-isi-uka, ebube-popu;''' — Papauté; s.<br> Papal; — '''Nk’onye-isi-uka, nke popu;''' — Papal-e; adj.<br> Paper; — '''Akwukwo;''' — Papier; s.<br> Pappy; — '''Dik’odugba;''' — Pulpeux-se; adj.<br> Par; — '''Nra-anya, nramanya;''' — Pair; s.<br> Parable; — '''Inu, inu-okwu, ita, ita-okwu;''' — Parabole; s.<br> Parabolic; — '''Nk’inu;''' — Parabolique; adj.<br> Paraclete; — '''Onye-ntasi, onye-nkasi;''' — Paraclet; s.<br> Parade; — '''Gbako;''' — Parader; v. n.<br> — '''Udje, imenukwu;''' — Parade;<br> Paradigm; — '''Atu, ife-atu, arima;''' — Paradigme; s.<br> Paradise; — '''Ebe-ãwuli, paradizu;''' — Paradis; s.<br> Paralysis; — '''Oya-idjungwu, idjungwu;''' — Paralysie; s.<br> Paralytic; — '''Djulungwu;''' — Paralytique; adj.<br> Paramount; — '''Isi, kasinu;''' — Souverain; adj.<br> Paramour; — '''Oyi-nwayi, oyi;''' — Amant; s.<br> Parasol; — '''Oçe-ndo, nçe-awu, akwa-uzu;''' — Parasol; s.<br> Parboil; — '''Siçu, maçube, maçn;''' — Parbouillir; v. a.<br> Parcel; — '''Ngwungwu, nkwukwu, ukwu;''' — Parcelle; s.<br> Parch; — '''Ghe, na, ghebe, naba;''' — Brûler, rôtir; v. a.<br> Pard; — '''Agu awolo anubolu-agwa;''' — Léopard; s.<br> Pardon; — '''Gbaghalu, ghalu, rapu;''' — Pardonner; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> pchewi07hfopifmhrsl5l3dsa90f8eh 104 449573 1333983 1333450 2026-04-10T19:11:20Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Pel-Per|193}} {{Rule}} Pelf; — '''Ego''' ; — Richesses; s. <br> Pell; — '''Akpukpo, awolo''' ; — Peau; s. <br> Pellice; — '''Iwolo, awolo''' ; — Pellice; s. <br> Pellucid; — '''Di-enyi, di-inyeye''' ; — Transparent; adj. <br> Pelt; — '''Tu, ma''' ; — Trapper, lancer; v. a. <br> Peltry; — '''Akpukpo, awolo''' ; — Peau; s. <br> Penalty, penance; — '''Itali, opiya''' ; — Peine, pénitence; s. <br> Pendant; — '''Okoloto, okonoto''' ; — Guidon; s. <br> Pendent; — '''Kwufelu akwufelu, kwukolu avukolu''' ; — Pendant-e; <br> Pendulous; — '''N’akwu efelife''' ; — Suspendu, en suspens; adj. <br> Penetrate; — '''Dupu, rapu, lupu, ba''' ; — Pénétrer; v. a. <br> Penetrating; — '''Di-nko''' ; — Perforant, tranchant; adj. <br> Penitence; — '''Ime ebele ndjo, akwamuta''' ; — Pénitence; s. <br> Penitent; — '''N’enwe ebele ndjo, n’akwa nta''' ; — Pénitent; adj. <br> — '''Okwamanu''' ; — Pénitent; s. <br> Penitentiary; — '''Nke akwamuta, nke ikwamanu''' ; — Pénitentiaire; <br> — '''Uno nk'ime ebele ndjo, uno nga''' ; — Pénitentier; s. <br> Pen-knife; — '''Obele nna, obele obakpa''' ; — Canif; s. <br> Pen-man; — '''Ode, ode akwukwo''' ; — Ecrivain; s. <br> Pennant; — '''Obele okonoko''' ; — Banderolle; s. <br> Pernate; — '''Nwelu nku, pulu nku''' ; — Ailé-e; adj. <br> Penniless; — '''N’enwero ego''' ; — Sans argent; adj. <br> Pensile; — '''Kwufelu akwufelu, kwunefem''' ; — Suspendu; adj. <br> Pentagon; — '''Nkuku ise''' ; — Pentagone; s. <br> Pentagonal; — '''Nwelu nkuku ise, di-nknku ise''' ; — Pentagone; s. <br> Pentangular; — '''Di-ukuku ise''' ; — A cinq angles; adj. <br> Pentecost; — '''Pentikosti, ozida nke mo nso''' ; — Pentecôte; s. <br> Penurious; — '''Di-nkilika uçe, di-anini, di-içu''' ; — Avare; adj. <br> Penuriously; — '''N’icju, n’aka ntadide''' ; — Avec avarice; adv. <br> Penury; — '''Ogbeny, nfiaru''' ; — Pénurie; s. <br> People; — '''Madu ora, ora madu''' ; — Peuple; s. <br> Pepper; — '''Ose''' ; — Poivre; s. <br> Peradventure; — '''Ike, ife-ize ndu''' ; — Peut-être; adv. <br> Perambulate; — '''Djeghali, djekili''' ; — Parcourir; v. a. <br> Perambulation; — '''Ndjeghali, ndjekili''' ; — Action de parcourir; s. <br> Perceivable; — '''Di-nmata, di-nghota''' ; — Perceptible; adj. <br> Perceptible; — '''Di-nmata, di-nwuta''' ; — Perceptible; adj. <br> Perceptibly; — '''Na nwuta, na nmata''' ; — D’une manière perceptible <br> Perception; — '''Nghota, nmata''' ; — Perception; s. <br> Perception; — '''N’aghota, n’amata ife''' ; — Perceptif-ve; adj. <br> [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> bzl3wz0gg0awmxvj3s0m1ht3shqt3d1 104 449574 1333987 1333457 2026-04-10T19:13:35Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Pig—Pit|197}} {{Rule}} Pig; — '''Ezi, ezi nta, nwata ezi;''' — Porc; s.<br> Pigeon; — '''Kpalakwukwu;''' — Pigeon; s.<br> Pigmy; — '''Akakpo, akamri;''' — Pigmée; s. et adj.<br> Pike; — '''Nma atu, agaba;''' — Pique; s.<br> Piked; — '''Di-iso mpi, ososo;''' — Pointu-e; adj.<br> Pile; — '''Obo ikpo;''' — Pieu; s.<br> Pilfer; — '''Tutu, tutu aka;''' — Dérober; v. a.<br> Pilferer; — '''Onye-ntutu;''' — Maraudeur; s.<br> Pilgrim; — '''Onye-idje, onye-mbia, ogbambia;''' — Pèlerin; s.<br> Pilgrimage; — '''Mbia, indje, mbau-inso;''' — Pèlerinage; s.<br> Pillage; — '''Kwali, kpoli;''' — Piller; v. a.<br> Pillar; — '''Ide, ide okwute;''' — Pilier; s.<br> Pillow; — '''Alozi, ofilisi;''' — Coussin; s.<br> Pillow-case; — '''Akpa alozi, uwo alozi;''' — Taie d’oreiller; s.<br> Pilot; — '''Okpe ugbo;''' — Pilote; s.<br> — '''Kpe ugbo;''' — Piloter; v. a.<br> Pilotage; — '''Olu okpekpe, olu ikpe ugbo;''' — Pilotage; s.<br> Pin; — '''Kpodo, ma, mado, kpo;''' — Épingler; v. a.<br> — '''Ntu;''' — Épingle; s.<br> Pinch; — '''Tu mbo, tu, kpi, pi, kpa;''' — Pincer; v. a.<br> Pincers; — '''Nkpa;''' — Pinces, tenailles; s.<br> Pine; — '''Lonwu;''' — Languir; v. n.<br> Pine-apple; — '''Akwu olu;''' — Ananas; s.<br> Pinion; — '''Nku agba nku, isi nku;''' — Pignon; s.<br> Pinnacle; — '''Akpambipi;''' — Pinacle, faîte; s.<br> Pintle; — '''Obele ntu;''' — Cheville; s.<br> Pioneer; — '''Obuzo;''' — Pionnier; s.<br> Pious; — '''N’atu egwu C̣ukwu, n’eso C̣ukwu;''' — Pieux-se; adj.<br> Pipe; — '''Oku, ite oku, opi;''' — Pipe; s.<br> — '''Gbu opi, gbu odja;''' — Siffler; v. n.<br> Piquancy; — '''Nku, idinko, ufu;''' — Piquant; s.<br> Piquant; — '''Di-nko, nko, di-ufu;''' — Piquant-e; adj.<br> Piracy; — '''Anya nke mili;''' — Piraterie; s.<br> Pirate; — '''Onye-anya mili;''' — Pirate; s.<br> Piratical; — '''N’anya anya, nke mpum;''' — De pirate, en pirate; adj.<br> Piscatorial; — '''Nke oku azu;''' — De la pêche; adj.<br> Pistol; — '''Obele egbe, egbe nta;''' — Pistolet; s.<br> Pit; — '''Onumu;''' — Fosse, trou; s.<br> Pitch; — '''Tu, kpo ntu, kpopu;''' — Jeter, précipiter; v. a.<br> Piteous; — '''Di-ebele, di-imelu ebele;''' — Piteux-se, compatissant; adj.<br> [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> hjicvpmgno6np5j18ayx2pgmmos8jbi 104 449576 1333925 1332925 2026-04-10T13:20:08Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>214 Quar — Quin Quarterly; — N'owa eto, kwa owa eto; — Trimestriel-le; adj. Quash; — Rokpo, zoda; — Briser, rompre; v. a. Quasi; — Dikasi, dika agasi; — Ainsi que; conj. Quassation; — Nmerube; — Secousse; s. Quaternary; — Di-eno, kwagbalu eno; — Quaternaire; adj. Quay; — Otu, ose, iru otu, iru ose; — Quai, jetee; s. Quean; — Wanyi n'eloro alo, akala ogoli nwayi; — Gueuse, Queasy; — N'aya oya, aru n'adiro; — Malade de cceur; adj. Queen; — Eze nwanyi, anasi eze, eze okporo; — Reine; s. Queer; — Ana, di-ana; — Etrange; adj. Quell; — Bida. gbo, gbonyu; — Dompter, reprimer; v. a, Quench; — Menyu, lunyu, kwonyu, funyu; Eteindre, souffler; v. a. Querist; — Onye-adjudju, oka adjudju; — Questionneur; s. Querulous; — Di nkpenkpe, nkpenkpe; — Plaintif-ve; adj. Query; — Dju, dju adjudju; — Questionner; v. a. — Adjudju; — Question; s. Quest; — Ococo, ncoco, ayoyo, ayiyo; — Recherche, demande; s. Questionable; — Di- adjudju, di-itu uce; — Douteux-se; adj. Questioner; — Onye-adjudju, oka adjudju; — Questionneur; s. Questionless; — N'enwero adjudju, n'enwero okwu; Indubitable; vdj. Quibble; — Ntu aghog-ho, ntughali; — Argutie; s. Quick; — Di-ngwa, di-ukele, di-ndu; — Vivant, prornpt-e; adj. — Osooso, ngwangwa; — Vite, promptement; adv. Quicken; — Nye ndu, nukpo, gbanu; — Vivifier; v. a. Quickly; — Ososo, ngwangwa, ozigbo ozigbo; — Vite; adv. Quickness; — Ukele, ngwa, in gbanu: — Vitesse; s. Quiddie; — Kpa aka ani; — Baguenander; v. a. [quillite s.] Quiescence; — IzuPike, inodu, nkiti, igba nkiti; — Repos, tran- Quiescent; — Di- du gbalu nkiti; — Calme, en repos; adj. Quiet; — Du aru agu, n'enwero nsogbu; — Calme, tranquiile; adj. Quietism; — Ndokwa, edom, inodu; - — Quietude; s. Quietly; — Nwayo, nwayo nwayo, du; — Tranquillement ; adv. Quietude; — Nwayo, ino nwayo, adju, adjulu; — Quietude; s. Quietus; — Ikpeazu, ife-ikpeazu, owu; — Repos, mort; s. Quill; — Ug-bene, agba nku, ami; — Plume, piquant; s. Quilt; — Akwa edina, akwa owulu; — Courte pointe; s. Quinary; — Di-ise, kwa agbalu ise; — Quinaire; adj. Quinquangular; — Di-nkuku ise; — A cinq angles; adj. Quinquennial; — Xwa aro ise; — Quinquennal; adj. Quintuple; — Di-nmadji ise; Quintuple; adj. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> ehspn80t3eets5c0o9k03rd6dkyfg0w 1333926 1333925 2026-04-10T13:22:24Z 10kdollz 951142 /* Without text */ 1333926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh||Put-Qua|213}} {{Rule}} Putrescence; — '''Ule, ile ule''' — Putréfaction; s.<br> Putrescent; — '''N’ele ule, di-ule''' — Pourri-e; adj.<br> Putrid; — '''Lelu ule, ile''' — Putride; adj.<br> Putridity; — '''Ule, ile ule''' — Pourriture; s.<br> Puzzle; — '''Gbaghali, linaa, ti''' — Embarrasser; v. a.<br> Pygmean; — '''Di-aka nri, di-akakpo''' — De pygmée; adj.<br> Pyrology; — '''Akoko uzu, akoko okpomoku''' — Pyrologie; s.<br> Pyrometer; — '''Nsi ama uzu, nsi ama okpomoku''' — Pyromètre; s.<br> Pyrotechny; — '''Olu egbe''' — Pyrotechnie; s.<br> Pyrotechnist; — '''Onye-elu egbe''' — Artificier; s.<br> <br> {{C|'''Q'''}} Quack; — '''Kwa k’obogwu-ghali, nya isi''' — Hâbler; v. n.<br> Quadrangle; — '''Nkuku eno''' — Figure quadrangulaire; s.<br> Quadrangular; — '''Di-nkuku eno''' — Quadrangulaire; adj.<br> Quadrant; — '''Oke nk eno''' — Quart; s.<br> Quadrennial; — '''Kwa afo eno''' — Quadriennal; adj.<br> Quadripartite; — '''Ibe eno, di-ibe eno''' — Quadrifide; adj.<br> Quadrumanous; — '''Aka eno, ukwu eno''' — Quadrumane; s. et adj.<br> Quadruped; — '''Anu ukwu eno''' — Quadrupède; s. et adj.<br> Quadruplicate; — '''Madji eno, magba eno''' — Quadrupler; v. a.<br> — '''Di-madji eno''' — Au quadruple; adj.<br> Quadruplication; — '''Nmadji eno, magba eno''' — Quadruplication; s.<br> Quaff; — '''Runye, ladju afo''' — Boire à longs traits; v. a.<br> Quaggy; — '''Neli ukwu, di-apiti, di-ulu''' — Marécageux-se; adj.<br> Quagmire; — '''Ani ulu, ani apiti, ani ule''' — Fondrière; s.<br> Quail; — '''Mi, dami, biada''' — Abattre; v. a.<br> Quake; — '''Ru, merube''' — Trembler; v. n.<br> Qualify; — '''Dozi gbazi''' — Préparer; v. a.<br> Quality; — '''Udi, afa''' — Qualité; s.<br> Qualm; — '''Obi oyi, obi ndide''' — Nausée, mal de cœur; s.<br> Qualmish; — '''Di-obi oyi''' — Qui a des nausées; adj.<br> Quantity; — '''Onu ogu, onwo, oke''' — Quantité; s.<br> Quarrel; — '''Ese, esemokwu, akononu''' — Querelle; s.<br> — '''Se, se okwu, ko''' — Quereller; v. a. et n.<br> Quarrelsome; — '''Di-ese, obu okwu, obu uka''' — Querelleur-se; adj.<br> Quarry; — '''Gwu okwute''' — Exploiter une carrière; v. a.<br> Quarter; — '''Kera eno''' — Partager en quatre; v. a.<br> — '''Okenke eno''' — Quartier; s.<br> [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> mbgbi3pk7dg0cdkxgpth11j26cw11oo 1333927 1333926 2026-04-10T13:22:51Z 10kdollz 951142 /* Proofread */ 1333927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh||Put-Qua|213}} {{Rule}} Putrescence; — '''Urle, ile ule''' — Putréfaction; s.<br> Putrescent; — '''N’ele ule, di-ule''' — Pourri-e; adj.<br> Putrid; — '''Lelu ule, ile''' — Putride; adj.<br> Putridity; — '''Ule, ile ule''' — Pourriture; s.<br> Puzzle; — '''Gbaghali, linaa, ti''' — Embarrasser; v. a.<br> Pygmean; — '''Di-aka nri, di-akakpo''' — De pygmée; adj.<br> Pyrology; — '''Akoko uzu, akoko okpomoku''' — Pyrologie; s.<br> Pyrometer; — '''Nsi ama uzu, nsi ama okpomoku''' — Pyromètre; s.<br> Pyrotechny; — '''Olu egbe''' — Pyrotechnie; s.<br> Pyrotechnist; — '''Onye-elu egbe''' — Artificier; s.<br> <br> {{C|'''Q'''}} Quack; — '''Kwa k’obogwu-ghali, nya isi''' — Hâbler; v. n.<br> Quadrangle; — '''Nkuku eno''' — Figure quadrangulaire; s.<br> Quadrangular; — '''Di-nkuku eno''' — Quadrangulaire; adj.<br> Quadrant; — '''Oke nk eno''' — Quart; s.<br> Quadrennial; — '''Kwa afo eno''' — Quadriennal; adj.<br> Quadripartite; — '''Ibe eno, di-ibe eno''' — Quadrifide; adj.<br> Quadrumanous; — '''Aka eno, ukwu eno''' — Quadrumane; s. et adj.<br> Quadruped; — '''Anu ukwu eno''' — Quadrupède; s. et adj.<br> Quadruplicate; — '''Madji eno, magba eno''' — Quadrupler; v. a.<br> — '''Di-madji eno''' — Au quadruple; adj.<br> Quadruplication; — '''Nmadji eno, magba eno''' — Quadruplication; s.<br> Quaff; — '''Runye, ladju afo''' — Boire à longs traits; v. a.<br> Quaggy; — '''Neli ukwu, di-apiti, di-ulu''' — Marécageux-se; adj.<br> Quagmire; — '''Ani ulu, ani apiti, ani ule''' — Fondrière; s.<br> Quail; — '''Mi, dami, biada''' — Abattre; v. a.<br> Quake; — '''Ru, merube''' — Trembler; v. n.<br> Qualify; — '''Dozi gbazi''' — Préparer; v. a.<br> Quality; — '''Udi, afa''' — Qualité; s.<br> Qualm; — '''Obi oyi, obi ndide''' — Nausée, mal de cœur; s.<br> Qualmish; — '''Di-obi oyi''' — Qui a des nausées; adj.<br> Quantity; — '''Onu ogu, onwo, oke''' — Quantité; s.<br> Quarrel; — '''Ese, esemokwu, akononu''' — Querelle; s.<br> — '''Se, se okwu, ko''' — Quereller; v. a. et n.<br> Quarrelsome; — '''Di-ese, obu okwu, obu uka''' — Querelleur-se; adj.<br> Quarry; — '''Gwu okwute''' — Exploiter une carrière; v. a.<br> Quarter; — '''Kera eno''' — Partager en quatre; v. a.<br> — '''Okenke eno''' — Quartier; s.<br> [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> k7khe3tie8em2cjjdy5zxe81he1pnws 104 449577 1334031 1332926 2026-04-10T23:16:43Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>216 Rak— Rapt Rake; — Ro, roca, rocapu; — Ratisser; v. a. — Reke; — Rateau; s. Rally; — <j}iko, tutuko; — Railler, reunir; v. a. — Nqikoba, ntutuko; — Ralliement, reunion; s. Ram; — Ebunu; — Belier; s. Ramble; — Mu, nfughali, nwaghali; — Course; s. — Wug-hali, tug-hali; — Errer, roder; v. n. Rambling; — Kfu, nfughali. nwag-hali; — Divagations; s. Rambler; — Onye-nfu, oso, onye-oso; — Coureur, rodeur; s. Ramification; — Iwa ngadaba, wasa ng-adaba; — Ramification; s. Ramify; — Wa ng-adaba, wasa ng-adaba; — Ramifier; v. a. Rammer; — Ksu, nkpolo; — Baguette de fusil; s. Ramous; — Bu so ng-adaba; — Rameux-se; adj. Ramp; — Wu, ma, mag-hali, wug-hali; — Gambader; v. n. Ramrod; — Nkpolo, nkpolo egbe; — Baguette de fusil; 5. Rancour; — Ilo, idi n'ilo; — Rancune; s. Rancourous ; — Bi-ilo ; — Rancunier-ere ; adj. Range; — Bozi, gbazi, fiazi; — Ranger; v. a. — Wag-hali, tug-hali; — Parcourir; v. n. Rank; — Usu, ndili, ebube, nzele; — Rang, rangee; s. Rank; — Onnye, domia, sotua; — Ranger; v. a. Rankle; — Bulu, we iwe; — S'envenimer; v. n. Rankness; — Isi di-ike; — Vigueur, force; s. Ransack; — Bosa, kpoli, kwali; — Saccager; v. a. Ransom; — (xbaputa; • — Eacheter: v. a. — Ife-mg-abuta; — Rancon; s. Ransomer; ■ — Onye mg-baputa; — Liberateur; s. Ramsomless; — N'enwero mg-baputa; — Sans rancon; adj. Rant; — Okwu nkwug-heli, n wug-hali; — Discours extravagant; s. — Kwug-heli; — Tempeter; v. n. Rap; — Ku, nwude; — Frapper, ravir; v. a. Rapacious; — Bi-usa, di-akpili, di-ococo; — Rapace; adj. Rapacity; — Oke anya, nkpa anya; — Rapacite; s. Rapaciously; — Na usa, nke usa, n'akpili; — Avec rapacite; adv. Rapid; — Bi-ng-wa, di-ukele. oku; — Rapide; adj. Rapidity; — Oso, ng-wa; — Rapidite; s. Rapidly; — Ng-wang-wa, ozig-bo ozig-bo; — Rapidement; adv. Rapine; — Anya inya anya, mpum; — Rapine; s. Rapture; — Kukwu awuli; — Ravissement, extase; s. Rapturous; — Nakpata awuli, di-awuli; — Ravissant-e; adj. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> 7zzcysndfzzeck78kgci40hedtqurgn 1334033 1334031 2026-04-10T23:22:34Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1334033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Quip—Rais|215}} {{Rule}} — '''Kwaga ise;''' — Quintupler; v. a.<br> Quip; — '''Akomonu, iyi, ikpo iyi;''' — Raillerie; s.<br> — '''Ko, ko onu;''' — Railler; v. a.<br> Quit; — '''Rapu ghalu, gbaghalu, gbanari;''' — Quitter; v. a.<br> Quite; — '''Nça;''' — Entièrement; adv.<br> Quittance; — '''Ipu n’ugwo, ugwu nku uçigha;''' — Quittance; s.<br> Quiver; — '''Marube, rurube;''' — Trembler, frissonner; v. n.<br> — '''Akpa iko, akpa egbe;''' — Carquois; s.<br> Quiz; — '''Inu, atutu inu;''' — Enigme; s.<br> Quoin; — '''Nkuku, ukutu, nkpo;''' — Coin; s.<br> Quondam; — '''Nke mbu, nke ozo;''' — Ancien-ne; adj.<br> Quota; — '''Oke okeke;''' — Quote-part; s.<br> Quotidian; — '''Kwada, kwadakwada, da, kwa ubosi;''' — Quotidien-ne; adj.<br> {{RunningHeader|center={{Xxx-larger|'''R'''}}}} Rabbet; — '''Koça, guça, gwu onunu;''' — Creuser; v. a.<br> — '''Nguça;''' — Rainure, râblure; s.<br> Rabid; — '''Di-ikoliko anya, n’apu ala;''' — Enragé-e, furieux-se; adj.<br> Race; — '''Ebo, iwu oso, umu;''' — Race; s.<br> Race-horse; — '''Anyinya iwu oso, anyinya oso;''' — Cheval de course; s.<br> Rack; — '''Ufu, nzinzi;''' — Torture; s.<br> Racy; — '''Di-ike, di-uso, di-isi uso;''' — Cliche, fort; adj.<br> Radical; — '''Nk’izizi, nke mbu, nke çi;''' — Radical-e; adj.<br> Radically; — '''Na nto ani, siten’izizi;''' — Radicalement; adv.<br> Radication; — '''Mgbado, ikpado nkpologwugwu;''' — Radication; s.<br> Radix; — '''Nkpologwugwu akwala;''' — Racine; s.<br> Raffle; — '''Tu mbusi, gba ita;''' — Faire une loterie; v. n.<br> — '''Ita ita ego, mbusi, itu mbusi;''' — Loterie; s.<br> Rafters; — '''Olege, olu ogonogo, ofolo;''' — Solive; s.<br> Rag; — '''Nkilika; akwa;''' — Chiffon, guenille; s.<br> Ragged; — '''Di-nkilika;''' — Déchire-e; adj.<br> Rail; — '''Ko onu;''' — Invectiver; v. a.<br> — '''Ogbanigwe, okpolo osisi, nkpolo;''' — Barre de fer; s.<br> Railing; — '''Akomonu;''' — Invectives; s.<br> Raiment; — '''Akwa, afe, awo;''' — Vêtements; s.<br> Rain; — '''Mili, mili enu, mili ozozo;''' — Pluie; s.<br> Rain-bow; — '''Eke n’ogwulugwu;''' — Arc-en-ciel; s.<br> Rainy; — '''Buso mili ozozo, buso mili enu;''' — Pluvieux-se; adj.<br> Raise; — '''Weni. bugo, kpani;''' — Lever; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> q1ycb7eatmqw23ylyveupef96n39jq1 104 449578 1334039 1332927 2026-04-11T01:46:34Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1334039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>218 Raz— Reb Raze; — Tela, kpola; — Raser, extirper; v. a. Razor; — Aguba, ugele; — Rasoir; s. Reach; — Lu, seti; — Atteindve; v. a. React; — Mekwulu, mecigha; — Recommencer; Reaction; — Kmekwu, nmecigha; — Reaction; s. Read; — Gu, agulu agu; — Lire, v. a. — lu; adj. Readable: — Di-ogugu; — Lisible; adj Reader; — Onye-ogugu ; — Lecteur; s. Readily; — Ososo, ozigbo ozigbo, nwangwa; — Promptement ; adv. Readiness; — Ngwa, ozigbo, nkwenkwe; — Promptitude : s. Reading; — Ogugu; — Lecture; s. Readmission; — Nwebata, kwasi; — Readmission ; s. Readmit; — Webata, kwasi; — Readmettre; v. a. Ready; — Di-ofele, akwadebelu akwadebe; — Prompt, facile; adj. Real; — Ezi, ezigbo; — Reel; adj. Reality; — Ezi okwu, ezie; — Realite; s. Realize; — G-hota, tunye n'anya; — Realiser; v. a. Really; — Ezie, n'ezie okwu; — Reellement; — adv. Realm; — Ani eze; — Royaume; s. Reanimate; — Tute. wecigha ndu; — Ranimer; v. a. Reap; — Gho, we nni, ge, gwu; — Moissonner; v. a. Reaper; — Onye-agho, onye-owewe nni; — Moissonneur; s. Reappear; — Mputakwasi, inputanwo; — Reparaitre; v. n. Rear; — Azu, ukutazu; — Derriere, arriero — garde; s, — Zu zuni; — Eleven v a. Rear-guard; — Ndi-azu, azu ogu; — Arriere-garde ; s. Rearward; — Xdi-azu, ikpe aza ogu; — Arriere-garde; s Reascend; — Rogokwasi, ligokwasi; — Remonter; v. a. Reason; — Uee, akpa uce; — Raison; s. — (pigha, cighali uce, raalo; — Raisonner; v. n. Reasonable; — Di-uqe, di-ekelesu; — Raisonnabie; adj. Reasoning; — Ncigha, icighali uce, iraalo; — Raisonnement ; s. Reassert; — Kwukwasi. kwunwo; — Af firmer a nouveau; v. a. Reassume; — Welukwasi; — Assumer de nouveau; v. a. Rebaptize; — Baptizi kwasi; — Rebaptiser; v. a. Rebatement; — Otata, utala, uta; — Escompte, droits; s. Rebound; — Fecigha, gbacigha; — Rebondir; v. n. Rebound; — Me<?igha mgbacigha; — Action de rebondir; s, Rebuff; — Kwagha, kwacigha; — Rebuter ; v. a. — Nwaqigha; — Rebuffade; s. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> k7t2cy2ovfyrdxu4et6fyhhuh8wnmtk 1334040 1334039 2026-04-11T01:48:24Z 10kdollz 951142 /* Proofread */ 1334040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="10kdollz" /></noinclude>{{rh||Rar-Ray|217}} {{Rule}} Rare; — '''Di-uko qelu equ;''' — Rare, peu cuit; adj.<br> Rarely; — '''Uko, n’uko, n’isi, na nkiti;''' — Rarement; adv.<br> Rarity; — '''Uko, nfe;''' — Rareté; s.<br> Rascal; — '''Ntu, di-ntu, adjo;''' — Fripon, coquin; s.<br> Rascality; — '''Ntu, aghogho;''' — Friponnerie; s.<br> Rascally; — '''Na ntu, n’aghogho;''' — En fripon; adv.<br> Rase; — '''Kpuea, koça;''' — Raser; v. a.<br> Rash; — '''Di-unu oku, di-obi oku;''' — Téméraire; adj.<br> Rashly; — '''N’umu oku, n’obi oku;''' — Témérairement; adv.<br> Rashness; — '''Okpukuzu, unuoku;''' — Témérité; s.<br> Rasp; — '''Igbẹghunụ, nkwo, ife-nkwọça;''' — Râpe; s.<br> — '''Kwọça;''' — Râper; v. a.<br> Rasure; — '''Nkpua, nkọçapu;''' — Rasure; s.<br> Rat; — '''Oke, owi;''' — Rat; s.<br> Ratable; — '''Di-iru onu;''' — Imposable, computable; adj.<br> Rattan; — '''Nkpana aka, mkpala, ekwe;''' — Rotin; s.<br> Rate; — '''Onu, onu afaya;''' — Valeur, prix; s.<br> Rather; — '''Kama, kali ama;''' — Plutôt, un peu; adv.<br> Ratification; — '''Nkwenye, nkwenyelu;''' — Ratification; s.<br> Ratifier; — '''Onye-nkwenye;''' — Celui qui ratifie; s.<br> Ratify; — '''Kwenye, kwenyelu;''' — Ratifier; v. a.<br> Ratiocination; — '''Nsikwu, ira alo;''' — Raisonnement; s.<br> Ration; — '''Iku nri;''' — Ration; s.<br> Rational; — '''Nwelu uce;''' — Raisonnable; adj.<br> Rationality; — '''Uce, ike uce, inwe uce, enwerem uce;''' — Raison; s.<br> Raucity; — '''Ngugu akpili, akpili ogugu;''' — Raucité; s.<br> Ravage; — '''Kwali, kpoli;''' — Ravager; v. a.<br> Rave; — '''Kwughali, kwughali;''' — Délirer; v. n.<br> Ravel; — '''To, topu, topụta;''' — Embrouiller; v. a.<br> Raven; — '''Gọçali, dokali;''' — Etre vorace; v. n.<br> — '''Nkpoli, nkwali;''' — Voracité; s.<br> Ravenous; — '''Di-nkpoli, di-oke anya;''' — Vorace avide; adj.<br> Ravine; — '''Ndadjina, ndidji, ndida ugwu;''' — Ravine; s.<br> Raving; — '''Nkwughali, di-nwughali, n’apu ala;''' — Furieux, délirant; adj.<br> Ravish; — '''Wa punalu;''' — Ravir; v. a.<br> Raw; — '''Di-ndu, ndu, di-oyi;''' — Cru, froide; adj.<br> Rawness; — '''Idi-ndu, idi-oyi;''' — Crudité, froideur; s.<br> Ray; — '''Çawaputa;''' — Rayon; s.<br> — '''Nçawaputa;''' — Rayon; s.<br> Rayless; — '''N’enwero nçawaputa;''' — Sans rayonnement; adj.<br> [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> 71t0owc425kkgxvzxis1khis07fb88w 104 449581 1333966 1332930 2026-04-10T18:14:48Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>224 Eeli— Eend Religion; — Uzo (j)ukwo, ikpelu (jhikwu; — Religion; s. Religious; — N'eso (^ukwu; — Religieux-se; adj. Religiously; — Nke uzo (jhikwu; — Religieusement; adv. Relinquish.; — Rapu, rafu, ralunye; — Laisser; v. a. Relinquishment; — Nrapu, nrafu, nralunye; — Abandon; s. Relish; — TJso, isi uso; — Gout, saveur; s. Relishable; — Di-uso; — Savoureux-se; adj. Reload; — Zinyekwasi, zinyenwo; — Recharger; v. a. Rely; — (^ekwube, kukwasi ume; — Compter sur; v. n. Remain; — Nodu, fodu, gbo, nolili, to; — Demeurer; v. n. Remainder; — Ife-fodulunu, nke fodulunu; — Reste, restant; s. Remains; — Ozu, nkegbofodulunu ; — Restes; s. Remake; — Menwo mekwasi; — Refaire; v. a. Remand; — Kpocigha, zicigha; — Rappeler ; v. a. Remarkable; — Di-ebube, amalu afaya; — Remarquable; adj. Remarry; Nukwasi, nun wo; — Se remarier; v n. Remediable; — Di-nzota, di-ozozo; — Remediable; adj. Remediless; — N'enwero nzota, n'adiro ozozo; Irremediable; adj. Remedy; — Ogwu. ulu, ife-ozozo; — Remede; s. Remember; — (^eta, lota; — (Se) Rappeler; v. n. Remembrance; — Nceta, nlota; — Souvenir; s. Remembrancer; — Ife-nlota, ife-netca; — Souvenir; s. Remind; — Qetahi, lotalu; — Se rappeler; v. n. Reminiscence; — Nceta, nlota; — Remininiscence ; s. Remiss; — Di-ndubele, di-alansaka, di-ag-hala; — Negligent-e; adj. Remission; — Mgbaghalu, nnarica; — Remission; s. Remissness; — Agbanyeg-h'ife inegha anya; — Negligence; s. Remit; — (xbag-halu, ghalu, ziego; — Remettre, absoudre; v. a. Remittal; — Nnyecigha, nnyekwulu; — Remise; s. Remnant; — Nke fodulunu; — Restant, reste; s. Remonstrance; — Mba, ita uta, uta; — Remontrance; s. Remoteness; — Oteaka, ntite, ntete; — Eloignement; s. Remould; — Kpunwo, kpukwasi; — Remodeler; v. a. Remount; — Likwasi, linwo; — Remcnter; v. a. Removable; — Di-nweruka, di-nwepu; — Amovible; adj. Removal; — Nkwapu, nkwagba, nwepu, nwegha; Deplacement; s. Remove; — Wegha, werugka, wepu; — Eloigner; v. a. Remuneration; — Ife ekene, ife-enemolu; — Remuneration; .s. Rend; — Wa, sewa, dowa, kpowa; — Dechirer; v. a. Render; — Nye ranye, nyeci, nyecigha; — Rendre; v. a. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> m96195bn7bnos6wmcnwausos9m5bb8y 1333979 1333966 2026-04-10T19:00:44Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Reg—Rel|223}} {{Rule}} Regress; — '''Nẹigha;''' — Recul; s.<br> Regret; — '''Kwa uta, kwamanu;''' — Regretter; v. a.<br> — '''Akwa uta, nmanu;''' — Regret; s.<br> Regulate; — '''Dozi, fiazi, gbazi;''' — Régler, régulariser; v. a.<br> Regulation; — '''Mgbazi, nfiazi, iwu;''' — Règlement; s.<br> Regulator; — '''Onye-mgabazi, onye-nfiazi;''' — Régulateur; s.<br> Rehearing; — '''Nnukwasi nnuwo;''' — Répétition; s.<br> Rehearsal; — '''Ogugu;''' — Récitation; s.<br> Rehearse; — '''Gu, ko;''' — Répéter, raconter; v. a.<br> Reign; — '''Çi, nokwasi, nokwasili;''' — Régner; v. n.<br> — '''Oçiçi, nnokwasi;''' — Règne; s.<br> Reigning; — '''N’eçi eçi;''' — Régnant e; adj.<br> Reimburse; — '''Kwuçi, kwuçigha;''' — Rembourser; v. a.<br> Reimbursement; — '''Kwuçi;''' — Remboursement; s.<br> Reimprint; — '''Denwo. dekwasi;''' — Réimprimer; v. a.<br> Reins; — '''Akulu;''' — Reins, s.<br> Reinspection; — '''Nnenenwo, nnenekwasi;''' — Réinspection; s.<br> Reinstate; — '''Doçi bunikwasi;''' — Rétablir; v. a.<br> Reinstatement; — '''Ndoçi, mbunikwasi;''' — Réintégration; s.<br> Reiterate; — '''Guçigha, kwucigha, knunwo;''' — Réitérer; v. a.<br> Reiteration; — '''Nwunwo, nkwuçigha;''' — Réitération; s.<br> Reject; — '''Dju wepu iru;''' — Rejeter; v. a.<br> Rejection; — '''Odjudju, iwepu iru, igba adja;''' — Rejet; s.<br> Rejoice; — '''Nwuli, goli;''' — Se réjouir; n.<br> Rejoin; — '''Sonyekwa, sonyënwo;''' — Rejoindre; v. a.<br> Rekindle; — '''Funwukwasi, menwukwasi;''' — Rallumer; v. a.<br> Reland; — '''Nyenwo, nyekwasi;''' — Débarquer; v. a.<br> Relapse; — '''Daçigha, çigha azu, gha azu;''' — Retomber, rechuter; v. n.<br> Relate; — '''Ko, gwa;''' — Relater; v. a.<br> Relation; — '''Okoko, ogwagwa, nwane, iku, ibe;''' — Relation; s.<br> Relationship; — '''Ikwu, ibe, ibu ikwu, ibu ibe;''' — Parenté; s.<br> Relax; — '''Totu, ranata;''' — Relâcher; v. a.<br> Relaxation; — '''Ntotu, nranata;''' — Relâchement; s.<br> Reliable; — '''Di-nçekwube;''' — Digne de confiance; adj.<br> Reliance; — '''Nçekwube, idji aka;''' — Confiance; s.<br> Relic; — '''Ozu;''' — Relique, ossements; s.<br> Relict; — '''Adjadu;''' — Veuve; s.<br> Relief; — '''Inye aka, igba nfe;''' — Soulagement; s.<br> Relievable; — '''Di-inye aka;''' — Digne d’être soulagé; adj.<br> Relieve; — '''Nye aka, nyelu aka;''' — Soulager, aider; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> 3sxbawm9pelsr893ld6w4wrpuybjm6c 104 449582 1333967 1332931 2026-04-10T18:15:34Z 10kdollz 951142 /* Not proofread */ 1333967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="10kdollz" /></noinclude>226 Rep— Ees Reprehend; — Kpo, ta ita, maikpe; — Reprimander; v. a. Reprehensible; — Di-uta, di-ita uta; — Reprehensible; adj. Reprehension; — Uta, mba, ita uta; — Reprehension; s. Repress; — Weda, buda, bida, bicigha; — Reprimer; v. a. Repression; — Nweda, mbuda, mbiciglia; — Repression; s. Reprimand; — Mba, okpokpo; — Reprimande; s. — Balu, ta, ta uta; — Reprimander; v. a. Reprint; — Den wo, dekwasi; — Reimprimer; v. a. Reprisal; — Xkwudekwu; — Represailles, reprise; 5. Reproach; — Kocu;-Nkocu; — Reprocher; v. a. Reproche; s. Reproachable ; — Di-nkoca, di-itu olu; — Reprochable; adj. Reprobate; — Dju, rafu, wepu iru; — Reprouver; v. a. Reprobation; — Nrafu, odjudju, hvepu iru; — Reprobation; s. Reproof; — Mba, ita uta, uta; — Reprimande; s. Reprovable; — Di-uta, di-ita uta; — Reprouvable; adj. Reproval; — Uta, ita uta okpokpo; — Reproche; s. Reprove; — Ta, balu, ta uta, kpo; — Reprouver; v. a. Reprover; — Onye-okbokpo, onye-uta; — Censeur; s. Reptile; — Alili, anunakpu akpu, anuokpukpu; — Reptile; s. Repudiate; — Dju, gba adja, ghalu; — Repudier; v. a. Repudiation; — Ncupu, ig-ba adja, odjudju, oghagha; Repudiation; Repugnance; — Ekwegh ekwe, odjudju; — Repugnance; s. Repulse; — Ncucigha, nnuciga; — Rebuff ade; s. Repulse; — (jlncigha, nucig-ha; — Repousser; v. a. Repulsion; — Xeucigha, icueig-ha azu; — Repulsion; s. Repurchase; — Groeigha, gokwasi, gonwo; — Racheter; v. a. Reputation; — Eci afa, afa, ebube nsopolu; — Reputation; s. Repute; — Gunye, lo, tunye; — Reputer; v. a. Reputed; — Agnnyelu, etunyelu etunye; — Repute; adj. Request; — Ayoyo ayiyo, ekpele; — Requete; s. — Yo kpelu; — Prier. supplier; v. a. Requirable; — Di ococo, di-idju ese; — Requerable; adj. Require; — Dju ese, co; — Requerir; — v. a. Requital; — Ekene, ife-ug-wo, ife-ekene, ug'wo olu; Recompense; Requite; — Kwu ug'wo, ne olu, kwuci; — Recompense! ;|». a. Rescind; — Wupu, wug-he; — AnnuJer, rescinder; v. a. Rescission; — Shvupu, nwug-he; — Rescission; s. Rescue; — Ghoputa, zo, zoputa; — Delivrer, s. Research; — Mbosa, nyoqa; — Recherche; s. Reseize; — Nwudekwasi; — Ressaisir; v. a. [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> azjqx9dc4ybc7ypabbd82eziappvk94 1333980 1333967 2026-04-10T19:04:05Z Johnnybam 886858 /* Proofread */ 1333980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Rend—Rep|225}} {{Rule}} Rendez-vous; — '''Izuzugbe, izugbe, ebe-oznzu;''' — Rendez-vous; s.<br> Renew; — '''Menwo;''' — Renouveler; v. a.<br> Renewable; — '''Di-nmenwo;''' — renouvelable; adj.<br> Renewal; — '''Nmenwo;''' — Renouvellement; s.<br> Renewer; — '''Onye-nmenwo;''' — Rénovateur; s.<br> Renovate; — '''Menwo, meghata;''' — Rénouveler; v. a.<br> Renovation; — '''Nmenwo, nmeghata;''' — Rénovation; s.<br> Renown; — '''Udu, afa, ewu;''' — Renommée; s.<br> Renowned; — '''Wulu ewu, nwelu afa;''' — Renommé; adj.<br> Renunciation; — '''Odjudju. mgbanari;''' — Renonciation; s.<br> Repack; — '''Donwo, kwanwo;''' — Remballer; v. a.<br> Repair; — '''Dozi, kwaci, dje, djekwu, djedebe;''' — Réparer; v. a.<br> Reparable; — '''Di-nkwasi, di-ndozi;''' — Réparable; adj.<br> Reparation; — '''Ndozi, nkwaçi;''' — Réparation; s.<br> Repass; — '''Gakwasi, ganwo;''' — Passer de nouveau; v. n.<br> Repast; — '''Nni azim, igbazi, ifeazi;''' — Repas; s.<br> Repay; — '''Kwuçi, kwunwo, kwuzigha;''' — Rembourser; v. a.<br> Repayable; — '''Di-nkwuzigha, di-nkwunwo;''' — Remboursable; adj.<br> Repayment; — '''Nkwuzigha, nkwunwo;''' — Remboursement; s.<br> Repeal; — '''Wupu, wughe;''' — Révoquer; v. a.<br> Repealable; — '''Di-nwughe, di-nwupu;''' — Révocable; adj.<br> Repealer; — '''Onye-nwupu, onye-nwughe;''' — Celui qui abroge; s.<br> Repeatedly; — '''Ügbolo-ugbolo;''' — Plusieurs fois; adv.<br> Repel; — '''Çuçigha, kwaçigha azu;''' — Repousser; v. a.<br> Repellency; — '''Nçuçigha, nkwaçigha, nnuçigha;''' — Répulsion; s.<br> Repent; — '''Kwa uta, kwa manu, logha;''' — Se repentir; v. n.<br> Repentance; — '''Nlogha, akwamuta, ikwamanu;''' — Repentir; s.<br> Replace; — '''Doçi;''' — Replacer; v. a.<br> Replant; — '''Kukwasi, kunwo, nanwo;''' — Replanter; v. a.<br> Replenish; — '''Medjukwasi;''' — Remplir; v. a.<br> Replete; — '''Djulu edju;''' — Rempli, plein; adj.<br> Repletion; — '''Udju, odjudju;''' — Réplétion; s.<br> Replier; — '''Onye-oçaza, onye-osasa;''' — Celui qui donne la réplique; s.<br> Reply; — '''Sa, za, du;''' — Répliquer; v. a.<br> Report; — '''Ko, kwuta;''' — Rapporter, raconter; v. a.<br> — '''Akoko;''' — Histoire, rapport; s.<br> Reporter; — '''Onye-akoko, okwa akoko;''' — Reporter; s.<br> Repose; — '''Laru, dina, zulu ike, menata;''' — Reposer; v. n.<br> Repository; — '''Uno aku, ele ikwanye ife;''' — Magasin, dépôt; s.<br> Repossess; — '''Nwelu kwasi;''' — Reposséder; v. a.<br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> o0830hettrzajx28cg1thmumflh9v3z 104 449583 1333939 1332932 2026-04-10T14:10:28Z Bigkotech 955363 /* Validated */ 1333939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Bigkotech" /></noinclude>{{rh|228|Rest— Rev}} {{rule}} Resemblance; — '''Oyiyi'''; — Ressemblance; s.<br> Resemble; — '''Yi, dika'''; — Ressembler; v. n.<br> Resent; — '''Wewusa iwe'''; — Ressentir; v. n.<br> Reserve; — '''Kpado'''; — Réserver; v. a.<br> Reside; — '''Bi, bili'''; — Résider; v. n.<br> Residence; — '''Obi, obibi'''; — Résidence; s.<br> Resident; — '''Bi ebi,-Onye-obi'''; — Résident; adj. et s.<br> Residue; — '''Nke fodulunu, ife-fodulunu'''; — Résidu; s.<br> Resign; — '''Ranye, — ralunye'''; — Résigner; v. a.<br> Resignation; — '''N’ranye, irube-isi, mgbuda'''; — Résignation; s.<br> Resist; — '''Nụegịha, kwaegịha'''; — Résister; v. a.<br> Resistance; — '''Nnụegịha, nkwaegịha'''; — Résistance; s.<br> Resistibility; — '''Idi-nkwaegịha'''; — Résistibilité; s.<br> Resistible; — '''Di-nkwaegịha, di-nnụegịha'''; — Résistible; adj.<br> Resistless; — '''N’enwero nkwaegịha, n’adiro nkwapu'''; — Sans [resistance; adj.]<br> Resonance; — '''Nraegịha'''; — Résonnance; s.<br> Resort; — '''Dje, gbaga'''; — Recourir; v. n.<br> Resound; — '''Raeghịha, ranwo'''; — Sonner de nouveau; v. a.<br> Respect; — '''Sopulu, solu, pelu'''; — Respecter; v. a.<br> Respect; — '''Nsopolu, iso anya'''; — Respect; s.<br> Respectability; — '''Idi-nsopulu, idi-ebebe'''; — Respect, considération; s.<br> Respectable; — '''Di-nso, di-nsopulu, di-ebube'''; — Respectable; adj.<br> Respecter; — '''Onye-nsopulu, onye-asala'''; — Celui qui respecte; s.<br> Respectful; — '''Di-asala, di-nsala'''; — Respectueux-se; adj.<br> Respectfully; — '''Na nsopulu, na nsala, n’asala'''; — Respectueusement; [adv.]<br> Respiration; — '''Iku ume, okuku ume'''; — Respiration; s.<br> Respire; — '''Ku ume'''; — Respirer; v. n.<br> Resplendence; — '''Inwu malama'''; — Resplendissement; s.<br> Resplendent; — '''N’enwu malama, n’egbu egbu'''; — Resplendissant-e; [adj.]<br> Respond; — '''Za, nakwe, kwe'''; — Répondre; v. a. et n.<br> Response; — '''Nnakwe, ukwe'''; — Réponse; s.<br> Responsibility; — '''Mbuna, idimbuna'''; — Responsabilité; s.<br> Responsible; — '''Di-mbuna'''; — Responsable; adj.<br> Rest; — '''Izulike, ula, ndokwa; zulu-ike'''; — Repos; s. reposer; v. n.<br> Restitution; — '''Nraeji, nkwụeji, ndoeji'''; — Restitution; s.<br> Restive; — '''Di-nti ike, di-isi ike, n’emeçi nti'''; — Rétif-ve; adj.<br> Restiveness; — '''Isi ike, nti ike'''; — Indolence; s.<br> Restless; — '''N’enwero izulike, n’adiro du'''; — Sans repos; adj.<br> Restlessly; — '''N’enweghi izulu ike'''; — Avec activité; adv.<br> Restlessness; — '''Ezughi ike, enwereghi izulu ike'''; — Activité; s.<br> [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> inyszas239hiztw6g9n4gdytfyilazk 104 449590 1333940 1332939 2026-04-10T14:16:18Z Bigkotech 955363 /* Validated */ 1333940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Bigkotech" /></noinclude>{{rh|244|Sha— Shi}} {{rule}} Several; — '''Imelime, onwo, ufodu'''; — Différent-e; adj.<br> Severally; — '''Içe içe, ofu ofu, nofu nofu'''; — Séparément; adv.<br> Severalty; — '''Nkera, nkewa, nkpasa'''; — Particulier; n.<br> Severe; — '''Di-mbo, di-ufu, di-aka ike'''; — Sévère; adj.<br> Severely; — '''Na mbo, nke mbo, nke ufu'''; — Sévèrement; adj.<br> Severity; — '''Aka ike, mbo, oka mbo'''; — Sévérité; s.<br> Sew; — '''Kwa, kwako, gbako, gba'''; — Coudre; v. a.<br> Sexagenarian; — '''Madu ogu aro eto'''; — Sexagénaire; s.<br> Sexennial; — '''Kwa aro isi'''; — De six ans;<br> Sextuple; — '''Nmadji isi, nkwagba isi'''; — Sextuple; adj.<br> Shabbily; — '''Nke nkilinka, na nkilinka'''; — Pauvrement; adv.<br> Shabby; — '''Di-nkilinka, di-nkilinka uçe'''; — En guenilles; adj.<br> Shackle; — '''Yibe ogbiligba'''; — Enchainer; v. a.<br> Shackles; — '''Iga, ogba'''; — Chaines. menottes;<br> Shade; — '''Ndo, agu'''; — Ombre; s.<br> — '''Gbudo, gbaçi'''; — Ombrager: v. a.<br> Shades; — '''Oçeçi, ino'''; — Ombres; s.<br> Shadiness; — '''Idi-ndo, idi-agu'''; — Ombrage; s.<br> Shadow; — '''Onyonwo'''; — Ombre (de quelqu’un); s.<br> Shadowy; — '''Di-ndo, di-agu'''; — Ombragé-e; adj.<br> Shaft; — '''Ufele, aku, iko'''; — Flèche, trait; s.<br> Shag; — '''Akwa awiliwa'''; — Pelisse. peluche; s.<br> Shaggy; — '''Di-awiliwa'''; — Poilu, velu; adj.<br> Shagginess; — '''Awiliwa, idi-awiliwa'''; — Ce qui est velu; s.<br> Shake; — '''Marube, merube'''; — Secouer; v. a.<br> — '''Nmerube'''; — Secousse; s.<br> Shaker; — '''Onye-nmerube'''; — Trembleur; s.<br> Shall; — '''Ga'''; — Préfixe indiquant le futur;<br> Shallow; — '''Gbalu enu'''; — Peu profond-e; adj.<br> Shambles; — '''Afya anu'''; — Boucherie; s.<br> Shame; — '''Ifele, ife-ifele, nkoça'''; — Honte; s.<br> Shame-faced; — '''Iru-ani, di-iru ani'''; — Timide, pudique; adj.<br> Shameful; — '''Di-ifele'''; — Honteux-se; adj.<br> Shamefully; — '''N’ifele, nk’ifele'''; — Honteusement; adj.<br> Shameless; — '''N’enwero ifele'''; — Ehonté. impudent; adj.<br> Shamelessness; — '''Nwegh’ifele'''; — Impudence; s.<br> Shanty; — '''Uno ani, ufo, uno ufo'''; — Maison en terre, masure; s.<br> Shape; — '''Omomo, umofu, icele, isikolo'''; — Forme; s.<br> Share; — '''Ke, kenye, kili'''; — Partager; v. a<br> Shareholder; — '''Oke, okeke'''; — Part, portion; s.<br> {{R|16}} [[Category:igbo]]<noinclude></noinclude> ct6d137jwxoj2hlskf37rx4qkq4gvcu 104 449596 1334231 1332945 2026-04-11T10:16:07Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1334231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude>{{rh||Sou Spe|255}} {{Rule}} South; — '''Adagbe, nk'adagbe;''' — Sud; s. — méridional; adj.<br> Southerly; — '''Nk'adagbe, sitelu adagbe;''' — Au sud; adv.<br> Southward; — '''N'akuku adagbe;''' — Au sud, du midi; adj.<br> Souvenir; — '''Ife-neeta;''' — Souvenir; s.<br> Sovereign; — '''Eze, isi, onye-isi;''' — Souverain; s.<br> Sovereignly; — '''Içieze, ike eze;''' — Souverainement; s.<br> Sow; — '''Gha, gbasa, fesa;''' — Ensemencer, semer; v. a.<br> Sower; — '''Ogha nkpulu, onye-oghagha;''' — Semeur; s.<br> Space; — '''Uzo, oghele;''' — Espace; s.<br> Spacious; — '''Di-uzo, di-oghele, di-mbala;''' — Spacieux-se; adj.<br> Spade; — '''Oseke;''' — Bèche; s.<br> Span; — '''Ma aka;''' — Mesurer; v. a.<br> — '''Ama aka;''' — Mesure (du pouce au petit doigt); s.<br> Spank; — '''Ma ola, pia aka;''' — Frapper du plat de la main; v. a.<br> Spar; — '''Akpulu osisi, ogwe;''' — Barre de bois; s.<br> Spare; — '''Ghalu, tupe, gbaghalu;''' — Epargner, ménager; v. a.<br> — '''Di-nkpa, di-uko;''' — Econome; adj.<br> Sparingly; — '''Na ntupe;''' — En épargnant; adv.<br> Spark; — '''Ilele oku, oço nma;''' — Etincelle; s.<br> Sparkish; — '''Di-ukele, di-nko, di-nkpaça;''' — Brillant, vif, vive; adj.<br> Sparkle; — '''Ilele oku;''' — Etincelle; s.<br> Sparklingly; — '''Busi busi, keikei;''' — Avec éclat; adv.<br> Sparrow; — '''Nza;''' — Moineau; s.<br> Sparse; — '''Kpasalu akpasa, di-oteaka;''' — Epars-e; adj.<br> Spasm; — '''Tatangwele;''' — Spasme, torticolis; s.<br> Spastic; — '''Nke tatangwele;''' — Spasmodique; adj.<br> Spatter; — '''Fewusa, kwowusa;''' — Eclabousser; v. a.<br> Spawn; — '''Akwa azu, akwa awo;''' — Frai, fretin; s.<br> Spawner; — '''Wunye azu;''' — Poisson femelle;<br> Spay; — '''Pi, piamu;''' — Châtrer; v. a.<br> Speak; — '''Kwu, kwu okwu;''' — Parler; v. n.<br> Speakable; — '''Di-okwuku;''' — Qui peut être dit; adj.<br> Speaker; — '''Okwuokwu, onye-okwu;''' — Parleur, orateur; s.<br> Spear; — '''Ube, osoto;''' — Lance, épieu; s.<br> — '''Ma, so;''' — Percer d'une lance; v. a.<br> Special; — '''Kulu afa;''' — Spécial-e; adj.<br> Specially; — '''Tuma, iradu;''' — Spécialement; adv.<br> Species; — '''Afa, etu, otu;''' — Espèces; s.<br> Specifically; — '''Tuma, kpatuma, iradu;''' — Spécifiquement; adv.<br> Specify; — '''Kpo afa, so aka;''' — Spécifier; v. a.<br> <br> [[Category: Igbo]]<noinclude></noinclude> mkum8kf2y09ctrsxtkybjwl05zoft3q 106 449621 1334060 1332978 2026-04-11T05:44:56Z Pecha-pema 890001 1334060 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=ཐུབ་རྣམས་སྤངས་རྟོགས་མ། |Language=bo |Author=ཟ་ཧོར་གྱི་བནྡེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། |Translator= |Editor= |Year=1702 |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:ཐུབ་རྣམས་སྤངས་རྟོགས་མ།.jpg|thumb|ཐུབ་རྣམས་སྤངས་རྟོགས་མ།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] tftnu093epmejfh6p45vch2vke15lo4 104 449638 1333965 1333011 2026-04-10T17:15:40Z Johnnybam 886858 /* Validated */ 1333965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Johnnybam" /></noinclude> {{rh||Missionary printing-office of the Sodality of St. Peter Claver at Salzburg, Austria, 1904.}} [[Category:Igbo]]<noinclude></noinclude> o1u76tcv2h1p9oz84ea461jr3edjixe 106 449662 1334058 1333120 2026-04-11T05:43:54Z Pecha-pema 890001 1334058 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=༄༅། །ས་བདག་དང་འབྱུང་བཞིའི་ལྷ་མོར་གསོལ་མཆོད་བཞུགས་སོ།། |Language=bo |Author=ཁལ་ཁ་བྲག་རི་བླ་མ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ། |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:༄༅། །ས་བདག་དང་འབྱུང་བཞིའི་ལྷ་མོར་གསོལ་མཆོད་བཞུགས་སོ།།.jpg|thumb|༄༅། །ས་བདག་དང་འབྱུང་བཞིའི་ལྷ་མོར་གསོལ་མཆོད་བཞུགས་སོ།།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] atqbsa5ebcyr5gldz3drhiw66dl8h7v 106 449693 1334059 1333234 2026-04-11T05:44:30Z Pecha-pema 890001 1334059 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་མ། |Language=bo |Author=འབྲི་གུང་སྐྱོབས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན། |Translator= |Editor= |Year= |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་མ།.jpg|thumb|ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་མ།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] 04qg495cniok5fhuhst86d49kytb0h7 106 449748 1334062 1333416 2026-04-11T05:45:47Z Pecha-pema 890001 1334062 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=༄༅། །གནས་ཆུང་འཕྲིན་བསྐུལ་བཞུགས་སོ།། |Language=bo |Author= |Translator= |Editor= |Year=1952 |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:༄༅། །གནས་ཆུང་འཕྲིན་བསྐུལ་བཞུགས་སོ།།.tif|thumb|༄༅། །གནས་ཆུང་འཕྲིན་བསྐུལ་བཞུགས་སོ།།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] mvkrpxvswobbwl896dv2pvqp6hy1p4g 0 449753 1334041 1333439 2026-04-11T02:45:45Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334041 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] c28yu0vrfqq9hsehyw2gov9jhxr5dwb 1334042 1334041 2026-04-11T02:48:05Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334042 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] aghdy700ca2z6i1y6czsgqwwpbvyb79 1334043 1334042 2026-04-11T02:49:40Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334043 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထမ်း/လိၵ်ႈယူၼ်း ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽႄႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလႆၢပိူင်တႄႉတႄႉယူႇ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၵွင်ႉၵႆၢႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်းၶဝ် ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ပိုၼ်း ဝတ်ႉပႃႇလႅင်၊ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈ သၢႆမိူင်း မင်းရႆၢး ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလၵ်းထၢၼ်မၼ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလႆၢးၶိုၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ တေႃႇထိုင် 20 ဢေႇၻီႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်း၊ ၵဵင်းမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလႆၢတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်း လၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈယူၼ်း၊ လၢဝ်းယူၼ်း၊ တႆးလုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေတ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] fvkgu3bgndzzqesmdzrp7xwc9ijm1oc 1334045 1334043 2026-04-11T03:17:01Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334045 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထမ်း/လိၵ်ႈယူၼ်း ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽႄႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလႆၢပိူင်တႄႉတႄႉယူႇ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၵွင်ႉၵႆၢႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်းၶဝ် ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ပိုၼ်း ဝတ်ႉပႃႇလႅင်၊ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈ သၢႆမိူင်း မင်းရႆၢး ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလၵ်းထၢၼ်မၼ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလႆၢးၶိုၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ တေႃႇထိုင် 20 ဢေႇၻီႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်း၊ ၵဵင်းမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလႆၢတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်း လၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈယူၼ်း၊ လၢဝ်းယူၼ်း၊ တႆးလုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေတ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၸႂ်ႉ ၼႂ်း မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ် မိူၼ်ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းႁႆး၊ ၵဵင်းသႅၼ်၊ မိူင်းလၢဝ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ တၢင်ႇပွတ်းတၢင်ႇတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ၼႂ်းထမ်ႇမ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တိုၼ်းၸႂ်ႉလိၵ်ႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼၼ်ႉလႆၢလၢႆယူႇ။ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လိၵ်ႈယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈၶိုၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈ ယူၼ်း/လိၵ်ႈထမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသဵင်ဢွၵ်ႇၶဝ် ပိူင်ၵၼ် ဢိတ်းဢီႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႄႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်ၼႆ ၽူႈလူင်ႉပိုၼ်းၶဝ် တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ။ {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] pkunrs9eyshetfe5g8cgnryr3q5fn2i 1334046 1334045 2026-04-11T03:20:17Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334046 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထမ်း/လိၵ်ႈယူၼ်း ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽႄႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလႆၢပိူင်တႄႉတႄႉယူႇ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၵွင်ႉၵႆၢႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်းၶဝ် ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ပိုၼ်း ဝတ်ႉပႃႇလႅင်၊ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈ သၢႆမိူင်း မင်းရႆၢး ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလၵ်းထၢၼ်မၼ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလႆၢးၶိုၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ တေႃႇထိုင် 20 ဢေႇၻီႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်း၊ ၵဵင်းမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလႆၢတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်း လၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈယူၼ်း၊ လၢဝ်းယူၼ်း၊ တႆးလုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေတ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၸႂ်ႉ ၼႂ်း မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ် မိူၼ်ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းႁႆး၊ ၵဵင်းသႅၼ်၊ မိူင်းလၢဝ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ တၢင်ႇပွတ်းတၢင်ႇတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ၼႂ်းထမ်ႇမ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တိုၼ်းၸႂ်ႉလိၵ်ႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼၼ်ႉလႆၢလၢႆယူႇ။ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လိၵ်ႈယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈၶိုၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈ ယူၼ်း/လိၵ်ႈထမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသဵင်ဢွၵ်ႇၶဝ် ပိူင်ၵၼ် ဢိတ်းဢီႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႄႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်ၼႆ ၽူႈလူင်ႉပိုၼ်းၶဝ် တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်လႄႈ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး ပိၼ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵႂၢမ်းၼမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ “ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ် တင်းပီႈၼွင်ႉတႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းၶေႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း၊ ၵဵင်းမႆႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မီးသွင်သဵင်သေ မိူၼ်လိၵ်ႈတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇ၊ တႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးလႄႈ မိူင်းလႅမ်း၊ သမ်ႉတင်းလၢဝ်းၵေႃႈ တေႃႇတႄႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 16 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ လိၵ်ႈလႆၢးဢၼ်ၸႂ်ႉ တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပဵၼ်သီႇၸဵင်ႇဝႆႉသေ ၵႂႃႇမိူၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်တူဝ်မူၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶေးတေပဵၼ် ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးတိုၵ်းပေႉ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မိူင်းတႆး တင်းမူတ်းၵေႃႈ လႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉမၼ်း။ ၽွင်းယၢမ်း ဢၢမ်းၼတ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးႁူမ်ႇငမ်း ၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈ 1559 ဢေႇၻီႇ ၸမ်ႁိုင်မွၵ်ႈ 200 ပီၼၼ်ႉ ၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး လႆႈယူႇၸွမ်းမၼ်းမႃးဝႆႉ“ ၼႆယဝ်ႉ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] 5cpl90a0b031qby7mu5fftzt4cay9rz 1334047 1334046 2026-04-11T03:24:01Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334047 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထမ်း/လိၵ်ႈယူၼ်း ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽႄႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလႆၢပိူင်တႄႉတႄႉယူႇ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၵွင်ႉၵႆၢႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်းၶဝ် ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ပိုၼ်း ဝတ်ႉပႃႇလႅင်၊ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈ သၢႆမိူင်း မင်းရႆၢး ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလၵ်းထၢၼ်မၼ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလႆၢးၶိုၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ တေႃႇထိုင် 20 ဢေႇၻီႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်း၊ ၵဵင်းမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလႆၢတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်း လၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈယူၼ်း၊ လၢဝ်းယူၼ်း၊ တႆးလုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေတ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၸႂ်ႉ ၼႂ်း မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ် မိူၼ်ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းႁႆး၊ ၵဵင်းသႅၼ်၊ မိူင်းလၢဝ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ တၢင်ႇပွတ်းတၢင်ႇတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ၼႂ်းထမ်ႇမ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တိုၼ်းၸႂ်ႉလိၵ်ႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼၼ်ႉလႆၢလၢႆယူႇ။ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လိၵ်ႈယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈၶိုၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈ ယူၼ်း/လိၵ်ႈထမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသဵင်ဢွၵ်ႇၶဝ် ပိူင်ၵၼ် ဢိတ်းဢီႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႄႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်ၼႆ ၽူႈလူင်ႉပိုၼ်းၶဝ် တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်လႄႈ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး ပိၼ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵႂၢမ်းၼမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ “ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ် တင်းပီႈၼွင်ႉတႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းၶေႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း၊ ၵဵင်းမႆႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မီးသွင်သဵင်သေ မိူၼ်လိၵ်ႈတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇ၊ တႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးလႄႈ မိူင်းလႅမ်း၊ သမ်ႉတင်းလၢဝ်းၵေႃႈ တေႃႇတႄႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 16 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ လိၵ်ႈလႆၢးဢၼ်ၸႂ်ႉ တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပဵၼ်သီႇၸဵင်ႇဝႆႉသေ ၵႂႃႇမိူၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်တူဝ်မူၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶေးတေပဵၼ် ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးတိုၵ်းပေႉ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မိူင်းတႆး တင်းမူတ်းၵေႃႈ လႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉမၼ်း။ ၽွင်းယၢမ်း ဢၢမ်းၼတ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးႁူမ်ႇငမ်း ၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈ 1559 ဢေႇၻီႇ ၸမ်ႁိုင်မွၵ်ႈ 200 ပီၼၼ်ႉ ၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး လႆႈယူႇၸွမ်းမၼ်းမႃးဝႆႉ“ ၼႆယဝ်ႉ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈၼႄမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၼႄၶိူဝ်း လွင်ႈ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးၶဝ်ၸမ်ၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ လိူင်ႈၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢိင်ဢဝ် ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင် ဢၼ်သၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသေ လၢတ်ႈၼႄၵၼ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇ လွင်ႈတႄႉတႄႉယူႇ။ ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈမၼ်း လႆႈဢဝ် တၢင်းၸွႆႈထႅမ် မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၢင်း တီႈမႁႃႇဝိႁႃႇရ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈ 1473 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ 25 တူၼ်၊ မုၼ်ၸဝ်ႈ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး 8 တူၼ်၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈမွၼ်း 6 တူၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၸၢင်းတီႈၼၼ်ႈ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ သွင်ပီယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၶိုၼ်းမႃး။ မိူဝ်ႈၶိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶိုၼ်း တီႈဢယုတ်ႉထယ၊ သုၵ်ႉၶေႃးထႆး၊ သတ်ႉၸၼလယ (Sajjanalaya) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ထိုင်မိူဝ်ႈဢေႇၻီႇ 1480 ၸင်ႇၽႅဝ်ၶိုၼ်း ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸင်ႇပူၵ်းတင်ႈဝတ်ႉပႃႇလႅင် ၵဵင်းမႆၼႆယဝ်ႉ။ လိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ထိုင်လမ်းပုၼ်း၊ ၵဵင်းသႅၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သၼ်ႇၽႅင်းၶႅၼ်း (San Feng Ken) ၽူႈဢၼ် ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် သႃႇသၼႃႇ ဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတ မၼ်းဢမ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယူႇ။ ၶဝ်ၸဝ်ႈၼႂ်းဝတ်ႉၼႆႉ လွၵ်းလႆၢး ၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇ၊ လၢႆးသွၼ်လိၵ်ႈပႃႇလိလႄႈ ပၵ်းပိူင်တၢင်ႇ ၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ၶဝ်ၸဝ်ႈဢဝ်လႆၢး သီႇႁူဝ်ႇသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆယဝ်ႉ။<ref>Vernom L.B Mendis, ''Currents of Asian History'', p.377</ref> {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] 4k8ultw64h514wsakwb1cj4g5yyhuor 1334048 1334047 2026-04-11T03:27:19Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334048 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထမ်း/လိၵ်ႈယူၼ်း ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽႄႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလႆၢပိူင်တႄႉတႄႉယူႇ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၵွင်ႉၵႆၢႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်းၶဝ် ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ပိုၼ်း ဝတ်ႉပႃႇလႅင်၊ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈ သၢႆမိူင်း မင်းရႆၢး ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလၵ်းထၢၼ်မၼ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလႆၢးၶိုၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ တေႃႇထိုင် 20 ဢေႇၻီႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်း၊ ၵဵင်းမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလႆၢတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်း လၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈယူၼ်း၊ လၢဝ်းယူၼ်း၊ တႆးလုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေတ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၸႂ်ႉ ၼႂ်း မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ် မိူၼ်ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းႁႆး၊ ၵဵင်းသႅၼ်၊ မိူင်းလၢဝ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ တၢင်ႇပွတ်းတၢင်ႇတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ၼႂ်းထမ်ႇမ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တိုၼ်းၸႂ်ႉလိၵ်ႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼၼ်ႉလႆၢလၢႆယူႇ။ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လိၵ်ႈယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈၶိုၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈ ယူၼ်း/လိၵ်ႈထမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသဵင်ဢွၵ်ႇၶဝ် ပိူင်ၵၼ် ဢိတ်းဢီႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႄႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်ၼႆ ၽူႈလူင်ႉပိုၼ်းၶဝ် တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်လႄႈ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး ပိၼ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵႂၢမ်းၼမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ “ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ် တင်းပီႈၼွင်ႉတႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းၶေႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း၊ ၵဵင်းမႆႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မီးသွင်သဵင်သေ မိူၼ်လိၵ်ႈတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇ၊ တႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးလႄႈ မိူင်းလႅမ်း၊ သမ်ႉတင်းလၢဝ်းၵေႃႈ တေႃႇတႄႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 16 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ လိၵ်ႈလႆၢးဢၼ်ၸႂ်ႉ တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပဵၼ်သီႇၸဵင်ႇဝႆႉသေ ၵႂႃႇမိူၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်တူဝ်မူၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶေးတေပဵၼ် ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးတိုၵ်းပေႉ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မိူင်းတႆး တင်းမူတ်းၵေႃႈ လႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉမၼ်း။ ၽွင်းယၢမ်း ဢၢမ်းၼတ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးႁူမ်ႇငမ်း ၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈ 1559 ဢေႇၻီႇ ၸမ်ႁိုင်မွၵ်ႈ 200 ပီၼၼ်ႉ ၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး လႆႈယူႇၸွမ်းမၼ်းမႃးဝႆႉ“ ၼႆယဝ်ႉ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈၼႄမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၼႄၶိူဝ်း လွင်ႈ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးၶဝ်ၸမ်ၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ လိူင်ႈၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢိင်ဢဝ် ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင် ဢၼ်သၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသေ လၢတ်ႈၼႄၵၼ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇ လွင်ႈတႄႉတႄႉယူႇ။ ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈမၼ်း လႆႈဢဝ် တၢင်းၸွႆႈထႅမ် မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၢင်း တီႈမႁႃႇဝိႁႃႇရ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈ 1473 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ 25 တူၼ်၊ မုၼ်ၸဝ်ႈ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး 8 တူၼ်၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈမွၼ်း 6 တူၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၸၢင်းတီႈၼၼ်ႈ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ သွင်ပီယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၶိုၼ်းမႃး။ မိူဝ်ႈၶိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶိုၼ်း တီႈဢယုတ်ႉထယ၊ သုၵ်ႉၶေႃးထႆး၊ သတ်ႉၸၼလယ (Sajjanalaya) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ထိုင်မိူဝ်ႈဢေႇၻီႇ 1480 ၸင်ႇၽႅဝ်ၶိုၼ်း ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸင်ႇပူၵ်းတင်ႈဝတ်ႉပႃႇလႅင် ၵဵင်းမႆၼႆယဝ်ႉ။ လိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ထိုင်လမ်းပုၼ်း၊ ၵဵင်းသႅၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သၼ်ႇၽႅင်းၶႅၼ်း (San Feng Ken) ၽူႈဢၼ် ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် သႃႇသၼႃႇ ဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတ မၼ်းဢမ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယူႇ။ ၶဝ်ၸဝ်ႈၼႂ်းဝတ်ႉၼႆႉ လွၵ်းလႆၢး ၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇ၊ လၢႆးသွၼ်လိၵ်ႈပႃႇလိလႄႈ ပၵ်းပိူင်တၢင်ႇ ၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ၶဝ်ၸဝ်ႈဢဝ်လႆၢး သီႇႁူဝ်ႇသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆယဝ်ႉ။<ref>Vernom L.B Mendis, ''Currents of Asian History'', p.377</ref> တီႈၵႂၢမ်းၼမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ "ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ ငဝ်ႈမၼ်းတႄႉ မီးတီႈၵဵင်းမႆႇ၊ သမ်ႉၽႄႈမႃးထိုင် ၵဵင်းတုင်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထိုင်မိူင်းယွင်း၊ မိူင်းပဵင်း၊ မိူင်းလႅမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ယင်းထိုင် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးပုၼ်ႉၵွၼ်ႇ" ဝႃႈၼႆ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵွၼ်ႇ။ ပေႃးဢဝ်ပီမၼ်းဝႃႈ မီး မႃး 500 ပႆၢပႆၢၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈတႄႇတေႃႉ သႃႇသၼႃႇ မႃးၼႂ်းၵဵင်းတုင်တႄႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသေႃမၸိတ်တ လုၵ်ႈသိတ်ႈၸဝ်ႈၺႃႇ ၼၵမ်ႇၽီႇရၼၼ်ႉ ၵေႃႉတေႃႉမႃးၼႆယူႇ။ ဝၢႆးသေ မၼ်းၸဝ်ႈ မႃးဢဝ်ဝႃႇသႃ ၼႂ်းၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ ဝႆၢးၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇတင်းယုၵ်ႉယွင်ႈ ပဵၼ် သူမ်တဵတ်း ရႃႇၸၵုရုမုၼိ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၸုမ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၸုမ်ႈသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။<ref>Ibid.p.38.</ref> ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ် ၸုမ်းၵိူင်းသင်ႇၶႃႇသီႇႁူဝ်ႇ လႄႈ တီႈယူႇတီႈသဝ်း ဝတ်ႉၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ သီႇႁလႃႇရတ်ႉထႃႇရႃႇမ ၼႆယူႇ။<ref>Ibid.p.112.</ref> {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] k5gjc9zswkn48hd99okij0mdoeci5si 1334050 1334048 2026-04-11T03:55:08Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334050 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထမ်း/လိၵ်ႈယူၼ်း ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽႄႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလႆၢပိူင်တႄႉတႄႉယူႇ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၵွင်ႉၵႆၢႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်းၶဝ် ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ပိုၼ်း ဝတ်ႉပႃႇလႅင်၊ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈ သၢႆမိူင်း မင်းရႆၢး ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလၵ်းထၢၼ်မၼ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလႆၢးၶိုၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ တေႃႇထိုင် 20 ဢေႇၻီႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်း၊ ၵဵင်းမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလႆၢတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်း လၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈယူၼ်း၊ လၢဝ်းယူၼ်း၊ တႆးလုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေတ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၸႂ်ႉ ၼႂ်း မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ် မိူၼ်ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းႁႆး၊ ၵဵင်းသႅၼ်၊ မိူင်းလၢဝ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ တၢင်ႇပွတ်းတၢင်ႇတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ၼႂ်းထမ်ႇမ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တိုၼ်းၸႂ်ႉလိၵ်ႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼၼ်ႉလႆၢလၢႆယူႇ။ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လိၵ်ႈယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈၶိုၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈ ယူၼ်း/လိၵ်ႈထမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသဵင်ဢွၵ်ႇၶဝ် ပိူင်ၵၼ် ဢိတ်းဢီႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႄႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်ၼႆ ၽူႈလူင်ႉပိုၼ်းၶဝ် တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်လႄႈ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး ပိၼ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵႂၢမ်းၼမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ “ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ် တင်းပီႈၼွင်ႉတႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းၶေႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း၊ ၵဵင်းမႆႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မီးသွင်သဵင်သေ မိူၼ်လိၵ်ႈတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇ၊ တႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးလႄႈ မိူင်းလႅမ်း၊ သမ်ႉတင်းလၢဝ်းၵေႃႈ တေႃႇတႄႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 16 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ လိၵ်ႈလႆၢးဢၼ်ၸႂ်ႉ တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပဵၼ်သီႇၸဵင်ႇဝႆႉသေ ၵႂႃႇမိူၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်တူဝ်မူၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶေးတေပဵၼ် ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးတိုၵ်းပေႉ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မိူင်းတႆး တင်းမူတ်းၵေႃႈ လႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉမၼ်း။ ၽွင်းယၢမ်း ဢၢမ်းၼတ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးႁူမ်ႇငမ်း ၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈ 1559 ဢေႇၻီႇ ၸမ်ႁိုင်မွၵ်ႈ 200 ပီၼၼ်ႉ ၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး လႆႈယူႇၸွမ်းမၼ်းမႃးဝႆႉ“ ၼႆယဝ်ႉ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈၼႄမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၼႄၶိူဝ်း လွင်ႈ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးၶဝ်ၸမ်ၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ လိူင်ႈၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢိင်ဢဝ် ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင် ဢၼ်သၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသေ လၢတ်ႈၼႄၵၼ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇ လွင်ႈတႄႉတႄႉယူႇ။ ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈမၼ်း လႆႈဢဝ် တၢင်းၸွႆႈထႅမ် မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၢင်း တီႈမႁႃႇဝိႁႃႇရ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈ 1473 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ 25 တူၼ်၊ မုၼ်ၸဝ်ႈ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး 8 တူၼ်၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈမွၼ်း 6 တူၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၸၢင်းတီႈၼၼ်ႈ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ သွင်ပီယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၶိုၼ်းမႃး။ မိူဝ်ႈၶိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶိုၼ်း တီႈဢယုတ်ႉထယ၊ သုၵ်ႉၶေႃးထႆး၊ သတ်ႉၸၼလယ (Sajjanalaya) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ထိုင်မိူဝ်ႈဢေႇၻီႇ 1480 ၸင်ႇၽႅဝ်ၶိုၼ်း ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸင်ႇပူၵ်းတင်ႈဝတ်ႉပႃႇလႅင် ၵဵင်းမႆၼႆယဝ်ႉ။ လိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ထိုင်လမ်းပုၼ်း၊ ၵဵင်းသႅၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သၼ်ႇၽႅင်းၶႅၼ်း (San Feng Ken) ၽူႈဢၼ် ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် သႃႇသၼႃႇ ဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတ မၼ်းဢမ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယူႇ။ ၶဝ်ၸဝ်ႈၼႂ်းဝတ်ႉၼႆႉ လွၵ်းလႆၢး ၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇ၊ လၢႆးသွၼ်လိၵ်ႈပႃႇလိလႄႈ ပၵ်းပိူင်တၢင်ႇ ၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ၶဝ်ၸဝ်ႈဢဝ်လႆၢး သီႇႁူဝ်ႇသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆယဝ်ႉ။<ref>Vernom L.B Mendis, ''Currents of Asian History'', p.377</ref> တီႈၵႂၢမ်းၼမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ "ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ ငဝ်ႈမၼ်းတႄႉ မီးတီႈၵဵင်းမႆႇ၊ သမ်ႉၽႄႈမႃးထိုင် ၵဵင်းတုင်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထိုင်မိူင်းယွင်း၊ မိူင်းပဵင်း၊ မိူင်းလႅမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ယင်းထိုင် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးပုၼ်ႉၵွၼ်ႇ" ဝႃႈၼႆ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵွၼ်ႇ။ ပေႃးဢဝ်ပီမၼ်းဝႃႈ မီး မႃး 500 ပႆၢပႆၢၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈတႄႇတေႃႉ သႃႇသၼႃႇ မႃးၼႂ်းၵဵင်းတုင်တႄႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသေႃမၸိတ်တ လုၵ်ႈသိတ်ႈၸဝ်ႈၺႃႇ ၼၵမ်ႇၽီႇရၼၼ်ႉ ၵေႃႉတေႃႉမႃးၼႆယူႇ။ ဝၢႆးသေ မၼ်းၸဝ်ႈ မႃးဢဝ်ဝႃႇသႃ ၼႂ်းၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ ဝႆၢးၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇတင်းယုၵ်ႉယွင်ႈ ပဵၼ် သူမ်တဵတ်း ရႃႇၸၵုရုမုၼိ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၸုမ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၸုမ်ႈသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။<ref>Ibid.p.38.</ref> ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ် ၸုမ်း(ၵိူင်း)သင်ႇၶႃႇသီႇႁူဝ်ႇ လႄႈ တီႈယူႇတီႈသဝ်း ဝတ်ႉၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ သီႇႁလႃႇရတ်ႉထႃႇရႃႇမ ၼႆယူႇ။<ref>Ibid.p.112.</ref> သင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင် ယၢမ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၸဵမ်ၸဝ်ႈၸၢင်း ၸဝ်ႈသၢင်ႇ မီးယူႇမွၵ်ႈ 200 ၼႆၼႆယဝ်ႉ။ တၵႃႇဝတ်ႉလင်ၼႆႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 350 ႁိူၼ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးဝႆႉ ၽရလူင်ၶၼ်ႇထႃႇ၊ ၽရၵႅဝ်ႈ၊ ၽရသီႇရိ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းမွၵ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝတ်ႉငဝ်ႈၸိုင်ႈလူင် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ တႃႇသင်ႇၶႃႇတီႈၵႆ ဢိၵ်ႇတီႈၸမ်ၼၼ်ႉယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁူႉဝႃႈ ဝတ်ႉလင်ၼႆႉ လွၵ်းလႆၢးၽွင်း ငမ်းသင်ႇၶႃႇ ၸုမ်းထေႇရဝၢတ်ႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းသႃႇသၼႃႇ ဝတ်ႉပႃႇမႆႉလႅင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းသႃႇသၼႃႇ တႆးယူၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယိပ်းလိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်/တႆးယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၶိုတ်း ၸၼ်ႉၶိုတ်းပၢၼ်၊ ပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ၾိင်ႈထုင်းသႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆး မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း သိမ်းပႅင်းမၼ်းမႃးလီၼႃႇလႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်းမၼ်း တိုၼ်းဢမ်ႇယၢမ်ႈႁၼ် ဢၼ်လူႉလႅဝ်မႃးသေပွၵ်ႈ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.6.</ref> {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] td18kx8ix5lv535ee3ceyokadcbdv19 1334051 1334050 2026-04-11T04:06:52Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334051 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထမ်း/လိၵ်ႈယူၼ်း ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽႄႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလႆၢပိူင်တႄႉတႄႉယူႇ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၵွင်ႉၵႆၢႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်းၶဝ် ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ပိုၼ်း ဝတ်ႉပႃႇလႅင်၊ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈ သၢႆမိူင်း မင်းရႆၢး ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလၵ်းထၢၼ်မၼ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလႆၢးၶိုၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ တေႃႇထိုင် 20 ဢေႇၻီႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်း၊ ၵဵင်းမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလႆၢတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်း လၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈယူၼ်း၊ လၢဝ်းယူၼ်း၊ တႆးလုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေတ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၸႂ်ႉ ၼႂ်း မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ် မိူၼ်ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းႁႆး၊ ၵဵင်းသႅၼ်၊ မိူင်းလၢဝ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ တၢင်ႇပွတ်းတၢင်ႇတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ၼႂ်းထမ်ႇမ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တိုၼ်းၸႂ်ႉလိၵ်ႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼၼ်ႉလႆၢလၢႆယူႇ။ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လိၵ်ႈယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈၶိုၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈ ယူၼ်း/လိၵ်ႈထမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသဵင်ဢွၵ်ႇၶဝ် ပိူင်ၵၼ် ဢိတ်းဢီႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႄႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်ၼႆ ၽူႈလူင်ႉပိုၼ်းၶဝ် တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်လႄႈ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး ပိၼ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵႂၢမ်းၼမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ “ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ် တင်းပီႈၼွင်ႉတႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းၶေႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း၊ ၵဵင်းမႆႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မီးသွင်သဵင်သေ မိူၼ်လိၵ်ႈတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇ၊ တႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးလႄႈ မိူင်းလႅမ်း၊ သမ်ႉတင်းလၢဝ်းၵေႃႈ တေႃႇတႄႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 16 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ လိၵ်ႈလႆၢးဢၼ်ၸႂ်ႉ တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပဵၼ်သီႇၸဵင်ႇဝႆႉသေ ၵႂႃႇမိူၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်တူဝ်မူၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶေးတေပဵၼ် ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးတိုၵ်းပေႉ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မိူင်းတႆး တင်းမူတ်းၵေႃႈ လႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉမၼ်း။ ၽွင်းယၢမ်း ဢၢမ်းၼတ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးႁူမ်ႇငမ်း ၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈ 1559 ဢေႇၻီႇ ၸမ်ႁိုင်မွၵ်ႈ 200 ပီၼၼ်ႉ ၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး လႆႈယူႇၸွမ်းမၼ်းမႃးဝႆႉ“ ၼႆယဝ်ႉ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈၼႄမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၼႄၶိူဝ်း လွင်ႈ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးၶဝ်ၸမ်ၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ လိူင်ႈၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢိင်ဢဝ် ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင် ဢၼ်သၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသေ လၢတ်ႈၼႄၵၼ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇ လွင်ႈတႄႉတႄႉယူႇ။ ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈမၼ်း လႆႈဢဝ် တၢင်းၸွႆႈထႅမ် မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၢင်း တီႈမႁႃႇဝိႁႃႇရ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈ 1473 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ 25 တူၼ်၊ မုၼ်ၸဝ်ႈ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး 8 တူၼ်၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈမွၼ်း 6 တူၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၸၢင်းတီႈၼၼ်ႈ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ သွင်ပီယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၶိုၼ်းမႃး။ မိူဝ်ႈၶိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶိုၼ်း တီႈဢယုတ်ႉထယ၊ သုၵ်ႉၶေႃးထႆး၊ သတ်ႉၸၼလယ (Sajjanalaya) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ထိုင်မိူဝ်ႈဢေႇၻီႇ 1480 ၸင်ႇၽႅဝ်ၶိုၼ်း ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸင်ႇပူၵ်းတင်ႈဝတ်ႉပႃႇလႅင် ၵဵင်းမႆၼႆယဝ်ႉ။ လိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ထိုင်လမ်းပုၼ်း၊ ၵဵင်းသႅၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သၼ်ႇၽႅင်းၶႅၼ်း (San Feng Ken) ၽူႈဢၼ် ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် သႃႇသၼႃႇ ဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတ မၼ်းဢမ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယူႇ။ ၶဝ်ၸဝ်ႈၼႂ်းဝတ်ႉၼႆႉ လွၵ်းလႆၢး ၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇ၊ လၢႆးသွၼ်လိၵ်ႈပႃႇလိလႄႈ ပၵ်းပိူင်တၢင်ႇ ၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ၶဝ်ၸဝ်ႈဢဝ်လႆၢး သီႇႁူဝ်ႇသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆယဝ်ႉ။<ref>Vernom L.B Mendis, ''Currents of Asian History'', p.377</ref> တီႈၵႂၢမ်းၼမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ "ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ ငဝ်ႈမၼ်းတႄႉ မီးတီႈၵဵင်းမႆႇ၊ သမ်ႉၽႄႈမႃးထိုင် ၵဵင်းတုင်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထိုင်မိူင်းယွင်း၊ မိူင်းပဵင်း၊ မိူင်းလႅမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ယင်းထိုင် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးပုၼ်ႉၵွၼ်ႇ" ဝႃႈၼႆ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵွၼ်ႇ။ ပေႃးဢဝ်ပီမၼ်းဝႃႈ မီး မႃး 500 ပႆၢပႆၢၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈတႄႇတေႃႉ သႃႇသၼႃႇ မႃးၼႂ်းၵဵင်းတုင်တႄႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသေႃမၸိတ်တ လုၵ်ႈသိတ်ႈၸဝ်ႈၺႃႇ ၼၵမ်ႇၽီႇရၼၼ်ႉ ၵေႃႉတေႃႉမႃးၼႆယူႇ။ ဝၢႆးသေ မၼ်းၸဝ်ႈ မႃးဢဝ်ဝႃႇသႃ ၼႂ်းၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ ဝႆၢးၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇတင်းယုၵ်ႉယွင်ႈ ပဵၼ် သူမ်တဵတ်း ရႃႇၸၵုရုမုၼိ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၸုမ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၸုမ်ႈသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။<ref>Ibid.p.38.</ref> ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ် ၸုမ်း(ၵိူင်း)သင်ႇၶႃႇသီႇႁူဝ်ႇ လႄႈ တီႈယူႇတီႈသဝ်း ဝတ်ႉၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ သီႇႁလႃႇရတ်ႉထႃႇရႃႇမ ၼႆယူႇ။<ref>Ibid.p.112.</ref> သင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင် ယၢမ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၸဵမ်ၸဝ်ႈၸၢင်း ၸဝ်ႈသၢင်ႇ မီးယူႇမွၵ်ႈ 200 ၼႆၼႆယဝ်ႉ။ တၵႃႇဝတ်ႉလင်ၼႆႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 350 ႁိူၼ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးဝႆႉ ၽရလူင်ၶၼ်ႇထႃႇ၊ ၽရၵႅဝ်ႈ၊ ၽရသီႇရိ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းမွၵ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝတ်ႉငဝ်ႈၸိုင်ႈလူင် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ တႃႇသင်ႇၶႃႇတီႈၵႆ ဢိၵ်ႇတီႈၸမ်ၼၼ်ႉယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁူႉဝႃႈ ဝတ်ႉလင်ၼႆႉ လွၵ်းလႆၢးၽွင်း ငမ်းသင်ႇၶႃႇ ၸုမ်းထေႇရဝၢတ်ႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းသႃႇသၼႃႇ ဝတ်ႉပႃႇမႆႉလႅင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းသႃႇသၼႃႇ တႆးယူၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယိပ်းလိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်/တႆးယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၶိုတ်း ၸၼ်ႉၶိုတ်းပၢၼ်၊ ပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ၾိင်ႈထုင်းသႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆး မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း သိမ်းပႅင်းမၼ်းမႃးလီၼႃႇလႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်းမၼ်း တိုၼ်းဢမ်ႇယၢမ်ႈႁၼ် ဢၼ်လူႉလႅဝ်မႃးသေပွၵ်ႈ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.6.</ref> လွၵ်းလႆၢးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ပိူင်သင်ႇၶႃႇ မိူင်းၵဵင်းတုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပိူင်ႈႁင်ၵၼ် တင်းပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ မိူဝ်ႈယၢမ်းပူၼ်ႉမႃး ပၢၼ်ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ဝတ်ႉပႃႇလႅင် တိုၵ်ႉမီးယူႇ တေႃႇႁၢၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းၼႄလၵ်းထၢၼ်ဝႃႈ လွၵ်းလႆၢးပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ ယင်းပႆႇလူႉပႆႇလႅဝ်ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ သႃႇသၼႃႇ ထေႇရဝၢတ်ႈတႆးယူၼ်း/တႆးၶိုၼ် ဢၼ်မီးလိၵ်ႈလႆၢး ပိတၵၢတ်ႈႁင်းၶေႃၼႆႉ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တင်းၸုမ်းၵိူင်းသင်ႇ ၶႃႇၵဝ်ႈၸုမ်း ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ၊ မုၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းသဵၼ်ႈသင်ႇၶႃႇ 9 ၸုမ်းၼၼ်ႉ၊ ပေႃးတူၺ်းဢဝ် ဢၼ်ပိုၼ်းမၼ်းမီးမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၸဝ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ၵိုင်ႇလီမၵ်းမၼ်ႈတႄႉတႄႉၼႆသေတ သမ်ႉဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇၼၼ်၊ တေႃႉတႄႉဝႃႈ သၢႆမၼ်းဢမ်ႇၶၢတ်ႇၵႂႃႇသေ ၵိုတ်းဝႆႉဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇထိူမ် ၼင်ႇၼၼ်ၵူၺ်း။ {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] sqosg535yxlr98z5tnejpxv7a1akaox 1334053 1334051 2026-04-11T04:54:40Z Sai Myo Thura Kyaw 946522 Add contents 1334053 wikitext text/x-wiki {{header | title = သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး | author = ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ် | override_author = | editor = | translator = | contributor = | override_contributor = | section = | previous = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်|ပွႆးသင်ႇၶႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်]] | previous2 = | next = [[သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး/သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း|သႃႇသၼႃႇတႆးယူၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ | categories = သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ | shortcut = | portal = }} ၵပ်းၵႆၢႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢိတ်းၼိုင်ႈယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၶဝ်သမ်ႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ငဝ်ႈငႂႃႇၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ဢီႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလႅင်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမၼ်း ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး၊ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉယူၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းမႃး တႂ်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်း ၸဝ်ႈဝူင်ႉႁေႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶေႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢေႇၻီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႃႈ 'တႆး' ၼႆ လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင် ၵူႇပလႆၢႇ ၶၢၼ်ႇ (Kublai Khan) သိုၵ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း မိူဝ်ႈပီဢေႇၻီႇ 1253 ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းလူင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆၢႈလူင်းမႃး ၸွမ်းၽႆၢႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းမႃး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် မႃးတင်ႈ ဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းလၢၼ်ႉၼႃးပႃႇလိယေႃးၼၵ၊ ထႆးယူဝ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ 'ယူၼ်း' ၼႆယူႇ။ လၢၼ်ႉၼႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်ၸဵင်ၶမ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းတႆး ၸၢပ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်တင်ႈဝၢၼ်ႈတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းရႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူင်းၵဵင်းႁႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈမႃး 1263 ဢေႇၻီႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီ 1281 ဢမ်ႇၼၼ် 1292 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း တီႈလမ်းပုၼ်း (ႁရိပုၺ်ၸယ-ပႃႇလိ)။<ref>Hans Penth, ''A Brief History of Lanna'', p.39</ref> မိတ်ႉၸတိူဝ်ႇႁေႃးလႅတ်ႉ-Mr. Hallet တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မိူင်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆး ဢၼ်မႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးယူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႆးၼႆယူႇ။<ref>William Cliftton Dodd, ''The Tai Race'', p.251.</ref> ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈၵႃႈၼႆၢႉၵေႃႈ ယူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႈသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇလႅင်းလီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇယူၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး သမ်ႉၵွင်ႇၵႆၢႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၵိူင်းယူၼ်းၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းယူၼ်းၼႆယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ် တႄႇမႃးၽႅဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမေႃလႆၢး၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်း သႃႇသၼႃႇမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၸိုင် လွၵ်းလႆၢးၼႃႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႂ်၊ လၢႆးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း 1350 ဢမ်ႇၼၼ် 1375 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၾိင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် (ၾိင်ႈၵဝ်ႇထႆး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ) ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်းရႆၢးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ (Nab bisipura)<ref>Jinakalamali, p. VII.</ref> မိူဝ်ႈပီ 12.4.1296 ၼၼ်ႉသေ ဝဵင်းၵဵင်းသၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိင်းသၼ်ပူး (King San Phu) ၼၼ်ႉ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1327 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1338 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉထႆး ၽႃႉယၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း မွၵ်ႈပီ 1350 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇၶဝ် ၽွင်းငမ်း လၢႆႆလၢႆၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶဝ်သေ သိုပ်ႇၽွင်းငမ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်လမ်းပုၼ်ႉ၊ လမ်းပင်း ဢၼ်မွၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၽယႃးလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႂႃႇၸူးသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၵူၺ်းသေ တိုၵ်ႉႁႃ မႃးၶဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1444 လႄႈ 1449 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈလႆၢးသွင်မဵဝ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈသွင်မဵဝ်းဝႆႉ၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ပိုင်ၼိုင်ႈတႄႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႇၽႅၼ်ႉ (Hans Penth)ၵေႃႈ တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး မိူင်းသုၵ်ႉၶေႃးထႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉသွင်မဵဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိၵ်ႈလႆၢးထႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၶမႃႇ/လိၵ်ႈပႃႇလိၼၼ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယိပ်းလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ႁင်းၶေႃပိူင်ၼိုင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶေးၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈမွၼ်းၵဝ်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းၶဝ်ဝႆႉသေ လိၵ်ႈမွၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃႇလိ တႆးယူၼ်းလိၵ်ႈၵဝ်ႇလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈမႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ်ၼႆသေ ယိပ်းတိုဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1471 ဢေႇၻီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸႃႇတၵ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝီႇသတိတိင်ႇ လႄႈ သတ်ႉထႆးၼိပႃႇတၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈထမ်း/ပႃႇလိသေ တႅမ်ႈဝႆႉလႆၢလၢႆၼႆယူႇ။ လိုၼ်းလင် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းပႃးယူႇ။ ၾိင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈလႆၢးထႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၼိူဝ် သဝ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1850 ဢေႇၻီႇ မႃးတၢင်းလင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသေ 18 ဢေႇၻီႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈထႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈထမ်းတူဝ်မူၼ်းတႄႉ သိုပ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိၵ်ႈလႆၢးၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉသိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈလႆၢးမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလႆၢး ထမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆၢလၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထိုင်ပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၵဵင်းတုင် ၶေႇမရတ်ႉပႃႇလိ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းၼႆႉလႂ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်မႂ်ပေႇမႂ်ထၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ၸေႈသႃ/ၸေႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သွၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မီးဢၢမ်းၼတ်ႈႁႅင်းသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး မိူဝ်ႈၽွင်း 1400-1525 ဢေႇၻီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လိၵ်ႈလႆၢးထမ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႃးၼႆႉ ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း တင်းၼမ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ၽရႃးပင်း (Luang Prabang/ Lan Chang)၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵဵင်းႁုင်ႈ (Chiang Rung) ဢမ်ႇၼၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထမ်း/လိၵ်ႈယူၼ်း ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽႄႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလႆၢပိူင်တႄႉတႄႉယူႇ။ လိၵ်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၵွင်ႉၵႆၢႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်းၶဝ် ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ပိုၼ်း ဝတ်ႉပႃႇလႅင်၊ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈ သၢႆမိူင်း မင်းရႆၢး ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလၵ်းထၢၼ်မၼ်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလႆၢးၶိုၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ တေႃႇထိုင် 20 ဢေႇၻီႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းလႅမ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ လၢဝ်း၊ ၵဵင်းမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလႆၢတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်း လၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈယူၼ်း၊ လၢဝ်းယူၼ်း၊ တႆးလုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေတ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၸႂ်ႉ ၼႂ်း မိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ် မိူၼ်ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵဵင်းႁႆး၊ ၵဵင်းသႅၼ်၊ မိူင်းလၢဝ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ တၢင်ႇပွတ်းတၢင်ႇတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ၼႂ်းထမ်ႇမ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တိုၼ်းၸႂ်ႉလိၵ်ႈ ထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈယူၼ်းၼၼ်ႉလႆၢလၢႆယူႇ။ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လိၵ်ႈယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈၶိုၼ်၊ လိၵ်ႈၶိုၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈ ယူၼ်း/လိၵ်ႈထမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသဵင်ဢွၵ်ႇၶဝ် ပိူင်ၵၼ် ဢိတ်းဢီႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႄႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်ၼႆ ၽူႈလူင်ႉပိုၼ်းၶဝ် တႅမ်ႈမႆၢဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်လႄႈ ပိုၼ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး ပိၼ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵႂၢမ်းၼမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇ “ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ် တင်းပီႈၼွင်ႉတႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းၶေႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးယူၼ်း၊ ၵဵင်းမႆႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်ၼႆႉ မီးသွင်သဵင်သေ မိူၼ်လိၵ်ႈတႆးယူၼ်း ၵဵင်းမႆႇ၊ တႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးလႄႈ မိူင်းလႅမ်း၊ သမ်ႉတင်းလၢဝ်းၵေႃႈ တေႃႇတႄႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼႃႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 16 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ လိၵ်ႈလႆၢးဢၼ်ၸႂ်ႉ တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပဵၼ်သီႇၸဵင်ႇဝႆႉသေ ၵႂႃႇမိူၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်တူဝ်မူၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶေးတေပဵၼ် ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးတိုၵ်းပေႉ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မိူင်းတႆး တင်းမူတ်းၵေႃႈ လႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉမၼ်း။ ၽွင်းယၢမ်း ဢၢမ်းၼတ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽယိၼ်ႇၼွင်ႇ မႃးႁူမ်ႇငမ်း ၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈ 1559 ဢေႇၻီႇ ၸမ်ႁိုင်မွၵ်ႈ 200 ပီၼၼ်ႉ ၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး လႆႈယူႇၸွမ်းမၼ်းမႃးဝႆႉ“ ၼႆယဝ်ႉ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈၼႄမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၼႄၶိူဝ်း လွင်ႈ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးယူၼ်း၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးထႆး၊ တႆးၶဝ်ၸမ်ၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ လိူင်ႈၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢိင်ဢဝ် ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင် ဢၼ်သၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉသေ လၢတ်ႈၼႄၵၼ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇ လွင်ႈတႄႉတႄႉယူႇ။ ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈမၼ်း လႆႈဢဝ် တၢင်းၸွႆႈထႅမ် မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၢင်း တီႈမႁႃႇဝိႁႃႇရ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈ 1473 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ 25 တူၼ်၊ မုၼ်ၸဝ်ႈ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး 8 တူၼ်၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈမွၼ်း 6 တူၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၸၢင်းတီႈၼၼ်ႈ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ သွင်ပီယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၶိုၼ်းမႃး။ မိူဝ်ႈၶိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶိုၼ်း တီႈဢယုတ်ႉထယ၊ သုၵ်ႉၶေႃးထႆး၊ သတ်ႉၸၼလယ (Sajjanalaya) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ထိုင်မိူဝ်ႈဢေႇၻီႇ 1480 ၸင်ႇၽႅဝ်ၶိုၼ်း ၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸင်ႇပူၵ်းတင်ႈဝတ်ႉပႃႇလႅင် ၵဵင်းမႆၼႆယဝ်ႉ။ လိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ထိုင်လမ်းပုၼ်း၊ ၵဵင်းသႅၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သၼ်ႇၽႅင်းၶႅၼ်း (San Feng Ken) ၽူႈဢၼ် ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် သႃႇသၼႃႇ ဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတ မၼ်းဢမ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယူႇ။ ၶဝ်ၸဝ်ႈၼႂ်းဝတ်ႉၼႆႉ လွၵ်းလႆၢး ၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇ၊ လၢႆးသွၼ်လိၵ်ႈပႃႇလိလႄႈ ပၵ်းပိူင်တၢင်ႇ ၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ၶဝ်ၸဝ်ႈဢဝ်လႆၢး သီႇႁူဝ်ႇသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆယဝ်ႉ။<ref>Vernom L.B Mendis, ''Currents of Asian History'', p.377</ref> တီႈၵႂၢမ်းၼမ်း ၼႂ်းပိုၼ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသႆၢမိူင်းမင်းရႆၢး တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ "ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ ငဝ်ႈမၼ်းတႄႉ မီးတီႈၵဵင်းမႆႇ၊ သမ်ႉၽႄႈမႃးထိုင် ၵဵင်းတုင်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထိုင်မိူင်းယွင်း၊ မိူင်းပဵင်း၊ မိူင်းလႅမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ယင်းထိုင် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးပုၼ်ႉၵွၼ်ႇ" ဝႃႈၼႆ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.31.</ref> ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵွၼ်ႇ။ ပေႃးဢဝ်ပီမၼ်းဝႃႈ မီး မႃး 500 ပႆၢပႆၢၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈတႄႇတေႃႉ သႃႇသၼႃႇ မႃးၼႂ်းၵဵင်းတုင်တႄႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသေႃမၸိတ်တ လုၵ်ႈသိတ်ႈၸဝ်ႈၺႃႇ ၼၵမ်ႇၽီႇရၼၼ်ႉ ၵေႃႉတေႃႉမႃးၼႆယူႇ။ ဝၢႆးသေ မၼ်းၸဝ်ႈ မႃးဢဝ်ဝႃႇသႃ ၼႂ်းၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ ဝႆၢးၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇတင်းယုၵ်ႉယွင်ႈ ပဵၼ် သူမ်တဵတ်း ရႃႇၸၵုရုမုၼိ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၸုမ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၸုမ်ႈသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။<ref>Ibid.p.38.</ref> ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ် ၸုမ်း(ၵိူင်း)သင်ႇၶႃႇသီႇႁူဝ်ႇ လႄႈ တီႈယူႇတီႈသဝ်း ဝတ်ႉၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ သီႇႁလႃႇရတ်ႉထႃႇရႃႇမ ၼႆယူႇ။<ref>Ibid.p.112.</ref> သင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝတ်ႉပႃႇလႅင် ယၢမ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၸဵမ်ၸဝ်ႈၸၢင်း ၸဝ်ႈသၢင်ႇ မီးယူႇမွၵ်ႈ 200 ၼႆၼႆယဝ်ႉ။ တၵႃႇဝတ်ႉလင်ၼႆႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 350 ႁိူၼ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးဝႆႉ ၽရလူင်ၶၼ်ႇထႃႇ၊ ၽရၵႅဝ်ႈ၊ ၽရသီႇရိ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းမွၵ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ဢေႇၻီႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝတ်ႉငဝ်ႈၸိုင်ႈလူင် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ တႃႇသင်ႇၶႃႇတီႈၵႆ ဢိၵ်ႇတီႈၸမ်ၼၼ်ႉယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁူႉဝႃႈ ဝတ်ႉလင်ၼႆႉ လွၵ်းလႆၢးၽွင်း ငမ်းသင်ႇၶႃႇ ၸုမ်းထေႇရဝၢတ်ႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းသႃႇသၼႃႇ ဝတ်ႉပႃႇမႆႉလႅင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းသႃႇသၼႃႇ တႆးယူၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယိပ်းလိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်/တႆးယူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၶိုတ်း ၸၼ်ႉၶိုတ်းပၢၼ်၊ ပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းတႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ၾိင်ႈထုင်းသႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉတႆး မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း သိမ်းပႅင်းမၼ်းမႃးလီၼႃႇလႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်းမၼ်း တိုၼ်းဢမ်ႇယၢမ်ႈႁၼ် ဢၼ်လူႉလႅဝ်မႃးသေပွၵ်ႈ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.6.</ref> လွၵ်းလႆၢးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ပိူင်သင်ႇၶႃႇ မိူင်းၵဵင်းတုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပိူင်ႈႁင်ၵၼ် တင်းပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ မိူဝ်ႈယၢမ်းပူၼ်ႉမႃး ပၢၼ်ဝတ်ႉပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ဝတ်ႉပႃႇလႅင် တိုၵ်ႉမီးယူႇ တေႃႇႁၢၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းၼႄလၵ်းထၢၼ်ဝႃႈ လွၵ်းလႆၢးပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ ယင်းပႆႇလူႉပႆႇလႅဝ်ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ သႃႇသၼႃႇ ထေႇရဝၢတ်ႈတႆးယူၼ်း/တႆးၶိုၼ် ဢၼ်မီးလိၵ်ႈလႆၢး ပိတၵၢတ်ႈႁင်းၶေႃၼႆႉ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တင်းၸုမ်းၵိူင်းသင်ႇ ၶႃႇၵဝ်ႈၸုမ်း ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ၊ မုၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းသဵၼ်ႈသင်ႇၶႃႇ 9 ၸုမ်းၼၼ်ႉ၊ ပေႃးတူၺ်းဢဝ် ဢၼ်ပိုၼ်းမၼ်းမီးမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၸဝ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ၵိုင်ႇလီမၵ်းမၼ်ႈတႄႉတႄႉၼႆသေတ သမ်ႉဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇၼၼ်၊ တေႃႉတႄႉဝႃႈ သၢႆမၼ်းဢမ်ႇၶၢတ်ႇၵႂႃႇသေ ၵိုတ်းဝႆႉဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇထိူမ် ၼင်ႇၼၼ်ၵူၺ်း။ လွၵ်းလႆၢးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသင်ႇၶၼႆၵေႃႈ ဢဝ်ဝႃႇသႃမၼ်းဝႃႈသေ မၵ်းမၼ်ႈယူႇ။ လွၵ်းလႆၢးၼႆႉ ပွတ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် ယိပ်းတိုဝ်းပၵ်းပိူင်ၼႆႉ ယူႇတေႃႇႁၢၼ်ႉယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်။ ပႃႈတႂ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွၵ်းလႆၢး ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသင်ႇၶၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ # ၸဝ်ႈသၢင်ႇ ဢၼ်ဢႃႇယု မီး 10 ၶူပ်ႇ တေႃႇထိုင် 20 ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သႃႇမၼေႇရ (SAmanera) # ၸဝ်ႈၸၢင်း ဢၼ်ဢႃႇယု မီး 20 တေႃႇ 24 ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽိၵ်ႉၶု (Bhikkhu) # ဢၼ်ဝႃႇသႃ လႆႈ 5 ဝႃႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽမႁႃႇ (Phamahā) # ဢၼ်ဝႃႇသႃ လႆႈ 10 ဝႃႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သိတ်ႉထိ၊ ဢမ်ႇၼၼ် သႂႃႇထိ (Sitthi or Svãthi) # ဢၼ်ဝႃႇသႃႇ လႆႈ 20 ဝႃႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽရသႂႃမိ (Phra- svãmi) # ဢၼ်ဝႃႇသႃ လႆႈ 30 ဝႃႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽရၶူးဝႃး (Phra- khuvar) # ဢၼ်ဝႃႇသႃ လႆႈ 40 ဝႃႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃ သင်ႇၶၼႃးယူၵ်ႉ (SaNghanaryuk) # ဢၼ်ဝႃႇသႃ လႆႈ 50 မိူဝ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သူမ် ရဵတ်း ဢယႃးထမ်း ၽရၸဝ်ႈ (Somreit Ayartham Phra- sao) ၼႆယူႇ။<ref>Sao Saimong Mangrai, ''The BaDaeng Chronicle and the Jengtung state chronicle translated, Shan state and the British Annexation'', p.18.</ref> {{dhr|3}} {{rule|6em|align=left|style=border:1px solid}} {{Reflist}} [[Category:တႆး]] 0o2idrt9t7x42y2qp2zgrkz8zqx99e1 106 449781 1334137 1333535 2026-04-11T08:23:27Z Pecha-pema 890001 1334137 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=ཤིང་རྟ་ཉེར་ལྔའི་གསོལ་འདེབས། |Language=bo |Author=མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས། |Translator= |Editor= |Year=1932 |Publisher= |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:ཤིང་རྟ་ཉེར་ལྔའི་གསོལ་འདེབས།.jpg|thumb|ཤིང་རྟ་ཉེར་ལྔའི་གསོལ་འདེབས།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] fyxaitjkvvoin0ehrniuzbn3mt33kaw 104 449846 1333994 1333795 2026-04-10T19:42:33Z Cwrwgl 937938 /* Proofread */ 1333994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Cwrwgl" /></noinclude>{{c|No. II.}} {{hi|A Grammar of the Language of the Lenni Lenape or Delaware Indians. Translated from the German Manuscript of the late Rev. David Zeisberger, for the American Philosophical Society, by Peter Stephen Duponceau.}} {{indent|2|Presented to the Society, 2d December 1816.}} {{c|'''The Translator's Preface.'''}} {{dropinitial|T}}{{sc|he}} astonishing progress which the comparative science of languages has made within the last thirty years is not among the least important of the many wonders which the present age has produced. The first strong impulse was given towards the close of the last century by the publication of the Comparative Vocabulary*, compiled by professor Pallas, under the direction of the empress Catharine of Russia; a work indeed better conceived than executed, but which nevertheless has been and still is of great use to the learned, in the prosecution of philological studies. This work, which was left incomplete, being confined to the languages of Europe and Asia†, was followed in this country {{smaller| * Linguarum totius orbis vocabularia comparativa, augustissimæ curâ collecta. Petrop. 1786-1787, 4to.}} {{smaller|† The empress, wishing her work to be completed, committed it to M. Theodore Jankiewitsch de Miriewo, with a view, it is presumed, that he should merely add to the European and Asiatic words which Pal-}} {{indent|4|{{smaller|VOL. III.—R}}}}<noinclude></noinclude> jbp35ygtknsrg7frelu4hwas6k5elyn 1333998 1333994 2026-04-10T19:54:57Z Cwrwgl 937938 1333998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Cwrwgl" /></noinclude>{{c|No. II.}} {{hi|A Grammar of the Language of the Lenni Lenape or Delaware Indians. Translated from the German Manuscript of the late Rev. David Zeisberger, for the American Philosophical Society, by Peter Stephen Duponceau.}} {{indent|2|Presented to the Society, 2d December 1816.}} {{c|'''The Translator's Preface.'''}} {{dropinitial|T}}{{sc|he}} astonishing progress which the comparative science of languages has made within the last thirty years is not among the least important of the many wonders which the present age has produced. The first strong impulse was given towards the close of the last century by the publication of the Comparative Vocabulary*, compiled by professor Pallas, under the direction of the empress Catharine of Russia; a work indeed better conceived than executed, but which nevertheless has been and still is of great use to the learned, in the prosecution of philological studies. This work, which was left incomplete, being confined to the languages of Europe and Asia†, was followed in this country {{x-smaller| * Linguarum totius orbis vocabularia comparativa, augustissimæ curâ collecta. Petrop. 1786-1787, 4to.}} {{x-smaller|† The empress, wishing her work to be completed, committed it to M. Theodore Jankiewitsch de Miriewo, with a view, it is presumed, that he should merely add to the European and Asiatic words which Pal-}} {{indent|4|{{x-smaller|VOL. III.—R}}}}<noinclude></noinclude> 3lbodf8tkzpo9izxhc761xwckjytbew 0 449869 1333917 1333901 2026-04-10T13:09:21Z Winogadique 959174 1333917 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Tuqay | ИСЕМНӘР = Ğabdulla | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =T | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1886 yılnıñ 14 aprele | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1913 yılnıñ 2 aprele | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ =Tuqay portrait.jpg | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габдулла Тукай | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Ğabdulla Tuqay | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Şiğerlär== * [[Dustlarğa ber süz]] * [[Gosudarstvennaya dumağa]] * [[İttifaq xaqında]] * [[Kemne söyärgä kiräk?]] * [[Köz]] * [[Maqtanışu]] * [[Mujik yoqısı]] * [[Puşkinnän]] * [[Sorıqortlarğa]] * [[Tuğan tel]] * [[Üz-üzemä]] * [[Xörriät xaqında]] * [[Xur qızına]] * [[Yaz ğälämätläre]] ==Poemalar== ==Proza häm publitsistika== 9gm6yhafdqvmlqoznyezfh1g870i2j6 0 449872 1333902 2026-04-10T12:23:40Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1333902 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Mujık yoqısı | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Ğabdulla Tuqay | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =4-çe däftär | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =26.11.1905 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Mujik yoqısı}}<poem style='margin-left:5ex'> Nik yoqlıysıñ, mujik? Yaz citte, häm üste Çiremnär yortıñda; Tor, uyan, kütärel! Üz-üzeñä qara: Kem ideñ, kem buldıñ? Närsä bar milkeñdä? Indırda yuq orlıq, İgen yuq urırlıq; Atıñ bar bik naçar, Öç täñkä torırlıq. İgeneñ urmağan, Kibäneñ quymağan, Sin üzeñ dä yalqaw, Xatınıñ "bulmağan". İseñnän çığarma: Sine bay waqtıñda Dustlarıñ maqtadı Aldıñda, artıñda; Sin qayda barsañ da, Urnıñ ide türdä, Aqçasız küp artıq Tınıç yatu gürdä. Sindä mal betkänne Dustlarıñ beldelär; Aldıñda, ardıñda Qul çabıp köldelär. Urmağan arışıñ Yata qırda yätim; Xätereñ qalmasın, Ber-ike süz äytim: Urmağan arışıñ — Ber yıllıq tabışıñ; Anı cil qoyadır, Çıpçıqlar cıyadır. İnde qış ta kerde, İgenne beterde; Çanalar astında Aq qarlar şıtırdıy. Üzeñdä yalqawlıq, Xatnıñda añqawlıq; Qayda qışqa azıq Açlıqtan saqlarlıq? Kürşelär yök töyäp Qalağa sattılar Häm, cıyğaç küp "запас", Bot suzıp yattılar. Ciktelär par attan, Öy salıp narattan; Sineñ yortta aş yuq Tuyarlıq taraqan. Sineñ öy balçıqtan, Bökräygän qarçıqtay; Kimrep iske ipi, Aşıysıñ tansıqtay. Xatınıñ, balañ aç, Aşarğa bulmağaç; Bu könne kürgänçe, Yançığıñ say buldı. İttelär ömälär, Cıydılar gömbälär; Här mixnät soñında Räxätle kön dä bar. Tik yatqaç, xodayım Birmi mal säbäpsez: Bişmäteñ talanğan, Külmägeñ sädäpsez. Xaq süzne äytkängä Kiñ küñleñ taraysa, Urnıñnan quzğalma, Yoqlıy kür, alaysa. </poem>{{шигырь-азак|1905}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] 8ph6oy1r5yk1jtdpi47vzq0h0sffz6o 1333903 1333902 2026-04-10T12:24:16Z Winogadique 959174 1333903 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Mujik yoqısı | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Ğabdulla Tuqay | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =4-çe däftär | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =26.11.1905 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Mujik yoqısı}}<poem style='margin-left:5ex'> Nik yoqlıysıñ, mujik? Yaz citte, häm üste Çiremnär yortıñda; Tor, uyan, kütärel! Üz-üzeñä qara: Kem ideñ, kem buldıñ? Närsä bar milkeñdä? Indırda yuq orlıq, İgen yuq urırlıq; Atıñ bar bik naçar, Öç täñkä torırlıq. İgeneñ urmağan, Kibäneñ quymağan, Sin üzeñ dä yalqaw, Xatınıñ "bulmağan". İseñnän çığarma: Sine bay waqtıñda Dustlarıñ maqtadı Aldıñda, artıñda; Sin qayda barsañ da, Urnıñ ide türdä, Aqçasız küp artıq Tınıç yatu gürdä. Sindä mal betkänne Dustlarıñ beldelär; Aldıñda, ardıñda Qul çabıp köldelär. Urmağan arışıñ Yata qırda yätim; Xätereñ qalmasın, Ber-ike süz äytim: Urmağan arışıñ — Ber yıllıq tabışıñ; Anı cil qoyadır, Çıpçıqlar cıyadır. İnde qış ta kerde, İgenne beterde; Çanalar astında Aq qarlar şıtırdıy. Üzeñdä yalqawlıq, Xatnıñda añqawlıq; Qayda qışqa azıq Açlıqtan saqlarlıq? Kürşelär yök töyäp Qalağa sattılar Häm, cıyğaç küp "запас", Bot suzıp yattılar. Ciktelär par attan, Öy salıp narattan; Sineñ yortta aş yuq Tuyarlıq taraqan. Sineñ öy balçıqtan, Bökräygän qarçıqtay; Kimrep iske ipi, Aşıysıñ tansıqtay. Xatınıñ, balañ aç, Aşarğa bulmağaç; Bu könne kürgänçe, Yançığıñ say buldı. İttelär ömälär, Cıydılar gömbälär; Här mixnät soñında Räxätle kön dä bar. Tik yatqaç, xodayım Birmi mal säbäpsez: Bişmäteñ talanğan, Külmägeñ sädäpsez. Xaq süzne äytkängä Kiñ küñleñ taraysa, Urnıñnan quzğalma, Yoqlıy kür, alaysa. </poem>{{шигырь-азак|1905}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] kmw2iqcbhgvg3y7nnkfqa3yj2twloz6 1333904 1333903 2026-04-10T12:36:31Z Winogadique 959174 1333904 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Mujik yoqısı | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Ğabdulla Tuqay | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =4-çe däftär | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =26.11.1905 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Mujik yoqısı}}<poem style='margin-left:5ex'> ''Şagiyre mäşhür Koltsovnıñ şiğerennän'' ''tärcemä wä iqtibas itelmeşter'' Nik yoqlıysıñ, mujik? Yaz citte, häm üste Çiremnär yortıñda; Tor, uyan, kütärel! Üz-üzeñä qara: Kem ideñ, kem buldıñ? Närsä bar milkeñdä? Indırda yuq orlıq, İgen yuq urırlıq; Atıñ bar bik naçar, Öç täñkä torırlıq. İgeneñ urmağan, Kibäneñ quymağan, Sin üzeñ dä yalqaw, Xatınıñ "bulmağan". İseñnän çığarma: Sine bay waqtıñda Dustlarıñ maqtadı Aldıñda, artıñda; Sin qayda barsañ da, Urnıñ ide türdä, Aqçasız küp artıq Tınıç yatu gürdä. Sindä mal betkänne Dustlarıñ beldelär; Aldıñda, ardıñda Qul çabıp köldelär. Urmağan arışıñ Yata qırda yätim; Xätereñ qalmasın, Ber-ike süz äytim: Urmağan arışıñ — Ber yıllıq tabışıñ; Anı cil qoyadır, Çıpçıqlar cıyadır. İnde qış ta kerde, İgenne beterde; Çanalar astında Aq qarlar şıtırdıy. Üzeñdä yalqawlıq, Xatnıñda añqawlıq; Qayda qışqa azıq Açlıqtan saqlarlıq? Kürşelär yök töyäp Qalağa sattılar Häm, cıyğaç küp "запас", Bot suzıp yattılar. Ciktelär par attan, Öy salıp narattan; Sineñ yortta aş yuq Tuyarlıq taraqan. Sineñ öy balçıqtan, Bökräygän qarçıqtay; Kimrep iske ipi, Aşıysıñ tansıqtay. Xatınıñ, balañ aç, Aşarğa bulmağaç; Bu könne kürgänçe, Yançığıñ say buldı. İttelär ömälär, Cıydılar gömbälär; Här mixnät soñında Räxätle kön dä bar. Tik yatqaç, xodayım Birmi mal säbäpsez: Bişmäteñ talanğan, Külmägeñ sädäpsez. Xaq süzne äytkängä Kiñ küñleñ taraysa, Urnıñnan quzğalma, Yoqlıy kür, alaysa. </poem>{{шигырь-азак|1905}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] b7perfkj5v9ekgkh6qhyghoc6rjk78g 1333905 1333904 2026-04-10T12:37:23Z Winogadique 959174 1333905 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Mujik yoqısı | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Ğabdulla Tuqay | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =4-çe däftär | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =26.11.1905 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Mujik yoqısı}}<poem style='margin-left:5ex'> ''(Şagiyre mäşhür Koltsovnıñ şiğerennän'' ''tärcemä wä iqtibas itelmeşter'' Nik yoqlıysıñ, mujik? Yaz citte, häm üste Çiremnär yortıñda; Tor, uyan, kütärel! Üz-üzeñä qara: Kem ideñ, kem buldıñ? Närsä bar milkeñdä? Indırda yuq orlıq, İgen yuq urırlıq; Atıñ bar bik naçar, Öç täñkä torırlıq. İgeneñ urmağan, Kibäneñ quymağan, Sin üzeñ dä yalqaw, Xatınıñ "bulmağan". İseñnän çığarma: Sine bay waqtıñda Dustlarıñ maqtadı Aldıñda, artıñda; Sin qayda barsañ da, Urnıñ ide türdä, Aqçasız küp artıq Tınıç yatu gürdä. Sindä mal betkänne Dustlarıñ beldelär; Aldıñda, ardıñda Qul çabıp köldelär. Urmağan arışıñ Yata qırda yätim; Xätereñ qalmasın, Ber-ike süz äytim: Urmağan arışıñ — Ber yıllıq tabışıñ; Anı cil qoyadır, Çıpçıqlar cıyadır. İnde qış ta kerde, İgenne beterde; Çanalar astında Aq qarlar şıtırdıy. Üzeñdä yalqawlıq, Xatnıñda añqawlıq; Qayda qışqa azıq Açlıqtan saqlarlıq? Kürşelär yök töyäp Qalağa sattılar Häm, cıyğaç küp "запас", Bot suzıp yattılar. Ciktelär par attan, Öy salıp narattan; Sineñ yortta aş yuq Tuyarlıq taraqan. Sineñ öy balçıqtan, Bökräygän qarçıqtay; Kimrep iske ipi, Aşıysıñ tansıqtay. Xatınıñ, balañ aç, Aşarğa bulmağaç; Bu könne kürgänçe, Yançığıñ say buldı. İttelär ömälär, Cıydılar gömbälär; Här mixnät soñında Räxätle kön dä bar. Tik yatqaç, xodayım Birmi mal säbäpsez: Bişmäteñ talanğan, Külmägeñ sädäpsez. Xaq süzne äytkängä Kiñ küñleñ taraysa, Urnıñnan quzğalma, Yoqlıy kür, alaysa. </poem>{{шигырь-азак|1905}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] qwr0k5cdu05fqbhxw6de04941ig12ht 1333906 1333905 2026-04-10T12:37:39Z Winogadique 959174 1333906 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Mujik yoqısı | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Ğabdulla Tuqay | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =4-çe däftär | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =26.11.1905 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Mujik yoqısı}}<poem style='margin-left:5ex'> ''(Şagiyre mäşhür Koltsovnıñ şiğerennän'' ''tärcemä wä iqtibas itelmeşter)'' Nik yoqlıysıñ, mujik? Yaz citte, häm üste Çiremnär yortıñda; Tor, uyan, kütärel! Üz-üzeñä qara: Kem ideñ, kem buldıñ? Närsä bar milkeñdä? Indırda yuq orlıq, İgen yuq urırlıq; Atıñ bar bik naçar, Öç täñkä torırlıq. İgeneñ urmağan, Kibäneñ quymağan, Sin üzeñ dä yalqaw, Xatınıñ "bulmağan". İseñnän çığarma: Sine bay waqtıñda Dustlarıñ maqtadı Aldıñda, artıñda; Sin qayda barsañ da, Urnıñ ide türdä, Aqçasız küp artıq Tınıç yatu gürdä. Sindä mal betkänne Dustlarıñ beldelär; Aldıñda, ardıñda Qul çabıp köldelär. Urmağan arışıñ Yata qırda yätim; Xätereñ qalmasın, Ber-ike süz äytim: Urmağan arışıñ — Ber yıllıq tabışıñ; Anı cil qoyadır, Çıpçıqlar cıyadır. İnde qış ta kerde, İgenne beterde; Çanalar astında Aq qarlar şıtırdıy. Üzeñdä yalqawlıq, Xatnıñda añqawlıq; Qayda qışqa azıq Açlıqtan saqlarlıq? Kürşelär yök töyäp Qalağa sattılar Häm, cıyğaç küp "запас", Bot suzıp yattılar. Ciktelär par attan, Öy salıp narattan; Sineñ yortta aş yuq Tuyarlıq taraqan. Sineñ öy balçıqtan, Bökräygän qarçıqtay; Kimrep iske ipi, Aşıysıñ tansıqtay. Xatınıñ, balañ aç, Aşarğa bulmağaç; Bu könne kürgänçe, Yançığıñ say buldı. İttelär ömälär, Cıydılar gömbälär; Här mixnät soñında Räxätle kön dä bar. Tik yatqaç, xodayım Birmi mal säbäpsez: Bişmäteñ talanğan, Külmägeñ sädäpsez. Xaq süzne äytkängä Kiñ küñleñ taraysa, Urnıñnan quzğalma, Yoqlıy kür, alaysa. </poem>{{шигырь-азак|1905}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] ivglska6n5x5ii11kfjiha6yebq8sz1 1333907 1333906 2026-04-10T12:38:20Z Winogadique 959174 1333907 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Mujik yoqısı | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Ğabdulla Tuqay | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =4-çe däftär | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =26.11.1905 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Mujik yoqısı}}<poem style='margin-left:5ex'> ''(Şagiyre mäşhür Koltsovnıñ şiğerennän'' ''tärcemä wä iqtibas itelmeşter)'' Nik yoqlıysıñ, mujik? Yaz citte, häm üste Çirämnär yortıñda; Tor, uyan, kütärel! Üz-üzeñä qara: Kem ideñ, kem buldıñ? Närsä bar milkeñdä? Indırda yuq orlıq, İgen yuq urırlıq; Atıñ bar bik naçar, Öç täñkä torırlıq. İgeneñ urmağan, Kibäneñ quymağan, Sin üzeñ dä yalqaw, Xatınıñ "bulmağan". İseñnän çığarma: Sine bay waqtıñda Dustlarıñ maqtadı Aldıñda, artıñda; Sin qayda barsañ da, Urnıñ ide türdä, Aqçasız küp artıq Tınıç yatu gürdä. Sindä mal betkänne Dustlarıñ beldelär; Aldıñda, ardıñda Qul çabıp köldelär. Urmağan arışıñ Yata qırda yätim; Xätereñ qalmasın, Ber-ike süz äytim: Urmağan arışıñ — Ber yıllıq tabışıñ; Anı cil qoyadır, Çıpçıqlar cıyadır. İnde qış ta kerde, İgenne beterde; Çanalar astında Aq qarlar şıtırdıy. Üzeñdä yalqawlıq, Xatnıñda añqawlıq; Qayda qışqa azıq Açlıqtan saqlarlıq? Kürşelär yök töyäp Qalağa sattılar Häm, cıyğaç küp "запас", Bot suzıp yattılar. Ciktelär par attan, Öy salıp narattan; Sineñ yortta aş yuq Tuyarlıq taraqan. Sineñ öy balçıqtan, Bökräygän qarçıqtay; Kimrep iske ipi, Aşıysıñ tansıqtay. Xatınıñ, balañ aç, Aşarğa bulmağaç; Bu könne kürgänçe, Yançığıñ say buldı. İttelär ömälär, Cıydılar gömbälär; Här mixnät soñında Räxätle kön dä bar. Tik yatqaç, xodayım Birmi mal säbäpsez: Bişmäteñ talanğan, Külmägeñ sädäpsez. Xaq süzne äytkängä Kiñ küñleñ taraysa, Urnıñnan quzğalma, Yoqlıy kür, alaysa. </poem>{{шигырь-азак|1905}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] mq4r1j4pbbktyprw7xjefhsnjxav52f 0 449873 1333916 2026-04-10T13:07:42Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1333916 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Xörriät xaqında | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Ğabdulla Tuqay | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =4-çe däftär | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =11.12.1905 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Xörriyät xaqında}}<poem style='margin-left:5ex'> Qayda kitte tsenzurlıq, Qollıq, tarlıq, kim-xurlıq? Artqa qarasaq borlıp, Yıraq anlar qaldıya. Tigez buldı "закон"da Tatar, urıs, yapon da; Aq alyapqıç, zipun da Tam azatlıq aldıya. Barça tsenzur yabılğaç, Därtkä därman tabılğaç, Qızıl qara yasağan Kyarxanälär böldiä. Küp yäş yegetlär ülde, Mäyetlär dönya tuldı, Namnäre baqıy buldı Ta qıyamät tidiä. Şäkert, student — barı, Darğa asılğannarı, — Sez bu arıslannarıy Onıtmağız tidiä. Qızğanmadı malların, Qorban qıyldı cannarın, Can birgändä, şatlanıp, Kölä-kölä üldiä. İnde kitte elgäre Zıncırlanğan telläre, Millätneñ bılbılları, Sayrap-sayrap tordıya Kitte xäsrät, älämnär, İrkenläde qälämnär; Bulsın küp-küp sälamnär Ruxlarına tidiä. Mämnün bulsın ruxları, İzge bulsın duxları; Bolarnıñ ax-uxları Xörriyätne birdiä. </poem>{{шигырь-азак|1905}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] qd5x83f0krr6qz4tykhvcmod6kz5eeq 1333923 1333916 2026-04-10T13:17:57Z Winogadique 959174 1333923 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Xörriät xaqında | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Ğabdulla Tuqay | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =4-çe däftär | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =11.12.1905 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Xörriät xaqında}}<poem style='margin-left:5ex'> Qayda kitte tsenzurlıq, Qollıq, tarlıq, kim-xurlıq? Artqa qarasaq borlıp, Yıraq anlar qaldıya. Tigez buldı "закон"da Tatar, urıs, yapon da; Aq alyapqıç, zipun da Tam azatlıq aldıya. Barça tsenzur yabılğaç, Därtkä därman tabılğaç, Qızıl qara yasağan Kyarxanälär böldiä. Küp yäş yegetlär ülde, Mäyetlär dönya tuldı, Namnäre baqıy buldı Ta qıyamät tidiä. Şäkert, student — barı, Darğa asılğannarı, — Sez bu arıslannarıy Onıtmağız tidiä. Qızğanmadı malların, Qorban qıyldı cannarın, Can birgändä, şatlanıp, Kölä-kölä üldiä. İnde kitte elgäre Zıncırlanğan telläre, Millätneñ bılbılları, Sayrap-sayrap tordıya Kitte xäsrät, älämnär, İrkenläde qälämnär; Bulsın küp-küp sälamnär Ruxlarına tidiä. Mämnün bulsın ruxları, İzge bulsın duxları; Bolarnıñ ax-uxları Xörriyätne birdiä. </poem>{{шигырь-азак|1905}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] 8sg2vwszxn20yiym61htcgli43fl0yc 14 449874 1333920 2026-04-10T13:14:49Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1333920 wikitext text/x-wiki [[Category:Авторлар-Т]] nx9zcv02zs8d8cmmuzkbqfwrx16256r 1333921 1333920 2026-04-10T13:17:23Z Winogadique 959174 1333921 wikitext text/x-wiki [[Category:Аvtorlar-Т]] iwatfqgjhesj6kvys89dg8lidg986pi 14 449875 1333924 2026-04-10T13:19:09Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1333924 wikitext text/x-wiki {{Авторлар}} [[ru:Категория:Авторы-Т]] b4fv8t84aons8r2u1pmckqbl239rmqq 0 449876 1333933 2026-04-10T13:36:38Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1333933 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Кандалый | ИСЕМНӘР = Габделҗәббар | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =К | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1797 елның 5 ноябре | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1860 елның мае | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ = | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габделҗаббар Кандалый | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Габделҗаббар Кандалый | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== hirvb75fe9chzrojskb3k0ivos59lvs 1333937 1333933 2026-04-10T13:59:28Z Winogadique 959174 1333937 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Кандалый | ИСЕМНӘР = Габделҗәббар | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =К | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1797 елның 5 ноябре | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1860 елның мае | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ = | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габделҗаббар Кандалый | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Габделҗаббар Кандалый | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== [[Гыйлемлек нурани җәүһәр...]] n0rduz0hklpxpwoix1noh78f9ss38m7 1333942 1333937 2026-04-10T14:21:06Z Winogadique 959174 1333942 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Кандалый | ИСЕМНӘР = Габделҗәббар | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =К | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1797 елның 5 ноябре | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1860 елның мае | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ = | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габделҗаббар Кандалый | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/Габдулла Тукай | ВИКИСКЛАД =Category:Габделҗаббар Кандалый | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== * [[Гыйлемлек нурани җәүһәр...]] k40duyv7cwdtggomwu9m8rwt90smd90 1333943 1333942 2026-04-10T14:30:55Z Winogadique 959174 1333943 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Кандалый | ИСЕМНӘР = Габделҗәббар | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =К | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1797 елның 5 ноябре | ТУУ ҖИРЕ = | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1860 елның мае | ҮЛЕМ ҖИРЕ = | РӘСЕМ = | ВИКИПЕДИЯ =tt:Габделҗаббар Кандалый | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/ | ВИКИСКЛАД =Category:Габделҗаббар Кандалый | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== * [[Гыйлемлек нурани җәүһәр...]] ojjea6v0fqjo1y5l16f087oscle0vt4 0 449877 1333941 2026-04-10T14:20:37Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1333941 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Гыйлемлек нурани җәүһәр | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габделҗәббар кандалый | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|***}}<poem style='margin-left:5ex'> Гыйлемлек нурани җәүһәр Ки мөэминләр содурында; Һәуа бер аждаһа кеби Чыгар җисмең къөбурендә. Гыйлем сахибе һичбер дә Черемәс — үлсә дә — гүрдә, Тереклекдә җире — түрдә, Булыр мәҗлес хозурында. Һәуа сахибе зурланыр, Кәсеб итәргә хурланыр, Зәмимә берлә болганыр, Булыр нәфесе зурында. </poem>{{шигырь-азак|?}} * Нурани җәүһәр — нурлы (нурдан барлыкка килгән) җәүһәр. * Содурында — күкрәгендә. * Һәуа — монда: эрелек, тәкәбберлек. * Җисмең къөбурендә — тәнең каберендә. * Сахиб — хуҗа, ия. * Җире — урыны. * Хозурында — каршында, алдында. * Зәмимә — бозыклык, начар эш. * Булыр нәфесе зурында — нәфесе көчләвендә булыр. [[Category:Tatar]] [[Category:Габделҗәббар Кандалый]] 4dmmf7gdjnwxp6y73rdnphbum8p4neh 0 449878 1333945 2026-04-10T14:35:14Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1333945 wikitext text/x-wiki {{Автор турында | ФАМИЛИЯ = Nasıyri | ИСЕМНӘР = Qayum | ФАМИЛИЯСЕНЕҢ БЕРЕНЧЕ ХӘРЕФЕ =N | ИСЕМНӘР ВАРИАНТЛАРЫ= | ОПИСАНИЕ = | БАШКА = | ТУУ ДАТАСЫ =1825 yılnıñ 14 fevrale | ТУУ ҖИРЕ =Yuğarı Şırdan, Zöyä öyäze, Qazan gubernası | ҮЛЕМ ДАТАСЫ =1902 yılnıñ 2 sentyabre | ҮЛЕМ ҖИРЕ =Qazan | РӘСЕМ =Kayyum Nasiri 1.jpg | ВИКИПЕДИЯ =tt:Каюм Насыйри | ВИКИЦИТАТНИК =incubator:Wq/tt/ | ВИКИСКЛАД =Category:Qayum Nasıyri | ВИКИЛИВР = | ЭСБЕ = | Google = }} ==Әсәрләре== * [[Kitab-ät-tärbiä]] 34qopuisuiot4cymn1vuek75ml16ukx 0 449879 1333955 2026-04-10T15:48:52Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1333955 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Шөһрәт | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =01.03.1913 | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Шөһрәт}}<poem style='margin-left:5ex'> Яз язу, ләкин кызыкма һичвакыт шөһрәткә син; Бик төренмә, иртәгүк артык булыр чүпрәккә син. Тапмасам шөһрәт, сизәлмәсләр димә күңлемдәген, Зур тәрәзә бар дип аңла дөньяга күкрәктә сиң. </poem>{{шигырь-азак|1913}} [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] hjdz9crmk76v9qdkyfscxu1fahid4t8 0 449880 1333961 2026-04-10T16:53:37Z Draco flavus 33146 auto summary: New page created (no summary given) 1333961 wikitext text/x-wiki {{Dane tekstu |autor = Sidonie-Gabrielle Colette |tytuł = Małżeństwo Klaudyny |tłumacz = [[Author:J. Junczyk|J. Junczyk]] |wydawca = Instytut Wydawniczy „Lektor“ |druk = Tow. Komand. St. J. Zaleski & Co. |rok wydania = 1920 |miejsce wydania = Lwów Kraków Warszawa |tytuł oryginalny = ''Claudine en ménage'' |okładka = File:PL Colette Małżeństwo Klaudyny title page.jpg |strona z okładką = |strona indeksu = PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu |źródło = [[:File:PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu|Skany na Wikisource]] |poprzedni = |następny = |inne = {{epub}} }} <div style="margin-left:45px"><div style="margin-right:auto; margin-left:auto; display:table; position:static;"> <pages index="PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu" from=7 to=8 /> </div></div> <div style="margin-left:45px; margin-right:4%; text-indent:2em; text-align:justify; position:static;"> <pages index="PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu" from=9 to=230 /> </div> {{Przypisy}} {{PD-US-1923-abroad/PL|top=-8}} [[Category:Sidonie-Gabrielle Colette]] [[Category:J. Junczyk]] [[Category:Polski]] 02pmtg4z2bq2ppysrb32oos25r53k4d 1333963 1333961 2026-04-10T17:04:58Z Draco flavus 33146 1333963 wikitext text/x-wiki {{Dane tekstu |autor = Sidonie-Gabrielle Colette |tytuł = Małżeństwo Klaudyny |tłumacz = [[Author:J. Junczyk|J. Junczyk]] |wydawca = Instytut Wydawniczy „Lektor“ |druk = Tow. Komand. St. J. Zaleski & Co. |rok wydania = 1920 |miejsce wydania = Lwów Kraków Warszawa |tytuł oryginalny = ''Claudine en ménage'' |okładka = PL Colette Małżeństwo Klaudyny title page.jpg |strona z okładką = |strona indeksu = PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu |źródło = [[:File:PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu|Skany na Wikisource]] |poprzedni = |następny = |inne = {{epub}} }} <div style="margin-left:45px"><div style="margin-right:auto; margin-left:auto; display:table; position:static;"> <pages index="PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu" from=7 to=8 /> </div></div> <div style="margin-left:45px; margin-right:4%; text-indent:2em; text-align:justify; position:static;"> <pages index="PL Colette Małżeństwo Klaudyny.djvu" from=9 to=230 /> </div> {{Przypisy}} {{PD-US-1923-abroad/PL|top=-8}} [[Category:Sidonie-Gabrielle Colette]] [[Category:J. Junczyk]] [[Category:Polski]] bqa9esxn7kgn5n4ikrgdxv854k6eeat 104 449881 1333997 2026-04-10T19:54:05Z Cwrwgl 937938 /* Proofread */ 1333997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Cwrwgl" />{{rh|66|GRAMMAR OF THE LANGUAGE}}</noinclude>by Dr B. S. Barton's "New Views of the Origin of the Tribes and Nations of America." The object of the learned author at first was to supply the deficiency of the great philological monument which the empress Catharine had begun as far as related to the languages of America. Happy would it have been if he had not suffered his imagination to draw him away from that simple but highly useful design! But he conceived that by comparing the American with the Asiatic languages he could prove the origin of our Indians from the nations which inhabit the opposite coast of Asia; and thus he sacrificed the real advantage of science to the pursuit of a favourite theory. He has nevertheless brought together, in a comparative view, fifty-two select words in about thirty or forty of our aboriginal idioms; by which he has shewn, that he might, if he pleased, have completed professor Pallas's Vocabulary, as far as it could have been done at that period, when we had not the means that have been obtained since. His was the first attempt to collect and compare to some extent specimens of our Indian lan- {{x-smaller|las had given the corresponding terms in the African and American languages. But M. Jankiewitsch took upon himself to alter the whole plan of Pallas's work, and, instead of pursuing the original system, which was to give the same Russian word in the different languages in due succession, he made an alphabetical catalogue of exotic words, which he explained into Russian, and in which he mixed all nations and languages together, with a view to shew how the same sounds received different meanings in different idioms. The empress was displeased, and the edition was suppressed. A few copies, however, have gone abroad, one of which is in the library of the American Philosophical Society. }} {{x-smaller|M. Jankiewitch did wrong in not following the plan of his predecessor, whose work he thus left incomplete, when its completion was the very object which was entrusted to his care. He should first have executed his task: he might afterwards have published a vocabulary on his own system, which would have been a useful counterpart to the other. Indeed these two parts seem essential to a good comparative vocabulary, precisely as in a dictionary of two languages there must be a part beginning with each and explaining the words of each into the other.}} {{x-smaller| * Relandus, in the third volume of his dissertations, published vocabularies of nine American languages, extracted from different authors. They are the Brazilian, Chilese, Peruvian, Poconchi, Caribbee, Mexican, Massachusetts which he calls Virginian, Algonkin, and Huron.}} {{nop}}<noinclude></noinclude> 54q5idvv3cvdknarvuyuw1eey4x7ijp 104 449882 1334000 2026-04-10T20:14:10Z Cwrwgl 937938 /* Proofread */ 1334000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Cwrwgl" />{{rh|98|GRAMMAR OF THE LANGUAGE}}</noinclude>{{c|{{larger|'''GRAMMAR.'''}}}} I SHALL treat in this essay of the different parts of speech, to wit: * Noun, Pronoun, Verb, Adverb, Preposition, Conjunction, and Interjection. {{c|{{larger|'''1.—Of Nouns.'''}}}} Nouns are of two kinds, substantive and adjective. {{c|''Of the Noun Substantive.''}} The Indians have no declensions, properly so called; that is to say, the nouns are not declined by inflections, as in the Latin and Greek, except in two cases, the vocative and the local. In the others the place of these terminations is supplied by the relative position of the noun, or by grammatical forms or combinations of the verbs and other parts of speech, as will be shewn in the following examples. These grammatical forms or combinations are peculiar to the Indian languages, and I believe are not to be found in any others. They will be more fully explained under their proper heads. At present I shall only shew in what manner what are commonly called the cases of nouns are expressed or indicated. {{c|''Nominative.''}} This case (if it may be so called) has no particular form or inflection. It is simply the name of the substantive, as in English. Lenni, the man Ochqueu, the woman Wikwam, the house Sipo or sipu, the river Getanittowit, God Gischuch, the sun. {{x-smaller|Note by the Translator.—The Author does not speak of the article; yet there is one in the Delaware language, the article mo, which is used either in a definite or indefinite sense, as ''m'hittuck,'' ''a'' tree or ''the'' tree. The Minsi say ''michtuk.'' This article was discovered by the Translator in the Massachusetts language, and on inquiring of Mr Heckewelder, he said that the same article was also in the Delaware, but was not frequently used, because the word was sufficiently understood without it. See his letter to the Translator in the notes to Eliot's Grammar, 11th Massachusetts' Historical Collections, Second Series, p. xv.}}<noinclude></noinclude> 04gvebenle33hm1xupbw6p2eo4i1qps 104 449883 1334044 2026-04-11T03:15:40Z Cwrwgl 937938 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Cwrwgl" />{{rh||OF THE LENNI LENAPE INDIANS.|67}}</noinclude>guages, and as such it is useful to philologists and entitled to respect. The next performance that appeared on a comprehensive scale on the subject of languages was the MITHRIDATES, the glory of our science. I have spoken of it at large in my Report to the Historical Committee, made in the year 1819. on the progress then made in the investigation com- mitted to me respecting the character and grammatical forms of the languages of the American Indians. Excellent as the Mithridates was at the time when it was published, such is the progress which the philological science has made since that period, that it would require to be almost entirely written anew. But VATER is no more, and who will ven- ture to assume his vacant placet ? About the same time appeared at Madrid, in six octavo volumes, "A catalogue of all the known languages, classed according to the diversity of their idioms and dialects," by the Abbé Don Lorenzo Hervast. It had been before pub- lished in Italian at Cesena, in the Roman states, as part of a great encyclopedical performance, by the same author, entitled "An idea of the universe," in 21 volumes quarto. The five last volumes (except the 17th which treats of the arithmetic of nations) relate exclusively to languages. The 17th volume contains the catalogue above mentioned. The 18th is a treatise on the origin, formation, mechanism, and harmony of languages. The 19th is entitled "A polyglot vocabulary of more than one hundred and fifty languages." And lastly, the 21st volume is a practical essay on lan- guages, with prolegomena, and the lord's prayer in more than three hundred languages and dialects. It is probable that the Spanish translation, though it would seem that it only bears the title of the 17th volume in the Italian, con- Historical Transactions, Vol. I. p. xix. + Professor Vater died at Halle on the 16th of March 1826. Discours sur l'Etude Philosophique des Langues, par M. de Volney. p. 31. Eichhorn, Geschichte der neuen Sprachkunde, Vol. I. p. 31.<noinclude></noinclude> rb9bp9dmo99ifhuxcjxwndefphjgozq 104 449884 1334049 2026-04-11T03:38:13Z Cwrwgl 937938 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Cwrwgl" />{{rh||OF THE LENNI LENAPE INDIANS.|99}} {{c|[OF NOUNS.]}}</noinclude>''Genitive.'' The genitive is expressed by placing the noun employed in that sense immediately before that which is used in the nominative. Sometimes also by prefixing to the nominative the inseparable pronoun of the third person ''w,'' as we say in English John his book for John's book. {| width="100%" cellspacing="10" |- | width="50%" valign="top" | Getannittowit quisall, God's son | Lennowikit, the man's house |- | Nihillalquonk wtanglowagan, the Lord's death | Getannitowit wtallewussowagan, God's majesty |- | Getannitowit wtshoaltowagan, God's love | Nihilalquonk allogewaganall, the Lord's works. |- |Getannitowit gektemagelowagan, God's merey |} {{c|''The Dative''}} Is expressed by inflections in the verbs and by prefixes and suffixes which will be more particularly explained. {| width="100%" cellspacing="10" |- | width="50%" valign="top" | Nemilan, I give (to) him | Ndatschimolschap, I related to him |- | Milap, he gave to him | Notschap, I went, came to him |- | Ndellap, I said (to) him | Nowitschewap, I went with him. |- | Nowitschemap, I fetched (to) him | |- |Melat hallemiwi pommauchsowoagan, eternal life |} {{c|''The Accusative''}} Ndahoala, I love him Nowaha, I know him Is likewise expressed by means of the verbs, as is said above. Npennauwa, I look at him Nemachelema, I honour him Npendawa, I understand him Npenauwelema, I take care of bim Getanittowit nquitayala, I fear God. (God I fear him). {{c|''The Vocative''}} Is expressed in the singular by the termination an, and by enk, when coupled with the pronoun our. Wo Kitanittowiant: O God! Nihillalan! O Lord! Nihillalian! O my Lord! Nihillaliyenk! O our Lord! Elangomellan O my friend! Wetochemellan Oiny father! Wetochemellenk! O our father! Wetocbemuxian! O father! Pemanchsohalian! O my Saviour! Pemauchsohalaweyan! O Saviour! Nocha! (for Nochan), O my father! (says a child to its father) Elenapewian! Thou Indian! Shawanowian! Thou Shawanese! Metapewian! O wicked man! Welissian! O pious man! {{c|''The Local case‡.''}} This as well as the preceding may be properly so called. It is formed by means of the suffixes ink and unk, and expresses in, in the, on, out of. {{x-smaller| * Note by the Translator.-Wtangiowagan. In this word, anglowagan signifies death, from angel, to die. W is the inseparable pronoun Ais, and t is interposed for euphony's sake.}} {{x-smaller| † Note by the Translator.-The Author frequently uses the letters g and k and d and findis- criminately.}} {{x-smaller| ‡ Note by the Translator.-The Author calls this case the ablative. I have preferred the de- nomination local.}}<noinclude></noinclude> 9p3c2rjnyqoxqmiltkdtc6e5la25qlw 104 449885 1334054 2026-04-11T04:58:09Z Cwrwgl 937938 /* Proofread */ 1334054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Cwrwgl" />{{c|34}}</noinclude>ischi Mbink ndellahen Jahellap. Nanne lissiehtite, husca machelook ptahowepanil Namessall, wentschi pachgihhillep Jahellap. Woak untschimapanil takanil Witalogetschil takan Amocholunk epitpannik, wentschi pachtit woak witsche ktennachtit Jahellap. Nanne pepanik, eliwi Amocholall papagachtschi Namesall wentschi gackat ktauhitschink. Simon Peter jun elinanke nischitquitawawall Jesussall, laptonep: Nihillalan, ika li all untschi nhakenk, metschilissit nhakey. Eli Wischassowoagan otchukop, woak wemi witawematpannil untschi, eli machelo ptahowepannil Namessall, woak Jacobus, woak Johannes Quisall Zebedei, Simon Witalogetschil. Jesus wtellapanil Simonall: Katschi wischasihan, ntite juke untschi ptahhowetsch Wetschitschanguinall; woak necama, woak Andreassall wtellapanil: Tegauwik, gemilennewo wenschitsch ptahhowek Wetschitschanquinall. Woak untschimapanil Jacobussall, woak Johannessall. Nanne Amocholall pedhindenewo japewi woak wemi wunukachtummenewoap; woak Zebedœi Quisall ngattummawoapanil Ochuwawall Amocholunk witsche Allolintschik woak wtegauwoapannik. {{c|{{sc|Section 24.}}}} Nanne Jesus achpamsop wemi elemamek haki talli Gallilee, achgegingenep enda Mawewink, woak pemmetonhenep Kikowaptonamik untschi Patamawos Sakimawoaganink, woak mechelgik kikehapanik palsitschik, woak mcheleleney elangellukik. Woak wemi elemamek haki talli Syria pendaquachtop untschi necama. Wentschi peschuwowoapanil mcheleleney palsitschik, Linetschik, Machtandowi elinetschik, Kpitschewinetschik, woak Tschipisitschik, woak wemi kikehapanik. Schuk Jesus untschi palli eep Menuppekunk li, woak Gegegimatschil witscheuchgol; woak machelook wtegawoapanik untschi Gallilæa, tellen Uteneyall untschi, woak Tschuwinenk<noinclude></noinclude> d1r8dib4x6kh9g2z9bpkdv1wx06khqq 104 449886 1334069 2026-04-11T07:02:55Z Swornim Bajracharya 959173 /* Not proofread */ Created blank page 1334069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Swornim Bajracharya" /></noinclude><noinclude></noinclude> mmlb5c5q02816ic836cez8ac5ckw3ct 1334164 1334069 2026-04-11T09:05:51Z Asim Bajracharya 945944 1334164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Swornim Bajracharya" /></noinclude>र्व्ववामाह॥ अवी वैनुदकेमते भुवनेकाल सुत्रेराैरवे महानरके हाहेत पनेतापने महानरके। अग्निघटे महानरके। शाल्मलि महानरके। अन्धकारे महानरके। शीतोदके महानरके। एवंचान्यष्वपि महानरकेषु येउपन्राः सत्वास्तेषाञ्च कर्म्म भूमिंट्ट ष्ट्वा तत्र तमया सत्वपनिपा कोमे कृतः कर्त्तव्यश्च। अवश्यमेव मयामाचयित्वाते प्रता कर्म्मपगाः। कृत्वा सर्व्वचानुत्तराया सम्पव्सं वोधौप्रतिष्ठा पयितव्याः॥ नचता वन्मयानुत्त रासम्पव्सं वोधव्पा यावन्समन्ता दशभ्या दिश्त्यः सर्व्वाज्दणोप पन्राः सत्वा अनुपधिशेष निर्व्वाण धातै प्रतिष्ठापितार भवेयुः॥ अथवा लोकितेश्वरा वोधि सत्व इदंप्रश्नव्याहा रंकृत्वा भगवतः पादौशिर साभिवन्द्ये कान्तः प्रकान्तः प्रक्रमित्वाव्ह लन्रि वग्निपण्डमाका शेन्तर्हितः॥<noinclude></noinclude> fu478cisdp1wqzv2327bgtlmo2c4lq7 106 449887 1334070 2026-04-11T07:05:31Z Ten Jampa Gonpo 887820 auto summary: New page created (no summary given) 1334070 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ། |Language=བོད་ཡིག |Author=ངག་དབང་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས།                                          |Translator= |Editor= |Year=1999 |Publisher=ཤེཆེན་པུབླིཅཏིཨོནས། |Address= |Key= |Source=https://library. |Image=[[File:གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ།.tif|thumb|གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ།]] |Progress=T |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} kbv3ryysai2dztcclloqxk5z015i104 1334105 1334070 2026-04-11T07:44:34Z Ten Jampa Gonpo 887820 1334105 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ། |Language=བོད་ཡིག |Author=ངག་དབང་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས།                                          |Translator= |Editor= |Year=1999 |Publisher=ཤེཆེན་པུབླིཅཏིཨོནས། |Address= |Key= |Source=https://library. |Image=[[File:གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ།.tif|thumb|གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:བོད་ཡིག]] entnlys54ievrupscp18top28220ynt 1334130 1334105 2026-04-11T08:15:21Z Pecha-pema 890001 1334130 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ། |Language=བོད་ཡིག |Author=ངག་དབང་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས།                                          |Translator= |Editor= |Year=1999 |Publisher=ཤེཆེན་པུབླིཅཏིཨོནས། |Address= |Key= |Source=https://library.bdrc.io/ |Image=[[File:གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ།.tif|thumb|གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:བོད་ཡིག]] 2cqnpnp9xpgu23d0o8pcbu1kbfh6ulw 104 449888 1334071 2026-04-11T07:06:54Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>༄༅། །གཅོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོའི་ཡང་ཞུན་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །<noinclude></noinclude> codmn1e6sls4a6jyi1yiisrtvj9007m 104 449889 1334072 2026-04-11T07:07:06Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>मुद्रा२जा॥मण्डलसुभ्रसंप्रार्थनासांज्रलिखमिबभाबेसमं॥क्व॥शोश्वत बज्रसुभ्रमेप्रयछःमण्डरसुत्रसंप्रार्थयासम॥ज्रा॥सिंहासनास्थितपुर्ण्ण चन्द्रद्युतिबरअभिमंत्रसुखफरदायधि॥क्व॥ध्रु॥रत्नाधृकपीत बर्ण्णदहिनबरदकलअस्वारूढबिचाज्रिता२॥ज्रा॥महामण्डलभूमि सुत्रनायहूँ२आरोरिकदहितलिर्द्धिसिर्द्धि॥ध्रु॥ज्रा॥धर्म्मबज्रिर र्क्तबर्ण्णमयूरासनस्थितध्यानमूद्राअम्वूनाथ२ज्रा॥सुत्रपातनमेशोध<noinclude></noinclude> kzzspopjr4rnng26t5q0x1iny65jw0m 1334074 1334072 2026-04-11T07:07:55Z Svarnimn 941954 1334074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>मुद्रा२ज्रा॥मण्डलसुभ्रसंप्रार्थनासांज्रलिखमिबभाबेसमं॥क्व॥शोश्वत बज्रसुभ्रमेप्रयछःमण्डरसुत्रसंप्रार्थयासम॥ज्रा॥सिंहासनास्थितपुर्ण्ण चन्द्रद्युतिबरअभिमंत्रसुखफरदायधि॥क्व॥ध्रु॥रत्नाधृकपीत बर्ण्णदहिनबरदकलअस्वारूढबिचाज्रिता२॥ज्रा॥महामण्डलभूमि सुत्रनायहूँ२आरोरिकदहितलिर्द्धिसिर्द्धि॥ध्रु॥ज्रा॥धर्म्मबज्रिर र्क्तबर्ण्णमयूरासनस्थितध्यानमूद्राअम्वूनाथ२ज्रा॥सुत्रपातनमेशोध<noinclude></noinclude> qtly52pamvuonmskt6l7aem4zobc5id 104 449890 1334073 2026-04-11T07:07:15Z Aditishrestha15 941827 /* Not proofread */ 1334073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aditishrestha15" /></noinclude>लिं व्याप्तमान् जुयीक ख्वया हाला जूगु शब्दं सकल वनजंतु झंग पछि भ्रमर आदि सुहे मदया सुंन्य जुया ओगुलिं थथिंगु वनया शोभाहिन जुंया अति भञानक जुया चोना ॥ भो मैत्रेय वोधिसत्व थनं लिथथ्ये रहया हाला चो चों २ कालांतर वितेजु स्पंलि॥ पांचाल देशया राजाया छन्हुया दिनस· मंत्रि प्रमुखं सकल भारदार सैन्य सिपाही सहितं याना. हस्तिरथ अश्वरथस चोना अनेग वनांतर यतिंक शिकार ह्निता व अनेग वनजेतु सिंव, भालु, मृग आदि शिकार यानाय योथ्ये ह्निता ववं २ कथ हनं छन्हुया दिनस थ्ववि श्वास घातक कुष्टरोगि चोना चोगु वन सथ्यंक वन ॥ थ्व वलेस कुष्टरोगि ग्वपाल ह्नागाया शारीर धोगी गु डुर्गन्ध वासना वगु न ताल ॥ हनं थ्व कुष्टरोगि हागु शब्द नं ताल ॥ हनं वन जंतु झंग पंछि धया पिनं सुं हे मदुगु स्वया आश्वर्य्य जुया राजां आज्ञा दयकल ॥ भो भो मंत्रि भारदारपिं थ्व वनस अकः स्मात्रं महा अर्धोर डुर्गन्ध वासना वल ॥ हनं अतिमञानक शंब्द आयाम २ धका हाला चोन ॥ हनं वन जंतु झंग पंछि धया पिनं सुंखने मटु-गुलिं अति भञानक जुया चोन ॥ थ्व वनस अव स्पेनं छगू हेतु जुया चोंगु दै ॥ भो मंत्रि आवथथ्य मयुत छ पनि सकलस्पेनं ॥ थ्व वनस सक भनं वना स्वया परिक्षा या ना. थथ्यं नि रोपन दयके माल ॥ थ्व - या चोह्न सुखग्वह्नख भूतप्रेत ला मनुष्या ला ॥ हन दैवया छलः छामला- गथाख- छुख ॥ हे मंत्रि थ्वतेनं छपनि स्पनं विचार याना वव यमाल धका आज्ञा दय कल ॥ थ्व ते राजाया आज्ञा न्यना मंत्रि भारदार कम्पनं ॥ कुष्टरोग हाला चोगु शब्द न्पना थुगुवन सदा हावना समष्ट स्थान थानांतर पतिकं माला जुजुं २ कथ हनं थ्व पापात्मा कुष्टरोगिया थास थ्यंक वन ॥ थ्ववेल स राजा प्रमुखं सकल स्पनं ॥ थ्व महारोगियात स्वया चोन गथिंह्न कुष्टरोगि धासा अति भञानकं स्याउ<noinclude></noinclude> kwaahefxk5ynbjhk4xaj80tzhdbz356 104 449891 1334075 2026-04-11T07:09:17Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ། འཁྲུལ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་དག་པ་ཆེར། །གཅོད་པའི་ཐབས་མང་སྟོན་མཛད་པ། ། བླ་མ་ཡུམ་ཆེན་མཆོག་ཞབས་ལ། །བཏུད་ནས་སྙིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་འཆད། །དེའང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། རྒྱུ་རྣམ་བཞི་ཡིས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་མཁས་སྟོབས་ལྡན། །བདུད་བཞིས་ཐུབ་པར་དཀའ་ཞིང་སྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །སྟོང་པར་གནས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །ཇི་སྐད་སྨྲས་བཞིན་བྱེད་དང་བདེ་གཤེགས་བྱིན་རླབས་ཅན། །ཅེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བཞིའི་གདམས་ངག་ལག་ ལེན་དུ་བསྟར་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་སྙིང་པོ་དམ་ཆོས་བདུད་ཀྱི་གཅོད་ཡུལ་དུ་གྲགས་པའི་གདམས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་མཐུན་པའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱིས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན་པས་ན། ལུས་སྦྱིན་ཐུན་གཅིག་ ལའང་དེ་དག་ཡ་བྲལ་དུ་མ་སོང་བ་དགོས་སོ། །དེ་ལ་གཅོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལིང་ངེར་སྤངས་ནས། གཞན་སྣང་གང་ལའང་མཚན་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་པར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ཡིན་པས་དེ་གཞིར་བཞག་ནས་ཉམས་ ལེན་དངོས་ལ་གསུམ། བདེ་གཤེགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་རང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོང་པར་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དངོས་གཞིའི་ཉམས་ལེན། ཇི་སྐད་དམ་བཅས་པ་ལས་མི་འགལ་བར་སྤྱོད་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བའོ།<noinclude></noinclude> bldc38nqlnqe6y9jk94yg74gw18w9st 0 449892 1334076 2026-04-11T07:10:01Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1334076 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Мөкаддимә | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ =1909 елның 29 сентябре | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center>'''Мөкаддимә'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Бу "Исемдә калганнар"ны язуыма башлача сәбәп берничә наширләрнең минән тәрҗемәи халемне язып бирергә үтенүләре булды. Мин аларга туганымнан алып хәзергә яшемә кадәрле тәрҗемәи халемне кыска гына рәвештә язып бирү нияте илә кулыма каләм алган идем, әллә ничек сүз озынга китте. Минем гомерем (укучылар күрәләр) шактый ямьсез, шактый караңгы, шуның белән бергә кызык кына үткән булганга, яза башлагач, исемдә калганнарның һәммәсен язасым килде. Шунлыктан Уральскигә килеп җиткәнемә кадәр кичердекем хәлләр илә аннан соң хәзер шушы сәтырларны язып утырган вакытым кадәрге башыма килгәннәрне икесен ике рисалә итеп чыгарырга мәгъкуль күрелде. </div> * Мөкаддимә (мөкаддәмә) - сүз башы. * Сәтыр - юл. * Рисалә - китапчык. [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] 1ldlh7addosguiftv4az42l14anay6k 1334112 1334076 2026-04-11T07:58:33Z Winogadique 959174 1334112 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Мөкаддимә | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ =1909 елның 29 сентябре | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center>'''Мөкаддимә'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Бу "Исемдә калганнар"ны язуыма башлача сәбәп берничә наширләрнең минән тәрҗемәи халемне язып бирергә үтенүләре булды. <div style="text-indent:2em;"> Мин аларга туганымнан алып хәзергә яшемә кадәрле тәрҗемәи халемне кыска гына рәвештә язып бирү нияте илә кулыма каләм алган идем, әллә ничек сүз озынга китте. <div style="text-indent:2em;"> Минем гомерем (укучылар күрәләр) шактый ямьсез, шактый караңгы, шуның белән бергә кызык кына үткән булганга, яза башлагач, исемдә калганнарның һәммәсен язасым килде. <div style="text-indent:2em;"> Шунлыктан Уральскигә килеп җиткәнемә кадәр кичердекем хәлләр илә аннан соң хәзер шушы сәтырларны язып утырган вакытым кадәрге башыма килгәннәрне икесен ике рисалә итеп чыгарырга мәгъкуль күрелде. </div> * Мөкаддимә (мөкаддәмә) - сүз башы. * Сәтыр - юл. * Рисалә - китапчык. [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] anlcd41euex42rnl7nu2ua7qhdo2t1b 1334113 1334112 2026-04-11T07:58:50Z Winogadique 959174 1334113 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ =1909 елның 29 сентябре | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center>'''Мөкаддимә'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Бу "Исемдә калганнар"ны язуыма башлача сәбәп берничә наширләрнең минән тәрҗемәи халемне язып бирергә үтенүләре булды. <div style="text-indent:2em;"> Мин аларга туганымнан алып хәзергә яшемә кадәрле тәрҗемәи халемне кыска гына рәвештә язып бирү нияте илә кулыма каләм алган идем, әллә ничек сүз озынга китте. <div style="text-indent:2em;"> Минем гомерем (укучылар күрәләр) шактый ямьсез, шактый караңгы, шуның белән бергә кызык кына үткән булганга, яза башлагач, исемдә калганнарның һәммәсен язасым килде. <div style="text-indent:2em;"> Шунлыктан Уральскигә килеп җиткәнемә кадәр кичердекем хәлләр илә аннан соң хәзер шушы сәтырларны язып утырган вакытым кадәрге башыма килгәннәрне икесен ике рисалә итеп чыгарырга мәгъкуль күрелде. </div> * Мөкаддимә (мөкаддәмә) - сүз башы. * Сәтыр - юл. * Рисалә - китапчык. [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] 3bp2ef36m6b905l887ko9lc43bcscqc 1334185 1334113 2026-04-11T09:34:32Z Winogadique 959174 1334185 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ =1909 елның 29 сентябре | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Исемдә калганнар|Эчтәлек]] | КИЛӘСЕ =[[Беренче бүлек]] }} <center>'''Мөкаддимә<ref>Мөкаддимә (мөкаддәмә) — сүз башы.</ref>'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Бу "Исемдә калганнар"ны язуыма башлача сәбәп берничә наширләрнең минән тәрҗемәи халемне язып бирергә үтенүләре булды. Мин аларга туганымнан алып хәзергә яшемә кадәрле тәрҗемәи халемне кыска гына рәвештә язып бирү нияте илә кулыма каләм алган идем, әллә ничек сүз озынга китте. Минем гомерем (укучылар күрәләр) шактый ямьсез, шактый караңгы, шуның белән бергә кызык кына үткән булганга, яза башлагач, исемдә калганнарның һәммәсен язасым килде. Шунлыктан Уральскигә килеп җиткәнемә кадәр кичердекем хәлләр илә аннан соң хәзер шушы сәтырларны<ref>Сәтыр — юл.</ref> язып утырган вакытым кадәрге башыма килгәннәрне икесен ике рисалә<ref>Рисалә — китапчык.</ref> итеп чыгарырга мәгъкуль күрелде. </div> ==Искәрмә== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] 5m81sdkbg464wsh88pz9gegq8643rnt 1334242 1334185 2026-04-11T10:19:57Z Winogadique 959174 1334242 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ =1909 елның 29 сентябре | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Исемдә калганнар|Эчтәлек]] | КИЛӘСЕ =[[Беренче бүлек]] }} <center>'''Мөкаддимә<ref>Мөкаддимә (мөкаддәмә) — сүз башы.</ref>'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Бу "Исемдә калганнар"ны язуыма башлача сәбәп берничә наширләрнең минән тәрҗемәи халемне язып бирергә үтенүләре булды. Мин аларга туганымнан алып хәзергә яшемә кадәрле тәрҗемәи халемне кыска гына рәвештә язып бирү нияте илә кулыма каләм алган идем, әллә ничек сүз озынга китте. Минем гомерем (укучылар күрәләр) шактый ямьсез, шактый караңгы, шуның белән бергә кызык кына үткән булганга, яза башлагач, исемдә калганнарның һәммәсен язасым килде. Шунлыктан Уральскигә килеп җиткәнемә кадәр кичердекем хәлләр илә аннан соң хәзер шушы сәтырларны<ref>Сәтыр — юл.</ref> язып утырган вакытым кадәрге башыма килгәннәрне икесен ике рисалә<ref>Рисалә — китапчык.</ref> итеп чыгарырга мәгъкуль күрелде. </div> ==Искәрмә һәм аңлатмалар== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] o62rinp047n7n032eblf3qj8tobypz9 104 449893 1334077 2026-04-11T07:10:13Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>ॐ नमः श्री लोकनाथाय ॥ एवमयाशु तमेक सिनतमय भगवानू पाेतल के पर्धते विहरः तिसा। अार्यावलाे कितेगर साखेनेः नेकशालगत मारवमा काशाेम का तिमूक्कनाः नारत्न ऊस मलकृ ते महाताभि ऊसघेनसाद्वः अष्टदेशाभि भिऊसहम्रेनवति भि ग्वे वाैधिसत्व काेटिनि यूतसतहम्रेः अनेकै ग्वशुद्वा वासकापिकेदे वपुतुः कटिनीपुतशतसहेमैः परिवभः पुरस्कत इग्वरमहे ग्वरवु कापिका<noinclude></noinclude> kxzmukalle2wfftdyn3lqdxtzt6irp7 0 449894 1334082 2026-04-11T07:14:41Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1334082 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Исемдә калганнар}}<poem style='margin-left:5ex'> [[Мөкаддимә]] </poem>{{шигырь-азак|}} qa8j557435ikjhd21m3ruaho07ejwr1 1334083 1334082 2026-04-11T07:15:01Z Winogadique 959174 1334083 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{Шигырь-баш|Мужик йокысы}}<poem style='margin-left:5ex'> * [[/Canto First/]] * [[/Canto Second/]] * [[/Canto Third/]] * [[/Canto Fourth/]] </poem>{{шигырь-азак|?}} gjmpm4urfk8hq7mgwtxkl5wyjso8ad8 1334086 1334083 2026-04-11T07:18:39Z Winogadique 959174 1334086 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center> * [[Мөкаддимә]] * [[Бернече бүлек]] * [[Икенче бүлек]] * [[Өченче бүлек]] * [[Дүртенче бүлек]] * [[Бишенче бүлек]] </center> [[Category:Габдулла Тукай]] [[Category:Tatar]] j9kef665wbeywq1cwwf27orodxtdso0 1334087 1334086 2026-04-11T07:18:55Z Winogadique 959174 1334087 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center> * [[Мөкаддимә]] * [[Беренче бүлек]] * [[Икенче бүлек]] * [[Өченче бүлек]] * [[Дүртенче бүлек]] * [[Бишенче бүлек]] </center> [[Category:Габдулла Тукай]] [[Category:Tatar]] 7eifippg3bv9faz3gqddo0xhbv4q8kn 1334189 1334087 2026-04-11T09:36:42Z Winogadique 959174 1334189 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center> [[Мөкаддимә]] [[Беренче бүлек]] [[Икенче бүлек]] [[Өченче бүлек]] [[Дүртенче бүлек]] [[Бишенче бүлек]] </center> [[Category:Габдулла Тукай]] [[Category:Tatar]] 9ib47vuytkigeakpq0ufcft1360hzaa 1334190 1334189 2026-04-11T09:37:09Z Winogadique 959174 1334190 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center> [[Мөкаддимә]] [[Беренче бүлек]] [[Икенче бүлек]] [[Өченче бүлек]] [[Дүртенче бүлек]] [[Бишенче бүлек]] </center> [[Category:Габдулла Тукай]] [[Category:Tatar]] tjbca03w8mh7kuhzu2655oq9ix7y117 1334215 1334190 2026-04-11T09:59:22Z Winogadique 959174 1334215 wikitext text/x-wiki {{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center> [[Мөкаддимә]] [[Беренче бүлек]] [[Икенче бүлек]] [[Өченче бүлек]] [[Дүртенче бүлек]] [[Бишенче бүлек]] </center> [[Category:Габдулла Тукай]] [[Category:Tatar]] [[Category:Татар прозасы]] dxl3oknl00hgf57nad4hc3nhh9vsyvy 104 449895 1334084 2026-04-11T07:15:22Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>༄༅། །དང་པོ། ལ་གཉིས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོར་འཇུག་པ་ནི། བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞི་དྲན་པར་བྱས་ལ་སྐྱབས་ཡུལ་གསལ་གདབ་པ་ནི། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སེང་ཁྲི་པད་ཉིའི་སྟེང་། །མ་གཅིག་བླ་མ་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་ལ། །དཀོན་ མཆོག་རྩ་གསུམ་སྐྱབས་ཡུལ་རྒྱ་མཚོས་བསྐོར། །མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་ལ་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པར་གྱུར། །སྐྱབས་འགྲོ་ནི། ནམ་མཁའི་གནས་སུ་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཡི། །བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ། །བདག་སོགས་འགྲོ་ཀུན་གུས་པས་སྐྱབས་སུ་མཆི། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་བདེ་དང་ལྡན་གྱུར་ཅིག །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་དང་བྲལ་གྱུར་ཅིག །བདེ་དང་རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་ ཞིང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་པར་ཤོག །མོས་གུས་ཀྱིས་བྱིན་འབེབས་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐྱབས་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཚོགས་ཞིང་དུ་བྱས་ཏེ། བདག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །དུས་གསུམ་དགེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ དོན་གྱི་ཕྱིར། །གུས་པས་ཁྱེད་ལ་འབུལ་བར་བགྱི། །ཀུན་ནས་གཟིགས་པའི་སྤྱན་ལྡན་པ། །ཡོན་གནས་དམ་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས། །བདག་ལ་བརྩེ་བས་ཉེར་དགོངས་ཏེ། །བཞེས་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །<noinclude></noinclude> 193h5ptfo44sg7wbkogfg7pejkrmd7b 104 449896 1334089 2026-04-11T07:20:41Z Theaide 959454 /* Not proofread */ 1334089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Theaide" /></noinclude>॥ या कारणां थगुराज्येस थव चाकर मंत्रिपिंसंक स्पनंर जातिया का चोने माल ॥ भास्वामि मुर्ख राजा आ वछल पोल याकेचाना याछु प्रयोजन दनि॥ हनंछ पिनिगुमा याक या चानानं जित अबस्पनंरक्षा जु यीमयुत धका धयातमं व पुरुष यात तोता थवछे व ना. माता-पिता या चररा संभोक प्रयावयव स्वामिअ ज्ञान सिंधुराजा यागु महिमा खसा महंट्कना माता पिताया स्पेवायानाचोना॥ भौमैत्रेयवोधिसत्व थनंलि रानिनं तोता वंगु ·प्यन्हु· च्यान्हु दस्पंलि अज्ञानसिंखराजाया. थव स्त्रीनं थुगु प्रकारं तोता वंगुलिं मन सअतिप्रसंतापचायाव चित्त्रधिर्जयायमफ्याव अतिविरहनं थगु देश त्यागयाना पिहावन॥ थर नंलि अज्ञानसिंधुराजानं अनेगदेश ग्रामपतिकं भ्रम न्‍यानावभिक्षाकया जिविका यानाव. वनं कथहनं नेपाल क्षेत्रसथ्य नकाव॥ श्री ज्योति स्वरूप श्री स्वयंभु यादर्शनया नाव-थगुगच्छे अंसार पंचोपचार पूजा याना जप, ध्यान या नाव प्रार्थना यात॥ हे परमेश्वर जिमुर्ख नं या नागू पूजा स्तु तिनंछ लपोल संतुष्ट जुया जिगु अज्ञानदको नाशया नाव दिव्यज्ञान वरदानविया विज्यायमा ल॥ हे परमेश्वर धका प्रार्थना याना प्रदक्षिणा या नाव अष्टांग प्रणामं नमस्कार या नाव थुगुपर्व तंकहावया कथहनं केशावतिव-पापनाशिनिवसंगमस्थानेज्ञान तिर्थसथ्य नकवया॥ थुगुति अर्थसनित्यश्वस्वानयनाव वालुकानं चैत्यदयका पंचोपचार पूजा या ना. जप ध्यान या नाव अति त अभ्यागत यात दानदाी याना. एक चित्रंतपस्पा याना चोना॥ भो मैत्रेय वोधिसत्व थथ्य अज्ञा नसिंधुराजां तपस्या याना चौगुदछिदस्पंलि छ न्हू यादिनस तिर्थराजा खुसि जुयाव प्रतक्षनं आकाशवानि जुया आज्ञा दयकला॥ है महापुरुष छु सुख छं छु का मुनानं तपस्या या ना चौनाध<noinclude></noinclude> 805wdetl6ap7og77a8i5yeuub33kk9s 104 449897 1334090 2026-04-11T07:22:45Z Aakritingkoti 958889 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aakritingkoti" /></noinclude>ति ॥ शुभ मस्तु ॥<noinclude></noinclude> q9u8umqej5yh4coszsl26eh2wsvnuk2 104 449898 1334091 2026-04-11T07:22:49Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>དེ་ནས་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། ན་མོ་གུ་རུ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མངའ་རྒྱལ་ཡུམ་དང་། །གཉིས་མེད་མ་གཅིག་ཡུམ་ཆེན་མཁའ་འགྲོའི་གཙོ། །ཟབ་དོན་གཅོད་ཡུལ་རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །བདག་གི་ལུས་ དང་ལོངས་སྤྱོད་དངོས་པོ་ཀུན། །ཞེན་པ་མེད་པར་འབུལ་ལོ་བཞེས་ནས་ཀྱང་། །འགྲོ་ཀུན་དོན་དུ་བདག་འཛིན་བློས་ཐོངས་ཞིང་། །དགོས་མེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་གཅིག་ཆོད་རྟོགས་པ་དང་། །རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་ལོངས་པར་བྱིན་ གྱིས་རློབས། །ཁམས་གསུམ་སྲིད་དུ་ཆོད་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །འགྲོ་དྲུག་གཉེན་དུ་འདུ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །འཁོར་འདས་དབྱིངས་སུ་དག་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །གཟུང་འཛིན་འཁྲི་བར་ཆོད་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །བདག་མེད་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་མོས་ གུས་རྩེ་གཅིག་པས་གསོལ་བ་བཏབ་ལ། འཁོར་རྣམས་བླ་མ་ལ་ཐིམ་གནས་གསུམ་གྱི། །འབྲུ་གསུམ་འོད་ཟེར་བདག་གི་གནས་གསུམ་ཞུགས། །སྒོ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས། །བླ་མ་འོད་ཞུ་རང་དང་གཉིས་མེད་གྱུར། །གཉིས་པ། དངོས་གཞི་ལ་གསུམ། དང་པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ་ལ་དབྱིངས་རིག་བསྲེ་བ་ནི། རླུང་ཁ་སྦྱོར་བྱས་ལ། ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རྣམ་ཤེས་འུབ་ཀྱིས་འདུས། ། རྐང་འཐིལ་གཉིས་སུ་ཐིག་ལེ་དཀར་འཚེར་གྱུར། །ཕཊ། རྐང་པའི་སྦུབས་བརྒྱུད་སུམ་མདོར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས། ། སྤྱི་བོ་ ནས་ཐོན་མཁའ་དང་དབྱེར་མེད་གྱུར། །ཕཊ། ཅེས་ནམ་མཁའ་གར་ཁྱབ་རིག་པས་ཁྱབ་པར་བྱས་ལ་བཞག་གོ །ཡུམ་དོན་ངོས་བཟུང་བ་ནི། རང་རིག་རྟག་ཆད་སྐྱེ་འགག་འགྲོ་འོང་བྲལ། །ཡོད་མེད་ལ་སོགས་གང་གི་ཕྱོགས་མ་ལྷུང་། །བྱ་བྱེད་ཕན་གནོད་མ་གྲུབ་ངོས་བཟུང་ མེད། །གཞི་རྩ་ཀུན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །ཕཊ། ཅེས་གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཅི་གནས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་གོ །བདུད་བཞི་དབྱིངས་སུ་གཅོད་པ་ནི། ཡུལ་ལ་གཟུང་འཛིན་སྐྱེས་པ་ཐོགས་བཅས་བདུད། །ཤུགས་འབྱུང་སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་ཐོགས་མེད་བདུད། །<noinclude></noinclude> id0jneze1jt0ugohguyer8suakwwgnp 104 449899 1334092 2026-04-11T07:28:33Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>यदानप्रतिसंरक्षता॥ध्रु॥क्व॥कर्म्मबिज्रिज्रिनबरअभयमूद्राधर गरूद्रासनस्थितरना२ततोज्ञानबिज्ञानसिर्द्धिबरमहामण्डलसुत्रया मि॥ध्रु॥❈॥रागमधुमत॥तारझप॥समीरपन्हँकःकमरनिचल ज्ररसुवर्ण्णचरज्ररज्रबन२पस्फूरितदिनमनिसायरगौलिमष्ठ कतनुजुगरिनगति॥ॐआःहूँहूँ२मुन्द्रमारब्यार्घचर्म्मभूखि तखटमूद्राहाहाँकारभैरबबला२ज्वलितकुरिसघण्ठस्ठदुतरदिभु<noinclude></noinclude> qzcd5e9vm8xj2v186jrb7teb7rxsx3q 104 449900 1334093 2026-04-11T07:29:20Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>देव पूतानधिक भ्पधर्मान्देगयंतिसा ॥ अथय्व ल्वार्य्या वलाेकितेग्वराेवाे धिभः त्व उस्ठा यासनादे कांशमूभ्त रासंग कृत्वादक्षिण जातुमणु लंःप थिवयप्रः तिष्टाव्पये भगवान नीज लिकृ त्वाःप्रशम्पप्रह सितेठद नाभ त्वा भगवन मेतद वाेवत् ॥ अस्ति ममभगव माेघपाशराजं नाम हृदयंय सयामपधशे कनवतिक ल्पविलाेकिता यांलाेक धाताैलाेकंँेद्र राजा तथा गतस्पसकागाे<noinclude></noinclude> m6hg47vbwv5yx4dwgde5en5sa5iia67 104 449901 1334094 2026-04-11T07:29:27Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>༄༅། །མཐུན་རྐྱེན་འདོད་རྒུས་གཡེངས་པའི་དགའ་བྲོད་བདུད། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་འཛིན་རྟོག་སྙེམས་བྱེད་བདུད། །གང་ཤར་སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་སུ་བཅད་པར་བྱ། །ཕཊ། ཅེས་རྣམ་རྟོག་ཐོལ་སྐྱེས་རྦད་ཆོད་དུ་གཏོང་ངོ་། །གཉིས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོམ་པས་ ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི། དབྱིངས་རིག་བསྲེས་པས་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་བྱའི་དངོས་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་རྩལ་སྦྱོང་དུ་ཞི་ལྷག་གི་དམིགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་མང་དུ་འབྱུང་ཡང་སྐབས་འདིར་ཕུང་པོ་གཟན་ཏུ་བསྐྱུར་བ་ལ་གཉིས་ལས་ཐོག་མར་དཀར་འགྱེད་ནི། ཕཊ། སྟོང་ཉིད་རྩལ་མདངས་རང་ལུས་ཆེ་བརྗིད་ཚོ། །གཞོན་མཛེས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྙིང་ག་ནས། །རང་སེམས་གྲི་ཐོད་ཐོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ། །བདེ་བའི་ཉམས་ལྡན་མདུན་མཁར་རྒྱངས་ཀྱིས་ཐོན། །རང་བྱུང་སྐྱེད་པུ་ར་བྷཉྫ་ལིང་གིས་ཕོག །བེམ་ པོ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་དུ་བསིལ་ཏེ་བླུགས། །ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིར་བསྒྱུར། །འདོད་ཡོན་ལོངས་སྤྱོད་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར། །ཕཊ། རང་རིག་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་འཁོར་འདས་ཀྱི། །མགྲོན་རིགས་རྣམ་པ་བཞི་རུ་གཏོགས་སོ་ཅོག །འདིར་ གཤེགས་འདིར་འདུས་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་ལྟར་བཞུགས། །སྤྲུལ་པའི་ལྷ་མོས་ཐོད་པའི་བདུད་རྩིས་མཆོད། །ཕཊ། རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་གསུམ། །ཕྱོགས་དུས་རྒྱལ་བ་བྱང་སེམས་ཉན་རང་ཚོགས། །ཐེག་དགུ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་དྲུག་དཀྱིལ་འཁོར་ ལྷ། །གནས་ཡུལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱུད་གསུམ་དམ་ཅན་ལ། །བླ་མེད་ཀུན་བཟང་མཆོད་པའི་སྤྲིན་དུ་འབུལ། །ཟག་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཐུགས་ཚིམས་ནས། །བདག་སོགས་འགལ་རྐྱེན་ལམ་དུ་ལོངས་པ་དང་། །གཅོད་ཡུལ་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པར་བྱིན་གྱིས་ རློབས། །ཕཊ། གཙང་རིགས་དཔལ་མགོན་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་སོགས། །ཡོན་ཏན་མགྲོན་རིགས་ཐུགས་ལ་དགྱེས་རྒུར་འབུལ། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་བདེ་བས་འཚོ་བ་དང་། །བསམ་དོན་ཆོས་བཞིན་འགྲུབ་པའི་སྡོང་གྲོགས་མཛོད། །ཕཊ། དུས་<noinclude></noinclude> myicf21a4ysqqy53clkxlti230a9g17 104 449902 1334095 2026-04-11T07:33:44Z NHOOJAH KRISHNA MAHARJAN 955124 /* Not proofread */ 1334095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="NHOOJAH KRISHNA MAHARJAN" /></noinclude>ॐ नमः श्रार्य्पाब लोकितम्व राय।। अर्थार-को महीपालःसह्रताचर -थःप्रोहकृता -लिः।। भद-श्रा स्पयू--विधानं-सर्वथाव-मर्हसि चेतसा। उपगुफायति-सोन पतिंत गुचू-मेय-थाहंसंप्रब -गबान्बू ह्बःसर्व-ः शा-कशली ॐ नमोरत्न त्रयाय।। ।। णोत्सकः। उपगुफंगुरूुनत्वा तुमिछामिब्रतराजमुपोषधांत ।।इति--नृपेन्द्र णसत्वहितार्थ मभाषेत।। -णुराजंमहावि- त्जयामिब्रत राजमुपोषधं।। पुरासी कपिलाख्पे पुरेरम्पे न्यग्रोधारा ऐस्बर्य्पस्प-म ग्रस्परुपस्पयशसःश्रियः। -ानस्पा -प्रयत्न स्पष-भगइतिस्मृतः।।<noinclude></noinclude> 50bb84c0m9o8ecnxa6vxrteda227mg6 104 449903 1334096 2026-04-11T07:36:31Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>གསུམ་ཕ་མ་ཁམས་གསུམ་སྐྱེ་གནས་བཞི། །རིགས་དྲུག་སྙིང་རྗེའི་མགྲོན་གྱུར་ཐམས་ཅད་ལ། །འདོད་རྒུ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཆར་བབས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་བྲལ་རྟག་ཏུ་བདེ་ཐོབ་ཤོག །ཕཊ། ཚེ་རབས་ཐོག་མ་མེད་ནས་ད་ལྟའི་བར། །གནོད་འཚེའི་ ལན་ཆགས་བདག་པོ་གང་མཆིས་ལ། ། ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་གླུད་དང་བུ་ལོན་འཇལ། །ཤ་མཁོན་ཆོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྡན་ཤོག །ཕཊ། སྤྲོ་ན། བདག་གི་བསམ་པའི་སྟོབས་དང་ནི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྦྱིན་སྟོབས་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་གདགས་སླད། །དོན་རྣམས་གང་དག་བསམ་པ་ཀུན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅི་རིགས་པ། །ཐོགས་པ་མེད་པར་འབྱུང་གྱུར་ཅིག ། ཅེས་བརྗོད། གཉིས་པ་དམར་འགྱེད་ནི། ཕཊ། སྟོང་ཁམས་ཁྱབ་པའི་རང་ལུས་ལས། །རང་སེམས་ཁྲོས་མ་དབྱིངས་སུ་ཐོན། །པགས་པ་བཤུས་ནས་ཕྱལ་གྱིས་བཏིང་། །ཡན་ལག་ལྷུ་གཟུགས་དུམ་བུར་གཏུབས། །དབང་པོ་ནང་ཁྲོལ་སིལ་བུར་སྤུངས། །ཤ་ཁྲག་མཚོ་ཀླང་ཞག་འདམ་སོགས། །རུས་པའི་གྲམ་ ཁྲོད་འཇིག་རྟེན་གང་། །སྤྲེ་སྣུམ་རླངས་པ་མ་ཡལ་བ། །ནུས་བཅུད་ཕུན་ཚོགས་སྐྱེ་བདུན་བཞིན། །མྱང་གྲོལ་ཟད་མི་ཤེས་པར་གྱུར། །ཕཊ། སྲིད་པ་གསུམ་ན་གནས་ཤིང་རྒྱུ། །ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་དྲེགས་པ་ཅན། །འཆི་བདག་གཤིན་རྗེ་གནས་ལུས་གདོན། ། ཁྱད་པར་བདག་སོགས་སེམས་ཅན་ལ། །གནོད་འཚེའི་བསམ་སྦྱོར་འཆང་བ་རྣམས། །འཁོར་གཡོག་སྡེ་དང་དཔུང་བཅས་པ། །སྐད་ཅིག་མྱུར་དུ་འདིར་འདུས་ཤིག །ཕཊ། མ་རིག་དབང་གིས་ཐོག་མེད་ནས། །སྡུག་བསྔལ་རྟེན་གཞི་ལུས་འདི་གྲུབ། །སྔོན་ ཆད་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ཕུང་། །ཁྱེད་རྣམས་དྲིན་ཅན་ཕ་མ་སྟེ། །དེ་སྔ་འདྲེ་རུ་འཛིན་པས་འཁྲུལ། །ད་ནི་བདག་འཛིན་ལིང་གིས་ཐོར། །ཅི་སྣང་བདེན་མེད་སྒྱུ་མའི་ངང་། །ཆགས་ཞེན་མེད་པ་ཅི་འདོད་སྟེར། །ཤ་ཁྲག་རུས་པ་དབང་པོ་ལྔ། །ནང་<noinclude></noinclude> ii87nb80gaoco7paptwimijcm3jyemh 104 449904 1334097 2026-04-11T07:37:56Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>ज्रेहरूकेआरिंगणआरिटप्रदं२बिश्वबिधकसियअर्द्धचन्द्रनरसंखँसे षरसोहियनादरं२दशदीगप्रशादिरेमारबीरेश्वरत्रिबर्क्तभिखबेदमु खं२समरसमहासुहवोधियना॥नातकरगणसमरभूवेअबधुबप्र बिसयिसहज्राश्रीसम्वरअनूत्तरगगणसमरभूवे॥ध्रु॥❈॥रागभै रवि॥टारदुर्ज्जमान॥नमहुँकारुणदेहधरु२सेछयिसत्वउतारमरूव तेनाहूँ२तेनातेतेहूँ॥धवरसुसंखियदेहधर२सोरदस्वहियकारसरु<noinclude></noinclude> 45u8citavaveif6ei8gbhqj2ebhuc1v 104 449905 1334099 2026-04-11T07:38:59Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>༄༅། །ཁྲོལ་པགས་པ་རྩ་རྒྱུས་སོགས། །བཙོ་བསྲེགས་རློན་པ་གང་བདེར་ཟོ། །དོགས་མེད་དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱོད། །ཐུབ་ཚད་ཟོ་ལ་ཁྱག་ཚད་ཁུར། །བུ་ལོན་བྱང་ཞིང་ལན་ཆགས་འཁོར། །དགའ་མགུ་ཡི་རངས་བྱང་སེམས་ལྡན། །ཉོན་ མོངས་སྡིག་སྒྲིབ་ཀུན་ཞི་ནས། །ཕྱམ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ཤོག །ཕཊ། གསུམ་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པས་བོགས་དབྱུང་བ་ནི། ལྟ་སྒོམ་དེ་དག་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ནང་གི་སྙེམས་རྟོག་སྟན་ཐོག་ཏུ་ཆོད་པ་ན། བརྟན་ཅིང་བོགས་དབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་གདམས་ངག་ཁྱད་པར་བ་ དང་ལྡན་པས་གཉན་ཁྲོད་འགྲིམས་ཞིང་བསླངས་ཚད་ཚར་ཚད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་ལྟ་སྒོམ་དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་སྙེམས་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལྷོངས་ན་འབུར་འཇོམས་སུ་གཅོད་དེ། སེམས་ནི་སྟོང་ཉིད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །འདྲེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་གཟིགས། །ལུས་ནི་སྦྱིན་པ་ བཏང་ཟིན་པས། །ཆགས་དང་ཞེན་ཡུལ་སྤུ་ཙམ་མེད། །ཁྱེད་རྣམས་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་གྱིས། །བདག་འཛིན་བརླག་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཕཊ། ཅེས་ནང་དང་གསང་བའི་སློང་གང་བྱུང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བཅད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ། རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ། རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་ཆོས་ ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱ་བ་ནི། གནོད་བྱེད་གཙོར་གྱུར་ཕ་མ་སེམས་ཅན་གྱི། །སྡིག་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་བདག་ལ་སྨིན། །བདག་གི་བདེ་དགེ་དེ་དག་ལ་སྨིན་ནས། །འགྲོ་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བདེ་ལྡན་ཤོག །ཕཊ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །དེ་རྒྱུ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །རྒྱུ་ལ་འགོགས་པ་གང་ཡིན་པ། །དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། ། སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་། །སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་། །རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་བལྟ། །གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་དབྱིངས་སུ་བསྐྱལ་བ་ནི། ལྷ་ཡང་སེམས་ལ་འདྲེ་ཡང་རང་གི་སེམས། །རང་སེམས་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་སྤྲོས་པ་<noinclude></noinclude> t7uipuy8oa0u1yfbfc5l59pwvsvsmj1 104 449906 1334102 2026-04-11T07:41:10Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>བྲལ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་སྣང་ལ་མ་འགག་པར། །ཞེན་མེད་སྒྱུ་མའི་འཁྲུལ་འཁོར་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། །ཕཊ། ཅེས་རང་ངོ་ལ་ཆེར་གྱིས་བལྟས་ཏེ་སེམས་སྣང་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྟིམ། །རྗེས་ཐོབ་བསྔོ་སྨོན་གྱི་གདབ་པ་ནི། དགེ་བ་འདི་ཡིས་མཁའ་མཉམ་འགྲོ་བ་ཀུན། །སྒྲིབ་ གཉིས་བྱང་ཞིང་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །བདག་འཛིན་བློས་ཐོངས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་འཆར། །ཆོས་སྐུ་ཡུམ་ཆེན་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག ། ཅེས་དང་གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྔོ་སྨོན་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་བྱའོ། །འདི་ནི་གཅོད་ཡུལ་གྱི་ལམ་ཟབ་དྲིལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པས་རྒྱུན་ དུ་ཉམས་ལེན་ནུས་ན་མཆོག་ཡིན་ལ། བསྡུ་ན་དམར་འགྱེད་རྗེས་འབྲེལ་བཅས་བོར། ཤིན་ཏུ་བསྡུ་ན། ན་མོ་གུ་རུ་སོགས་གསོལ་འདེབས་ཤློ་ཀ་ཕྱེད་གསུམ་འགྲོས། དཀར་འགྱེད་ཚང་བ་བྱས་མཐར། བྱམས་པ་དང་ཆོས་སྦྱིན་ཕྱིན་ཆད་ཀྱིས་མཐའ་དབྱུང་ངོ་། ཇི་ལྟར་དྭགས་བརྒྱུད་ཕྱག་ཆེན་བཞིན། །མདོ་སྔགས་ཀུན་ཁྱབ་ ལྟ་སྤྱོད་ལ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་གདམས་པས་བརྒྱན། །དབང་པོ་ཀུན་དང་འཚམས་པའི་ཆོས། །ཁྱེར་བདེ་ཙམ་ལ་ལུང་ཁང་དང་། །ས་བཅད་མཛེས་ཁྲིགས་མི་དགོས་ཀྱང་། །དེང་སང་ལྟོ་རྒྱབ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར། །གཅོད་ལོག་དོན་གཉེར་ཆེས་མང་བས། །འདིས་ཀྱང་རང་འདྲའི་སྐལ་མཉམ་ལ། །ཕན་འདོད་ ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྦྱར། །དགེ་བས་རྣམ་དག་གཅོད་ཡུལ་གྱིས། །འགྲོ་ཀུན་བདག་འཛིན་གཅོད་པར་ཤོག །ཅེས་པའང་ཡང་ཁྲོད་ཀུན་བཟང་བདེ་ཆེན་འོད་གསལ་གླིང་གི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ཏེ། རྒྱལ་ཐང་པ་བསམ་གཏན་འོད་ཟེར་དང་ཆོས་རྗེ་འཇམ་དབྱངས་མགོན་པོའི་ ཉེ་བརྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་སྲོལ་ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་དང་སྨིན་གླིང་གཏེར་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་རབ་དག་གི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ་གཅོད་ཡུལ་གྱི་གདམས་པའི་ཆུ་རྒྱུན་མང་དུ་འཐུང་བའི་སྐལ་བ་དགེ་བ་ཅན་ཀརྨ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་ཙཱ་འདྲ་རིན་ཆེན་བྲག་གི་སྙིང་པོར་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།<noinclude></noinclude> oj0pcfvkak2kvmyyrjblkct6ltghvpx 104 449907 1334104 2026-04-11T07:44:02Z SuyogyaRT 959437 /* Not proofread */ 1334104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuyogyaRT" /></noinclude>भूद्रया हाकूचा देयलपागू चैत्ययागू श्रमशाने यागू मभिन थासयागू थ्व तेता थासयागू चाकायम तेनु । थ्व नंलि साग्मेथस नलिद्वस आनुमस मण्डपस मल मूद्रभ्या तषा यमतेच शितसचम्त्र सतोकपूयाव इशान दिशा स्वया व मल मूजत्यागयाय ।। सूर्योदय बेनास पूर्व दिशा स्वप वा न्हिस उत्तर दिशा स्वये स थ्वकालस रात्रि स दुन्जिण दिशा स्वय पिथ्या चो ने थ्व नं लि मलस घासन तोक पूयाव शू द्व त्व मिस जल शोच या ये थ्व नं तिम त्तिका शोय याय थ्व नंलि स्व धाल ङापोल छसपोल म्हुतुचा ला व आच मन याय ला हा त तुतिचाया व पूनपार श्रुयमनया<noinclude></noinclude> i8ni6sym9zsbuzygg9dgivtbtolloe1 1334116 1334104 2026-04-11T07:59:13Z SuyogyaRT 959437 /* Not proofread */ 1334116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuyogyaRT" /></noinclude>भूद्रया हाकूचा देयलपागू चैत्ययागू श्रमशाने यागू मभिन थासयागू थ्व तेता थासयागू चाकायम तेनु । थ्व नंलि साग्मेथस नलिद्वस आनुमस मण्डपस मल मूद्रभ्या तषा यमतेच शितसचम्त्र सतोकपूयाव इशान दिशा स्वया व मल मूजत्यागयाय ।। सूर्योदय बेनास पूर्व दिशा स्वप वा न्हिस उत्तर दिशा स्वये स थ्वकालस रात्रि स दुन्जिण दिशा स्वय पिथ्या चो ने थ्व नं लि मलस घासन तोक पूयाव शू द्व त्व मिस जल शोच या ये थ्व नं तिम त्तिका शोय याय थ्व नंलि स्व धाल ङा धाल न्हसपोल म्हुतुचा ला व आच मन याय ला हा त तुतिचाया व पूनपार श्रुयमनया<noinclude></noinclude> q5noo4t3itb1fgsocwvk4nm2vpdxx9f 104 449908 1334106 2026-04-11T07:45:21Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>३ ट्ग । हीतंयनमेः भवल्नीग्वे रदवपूतुप्र मूखानिहू निग्डे वास का यिकद्र वपूतुगेत सह म्राणिसमा दापितान्पनूभ्त रापासम्पक सं वाेधयाभूसं माेह ज्ञान व्यूह प्रमू खानिचमयाद शसमा धिशतसह म्राणिपु णिसप्पानि। यस्मिग्वपू नर्भगवन पृथिवी प्रदेश इदंम माघ पागेह दयंप्रवलेवेदी तथंभग वन स ...पृथिवी न्प्रदगेइ ग्वेरमहग्वे रव्रह्मका यिकप्रमुखानिद्वा<noinclude></noinclude> h5dl1g6fyfnqfcwhbfuld576nabe1i1 104 449909 1334107 2026-04-11T07:46:54Z Rahul Maharjan 959453 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rahul Maharjan" /></noinclude>याना एक चित्रंतिर्थस्पेवा या नाचोन किन्तु थुगुप्रकारं तिर्थस्पेवा या ना चोचो २ गुलिछिं कालवितेः जुयाद स्पेलि थुगुतिर्थस्पेवा या गुप्रभावं थ्व दैत्यनी या अतिसुंदरी · सुलक्षनी सपुत्रिछस प्राप्रजुल थ्ववेल स दैत्यनी या अत्यंत हर्षमान याना थवपुत्रियात प्रभावतिधकानामकर्म याना भिंनकं प्रतिपा ल यानातल ।। हे मैत्रेय वोधिसत्व थथिंस प्रत्रिप्रभावति जात जुया दैत्यनी या मनकामनापुरे जुया जेजु ल अथ्वया कारणं जयतिर्थ धका नाम प्रख्यात जुल ॥ थनलि दैत्यनी माता प्रत्रिप्रभावतिवनिक्षस्य नउत्नम्पदविलाना चोचों ता का लंद याच स्पेलि वदैत्यनी याप्रत्रिप्रभावतिं थगुजारीर तोता निर्वागापद | लानावने थुखनु निस्पेध्वन्यद्य खसिया नाम प्रभावनिश्व का सिडजुल॥ श्नंउत्नम् जयतिर्थसवलच यास दैत्य स्पने नित्य स्नान यानावतपस्यायना चौगुः प्रेराय या प्रभाव जे जुलाइनं श्ववलदैत्य अति वीर पराक्रम जुआ देव दैत्य मनुष्य सकल यात जिते याना स्वर्ग· मर्त्य- पाताल या अधिपति जुया आ नंदेची नाचौ न। इन अ गुउत्नमजयतिर्थस नर सिंह सौ दासश्व यास राज कुमार सस्पनं तप स्पायाना न मांसभक्षयागु अनेग पशुपंछिया जिव हिंसा याना गुपापशांतयानावदिव्य स्वरूप जुया. महावीर पराक्रम प्राप्त जुया मोक्ष पदलाता है मैचेय वोधिसत्व इन थथिंगु उत्नम् प्रभावति निर्थस गुगुदिने ॥ श्री "आनंदादिलो के श्वर कशावि ज्या ना थुगु प्रभावतितिर्धन्य होस लंघना या नाविज्यायी ॥ अगुवेलास ख समनुय्यपि संस्वानयायी असमनुष्य यात वाग्मतिस स्नान याना गुफल लाना महारोग आदि अनेग प्रकारयोगशान्त जुया दिव्य शुद्धानी र प्राप्तज्वी इनं अंत काल स सुखावतिलोक धातुभूवन् सप्रा प्रज्वी इनेथ्व न्यषु होस श्री ३ करुणामय आवलोकितेश्वर-रथस विज्याना जाचाया ना गुप्रभा<noinclude></noinclude> 8pwggttrrpx0uj92n4b0sxz1d91n3bn 1334167 1334107 2026-04-11T09:11:14Z Rahul Maharjan 959453 /* Proofread */ 1334167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rahul Maharjan" /></noinclude>याना एक चित्रंतिर्थस्पेवा या नाचोन किन्तु थुगुप्रकारं तिर्थस्पेवा या ना चोचो २ गुलिछिं कालवितेः जुयाद स्पेलि थुगुतिर्थस्पेवा या गुप्रभावं थ्व दैत्यनी या अतिसुंदरी · सुलक्षनी सपुत्रिछस प्राप्रजुल थ्ववेल स दैत्यनी या अत्यंत हर्षमान याना थवपुत्रियात प्रभावतिधकानामकर्म याना भिंनकं प्रतिपा ल यानातल ।। हे मैत्रेय वोधिसत्व थथिंस प्रत्रिप्रभावति जात जुया दैत्यनी या मनकामनापुरे जुया जेजु ल अथ्वया कारणं जयतिर्थ धका नाम प्रख्यात जुल ॥ थनलि दैत्यनी माता प्रत्रिप्रभावतिव निम्ह स्व नं उ त्त म् पद विलाना चोचों ता का लंद या व स्पं लि थ्वदैत्यनी या प्र त्रि प्रभावतिं थगु शरीर तोता निर्वाणपद ।। लानावन थु खु नु नि स्पं थ्व न्य खु खु सिया ना म प्रभावति धका सिध्ह जुल॥ हनं उत्तम् जयतिर्थसवल ध या ल दैत्य छ ल स्व नं नित्य स्नान याना वत प स्या या ना चों गुः पुं ण्य या प्रभावं जे जुल॥ हनं थ्व व ल दैत्य अ ति वीर पराक्रम जु या देव दैत्य मनुष्य सकल यात जिते याना स्वर्ग· मर्त्य पाताल या अधिपति जुया आ नं दं चो ना चो न ॥ ह नं थु गु उ त्त म् ज य ति र्थ स नर सिंह सौ दा स ध या ल राज कुमार छ ल स्य नं त प स्पा याना न मां स भ क्ष या गु अ नेग पशुपंछिया जिव हिंसा याना न गु पाप शांत या ना व़ दि व्य स्व रू प जु या. महावीर पराक्रम प्राप्त जुया मोक्ष पदलाता ॥ हे मैत्रे य वो धि सत्व हनं थथिंगु उत्तम् प्रभावति तिर्थस गुगुदिने ॥ श्री आनंदादि लोकेश्वर कशा हावि ज्या ना थुगु प्रभावति तिर्थ न्य षु होस लंघना या नाविज्यायी ॥ अ गु वेला स ख ल मनु ष्य पि सं स्नान यायी ॥ उ ल मनुष्य यात वाग्मति स स्नान याना गु फ ल लाना महारोग आदि अनेग प्रकार या रोग शान्त जुया दिव्य श्रु... शरिर प्राप्त ज्वी ॥ ह नं अंत काल स सु खा व ति लो क धातु भूवन् सप्रा प्रज्वी ॥ ह नं थ्व न्य षु हो स श्री ३ करुणामय आर्यावलोकितेश्वर रथ स विज्याना जात्रा या ना थु गु प्रभा<noinclude></noinclude> mii19nd8vq8hi0l2vbyai4q3mf6zisy 104 449910 1334108 2026-04-11T07:48:46Z Aditishrestha15 941827 /* Not proofread */ 1334108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aditishrestha15" /></noinclude>से वचुसेचोना ला हातु तिनंमदु ल्वहं थ्यं छ ग्वाराचा जक जुया तुवाया २ दायका मिखा निगजक पुलु २ क ना आयाम २ धका हाला ॥ राजाया न्ह्योने ग्वारा २ तुलावजित रक्षायाना विज्याहु धका हाला चोन ॥ थ्व वेलः स ॥ थथिह्न कुष्टरोगि यात स्वया राजा-मंत्रि आदि सकल भारदार या कौतुक चाया व धाल ॥ हे मंत्रि थ्व सुजु ई. भूत-प्रेत पिशाच राक्षस मनुष्य थुलिम ध्येसुजुई धका ॥ राजां आज्ञा दयकल थवते राजाया आज्ञा न्यः नाव मंत्रि नं जुसां ॥ थ्व पातकि कुष्टरोगि यात धाल ॥ भो भो पातकि छसु भूत प्रेतला देव दैत्य गन्धर्व ला अथवा मनुष्य ला सुख· जिमिसं विचारयाना स्वयां जाछ माहा पातकि मनुष्य थो चो खला ॥ है पातकि छ सु निश्वयनं जि पनिष्टक छं छु अपराध याना विनात वंगु अपराध मदयकं आम थिंगु कष्टन या चोने मालिमयु छं अवस्ये पाप यागु दै ॥ है पातकि छं नाम जात छू छे गन धका मंत्रि नं आज्ञा दयकल थ्व वेलस मंत्रि वचन् न्पना कुष्टरोगि नं विंति यात ॥ हे महाराज जि जुसां पांचाल देश सच्वोन्ह ग्वपा ल धया ह्नवा ह्नगा थुका जि छेस स्त्री पुत्र पुत्रि पिं सकल परिवार दनि धका न ॥ हनं साझे वना गु व यते वनस भालु खना सादक्वं विस्पू ओं गुख ॥ हनं साभा ला ववं ति तुसि खानान यागु ख ॥ हनं अगाढ स कुतिं वगु ख ॥ हनं ज्ञान चंद्र कपि राजं उद्धार यागु ख ॥ हनं कपिराजयात थमं अपराध याना गुख॥ ह नं कपिराजं है थ्यंकत यह गुख ॥ हनं कुष्टरोगजया हस्त पाद समष्टं हीन जुया वंगु ख॥ हनं थगु शरी र यागु दुर्गन्धं याना जलखलपिं सकले दनावंगु ख ॥ हनं थव परिवार पिसं वन सवाय हगु समष्टं राजा या न्ह्योने विंति याना धाल ॥ हे महाराज आव जित रक्षा याना विज्या हुं ॥ छु जत्न यासा थव पापया ग्वारा तक्षा य ॥ हे महाराज धका ख्वया विंति यात ॥ हे सभा लोकपिं थ्वते कुष्टरोगि या विंति विलाप यागु खन्यना<noinclude></noinclude> gd55k3s8o9jmvphkb1evt73fo335uxn 104 449911 1334109 2026-04-11T07:49:27Z Theaide 959454 /* Not proofread */ 1334109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Theaide" /></noinclude>॥ न्प २ छं गुत पस्पा नं जि संतुष्ट जुय ध्वन॥ भोभक्तवत्सल आवछनं रक्षा जुगु वरदान फो ध्का आज्ञा द यकल ॥ थ्ववेलस तिर्थराजा या आज्ञा न्पना व तत्कार गां अज्ञान सिंधुराजां लाहात का जोजलपा बविं तियाता॥ भौपरमेश्वर तिर्थराजा हे भदन्त जिजुसां महा अज्ञान मुर्ख पापात्मा अज्ञानसिंधु धया हल राजा थुका॥ है इश्वर आवजिगु पापदको नाश याना वोधिज्ञानप्रसन्नजु स्पैविज्याय मालध का वरदा न फोन॥ थ्व ते अज्ञान सिंधु राजा याविंति भाया न्य ना॥ पुनर्वार निर्थराजां आज्ञा दयकल ॥ हे अज्ञान सिंधु राजा छं पूर्व जन्मस छुं दान धर्म याना ओगुमदु॥ हनं असंखो शास्त्र यात निंद्रा या ना स्पंकावल- थुगु पापं छजुसां मुर्ख जुयाछुं मसियावसकल लोकपिसं अपमान याका चोनेमाल ॥ हे मानव थते नं थकाछंत थथिंगुअज्ञानं तोपुया कष्ट वियातल॥ भोअज्ञानसिंध राजा दैवनंछत्तथन छोया हल आ छ ह तारचाय मते एकचित्त याना छं थुगुतिर्थ सतपस्पा या॥ हनं एक चित्रं श्री त्रिरत्नयागु स्पेवाया ना. सधर्म सचरल पावतपोव्रतया॥ थ्वते या पुराय नं छंगु अज्ञान नाश जुया वोधिज्ञानप्राप्त जुई॥ ह नंदश पापनाश जुया दशपुरांय नं संयुक्त जुया संम्पक्तं वोधिज्ञान लायी ॥ है भक्तवत्सल थ्व संसारस थथिंगुस इर्म यात तोता - थथगुकुले चानेले ज्या चायाव स्वछंदयानाजुला॥ हे राजन् अथा या काररी मनुष्यलोक पिसं दुखभोग याय माला॥ हे महापुरुष आव छनं थथ्या ध्व कासी का थगुपुराय क्षेस च्वो नाभिंनक एक चित्रया नात पोव्रत याना चो॥ थ्व वेल सछंगु मनोरथ पूर्ण जुई॥ हनं थ्वते यापुराय ने लिप तस जातिस्मरणा धयागु पूर्वजन्म यागु खलु मंसराजाजु याजन्म जुई॥ हे राजन् आवहनं थुगु तिर्थस चोना तपस्या याना चोछन्तउ हार जुई धका आज्ञादयका तिर्थराजा अन्त धार्नजु याविज्यात ॥ मो मैत्री<noinclude></noinclude> no215tob62yyn1jyjy5hz91mtjy5huh 104 449912 1334111 2026-04-11T07:51:34Z Asim Bajracharya 945944 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Asim Bajracharya" /></noinclude>लपुत्राव लोकितेश्वरा सुखावत्यां लोकधातावागछति। तस्यश्ड भनिमित्तमीट्टशं प्रादुर्भूतं॥ यदातस्मा तस्था नाच्चलितस्त दामनोर मयद्मवर्षम्यतति। तदाव लोकितेश्वरः सहम्रपत्राण पत्राणिपद्माणि सुवर्ण्णदण्डा निवैडूर्य्य निर्भाषाणिता निगृहीत्वायेन भगवमानस्ते नोप संक्रान्त उप संक्रन्प भगवतः पादौशिरसा भिवन्दित्वा भगवतस्ता निपद्मान्यु प नामतिस्म। इमानिते भगवन्नमिता भेन तथागते नार्हता सम्यव्संवुद्बेन प्रहितानि। स तथागतः प्टछ त्पल्पा वाधता मल्पातं कतां लघुत्था नता-सुखस्यर्श विहाता-। ततो भगवता पद्मानि गृहीत्वा वामेपार्श्वेस्था पितानि। तदाव लोकितेश्वरस्यग्डणो- वनाकुरुते। कीट्टशीत्व याव लोकितेश्वर कर्म्म भूमिर्निः यादिता सदाप्रतेषु॥ ॥ सअव लोकितेश्वरस्तान्स<noinclude></noinclude> 63qs9mbmr7vpjcfysq0i0py5lbvbd3s 104 449913 1334114 2026-04-11T07:58:55Z Manish mhrzan10 959486 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Manish mhrzan10" /></noinclude>रक्तव लफ। कुदह। भानु मणु न। ।थन। सिन्धुर मुसमणुर पुजा। गिद सरह । रागकन्ह । जयं बाछरिदेवीः रवदेबी घरनी २ सय रस् रास् र बंदिकचरणे । । केभ गब किया दुक सरमहिमणि कने। पुर रुन व्दुन काराः हादंम भरा अा । भरन विभु खि क म प र घ ण उ राे।। रा कि नि कि नि कि नय न्कि न य ना के। नां न्का। । करकिखपर धारि मु णुमारभु। खिका २ स्ब्तं ध्य ख त्वा गे धा रिः म कु .. के गा दि गं ब रा।।<noinclude></noinclude> b07jbajofxiocx2cpcov6rtk6mkejlb 104 449914 1334117 2026-04-11T07:59:30Z Manjilmhrzn94 959341 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Manjilmhrzn94" /></noinclude>पारमिता नं कथं थ्यंसंपूर्ण जुयाओपिओ थुकाधकं थुगुप्रकारं स्येनाओ चोनजुल थनंलिज्ञानाकर प्रमूखं सकलस्यनं मनसहर्ष मानयानाओ थओ दयाओ चोनगु वस्तु कमितु पुरुषया कवियाओ क्षेमाफोनाओ धालं ।। भोमितु त्वायेजु क्षिपनिसया उपरस सदा सर्वकालं दया कृपा तयेमाल. गथ्य छिस्कलपनिस्ये नं क्षिपनिस्त उपदेश विल क्षिपनिस्य नं फक्वक्षा दानधर्म याये धकं विनति यानाओ क्षेमा फोनाओ वेलवियाओ विनति याना चोन.।। ।। थनंलि ग्वम्हमितु पुरुष नं वेला कयाओ. ज्ञानाकर यात आशीर्वाद वियाओ धाल। हे त्वायेजु ज्ञानाकर. छनं पूर्व क्षन्मम दान पुन्ये याना थ्वं दानपारमिता आदींषट् पारमिता नं संपूर्ण जुयेमाल। हाकनं श्री दिपंकर तथागत आदिं सर्व;<noinclude></noinclude> oygww7dbvmhf8kxop6kmfavfwcq8tyl 104 449915 1334118 2026-04-11T08:00:45Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>व॥ध्रु॥द्वंदआरिंगणज्रोगधरू२बज्रघ्रण्ठसमुद्रातारमरव॥ध्रु॥ मायावृन्देरीनज्रग्यौ२सोहियंबज्रसत्वपमेश्वर॥ध्रु॥❈॥रागमधु मत॥ढारझप॥त्रिचक्ररबिससिमण्डलमाझस्थितिआनंद्रमुरुतिधरा २बज्रबाराहिआरिंगणसम्वरनानालसनिस्तरहूँहूँज्रोरा२तेनाहूँ२ते नाहूँ२तेनातेतेहूँज्वरा॥निरबर्ण्णचतुबर्क्तप्रतिमुखत्रिनेत्ररपरमा आनन्दमुरुतिधरा॥ध्रु॥विश्वबज्रअर्द्धचन्द्रज्रतासकुतधरहाडआ<noinclude></noinclude> amlcizcv6qjx41si6ab03iw3ao4tfst 104 449916 1334122 2026-04-11T08:06:27Z Sachinshakya190 959485 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sachinshakya190" /></noinclude>त्वा नासन्तिके । विहिंसा चित्त मून्या दयन्ति । तथागत शासने पिण्डपात्र मनूप्रयछन्ति काराेपं कारंकूर्थन्ति नतेपांकेचिन्सत्वाः स्वह्नेपि पीडयन्ति । इमंचकारण्ड महायान सुत्रये लिखिष्यन्ति लिखाययिष्यन्ति । अन्त शाेय्यस्य नाम धेयमपिणृश्वन्ति । अस्य वाेधिसत्वस्य कतमपि पिण्डपात्र मनूप्रय छन्ति । एत द्वर्माेभाणकस्यधारकस्या वाेचकस्य लेखक श्रावकस्य तथागत समपदं धर्माय..य मूद्दश्यकदिनमःपि पूराेभ..मपि पिण्डपात्र मनप्रदास्यन्ति तेसब्बे चक्रवत्तिचाज्यलाहिचाभ विष्यन्ति नकदािचत..त्पिया सा..खंप्रभ्यमू भिवषयन्ति नचकदािच..रकेभिष्यन्ति । नरप्रिय विपा..प्रियसंयाेग..खमनू भविष्यन्ति । सूखावती लाेक धाभुमनूगमिष्यन्ति । भगवताे मिताः<noinclude></noinclude> mzdytq2rxwz82o5u4pcp05evxa2euws 1334156 1334122 2026-04-11T08:43:50Z Sachinshakya190 959485 1334156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sachinshakya190" /></noinclude>त्वा नासन्तिके । विहिंसा चित्त मून्या दयन्ति । तथागत शासने पिण्डपात्र मनूप्रयछन्ति काराेपंकारंकूर्थन्ति नतेषांकेचिन्सत्वाः स्वह्नेपि पीडयन्ति । इमंचकारण्डस्य हं महायान सुत्रये लिखिष्यन्ति लिखाययिष्यन्ति । अन्त शाेस्य नाम धेयमपिणृश्वन्ति । अस्य वाेधिसत्वस्य कतमपि पिण्डपात्र मनूप्रय छन्ति । एत द्वर्माेभाणकस्य धारकस्य वाचकस्य लेखक श्रावकस्य तथागत समपदं धर्मायष्याय मूद्दिश्यकदि नमः पिपूराेभ..मपि पिण्डपात्र मनप्रदास्यन्ति तेसब्बे चक्रवत्तिचाज्यलाहिचाभ विष्यन्ति नकदाचित..त्पियासा दुःखं प्रभ्यमू भिवषयन्ति नचकदाचि..रकेभिष्यन्ति । नचप्रिय वियागा प्रियसंथाग दुःख मनूभविष्यन्ति । सूखावती लाेक धाभुमनूगमिष्यन्ति । भगवताे मिताः<noinclude></noinclude> e1e03wznbmgpo0ys5qezp0wsm3g91l6 104 449917 1334126 2026-04-11T08:10:04Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>दगेदेवपू तुगेत सहम्राणिरक्षावरणंगुप्तय स्तस्पंक्ति ॥ चैभ्पस ताेभगवः न्सयथिवीपदेशाेभ विष्पंति पतुदगेममाेर्घ पागेद्नद यंप्रचरिष्पति ।। अः नकवूळ काेटिनियुत सह म्राणिव लाेपित कुशलम स्तभ वितवांसत्वाभ विष्प न्तिं ॥ यइदममार्ध पाशद्वदयंशाेष्पन्ति ॥ यःक ग्चिहगव कि- त्विष कारि त्यासर्धपापध.. ममाच रिअार्प्पापवादकः। सर्ह्वर्माप्रतिक्षवक ॥। अविवि<noinclude></noinclude> gieh96ijnnhh52sgc3lg8y6e7z48tb6 104 449918 1334127 2026-04-11T08:10:51Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>भरनसुशोभिता॥ध्रु॥बज्रघण्ठगज्रचर्म्मडमरूखत्वार्गधरबिरमा आनन्द्रमुरूतिधरा॥ध्रु॥करतिकपारखत्परसुपासधरत्रिसुरब्र म्हशिरेधरा॥ध्रु॥दिगंबिदिगंकाकास्यादिगज्रर्म्मादाःदियारेसहज्रा नन्दमुरूतिधरा२नमामि२श्रीचक्रसम्बरसतगुरुचनआराधियारे॥ ॥ध्रु॥❈॥थन॥शिष्यधरंदंके॥महाबलिदिगुबलिबियबलिचचा॥ हूँहूँदेहहारे॥चक्रिकुण्ड॥समयाचक्र॥पा२मधितयमार॥❈॥इति<noinclude></noinclude> 0cjo3l0cspxyhdvphp37tgjpjmxwbre 104 449919 1334132 2026-04-11T08:17:14Z Truthasu 958893 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Truthasu" /></noinclude>पा व थ्वह्म पुरु धन चतुल मान जुयल पावस योधिज्ञान ङाव नियोण जुया चित्ण वनमहा धाष दिन तयलल पे माल महापोष धदिन याय कार्तिक मास शुक्ल पक्ष अष्टमी शतभिषा नक्षत्र शुभ योग शुक्रवार थ्व नेना योग समहाध्वाख ध दिन वाय सहस्र गुण चाषल पू थ्व नेता अष्टमी एतया महिमा ङेना थ्व वाशिष्ठ या मनसा सप्वापल जुयाव यजु वर्ग फल लाय म्तहता सयायाव श्री भगवानया केवे काया थ्व स्वंगु आश्रमस वयाव मासो पयास संपुर्णया ङाव श्रीकरुणामय सुमलपा व अष्टमीब्रत आनभयाकः सकल शिष्य सम्य सहित जुया वगु सिछिं काल वना नलि ब्रतया प्रभाव न धर्म अर्थ काम लाङाव अंतकाल सशिधा संघ सहित श्री करुणामयस केमोक्ष जुया । भिक्षु नशुत्गा कराजाया तआज्ञा दयका भो महाराज थथिंग्व भक्त म ब्रत छे नय ययाव श्री करुणामय ल्यं भजना यान्हा व समर्थद तोसा नित्य नित्यं याव अथया अष्टमी पतिं अथयाशु कृष्ण मील असमर्थ जुलसा मुकअष्टमी कुन्हु छ<noinclude></noinclude> d651nzeslmfr3r0spqh4hewfjagpq0p 1334152 1334132 2026-04-11T08:42:06Z Truthasu 958893 1334152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Truthasu" /></noinclude>पा व थ्वह्म पुरु धन चतुल मान जुयल पावस योधिज्ञान ङाव नियोण जुया चित्ण वनमहा धाष दिन तयलल पे माल महापोष धदिन याय कार्तिक मास शुक्ल पक्ष अष्टमी शतभिषा नक्षत्र शुभ योग शुक्रवार थ्व नेना योग समहाध्वाख ध दिन वाय सहस्र गुण चाषल पू थ्व नेता अष्टमी एतया महिमा ङेना थ्व वाशिष्ठ या मनसा सप्वापल जुयाव यजु वर्ग फल लाय म्तहता सयायाव श्री भगवानया केवे काया थ्व स्वंगु आश्रमस वयाव मासो पयास संपुर्णया ङाव श्रीकरुणामय सुमलपा व अष्टमीब्रत आनभयाकः सकल शिष्य सम्य सहित जुया वगु सिछिं काल वना नलि ब्रतया प्रभाव न धर्म अर्थ काम लाङाव अंतकाल सशिधा संघ सहित श्री करुणामयस केमोक्ष जुया । भिक्षु नशुत्गा कराजाया तआज्ञा दयका भो महाराज थथिंग्व भक्त म ब्रत छे नय ययाव श्री करुणामय ल्यं भजना यान्हा व समर्थद तोसा नित्य नित्यं याव अथया अष्टमी पतिं अथयाशु कृष्ण मील असमर्थ जुलसा मुकअष्टमी कुन्हु छपोल कुन्हुं ह्सु थ्वं असमर्थ जुलसा पौष दिनस कुन्हु न्याम ताक संसार स करुणामय समान हित कर्ता मूनु मदु ग्व करुणामय अनेक रुप धारण याङ विस्वा रुप जुयाव सकल लोक उद्वारया नाना जन्मया ङाव लोकया काल णसनरकसं पातालसं स्वर्गसं भूमिसं<noinclude></noinclude> e5bprfwsatosvktp086c3uqyqolevck 1334178 1334152 2026-04-11T09:30:01Z Truthasu 958893 1334178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Truthasu" /></noinclude>पा व थ्वह्म पुरु धन चतुल मान जुयल पावस योधिज्ञान ङाव नियोण जुया चित्ण वनमहा धाष दिन तयलल पे माल महापोष धदिन याय कार्तिक मास शुक्ल पक्ष अष्टमी शतभिषा नक्षत्र शुभ योग शुक्रवार थ्व नेना योग समहाध्वाख ध दिन वाय सहस्र गुण चाषल पू थ्व नेता अष्टमी एतया महिमा ङेना थ्व वाशिष्ठ या मनसा सप्वापल जुयाव यजु वर्ग फल लाय म्तहता सयायाव श्री भगवानया केवे काया थ्व स्वंगु आश्रमस वयाव मासो पयास संपुर्णया ङाव श्रीकरुणामय सुमलपा व अष्टमीब्रत आनभयाकः सकल शिष्य सम्य सहित जुया वगु सिछिं काल वना नलि ब्रतया प्रभाव न धर्म अर्थ काम लाङाव अंतकाल सशिधा संघ सहित श्री करुणामयस केमोक्ष जुया । भिक्षु नशुत्गा कराजाया तआज्ञा दयका भो महाराज थथिंग्व भक्त म ब्रत छे नय ययाव श्री करुणामय ल्यं भजना यान्हा व समर्थद तोसा नित्य नित्यं याव अथया अष्टमी पतिं अथयाशु कृष्ण मील असमर्थ जुलसा मुकअष्टमी कुन्हु छपोल कुन्हुं ह्सु थ्वं असमर्थ जुलसा पौष दिनस कुन्हु न्याम ताक संसार स करुणामय समान हित कर्ता मूनु मदु ग्व करुणामय अनेक रुप धारण याङ विस्वा रुप जुयाव सकल लोक उद्वारया नाना जन्मया ङाव लोकया काल णसनरकसं पातालसं स्वर्गसं भूमिसं मर्तयसं क्रम लपाव त मनदुख मेयाव लोकल क्षायाक थथि म्हया भजनमयाक म्हयाय जन्म व्यर्थः थथिं म्हयया एतड पास नामयाक म्हयां जन्म व्यर्थ धाय ग्व नधु पुरु धुन श्री करुणामय समलपा थ्व पुरुषया दु भिक्षु रुप देयता रुप अग्नि रुप यम रुप राक्षस रुप नाग रुप वायु रुप दैत्य रुप भय सम्मत रुप नाग रुपया इन्द्रादि लोक पालसेन व्रम्हया दि देव लोक एकादशरुद्र विष्णु प्रमुख वैष्यक सुर्यायदिनु हगन यतीजन सकल सन श्री करुणामयया भजनायङ व्रतयाङा भक्तजनपनितो रक्षा याक थ्वनेया कारण स श्री लोकेश्वरया भजनया ङा व एत साधना याङ प्रजा लोकप्रतिपालयाव हेमहानाज थ्वया प्रभावन मंगल सुख भोगया ङाव भुतकाल ससुखावती वास लाङाव श्री अमिताभ तथा तत श्री करुणामयया प्रत्यक्ष दर्शनयाङाव धर्मकथा ङेनाव महासुख नयोनीव जुलो । थ्व तेता श्री उपयुक्त भिक्षु सया पा व्यक्त ङेनाव अत्णाकराजा रस ताया व गुगुयाके वेलाकाया व राजकुलस लिहा याइ जुसे क्षथावि धिध्ष अष्ठमी एत उपासनायाङ जुलो।। इतिश्री उपगुप्त।। शा कसं वा दे अष्टमी ब्रतया हा<noinclude></noinclude> m34uoy2hxmyd6pilgkxhtsx63uvu9za 1334213 1334178 2026-04-11T09:59:02Z Truthasu 958893 1334213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Truthasu" /></noinclude>पा व थ्वह्म पुरु धन चतुल मान जुयल पावस योधिज्ञान ङाव नियोण जुया चित्ण वनमहा धाष दिन तयलल पे माल महापोष धदिन याय कार्तिक मास शुक्ल पक्ष अष्टमी शतभिषा नक्षत्र शुभ योग शुक्रवार थ्व नेना योग समहाध्वाख ध दिन वाय सहस्र गुण चाषल पू थ्व नेता अष्टमी एतया महिमा ङेना थ्व वाशिष्ठ या मनसा सप्वापल जुयाव यजु वर्ग फल लाय म्तहता सयायाव श्री भगवानया केवे काया थ्व स्वंगु आश्रमस वयाव मासो पयास संपुर्णया ङाव श्रीकरुणामय सुमलपा व अष्टमीब्रत आनभयाकः सकल शिष्य सम्य सहित जुया वगु सिछिं काल वना नलि ब्रतया प्रभाव न धर्म अर्थ काम लाङाव अंतकाल सशिधा संघ सहित श्री करुणामयस केमोक्ष जुया । भिक्षु नशुत्गा कराजाया तआज्ञा दयका भो महाराज थथिंग्व भक्त म ब्रत छे नय ययाव श्री करुणामय ल्यं भजना यान्हा व समर्थद तोसा नित्य नित्यं याव अथया अष्टमी पतिं अथयाशु कृष्ण मील असमर्थ जुलसा मुकअष्टमी कुन्हु छपोल कुन्हुं ह्सु थ्वं असमर्थ जुलसा पौष दिनस कुन्हु न्याम ताक संसार स करुणामय समान हित कर्ता मूनु मदु ग्व करुणामय अनेक रुप धारण याङ विस्वा रुप जुयाव सकल लोक उद्वारया नाना जन्मया ङाव लोकया काल णसनरकसं पातालसं स्वर्गसं भूमिसं मर्तयसं क्रम लपाव त मनदुख मेयाव लोकल क्षायाक थथि म्हया भजनमयाक म्हयाय जन्म व्यर्थः थथिं म्हयया एतड पास नामयाक म्हयां जन्म व्यर्थ धाय ग्व नधु पुरु धुन श्री करुणामय समलपा थ्व पुरुषया दु भिक्षु रुप देयता रुप अग्नि रुप यम रुप राक्षस रुप नाग रुप वायु रुप दैत्य रुप भय सम्मत रुप नाग रुपया इन्द्रादि लोक पालसेन व्रम्हया दि देव लोक एकादशरुद्र विष्णु प्रमुख वैष्यक सुर्यायदिनु हगन यतीजन सकल सन श्री करुणामयया भजनायङ व्रतयाङा भक्तजनपनितो रक्षा याक थ्वनेया कारण स श्री लोकेश्वरया भजनया ङा व एत साधना याङ प्रजा लोकप्रतिपालयाव हेमहानाज थ्वया प्रभावन मंगल सुख भोगया ङाव भुतकाल ससुखावती वास लाङाव श्री अमिताभ तथा तत श्री करुणामयया प्रत्यक्ष दर्शनयाङाव धर्मकथा ङेनाव महासुख नयोनीव जुलो । थ्व तेता श्री उपयुक्त भिक्षु सया पा व्यक्त ङेनाव अत्णाकराजा रस ताया व गुगुयाके वेलाकाया व राजकुलस लिहा याइ जुसे क्षथावि धिध्ष अष्ठमी एत उपासनायाङ जुलो।। इतिश्री उपगुप्त।। शा कसं वा दे अष्टमी ब्रतया हा सम्य .... मतज दोष निर्णय नाम समाप्तं । ‌‌‌... नमो ..... याय ।। नम श्री मदमोद्यपाण लोकेश्वराय ।। नमो लोकनाथाय ।। क..दोदुहित्णा हृदया ह्वलिजिक्षि ह्रिरित्णाप्यलिका न्वयन द्वयत ।। दिन ह...नष्ट..पना भ्य व नोरद नाभ्सरमिज राद्वभुण ।। वरजाभुभयोक मलाध नदो चरण देयलान मना भिभ व ।। द्वलन स्वयनिछ सितोव रभुषण व तु प्रणमाम्य मिता भगुरुं।।ध्वह लंअजाजु एगलं हरिजु शिरनीशिय न्हु मिखानी निग्वलं चन्द्रमास रक्षं<noinclude></noinclude> 9t2l4dyd34fyw9o5mnfm55t2de7guim 1334230 1334213 2026-04-11T10:15:57Z Truthasu 958893 1334230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Truthasu" /></noinclude>पा व थ्वह्म पुरु धन चतुल मान जुयल पावस योधिज्ञान ङाव नियोण जुया चित्ण वनमहा धाष दिन तयलल पे माल महापोष धदिन याय कार्तिक मास शुक्ल पक्ष अष्टमी शतभिषा नक्षत्र शुभ योग शुक्रवार थ्व नेना योग समहाध्वाख ध दिन वाय सहस्र गुण चाषल पू थ्व नेता अष्टमी एतया महिमा ङेना थ्व वाशिष्ठ या मनसा सप्वापल जुयाव यजु वर्ग फल लाय म्तहता सयायाव श्री भगवानया केवे काया थ्व स्वंगु आश्रमस वयाव मासो पयास संपुर्णया ङाव श्रीकरुणामय सुमलपा व अष्टमीब्रत आनभयाकः सकल शिष्य सम्य सहित जुया वगु सिछिं काल वना नलि ब्रतया प्रभाव न धर्म अर्थ काम लाङाव अंतकाल सशिधा संघ सहित श्री करुणामयस केमोक्ष जुया । भिक्षु नशुत्गा कराजाया तआज्ञा दयका भो महाराज थथिंग्व भक्त म ब्रत छे नय ययाव श्री करुणामय ल्यं भजना यान्हा व समर्थद तोसा नित्य नित्यं याव अथया अष्टमी पतिं अथयाशु कृष्ण मील असमर्थ जुलसा मुकअष्टमी कुन्हु छपोल कुन्हुं ह्सु थ्वं असमर्थ जुलसा पौष दिनस कुन्हु न्याम ताक संसार स करुणामय समान हित कर्ता मूनु मदु ग्व करुणामय अनेक रुप धारण याङ विस्वा रुप जुयाव सकल लोक उद्वारया नाना जन्मया ङाव लोकया काल णसनरकसं पातालसं स्वर्गसं भूमिसं मर्तयसं क्रम लपाव त मनदुख मेयाव लोकल क्षायाक थथि म्हया भजनमयाक म्हयाय जन्म व्यर्थः थथिं म्हयया एतड पास नामयाक म्हयां जन्म व्यर्थ धाय ग्व नधु पुरु धुन श्री करुणामय समलपा थ्व पुरुषया दु भिक्षु रुप देयता रुप अग्नि रुप यम रुप राक्षस रुप नाग रुप वायु रुप दैत्य रुप भय सम्मत रुप नाग रुपया इन्द्रादि लोक पालसेन व्रम्हया दि देव लोक एकादशरुद्र विष्णु प्रमुख वैष्यक सुर्यायदिनु हगन यतीजन सकल सन श्री करुणामयया भजनायङ व्रतयाङा भक्तजनपनितो रक्षा याक थ्वनेया कारण स श्री लोकेश्वरया भजनया ङा व एत साधना याङ प्रजा लोकप्रतिपालयाव हेमहानाज थ्वया प्रभावन मंगल सुख भोगया ङाव भुतकाल ससुखावती वास लाङाव श्री अमिताभ तथा तत श्री करुणामयया प्रत्यक्ष दर्शनयाङाव धर्मकथा ङेनाव महासुख नयोनीव जुलो । थ्व तेता श्री उपयुक्त भिक्षु सया पा व्यक्त ङेनाव अत्णाकराजा रस ताया व गुगुयाके वेलाकाया व राजकुलस लिहा याइ जुसे क्षथावि धिध्ष अष्ठमी एत उपासनायाङ जुलो।। इतिश्री उपगुप्त।। शा कसं वा दे अष्टमी ब्रतया हा सम्य .... मतज दोष निर्णय नाम समाप्तं । ‌‌‌... नमो ..... याय ।। नम श्री मदमोद्यपाण लोकेश्वराय ।। नमो लोकनाथाय ।। क..दोदुहित्णा हृदया ह्वलिजिक्षि ह्रिरित्णाप्यलिका न्वयन द्वयत ।। दिन ह...नष्ट..पना भ्य व नोरद नाभ्सरमिज राद्वभुण ।। वरजाभुभयोक मलाध नदो चरण देयलान मना भिभ व ।। द्वलन स्वयनिछ सितोव रभुषण व तु प्रणमाम्य मिता भगुरुं।।ध्वह लंअजाजु एगलं हरिजु शिरनीशिय न्हु मिखानी निग्वलं चन्द्रमास रक्षं म्हकुभुनमफस द्यो दत नंस सुद्यो प्य तनं वरुण ।। पुलिनं लछिमी पुलिनं तब्वमी पालि नष्ट थि वित्य फू नंअगिनि धुसिनं पित लंअतिभि सात्था<noinclude></noinclude> sbc1ktscqpllxowo65drxelieiacynr 1334240 1334230 2026-04-11T10:19:20Z Truthasu 958893 1334240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Truthasu" /></noinclude>पा व थ्वह्म पुरु धन चतुल मान जुयल पावस योधिज्ञान ङाव नियोण जुया चित्ण वनमहा धाष दिन तयलल पे माल महापोष धदिन याय कार्तिक मास शुक्ल पक्ष अष्टमी शतभिषा नक्षत्र शुभ योग शुक्रवार थ्व नेना योग समहाध्वाख ध दिन वाय सहस्र गुण चाषल पू थ्व नेता अष्टमी एतया महिमा ङेना थ्व वाशिष्ठ या मनसा सप्वापल जुयाव यजु वर्ग फल लाय म्तहता सयायाव श्री भगवानया केवे काया थ्व स्वंगु आश्रमस वयाव मासो पयास संपुर्णया ङाव श्रीकरुणामय सुमलपा व अष्टमीब्रत आनभयाकः सकल शिष्य सम्य सहित जुया वगु सिछिं काल वना नलि ब्रतया प्रभाव न धर्म अर्थ काम लाङाव अंतकाल सशिधा संघ सहित श्री करुणामयस केमोक्ष जुया । भिक्षु नशुत्गा कराजाया तआज्ञा दयका भो महाराज थथिंग्व भक्त म ब्रत छे नय ययाव श्री करुणामय ल्यं भजना यान्हा व समर्थद तोसा नित्य नित्यं याव अथया अष्टमी पतिं अथयाशु कृष्ण मील असमर्थ जुलसा मुकअष्टमी कुन्हु छपोल कुन्हुं ह्सु थ्वं असमर्थ जुलसा पौष दिनस कुन्हु न्याम ताक संसार स करुणामय समान हित कर्ता मूनु मदु ग्व करुणामय अनेक रुप धारण याङ विस्वा रुप जुयाव सकल लोक उद्वारया नाना जन्मया ङाव लोकया काल णसनरकसं पातालसं स्वर्गसं भूमिसं मर्तयसं क्रम लपाव त मनदुख मेयाव लोकल क्षायाक थथि म्हया भजनमयाक म्हयाय जन्म व्यर्थः थथिं म्हयया एतड पास नामयाक म्हयां जन्म व्यर्थ धाय ग्व नधु पुरु धुन श्री करुणामय समलपा थ्व पुरुषया दु भिक्षु रुप देयता रुप अग्नि रुप यम रुप राक्षस रुप नाग रुप वायु रुप दैत्य रुप भय सम्मत रुप नाग रुपया इन्द्रादि लोक पालसेन व्रम्हया दि देव लोक एकादशरुद्र विष्णु प्रमुख वैष्यक सुर्यायदिनु हगन यतीजन सकल सन श्री करुणामयया भजनायङ व्रतयाङा भक्तजनपनितो रक्षा याक थ्वनेया कारण स श्री लोकेश्वरया भजनया ङा व एत साधना याङ प्रजा लोकप्रतिपालयाव हेमहानाज थ्वया प्रभावन मंगल सुख भोगया ङाव भुतकाल ससुखावती वास लाङाव श्री अमिताभ तथा तत श्री करुणामयया प्रत्यक्ष दर्शनयाङाव धर्मकथा ङेनाव महासुख नयोनीव जुलो । थ्व तेता श्री उपयुक्त भिक्षु सया पा व्यक्त ङेनाव अत्णाकराजा रस ताया व गुगुयाके वेलाकाया व राजकुलस लिहा याइ जुसे क्षथावि धिध्ष अष्ठमी एत उपासनायाङ जुलो।। इतिश्री उपगुप्त।। शा कसं वा दे अष्टमी ब्रतया हा सम्य .... मतज दोष निर्णय नाम समाप्तं । ‌‌‌... नमो ..... याय ।। नम श्री मदमोद्यपाण लोकेश्वराय ।। नमो लोकनाथाय ।। क..दोदुहित्णा हृदया ह्वलिजिक्षि ह्रिरित्णाप्यलिका न्वयन द्वयत ।। दिन ह...नष्ट..पना भ्य व नोरद नाभ्सरमिज राद्वभुण ।। वरजाभुभयोक मलाध नदो चरण देयलान मना भिभ व ।। द्वलन स्वयनिछ सितोव रभुषण व तु प्रणमाम्य मिता भगुरुं।।ध्वह लंअजाजु एगलं हरिजु शिरनीशिय न्हु मिखानी निग्वलं चन्द्रमास रक्षं म्हकुभुनमफस द्यो दत नंस सुद्यो प्य तनं वरुण ।। पुलिनं लछिमी पुलिनं तब्वमी पालि नष्ट थि वित्य फू नंअगिनि धुसिनं पित लंअतिभि सात्थाषां न्हितनं अमिताभ गुरुं ।। योधिमंणु पमहाविहारस श्रीजयश्री भिक्षुन जय श्री राजशधि<noinclude></noinclude> dxls2akbh4u82cmue219v82j0gpxlw2 1334252 1334240 2026-04-11T10:30:17Z Truthasu 958893 1334252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Truthasu" /></noinclude>पा व थ्वह्म पुरु धन चतुल मान जुयल पावस योधिज्ञान ङाव नियोण जुया चित्ण वनमहा धाष दिन तयलल पे माल महापोष धदिन याय कार्तिक मास शुक्ल पक्ष अष्टमी शतभिषा नक्षत्र शुभ योग शुक्रवार थ्व नेना योग समहाध्वाख ध दिन वाय सहस्र गुण चाषल पू थ्व नेता अष्टमी एतया महिमा ङेना थ्व वाशिष्ठ या मनसा सप्वापल जुयाव यजु वर्ग फल लाय म्तहता सयायाव श्री भगवानया केवे काया थ्व स्वंगु आश्रमस वयाव मासो पयास संपुर्णया ङाव श्रीकरुणामय सुमलपा व अष्टमीब्रत आनभयाकः सकल शिष्य सम्य सहित जुया वगु सिछिं काल वना नलि ब्रतया प्रभाव न धर्म अर्थ काम लाङाव अंतकाल सशिधा संघ सहित श्री करुणामयस केमोक्ष जुया । भिक्षु नशुत्गा कराजाया तआज्ञा दयका भो महाराज थथिंग्व भक्त म ब्रत छे नय ययाव श्री करुणामय ल्यं भजना यान्हा व समर्थद तोसा नित्य नित्यं याव अथया अष्टमी पतिं अथयाशु कृष्ण मील असमर्थ जुलसा मुकअष्टमी कुन्हु छपोल कुन्हुं ह्सु थ्वं असमर्थ जुलसा पौष दिनस कुन्हु न्याम ताक संसार स करुणामय समान हित कर्ता मूनु मदु ग्व करुणामय अनेक रुप धारण याङ विस्वा रुप जुयाव सकल लोक उद्वारया नाना जन्मया ङाव लोकया काल णसनरकसं पातालसं स्वर्गसं भूमिसं मर्तयसं क्रम लपाव त मनदुख मेयाव लोकल क्षायाक थथि म्हया भजनमयाक म्हयाय जन्म व्यर्थः थथिं म्हयया एतड पास नामयाक म्हयां जन्म व्यर्थ धाय ग्व नधु पुरु धुन श्री करुणामय समलपा थ्व पुरुषया दु भिक्षु रुप देयता रुप अग्नि रुप यम रुप राक्षस रुप नाग रुप वायु रुप दैत्य रुप भय सम्मत रुप नाग रुपया इन्द्रादि लोक पालसेन व्रम्हया दि देव लोक एकादशरुद्र विष्णु प्रमुख वैष्यक सुर्यायदिनु हगन यतीजन सकल सन श्री करुणामयया भजनायङ व्रतयाङा भक्तजनपनितो रक्षा याक थ्वनेया कारण स श्री लोकेश्वरया भजनया ङा व एत साधना याङ प्रजा लोकप्रतिपालयाव हेमहानाज थ्वया प्रभावन मंगल सुख भोगया ङाव भुतकाल ससुखावती वास लाङाव श्री अमिताभ तथा तत श्री करुणामयया प्रत्यक्ष दर्शनयाङाव धर्मकथा ङेनाव महासुख नयोनीव जुलो । थ्व तेता श्री उपयुक्त भिक्षु सया पा व्यक्त ङेनाव अत्णाकराजा रस ताया व गुगुयाके वेलाकाया व राजकुलस लिहा याइ जुसे क्षथावि धिध्ष अष्ठमी एत उपासनायाङ जुलो।। इतिश्री उपगुप्त।। शा कसं वा दे अष्टमी ब्रतया हा सम्य .... मतज दोष निर्णय नाम समाप्तं । ‌‌‌... नमो ..... याय ।। नम श्री मदमोद्यपाण लोकेश्वराय ।। नमो लोकनाथाय ।। क..दोदुहित्णा हृदया ह्वलिजिक्षि ह्रिरित्णाप्यलिका न्वयन द्वयत ।। दिन ह...नष्ट..पना भ्य व नोरद नाभ्सरमिज राद्वभुण ।। वरजाभुभयोक मलाध नदो चरण देयलान मना भिभ व ।। द्वलन स्वयनिछ सितोव रभुषण व तु प्रणमाम्य मिता भगुरुं।।ध्वह लंअजाजु एगलं हरिजु शिरनीशिय न्हु मिखानी निग्वलं चन्द्रमास रक्षं म्हकुभुनमफस द्यो दत नंस सुद्यो प्य तनं वरुण ।। पुलिनं लछिमी पुलिनं तब्वमी पालि नष्ट थि वित्य फू नंअगिनि धुसिनं पित लंअतिभि सात्थाषां न्हितनं अमिताभ गुरुं ।। योधिमंणु पमहाविहारस श्रीजयश्री भिक्षुन जय श्री राजशधि सत्व प्रमुख सभालोकयाक आज्ञा दयका वपि सक्तं ।।कु क्कु... नामविहाभ सडप गुप्त भिक्षुन अत्णाक राजा प्रमुखं जिमच्यालक सत्भ सोन्तयात आज्ञाद यकलं।।ङ नोहे महाराज अत्याक पुरापर्वकालस श्री शाक्यसिंह भगवान गृष्द कुठयवतया कोस करणुकनिवारया वेनुवनस बिज्या ङा व आदिमष्पान्तक ध्याणया क धर्म कथा उपदेश विल ।।<noinclude></noinclude> r04zucf6bck0tdym2npt2zbqgy0wf9v 104 449920 1334141 2026-04-11T08:26:59Z Theaide 959454 /* Not proofread */ 1334141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Theaide" /></noinclude>यवोधिसत्व॥ थनंलि अज्ञानसिंधुराजानं थ्वतेतिर्थराजा या आज्ञा न्यनाव तथास्तु ॥ हे परमेश्वरश्व का धया॥ पुनर्वार एक चित्रं थुगुतिर्थस् नित्य२ श्वनानयाना वालुकानं चैत्यदयका त्रिकाय शुद्ध याना पंचे पचार पूजा याना व जप ध्यान याना चोना॥ थनंलिथ ध्यत पस्या यना चो चोंता कालं द स्पंलि थगुपुराय नं थ्व अज्ञान सिंधु राजा यास मष्ट पापनाश जुयाव-दिव्यदेह जु या विचक्षणा महाज्ञानि पुन्यात्मा जुयाव॥ हनंदश पापनाश जुया थुगु तिर्थ स नतुं वास याना चोन॥ थ थ्व चो चौंकालां तर वस्पलि छन्हुयादिनस थ्व अज्ञान सिंधुराजा यात अकस्मातं रोग जुया काल या वसे लाना थुगु ज्ञान तिर्थस मृत्यु जुल ॥ थनंलि थ्व ज्ञान तिर्थ सत पस्पायाथु पुरायया प्रभाव थ्व देश सनतुं मंत्रिया पुत्रजुया जन्मकाल॥ हनं थ्वव वालय गथिं ध्वासा अतिसुंदर सुलभ राजुया चोहन॥ थथिं वाल वजूयानिः तिं मंत्रिया अति हर्षमान याना जात कर्म यात॥ हनं नामकरी याना अज्ञान शोधन कुमार धकात्ता मकरी यानातला॥ भो मैत्रेय वौधिसत्व थनंलिथ्ववालय ख ना मंत्रि प्रमुखं सकल काजि भारदार: पिंडसिजु यावा॥ थुह्य वालय अज्ञान शोधन कुमार यात भिंगुदिन स सिंहासने तया. छत्रं कुय का राज्याभिषेक विया अज्ञान शो धनराजा धाक नाम प्रख्यात यानातल॥ थनंलि अज्ञान शोध न राजा न्हसददस्पंलि पूर्व जन्म याखसमष्टं लुमंका मंत्रिप्रमुखं सकल काजि भारदार सैन्य सिपा ही मुंका आज्ञादयकला॥ है मंत्रि सैन्य लोकपिं जिजुसां पूर्वजन्मस महामुर्खस अज्ञानसिंध यास राजा जुया चौ नाथ का ॥ थ्ववेल सजिनं थगु राज्य तोता व या थुगु ज्ञान तिर्थ सतपस्पायाना चोना॥ थ नंलितपोबलया पुराय नं जिसमष्ट अज्ञानदको नाश जुया वौधिज्ञान सरस जुया वल॥ है सै न्य लोकपिं<noinclude></noinclude> 6n4vx7qmh5u1o28xs3swka3nblr60m6 104 449921 1334142 2026-04-11T08:27:39Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>किरणचचाथुति॥❈॥देखायामण्डलप्रतिस्थायान्हिक्रियायाचचाहारेथु ति॥मध्यमेरु॥आदिशुन्य॥अनुत्तर॥चर्क्तवर्ण्ण॥गोकुडह॥❈॥थुतिधू नेवकिरनपूज्रा॥गीतादिअवननिहारे॥थन॥मण्डलसपुज्रायाय॥गीत॥ ॥राग॥तालदुर्ज्जमान॥मण्डलसमयचक्रमण्डरसंपुर्ण्णद्वादशेभुज्रचवुचा पियारे२ज्रानन्तुकरुणेश्रीसम्बरयोगिनि॥श्रीयंबाछरादेबितारुनिया॥ध्रु॥ डाकिनीरामाखण्डलोहारुपिनीचारिमारचवुचपियारे॥ध्रु॥कायबाकचि<noinclude></noinclude> glxs2g31wwr7vrb285r9jewou29cfpl 104 449922 1334143 2026-04-11T08:29:51Z RMfortranscription 909142 /* Not proofread */ 1334143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RMfortranscription" /></noinclude>ज र्द्दि स त्का रैः स ... त्यु प्र भ ज न्मु दा पा दा क्रे प्र ण तिं कृ त्वा प्रा र्थ य दे व मा द रा तु ।। ।। रा जा या गु प रा क्र मं स हि तः स क ता नंः मा न य या नाः ह र्ष भ ज ना या तः क लु ना म य याः च र ना र वि न्द सः न म स्का ल या नाः आ द र भा वंः थु गु प्र का लंः वि न्ति या त ।। ।। भ ग व नु म्तै धा तु ना त्धा सि य द तु स्व य मा ग तः त द स्मा न्क प या लो व्क स र्व्वा न्सं त्रा तु म र्ह सि ।। ।। ह क लु ना म य त्रि भु व न यांः ना थ जु या वि ज्या कः छ ल पो लः गु गु था य सः जि मि त र क्षा या य ध कः थ न थ म नंः वि ज्या तः थु गु था य सः जि मि स क स्या तंः कृ पा दृ ष्टिं श्व या · उ द्दा र या य गु लि · छ ल पो ल स्यं · इ छा या स्य वि ज्या य मा ल ।। ।। त्रा ता न वि ज्य ते स्मा कं द शा कु गे ल चा रि णांः ज रा म र ण भी ता नां क्ले शा ग्नि द हि ता त्म नां ।। ।। जि मि त र क्षा या यु पिं सुं म दुः जि पिं जु यु ग थ्य च्वं पि धा ल साः द शा कु श ल याः पा प स च रे या नाः दुः ख गु अ ग्नि द ज्ये या काः ज्या थ जु लः मृ ... त्यु जु यु ज्यु ध क भ य चा या च्वं पिं ।। ।। भ वा ध्व ... म खि न्ना ना न्नि भ्य मु द्दि ग्न चे त सांः अ ना था ना म व न्धु नां भ व मा ता पि ता सु ह तु ।। ।। सं सा र या गु मा र्ग स · व न्य व्ये ल सः न्हि थं २ म न ह ता स चा लः स त्मा र्ग सः व न्य गु लिः म न ह ता सः म चा लः ना थ म द या च्वं पिं जि पिंः इ ष्ट मि ... थ व थि तीं छ ल पो लः मा मं छ ल पो ल व<noinclude></noinclude> lxxe0o0prdy2g4snqdx7edlfxwy9ld8 1334145 1334143 2026-04-11T08:35:31Z RMfortranscription 909142 1334145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RMfortranscription" /></noinclude>ज र्द्दि स त्का रैः स ... त्यु प्र भ ज न्मु दा पा दा क्रे प्र ण तिं कृ त्वा प्रा र्थ य दे व मा द रा तु ।। ।। रा जा या गु प रा क्र मं स हि तः स क ता नंः मा न य या नाः ह र्ष भ ज ना या तः क लु ना म य याः च र ना र वि न्द सः न म स्का ल या नाः आ द र भा वंः थु गु प्र का लंः वि न्ति या त ।। ।। भ ग व नु म्तै धा तु ना त्धा सि य द तु स्व य मा ग तः त द स्मा न्क प या लो व्क स र्व्वा न्सं त्रा तु म र्ह सि ।। ।। ह क लु ना म य त्रि भु व न यांः ना थ जु या वि ज्या कः छ ल पो लः गु गु था य सः जि मि त र क्षा या य ध कः थ न थ म नंः वि ज्या तः थु गु था य सः जि मि स क स्या तंः कृ पा दृ ष्टिं श्व या · उ द्दा र या य गु लि · छ ल पो ल स्यं · इ छा या स्य वि ज्या य मा ल ।। ।। त्रा ता न वि ज्य ते स्मा कं द शा कु गे ल चा रि णांः ज रा म र ण भी ता नां क्ले शा ग्नि द हि ता त्म नां ।। ।। जि मि त र क्षा या यु पिं सुं म दुः जि पिं जु यु ग थ्य च्वं पि धा ल साः द शा कु श ल याः पा प स च रे या नाः दुः ख गु अ ग्नि द ज्ये या काः ज्या थ जु लः मृ त्यु जु यु ज्यु ध क भ य चा या च्वं पिं ।। ।। भ वा ध्व ... म खि न्ना ना न्नि भ्य मु द्दि ग्न चे त सांः अ ना था ना म व न्धु नां भ व मा ता पि ता सु ह तु ।। ।। सं सा र या गु मा र्ग स · व न्य व्ये ल सः न्हि थं २ म न ह ता स चा लः स त्मा र्ग सः व न्य गु लिः म न ह ता सः म चा लः ना थ म द या च्वं पिं जि पिंः इ ष्ट मि ... थ व थि तीं छ ल पो लः मा मं छ ल पो ल व<noinclude></noinclude> fsrh02fx1uld2iqoanue43u6i106rak 1334146 1334145 2026-04-11T08:36:05Z RMfortranscription 909142 1334146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RMfortranscription" /></noinclude>ज र्द्दि स त्का रैः स ... त्यु प्र भ ज न्मु दा पा दा क्रे प्र ण तिं कृ त्वा प्रा र्थ य दे व मा द रा तु ।। ।। रा जा या गु प रा क्र मं स हि तः स क ता नंः मा न य या नाः ह र्ष भ ज ना या तः क लु ना म य याः च र ना र वि न्द सः न म स्का ल या नाः आ द र भा वंः थु गु प्र का लंः वि न्ति या त ।। ।। भ ग व नु म्तै धा तु ना त्धा सि य द तु स्व य मा ग तः त द स्मा न्क प या लो व्क स र्व्वा न्सं त्रा तु म र्ह सि ।। ।। ह क लु ना म य त्रि भु व न यांः ना थ जु या वि ज्या कः छ ल पो लः गु गु था य सः जि मि त र क्षा या य ध कः थ न थ म नंः वि ज्या तः थु गु था य सः जि मि स क स्या तंः कृ पा दृ ष्टिं श्व या · उ द्दा र या य गु लि · छ ल पो ल स्यं · इ छा या स्य वि ज्या य मा ल ।। ।। त्रा ता न वि ज्य ते स्मा कं द शा कु गे ल चा रि णांः ज रा म र ण भी ता नां क्ले शा ग्नि द हि ता त्म नां ।। ।। जि मि त र क्षा या यु पिं सुं म दुः जि पिं जु यु ग थ्य च्वं पि धा ल साः द शा कु श ल याः पा प स च रे या नाः दुः ख गु अ ग्नि द ज्ये या काः ज्या थ जु लः मृ त्यु जु यु ज्यु ध क भ य चा या च्वं पिं ।। ।। भ वा ध्व ... म खि न्ना ना न्नि भ्य मु द्दि ग्न चे त सांः अ ना था ना म व न्धु नां भ व मा ता पि ता सु ह तु ।। ।। सं सा र या गु मा र्ग स · व न्य व्ये ल सः न्हि थं २ म न ह ता स चा लः स त्मा र्ग सः व न्य गु लिः म न ह ता सः म चा लः ना थ म द या च्वं पिं जि पिंः इ ष्ट मि ष्ट्र थ व थि तीं छ ल पो लः मा मं छ ल पो ल व<noinclude></noinclude> a2imu9yn3wx2lv5aifdtw5puu0e80hp 104 449923 1334144 2026-04-11T08:32:13Z RMfortranscription 909142 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RMfortranscription" /></noinclude>वुं छ ल पो ल ।। ।। ए षां व न्ध न व द्दा नां जा त्युं धा नां दु रा त्म नां मू ढा नां च<noinclude></noinclude> 7nr8rkgs1ll9tjbirjm4r8s6fosy0jo 1334158 1334144 2026-04-11T08:45:02Z RMfortranscription 909142 1334158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RMfortranscription" /></noinclude>वुं छ ल पो ल ।। ।। ए षां व न्ध न व ... नां जा त्युं धा नां दु रा त्म नां मू ढा नां च णु चि त्तुा नां भ व क्ते शा प हो ग तिः ।। ।। थु पिं ... चि का कुं का च्चं पिं न्तः व न्दिं तो ल त का न्छो यु ज्यं छ ल पो लः का न जु याः च्वं पि न्त का न म जु की म्हं छ ल पो लः च णुा ल जु या च्वं पि न्तः च णुा ल म जु काः मु र्ष म जु य काः छा क चि त्तु जु या च्वं पिं तः को म ल चि त्तु या नाः दुः ख जु या च्वं पि न्तः थु पिं स क स्या तं र क्षा या यु म्हं छ ल<noinclude></noinclude> 04xffw39a0h3150amioae9lswrklj63 1334173 1334158 2026-04-11T09:21:15Z RMfortranscription 909142 1334173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RMfortranscription" /></noinclude>वुं छ ल पो ल ।। ।। ए षां व न्ध न व ... नां जा त्युं धा नां दु रा त्म नां मू ढा नां च णु चि त्तुा नां भ व क्ते शा प हो ग तिः ।। ।। थु पिं ... चि का कुं का च्चं पिं न्तः व न्दिं तो ल त का न्छो यु ज्यं छ ल पो लः का न जु याः च्वं पि न्त का न म जु की म्हं छ ल पो लः च णुा ल जु या च्वं पि न्तः च णुा ल म जु काः मु र्ष म जु य काः छा क चि त्तु जु या च्वं पिं तः को म ल चि त्तु या नाः दुः ख जु या च्वं पि न्तः थु पिं स क स्या तं र क्षा या यु म्हं छ ल पो ल ज कं ।। ।। ना थो भ व ज ग न्ना थ शा स्ता स द्ध र्म्म दे श कः श र णां स ... रु मि त्रै त्रा ता भ र्त्ता हि ता र्थ भृ त ।। ।। हे ज गं न थ हे शा स्ताः स द्ध र्म्म दे स ना वि यु म्हंः गु रुं छ ल पो लः मि त्रं छ ल पो लः र क्षा या यु म्हंः भ रे या यु म्हंः हि ता र्थ या यु म्हंः छ ल पो ल जु य मा ल ।। ।। य था भ वा ञ्ज ग ल्लो कं नि वा र्य्य पा प मा र्ग तः ध र्म्म मा गं प्र ति ष्ठा प्प पा ल य ति वि लो क य नु ।। ।। ग था सं सा र सः पा प मा र्ग सः छ ल पो ल पि सं ग ना वि याः ध र्म्म मा र्ग स त याः प्र ति पा ल या य गु · स्व स्य वि ज्या य मा लः छ ल पो ल़ पि सं ।। ।। त था स्मा न पि पा पि ष्ठा न्नि वा र्य्य पा प व द्व तेः नि र्य्यु ज्य स ... षे प शा न्या र यि तुं स दा र्ह ति ।। ।। थु गु प्र का लंः जि पिं स क ल्यंः पा पि ष्ट्र जु या च्व नः पा प या य म त्य ध क ग ना वि याः पु णा सः जो ज ल प का श्व याः प्र ति पा ल या य गु लिः छ ल पो ल पि संः इ छा या<noinclude></noinclude> hk4fhsjfsv3uevqpl7rzqgl0cahytlo 104 449924 1334147 2026-04-11T08:37:22Z Birajma97 959448 /* Proofread */ 1334147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Birajma97" /></noinclude>नयानाच्वने धकामनस भालपाव शान्त श्री वज्राचार्य ।। श्री स्वयंभु या क्षेत्रस आनन्दंविज्पात ।। भोमैजे यवोधिसत्व श्वतेनं वमनुष्यपि संश्व सकलदेवता यात नमस्कार यायी ॥ श्वते यापुरापनं उस मनु व्ययात धन गु संपतिलाना वोधिचर्या व्रन चले यायी सज्वीधका ॥ श्री शाकासिंह भगवानं मैत्रे यवश्व धिसत्व प्रमुखं सकल सभा लोक यारचा स्वया आज्ञा देकाविज्यात ॥ पुनर्वार भोमैत्रेयवोधिसत्व धसकलदेवता याके स्पेवा याना गुया पुराण फल सत्व प्रारियात वोधयायनिमिते हतांतख जिनंकने इसभा लोकपिं ध्वसमनुष्यनं वासुदेवता आराधना याना यथाविश्विद्यां पूजा याना भजना यायी ॥ ॐ या राय ने उस मनुष्य यान उत्पान वायु याभयग्ववेल संदैमा सदाकालं धन संपतिनं पुर्गाजु या भाग्य मानिजु याचो ने दै ॥ भोमैत्रेय वोधिसत्व हनं ग्वल मनु व्यनं अगिदेवता आराधनायाय<noinclude></noinclude> euysshm6ypyehd8qm051tcelolmw10j 104 449925 1334148 2026-04-11T08:37:49Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>र्य्प भ्पासवरमा पद्यन स्वैवपावहगवा ।। एकाेप वासकायेनहेवज त्मनित त्वः र्म्मनि विगुष्पतिप रिक्षयगछ तिवाेन्तिभवति।। एकाहिकेनद्वरेण .. हिके नवा माहि नवा चातुर्थिक नवा र णेव सप्ताहिकेनवाक्षरे णाअक्षिगुल नवाद न्तगुरेनवानासाशुल नवाद काैन्ताेप गुलन वाजिह्वागुल नवा भारगु<noinclude></noinclude> 6648dz1s0j3thwdlw7t6qol9pov3lvo 104 449926 1334149 2026-04-11T08:39:23Z Rohit9597 959480 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rohit9597" /></noinclude>न सिया व बिज्याक मसेया भाव नङेन आव जेन इ ना लपे ‍‍|| भोभत बान मेबुता करण स म ख ते संसार स उ म चतु बर्ग या द ल धर्म र्थ काम मो क्ष थ्व तेता बेता दल. लायया कात णस. मास ठपासन चोङ. शत छि द १०० द तो ह भगबान थनिया आवत लें . थ्व तेता फलमलाक हस र्ब. ग थया यमात महा क क जुलो मे बुताछुनु येत नउ पकात दवला ग्वगुलि य त न न त तु काल नं थ्व तेता दल लायी व हेना थ उप देण बियमा लजे केदया प्रसन्न जुयमाल हे जगत गुरु छलपोल बिनान जगत संसार रक्षयाकस नुम थ्व तेता बिमतिख<noinclude></noinclude> se9lj7u5wlwk85lo6le7g429a9bo5vz 104 449927 1334151 2026-04-11T08:42:06Z NHOOJAH KRISHNA MAHARJAN 955124 /* Not proofread */ 1334151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="NHOOJAH KRISHNA MAHARJAN" /></noinclude>स्व -ॱसु--ॱसुस्वा-ॱसुगंधॱसुपथ्पॱसुलथुॱसुहीरल सुह- म काश्रमे अ--गु णसंपन्नजलैः प-त्पलादिभिः। पत्जिगणैश्बपुर्णृ-याः पुष्करि णास्त--भे।नानापुष्पफौ येतयादपैःसमलं कृते।। शुह्वस-टिकबन्ह्राभमणिरत्नशिलातलै दिव्यरत्ना सनासीनौविजहारय्रभौ-लन।। भि -भिःश्राबकैःसा-बोधिसत्वगणैरपि।। तदातंस्तगतं--स-र्म्मदेशनो-स्तकं।ब्रम्हशक्रादयो देबादैत्यगंधर्व किन्तराः। सिब्हाविद्या शरा-बय-गुह्यकरा-साः। गरु-न्द्रा-नागेन्द्रा लोकपालामह -काः। योगिनोय तयोबिज्ञॠषयोब्रम्हबारिणः।। राजानः -त्रियावैशा महामात्याश्बमन्द्रिणः। श्रे-नःसार्थवाहाश्बधनिनोब णिजस्तथा। एबमन्येपिलोकाश्ब सब्हर्मश्रबणोत्स्तकाः। पुजा-ःपुजयित्वाबप्रणत्वाबसमन्ततः। परिब्टत्यपुर- त्यतस्कुः सर्वेसमाहिताः।। अथासीभगबात्बुब्होधर्म- श्रोतुंसमागतान। सर्वांस्तासंत्छि तां- -दिदेशधर्ममु-र्म ।। तस्मि-बसरतत्रबासिष्ठोब्राम्हणोब्रती। तत्सव्हर्म्माम्ट तंपातुं समि-त्समुपाययो।। समुयेत्यमुनीन्द्रंतं-- कृत्बाप्रद-णं। प्रणम्यद-णेयार्श्वेनिषसादकृता-लिः।। अथासोभगबा--तंबिप्रब्रमधारिणांजा<noinclude></noinclude> h824a8fkhzczz50hce6hz6pimh5dz0j 104 449928 1334153 2026-04-11T08:43:43Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>त्रत्रिनिभुवनेदानप्रतियाशुभअवतारुरे॥ध्रु॥योगयोगिणिमेरियासमर संभावेअष्टस्मस्वानेश्रीहेरुवा॥ध्रु॥❈॥थन॥दिगपूज्रायाय॥❈॥ ॥रागभैरवि॥तारदुर्ज्जमान॥पुर्व्वदिगांचनेचंद्रग्रहस्मस्वानेदेबिब्रम्हायनि हंसासनि२भैरबमहाकारगणपतिकुमारबिरक्षक्षत्रपारयक्षजस्क्षनी॥पूज्रि यातेममअलिबलिरुधिराःचौसथिज्रोगिनिमात्रिगना२रुद्रभूवनश्रीअष्टस्म स्वानेभूतप्रेतपिशाचणा॥❈॥उत्तरदिगांचनग्रहोरस्मस्वानेदेबिरूः<noinclude></noinclude> qebskehf7t8k0h3z2rl3muuis81h3bg 3 449929 1334155 2026-04-11T08:43:48Z Litlok 24157 Litlok moved page [[User talk:Eavq]] to [[User talk:Emma vq]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Eavq|Eavq]]" to "[[Special:CentralAuth/Emma vq|Emma vq]]" 1334155 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Emma vq]] 7l5qw01bfn48pru1600o5vmwtfkrmys 104 449930 1334157 2026-04-11T08:44:45Z SuyogyaRT 959437 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuyogyaRT" /></noinclude>यलु सिया चोकान आचमनयाय मतेव छान धालसा मलमुत्रभक्षया ङा तु ल्य थ्व ते मा कारनस पाला हातया मध्यसतयाव आचमनयाय । थ्वनंलि लाहात तुति चायाव मिखा व आचमन पाङा व दतिवन याय ।। यज्ञ काष्ठ खयरसि अंपसि ठल सि मूल पात सि अपा मार्गसि कंठ दवगुसि थ्व तेतासिन दति व नेपाय घासन चापाचन मिषअतन चोला पचिनिन चाचूयमतेव दन्त काष्ठ मद तप्सा म्हुतुचो लामात्रनशुचि थ्व तेताया यषून ङास सना नयाय नदी संगमस तीर्थस पलेस्वा न पुषू दिस द हंस थ्व तेता थायस सना न याय ।।<noinclude></noinclude> 2maz39h8ev7pnnl9ycht8geewadhap4 104 449931 1334159 2026-04-11T08:46:25Z Aditishrestha15 941827 /* Not proofread */ 1334159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aditishrestha15" /></noinclude>राजा मनस अति करुगाचा याव आज्ञा दयकल ॥ भो भो अपराधि छंत धंगु पाप कर्मयात अ थ्यया नितिं आम थिंगु कष्ट भोग याय माल ॥ आव छुयाय छं गुङुख कष्टस्वया जि अति करूणाय धुन छ हतास चाय मते ॥ आव छ नं एकचित्तं श्री त्रित्न यानाम सुम्रण यानान्य जिनं छं त उपदेश विया ॥ हे यातकि व्राह्मण थन नं उत्तरदिशास हिमालय यात्वा वलस नेपाल धका नाम जुया चोगु अति उत्त मगु पुराय स्थान छगु दया चोन ॥ हनं गथिंगु पुराय स्थान धासा अत्यंत शोभायमान जुया उप छंदो हपिठ आदि नं सहित चोगु ॥ थथिंगु पुराय क्षेत्र श्री स्वयंभु ज्योति स्वरुप भगवान थथाथ मनं प्रका शजुया महा जाज्वल्पमानं विराजमान जुया चोना ॥ हनं ख गान ना श्री गुह्वेश्वरी आदिसकल देव दे वीनं वास यांनाव ॥ श्री सम्वरया आकारं अति शोभायमान जुया चोन ॥ हनं थुगु हिमालय याद क्षिणा भागस वाग्मतिव मणिरो हिणीव पातालं थाहा ओगु रुद् धारा थ्व स्वंगु त्रिवेणी संगम स्थान स महापवित्रगु शंकर तिर्थ धका नाम प्रख्यात जुया चोना ॥ भो व्राह्मण थ्व तिर्थस शंख पाल धया ह्न नाग राजां वास याना चोन ॥ हनं थ्व नागराज गथिंह्न धासा गौर वर्ण अतित्येज स्वीजुया फणाम राडस चोगु मणि क् या त्यजं जाज्वल्यमान जुया चोह्न ॥ थथिंह्न नागराजं वास याना चोगु शंकर तिर्थ सव ना ॥ नी छन्हु यं कं एकचित्तं स्नान याना व ॥ श्री त्रित्न यानाम कया जप तप याना देवतर्पणा पितृतर्पणा याना व वालुका नं चैत्य दयका पंचोपचार पूजा याना व छनं तपस्या याना चेाने फुसा छंगु शरीर दिव्यदेह जुया न्हा पाया झिंडुगं त्येज प्रकाश जुया वयी ॥ भो व्राह्मण छनं थुलिमयासे आम पापमुक्त जुई मबु ॥ थुलि यासा जक छं गु पापनाश जुयी ॥ म्यता न्ह्यागु या सां छंगु पापनाश जुयी मयु छनंत धंगु अपराध यात थुका ॥ भो व्रा<noinclude></noinclude> lh7orqxupacapuomf0kp4eq4a6vgz0v 104 449932 1334165 2026-04-11T09:06:25Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>लेनवाद दयशुरे नवा उद: शुलेन वापा ग्वगुलनवाक टिगु लन अंगप्र भ्पंगगू रनवाःअलाग्रह णीगूल नवाः अतिसारणवाहस्तःपादवपा गाति रारू हाजा वाख भाहके चितु कूषृ विचर्च्चि काटिकमभगन्द रलाहिट्गगलगह विसटकायस्पार काखादेव न्यवाेक्प तायाक भ्पेवधनतातु गर्जणीभतम भ्या .. व्यानेवासंक्ष यताभगठका यप्रीत्रयावाः स्व प्रदशननवात .. यंगछति।। प्रागेवशुछ सत्वानांश्रछधि<noinclude></noinclude> jpm32wyvftmmg1af205wofz7i1kdegv 104 449933 1334166 2026-04-11T09:10:27Z SuyogyaRT 959437 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuyogyaRT" /></noinclude>प्रथम सजल सनान द्वितीयस मम्तु स नान तृतीयस ध्यानस सनानं थानं लिथे जल दान याय जल तर्पण मयासे धो ति वम्तु चायम तेव अज्ञान नचालसा स नान निदल जुलं स नानजुल दान या य धुन ङास वापूय मते व तुति चाय थायस सना नपाप स तैव प्याकव सनान मते व थ्व तेता षुकारन म तेव तोरा ता व स्व धाल आचमन पाङाव प्राणायाम आदिर्प अंग न्यासया ङावे देवता तर्पणयाय धुतांजलि विय थ्वनं लि थे धौतय मु चाय त्रिरत्न पाशम णयाङा व पाप देशना याना व पुण्यानूमोदना याङा व धोषि चित्त उत्पत्तिया<noinclude></noinclude> 8g13ja9bqrhujfaomilblgjlfkdbcpr 104 449934 1334168 2026-04-11T09:11:49Z Manjilmhrzn94 959341 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Manjilmhrzn94" /></noinclude>संघ भिक्षुक गणपनिस्त दान बियेफयेमाल। थ्व दान पारमिताया फल नं लिपनस. सम्यक्संबुद्ध यागु पदबी लायेफयेमाल। धकं आसिर्बाद बियाओ. हर्षमान याना ओबेलाक याओ थओछेस लिहाओ नं जुल।। ।। थनंलि. ज्ञानाकर आदीं सकल मुनाओ एकमन जुयाओ त्वायजु नं उपदेश बिओगु थ्वं फक्व धर्म कर्म यानाओ. दानापुन्य यानाओ ता कालनं सुख भोग यानाओ कालहन जुल।। ।। थ्वबेलस छन्हुया दिनस. थ्व ज्ञानाकर मृत्यु जुयाओ. महातओ धना चोगु पुण्य क्षेत्रस. कामार्थी धयागु महानगर छगुलि सक्षन्मकाओ नं.।। अत्थया निंतिहे भिक्षु गशपिं फल मध्य उत्त्म जुया चोनाचोंगु पनस धायेफं सिधकासीकी।।<noinclude></noinclude> 636f5zs1prviaogu09g92j9dr4xafl1 104 449935 1334170 2026-04-11T09:15:26Z Manish mhrzan10 959486 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Manish mhrzan10" /></noinclude>शि रसिंन्धुरधारिः बिनयबरंगीका २ कस्तुरि कपुरयितंश्वारा ।। भ न यि सु र बज्रः बाछरिदास्य २ प्रन मा मि बज्रजाेिगिणि भेदभबपास्य। । । । कितंक्य । प्रग्या काय । देबपुज्रा नमहुँकार । म्रिचक्र । । गुर पुजा। दक्षणा।। क्षमापना। । थुतिन्हि पुजा ।। सकयाचक्र । । । थन। मुल चायाः रात्रिया कंथ। धमुस्वने । डुनेकियाजुः य। पुरुः मात्राः पदक्षिणा। दिगवन्धः निगुली संयाय। । दिगपुः<noinclude></noinclude> 9qibk17abj4gpgumbo51eiutvxql34m 104 449936 1334171 2026-04-11T09:20:12Z Theaide 959454 /* Not proofread */ 1334171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Theaide" /></noinclude>॥ ध्वका समष्ट बोधिज्ञान याखकना ज्ञानतिर्थ ध्वयागु महान चंगुख धका भाल पाव ॥ पुनवीर अज्ञान शो धनराजांं शास्त्रया प्रमान थ्यं विधिपूर्वकं सामाग्री दयका ॥ मंत्रिप्रमुखं अनेग लोकपिं सहीत या ना॥ थ्व ज्ञा नतिर्थसवया अनेगप्रकारं रचना याना वालुका नं चैत्यदयका ध्व ज छ ज आदिवो यका श्रद्धापूर्वकं पंचोपचार पूजा या नाम· जप ध्यान याना प्रदक्षिणा नमस्कार या नावा॥ हनं जग्य आदिं देवतर्परा पि तृतर्परायाना अतित अभ्यागत यात दान दातवर्य याना व तिर्थ स्पे वा यात॥ छें सभा लोकपिं थुगुपराय याप्रभावं अज्ञानशोधनराजाप्रभूतिंसकलया अज्ञाननाशजु याव वौश्विज्ञान प्राप्त जुल॥ हनं ज्ञान स्वरूप पगुरत्न प्राप्तयाना- महाध्वनाद्यजु या स्वर्गवास लाना परम आनन्दनं वासयाना चोन धका ॥ श्री शा कासिंह भगवा नं॥ मैत्रेयबोधिसत्व आदिसकल सभा लोक या रथा स्व या आज्ञाक्ष्य का विज्यान। थ्ववे लस श्री शाक्यसिंह भगवा ने आज्ञादय का विज्या गुन्यना सकलया मन वो चजु याचान ॥ ॥ इति श्री स्वायंभु पुराण ज्ञानतिर्थमहात्म्ये अज्ञानसिंधु ॥ ॥ राजा वोधिज्ञान प्राप्तिकथा समाप्तम् ॥ ८ ॥ पुनर्वार मैत्रेय बौध्विसत्वं सकलसभा लोक या मनस- चिन्तारितिर्थया माहात्म्य न्यन्य गुइक्षा यागु सी का॥ श्री शाक्यसिंह भगवान या चरण कमलसंभोक पुयाव लाहात हा जोजलपा विंतियात॥ भौ परमे श्वरछल पोलं आज्ञादयकाविज्यागु ज्ञानतिर्थयामा मााहात्म्य न्यना जिमिसकल यामनबोध्जजुल॥ हे सर्वज्ञनाथ आवहनं चिन्ता मारितिर्थया माहात्मय आज्ञादय कावि ज्या हुं धका श्री मैत्रेय वोधिस त्वंविंतिया गुभावन्पना॥ श्री शाक्यसिंह भगवानं आज्ञादयकल॥ मो मैत्रेय वोधिसत्व धन्य२<noinclude></noinclude> m079qitanenqfnfgns4yq35j8sll69t 104 449937 1334172 2026-04-11T09:20:37Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>मू त्रिकानी यदिभगवत् वतश्रः पार्षद ग्वत्वारावर्ण्ण माया शाध्यनापिय इदः मदीयमस्मा घपश द्वदय श्राष्पन्ति उग । हीषान्ति धारयिष्पन्ति वा चयिष्पन्ति लिखि ष्पनि लिखापयिष्पन्ति पर्या वा.. न्ति अनाषाच त्वाना श्रावयिषातिः अन्तगस्तिर्या ज्ञानिग तानास्वासत्वानांकर्ण्ण पठस्ठित्वाकजापा दासान्ति।।इमानि चमन्त्रप दानिचिन्तयीषाति अप्रतिक्षियतः।।अविकल्यतः असंप्रभवतः अ विरंगमः<noinclude></noinclude> 7sqmastyqdkq2t181y9ddjfxpbs4ncj 104 449938 1334174 2026-04-11T09:22:58Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>श्री३ ॐनमोश्रीगुरुबज्रसत्वाय॥ ॥ ॥रागमधुमत॥ ॥प्रमोदितआदिदशभुमिसु न्दरीसनमेरुमण्डलसनस्थितरयना॥द्वादशभुज्र चडबन्दनसुशोभाबज्रबाराहिआलिगणा॥ ॥ हूँहूँहूँ३दशदिगभुवनेमारसयरसम्बरवोधिया चे२द्वंदआलिगनअद्वयशोभाबेनाञ्चयीदानेसम्ब रवोधियारे॥ ॥कुलिसद्यण्डगक्रचर्म्मत्रिशुचाकचर्त्ति डमरुशुभशोभिता२माझेपुरिसतकपारखल्व्हांगपाशप रशुब्रम्हशिचधरा॥ ॥पञ्चमितबरमकुटआत्मंकृत षटमुद्राआभरणभुषिता२आलिकालिदुयिआरीद्ध पापयिव्याघ्रचर्म्मनिवेसनकृष्णुतनु॥ ॥नरसिर मारआलंभश्रीसम्बरदिव्यचक्षुत्रिणिकरुणहिदया२ ज्ररमक्ररमोगुजुपयिशरणेगावन्तिपरमाद्यबज्र गीता॥ ० ॥ध्रुबा॥हूँहूँहूँ३॥ ॥ ॥<noinclude></noinclude> c09tjjjc346dchbpvjzqj08mj1nr9aa 104 449939 1334175 2026-04-11T09:26:13Z SuyogyaRT 959437 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuyogyaRT" /></noinclude>ङाव धार णी पलपाव चैत्य दयकाव पुजा याय थ्व तेता प्रकारन आदिकर्माठ तार धाया शाम्तु या प्रमाण थे सनान याय धुनकाव नित्य कर्मयाङा व प्रत याय शुचिव म्तुन पूङाव श्री अमोघपाशया मन्डल दयकान पंचोपचार पुजा याङाव अर्घविय जप याय धालणीस्तातु पलवे पाप देशनाया ङाव पूण्यानुमोदना याङाव लाहा थहा जोल पाव करूणामयस केइ नालपा ।। श्री मन्न मोघपाणश लोकनाथ महेश्वर ।। भगवान्न भव तां नित्यं नमामिचर णामू जं ।। हे श्री अमोघपाश लोकेश्वर छलपोलं ख सा जगत संसारया नाथ इश्वर जेन जुलसां ब्रतया ङाव छलपोलः या पादू का कमलसन<noinclude></noinclude> 58wqs0eyxkrn0f6ci6tpxgcdaft4350 0 449940 1334176 2026-04-11T09:26:52Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1334176 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Мөкаддимә]] | КИЛӘСЕ =[[Икенче бүлек]] }} <center>'''I'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Минем атам Мөхәммәтгариф<ref>Мөхәммәтгалим исемле мулланың угылы — 1842/1843–1886 елларда яшәгән.</ref>, Кушлавыч<ref>Кушлавыч карьясе — хәзер Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.</ref> карьясендә<ref>Карья — авыл.</ref> Мөхәммәтгалим исемле мулланың угылы булып, 14-15 яшьләрендә Кышкар мәдрәсәсенә<ref>Кышкар мәдрәсәсе — хәзерге Арча районындагы Кышкар авылында борынгыдан мәдрәсә эшләп килгән.</ref> китеп, анда хәтме көтеб кыйлырга<ref>Хәтме көтеб кыйлырга — укып тәмам итәргә.</ref> гадәттә ничә сәнә кирәк булган, булса, шулкадәр торып, карт атасы тере вакыттук авылымыз Кушлавычка кайтып, мулла булмыштыр. Мулла булгач та өйләндеке бер җәмәгате илә берничә генә еллар торгач, җәмәгате вафат булып, бер ир вә бер кыз баласы калмыштыр. Моннан соңра атам, икенче мәртәбә өйләнүе уларак, Өчиле карьясе<ref>Өчиле карьясе — Арча районында.</ref> Зиннәтулла хәзрәтнең<ref>Зиннәтулла хәзрәт — Тукай әнисенең әтисе Зиннәтулла Зәйнелбәшир улы, 1829–1909 елларда яшәгән.</ref> Мәмдүдә<ref>Мәмдүдә — Тукайның әнисе Бибимәмдүдә Зиннәтулла кызы, 1865–1890 елларда яшәгән.</ref> исемле кызына (минем анамны) алмыштыр. Анам илә бер ел ярым кадәр торгач, беренче бала уларак, мин дөньяга килгәнмен. Минем туганыма 5 ай заман үткәч, атам аз гына вакыт авырып, тәрке дөнья итмештер<ref>Тәрке дөнья итмештер — дөнья куйган, үлгән.</ref>. Тол калган анам янында мин берничә вакыт торгач, анам мине авылымыздагы Шәрифә исемле бер фәкыйрә карчыкка вакытча асрарга биреп калдырып, үзе Сасна<ref>Сасна нам карья — Балтач районындагы Сасна пучинкәсе (авыл).</ref> нам<ref>Нам — исемле.</ref> карьянең имамына кияүгә чыкмыштыр. Бу вакыт атамның ата-анасы (бабай вә әби) күптән вафат булып, авылда башка туганнарым булмаганлыктан, мин бу карчык ханәсендә кадерсез, артык бер бала булганлыктан, ул мине, әлбәттә, тәрбияләмәгән; тәрбияләү түгел, яшь балаларның иң мохтаҗ булдыклары ачык йөзне дә күрсәтмәгән. Мин үзем ул карчыкта үткән заманның ничеклеген белмим. Ул вакыт мин ике-ике ярым яшемдә генә булганмын дип уйлыйм. Хәзер авылда минем вакъты сабавәтемне<ref>Вакъты сабавәтемне — </ref> күргән карчык вә хатыннар мөрәббия<ref>Мөрәббия — тәрбияче (хатын-кыз).</ref> карчыгымның минем илә бик начар мөгамәләдә булганлыгын үземә хикәят итәләр. Җөмләдән берсе. Мин кыш көннәрендә төнлә яланаяк, күлмәкчән көенчә тышка чыгам икән дә, бераздан өйгә кермәкче булып, ишеккә киләм икән. Кыш көне авыл ызбаларының ишекләрен ачмак балага түгел, шактый үсмер кешеләргә дә мәшәкать вә көч булганлыктан, табигый, мин ишекне ача алмыйм вә ишек төбендә аякларым бозга ябышып катканча көтеп торам икән. Карчык исә үзенең «Кадалмас әле килмешәк!» дигән «шәфкатьле» фикере илә мине үзе теләгән вакытта орыша-орыша кертә икән. Ул карчык үлгән инде; Аллаһы аңар рәхмәт итсен. Мин бу карчыкта торган мөддәттә<ref>Мөддәттә — вакыт эчендә.</ref> анам да теге муллага үзләшеп йиткән булырга кирәк: ул бервакыт мине үзе янына Саснага алдырырга атлар йибәрткән. Мине бу атлар, әлбәттә, Саснага алып киткәннәр. Хәер, алып киткәннәр генә түгел, шул атка утырып киткән дәкыйкаләрдә<ref>Дәкыйка — минут.</ref> миндә, бала булсам да, бер нәүгы шөгур хасил булганмы<ref>Бер нәүгы шөгур хасил булганмы — бер төрле сизенү, аң ачылып китү барлыкка килгәнме</ref>, нидәндер, мин хәзердә дә атта утырып Саснага барганымны, үземне бер киң вә рәхәт галәмдә хис иткәнемне, юлда барганда күз алдымда әллә нинди нурлар уйнаганыны онытмаган шикелле булам. Саснага барып җиткәнмен. Ничек, ни рәвеш бардым, мине кемнәр каршылады — анысын белмим, ләкин үги әтиемнең<ref>Үги әтием — Сасна пучинкәсенең указсыз мулласы Мөхәммәтшакир Фәйзуллин (1819–1916).</ref> мине сөюе, миңа чәй янында кәрәзле балны ак күмәчкә ягып бирүе, минем шунда куанганнарым, биш минутлык төш шикелле генә, әле дә булса хәтеремдә. Ләкин бу рәхәт бик озакка бармаган. Минем анам, бу муллада бер ел кадәрме — күпмедер торгач, белмим, нинди авырудандыр вафат булган. «Булган», «булганмын», «мине шулай иткәннәр» дип язуымны, билгеле, ул яшьтәге сабыйларның хәтерләрендә бик мөәссир<ref>Мөәссир — тәэсир итүче, тәэсирле.</ref> булмаса, сирәк дәкыйкалар гына калганлыгыннан гынадыр дип уйлыйм. Шуның өчен мин монда, әнкәмнең җеназасын күтәреп алып киткәннәрен сизгәч, яланаяк, яланбаш хәлемдә капка астыннан үкереп җылый-җылый җөгереп чыгып: «Әнкәйне кайтарыгыз, әнкәйне биреңез!» — дип, шактый гына җир мәет күтәрүчеләрдән калмый барганымны хәзер дә тәхаттыр иткәнемне<ref>Тәхаттыр иткәнемне — хәтерләвемне.</ref> язамын. Әни дә үлгәч, мин бөтенләй ятим булып җиткәнгә, мин бу Сасна мулласы өенә дә сыймаганга, ул мулла мине Өчиле карьясендәге анамның атасы булган бабайга кайтарып биргән. Минем анамның анасы булган үз әбием әни кыз чактук үлгән булганга, бабай кайсы мулладандыр тол калган бер хатынны аңар ияреп килгән алты баласы илә алган булган. Өчиле карьясе (исеменнән дә мәгълүм) бик кечкенә вә ярлы бер карья булганга, шуның өстенә мин ятим калган елларда ул тарафларда каты ачлык булганга, бабайның көн күрмеше гаять начар булган. Менә шул фәкыйрь вә шуның өстенә әллә ничә авызлы булган семья эченә мин ятим бала булып килеп кергәнмен. Үги әбинең алты күгәрченнәре эчендә мин бер чәүкә булганга, мине җыласам — юатучы, иркәләним дисәм — сөюче, ашыйсым-эчәсем килсә, кызганучы бер дә булмаган, мине эткәннәр дә төрткәннәр. Бу семья эчендә фәкыйрьлек шул дәрәҗәгә җиткән булырга кирәк ки, мин хәзер дә булса бабайның күрше баерак авыллардан икмәк сыныклары теләнеп алып кайтканын исемдә тотамын. Шул рәвешчә көннәр үткән, мин монда торганда чәчәк белән дә авырганмын, башка әллә нинди хәстәлекләр дә күргәнмен, тәмам зәгыйфьләнгәнмен. Бу гаиләдә һәммәсе (бер җитеп килә торган Саҗидә<ref>Саҗидә исемле кыз — Бибисаҗидә Зиннәтулла кызы (1877–1956).</ref> исемле кыздан башкасы) минем авыруыма: «Ичмасам, чәнчелсә, бер тамак кимер иде», — дип кенә караганнар. Мин әле хәзер истисна итдекем<ref>Истисна итдекем — аерып алып сөләгән (кешем).</ref> Саҗидә апайның үги әбидән яшереп кенә мине җуатканын вә сөйгәнен, әби килә башлагач та, минем белән эше юк кеше шикелле, үзенә икенче кыяфәт биргәнен һаман хәтеремдә саклыйм. Менә шул вакыттан бирле ул апа минем күңелемә фәрештә булып утырган да калган. Күңелем аны уйлый башладисә, хәзер күземә аппак саф бер фәрештә күренә. Ни күрсәм дә күргәнмен, ни булса да булган — һәр ничек мин бу семьяга сыймаганмын. Беркөнне бабай, үги әбинең киңәше илә булырга кирәк, авылымыздан Казанга бара торган бер ямщиккә мине утыртып, Казанга озаткан. Ямщик, Казанга килеп җиткәч (безнең авыл Казаннан 60 кына чакрым), Печән базарында: «Асрарга бала бирәм, кем ала?!» — дип кычкырып йөргәндә, халык арасыннан бер кеше чыгып, мине ямщиктән алган. Ул мине мөддәтсез<ref>Мөддәтсез — сроксыз.</ref> бер асрау бала итеп өенә алып кайткан. Мин монда торганымны ярты йомык күз белән генә күргән шикелле булам. Мәсәлән, бервакыт, әллә нинди авырудан күзем авырган вакытта, мине бер карчыкка алып барганнарын, ул минем күзгә шикәр салганын, үземнең салдыртмаска азапланганымны, тартышканымны беләм. Бу яңа ата-анамның хәленнән бераз язып китим әле. Миңа әти булганы Мөхәммәтвәли исемле булып, әни булганы Газизә исемле иде. Торулары Яңа бистәдә иде. Әти талчокта сату итә идеме, әллә тирече идеме шунда — анысын яхшы белмим. Әни, бер дә армый-талмый, байларга кәләпүш эшләп чыгара иде. Әни, Печән базарына кәләпүш чыгарганда яки бер хезмәт илә байларның өенә барганда, кайвакыт мине дә ияртеп баргалый иде. Мин, байлар йорт эченең матурлыгыны, идәннән түшәмгә кадәр торган зур көзгеләрен, чиркәү кеби суга торган сәгатьләрен вә сандык кадәр зур органнарын күреп, боларны оҗмахта торалар кеби уйлый идем. Бервакыт шулай байларга барганда, ишегалдында әллә нинди зиннәтле вә алтынлы койрыгын кояшка каршы ялтыратып йөргән тависне күреп, бигрәк тә сокландым. Бу ата-анам икесе дә эш кешеләре булдыкларыннан, монда миңа ач торырга тугъры килми иде. Кайчакта әни белән Ташаяк базарына<ref>Ташаяк базары — Казанда май аенда була торган ярминкә (урыны — Кремль астында, хәзерге Үзәк стадион һәм цирк каршында).</ref> барып, андагы уенчык базарларына кызыгып вә самокатларда шатланып-шатланып агач атларга атланган малайларны карап, көнләшеп тора идем. Мин дә атланыр идем — акчам юк. Әнидән сорарга куркам, ул үзе белеп бирми иде. Шулай итеп, мин кеше рәхәтенә генә кызыгып кайта идем. Аннан соң, җәй көне ике бистә арасындагы яшел үлән өстендә малайлар илә каз җоннары куып йөргәнемне, арыгач, Хан мәсҗеденә юнәлеп ятып, чирәмдә ял иткәнемне бер дә онытмыйм. Мин бу ата-анамда ике елмы, — күпмедер торгач, әти дә, әни дә — икесе берьюлы авырый башлаганнар. Алар, үзләренең үләчәкләреннән куркып: «Без үлсәк, бу бала кем кулына кала, ичмасам, авылына кайтарыйк…» — дип, теге мине Казанга китергән ямщикне табып, мине янәдән аңар утыртып, Өчиле карьясенә йибәргәннәр. Инде миннән мәңгелеккә котылдык дип уйлаган бу семьянең<ref>Тукайның Зиннәтулла бабасы гаиләсенең.</ref> мине ничек каршы алганлыкларын уйлап белергә мөмкин. Мин кайтып бераз торгач та, әби белән бабай, инде мине шәһәргә җибәрүдән өмид кисеп, кайда булса да бер чит авылга асрарга бирергә уйлашканнар. Болар Өчилегә килгән һәрбер чит авыл кешесенә үзләрендә асрарга бирергә бер ятим бала барлыгын сөйләгәннәр. Шулай мәшәкатьләнә торгач, Кырлай<ref>Кырлай — Әтнә районындагы Иске Кырлай авылы.</ref> исемле бездән җиде генә чакрым авылдан Сәгъди<ref>Сәгъди — Сәгъдетдин Шәмсетдин улы Салихов (1837–1904).</ref> исемле бер ир баласыз кеше, килеп, мине үзенә алып киткән. Бу урыннан игътибарән <ref>Игътибарән - башлап.</ref> тәрҗемәи халемне үземнән хикәя итүне күңелем хаклы тапканга, «булган»ны — «булды»га, «йөргәнмен»не — «йөрдем»гә иләх<ref>Иләх — ила ахириһи — ахырына кадәр һ. б. урынына йөри</ref> алмаштырам. </div> ==Искәрмә== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] 6bbkg1zusma14fdk9lwsurnhnjzqd9t 1334241 1334176 2026-04-11T10:19:36Z Winogadique 959174 1334241 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Мөкаддимә]] | КИЛӘСЕ =[[Икенче бүлек]] }} <center>'''I'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Минем атам Мөхәммәтгариф<ref>Мөхәммәтгалим исемле мулланың угылы — 1842/1843–1886 елларда яшәгән.</ref>, Кушлавыч<ref>Кушлавыч карьясе — хәзер Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.</ref> карьясендә<ref>Карья — авыл.</ref> Мөхәммәтгалим исемле мулланың угылы булып, 14-15 яшьләрендә Кышкар мәдрәсәсенә<ref>Кышкар мәдрәсәсе — хәзерге Арча районындагы Кышкар авылында борынгыдан мәдрәсә эшләп килгән.</ref> китеп, анда хәтме көтеб кыйлырга<ref>Хәтме көтеб кыйлырга — укып тәмам итәргә.</ref> гадәттә ничә сәнә кирәк булган, булса, шулкадәр торып, карт атасы тере вакыттук авылымыз Кушлавычка кайтып, мулла булмыштыр. Мулла булгач та өйләндеке бер җәмәгате илә берничә генә еллар торгач, җәмәгате вафат булып, бер ир вә бер кыз баласы калмыштыр. Моннан соңра атам, икенче мәртәбә өйләнүе уларак, Өчиле карьясе<ref>Өчиле карьясе — Арча районында.</ref> Зиннәтулла хәзрәтнең<ref>Зиннәтулла хәзрәт — Тукай әнисенең әтисе Зиннәтулла Зәйнелбәшир улы, 1829–1909 елларда яшәгән.</ref> Мәмдүдә<ref>Мәмдүдә — Тукайның әнисе Бибимәмдүдә Зиннәтулла кызы, 1865–1890 елларда яшәгән.</ref> исемле кызына (минем анамны) алмыштыр. Анам илә бер ел ярым кадәр торгач, беренче бала уларак, мин дөньяга килгәнмен. Минем туганыма 5 ай заман үткәч, атам аз гына вакыт авырып, тәрке дөнья итмештер<ref>Тәрке дөнья итмештер — дөнья куйган, үлгән.</ref>. Тол калган анам янында мин берничә вакыт торгач, анам мине авылымыздагы Шәрифә исемле бер фәкыйрә карчыкка вакытча асрарга биреп калдырып, үзе Сасна<ref>Сасна нам карья — Балтач районындагы Сасна пучинкәсе (авыл).</ref> нам<ref>Нам — исемле.</ref> карьянең имамына кияүгә чыкмыштыр. Бу вакыт атамның ата-анасы (бабай вә әби) күптән вафат булып, авылда башка туганнарым булмаганлыктан, мин бу карчык ханәсендә кадерсез, артык бер бала булганлыктан, ул мине, әлбәттә, тәрбияләмәгән; тәрбияләү түгел, яшь балаларның иң мохтаҗ булдыклары ачык йөзне дә күрсәтмәгән. Мин үзем ул карчыкта үткән заманның ничеклеген белмим. Ул вакыт мин ике-ике ярым яшемдә генә булганмын дип уйлыйм. Хәзер авылда минем вакъты сабавәтемне<ref>Вакъты сабавәтемне — </ref> күргән карчык вә хатыннар мөрәббия<ref>Мөрәббия — тәрбияче (хатын-кыз).</ref> карчыгымның минем илә бик начар мөгамәләдә булганлыгын үземә хикәят итәләр. Җөмләдән берсе. Мин кыш көннәрендә төнлә яланаяк, күлмәкчән көенчә тышка чыгам икән дә, бераздан өйгә кермәкче булып, ишеккә киләм икән. Кыш көне авыл ызбаларының ишекләрен ачмак балага түгел, шактый үсмер кешеләргә дә мәшәкать вә көч булганлыктан, табигый, мин ишекне ача алмыйм вә ишек төбендә аякларым бозга ябышып катканча көтеп торам икән. Карчык исә үзенең «Кадалмас әле килмешәк!» дигән «шәфкатьле» фикере илә мине үзе теләгән вакытта орыша-орыша кертә икән. Ул карчык үлгән инде; Аллаһы аңар рәхмәт итсен. Мин бу карчыкта торган мөддәттә<ref>Мөддәттә — вакыт эчендә.</ref> анам да теге муллага үзләшеп йиткән булырга кирәк: ул бервакыт мине үзе янына Саснага алдырырга атлар йибәрткән. Мине бу атлар, әлбәттә, Саснага алып киткәннәр. Хәер, алып киткәннәр генә түгел, шул атка утырып киткән дәкыйкаләрдә<ref>Дәкыйка — минут.</ref> миндә, бала булсам да, бер нәүгы шөгур хасил булганмы<ref>Бер нәүгы шөгур хасил булганмы — бер төрле сизенү, аң ачылып китү барлыкка килгәнме</ref>, нидәндер, мин хәзердә дә атта утырып Саснага барганымны, үземне бер киң вә рәхәт галәмдә хис иткәнемне, юлда барганда күз алдымда әллә нинди нурлар уйнаганыны онытмаган шикелле булам. Саснага барып җиткәнмен. Ничек, ни рәвеш бардым, мине кемнәр каршылады — анысын белмим, ләкин үги әтиемнең<ref>Үги әтием — Сасна пучинкәсенең указсыз мулласы Мөхәммәтшакир Фәйзуллин (1819–1916).</ref> мине сөюе, миңа чәй янында кәрәзле балны ак күмәчкә ягып бирүе, минем шунда куанганнарым, биш минутлык төш шикелле генә, әле дә булса хәтеремдә. Ләкин бу рәхәт бик озакка бармаган. Минем анам, бу муллада бер ел кадәрме — күпмедер торгач, белмим, нинди авырудандыр вафат булган. «Булган», «булганмын», «мине шулай иткәннәр» дип язуымны, билгеле, ул яшьтәге сабыйларның хәтерләрендә бик мөәссир<ref>Мөәссир — тәэсир итүче, тәэсирле.</ref> булмаса, сирәк дәкыйкалар гына калганлыгыннан гынадыр дип уйлыйм. Шуның өчен мин монда, әнкәмнең җеназасын күтәреп алып киткәннәрен сизгәч, яланаяк, яланбаш хәлемдә капка астыннан үкереп җылый-җылый җөгереп чыгып: «Әнкәйне кайтарыгыз, әнкәйне биреңез!» — дип, шактый гына җир мәет күтәрүчеләрдән калмый барганымны хәзер дә тәхаттыр иткәнемне<ref>Тәхаттыр иткәнемне — хәтерләвемне.</ref> язамын. Әни дә үлгәч, мин бөтенләй ятим булып җиткәнгә, мин бу Сасна мулласы өенә дә сыймаганга, ул мулла мине Өчиле карьясендәге анамның атасы булган бабайга кайтарып биргән. Минем анамның анасы булган үз әбием әни кыз чактук үлгән булганга, бабай кайсы мулладандыр тол калган бер хатынны аңар ияреп килгән алты баласы илә алган булган. Өчиле карьясе (исеменнән дә мәгълүм) бик кечкенә вә ярлы бер карья булганга, шуның өстенә мин ятим калган елларда ул тарафларда каты ачлык булганга, бабайның көн күрмеше гаять начар булган. Менә шул фәкыйрь вә шуның өстенә әллә ничә авызлы булган семья эченә мин ятим бала булып килеп кергәнмен. Үги әбинең алты күгәрченнәре эчендә мин бер чәүкә булганга, мине җыласам — юатучы, иркәләним дисәм — сөюче, ашыйсым-эчәсем килсә, кызганучы бер дә булмаган, мине эткәннәр дә төрткәннәр. Бу семья эчендә фәкыйрьлек шул дәрәҗәгә җиткән булырга кирәк ки, мин хәзер дә булса бабайның күрше баерак авыллардан икмәк сыныклары теләнеп алып кайтканын исемдә тотамын. Шул рәвешчә көннәр үткән, мин монда торганда чәчәк белән дә авырганмын, башка әллә нинди хәстәлекләр дә күргәнмен, тәмам зәгыйфьләнгәнмен. Бу гаиләдә һәммәсе (бер җитеп килә торган Саҗидә<ref>Саҗидә исемле кыз — Бибисаҗидә Зиннәтулла кызы (1877–1956).</ref> исемле кыздан башкасы) минем авыруыма: «Ичмасам, чәнчелсә, бер тамак кимер иде», — дип кенә караганнар. Мин әле хәзер истисна итдекем<ref>Истисна итдекем — аерып алып сөләгән (кешем).</ref> Саҗидә апайның үги әбидән яшереп кенә мине җуатканын вә сөйгәнен, әби килә башлагач та, минем белән эше юк кеше шикелле, үзенә икенче кыяфәт биргәнен һаман хәтеремдә саклыйм. Менә шул вакыттан бирле ул апа минем күңелемә фәрештә булып утырган да калган. Күңелем аны уйлый башладисә, хәзер күземә аппак саф бер фәрештә күренә. Ни күрсәм дә күргәнмен, ни булса да булган — һәр ничек мин бу семьяга сыймаганмын. Беркөнне бабай, үги әбинең киңәше илә булырга кирәк, авылымыздан Казанга бара торган бер ямщиккә мине утыртып, Казанга озаткан. Ямщик, Казанга килеп җиткәч (безнең авыл Казаннан 60 кына чакрым), Печән базарында: «Асрарга бала бирәм, кем ала?!» — дип кычкырып йөргәндә, халык арасыннан бер кеше чыгып, мине ямщиктән алган. Ул мине мөддәтсез<ref>Мөддәтсез — сроксыз.</ref> бер асрау бала итеп өенә алып кайткан. Мин монда торганымны ярты йомык күз белән генә күргән шикелле булам. Мәсәлән, бервакыт, әллә нинди авырудан күзем авырган вакытта, мине бер карчыкка алып барганнарын, ул минем күзгә шикәр салганын, үземнең салдыртмаска азапланганымны, тартышканымны беләм. Бу яңа ата-анамның хәленнән бераз язып китим әле. Миңа әти булганы Мөхәммәтвәли исемле булып, әни булганы Газизә исемле иде. Торулары Яңа бистәдә иде. Әти талчокта сату итә идеме, әллә тирече идеме шунда — анысын яхшы белмим. Әни, бер дә армый-талмый, байларга кәләпүш эшләп чыгара иде. Әни, Печән базарына кәләпүш чыгарганда яки бер хезмәт илә байларның өенә барганда, кайвакыт мине дә ияртеп баргалый иде. Мин, байлар йорт эченең матурлыгыны, идәннән түшәмгә кадәр торган зур көзгеләрен, чиркәү кеби суга торган сәгатьләрен вә сандык кадәр зур органнарын күреп, боларны оҗмахта торалар кеби уйлый идем. Бервакыт шулай байларга барганда, ишегалдында әллә нинди зиннәтле вә алтынлы койрыгын кояшка каршы ялтыратып йөргән тависне күреп, бигрәк тә сокландым. Бу ата-анам икесе дә эш кешеләре булдыкларыннан, монда миңа ач торырга тугъры килми иде. Кайчакта әни белән Ташаяк базарына<ref>Ташаяк базары — Казанда май аенда була торган ярминкә (урыны — Кремль астында, хәзерге Үзәк стадион һәм цирк каршында).</ref> барып, андагы уенчык базарларына кызыгып вә самокатларда шатланып-шатланып агач атларга атланган малайларны карап, көнләшеп тора идем. Мин дә атланыр идем — акчам юк. Әнидән сорарга куркам, ул үзе белеп бирми иде. Шулай итеп, мин кеше рәхәтенә генә кызыгып кайта идем. Аннан соң, җәй көне ике бистә арасындагы яшел үлән өстендә малайлар илә каз җоннары куып йөргәнемне, арыгач, Хан мәсҗеденә юнәлеп ятып, чирәмдә ял иткәнемне бер дә онытмыйм. Мин бу ата-анамда ике елмы, — күпмедер торгач, әти дә, әни дә — икесе берьюлы авырый башлаганнар. Алар, үзләренең үләчәкләреннән куркып: «Без үлсәк, бу бала кем кулына кала, ичмасам, авылына кайтарыйк…» — дип, теге мине Казанга китергән ямщикне табып, мине янәдән аңар утыртып, Өчиле карьясенә йибәргәннәр. Инде миннән мәңгелеккә котылдык дип уйлаган бу семьянең<ref>Тукайның Зиннәтулла бабасы гаиләсенең.</ref> мине ничек каршы алганлыкларын уйлап белергә мөмкин. Мин кайтып бераз торгач та, әби белән бабай, инде мине шәһәргә җибәрүдән өмид кисеп, кайда булса да бер чит авылга асрарга бирергә уйлашканнар. Болар Өчилегә килгән һәрбер чит авыл кешесенә үзләрендә асрарга бирергә бер ятим бала барлыгын сөйләгәннәр. Шулай мәшәкатьләнә торгач, Кырлай<ref>Кырлай — Әтнә районындагы Иске Кырлай авылы.</ref> исемле бездән җиде генә чакрым авылдан Сәгъди<ref>Сәгъди — Сәгъдетдин Шәмсетдин улы Салихов (1837–1904).</ref> исемле бер ир баласыз кеше, килеп, мине үзенә алып киткән. Бу урыннан игътибарән <ref>Игътибарән - башлап.</ref> тәрҗемәи халемне үземнән хикәя итүне күңелем хаклы тапканга, «булган»ны — «булды»га, «йөргәнмен»не — «йөрдем»гә иләх<ref>Иләх — ила ахириһи — ахырына кадәр һ. б. урынына йөри</ref> алмаштырам. </div> ==Искәрмә һәм аңлатмалар== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] 2kb70z3bdn658d0pdhbbrgwxhys90ia 104 449941 1334177 2026-04-11T09:29:57Z Mahendra raj shakya 959477 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Mahendra raj shakya" /></noinclude>गाेलरामविहारत‍पिहाबिज्यानाऒ। थ्व दीपावतीपूरनगरस‌ थ्यनकल बिज्यात‌ गुगु प्रकार‌‌न‌श्रीदीप‌करतथागतचक्रपक्षात्राबिज्यातधालसाथओगु पुरुषार्थपिकयाअाेप‌चस्निन‌दक्वभूवनस‌स्वपकाऒ थ्वनस्मिन‌मनुष्ययापूर्वजन्मसयानागुपापदक्व‌हूतकाऒबिज्यात‌ । थ्वबलस गथिम्हश्रीदीप‌करतथागतधालसा न्हापाश्रीमहादेवन‌डीगुलजानाअाेडमरूथानाऒऒल । श्रीनारायनन‌श‌खपुयाओओल। ब्रम्हान‌ वेदपाठयानाओओल इन्द्रन‌सुत्रन‌कुयकाओओल हन‌ कुवेरदेवतान‌कण्डपात्रजाेनाओओलवायूदेवतान‌ध्वजावाेयकाओओल थ्ववेलसश्रीबरुननागराजातथओस्त्रस । श्रीदीप‌<noinclude></noinclude> 8hwsozvufalagzyjbz2lw6or8wvhr77 104 449942 1334179 2026-04-11T09:31:14Z TalkingStreetNepal 889238 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>स क री क ख री ..ब री सं क री ..लु नी ..म.. .. नी । सू कू मे ..रा यां य रि बे यां ब..... मं नू 𑐐𑐶 मि कि सि स्वा हा ॥ न माे बु द्ध य न माे मा ध हाजी कवी, कलमी इमई झुनी ( स क सम गाया यांच जीवनायां वयेन दव समे २०० ली की सीखो दागन भाव द्वारा नमो माये नमः सं द्यायमन भामदा शान न जीना जाने या ६० बीम जा की नीम या ९० लीकिजी भया०० मिले भी भी निमित इस मास वावमा चयन विज ना०ह्निजी की की चीनमा 112 न मात्र मानी विदीकी सीत्यादादिकानी नभाई देवानी देव दान का नी<noinclude></noinclude> 0rdo471sfj70ao6zq1ti6ggrnlvkpqr 1334208 1334179 2026-04-11T09:53:26Z TalkingStreetNepal 889238 1334208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>स क री क ख री ..ब री सं क री ..लु नी ..म.. .. नी । सू कू मे ..रा यां य रि बे यां ब..... मं नू 𑐐𑐶 ली कि सि स्वा हा ॥ न माे बु द्ध य न माे मा ध न्मार् य न मः सं धा य ॥ न माे म हा यू री बी ..... था ॥ ह ह ह ह ह ह ॥ ना पा ले ३ .. म्ब मे ..... य .. बि ज य .. मु रु ।.. .. चे जी नी चे जी ना ...... रा 𑐐𑐶 रि मे रा ती री मे रा 𑐐𑐶 ली ती री मे रा 𑐐𑐶 मि .. ती ती रि मि .. .. बे सु ग्ब रा बाे रा च य चा बि म रा 𑐐𑐶 .. री ती ती री .. न माे दू धा नां ढि रि की सी .. ङा हि का नां न .. ह .. नां ह र दा र का नां<noinclude></noinclude> hkutluidd7mbfq9j3oabd75gn8npwka 1334222 1334208 2026-04-11T10:04:44Z TalkingStreetNepal 889238 1334222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>स क री क ख री ..ब री सं क री ..लु नी ..म.. .. नी । सू कू मे ..रा यां य रि बे यां ब..... मं नू 𑐐𑐶 ली कि सि स्वा हा ॥ न माे बु द्ध य न माे मा ध न्मार् य न मः सं धा य ॥ न माे म हा यू री बी ..... था ॥ ह ह ह ह ह ह ॥ ना पा ले ३ .. म्व ले ..... ज य .. वि ज य .. मु रु ।.. .. चे जी नी चे जी ना ...... रा 𑐐𑐶 रि मे रा ती री मे रा 𑐐𑐶 ली ती री मे रा 𑐐𑐶 मि .. ती ती रि मि .. .. बे सु ग्व रा बाे रा च य चा बि म रा 𑐐𑐶 .. री ती ती री .. न माे दू धा नां ढि रि की सी .. ङा हि का नां न .. ह .. नां ह र दा र का नां<noinclude></noinclude> cnetzpzefpurv57xba67o5gy873857q 104 449943 1334180 2026-04-11T09:31:34Z Mahendra raj shakya 959477 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Mahendra raj shakya" /></noinclude>करतथाथतभि्क्षुकपतनिबिज्यातकाओहन‌ग‌‌धर्वकिन्नरराक्षसगनपनिस्यन‌नओतालचाद्यथातकाओ । थुगुप्रकार‌न‌ श्रीदीप‌करतथागतबिज्याकगूखनाऒ । भ्वस्त्रसर्वान‌दनराजान‌धर्मावतीरानिम‌तरीभाराेदानपूराहितप्रजागनपण्डितगुनीकपनिसकलस्यन‌हतारसन‌ओनाओः श्रीदीप‌करतथागतया न्हेने थ्याकाओस्वानतायम्भुक्षेतकयाओलाहामहाजाेजलपाओबिनतियात‌ । हे मुनिश्वर श्रीदीप‌करतथागत भिक्षुगन छलपाेल धर्मया राजा धक‌बिनतियानाओ पूजायाक बेलसम‌त्रीप्रजागनपनिस्येन‌सा सखिन‌वथिलाओ प‌चसुग‌ धप‌चास्टत श्री स्वण्डरक्तच‌दन म्हुतू<noinclude></noinclude> e294knpku0c58vi2l2o4thaytecbdv4 104 449944 1334181 2026-04-11T09:31:49Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>द्रायनिबृखबाहनी॥❈॥पश्चिमदिगांचनज्वाराकुरसमस्वानेदेवीइन्द्राय निगज्रबाहनी॥❈॥दक्षिनदिगांचनकरंकरस्मस्वानेदेवीवाःराहिम हीखासनी॥❈॥अग्नेक्वणेघोरान्धकस्मस्वानेदेवीकोमारिमयूरासनी ॥❈॥नैऋत्यकोणेलक्ष्मिवन्तस्मस्वानेदेवीचामुन्द्राप्रेतासनी॥❈॥ बायुब्यकोणेकिरिंकरस्मस्वानेदेवीचामुन्द्राप्रेतासनी॥❈॥इशानको णेअष्टहासस्मस्वानेदेवीमहालक्ष्मसिंहासनी॥❈॥❈॥थन॥देव<noinclude></noinclude> d2t4kqn6aiw76cywtv6kqpuak67byd4 104 449945 1334182 2026-04-11T09:31:58Z TalkingStreetNepal 889238 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>लिदिति दिलिंग १९ मिलिमि ललललल ॥१०॥६६६ लिमिलिमि लिदिलिदिलिदि लिमिलिमिलि १० रा ।।११ विधिविष्टिविटि नकथादेव दान 2 विटिविডविधि विधि विधि विधिविधि। १० (दश दिक्क दिक्क दिक्क धमश्रुल2772712 खाया। नभास चेव हा नां खाया। कार्य का नी खाया। मेजीयस्यवाधिस त्वरयमदा<noinclude></noinclude> ohsju2dfwcehbjhthfm6xnb5e65wgsn 1334220 1334182 2026-04-11T10:02:26Z TalkingStreetNepal 889238 1334220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>ब यर् .. द ब स मं .. न द स सु दी .. न मा बू .. नां स्वा हा<noinclude></noinclude> bz7a23rwoxvwr6zxp8t7t1timc8x8g0 1334248 1334220 2026-04-11T10:23:36Z TalkingStreetNepal 889238 1334248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>ब यर् .. द ब स मं .. न द स सु दी .. न मा बू .. नां स्वा हा ॥ त .. था हि लि हि लि हि लि हि लि हि लि हि लि हि लि हि लि हि लि ॥ .. मि लि मि लि मि लि मि लि मि लि मि लि मि लि मि लि मि लि मि लि ॥ १ ० ॥ .. लु .. लु .. लु .. लु .. लु ॥ १० ॥ हु रू हु रू हु रू हु रू हु रू हु रू हु रू हु रू हु रू हु रू ॥ १ ० चि टि चि टि चि टि चि टि चि टि चि टि चि टि चि टि चि टि चि टि ॥ १ ० हिक्काे हिक्काे हिक्काे हिक्काे ॥ .. ॥ त क व .. ढ व .. ढ व .. ध र .. फ m .. च र .. चू रू .. स्वा हा .. न माे स धर् बु ह्बा नां स्वा हा .. हर् ...... नां स्वा हा मे डी य स्य बाे धि सु ख स्य म हा<noinclude></noinclude> l1qjtk7mivto25lc2q56gaex06sxkp3 104 449946 1334183 2026-04-11T09:32:16Z TalkingStreetNepal 889238 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>सदस्यता दाराचेनाविज्ञानी खासा नाम भी मां यादा मसाजीना जी या दाना वय नानी खा दामागे नानीखादामाकतिधनानीखादा (वझनाथ खाया। चायखादा। यजायती यखाहा मानाथ खादा(वायन वादाम साहाविव नाथखा हो । यमाथ खादा दाखादावि रामनाथ कोधियतयखादो। माझा वाश्वद्याधिय नय खोसा । काय माधुधीय वय खादा चीन या कास नागाधिय तय या दादवा ना खासा बनावानी वा साथ काजी खादा कस<noinclude></noinclude> h32xl0kb9yjy3lditldjzfkro2ktxsx 104 449947 1334184 2026-04-11T09:32:47Z TalkingStreetNepal 889238 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>काना खा होना के साना खादा तथ माना खादायी साध्थानी खाहा। रूमानी खो दी। क मा बुना खादा यन नानी खादा। कर यूरो नानो खास (खाना खाता । काय मालानी खादाड भादानी साा। यानी खा दारडा कान कानी स्वाहा। 7 सूर्य या वादात दाना खादा न जानी खाता । यदानी खादा डानि या चानीय खादी<noinclude></noinclude> 7plhzkpst7b57mc60iu26mmwamphdrg 104 449948 1334186 2026-04-11T09:35:39Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>तः..अकरणतः नित्नापतःसमचिन्तानिक्ष पतःविरहितपंचस्कन्धतः अः नयाेगेनवूट्थानू स्मतिभावयितव्पा।। तेदेपादगे भ्रयादिड सावुद्वसहप्रमुखदः र्शनकारयीष्प ति। अभ्ययद र्गेनंचक्ररिष्पतिपयाल।। यावत्यूस्तकलि..जंकृ त्वाग हस्वा पयिष्यति।। किंवदुनाभगवनन्पा न्पश्र..यावाश्राैष्पति स्वामिभय नवापरानू वृ भ्यावाउ च्चघनह.. नावाशाेष्पन्ति ।। तद्यथा।। पिनामभगवत्क<noinclude></noinclude> sm3a5zwl61gjsov3tihy35fvg6h5dtx 104 449949 1334188 2026-04-11T09:36:38Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>पूज्रायाय॥गीतादिधुपचचाः॥त्रिचक्र॥बलिचचा॥स्वांकितंके॥गु रुपुज्रा॥देन्हादं२४मण्डरेतय॥म्हयातंकाय॥पंचाकुस॥समयाचक्र काय॥❈॥थुतिन्हिकिलाजुर॥❈॥थन॥अधिबासन॥दनके॥❈॥ ॥थ्वयारीवचाकिराजुय॥शिष्यस्वने॥किमण्डरदंके॥धुपथनाप्रदक्षिणा ॥❈॥दिगपूज्रायाय॥गीतादिचंद्रग्रहस्मस्वान॥❈॥रागभैरवि॥ता रषटुर्कगा॥चन्द्रग्रहस्मस्वानेसिरसबृक्षाबासुकिनागागर्ज्रितमेघा२<noinclude></noinclude> cr1lun8pkdldk2faza25mgrcuupar3f 104 449950 1334192 2026-04-11T09:38:56Z Aditishrestha15 941827 /* Not proofread */ 1334192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aditishrestha15" /></noinclude>ह्नण ॥ हनं थ्वं शंकर तिर्थ गथिंगु धासा तिर्थमध्ये मूल गुजुया चोना ॥ हनं थ्वं तिर्थस छक मोल्हूया गु व जगंन्नाथ कासी प्रयाग सझिको मोल्हूया गु फ्ल उथ्य ॥ हनं थ्व शंकर तिर्थ या जल छपा सजर्कतो नामा त्रनं सर्वव्याधिना शजुईगु ॥ हनं शिरसहाहा याय मात्रनं पंचइं द्रियजितेजुया -- जुयी ॥ हनं मिखाजक पिया मात्र नं त्पेज प्रकाशजुया --- जुयी ॥ भो व्राह्मण थथिंगु महा उत्तमतिर्थस छनं स्नान या वन धासा अव स्पे नं छंगु पापनाश जुया दिव्यदेह जुया वयी ॥ थुलि मयास्पे धासा छ उद्दार जुयी मयु॥ भो ब्राह्मण छन्त जिनं उपदेशविय धुन आव छनं फुसा हुँ मफु सा ॥ श्री त्रिरत्नया नामजक सुमरण याना चो सां उद्दार जुयी धका आज्ञादयका विज्यात ॥ थव वेलस राजानं उपदेश व्युगु वचन न्यना ग्वपाल व्रह्मण विं ति यात ॥ भो महाराज धन्य २ थनि छलपोलया कृपां थथिंगु अमृततुल्यगु शकरतिर्थया माहात्म्य न्पः नामात्रनं जि थथिंगु पाप संक्षेप मात्र नाश जुल ॥ हे महाराज दाजू किजा धासां छ पिं इष्टमित्र धासां छ पिं गुरु धासां छ पिं जुल । थ्वतेनं छ पोल यात कोटि २ नमस्कार ॥ है महाराज जिथथिं‍ह्न हस्तपाद मदुह्म ग थो नेपाल वने ॥ हनं नेपाल धयागु न्यन्य नंम नना स्वय नंमन नानि॥ थवते नं छलपोले जि पापिष्ट या --- पातया शंकर तिर्थस जित थांका व --- जुया विज्याय माल धका विंति यागु न्यना ॥ धर्मा त्मा राजा याम नस करुणा चाया व थव सैन्य सिपाहि --- आज्ञा दयकल ॥ भोभो सिपाहि छ नि स्पनं थ्व पातकि ब्राह्मण यात कुबुयाव नेपाल क्षेत्रस चोगु शंकर तिर्थ या दोभान सतोता वत थिहुँ ध का आज्ञा दयकल ॥ थ्व वेलस राजाया आज्ञान्पना तथास्तु हे महाराज धका धया वनया गु खिल ताह् याव़ ॥ विश्वासघातक ग्वपाल ब्राह्मणयात गुखि पतंचिना सिपाहि निह्मस्पनं कुवु याव तत्का<noinclude></noinclude> qw7w0mwablforahuxrjqgg2ix619hdx 104 449951 1334193 2026-04-11T09:40:44Z NHOOJAH KRISHNA MAHARJAN 955124 /* Not proofread */ 1334193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="NHOOJAH KRISHNA MAHARJAN" /></noinclude>नन्तपिस्वयंबैामप्टछब्हुतकारणं।। भाब्हिजेहेतुनाकेनदीर्घास्तश्मश्रृबोनखाः। परिरु--शा-तेप्रबदस्बास्पकार णं।। इतिप्ट-जिनेन्द्रेण वोशिष्ठाब्राम्ह णो-मः।भगबन्तंपुनर्नत्वाकृताञ्जलिंपुटोबदत।। गोतमोहंब्रतश्रे-मा सोपबासमा-रे। अनेनश्मश्रृबोदीर्द्यातनुरुत्जाकृशा-मे।। इतितेतेनेदितंश्रृत्बाफगबां-मुनीश्बरः। तंबाशि-ब्हि जंफयःपप्रछब्रतकारणं।। घिजकेनाभिलाषेणकृतंकष्ठब्रतंत्बया। कतिबर्षाणियातानिनत्सत्यंब-मर्हसि।।इ त्यादि-मुनिन्द्रेणश्रृत्बासोब्राम्ह णिपि-।भगबन्तं समोलो-पुनरेबमभाषत।।सर्बज्ञतब्हिजानियाः शतबर्षग तंमुनोधर्मार्थकाममोक्षाणांहेतोरेनंब्रतं-रे।।इतिबिप्रबबःश्रृत्बाभगबान गोतमोथसेः।। बाशिष्ठंतंब्हि जंफुयोनिरी-बंसमब्रबीत।।एतदर्थत्बयाबिप्रचरितं-ष्करंब्रतं। ब-बर्षगतंचैबमद्याष्पतत्फंनते।। एतत्फ लंह्रृतंल-बा--स्तियदिते-ज। श्रीमतोमोघयाशस्पलोकेशस्पब्रतं-र।।ततस्तेसर्बपापाश्-नश्षेयुःसर्बशो ध्रृतं।धर्म्मार्थकाममोत्जांश्चक्रमा-प्रंप्रलप्स्पसि।।इत्यादेशंमुनीन्द्रस्पश्रृत्बासौब्राम्हणःस्तधीः।अनुमोध्यप्र<noinclude></noinclude> mhaqctmamsflkhz79ura8l7faiq7om3 104 449952 1334194 2026-04-11T09:42:14Z SuhelShakya 959481 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuhelShakya" /></noinclude>महान र कयूप पत्स्यन्ते । ततस्ते यमपाल यूरूषागृही त्वाचतत्य जिह्वार्या सूची शतसहसम्रं बिधान्ति ।।तदपिकर्म्म बसाज्जी बन्ति ततडत्क्षिप्याग्नि खदा मध्येक्षि पन्ति तस्या अग्नि खदा या उत्क्षिप्य महर्तण्बि तरणी क्षियन्ति तदपिकालंनकुर्ब्ब न्ति तदन्य नरकेषूप पद्यन्ते । एवं परिभ्रमतान्ते षान्त्रयः कल्याः परिक्षीयन्ते । ततश्ब्यु त्वा जम्बु द्वीपे जायन्ते । दरिद्र जात्यन्धाः । तस्मा त्तर्ज्या नन्दानुत्तराणि संद्यि कानि बस्तू निरक्षित व्यानि । यभिक्ष बः शिक्षा सम्ब र सम्बृताश्व भवन्ति । तैरिमानित्रिचीबराणिधार यितब्यानि ।। एकंचीबरंसंघस्यबिस्वासे नसंघपरि भागा यतथा द्विती यंचीबर्र राजकुल द्वारगमनाय च तृतीयं चीबरं ग्रामनगर निगम पर्ण्त्ती पत्त नेषुचे मानित्रीणि चीबरा<noinclude></noinclude> o7hcwqd4yycdvmzvh5j5140bema0fgt 1334199 1334194 2026-04-11T09:46:26Z SuhelShakya 959481 1334199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuhelShakya" /></noinclude>महान र कयूप पत्स्यन्ते । ततस्ते यमपाल यूरूषागृही त्वाचतत्य जिह्वार्या सूची शतसहसम्रं बिधान्ति ।।तदपिकर्म्म बसाज्जी बन्ति ततडत्क्षिप्याग्नि खदा मध्येक्षि पन्ति तस्या अग्नि खदा या उत्क्षिप्य महर्तण्बि तरणी क्षियन्ति तदपिकालंनकुर्ब्ब न्ति तदन्य नरकेषूप पद्यन्ते । एवं परिभ्रमतान्ते षान्त्रयः कल्याः परिक्षीयन्ते । ततश्ब्यु त्वा जम्बु द्वीपे जायन्ते । दरिद्र जात्यन्धाः । तस्मा त्तर्ज्या नन्दानुत्तराणि संद्यि कानि बस्तू निरक्षित व्यानि । यभिक्ष बः शिक्षा सम्ब र सम्बृताश्व भवन्ति । तैरिमानित्रिचीबराणिधार यितब्यानि ।। एकंचीबरंसंघस्यबिस्वासे नसंघपरि भोगा यतथा द्विती यंचीबर्र राजकुल द्वारगमनाय च तृतीयं चीबरं ग्रामनगर निगम पर्ण्त्ती पत्त नेषुचे मानित्रीणि चीबरा<noinclude></noinclude> 3u70e4t2g6ct6jexsh1apj2hswe26iw 104 449953 1334195 2026-04-11T09:42:44Z Rohit9597 959480 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rohit9597" /></noinclude>ङ नाव श्री भगवान सेन आज्ञा प्रसन्न जुया हेबा शि . ङे नो य त न जु . ति म सेया व सकल लोस सेन कष्ठ कसिया व .मल पावजुत ।। ग्व तो थ्ष धाम . अतिबाग्बतन अतिताजा व सिमा समलसचास सव दल खाङा व नपइ छायाङं भ्रमन पा प्थं ।। छेसेन जुनसां . यमदुगुलि दल बां छ। या ङ व ब्यर्थनम हाक . कसेया व जुलो मा सोपवास ब्रतया ङव लछिया भि त.स छ पोसमा.जु छया पान ण या ङ व हाहाकार माहाकष्ट न शरीर पी. लपा मासोप बाश. हलन धर्म अर्थ कामना थ्व तेता स्वता मा तजु छह्ङा या दतो फललाय दत मोक्ष धाया फरला<noinclude></noinclude> d9jb5ih9ptaylak27b3nmwd91ebq1s2 104 449954 1334196 2026-04-11T09:44:07Z Aakritingkoti 958889 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aakritingkoti" /></noinclude>सूत्रकं ॥ श्रोमेण्यो जय सिंहा ख्या भार्य्या पूण्ये श्वरी सती | त त्यू त्रामर सिंहाख्या भार्य्या पूण्य लछ्मी शुभा ॥ ॥ एतै रभिमतं कृ त्वाले खा यिता शुभा प्तये ॥ एत त्यू ण्या नू भावेन भूया त्सर्धत्र मगलं ॥ ॥ संवत ८४८ मा घमासे शुक्ल पक्षे त्रयो दश्यां किथौ स्वा तिन क्षत्र शुक्ल वासरे ॥ थ्व कुन्हू श्रीकारण्ड व्यू पुस्तक चायघूनकादिन जूरो ॥ दानयति श्रीमं जूश्री लन्हेया श्री शी ग्यूवंश जय सिंजू तिरी पूण्ये श्वरी पूऐ अूमर सिंजू तिरी पूण्य लछ्मी ॥ थ्व तेस पूण्य चित्त उत्पति जुयाव दयकाजुरो थ्व या पूण्य नसकल संसार या मंगल जूय मार ॥ लिखि तश्री चक्र वाहा रेनिवासित श्रीवजा चार्य्य विश्व देवी नसी पूर्ण्णमि<noinclude></noinclude> 6pc7bxtftz7a6sfth0j9mc7vtxuoaxu 104 449955 1334197 2026-04-11T09:44:52Z Manish mhrzan10 959486 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Manish mhrzan10" /></noinclude>जा। गीत चन्द्र ग्रहस्मस्वांन। । गुरू मात्रा चिधंगु म शु रे । गु रु म णु मिसमाधिदनाः सिन्हंः माेहनिसा धनपुजा । । नंदिः नमस्कार।। ।। ।। गुरू मात्रा सिघासन सविज्याके । थना। उपाध्या गुरूं। मुडाः न्पासयाय। । देवया तमणुरस। रबाजः पातुभाग छाय ।। गुरू या तम त्याेनि। । डवारसः गा छे त या। ।थन। खाबलिबिय। अघयाके । । थन। गुरूः मात्रा। हरशिर। राग काेजि जेंः बरिथानाः प्याहािव ।<noinclude></noinclude> 1v1muyy22rbf068w2llo2mi5qwed1jw 104 449956 1334198 2026-04-11T09:45:26Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>ग्रहोरस्मस्वानेअश्वकबृक्षाघूनितमेघातक्षकनागा॥❈॥इन्द्रज्रर्म्म ज्ररेंद्रबंन्हिघायुराक्षसादिगविदिगंचरिदेवतिरे॥❈॥अष्टस्मस्वाने छतिसंवीरेश्वरनाचयिसहज्राआनन्द्ररे॥❈॥कंकरिघोराबतित मेघाज्वाराकुरस्मस्वानेर्कक्वतकनागा॥❈॥करंकलिबाराबर्ण्णकमेघा सरसिज्रनागाचुतकबृक्षा॥❈॥अष्टहासस्मस्वानेशंखपारनागाप्रच न्द्रमेघाबत्रमहिरुहा॥❈॥लक्ष्मिवंतस्मस्वानेकरज्ररबृक्षाघुनितमे<noinclude></noinclude> il1lmowkhylstgvjx1fx8yy9z21chf5 104 449957 1334201 2026-04-11T09:48:07Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>ज्ञात व्यस्तगव न्यणितेना र्य्याव लाकितेग्वरस्प अनभावेन तषांकर्ण्ण पूटेस्थित्वा सग ..नियतिषांति ॥ तद्यथा पिनाम भगवत्क ग्चिदवपूरूषग्वन्दन म्वाकस्त्ररि कावा अाक्रष्पपरिभाष्प शिलायां अस्मानलयेयेता नचतस्पचन्द नस्पकर्प्पू रस्य कम्ण, रिकाया श्व्ेवंभवति।।अनेनाहंमाकुषृः । परिभाषिता वागधे नातिक्र मिष्पति। अपिचसगन्षएवेसः। नवमवभगवन्निदमदियममा घयाशन्ददपपः<noinclude></noinclude> qv7w0he5c901fbfnk05k4uke5p9pbp0 104 449958 1334203 2026-04-11T09:50:32Z Sachinshakya190 959485 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sachinshakya190" /></noinclude>भस्यतथागमस्य संमूखं धर्म्मश्रु त्वाष्याकरण मनू प्रास्यन्ति । तन्महाराज तथागत शासने पिण्डपात्रं यछत्फलमसंख्य यंण्डुभकरंयथेष्सि तफलप्रदं संवाेधियदमपि प्रदद्यात ।। अपिच महाराज श्रुयतांत द्दानं नफलं ।। तद्यथापि नामकूल पूत्रये तथागतस्यार्हतः सम्पष्स स्वूः द्वस्य पिण्डपात्र मनूप्रयछन्ति । तेषामिदं पूण्यस्कन्धप्रवज्यामि ।। तद्यथापि नामकूलपूत्रद्वादण गंगानदी वालकाेयमाममम द्दशा वाेधिः सत्वामहासत्वाभवेय्ः।। तचैकस्थानेधारययू दिव्यं कल्यंप्रमाण मू..हीतुं । सर्ब्बसूखाय धानेनसमूपितष्ठमानाः तेथि सर्ब्ब्समग्रीभृत्वानशन्ते एकस्य पिण्डपात्र प्रदालस्यकूशल मूलसंभारस्य पूण्यस्कन्धंगयितुं । प्रागेवाहमेकाकी । अस्मिन्न सुरभवनेिवहरामि ।। तद्यथापिनामकूलपू<noinclude></noinclude> tos3bx9ydlqr8ik5zkofv6w002uwl17 104 449959 1334205 2026-04-11T09:50:47Z Asim Bajracharya 945944 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Asim Bajracharya" /></noinclude>अथरत्नपाणि वोधिसत्वो भगवन्त मेतदवोचत॥ परिप्टछेयमहं भगवंप्रश्नव्या करणनिर्द्दशंकीट्ट शो-व लोकितेश्वरस्य पुण्य संभारः॥ ॥ भगवानाह॥ शृणुकुुलपुत्र निर्द्दशयामि। अस्याव लोकितेश्वरस्य वोधिसत्वस्य महासत्वस्य नाम ग्रहणा तपुश्य संभारस्य प्रमाणं॥ तद्यथा पिनाम कुल पुत्र कश्चिदेवस्त्वाे गंगानदी वालुको पमांस्तथा गतानर्हतः सम्पव्संवुद्बांदिव्य कल्पंपुष्पधूप गन्धमाल्पविलेपन चूर्ण्ण चीवर छत्रव्धजङल्ठा पटाका भिर्विविधाभुल्ची वरपिण्डपात्र शयना सनश्लानप्रत्य यभैषद्यपरिष्का रैरूपस्थि तोभवति यच्चतेषान्त थागतानान्पुण्यस्कन्धम्प्र सवति। सा-वलोकितेश्वरस्यै कवालाग्रेपुण्यस्कन्धः॥ तद्यथा पिनामकुलपुत्र द्वादशमासिकेन सम्वछरेणचभुर्म्म हाद्वीयेषु रात्रिन्दिवामवि<noinclude></noinclude> razf6kusco07ek36gb66ar22f3eq6tj 104 449960 1334206 2026-04-11T09:51:47Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>घामहापर्द्मनागा॥❈॥घोरांधकस्मस्वानेपभुकबृक्षाअनन्तनागापुर नरमेघा॥❈॥किरिं२बाराअजुनबृक्षाकुरिकनागावर्षनमेघा॥❈॥ ॥द्वादसभूज्रद्वादशनयनाचतुब्रम्हबदनाद्वादशनयना॥❈॥भनयि कर्ण्णपाराखहुसम्वरेकारिरात्रिरिपुचापयिबदना॥❈॥❈॥थन॥ गुरुमात्राथायसंविज्याय॥गुरुमण्डत्रिसमाधिदना॥सिन्हमोहनिसाधं ॥ज्रायधुपपूज्रा॥❈॥पिन्पकिनस्वानबोयदेवदेवीस्वरुपनंत्रोत्रक्षमा<noinclude></noinclude> pbt9hzo4pqu5mudq9p9xagu46ljh9ta 104 449961 1334207 2026-04-11T09:53:22Z Theaide 959454 /* Not proofread */ 1334207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Theaide" /></noinclude>साधु छ- आवछि पिंसकलस भा लोकपिसंएकचित्तयानान्य जिनंछ पनि एकन्ये. गथ्य धासा | वाग्म तिव केशावतिव संगमस्थान स·चिनामारितिर्थ ध्व यागु जुल॥ थ्व तिर्थं गथिंगु ध्वासा- गंगा-जमुना. सर स्वति केशावति वाग्मति थ्वन्या गू संगम जुया महा उत्तम्ग तिर्थ जुया चोन॥ हनं थ्व तिर्थ सन्नबनागम धौश्रे यजुया ची झवारा नागरा जींवास याना चौना॥ हनंथ्व नागराजा जुयीव गथिं‍ धासा- श्वेतवर्राजुया दि व्यरत्न या मालांकरवाया चौ हा॥ हनं नवफरा धार रा या ना चो हन॥। हनं फणा मंडलसदिव्यरत्ननंस ऋजु या अति शोभायमान् जुया जाज्वलपमानं त्पेज प्रकाशजुया चौहन॥ थथिं हनागरानावसा यानाचो न॥ भो मैत्रेय वोधिसत्व थथा उन्नतमगु चिन्तामारितिर्थ धकासी का ग्वह्लमुनु थलोकपिंस॥ थुगुतिर्थ सस्पेवा या नाव स्नान दान या ना॥ श्रीजिरत्न या जप ध्यानयाना भिक्षुक ब्राह्मण अतित अभ्यागतया निदान दात वर्य यायी। उह्ल मनुष्य यात श्र्वएनं रत्न समानगुवोधिविज्ञानलाना सुपुत्राह्लसंनान् प्राप्त जुई॥ हनं कोटा न कोटि धन नं संयुक्त जुई ॥ हे सभालोक पिंहनं थुगु चिन्तामरियातिर्थ सत पव्रित यागु पुराण या प्रभावं चिन्तामरिप्राप्त जूधका॥ श्रीशाक्य सिंह भगवानं आज्ञादय काविज्यात ॥ थ्ववेलस श्री शाक्य सिंह भगवान या आज्ञा न्यना ॥ पुनवरिमैत्रेय वोधिसत्वंविंति यात ॥ है निरंजन है सर्वज्ञ मुनेक्ष मस्व हे प्रभू देव-दैत्य मनुष्य-भूत-प्रेत- राक्षस अलिम धोसुनां थ्वतिर्थ सस्वेजमयाना चिन्तामणिप्रसाद काल॥ है भगवन् थुकि यामहि माखविष्टहार पूर्वकं आज्ञादे काविज्या हुँ धका॥ मैत्रेयवोधिसत्वंविंति यागुभायान्पना॥ श्री शाक्यसिंह भगवानं आज्ञादेकल॥ भोमैत्रेयवोधिसत्व छं एक चित्त्रयानान्प परापूर्व कालेछ गू ससए वसुग्राम धया गुदेशस सेन ध्याह्यमहाजनछ ह्यदया चोना ॥ थ्व महाजन<noinclude></noinclude> 9tculehht08l4pq4td8n9sq18nuhajp 0 449962 1334209 2026-04-11T09:53:34Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1334209 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Мөкаддимә]] | КИЛӘСЕ =[[Икенче бүлек]] }} <center>'''II'''</center> <div style="text-indent:2em;"> </div> ==Искәрмә== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] syl8bo1ke342grcxh692plbm3bj9u6w 1334223 1334209 2026-04-11T10:04:45Z Winogadique 959174 1334223 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Беренче бүлек]] | КИЛӘСЕ =[[Өченче бүлек]] }} <center>'''II'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Бабайлар өеннән чыгып, Сәгъди абзыйның арбасына утырдым. Бабай белән әби (Сәгъди абзыйдан яхшысынмый гына булырга кирәк) мине озатырга чыктылар. Тагы да минем китүемне кызык күргән яланаяклы малайлар да арба тирәсендә җөгергәләп йөриләр иде. Арба кузгалды. Сәгъди абзый белән без янәшә утырып киттек. Ул юлда миңа: «Менә хәзер Кырлайга кайтып җитәбез, анда әниең<ref>Әни — Сәгъдетдин хатыны Зөһрә Габделгани кызы.</ref> каршы чыгып көтеп тора торгандыр. Аллаһы боерса, бездә катык, сөт, ипи күп, теләгәнчә ашарсың», — дип, миңа барып йитәргә ике-өч кенә чакрым калган бәхетләр илә мине җуатып бара иде. Мин дә, ачык йөзләрне бик күптән күрмәгәнгә күрә, эчемнән бик шатлана идем. Бу вакыт җәйнең матур чаклары булганга, әтрафтагы яшел чирәмнәр вә урманнар, артык эссе булмыйча, үзенең нурлары белән сөеп кенә торган кояш икенче яктан тагы рәхәтләндерәләр иде. Ниһаять, Кырлайга барып кердек. Сәгъди абзыйның йорты басу капкасыннан кергәч күп ерак түгел икән; аз гына баргач, коймасы читәннән булган тәбәнәк кенә, салам түбәле бер өйгә туктадык. Юлда Сәгъди абзый әйткәнчә, вакыйган<ref>Вакыйган — чыннан да.</ref>, минем әни каршы чыккан икән, ул капканы ачты; мине ачык йөз илә каршы алып, арбадан күтәреп төшереп, өйгә дә алып керде. Тыштагы эшләрен караштыргалагач, атын туаргач, әти дә өйгә керде. Кергәч тә, әнигә хитабән<ref>Хитабән — эндәшеп.</ref>: «Хатын! Бар, балага катык белән ипи китереп бир», — дип әмер итте. Әни дә, дәрхаль<ref>Дәрхаль — шунда ук.</ref> баздан катык алып менеп, миңа зур гына икмәк телеменең яртысын тоттырды. Мин исә, Казаннан кайтканнан бирле җүнләп аш йөзен күрмәгәнгә күрә, бик шәп бер иштиһа илә<ref>Иштиһа илә — теләк (аппетит) белән.</ref> икмәк белән катыкны ялт иттердем. Тамак туйгач, әнинең рөхсәте илә урамга чыктым. Мин, анда чыгып, адашудан куркып, артыма карый-карый гына барадыр идем, менә берзаман тирә-ягымны әллә кайдан килеп чыккан авыл малайлары сарып алдылар. Алар һәр көн авылның бер башыннан бер башына җөгереп йөреп тә, бу көнгә кадәр мине күрмәгәнгә, аннан соң минем өстемдә Казаннан киеп кайткан каюлы ситса күлмәк, башымда да мине Өчилегә кире йибәрер алдыннан әнинең, миңа сагынмалык булсын дип, төрле төсле хәтфәләрдән корамалап ясаган кәләпүше булганга, бу Кырлай малайлары миңа бик гаҗәпләнеп карыйлар иде. Малайлар карап тордылар-тордылар да таралдылар; мин бүген аларга катыша алмадым, өйгә кереп киттем. Өйгә кайтып керсәм, анда (бая катык ашаганда күрмәдекем) ике җиткән кызлар күрдем. Боларның берсе — таза гына гәүдәле, кызыл йөзле, күк күзле, икенчесе — арык кына, сары йөзле генә, култыгында агач таяклары бар аксак бер кыз иде. Әни миңа: «Менә болар апайларың: берсе Саҗидә<ref>Саҗидә — Сәгъдетдин кызы Бибисаҗидә (1879–1894).</ref> апаең, берсе Сабира<ref>Сабира — Сәгъдетдин кызы Бибисабира (?–1892).</ref> апаең, күреш», — дигәч, мин әкрен генә барып кулымны суздым. Болар Сәгъди абзыйның кызлары булып, аксагы Саҗидә атлы икән. Шулай итеп, мин монда яхшы гына тора башладым. Авыл малайлары белән дә таныштым. Сәгъди абзыйның юлда әйткәненчә, вакыйган, монда катык, сөт күп, шулай ук бәрәңгегә дә ихтыяҗ юк иде. Мин барып бер аймы, күпмедер торгач, урак вакыты җитте. Әти, әни вә ике апай уракка китә башладылар. Мин исә уракка бармый идем. Иптәш малайлар илә авыл буенда җөгерә вә болынлыкларда көн буе ауный идем. Әгәр көндез кайвакыт уен арасында карыным ачса, тиз генә өйгә кайтып, җан тәрәзәдән генә өйгә кереп, әнинең минем өлешкә калдырган бер җамаяк бәрәңгесе илә бер телем икмәген ашый идем. Алар әбәттән (көндезге аш) соң ишекне бикләсәләр дә, минем ашарга кайтасымны белеп, җан тәрәзәне эчтән бикләми китәләр иде. Урак вакытында бөтен халык һәммәсе эшкә китеп, авылда эшкә ярамаган карчыклардан башка һич кеше дә калмаганлыктан, без бакчалардагы яшел суганнар башына бер дә кәҗәдән ким бәла булмыйдыр идек. Әгәр өй саклаучы карчыклар күрсә, без дәрхаль киртәдән сикереп качадыр идек. Карчык мискинәнең орышып, тешен кысып калудан башка кулыннан бер эш тә килмидер иде. Әгәр уйный торгач тирләсәк, хәзер үзебезнең ындыр артындагы кечкенә генә инешкә төшеп, шуннан әллә ничәшәр сәгать чыкмыйча коенып, күлмәк-ыштаннар илә вак балыклар сөзеп ята идек. Күңелле чаклар! Бервакыт шулай уйнап йөргәннән соңра, кич белән өйгә кайтсам, өй эчендә һәммә кешене күңелсез вә кәефсез күрдем. «Бу нидән икән?» дип уйлап торгач, Сабира апайның идәннән сәкегә котырган шикелле җөгерүен вә кая барып бәрелгәнен дә белмәвен һәм күзләре әллә нинди коточкыч булып акайганын күргәч, аның урактан «җенләнеп» авырып кайтканын белдем. Ул көнне өйдәгеләр берсе дә йокламый үткәрделәр. Мин генә, бик йокым килгәч, тыштагы арбага чыгып йокладым. Иртә белән, таң сызылып килгәндә, колагыма: «Сабира апаң вафат булды; син йоклап ятасың, тор, тор!» дигән бер тавыш килгәч, күземне ачып карасам — каршымда әни тора иде. Бу, билгеле, миңа да гади хәбәр түгел — йокы тәмле булса да, сикереп тордым. Шул көнне Сабира апаны җирләделәр. Аны җирләп берничә көн үткәч, әнинең әтигә: — Менә «үксез бала асрасаң, авызың-борының кан итәр; үксез бозау асрасаң, авызың-борының май итәр» шул инде ул; мөгаен, шуның шомлыгыннан булды инде бу! — дип сөйләгәнен ишеткәли башладым. Андин соң кайчакларда әнинең җә кушкан җомышын тыңламасам, җә җиренә җиткерми эшләсәм, шул сүзне әйткәли торган иде. Әти белән без бик-бик тату идек. Ул бер дә миңа каты сүз әйтми иде. Мәсәлән, бервакыт минем Казаннан киеп кайткан күлмәк-ыштаннарым, читек-кәвешләрем, казакиләрем тузгач, әти үзенең мин килмәстән бер ел элек үлгән угылының күк киндер күлмәге белән бишмәтен миңа бирмәкче булды. Шунда әни: — Мин үз угылымның төсе итеп саклаган киемнәрне кешегә бирер хәлем юк, — дип, бик озак тарткалашты. Ахырда әти: — Җә, хатынланма әле юкка, үзеңнән тумаган бала дип, әллә аны шыр ялангач йөртерсеңме? — дип, киемнәрне көчләп диярлек миңа алып киертте. </div> ==Искәрмә== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] 9lkmg0l8xlza0036p8wzexgup8zcmyd 1334239 1334223 2026-04-11T10:19:16Z Winogadique 959174 1334239 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Беренче бүлек]] | КИЛӘСЕ =[[Өченче бүлек]] }} <center>'''II'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Бабайлар өеннән чыгып, Сәгъди абзыйның арбасына утырдым. Бабай белән әби (Сәгъди абзыйдан яхшысынмый гына булырга кирәк) мине озатырга чыктылар. Тагы да минем китүемне кызык күргән яланаяклы малайлар да арба тирәсендә җөгергәләп йөриләр иде. Арба кузгалды. Сәгъди абзый белән без янәшә утырып киттек. Ул юлда миңа: «Менә хәзер Кырлайга кайтып җитәбез, анда әниең<ref>Әни — Сәгъдетдин хатыны Зөһрә Габделгани кызы.</ref> каршы чыгып көтеп тора торгандыр. Аллаһы боерса, бездә катык, сөт, ипи күп, теләгәнчә ашарсың», — дип, миңа барып йитәргә ике-өч кенә чакрым калган бәхетләр илә мине җуатып бара иде. Мин дә, ачык йөзләрне бик күптән күрмәгәнгә күрә, эчемнән бик шатлана идем. Бу вакыт җәйнең матур чаклары булганга, әтрафтагы яшел чирәмнәр вә урманнар, артык эссе булмыйча, үзенең нурлары белән сөеп кенә торган кояш икенче яктан тагы рәхәтләндерәләр иде. Ниһаять, Кырлайга барып кердек. Сәгъди абзыйның йорты басу капкасыннан кергәч күп ерак түгел икән; аз гына баргач, коймасы читәннән булган тәбәнәк кенә, салам түбәле бер өйгә туктадык. Юлда Сәгъди абзый әйткәнчә, вакыйган<ref>Вакыйган — чыннан да.</ref>, минем әни каршы чыккан икән, ул капканы ачты; мине ачык йөз илә каршы алып, арбадан күтәреп төшереп, өйгә дә алып керде. Тыштагы эшләрен караштыргалагач, атын туаргач, әти дә өйгә керде. Кергәч тә, әнигә хитабән<ref>Хитабән — эндәшеп.</ref>: «Хатын! Бар, балага катык белән ипи китереп бир», — дип әмер итте. Әни дә, дәрхаль<ref>Дәрхаль — шунда ук.</ref> баздан катык алып менеп, миңа зур гына икмәк телеменең яртысын тоттырды. Мин исә, Казаннан кайтканнан бирле җүнләп аш йөзен күрмәгәнгә күрә, бик шәп бер иштиһа илә<ref>Иштиһа илә — теләк (аппетит) белән.</ref> икмәк белән катыкны ялт иттердем. Тамак туйгач, әнинең рөхсәте илә урамга чыктым. Мин, анда чыгып, адашудан куркып, артыма карый-карый гына барадыр идем, менә берзаман тирә-ягымны әллә кайдан килеп чыккан авыл малайлары сарып алдылар. Алар һәр көн авылның бер башыннан бер башына җөгереп йөреп тә, бу көнгә кадәр мине күрмәгәнгә, аннан соң минем өстемдә Казаннан киеп кайткан каюлы ситса күлмәк, башымда да мине Өчилегә кире йибәрер алдыннан әнинең, миңа сагынмалык булсын дип, төрле төсле хәтфәләрдән корамалап ясаган кәләпүше булганга, бу Кырлай малайлары миңа бик гаҗәпләнеп карыйлар иде. Малайлар карап тордылар-тордылар да таралдылар; мин бүген аларга катыша алмадым, өйгә кереп киттем. Өйгә кайтып керсәм, анда (бая катык ашаганда күрмәдекем) ике җиткән кызлар күрдем. Боларның берсе — таза гына гәүдәле, кызыл йөзле, күк күзле, икенчесе — арык кына, сары йөзле генә, култыгында агач таяклары бар аксак бер кыз иде. Әни миңа: «Менә болар апайларың: берсе Саҗидә<ref>Саҗидә — Сәгъдетдин кызы Бибисаҗидә (1879–1894).</ref> апаең, берсе Сабира<ref>Сабира — Сәгъдетдин кызы Бибисабира (?–1892).</ref> апаең, күреш», — дигәч, мин әкрен генә барып кулымны суздым. Болар Сәгъди абзыйның кызлары булып, аксагы Саҗидә атлы икән. Шулай итеп, мин монда яхшы гына тора башладым. Авыл малайлары белән дә таныштым. Сәгъди абзыйның юлда әйткәненчә, вакыйган, монда катык, сөт күп, шулай ук бәрәңгегә дә ихтыяҗ юк иде. Мин барып бер аймы, күпмедер торгач, урак вакыты җитте. Әти, әни вә ике апай уракка китә башладылар. Мин исә уракка бармый идем. Иптәш малайлар илә авыл буенда җөгерә вә болынлыкларда көн буе ауный идем. Әгәр көндез кайвакыт уен арасында карыным ачса, тиз генә өйгә кайтып, җан тәрәзәдән генә өйгә кереп, әнинең минем өлешкә калдырган бер җамаяк бәрәңгесе илә бер телем икмәген ашый идем. Алар әбәттән (көндезге аш) соң ишекне бикләсәләр дә, минем ашарга кайтасымны белеп, җан тәрәзәне эчтән бикләми китәләр иде. Урак вакытында бөтен халык һәммәсе эшкә китеп, авылда эшкә ярамаган карчыклардан башка һич кеше дә калмаганлыктан, без бакчалардагы яшел суганнар башына бер дә кәҗәдән ким бәла булмыйдыр идек. Әгәр өй саклаучы карчыклар күрсә, без дәрхаль киртәдән сикереп качадыр идек. Карчык мискинәнең орышып, тешен кысып калудан башка кулыннан бер эш тә килмидер иде. Әгәр уйный торгач тирләсәк, хәзер үзебезнең ындыр артындагы кечкенә генә инешкә төшеп, шуннан әллә ничәшәр сәгать чыкмыйча коенып, күлмәк-ыштаннар илә вак балыклар сөзеп ята идек. Күңелле чаклар! Бервакыт шулай уйнап йөргәннән соңра, кич белән өйгә кайтсам, өй эчендә һәммә кешене күңелсез вә кәефсез күрдем. «Бу нидән икән?» дип уйлап торгач, Сабира апайның идәннән сәкегә котырган шикелле җөгерүен вә кая барып бәрелгәнен дә белмәвен һәм күзләре әллә нинди коточкыч булып акайганын күргәч, аның урактан «җенләнеп» авырып кайтканын белдем. Ул көнне өйдәгеләр берсе дә йокламый үткәрделәр. Мин генә, бик йокым килгәч, тыштагы арбага чыгып йокладым. Иртә белән, таң сызылып килгәндә, колагыма: «Сабира апаң вафат булды; син йоклап ятасың, тор, тор!» дигән бер тавыш килгәч, күземне ачып карасам — каршымда әни тора иде. Бу, билгеле, миңа да гади хәбәр түгел — йокы тәмле булса да, сикереп тордым. Шул көнне Сабира апаны җирләделәр. Аны җирләп берничә көн үткәч, әнинең әтигә: — Менә «үксез бала асрасаң, авызың-борының кан итәр; үксез бозау асрасаң, авызың-борының май итәр» шул инде ул; мөгаен, шуның шомлыгыннан булды инде бу! — дип сөйләгәнен ишеткәли башладым. Андин соң кайчакларда әнинең җә кушкан җомышын тыңламасам, җә җиренә җиткерми эшләсәм, шул сүзне әйткәли торган иде. Әти белән без бик-бик тату идек. Ул бер дә миңа каты сүз әйтми иде. Мәсәлән, бервакыт минем Казаннан киеп кайткан күлмәк-ыштаннарым, читек-кәвешләрем, казакиләрем тузгач, әти үзенең мин килмәстән бер ел элек үлгән угылының күк киндер күлмәге белән бишмәтен миңа бирмәкче булды. Шунда әни: — Мин үз угылымның төсе итеп саклаган киемнәрне кешегә бирер хәлем юк, — дип, бик озак тарткалашты. Ахырда әти: — Җә, хатынланма әле юкка, үзеңнән тумаган бала дип, әллә аны шыр ялангач йөртерсеңме? — дип, киемнәрне көчләп диярлек миңа алып киертте. </div> ==Искәрмә һәм аңлатмалар== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] bsvnrsfsw0vzokcbnbpe8bzj867j20y 104 449963 1334211 2026-04-11T09:55:55Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>पन॥❈॥थन॥नंदिनमस्कार॥ताल्हाय॥ग्यांकुरुछाय॥❈॥❈॥ ॐनमःश्रीवज्रसत्वाय॥ॐनमश्रीचक्रसंवराय॥ॐनमःश्रीनृत्यश्व राय॥धवरसुधामय२॥क्वरा॥बाज्रा॥क्वरा॥❈॥ ॥❈॥कमरबरे॥समुद्वित२॥त्रेज्र॥ज्राव॥❈॥ ॥❈॥सहस्रकरे॥समरसं२॥भाव॥क्वरा॥❈॥ ॥❈॥समाधिगुन॥❈॥अद्वय२॥ज्ञान॥❈॥ज्राव॥❈॥<noinclude></noinclude> iwb0cs1enqvjiyvulrowtnhbd9xlban 104 449964 1334214 2026-04-11T09:59:18Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>॥❈॥सुसरिरमन॥ज्रिनबर२॥भूखित॥क्वरा॥❈॥ ॥❈॥देहबरे॥तथता२॥संजुर्क्त॥ज्राव॥❈॥ ॥❈॥करुणरस्य॥समुदित२॥बिरासित॥क्वरा॥❈॥ ॥❈॥धर्म्मतनु॥त्रिभूवन२॥ज्रयंज्रयं॥ज्राव॥❈॥ ॥❈॥कुलिसकरे॥स्वनित्यंति२॥भाव॥क्वरा॥❈॥ ॥❈॥श्रीबज्रसत्व॥परमगुरु॥❈॥क्वरा॥❈॥<noinclude></noinclude> g05o3q1k0pwcijcr1ovqohg2efqtz0s 104 449965 1334216 2026-04-11T10:01:02Z Rabina Shilpakar 959207 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rabina Shilpakar" /></noinclude>ऊ नमः रत्न त्रयोय॥ ॥कंट्प्या उप्प्रर सम संप क्षि प मूर्छा सौ त्काद निस्त रन त्व बिहृतव तु तदथस परल करी यं॥ ॐ ‌‌नमाे बूदधा य॥ ॥ थ नं लि ॥ छगु लि समय स। शृ साम्ह सिंह भगवान नं ञात सां। शावतिपुर धक नाम जुया दोचो न गु महाराजो धन तुचाक्ष छगु िल दसूंदोन गथिं गुरो धालसा॥ अत्यन्त गुंदन महा स्वभायमान ज्ञापोशे चोनगु सुलक्षन नसं जुक्क जुयाओ चोनगु सदा सवकालं स्मृतिक्ष जुयाओ; वेल कालस जल व शिभयाओ चोनगु नगर छगुलि टस्वं चो दु॥ थ्व नगर स श्री भगवान बिज्यानाओ चोन थ्वगु प्रकार नं जि नं कनाओ तयाऊ जुल। थनलि श्री भगवान तओ धन पराक्रम न संयुक्त जुयकाओ। तथागत धायकाओ॥ बिज्यात॥ थथिम्ह श्री तथागत नं असंख्य आनंद भिक्षु प्रमुखं। बोधिसत्व आदि देवदैत्य आदिं नाग मनूष्यग पनिस नलिचकाओ। जेतवन महाविहारस॥ सभा मक्षु लक्ष्य काओ श्री भगवान सिंहाग्रम स विज्यानाओ चोन जुल। थ्ववे लस सभालोक पनि से नं थवो २ श्रद्धाभाव नं दयकाओ हयागु। पुष्प धुपदीप॥ स्रगं धने वे द्यह ल हू, लता बुला दि दक्षिना पंचाम्हृत।ताय अक्षत नं पूजा यानाओ श्री साक्षात सिंह भगवान आनन्दनं विजया विस्यताक स्कं छलपोल खओ थुका। हनं थ्व संसार सदक्क<noinclude></noinclude> pa7p8pa4wcw7nldonfaadtxma62p6i2 1334255 1334216 2026-04-11T10:34:30Z Rabina Shilpakar 959207 1334255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rabina Shilpakar" /></noinclude>ऊ नमः रत्न त्रयोय॥ ॥कंट्प्या उप्प्रर सम संप क्षि प मूर्छा सौ त्काद निस्त रन त्व बिहृतव तु तदथस परल करी यं॥ ॐ ‌‌नमाे बूदधा य॥ ॥ थ नं लि ॥ छगु लि समय स। शृ साम्ह सिंह भगवान नं ञात सां। शावतिपुर धक नाम जुया दोचो न गु महाराजो धन तुचाक्ष छगु िल दसूंदोन गथिं गुरो धालसा॥ अत्यन्त गुंदन महा स्वभायमान ज्ञापोशे चोनगु सुलक्षन नसं जुक्क जुयाओ चोनगु सदा सवकालं स्मृतिक्ष जुयाओ; वेल कालस जल व शिभयाओ चोनगु नगर छगुलि टस्वं चो दु॥ थ्व नगर स श्री भगवान बिज्यानाओ चोन थ्वगु प्रकार नं जि नं कनाओ तयाऊ जुल। थनलि श्री भगवान तओ धन पराक्रम न संयुक्त जुयकाओ। तथागत धायकाओ॥ बिज्यात॥ थथिम्ह श्री तथागत नं असंख्य आनंद भिक्षु प्रमुखं। बोधिसत्व आदि देवदैत्य आदिं नाग मनूष्यग पनिस नलिचकाओ। जेतवन महाविहारस॥ सभा मक्षु लक्ष्य काओ श्री भगवान सिंहाग्रम स विज्यानाओ चोन जुल। थ्ववे लस सभालोक पनि से नं थवो २ श्रद्धाभाव नं दयकाओ हयागु। पुष्प धुपदीप॥ स्रगं धने वे द्यह ल हू, लता बुला दि दक्षिना पंचाम्हृत।ताय अक्षत नं पूजा यानाओ श्री साक्षात सिंह भगवान आनन्दनं विजया विस्यताक स्कं छलपोल खओ थुका। हनं थ्व संसार सदक्क सत्व प्रानिगन मनुष्य पनि हितयाय कारन सक्षि पनि खराओ करुनाक्त पात स्व अति मनोहर चित्रन द्वेनेय यापु ग्र न्हापा पूर्व अन्य सुविस्ता रनं कयंथ्व दान पुजा यायगु। हनं कर्म या सिनंतओ धन कर्म पूष्प हललाकगु।थ थिंगु कर्म याना मजुगु॥हे भगवन्॥वस्त्र मनुष्य नं गुलि न पुंष्प ह्वल लानाओ। अनूछूर वओ धिभ्भा न पद लानाओ। निर्वान पद लानाओ ओत‍धकं थगु कथा छलपोल स्वनं आज्ञा दयकाओ विज्याय माल धकं। शानिपुर। माैह ल्याय ननि स्तुस्य नं विनति यातं॥ यनंलि।श्री भगवान नं व्युति शानिपुत्र।मओेह ल्वायन भिक्षुनि स्मत<noinclude></noinclude> kip5wm1foyy6cczif5ie4mitn0p2zxi 104 449966 1334217 2026-04-11T10:01:09Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>कग्वि .र्च्चणाउ ल्लाष्पपेयालं।। याव स्मायाेग थनापिपूजये भ्तषांभगवन खटूंक सत्वानां सुएवकूशल हतुभविष्पन्ति ।। यत्रय त्राेपपस्य के विरहितश्वभवि ष्पन्ति।। श्रीलसमाधि प्रज्ञापूणासंभागधेनसागधिकमवकरातियःकग्विहग वत्कू लपू त्राेवाकू लहू हिता वाभिक्ष णीवाउपाग काेवाउपा शिका वात दन्वा मकश्वित्सत्वःअमाघपाशन्ददय अहिस्पशुक्भष्ट म्प..पवासं कूयाात् ।। सप्त<noinclude></noinclude> 6519chnqpxmh0ysddhy5z0ojj8kyf64 104 449967 1334218 2026-04-11T10:01:50Z Rahul Maharjan 959453 /* Not proofread */ 1334218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rahul Maharjan" /></noinclude>॥ वतिलं घ ना या ना विज्यायी गुवषते ॥ ग्वल मनुष्य पिसं थ्व प्रभावति तिर्थ स स्नान पूजा याना अभिषेक काई थ्व ते या पु रा य नं उल मनुष्य यात दक्व तिर्थ स स्नान याना गु पु रा य फ ल लाई ॥ हनं अ... वै त रा ग स स्नान पूजा दर्शन याना गुफल प्राप्त ज्वी॥हनं थथिंगु पुराय फल प्राप्त जुया चित्त शुद्ध जुया आनंदं सुखभो ग या ना वलिपतस सुखावति भूवन सवास लायी। हे मैत्रे य वोधिसत्व पुनर्वारथ्वजयतिर्थसिद्ध जू गु ता का लं दस्पं लि कछपालपर्वतस वदियानक आचार्य्य स्थापना याना तथुल वोधिसत्वरथया त्रा .या ना ह गु व ष त्ते उत्तरापंथं हतालव या थुल वोधिसत्व यात लुते याना यंकल ॥ थनंलिव़स्वो लया ॥ नामंताकालतकं कलश जात्रा या नातल॥ थनंलि वैशालिनगरस बहिछगुलि आदिनाथ ध याल वोधिसत्व छलदयाचोन ॥ थुलवोधिसत्व यात संघसहितं सकललोक पिसं भिंन कंपूजामान्य यानाव़तल ॥ थथ्य चोचों कालांतरविते जुयाव़ स्पं लिछ गुसमयस-ध्ववहिलिस चों पिनिथिथिंक लह जु या महा भञानक संग्रामजुया देव पाला कल पूजा व़ारि छ लजकवाकि ज्वीक परस्परप्रारया नाद क्कन र लोकपिं नाश जुल। हेशमा लोकपिं अथिजागुवयते थुल पूजा वारि नंजुसां आदिनाथ यार... लख याव़ला हात हा ज्वज लपा मिखा संषोभि धारा हाए काव़विंति यात ॥ हेना थ थ्वहिलिस थुलि मछिन र संग्राम जूगु स्वजक स्वया छुछुं मधा स्प छाय सुंमुक चो नाविज्याना आव जियाक चां छलपोलयात गथ्य स्य वा त हल याना चोने ॥ हनं श्मशान थ्यं ज्वी कथु लि मछि सीपिंजक दुगु था से जियाकचा गथ्य याना चोने अथ्याया निति आव़जिनंधर्मयाय फै म षु त धका धया वोधिसत्व या तल्वाचाकवु याद क्व तिलहिलत्वका गास पोचिनापाछाया व़हयान दिसध्यनका आदिनाथया<noinclude></noinclude> qbt0iemc8mbiw7vn9gp8k8wtgxouvpb 104 449968 1334221 2026-04-11T10:03:50Z Manjilmhrzn94 959341 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Manjilmhrzn94" /></noinclude>थथ्यया नितिं थथिं न्येष्ण पापीस्त वांनर धाये माकल मनुष्य जन्म काल। आओ थुष्ण मनुष्य धर्म याफलणं महाजन धायेकाओ चोनधकं. श्री शाक्य सिंह भगबानं सकल भिक्षुपनिस्त आज्ञादयेका विज्यातं. भोभिक्षुगणपिं थनंलि थ्व म्ह जुलसां महातओ धन पुरुष जुया चोंगु खंन्य धकं. श्री शाक्य सिंह भगबानं आज्ञा दयेकाबिज्यात।। ।। इतिश्रीकपि सावदाने मनुष्य जन्म द्वितिया ध्याय।। २ ।। पुनर्वार हाकनं श्री शाक्य सिंह भगबानं आज्ञा दयेकलं।। हे सभालोकपिं. थनंलि कामार्थी नगर सभूवना नं दराक्षा धायाष्ण महाजन दयाचोन. थ्वयास्ति. लोकबासिनि धयाष्ण.भार्य्या छष्ण दया चोन. थुष्णस्ती पुरुष निम्हं अतिसुंदरी जुयाओ. धर्मात्मा. दानधर्म यायेगु.<noinclude></noinclude> jmgd6g5k50wfd4931g0388jlzzpzrai 104 449969 1334224 2026-04-11T10:05:25Z SuyogyaRT 959437 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuyogyaRT" /></noinclude>मस्कार याङा वालं वार ।। समन्चा हर मांनाथसर्वतु धातु केश्वर ।। अक्षास ण सदा भ - भवतां शरण प्रजे ।। हे नाथ करुणामय छलपोलसेन जित लूमनकाव रक्षा यायेमाल छलपोल गथिं व धारसा त्रि जुवनसं इश्वर थनिनिसें जुलसा जेन छलपोलया शरण याय धुनो ।। प्राणतिपात कान्नि त्यका दन्ताद्म नतः सदा ।। अपु म्हचरणा च्वा पिम षावादा भिलाप नातू ।। मज्याच्च नृत्य संगीत भंषपर्णत्त विभुषणात ।। मं चोच्य शृयना चैय मकाल भोजनादपि ।। विन तः संचनेत्स त्सप्र त राज मूपोष धं ।। दशकूशल मूला नित्य क धर्मस माहित धावो धोचित्तं ममा धायसं प नं विद धसदा ।। ।।मेवू हिंसात्रोल<noinclude></noinclude> l2nzrrt1tp061phllz674ngxo31im41 104 449970 1334225 2026-04-11T10:06:15Z Aditishrestha15 941827 /* Not proofread */ 1334225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aditishrestha15" /></noinclude>रशां नेपाल क्षेत्र सथ्यंके हल॥ थ्व वेलस पापिष्ट ब्राह्मण यात शंकर तिर्थया तिरस्तोता व धाल ॥ भो पात कि ब्राह्मण नेपाल शंकर तिर्थ धया गुथ्व थका छन्त थ्यनका वविय धुन ॥ आव छनं थुगु स्थानस चोना श्री त्रिरत्नया नाम कया एकचित्त तपस्या याना चो ॥ थ्व वेलस छंगु पाप नाश जुया दिव्यदेह शरीर जुयी थुका ॥ भो पातकि ब्राह्मण धका धया तिर्थ सतोता वन ॥ है सभा लोकपिं थ्वनंलि पातकि ब्राह्मण नं जुसा एकचित्त याना ॥ ॐ नमोबुद्दाय ॐ नमो धर्माय ॐ नमो संघाय ॥ धका श्री त्रिरत्न याना मकया व थ्व युनुं निस्पे थ्व तिर्थ सडुना एकचित्तं तपस्या याना चोन॥ थथा चोचो नी छन्हु देया वस्पंलि थ्व कुष्टरोगि पापात्मा ग्व ॥ पाल ब्राह्मणया शरीर चुलि जाया व कथ हनं लाहा तुति दया वल ॥ भौ मैत्रेय वोधिसत्व थुगु प्रकारं थगु श रीर चुलिजा यात --- थ्व पातकि ब्राह्मणया मनस अति हर्ष मान याना व धाल ॥ धन्य २ तिर्थ धया गुम हा पुराय स्थान ख ॥ थथिंगु पुराय स्थानस जिनं तपस्याया नागु, नी छन्हु तिनिदत आव थनि थथिंगु अधो रपाप फुना जिगु शरीर चुलि जागावल थ्वतेनं धन्य २ ॥ श्री त्रिरत्न देवता ख थ्वस पोल यानाम मात्रक यानं जि थथिंगु पापनाश जुल धका मन सभा लपा व ॥ पुनर्वार एकचित्तं श्रीत्रिरत्न याके मनत याव -------- ल्हु या वालु कानं चैत्यदयकाव थमं फुफु थ्व जप तप ध्यान यना व ॥ हनं थमं फुथ्य पंचोपचार पूजा याना फ् ल मूल आदि दो हल पाव प्रार्थाणा यात ॥ हे परमेश्वर न्ह्यव कालस जिनंत धंगु अपराध याना गुडु आव जित थुगु पाप नाशया नाव दिव्य देह शरीर यानावन नानं ------ या पदवि लाय फ्येमा॥ भो परमेश्व र धका थुगुंप्रकार कल्पना याना ॥ थ्व तिर्थस तपस्पा याना चोन ॥ हे सभा लोकपिं हनं देव तर्पाण पितृतर्पण आदि याना व अनेगमाथनं तपो व्रत याना चो चो २ -------॥ थ्व ब्राह्मणया कुष्टरोग धया गु रति<noinclude></noinclude> d06m1mm9rkf9peh3jn1ovqtilk9q1pk 104 449971 1334227 2026-04-11T10:07:28Z Rohit9597 959480 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rohit9597" /></noinclude>यस ह्ङा यम दो सामर्थ मदले ह्ङाय म.दुल स ना ना प्रकात ण क . कयात . लायमगी व मा सोप बा स जु छ या ह्वन मोक्ष लायमगी व.सत छि द मु माल द्वल छि दपर्यतन छलययात सां निरर्थ भुमल .मातु णरीर यापी डामातु जुया छथि म्ह चणि . झ धीम्ह यासंता न जुया व महा मूर्ख खमने पुष्ट त्ति नि ष्ट . धर्म बिचार यायमसव थ्व गुलिपुष्ट . धर्म चलय याङन बातं बार संसारस जन्म जुया ब म्ट . जुया व त र्भ स्व . पअ धका र नरक वा स या ह्व व उथ्षं भुम नपं जुय मार थ्व ते तामातुबि चार यायंम<noinclude></noinclude> q5esg5b90cliqvuo88xq5ykpe8vwn0d 104 449972 1334228 2026-04-11T10:09:44Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>रागअन्धारि॥तारमाथ॥बांसंकंचनंरखंर्परंपांयंरंनरभेंदियां२बंज्र कंरंमूंस्तिदृंढंमांरंचंवुदंर्शनें॥ध्रु॥त्रिंभंग्यंनांमंयिंरें२त्रिंभंग्यनांसें तेनांचैं॥हेंवंज्रांचांयां॥ध्रु॥नींरवंर्ण्णनींरकंण्ठियांसंत्ववंरंसुकंरूणां॥रं र्क्तत्रिंयंनंयंनंबिंकरंलंसुबंदन्यं॥ध्रु॥लोंरलंलिंतज्रिंह्वमुंद्वंअद्वयंरं सपिंवयिघंनंनंवमूंहंतथांसुकांयां॥ध्रु॥गगनंसंयसंर्व्वमंयंभांसुंरंसु बंदनं॥ध्रु॥फंरयिंसंहांरंनेंबांज्रंयिंडमंरुंचां२भंनयिंसंगोंडांरिंत्रिं<noinclude></noinclude> ro0rttz690xovnut4ty63ob31od5ct5 104 449973 1334232 2026-04-11T10:16:07Z Svarnimn 941954 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Svarnimn" /></noinclude>भूवंनंसंहेंरूंवां॥ध्रु॥❈॥खाज्रापात्रल्हायदेतछायावगुरुमात्राया तकाय॥❈॥गीतहूँहूँदेहहारे॥❈॥रागविभास॥हूँहूँहूँ३हूँदेहध रूःसंसारभयतरुदे२द्वंदआदरिंर्गनजोगधरु॥हेबज्रातुम्हःतेनाहूँ॥ ॥ध्रु॥हेबज्रातुम्हातेनाहूँहूँहूँ२तेना२तेतेहूँहूँहूँहूँ॥❈॥सुरनरव न्द्रितचरनवरेकुसुमबिरेपंनज्रोगधरू॥ध्रु॥भावबिमकुटबिस्यहं शा२भुम्हगुणकोटियारे॥ध्रु॥नमामि२श्रीहेबज्रा२भुम्हगुणपिथि<noinclude></noinclude> 0spfg0o1pb06jswz5w7fo06fv0fes2j 104 449974 1334233 2026-04-11T10:16:22Z Manish mhrzan10 959486 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Manish mhrzan10" /></noinclude>ज्यानाजेः नित्य । । खदर्ग न्यासयाय। । रागगन्धार भैरवि। ता रव्ढप। । हरशिर म कू त कि र त्तमनि भासित चरन जुगां २ साहियं बज्रसत्बं परमेश्वरः प्रडमपदंः अाहाहाँ । । गाधसुनि बह पिथिकं थाेगतः देहधरं। । चारितुफरनः चालिगुहेगतः पद्मजुगां । । राग चाैतार। त्रिभुवन ज्वलित्रमुरुत्रिः अनुरायनः विनयंित्र । अाहाहाँ। । नांरयिवज्रसत्व त्वंपचमेश्वरः लीनजाेत्रि।। लक्ष्मिसह<noinclude></noinclude> qcqyjzh8geyb84igr8vnrhx7r5jk3s3 104 449975 1334234 2026-04-11T10:16:38Z Mahendra raj shakya 959477 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Mahendra raj shakya" /></noinclude>रुगाेलन‌भूमीस‌हाहायाेनाओतासजलिजवापबस्त्र लाहाया दक्व देवलाेकन‌ पारिजात स्वान धओल स्वान पलेस्वान उफाेल स्वान चडाेल स्वान ताय अक्षत तयाओ स्वान ओ गाचकाओ हल । थ्व बलस सर्वानद राजानस वत्र्हया । चुधानन‌ अमृत लखन‌ परमेश्वरया चरन कमलस‌ जलधारा हायकाओ । धर्मवतिरानिनस्वान पासलहाेलाओ । मन्त्रीगनपनिसेन‌ सुग‌ध धुप थनाओ प्रजागनपिनस्पनवाज्यथातकाओ । पुराेहितपनिस्यनताेत्र याना ओ पण्डित पनिस्पन‌ प्रस‌सायानाओ थिथि हर्षमानाओ । अादरभावनयाओ दानसालास बिज्याहुने धक‌ बिनतियानाओ दानसालास बिज्यातकल‌ ।। थनअभु<noinclude></noinclude> 6lamxj22r4u2089uof9i7p8w7nfum4q 104 449976 1334236 2026-04-11T10:17:27Z Bsotam 889230 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Bsotam" /></noinclude>वारात्अ माेघपाशद्वदय मूद्दिशाेशु क्भाष्ट म्पांमूपवासं कूर्प्पात् ।। सप्तवारा ममाद्यपा गद्वदय नाम लायत ॥ परिवर्भ्तयता तस्पभगवनदृष्ट ।। एवधर्म्मविगः तिरनु संसाप्रतिकाक्षितव्या.कतम विशतियदूतराेगा . मसाकायनीस्पस्पः न्ते उत्पत्न्ाश्वा स्परागा कर्म्मवशेन श्रीघ्रप्रमयास्पन्ति । स्विग्धमनाज्ञ।। श्र।। ऊगात्राग्वभ विष्पभि। वदूजन प्रिय ग्वभ विष्पतिश्रेप्तन्दियाे.. र्थप्रतिलम्तु<noinclude></noinclude> ec2ddh19jh1g9441ov26mzq2y4j34ug 104 449977 1334237 2026-04-11T10:18:12Z RMfortranscription 909142 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RMfortranscription" /></noinclude>स्य वि ज्या य मा ल ।। ।। कृ प या स्मा न्दु रा श त्का न स मु ... त्य भ वो द धेः स म्वो धि सा ध ने ध र्म्म नि जो ज य डु वो ध य न ।। ।। हे क लु ना म यः जि पिं जु सां म भिं गुः चि त्तं थि लः छ ल पो ल स्यंः कृ पा त याः सं सा र या गु · स मु द्र थ का याः वु ... य या ना · ।। वो धि ज्ञा न सा ध ना या य गुः ध र्म्म स जो ज्व्र ल प कि ।। ।। इ ति सं प्रा र्थि त ते न व लि ना भ द्र वा छ्रिणु नाः श्रु त्वा लो म्ह श्व श्चै नं व लिं दृ ष्ङै व मा दि श तु ।। ।। थु लि तः म हा मं ग लः वां छा या नाः च्वं म्हः व लि रा जा नः वि न्ति या स्यं लिः क लु ना म यं ङ नाः व लि रा जा या त श्व याः क लु न म यंः थु गु प्र का लं · आ ज्ञा द य क ल ।। ।। सा धु शृ णु स मा धा य दै त्या धि प स मा द रा तुः हि ता र्थ ते प्र व ज्या मि स द्द र्म्मं वो धि सा ध नं ।। ।। दै भ्य या रा जा जु या च्वं ज्यः हे व लि रा जाः सा धु २ ख ध कः आ द रं स हि त द य काः म न स मा धा न या नाः छ न ङ ङ मा लः वो धि ज्ञा न सा ध ना या नाः या य गुः हि ता र्थ जु यु गु ध र्म्म या खः छ न्त जिं क ङ त्य ना ।। ।। सं सा रे स र्व्व दा भ द्रं साै ख्यं भो कुं य दी छ सिः त्रि र त्नं स्म र णं कृ त्वा भ ज नि भ्यं स मा हि तः ।। ।। स दां सं सा र सः म हा मं ग ल गुः सु ख भो ग इ छा ला या स्म्मः त्रि र त्न या तः लु मं काः म न स मा धा न या नाः न्हि थं २ छ न भ ज ना या य मा ल ।। ।। त्रि र त्नं श र णं कृ त्वा ये भ ज न्ति स र्व्व दा भ वेः दु ... ति त्यो वि मु क्ता स्ते ग छ न्ति स ... तिं स<noinclude></noinclude> 0rtt5muu93ycj9r795tw8buflspn5co 104 449978 1334243 2026-04-11T10:19:58Z SuyogyaRT 959437 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuyogyaRT" /></noinclude>ता व मेवूयाय म्तु क स लोभ तोल ता व म्त्री भोग तोलताव मिथ्या चचन मद्यपान घाषू न मेहाले न ह्याक चेथ स्वान माला अलंकार खातालिव अवे ललभोजन थ्व तेता समस्तं तोलना व संसार उ द्वार याय फयेमाष कंभाल पा व भा ल पा व चुतराजा शुष्ठ मी पुतचल प पा ङा थ्व ते ता प्रार्थनायाङा व पुदान्जि णायाङा व वानर दणुवत प्रणामयाङा व अ परा ष्क्ष्मायाय माल धकं फोङा व संपूर्ण्त्तया ङ धुन काव विसर्जन या य । थ्वनं लि स्वप हरस पंचामृत सहित पादुं क्षिद्जापार न या य फ ल रूतमख शुद्ध आदिपं धुनके ।। स्व यस्ति जुल ङास पारणायाय मतेवः सूर्यास्त सपार णयात साप्रेत भोन वगु ल्यजुया ।। य ज्ञां गस्ति माया कोस चोङाव पालण<noinclude></noinclude> 1pvhn8nsf3hm9p94yi90q9cowvnfkmk 104 449979 1334244 2026-04-11T10:20:56Z NHOOJAH KRISHNA MAHARJAN 955124 /* Not proofread */ 1334244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="NHOOJAH KRISHNA MAHARJAN" /></noinclude>अदन्नॱप्रारााातिपाातॱकाममिथ्याॱमूषाबादॱपि-न पा-ष्पॱसं-न्नॱअरि-यापादॱमिथ्या-ष्टिॱ सन्नास्पःपुनरेबमफाषत।।भोगौतमनजानामिनशूणिमिकदाचन। एतब्ह्रतबिधानंचफलंचापिकथंबबुः।।केन केनपुराप्पेतब्ह्रतमाचरितंखलु।।तत्सर्बंभगबंमह्यंसमाद-समर्हसि।एतत्सर्बंप्रतिश्रृत्बाबयंचापिप्रमोदि ताः।यथाबिधिंचरिष्पामलोकेगेस्पब्रतो-मं।।इतितेनार्थितंश्रृत्बा भगबान गोतमस्ततः।--तस्याशयं शु-पुनरेबंतमब्रबीत।। शूणुबाशिष्ठसाधबत्रकृत्बाचेतःसमाहितं। तहिधानंफलंचापिकथ्षतेतेमयाखल्त।। ताबत्नासोयबासंगत्समाप्तंकुरुसाम्प्रतं। ततोलोकेश्बरस्पर्बसम्पगाराधयेब्रतं।मासेमासेशितपक्षकृ-पक्षपि बातथा। अ-म्यांत-तंकुर्यादार्या--मुपोषधं।। तीर्थेस्नानदि कं कृत्बाशुचिबम्ताबूते सुधीः।सर्बसत्बानुर्क पीचचत्तर्ब्रन्हबिहारिकः।।दशाकुलसंत्युक्कःसत्युधर्म्मपरायणः।श्रिमतोमोगयाशस्यलोकेश्बरस्पमण्तलं। बिधिबब्ह-यित्बाचपुजये-ब्हिधानतः।।त्रिरत्नशरणंगत्बाकृत्बाचयायदेशनां।पुणाानुमोदनांकुर्यागाचयेत जिनांस्छितिं।।जयस्तोत्रादिकंकृत्बाकुर्याछापिप्रदक्षिणं।।बोधिचि-समाधायसब्हर्मशूयादपि। ततश्चदक्षिधांद १ सम्पकुहष्टि १ सम्पेक्संकल्प २ सम्पक्बाक् ३ सम्पक्कर्मान्त ४ सम्पेक्आजीबजसम्पक् ब्यायोम‍-सम्पेक्स्ततिः-सम्पेक्समोधि-<noinclude></noinclude> tdr7w4ncw4wktjgmrhi4368d17yeqck 104 449980 1334246 2026-04-11T10:21:54Z Asim Bajracharya 945944 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Asim Bajracharya" /></noinclude>छिन्रन्देवो वर्षति। तछव्य मेकै कम्विन्दुंगणयिभुं। नभुकुलपुत्राव लोकितेश्वरस्यशव्यं मयापुश्य संभारंगणयिभुं॥ तद्यथा पिनाम कुलपुत्र महासमुद्रश्चभु राशीति याजन सहम्राणि गांभीर्य्यण। अप्रमया वैपुल्येनवड वामुखपर्य्यन्तं। तत्मयाशव्य मेकैकविन्दु गणयिभुं। नभुकुलयुत्राव लोकितेश्वरस्य वोधिसत्वस्य महासत्वस्य शव्यतेपुल्य सम्भारं गणयिभुं॥ तद्यथा पिनाम कुलपुत्र चभुर्म्महाद्वी पेषु येके चिच्चभुष्पादिकाः सिऺहव्याघ्रज्जे तरज्जुमृ गोष्ट्र्रशृ गालादया गागर्द्दभाः हस्तिाना श्वा महिषामार्जा रादयः एतेषुचभुष्य देषुशव्य मयैकैकंरा मगणयिभुं। नभुकुलपुत्राव लोकितेश्वरस्य वोधिसत्वस्य महासत्वस्य शव्यतेपुल्य सम्भारं गणयिभुं॥ तद्यथा पिनाम कुलपुत्र कश्चिदेव<noinclude></noinclude> nroyqf3io9z9zj32vc7t4robj0ph6zd 104 449981 1334247 2026-04-11T10:22:04Z Sachinshakya190 959485 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sachinshakya190" /></noinclude>तुणष्यम्मया पलमाशूसज सांप्रमाण मू..हीतुं । नतुकूलपुत्रशष्यम्मया पिण्डपात्रपूण्यस्कन्धंगणयितुं । तद्यथापि नाम कूलपूत्रशष्यतेमयामः हासमूद्रस्य एकैकंक्षल विन्दूंगण यितुं । नतृकूलपूत्र पिण्डपात्रस्य मयाशष्यतेपूण्येस्कन्धंगथितुं ।। तद्यथापि नाम कुपूत्र चतुर्षूमहाद्वीयेषू ..पूरूषदानकदारिकादयस्ते सर्ब्ब..षिकर्म्मान्तेदुद्यक्का भवेयूः। तेचतुर्म्महाद्वीयेषूनान्यंकृषिंकारयेयरूः । केवलंसषयानकृत्वाचकालेन कालंनागराजानावर्षधारामनूप्रयछन्ति तेचसर्षपान्निष्याद्यन्ते । तच्चैकद्वीपे खलंकूइयात । सर्ब्बते..पूरूषेदारकदािरकादयः सकटभारै र्म्मू..ः पिटकै रूष्टै गाेभिर्द्दभैः सर्व्वैत्तैलदथित्वातस्मिँ महाखलके महान्तचा सिंकूष्याृ ..भिर्गर्द्दभािदभिर्मर्द्दयित्वा महान्त रासिन्निष्याद<noinclude></noinclude> 3s3r3m80u3bugs3gqoyzrzixmlia4yw 1334251 1334247 2026-04-11T10:28:46Z Sachinshakya190 959485 1334251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sachinshakya190" /></noinclude>तुणष्यम्मया पलमाशूसज सांप्रमाण मू..हीतुं । नतुकूलपुत्रशष्यम्मया पिण्डपात्र पूण्येस्कन्धंगणयितुं । तद्यथापि नाम कूलपूत्रशष्यतेमयामः हासमूद्रस्य एकैकंक्षल विन्दूंगण यितुं । नतुकूलपूत्र पिण्डपात्रस्य मयाशष्यते पूण्येस्कन्धंगथितुं ।। तद्यथापि नाम कुपूत्र चतुर्षूमहाद्वीयेषू ..पूरूषदानकदारिकादयस्ते सर्ब्ब..षिकर्म्मान्तेदुद्यक्का भवेयूः। तेचतुर्म्महाद्वीयेषूनान्यंकृषिंकारयेयरूः । केवलंसषयानकृत्वाचकालेन कालंनागराजानावर्षधारामनूप्रयछन्ति तेचसर्षपान्निष्याद्यन्ते । तच्चैकद्वीपे खलंकूइयात । सर्ब्बते..पूरूषेदारकदािरकादयः सकटभारै र्म्मूटैः पिटकै रूष्टै गाेभिर्द्दभैः सर्व्वैत्तैलदथित्वातस्मिँ महाखलके महान्तचा सिंकूष्याृ ..भिर्गर्द्दभािदभिर्मर्द्दयित्वा महान्त रासिन्निष्याद<noinclude></noinclude> 1m90llldzqh1nq4dmeyy378ppk0x27m 104 449982 1334250 2026-04-11T10:25:47Z TalkingStreetNepal 889238 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TalkingStreetNepal" /></noinclude>॥सजाय वा दासी मवमीय खाया। मदा मी नवमीयवादात याच वादा ॥ मदाय बुधनायवादी रामची अंधा यखादा॥राम नामचीली बोथ खादाकयं भी यवाया। सांमीय स्वादा॥ ग्रष्टिय सादा काख की जाय वायदा ॥ काय ना की मायादास शेवाराम जाय खो दोगे मदा याचनीय खादा ॥ मंजय दानीखादा ॥ म दा मा यूजी विद्या नाही या दो ॥ मयूल का कार्य स्वादा ॥ 8- ॥ श्री यमदा मायनी विद्या नाहि. डीमीयम काननीस मार्क<noinclude></noinclude> 7jfdmrawgvgjdtk5g18yn09paij03g5 104 449983 1334253 2026-04-11T10:30:20Z Birajma97 959448 /* Proofread */ 1334253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Birajma97" /></noinclude>याभयदै मठु ॥ हनं ग्वल मनुष्यनं मंजुश्री चैत्य यात यथावि धीथ्पं पूजा यायी ॥ थ्वते या पुदायनं उ समनुस्यया या डुष्ट डुराचार आदि स्वभाव दक्क नाराजु यास पु** गुसा याखा निज्वी ॥ हनंदक्क धर्मया अधिपतिजुया सर्वोचियापदविलायी ।। अध्यायानिति थ्वने देवतापिंं आराधना याना भजनाया हेसभालो कपिं थथिं पिंदेवता या स्पेवा यानागु पुराय याप्र भावं छिमिसकमयां ॥ ध्वसं सारस नि श्चएहु खसजमज्वी मालिम सदाकालंसुख ज्वी ॥ हनं ग्वए मनु व्यपिसं श्रीतथागत यापद लाय गुवां छायायी ॥ उस मनुष्य पिसं सदाकालं ॥ ज्योतिस्वरूप- श्री स्वयंभु धर्मं धानुवागी श्वर आ दिनंसकलदेवता यात भजनाया धाक ॥ श्री शाकासिंह भगवानं मैत्रेय वेचिसत्व प्रमुखंसकः ल· सभा लोक या ** स्वया आज्ञा देकावि ज्यागुन्पना सकल सभा लोक पिंसंतुष्ट जुयातधास्नु रहे।<noinclude></noinclude> bmvqruk7pzr0cu3db92ihym8rx0pde4 104 449984 1334254 2026-04-11T10:34:12Z Aakritingkoti 958889 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aakritingkoti" /></noinclude>न्तः ॥ अूथतेमहा श्रीवकाः स्वकेषू बुध्द क्षडेघू प्रकान्ताः | तेचदेवाना गाय क्षागन्धर्व्व अूसूरागरूडाः किन्नरामहारगामनू य्या अूम नूष्याः सर्व्वते प्रकान्ताः ॥ ॥ इदमवोचेतभगवान स्तचवोघिसत्वाः साचसब्ब विती यर्ष त्स देव मानूयासूर गन्धर्व्व श्चलो कोभगवतो भाषि तम ॥ ॥ त्यनन्दन्निति ॥ आर्य्य कोरन्ड ब्यू हम्म हायानसूडंरन्त राक्षसमाप्तं ॥ ॥ यघर्म्म हेतु प्रभावाहेतु तेषान्तथागतः | ह्यवद ॥ भेषाचऽयो निरोघेएदन्वा दीमहाश्रमण ॥ शुभ ॥ ॥ स्वस्ति नेपालिकेवर्षे नागा....नागमाधवो शुक्ल तिथौडयोदश्यां स्वाते देभु शुवासरे ॥तस्मिन्दि नेसमाय्तभिूत कारशुय्युह<noinclude></noinclude> qbu1g16kb3i9x1hwd5inult6g17jm68 104 449985 1334256 2026-04-11T10:36:12Z SuyogyaRT 959437 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuyogyaRT" /></noinclude>यातसा पुनर्याम उपातसन चोनमात । भोजनपात्र यात सः त्रिकोण धकाणमणुलः थ्व खालं खनचो याव लंखन हाहायाङा व पारणपात्र तया व पारणपाप पाल न धून ङास घृत भोजनयाय मते व गोमांसतु ल्य ।। न्हापां द - क्षम मंत्रन भोजनाथोधन या य श्री रत्न त्रय यातदान याङा व अस्ट ताग्णि गोमाता अतिथि श्रीस्ठ देवता थ्व तेताया तचलिदान पाङाव जलदार विसर्जन धुन फाव आचमनयाङा व पंचवायू संतोष याय चो लान प्राणवायु दथूलान अपान वायु चालोनस मानचायू पचिंया नऊ दाठायू म्हलान त्यान वायू ङाप चिननं पंच वायू संगिष याय थ्वो नीति आचमन या ङा व थन ई छाथे पारण याय<noinclude></noinclude> n4i9wrufde3ksijj2qfzmjjt3kk3o5n 0 449986 1334257 2026-04-11T10:37:06Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1334257 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Мөрит | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =Энҗе бөртекләре | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =1909 ел | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} <center>'''Мөрит<ref>Мөрит — ишанга ияргән кеше.</ref>'''</center> <div style="text-indent:2em;"> Рамазан шәрифтә бер Мөритнең бик ифтар итәсе<ref>Ифтар итәсе — монда "көндез ашыйсы"ны аңлата.</ref> килде. Мөрит бу тугърыда күп уйламыйча, бер караңгы бүлмәгә кереп, шәм яндырды да, шәмгә тотып җомырка пешерергә тотынды. Җомырка пешкәч, кабыгын әрчеп ашарга гына башлаган иде, кисәктән күзе алдында үзенең шәйхе пәйда булып<ref>Шәйхе пәйдә булып — ишаны күренеп.</ref>: "Бу ни гөнаһ!" — дип кычкырды. Мөритнең курыкканлыктан теле тотылып: "Хәзрәт, зинһар, кичерә күр, Шәйтан котыртыт... кот... котырткан иде", — дигәндә, мич астыннан бер Шәйтан баласы сикереп чыты да, Мөриткә карап: "И оятсыз! Син нәфесең теләгән эшне эшлисең дә һаман без Шәйтаннарны гаеплисең; мин әле шәмгә тотып җомырка пешерүе үзем дә синнән генә өйрәндем". — диде. </div> ==Искәрмә һәм аңлатмалар== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] [[Category:Татар прозасы]] njtmzbov92z0obgjwoqltwznt9mi2vg 1334284 1334257 2026-04-11T11:48:22Z Winogadique 959174 1334284 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Мөрит | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН =Энҗе бөртекләре | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ =1909 ел | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{чәчмә әсәр-баш|Мөрит<ref>Мөрит — ишанга ияргән кеше.</ref>}} <div style="text-indent:2em;"> Рамазан шәрифтә бер Мөритнең бик ифтар итәсе<ref>Ифтар итәсе — монда "көндез ашыйсы"ны аңлата.</ref> килде. Мөрит бу тугърыда күп уйламыйча, бер караңгы бүлмәгә кереп, шәм яндырды да, шәмгә тотып җомырка пешерергә тотынды. Җомырка пешкәч, кабыгын әрчеп ашарга гына башлаган иде, кисәктән күзе алдында үзенең шәйхе пәйда булып<ref>Шәйхе пәйдә булып — ишаны күренеп.</ref>: "Бу ни гөнаһ!" — дип кычкырды. Мөритнең курыкканлыктан теле тотылып: "Хәзрәт, зинһар, кичерә күр, Шәйтан котыртыт... кот... котырткан иде", — дигәндә, мич астыннан бер Шәйтан баласы сикереп чыты да, Мөриткә карап: "И оятсыз! Син нәфесең теләгән эшне эшлисең дә һаман без Шәйтаннарны гаеплисең; мин әле шәмгә тотып җомырка пешерүе үзем дә синнән генә өйрәндем". — диде. </div> {{чәчмә әсәр-азак|1909}} ==Искәрмә һәм аңлатмалар== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] [[Category:Татар чәчмә әсәрләре]] c4nze7fblc4hmo0zadbxkv86bjpi2y4 104 449987 1334258 2026-04-11T10:37:26Z SuhelShakya 959481 /* Not proofread */ auto summary: New page created (no summary given) 1334258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuhelShakya" /></noinclude>णिभिक्ष बोधारयितब्यानि । येशीलबन्तो गुण वन्तः प्रज्ञा वन्तस्तेर्भिक्षव इमानिशिक्षा पदानिमयाय्रज्ञप्तानि । धारयित ब्यानि । असत्यरिभोगेन भिक्षवोन परिभोक्तब्यं ।। सांघिकंबम्तु अग्नि घटो पमं। सांघिकंबम्तु बिषापमं । सांघिकंबम्तु बजो पमं । सांघिकंबम्तु भारोपमं बिपस्यप्रतीकार्रकतुंशक्यते । नगुसांघिकस्यबम्तुनः प्रतीकारंकर्तुंशक्यते ।। ।। अथायुष्मानानन्दो भगवन्तमेतदबोचत ।। आज्ञ प्तनिभगबताशिक्षा पदानियेभिक्षबोधारयन्ति ।येय्रतिमोक्ष सम्बरंसम्बता भबन्ति । बिनया भिमुखा भबन्ति ।<noinclude></noinclude> 0yrvwg7n3z86lhj1se3vdjhfri0kg11 1334260 1334258 2026-04-11T10:38:58Z SuhelShakya 959481 1334260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuhelShakya" /></noinclude>णिभिक्ष बोधारयितब्यानि । येशीलबन्तो गुण वन्तः प्रज्ञा वन्तस्तेर्भिक्षव इमानिशिक्षा पदानिमयाय्रज्ञप्तानि । धारयित ब्यानि । असत्यरिभोगेन भिक्षवोन परिभोक्तब्यं ।। सांघिकंबम्तु अग्नि घटो पमं। सांघिकंबम्तु बिषापमं । सांघिकंबम्तु बजो पमं । सांघिकंबम्तु भारोपमं बिपस्यप्रतीकार्रकतुंशक्यते । नगुसांघिकस्यबम्तुनः प्रतीकारंकर्तुंशक्यते ।। ।। अथायुष्मानानन्दो भगवन्तमेतदबोचत ।। आज्ञ प्तनिभगबताशिक्षा पदानियेभिक्षबोधारयन्ति ।येय्रतिमोक्ष सम्बरंसम्बता भबन्ति । बिनया भिमुखा भबन्ति ।कोशा भिमुखाभब<noinclude></noinclude> gcop367eqe9sdxises1wcji1n76wkfx 1334261 1334260 2026-04-11T10:43:17Z SuhelShakya 959481 1334261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuhelShakya" /></noinclude>णिभिक्ष बोधारयितब्यानि । येशीलबन्तो गुण वन्तः प्रज्ञा वन्तस्तेर्भिक्षव इमानिशिक्षा पदानिमयाय्रज्ञप्तानि । धारयित ब्यानि । असत्यरिभोगेन भिक्षवोन परिभोक्तब्यं ।। सांघिकंबम्तु अग्नि घटो पमं। सांघिकंबम्तु बिषापमं । सांघिकंबम्तु बजो पमं । सांघिकंबम्तु भारोपमं बिपस्यप्रतीकार्रकतुंशक्यते । नगुसांघिकस्यबम्तुनः प्रतीकारंकर्तुंशक्यते ।। ।। अथायुष्मानानन्दो भगवन्तमेतदबोचत ।। आज्ञ प्तनिभगबताशिक्षा पदानियेभिक्षबोधारयन्ति ।येय्रतिमोक्ष सम्बरंसम्बता भबन्ति । बिनया भिमुखा भबन्ति ।कोशा भिमुखाभब न्ति । शिक्षाकुशलाभवन्ति। तानिचभगबतः शिक्षायदानिभवन्ति।। ।। आ<noinclude></noinclude> 8qfatmykhmcr77ccw6mbkedcpr8zdnw 1334262 1334261 2026-04-11T10:45:13Z SuhelShakya 959481 1334262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuhelShakya" /></noinclude>णिभिक्ष बोधारयितब्यानि । येशीलबन्तो गुण वन्तः प्रज्ञा वन्तस्तेर्भिक्षव इमानिशिक्षा पदानिमयाय्रज्ञप्तानि । धारयित ब्यानि । असत्यरिभोगेन भिक्षवोन परिभोक्तब्यं ।। सांघिकंबम्तु अग्नि घटो पमं। सांघिकंबम्तु बिषापमं । सांघिकंबम्तु बजो पमं । सांघिकंबम्तु भारोपमं बिपस्यप्रतीकार्रकतुंशक्यते । नगुसांघिकस्यबम्तुनः प्रतीकारंकर्तुंशक्यते ।। ।। अथायुष्मानानन्दो भगवन्तमेतदबोचत ।। आज्ञ प्तनिभगबताशिक्षा पदानियेभिक्षबोधारयन्ति ।येय्रतिमोक्ष सम्बरंसम्बता भबन्ति । बिनया भिमुखा भबन्ति ।कोशा भिमुखाभब न्ति । शिक्षाकुशलाभवन्ति। तानिचभगबतः शिक्षायदानिभवन्ति।। ।। आयुष्मा नानन्दो भगबतः पादौ<noinclude></noinclude> rv7y3fvjcs278x8gat980tsj3rv0h4k 1334263 1334262 2026-04-11T10:46:24Z SuhelShakya 959481 1334263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SuhelShakya" /></noinclude>णिभिक्ष बोधारयितब्यानि । येशीलबन्तो गुण वन्तः प्रज्ञा वन्तस्तेर्भिक्षव इमानिशिक्षा पदानिमयाय्रज्ञप्तानि । धारयित ब्यानि । असत्यरिभोगेन भिक्षवोन परिभोक्तब्यं ।। सांघिकंबम्तु अग्नि घटो पमं। सांघिकंबम्तु बिषापमं । सांघिकंबम्तु बजो पमं । सांघिकंबम्तु भारोपमं बिपस्यप्रतीकार्रकतुंशक्यते । नगुसांघिकस्यबम्तुनः प्रतीकारंकर्तुंशक्यते ।। ।। अथायुष्मानानन्दो भगवन्तमेतदबोचत ।। आज्ञ प्तनिभगबताशिक्षा पदानियेभिक्षबोधारयन्ति ।येय्रतिमोक्ष सम्बरंसम्बता भबन्ति । बिनया भिमुखा भबन्ति ।कोशा भिमुखाभब न्ति । शिक्षाकुशलाभवन्ति। तानिचभगबतः शिक्षायदानिभवन्ति।। ।। आयुष्मा नानन्दो भगबतः पादौशिरसाबन्दि त्वाप्रका<noinclude></noinclude> nntzwki74difubc7g2g8d090270eyuu 104 449988 1334259 2026-04-11T10:38:18Z Manjilmhrzn94 959341 /* Not proofread */ 1334259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Manjilmhrzn94" /></noinclude>लिमहार सजयाओ सदा सर्व कालं। देवतापनिस्त जुल। गुरुपनिस्तं सेवायानाओ महाद्य जुयाओ चोनष्ण वनि जालपनि अपालं दओ चतुर्दिसंना पप्रख्यान्त जुयाओ अपालं अष्टधातु तओनत्र चतुष्टि वृहिनं भदार २ पुर्ण्ह जुया ठोचोन स्कहनं सोमेस। चेल ह्वाति निपनि दयाओ महाजन धन पुरुष<noinclude></noinclude> khelg6b9wsk5nc3vep3oa5spt8i3p0z 0 449989 1334264 2026-04-11T10:47:30Z Ситековы Бекизовы Лайпановы Курмангуловы 959521 auto summary: New page created (no summary given) 1334264 wikitext text/x-wiki Лайпановы - карачаевская фамилия ногайского происхождения. Происходит от прямого потомка ногайских биев - Лайпана. Его отец - Бекту. Дед - Адурхай ("белый хан") (1616-1707). Прадед - Аджи-Герий (1587-1662). Прапрадед - Джандан-мырза (ум. 14.02.1620). Прапрапрадед - Хан-мырза (ум. 1639). Прапрапрапрадед - Урус-бий (1489-1590) (бий Ногайской Орды 1578-1590). 90917th2kkjuvcz76anke2ijj2vvvb3 0 449990 1334265 2026-04-11T10:48:53Z Ситековы Бекизовы Лайпановы Курмангуловы 959521 auto summary: New page created (no summary given) 1334265 wikitext text/x-wiki Ситековы - ногайский род карачаевского происхождения. Род восходит к карачаевскому бию Лайпану. У Лайпана родился сын Нану, который женился на ногайке. У них родились четыре дочери и три сына: старший Бекиз, средний Курмангул и младший Ситек. Впоследствии они стали родоначальниками фамилии Бекизовы, Курмангуловы и Ситековы. 5ouawd6xl6739uuatvb3tp4ijc4buug 0 449991 1334266 2026-04-11T10:49:13Z Ситековы Бекизовы Лайпановы Курмангуловы 959521 auto summary: New page created (no summary given) 1334266 wikitext text/x-wiki Бекизовы - ногайский род карачаевского происхождения. Род восходит к карачаевскому бию Лайпану. У Лайпана родился сын Нану, который женился на ногайке. У них родились четыре дочери и три сына: старший Бекиз, средний Курмангул и младший Ситек. Впоследствии они стали родоначальниками фамилии Бекизовы, Курмангуловы и Ситековы. 8cv7jdtdbp06chtg4cxs7z1trr24ufw 0 449992 1334267 2026-04-11T10:49:45Z Ситековы Бекизовы Лайпановы Курмангуловы 959521 auto summary: New page created (no summary given) 1334267 wikitext text/x-wiki Курмангуловы - ногайский род карачаевского происхождения. Род восходит к карачаевскому бию Лайпану. У Лайпана родился сын Нану, который женился на ногайке. У них родились четыре дочери и три сына: старший Бекиз, средний Курмангул и младший Ситек. Впоследствии они стали родоначальниками фамилии Бекизовы, Курмангуловы и Ситековы. drb2jijrepfrf5w9bw85p4qezp8u8sg 0 449993 1334268 2026-04-11T10:50:12Z Ситековы Бекизовы Лайпановы Курмангуловы 959521 auto summary: New page created (no summary given) 1334268 wikitext text/x-wiki Булатуковы - ногайский род карачаевского происхождения. Род восходит к карачаевскому бию Лайпану. У Лайпана родился сын Нану, который женился на ногайке. У них родились четыре дочери и три сына: старший Бекиз, средний Курмангул и младший Ситек. Впоследствии они стали родоначальниками фамилии Бекизовы, Курмангуловы и Ситековы. У Бекиза родился сын по имени Булатук, который стал родоначальником фамилии Булатуковы. prjj0tydiy7md6su9k14a3qn53xs1xn 104 449994 1334270 2026-04-11T11:00:34Z Swornim Bajracharya 959173 /* Proofread */ 1334270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Swornim Bajracharya" /></noinclude>ॐ स्व य भु ध म्म धा तु ‌‌‍‍त्य न म स्का या य ॥ पु न वा र ग थे राा धा सा ॥ व्ह त्य त गौ भा य मा न जु या चो म्ह ॥ श्री शा क्य सिं ह भ ग वा न या त ॥ जि नं न म स्का र या ना ॥ हा न क नंः ग थ्व चो म्ह श्री सा क्य ॥ ॐ न मोः श्री शा क्य मु नि म हा वौ द्या य न मः ॥ १ वं दे श्री शा क्य सिं ह सू र ग न स हि तं दे व दे वा धि प शं ॥ सं सा रा द्धे प्ल व स क ल गु नि धि गो त्त्र मं वू ना थः सं सारे सि ह ना दं स क ल भ य ह लं ॥ स्था पि तं ध र्म्म के तु। तै लो क्य ध र्म्म व र्ष गु न श त नि ल यं दे व लो कः ॥ सि ह धा र सा ॥ दे व लो क स ग ल प नि स्य नं ॥ सं र्व्व स त्व प्रा नि प नि स्प नं ॥ पु जा या ना त ओ श्री सा क्य सि ह भ ग वा न या त ॥ त त ॥ हा न क नं द व्क दे व या रा जा जु था हो वि ज्या क म्ह व्तं श्री शा क्य सिं ह ॥ सं सा र या गु स मु ।।। र त रे यः या का ओ वि द्या क म्ह ॥ द व्क गु ल या स्वा नि जु या ओ वि द्या क म्ह ॥ हा क न या पु र्न वा नः गो त म धा य का ओ वि द्या क म्ह ॥ वू * द व्क या ना थ जु या ओ वि ज्या क म्ह ॥ * नू वि ह र ती भ ग वा न्स वू * जे त द ने वि ह रे * ना थ पि नु स्या ना म्य म ह ता भि * स घे न सा र्द्ध त्र यो द श भि भि * श तै म ह भि क्षि ना शु चै स्त यो क्तः स मा धि व शि ता भि क्ष स घै न सा र्द्ध त्र यो द श भि भि क्ष श तै म ह भि क्षी ना शु वै स्त यो क्तः स मा धि द शि ता प्रा प्तै; ॥ जि तै * यैः तै श्व स व * लै वो धि स त्वैः ए व * म ह भि म हा श्रा द क ग *ः ॥ सं सा र या त सिं ह ना द याना ग वि ज्या क म्ह ॥ पु न वा ल ॥ ह नं द व्क भ य र या ना स वि ज्या क म्ह ॥ ध मम या छ त्रं नं कु य का ो वि ज्या क म्ह ॥स्व र्ग म ध्ष पा ता लं ध मम गुः * गा का ओ वि ज्या क म्हः दे व लो क सं म नु क मो क संः उ लि थु गि म॥ श रं स र ॥ दो रं दो ल ग्र ल वि या वि ज्या क म्हः ॥ १ द म्ह श्रा सा के सि ह भ ग वा न नं ॥ ि म श्व ल क भि क्ष स हि त ॥ सं घ पि स ना पं दो ना ॥ ो त व र्ण म हा वि हा रे ञ ना थ पिं तु दः धा या ह्म या गु ॥ आ ति म नो र म जु या चो गु उ * ल वि द्या त ॥ त प स्या न जि ते क्ष या वो पिः ॥ व त * * जि ते क्ष या चो पिं ॥ ज प तो त ने म या ना चो पि भि क्षु पि ॥ ञ सं व्य वो ज क ग नैः र ......<noinclude></noinclude> 1zeemmucgkpgpj5edimracqtjtf4ntd 106 449995 1334272 2026-04-11T11:08:17Z Ten Jampa Gonpo 887820 auto summary: New page created (no summary given) 1334272 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=རྗེ་གསང་བའི་རྣམ་ཐར། |Language=བོད་ཡིག |Author=བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན། |Translator= |Editor= |Year= |Publisher=mongolia |Address= |Key= |Source=https://library. |Image=[[File:རྗེ་གསང་བའི་རྣམ་ཐར།.jpg|thumb|རྗེ་གསང་བའི་རྣམ་ཐར།]] |Progress=C |Volumes= |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Width= |Css= }} [[Category:Tibetan]] 527baxlbumybr18nvhhvig7kgncbrd3 104 449996 1334279 2026-04-11T11:20:00Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>གསང་བའི་རྣམ་ཐར་བཞུགས་སོ།<noinclude></noinclude> dx9n95rxgxo7pqg0lpfnh88whtj13yk 104 449997 1334282 2026-04-11T11:45:10Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>༄༅། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་བ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གི་མཁྱེན་པ་རབ་ ཡངས་ནམ་མཁའ་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་འོད་ཟེར་ཅན། །རྒྱལ་སྲས་ཉི་མ་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་ རྗེ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོས་བསྟེན། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས། ། ཕྱོགས་བཅུར་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱིས། །མ་ལུས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་འོན་ཀྱང་ནི། །དད་ པས་སྤེལ་ལ་ཅུང་ཟད་མཉན་པར་གྱིས། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་བསྟོད་ཚིག་མེ་ཏོག་གི །འཕྲེང་བ་ སྤེལ་ལེགས་བློ་གསལ་མགྲིན་པའི་རྒྱན། །དད་པའི་བསོད་ནམས་སྤེལ་བའི་རིན་ཆེན་ནི། །བདག་<noinclude></noinclude> a86nwkqfdvuf0oyud7b8pi1z8vnd2qm 104 449998 1334283 2026-04-11T11:46:21Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>༄༅། །གིས་བསྒྲུབས་ལ་མཁས་རྣམས་དགྱེས་པར་མཛོད། །ཁྱོད་ཀྱི་ལེགས་པར་ སྤྱད་པའི་བསོད་ནམས་སྤྲིན། །གདུལ་བྱའི་དགེ་ལེགས་སྤེལ་བའི་ཆར་རྒྱུན་ཅན། །ཟབ་དང་རྒྱ་ ཆེའི་སྙན་པའི་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་ཆུ་འཛིན་དབང་པོ་བཞིན། །ཏིང་འཛིན་བྱེ་ བ་མང་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་། །ལེགས་བཤད་རྩོམ་དང་སྒྲུབ་ལ་མངོན་བརྩོན་པ། །རྣལ་འབྱོར་དབང་ ཕྱུག་སྔགས་རིག་ཀུན་གྱི་གཙོ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་ལུས་ཅན་གཙུག་ན་རྒྱལ། །སྔོན་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ གདན་དུ་རྒྱལ་བ་ལ། །རིན་ཆེན་ཤེལ་གྱི་ཕྲེང་བ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག །ལེགས་པར་ཕུལ་ཏེ་བྱང་<noinclude></noinclude> fh7g8mkj6ihkx2ts7q8kdxy5dv8cpqt 2 449999 1334285 2026-04-11T11:49:19Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1334285 wikitext text/x-wiki ==Çäçmä äsär şablonı== —{{Текст турында | ИСЕМ = | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 = | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ = | КИЛӘСЕ = }} {{чәчмә әсәр-баш|}} <div style="text-indent:2em;"> </div> {{чәчмә әсәр-азак|}} ==Искәрмә һәм аңлатмалар== [[Category:]] op068fkmk3ke6ppzqy24z5fxu5fr1pq 104 450000 1334288 2026-04-11T11:52:41Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ། ཡང་དག་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་སྐལ་ལྡན་གྱུར། །དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དགུང་ལོ་བདུན་ནས་རྗེ་བཙུན་གསང་བདག་དང་། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ མར་མེ་མཛད། ། མངོན་སུམ་གཟིགས་ཤིང་རྒྱུན་དུ་རྗེས་བཟུང་བས། །སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཞུང་ གདམས་པར་ཤར། །དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་མདོག་ལྟར་རབ་སྔོ་བའི། །རབ་མཛེས་འོད་ཟེར་ ལྔ་ཡི་དྲ་བ་ཅན། །ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པའི་དབུས་སུ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །མངོན་སུམ་གཟིགས་པ་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། ། དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར། །ནམ་འདོད་<noinclude></noinclude> slf3ppxcen376n7quqp2kdtu8v7hft6 104 450001 1334289 2026-04-11T11:54:26Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>༄༅། །གཟིགས་ཤིང་དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་དང། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཞུང་ཟབ་ མོའི་དོན། །རྒྱུན་དུ་གསན་པ་རྒྱལ་སྲས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཡན་ལག་བདུན་པའི་ཆོ་ག་ མཛད་པའི་ཚེ། །སངས་རྒྱས་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་མངོན་སུམ་དུ། །རང་རང་སྐུ་ཡི་དབྱིབས་དང་ཕྱག་ མཚན་སོགས། །ཇི་བཞིན་རྒྱུན་དུ་གཟིགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །གཡས་གཡོན་ ཕྱག་གི་ཆོས་འཆད་ཕྱག་རྒྱ་ཅན། །བཟང་བོའི་བཞུགས་སྟངས་མཛད་པའི་བྱམས་མགོན་ གྱིས། །སླར་ཡང་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་གཤེགས་པ་བཞིན། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་སྒྲུབ་པར་<noinclude></noinclude> aoef9rjltvu7glm6i3nrhj6xl3dnfhg 0 450002 1334290 2026-04-11T11:55:28Z Winogadique 959174 auto summary: New page created (no summary given) 1334290 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Икенче бүлек]] | КИЛӘСЕ =[[Дүртенче бүлек]] }} {{чәчмә әсәр-баш|<center>III</center>}} Шулай итеп, урак бетте, көз җитте. Ашлыклар эшен бетергәч, бакчага чыгып, бәрәңге казырга вакыт җитте. Бу бәрәңге казу вакытында миңа урак вакытындагы кеби уйнап йөрергә тугъры килмәде: мине казып чыгарылган бәрәңгеләрне капчыкка тутырырга куштылар. Мин дә үз хезмәтемне яхшы гына эшләдем. Бу вакыт, көз көненең салкын вакытлары булса да, мин яланаяк идем. Аякларым туңганга, мин аларны балчыкка күмеп утыра идем. Бервакыт шулай, аякны балчыкка күмеп, бәрәңге чүпләгән чагымда, теге бәрәңге казучы аксак Саҗидә апай яңлыш минем аякка тимер көрәк белән чапты. Аяк шактый тирән җәрәхәтләнде, мин урынымнан сикереп торып, бераз читкә барып утырып егъладым да, соңра, җәрәхәткә балчык сибеп, янә хезмәтемә дәвам иттем; ләкин бу юлы аяклар никадәр туңсалар да, балчыкка күмәргә курыктым. «Моны ни өчен яздың?» — диерләр. Ни өчен языйм? Шул вакытта аягым бик авыртканга вә хәзер дә аякта шул җәрәхәтнең эзе булганга тоттым да яздым. Бара торгач бакча эшләре дә бетте. Беркөнне кич белән әти белән әни иртәгә иртүк мине абыстайга укырга илтәчәкләрен миңа мәгълүм иттеләр. Таң атты; кояш чыкмас борын ук торып чәй эчтек. Чәйне җыештыргач, әни мине кулымнан җитәкләде дә үземездән биш-алты гына адым булган Фәтхерахман хәзрәт өенә алып барды. Анда барып кердек. Мине укытачак абыстай кулына чыбык тотып утырган, аның тирә-ягында, минем яшемдәге кечкенә кыз балалар күп булганы кеби, шактый җитеп килә торган кызлар да бар иде. Алар арасында, богъдай арасындагы берничә борчаклар кеби, берничә минем шикелле ир балалар да бар иде. Әни иң элек ике бөтен икмәк илә бер тиенме, ике тиенме акчасын абыстайга тоттыргач, алар да, бөтен шәкертләр дә бик озак дога кыйлдык. Әни мине тапшырып, үзе киткәч, мин кызлар белән бергә «әлеп, пи, ти, си, җымыкый»ны, бер дә тарланмыйча, кычкырып укый башладым. Шул рәвешчә «әлеп, пи, ти, си»не берничә көн такмаклагач, миңа «Иман шарт» та тоттырдылар. Бу «Иман шарт»ының иҗеге белән сүрәсе<ref>Иҗеге белән сүрәсе — хәрефләрне иҗекләп һәм аңлатмалары белән өйрәнү.</ref> миңа кыш буена җитте бугай. Мин бу кышта һаман шул кыска гына «Иман шарт» тирәсендә әйләнүдән уза алмадым. Фәкать, «Иман шарт» бетерүгә гыйлавә<ref>Гыйлавә — өстәмә.</ref> уларак, бервакыт абыстай өйдә юк вакытта, бәгъзе<ref>Бәгъзве — айбер.</ref> шаян кызларның. «Кәлимәтен таййибәтен, безнең әни бай катын, изүе тулы тәңкә, борыны тулы…» дигән сүзләрен ишеттем. Ишетелмәгән сүз вә күрелмәгән нәрсә һәрберсе гыйлем булганлыктан, табигый, мин дә бу сүзне яратып отып алдым, һәм шуны үземнән надан малайлар каршында тәкрарлап, аларны көлдереп йөрер булдым. {{чәчмә әсәр-азак|}} ==Искәрмә һәм аңлатмалар== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] mr2xg81ybnfzke7zbqp0o12zb1fjbtk 1334292 1334290 2026-04-11T11:58:33Z Winogadique 959174 1334292 wikitext text/x-wiki —{{Текст турында | ИСЕМ =Исемдә калганнар | АСТИСЕМ = | КИСӘК = | АВТОР = | АВТОРСЫЗ = | АВТОРЛАР = | АВТОР1 =Габдулла Тукай | ОРИГИНАЛ ТЕЛЕ = | ОРИГИНАЛДА ИСЕМ= | ОРИГИНАЛДА АСТИСЕМ= | ТӘРҖЕМӘЧЕ = | ЭЧТӘЛЕК = | ЦИКЛДАН = | ҖЫЕНТЫКТАН = | ЯЗЫЛУ ДАТАСЫ = | НӘШЕР ИТҮ ДАТАСЫ = | ЧЫГАНАК = | ВИКИПЕДИЯ = | БАШКА = | ФАЙЛ = | ФАЙЛ АСТЫ ЯЗУЫ = | АЛДАГЫ =[[Икенче бүлек]] | КИЛӘСЕ =[[Исемдә калганнар (Тукай)/Дүртенче бүлек|Дүртенче бүлек]] }} {{чәчмә әсәр-баш|<center>III</center>}} Шулай итеп, урак бетте, көз җитте. Ашлыклар эшен бетергәч, бакчага чыгып, бәрәңге казырга вакыт җитте. Бу бәрәңге казу вакытында миңа урак вакытындагы кеби уйнап йөрергә тугъры килмәде: мине казып чыгарылган бәрәңгеләрне капчыкка тутырырга куштылар. Мин дә үз хезмәтемне яхшы гына эшләдем. Бу вакыт, көз көненең салкын вакытлары булса да, мин яланаяк идем. Аякларым туңганга, мин аларны балчыкка күмеп утыра идем. Бервакыт шулай, аякны балчыкка күмеп, бәрәңге чүпләгән чагымда, теге бәрәңге казучы аксак Саҗидә апай яңлыш минем аякка тимер көрәк белән чапты. Аяк шактый тирән җәрәхәтләнде, мин урынымнан сикереп торып, бераз читкә барып утырып егъладым да, соңра, җәрәхәткә балчык сибеп, янә хезмәтемә дәвам иттем; ләкин бу юлы аяклар никадәр туңсалар да, балчыкка күмәргә курыктым. «Моны ни өчен яздың?» — диерләр. Ни өчен языйм? Шул вакытта аягым бик авыртканга вә хәзер дә аякта шул җәрәхәтнең эзе булганга тоттым да яздым. Бара торгач бакча эшләре дә бетте. Беркөнне кич белән әти белән әни иртәгә иртүк мине абыстайга укырга илтәчәкләрен миңа мәгълүм иттеләр. Таң атты; кояш чыкмас борын ук торып чәй эчтек. Чәйне җыештыргач, әни мине кулымнан җитәкләде дә үземездән биш-алты гына адым булган Фәтхерахман хәзрәт өенә алып барды. Анда барып кердек. Мине укытачак абыстай кулына чыбык тотып утырган, аның тирә-ягында, минем яшемдәге кечкенә кыз балалар күп булганы кеби, шактый җитеп килә торган кызлар да бар иде. Алар арасында, богъдай арасындагы берничә борчаклар кеби, берничә минем шикелле ир балалар да бар иде. Әни иң элек ике бөтен икмәк илә бер тиенме, ике тиенме акчасын абыстайга тоттыргач, алар да, бөтен шәкертләр дә бик озак дога кыйлдык. Әни мине тапшырып, үзе киткәч, мин кызлар белән бергә «әлеп, пи, ти, си, җымыкый»ны, бер дә тарланмыйча, кычкырып укый башладым. Шул рәвешчә «әлеп, пи, ти, си»не берничә көн такмаклагач, миңа «Иман шарт» та тоттырдылар. Бу «Иман шарт»ының иҗеге белән сүрәсе<ref>Иҗеге белән сүрәсе — хәрефләрне иҗекләп һәм аңлатмалары белән өйрәнү.</ref> миңа кыш буена җитте бугай. Мин бу кышта һаман шул кыска гына «Иман шарт» тирәсендә әйләнүдән уза алмадым. Фәкать, «Иман шарт» бетерүгә гыйлавә<ref>Гыйлавә — өстәмә.</ref> уларак, бервакыт абыстай өйдә юк вакытта, бәгъзе<ref>Бәгъзве — айбер.</ref> шаян кызларның. «Кәлимәтен таййибәтен, безнең әни бай катын, изүе тулы тәңкә, борыны тулы…» дигән сүзләрен ишеттем. Ишетелмәгән сүз вә күрелмәгән нәрсә һәрберсе гыйлем булганлыктан, табигый, мин дә бу сүзне яратып отып алдым, һәм шуны үземнән надан малайлар каршында тәкрарлап, аларны көлдереп йөрер булдым. {{чәчмә әсәр-азак|}} ==Искәрмә һәм аңлатмалар== [[Category:Tatar]] [[Category:Габдулла Тукай]] e29zegg6mwcl6fbw7r502u558ut3v1f 104 450003 1334291 2026-04-11T11:56:06Z Ten Jampa Gonpo 887820 /* ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ། */ 1334291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ten Jampa Gonpo" /></noinclude>ལུང་བསྟན་པ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ལྷ་མིའི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་དང་། །སྨན་གྱི་བླ་དང་འདྲེན་པ་འོད་ དཔག་མེད། །འཁོར་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་ན་ལྷམ་མེ་བ། །མངོན་སུམ་གཟིགས་པ་རྒྱལ་སྲས་ ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དངོས་གྲུབ་འབྱུང་གནས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་དང་། །གཙུག་ཏོར་རྣམ་རྒྱལ་ འཕགས་མ་འོད་ཟེར་ཅན། །བར་ཆད་ཀུན་སེལ་གཙུག་ཏོར་གདུགས་དཀར་སོགས། །ལྷག་པའི་ལྷ་ རྣམས་ཡང་ཡང་གསལ་བར་གཟིགས། །དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །རྒྱལ་སྲས་ཀླུ་སྒྲུབ་རྗེ་བཙུན་སངས་ རྒྱས་བསྐྱངས། །འཕགས་པ་ལྷ་དང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས། །རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ཀླུ་<noinclude></noinclude> p4murvujmnrwyliekf3okv23pu83uih