Wikipedia
sqwiki
https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Media
Speciale
Diskutim
Përdoruesi
Përdoruesi diskutim
Wikipedia
Wikipedia diskutim
Skeda
Skeda diskutim
MediaWiki
MediaWiki diskutim
Stampa
Stampa diskutim
Ndihmë
Ndihmë diskutim
Kategoria
Kategoria diskutim
Portal
Portal diskutim
TimedText
TimedText talk
Moduli
Moduli diskutim
Event
Event talk
Astronomia
0
1260
2939309
2771534
2026-04-07T16:15:51Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939309
wikitext
text/x-wiki
{{Pa fusnota|date=shkurt 2025|artikull rreth shkencës}}
'''Astronomia''' është [[Shkencat natyrore|shkencë natyrore]] që përfshin [[vrojtimi]]n dhe shpjegimin e [[Dukuria|dukurive]] që ndodhin jashtë [[Toka|Tokës]] dhe [[Atmosfera|atmosferës]] së saj. Ajo studion prejardhjen, zhvillimin, vetitë fizike dhe kimike të të gjitha trupave jashtë tokësorë që mund të vrojtohen në qiell, së bashku me të gjitha proçeset (ecuritë) në të cilat ato përfshihen.
Me ndryshimin e kohërave kanë ndryshuar dhe degët e saj të studimit. Gjatë një pjese të mirë të shekullit XX, astronomia ishte menduar të ndahej në [[Astrometria|astrometri]], [[Mekanika qiellore|mekanikë qiellore]] dhe [[Astrofizika|astrofizikë]]. Nga të treja, astrofizika, është dega më e njohur pasi në shumë [[Universiteti|universitete]] përfshihet në degë kërkimi dhe zhvillimi.
[[Skeda:Moon Dedal crater.jpg|parapamje|250px|Astronomi Lunare:Pjesa e Hënës që nuk shihet. Eshtë fotografuar nga misioni [[Apollo 11]] që u soll rreth [[Hëna|Hënës]] në [[1969]].]]
Astronomia është ndër të paktat shkenca ku amatorët luajnë ende një rol, sidomos në zbulimin dhe vëzhqimin e dukurive qiellore. Astronomia nuk duhet ngatërruar me [[Astrologjia|astrologjinë]], apo [[pseudoshkenca]]t të cilat përpiqen të zbulojnë fatin e njerëzve duke vrojtuar lëvizjen e trupave qiellorë. Megjithëse të dyja bazohen tek të njëjtat parime (vrojtimin e qiellit), ato janë të ndryshme: astronomia bazohet në studimin sipas metodave shkencore, ndërsa [[astrologjia]] nuk ka baza në metoda të tilla.
== Etimologjia ==
''Astronomia'' (nga fjala [[Greqishtja e lashtë|Greke]] [[wiktionary:ἀστρονομία|ἀστρονομία]], prej <span lang="el" dir="ltr">[[wiktionary:ἄστρον|ἄστρον]]</span> ''astron'', "yll" dhe -νομία ''-nomia'' nga [[wiktionary:νόμος|<span lang="el" dir="ltr">νόμος</span>]] ''nomos'', "ligj" ose "kulturë") do të thotë "ligji i [[Ylli|yjeve]]". Astronomia nuk duhet ngatërruar me [[Astrologjia|astrologjinë]], sistemin besimtar që konstaton që veprimet shoqërore diktohen dhe ndërlidhen me pozitat e objekteve yjore.<ref>{{cite journal|last1=Losev|first1=Alexandre|year=2012|title='Astronomy' or 'astrology': A brief history of an apparent confusion|journal=[[Journal of Astronomical History and Heritage]]|volume=15|issue=1|pages=42–46|arxiv=1006.5209|bibcode=2012JAHH...15...42L|doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2012.01.05|issn=1440-2807|s2cid=51802196}}</ref> Edhe pse të dy fushat kanë prejardhje të përbashkët, ato janë që tani plotësisht të ndara.<ref name="new cosmos2">{{cite book|last=Unsöld|first=Albrecht|title=The New Cosmos: An Introduction to Astronomy and Astrophysics|author2=Baschek, Bodo|date=2001|publisher=Springer|others=Translated by Brewer, W.D.|isbn=978-3-540-67877-9|location=Berlin, New York}}</ref>
== Degët ==
Astronomia përbehet nga disa degë. Ndarja e parë bëhet në ''astronomi teorike'', dhe ''astronomi vrojtuese''. Vrojtuesit përdorin mënyra të ndryshme për të marrë të dhëna mbi dukuri të ndryshme, të dhëna që përdoren nga [[Teoricieni|teoricienët]] për ndërtimin e modeleve, shpjegimin e këtyre dukurive dhe parashikimin e të tjerëve të ngjashëm. Kjo nuk do të thotë që vrojtuesit dhe teoricienët janë persona të ndryshëm.
Degët e studimit mund të ndahen edhe sipas dy kritereve:
* sipas [[subjekti]]t (p.sh [[Planeti|planetët]] ose [[galaktika]]t) ose [[problematika]]ve (formimi i [[ylli|yjeve]] ose i planetëve)
* sipas zonës së spektrit elektromagnetik të studiuar
=== Ndarja sipas subjektit ===
[[Skeda:Dust.devil.mars.arp.750pix.jpg|parapamje|300px|[[Astronomia planetare]], ose [[Shkenca planetare|shkencat planetare]]: një "djall pluhuri" ne [[Marsi|Mars]]. Fotografuar nga [[Mars Global Surveyor]] [[Vrojtuesi i përgjithshëm marsian]].]]
* [[Astrometria]]: Mat vendosjen dhe zhvendosjen e objekteve (sendeve) qiellore. Nevojitet të përcaktojë sistemin e përdorur të vend-ndodhjes dhe lëvizje-matjen e objekteve në galaksinë tonë.
* [[Kozmologjia]]: Studimi i gjithësisë në tërësi dhe zhvillimin e saj.
* [[Astronomia galaktikore]]: Ishte studimi i ndërtimtarisë dhe përbërësve të galaktikës sonë. Tani përfshin studimin e galaktikave të tjera që mund të vëzhgohen me hollësi.
* [[Astronomia Tejgalaktikore]]: Studimi i objekteve (kryesisht galaksive) jashtë galaksisë sonë.
* [[Formimi dhe zhvillimi i galaktikave]]: Studimi i formimit të galaksive, dhe zhvillimit të tyre në gjendjen e vëzhguar të tashme.
* [[Shkenca planetare]]: Studimi i [[planeti|planetëve]] të [[Sistemi diellor|sistemit diellor]] është (në kohët e fundit), nganjëherë i menduar një [[Disiplina|disiplinë]] e ndryshme; e quajtur gjithashtu [[Planetologjia|planetologji]].
* [[Astronomia yjore]]: Studimi i yjeve në përgjithësi.
* [[Zhvillimi i yjeve]]: Studimi dhe zhvillimi i yjeve nga formimi i tyre deri në fundin e tyre si mbetje yjore.
* [[Formimi i yjeve]]: Studimi i kushteve dhe proceseve (ecurive) që kanë çuar në formimin e yjeve në brendësinë e reve të [[Gazi|gazta]], dhe vetë ecurinë e formimit.
Gjithashtu, ka edhe disiplina të tjera që mund të mendohen pjesë e astronomisë, ose janë shkenca ndërdisiplinore në lidhje me astronominë si:
* [[Arkeoastronomia]]
* [[Astrobiologjia]]
* [[Astrokimia]]
* [[Shkencat planetare]]
* [[Kosmologjia]]
=== Mënyra e përfitimit të informacionit ===
Në astronomi, mënyra kryesore për të përftuar informacione është nëpërmjet identifikimit dhe analizimit të [[Rrezatimi radioaktiv|rrezatimeve radioaktive]],
[[Fotoni|fotoneve]]; mënyrë tjetër për përftimin e informacioneve janë [[rrezet kozmike]], [[neutrino]]t, dhe, në të ardhmen e afërt, [[Vala gravitacionale|valët gravitacionale]] (shih [[LIGO]] dhe [[LISA]]).
Një ndarje tradicionale e astronomisë jepet edhe nëpërmjet [[spektri]]t [[Elektromagnetizmi|elektromagnetik]] të vëzhguar:
* [[Astronomia optike]] përmbledh teknikat e përdorura për zbulimin dhe analizimin e [[Drita|dritës]] në [[Gjatösia valore|gjatësi valore]] të tilla që mund të identifikohen edhe me [[Syri|sy]] (rreth 400 - 800 nm). Mjeti më i njohur është [[teleskopi]], me [[matës elektroni imazhesh]]<!--si? ma von--> dhe [[spektrografi]].
* [[Astronomia Infrared]] merret me identifikimin e rrezatimeve infra të kuqe (valë më të gjata se drita e kuqe). Instrumenti më i përdorur është teleskopi por me shtimin e një instrumenti për [[Teleskopi hapësinor|teleskopët hapësinorë]] përdoren gjithashtu për të asgjösuar zhurmat (interferencat elektromagnetike) nga atmosfera.
* [[Radioastronomia]] përdor instrumente plotësisht të ndryshëm për identifikimin e [[rrezatimi]]t të valëve nga [[Milimetri|mm]] në [[Centimetri|cm]]. Marrësit janë të ngjashëm me ata që përdoren në transmetimin [[radio]]r (që përdor këto lloj valësh). Shih [[Radio teleskopi]].
* [[Astronomia e energjisë së lartë]]
<div style="float:right; clear:right; margin-left:10px; margin-right:10px; width:300px; text-align:center">
[[Skeda:Grav.lens1.arp.750pix.jpg|parapamje|right|250px|Lente gravitacionale]]<br /><small>'' '''Astronomia përtejgalaktikore''': lente gravitacionale. Ky imazh i teleskopit hapësinor Hubëll tregon blu të ndryshme, objekte në formë nyjesh që s'janë gjë tjetër veçse imazhe shumëfishe të të njëjtës galaksi. Janë shumëfishuar nga efekti i lentes gravitacionale i një grupimi galaksish të verdha, eliptike dhe spirale. Lentja gravitacionale krijohet nga fusha gravitacionale e grupimeve që prish imazhin e objekteve më të largëta.'' <br />'''Klikoni mbi foto për më shumë informacione dhe një pamje më të zgjeruar.''' </small>
</div>
Radioastronomia dhe astronomia optike mund të mbështetet nga grupe [[Observatori|observatorësh]], sepse [[atmosfera]] e Tokës është e tejdukshme në atë gjatësi valësh. Drita infra e kuqe thithet thuajse tërësisht nga [[Avulli|avujt]] e [[uji]]t, për këtë vëzhguesit infrared duhet të vendosen lart në hapësirë ose në një vend të thatë .
Atmosfera është opake në gjatësitë valore të përdorura nga [[astronomia e rrezeve X]], [[astronomia e rrezeve gama]], [[astronomia UV]] dhe, për këtë arsye mund të dërgohen lart nëpërmjet [[Balloni|ballonave]] ose [[Observatori hapsinor|observatorëve hapësinorë]].
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e astronomisë}}
Në pjesën e hershme të historisë së saj, astronomia merrej vetëm me vëzhgimin dhe parathënien e lëvizjeve të trupave qiellorë që mund të shiheshin me sy.
[[Rigveda]] përmend 27 [[Yllësia|yjësi]] që shoqërohen me lëvizjen e diellit si edhe 12 ndarje [[Zodiaku|zodiakale]] të qiellit. [[Qytetërimi grek|Grekët e lashtë]] dhanë një ndihmesë të rëndësishme në astronomi, mes të tjerash me përkufizimin e sistemit të [[Madhësia e dukshme|madhësisë]]. [[Bibla]] përmban disa pohime rreth vendosjes së tokës në gjithësi dhe rreth natyrës së yjeve dhe planetëve, shumica e të cilave janë më tepër poetike sesa tekstuale; shiko [[Kozmologjia biblike]]. Në vitet [[500|500 e.r.]], [[Arjabhata]] paraqiti një sistem matematikor që e shfaqte tokën të rrotullohej rreth boshtit të saj dhe i mendonte lëvizjet e planetëve rreth diellit.
Studimi i astronomisë pothuajse ndaloi gjatë mesjetës, përveç punës së astronomëve arabë. Astronomi islamik i fund [[shekulli IX|shekullit 9]] [[al-Farghani]] (Abu'l-Abbas Ahmad ibn Muhammad ibn Kathir al-Farghani) shkroi gjerësisht mbi lëvizjen e trupave qiellorë. Puna e tij u përkthye në gjuhën latine në shekullin e 12. Në fund [[shekulli X|shekullin e 10]], u ndërtua një [[Qiellvëzhguesi|qiellvëzhgues]] i madh afër [[Teherani]]t, në [[Irani|Iran]] nga astronomi [[al-Khujandi]] i cili vëzhgoi një sërë kalimesh meridiane të diellit, gjë që e lejoi atë të njehsonte pjerrësinë ekliptike.
Në [[Persi]], [[Omar Khajam]] (Ghijat al-Din Abu'l-Fat‘h Umar ibn Ibrahim al-Nisaburi al-Khajami) përpiloi shumë tabela astronomike dhe riformoi [[kalendari]]n i cili ishte më i saktë se [[kalendari Julian|kalendari julian]] dhe i afrohej [[Kalendari gregorian|kalendarit gregorian]].
Gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] [[Nikola Koperniku|Koperniku]] propozoi një [[Modeli heliocentrik|model heliocentrik]] (model që ka si qendër diellin) të [[Sistemi diellor|sistemit diellor]]. Puna e tij u mbrojt, u zgjerua, dhe u saktësua nga [[Galileo Galilei]] dhe [[Johanes Kepleri]]. Kepleri ishte i pari që shfaqi një sistem i cili përshkruante saktësisht hollësitë e lëvizjeve të planetëve me diellin në qendër. Megjithatë, Kepleri nuk i kuptonte arsyet pas ligjeve që ai përshkroi. I mbetej shpikjes së [[Isak Njutoni|Njutonit]] të [[Dinamika qiellore|dinamikave qiellore]] dhe [[Ligji i rëndesës|ligjit të rëndesës]] të shpjegonte përfundimisht lëvizjet e planetëve.
[[Skeda:Ant.nebula.arp.600pix.jpg|parapamje|right|300px|[[Astronomia yjore]], zhvillimi yjor : [[Mjegullnaja]] planetare milingonë. Gazrat dalës nga qendra e yllit që po vdes tregojnë modelet simetrike jo të ngjashëm me modelet kaotike të shpërthimeve të rëndomta.]]
Yjet mendohet të jenë trupa qiellorë shumë të largët. Me shpikjen e [[Spektroskopia|spektroskopisë]] u dëshmua se ata janë të ngjashëm me diellin tonë, por me një kënd të gjerë [[temperatura]]sh, [[masa]]sh, dhe madhësish. Ekzistenca e [[galaktika|galaksisë]] sonë, [[Rruga e qumështit|rrugës së qumështit]], si një grup i ndarë yjesh u vërtetua vetëm në qindvjeçarin e 20, sëbashku me ekzistencën e galaksive "të jashtme", dhe pak më vonë, zgjerimi i [[Gjithësia|gjithësisë]] vërejtur me largimin e shumicës së galaksive nga ne. [[Kozmologjia]] bëri një përparim të madh gjatë qindvjeçarit të 20, me modelin e [[Big Bang|Bumit të Madh]] mbështetur fuqimisht nga provat e dhëna nga astronomia dhe fizika, si p.sh. [[rrezatimi i pasëm i mikrovalëve kozmike]], [[Ligji i Habllit]] dhe [[Sinteza bërthamore e Bumit të Madh|mbushëllimi kozmologjik i elementeve]].
== Shih edhe ==
* [[Astrofizika]]
* [[Përmes Gjithësisë me shpejtësi më të madhe se të dritës]]
* [[88 yjësitë moderne|Yllësia]]
* [[Kozmogonia]]
* [[Kozmologjia]]
* [[Sistemi diellor]]
* [[Shkenca hapësinore]]
* [[Ylli]]
== Vegla astronomike ==
* [[Teleskopi]]
* [[Kalkulatori]]
* [[Observatori]] (Vëzhguesi)
== Referime ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* {{Wikiquote}} [http://www.asimpleclick.com/nasa_related.htm Faqe rrjetore e NASA-s rreth astronomisë] – {{In lang|en}}
=== Organizata ===
* [http://www.aavso.org/ American Association of Variable Star Observers]
* [http://www.drastronomy.com/ Durham Region Astronomical Association]
* [http://www.noao.edu/ National Optical Astronomy Observatories] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19970129013230/http://www.noao.edu/ |date=29 janar 1997 }}
* [http://www.nyaa-starfest.com/ North York Astronomical Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210213215425/http://www.nyaa-starfest.com/ |date=13 shkurt 2021 }}
* [http://www.rasc.ca/ Royal Astronomical Society of Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040622025835/http://www.rasc.ca/ |date=22 qershor 2004 }}
* [http://www.ras.org.uk/ Royal Astronomical Society (UK)]
* [http://www.astro.cz/ Czech Astronomical Society]
* [https://web.archive.org/web/20040124051103/http://www.hia-iha.nrc-cnrc.gc.ca/ Herzberg Institute of Astrophysics]
* [http://www.slasonline.org/ Saint Louis Astronomical Society]
=== Referime ===
* [https://web.archive.org/web/20040629075556/http://www.ency-astro.com/ Encyclopedia of Astronomy and Astrophysics]
* [http://xxx.lanl.gov/ Los Alamos Astrophysics e-Print Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200123091301/https://www.lanl.gov/errors/system-notification.php |date=23 janar 2020 }}
* [http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ Astronomy Picture of the Day]
* [http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/ 20th Century Astronomers]
* [https://web.archive.org/web/20060615045134/http://physics.unr.edu/grad/welser/astro/arab.html Islamic and Arab Astronomy]
[[Kategoria:Astronomi| ]]
[[Kategoria:Fizikë]]
[[Kategoria:Shkencë]]
3lhc76bm4l85nje2b3adauxnwlsbahk
2939334
2939309
2026-04-07T16:23:54Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939309|2939309]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939334
wikitext
text/x-wiki
{{Pa fusnota|date=shkurt 2025|artikull rreth shkencës}}
'''Astronomia''' është [[Shkencat natyrore|shkencë natyrore]] që përfshin [[vrojtimi]]n dhe shpjegimin e [[Dukuria|dukurive]] që ndodhin jashtë [[Toka|Tokës]] dhe [[Atmosfera|atmosferës]] së saj. Ajo studion prejardhjen, zhvillimin, vetitë fizike dhe kimike të të gjitha trupave jashtë tokësorë që mund të vrojtohen në qiell, së bashku me të gjitha proçeset (ecuritë) në të cilat ato përfshihen.
Me ndryshimin e kohërave kanë ndryshuar dhe degët e saj të studimit. Gjatë një pjese të mirë të shekullit XX, astronomia ishte menduar të ndahej në [[Astrometria|astrometri]], [[Mekanika qiellore|mekanikë qiellore]] dhe [[Astrofizika|astrofizikë]]. Nga të treja, astrofizika, është dega më e njohur pasi në shumë [[Universiteti|universitete]] përfshihet në degë kërkimi dhe zhvillimi.
[[Skeda:Moon Dedal crater.jpg|parapamje|250px|Astronomi Lunare:Pjesa e Hënës që nuk shihet. Eshtë fotografuar nga misioni [[Apollo 11]] që u soll rreth [[Hëna|Hënës]] në [[1969]].]]
Astronomia është ndër të paktat shkenca ku amatorët luajnë ende një rol, sidomos në zbulimin dhe vëzhqimin e dukurive qiellore. Astronomia nuk duhet ngatërruar me [[Astrologjia|astrologjinë]], apo [[pseudoshkenca]]t të cilat përpiqen të zbulojnë fatin e njerëzve duke vrojtuar lëvizjen e trupave qiellorë. Megjithëse të dyja bazohen tek të njëjtat parime (vrojtimin e qiellit), ato janë të ndryshme: astronomia bazohet në studimin sipas metodave shkencore, ndërsa [[astrologjia]] nuk ka baza në metoda të tilla.
== Etimologjia ==
''Astronomia'' (nga fjala [[Greqishtja e lashtë|Greke]] [[wiktionary:ἀστρονομία|ἀστρονομία]], prej <span lang="el" dir="ltr">[[wiktionary:ἄστρον|ἄστρον]]</span> ''astron'', "yll" dhe -νομία ''-nomia'' nga [[wiktionary:νόμος|<span lang="el" dir="ltr">νόμος</span>]] ''nomos'', "ligj" ose "kulturë") do të thotë "ligji i [[Ylli|yjeve]]". Astronomia nuk duhet ngatërruar me [[Astrologjia|astrologjinë]], sistemin besimtar që konstaton që veprimet shoqërore diktohen dhe ndërlidhen me pozitat e objekteve yjore.<ref>{{Cite journal |last1=Losev |first1=Alexandre |year=2012 |title='Astronomy' or 'astrology': A brief history of an apparent confusion |journal=[[Journal of Astronomical History and Heritage]] |volume=15 |issue=1 |pages=42–46 |arxiv=1006.5209 |bibcode=2012JAHH...15...42L |doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2012.01.05 |issn=1440-2807 |s2cid=51802196}}</ref> Edhe pse të dy fushat kanë prejardhje të përbashkët, ato janë që tani plotësisht të ndara.<ref name="new cosmos2">{{cite book |last=Unsöld |first=Albrecht |title=The New Cosmos: An Introduction to Astronomy and Astrophysics |author2=Baschek, Bodo |date=2001 |publisher=Springer |others=Translated by Brewer, W.D. |isbn=978-3-540-67877-9 |location=Berlin, New York}}</ref>
== Degët ==
Astronomia përbehet nga disa degë. Ndarja e parë bëhet në ''astronomi teorike'', dhe ''astronomi vrojtuese''. Vrojtuesit përdorin mënyra të ndryshme për të marrë të dhëna mbi dukuri të ndryshme, të dhëna që përdoren nga [[Teoricieni|teoricienët]] për ndërtimin e modeleve, shpjegimin e këtyre dukurive dhe parashikimin e të tjerëve të ngjashëm. Kjo nuk do të thotë që vrojtuesit dhe teoricienët janë persona të ndryshëm.
Degët e studimit mund të ndahen edhe sipas dy kritereve:
* sipas [[subjekti]]t (p.sh [[Planeti|planetët]] ose [[galaktika]]t) ose [[problematika]]ve (formimi i [[ylli|yjeve]] ose i planetëve)
* sipas zonës së spektrit elektromagnetik të studiuar
=== Ndarja sipas subjektit ===
[[Skeda:Dust.devil.mars.arp.750pix.jpg|parapamje|300px|[[Astronomia planetare]], ose [[Shkenca planetare|shkencat planetare]]: një "djall pluhuri" ne [[Marsi|Mars]]. Fotografuar nga [[Mars Global Surveyor]] [[Vrojtuesi i përgjithshëm marsian]].]]
* [[Astrometria]]: Mat vendosjen dhe zhvendosjen e objekteve (sendeve) qiellore. Nevojitet të përcaktojë sistemin e përdorur të vend-ndodhjes dhe lëvizje-matjen e objekteve në galaksinë tonë.
* [[Kozmologjia]]: Studimi i gjithësisë në tërësi dhe zhvillimin e saj.
* [[Astronomia galaktikore]]: Ishte studimi i ndërtimtarisë dhe përbërësve të galaktikës sonë. Tani përfshin studimin e galaktikave të tjera që mund të vëzhgohen me hollësi.
* [[Astronomia Tejgalaktikore]]: Studimi i objekteve (kryesisht galaksive) jashtë galaksisë sonë.
* [[Formimi dhe zhvillimi i galaktikave]]: Studimi i formimit të galaksive, dhe zhvillimit të tyre në gjendjen e vëzhguar të tashme.
* [[Shkenca planetare]]: Studimi i [[planeti|planetëve]] të [[Sistemi diellor|sistemit diellor]] është (në kohët e fundit), nganjëherë i menduar një [[Disiplina|disiplinë]] e ndryshme; e quajtur gjithashtu [[Planetologjia|planetologji]].
* [[Astronomia yjore]]: Studimi i yjeve në përgjithësi.
* [[Zhvillimi i yjeve]]: Studimi dhe zhvillimi i yjeve nga formimi i tyre deri në fundin e tyre si mbetje yjore.
* [[Formimi i yjeve]]: Studimi i kushteve dhe proceseve (ecurive) që kanë çuar në formimin e yjeve në brendësinë e reve të [[Gazi|gazta]], dhe vetë ecurinë e formimit.
Gjithashtu, ka edhe disiplina të tjera që mund të mendohen pjesë e astronomisë, ose janë shkenca ndërdisiplinore në lidhje me astronominë si:
* [[Arkeoastronomia]]
* [[Astrobiologjia]]
* [[Astrokimia]]
* [[Shkencat planetare]]
* [[Kosmologjia]]
=== Mënyra e përfitimit të informacionit ===
Në astronomi, mënyra kryesore për të përftuar informacione është nëpërmjet identifikimit dhe analizimit të [[Rrezatimi radioaktiv|rrezatimeve radioaktive]],
[[Fotoni|fotoneve]]; mënyrë tjetër për përftimin e informacioneve janë [[rrezet kozmike]], [[neutrino]]t, dhe, në të ardhmen e afërt, [[Vala gravitacionale|valët gravitacionale]] (shih [[LIGO]] dhe [[LISA]]).
Një ndarje tradicionale e astronomisë jepet edhe nëpërmjet [[spektri]]t [[Elektromagnetizmi|elektromagnetik]] të vëzhguar:
* [[Astronomia optike]] përmbledh teknikat e përdorura për zbulimin dhe analizimin e [[Drita|dritës]] në [[Gjatösia valore|gjatësi valore]] të tilla që mund të identifikohen edhe me [[Syri|sy]] (rreth 400 - 800 nm). Mjeti më i njohur është [[teleskopi]], me [[matës elektroni imazhesh]]<!--si? ma von--> dhe [[spektrografi]].
* [[Astronomia Infrared]] merret me identifikimin e rrezatimeve infra të kuqe (valë më të gjata se drita e kuqe). Instrumenti më i përdorur është teleskopi por me shtimin e një instrumenti për [[Teleskopi hapësinor|teleskopët hapësinorë]] përdoren gjithashtu për të asgjösuar zhurmat (interferencat elektromagnetike) nga atmosfera.
* [[Radioastronomia]] përdor instrumente plotësisht të ndryshëm për identifikimin e [[rrezatimi]]t të valëve nga [[Milimetri|mm]] në [[Centimetri|cm]]. Marrësit janë të ngjashëm me ata që përdoren në transmetimin [[radio]]r (që përdor këto lloj valësh). Shih [[Radio teleskopi]].
* [[Astronomia e energjisë së lartë]]
<div style="float:right; clear:right; margin-left:10px; margin-right:10px; width:300px; text-align:center">
[[Skeda:Grav.lens1.arp.750pix.jpg|parapamje|right|250px|Lente gravitacionale]]<br /><small>'' '''Astronomia përtejgalaktikore''': lente gravitacionale. Ky imazh i teleskopit hapësinor Hubëll tregon blu të ndryshme, objekte në formë nyjesh që s'janë gjë tjetër veçse imazhe shumëfishe të të njëjtës galaksi. Janë shumëfishuar nga efekti i lentes gravitacionale i një grupimi galaksish të verdha, eliptike dhe spirale. Lentja gravitacionale krijohet nga fusha gravitacionale e grupimeve që prish imazhin e objekteve më të largëta.'' <br />'''Klikoni mbi foto për më shumë informacione dhe një pamje më të zgjeruar.''' </small>
</div>
Radioastronomia dhe astronomia optike mund të mbështetet nga grupe [[Observatori|observatorësh]], sepse [[atmosfera]] e Tokës është e tejdukshme në atë gjatësi valësh. Drita infra e kuqe thithet thuajse tërësisht nga [[Avulli|avujt]] e [[uji]]t, për këtë vëzhguesit infrared duhet të vendosen lart në hapësirë ose në një vend të thatë .
Atmosfera është opake në gjatësitë valore të përdorura nga [[astronomia e rrezeve X]], [[astronomia e rrezeve gama]], [[astronomia UV]] dhe, për këtë arsye mund të dërgohen lart nëpërmjet [[Balloni|ballonave]] ose [[Observatori hapsinor|observatorëve hapësinorë]].
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e astronomisë}}
Në pjesën e hershme të historisë së saj, astronomia merrej vetëm me vëzhgimin dhe parathënien e lëvizjeve të trupave qiellorë që mund të shiheshin me sy.
[[Rigveda]] përmend 27 [[Yllësia|yjësi]] që shoqërohen me lëvizjen e diellit si edhe 12 ndarje [[Zodiaku|zodiakale]] të qiellit. [[Qytetërimi grek|Grekët e lashtë]] dhanë një ndihmesë të rëndësishme në astronomi, mes të tjerash me përkufizimin e sistemit të [[Madhësia e dukshme|madhësisë]]. [[Bibla]] përmban disa pohime rreth vendosjes së tokës në gjithësi dhe rreth natyrës së yjeve dhe planetëve, shumica e të cilave janë më tepër poetike sesa tekstuale; shiko [[Kozmologjia biblike]]. Në vitet [[500|500 e.r.]], [[Arjabhata]] paraqiti një sistem matematikor që e shfaqte tokën të rrotullohej rreth boshtit të saj dhe i mendonte lëvizjet e planetëve rreth diellit.
Studimi i astronomisë pothuajse ndaloi gjatë mesjetës, përveç punës së astronomëve arabë. Astronomi islamik i fund [[shekulli IX|shekullit 9]] [[al-Farghani]] (Abu'l-Abbas Ahmad ibn Muhammad ibn Kathir al-Farghani) shkroi gjerësisht mbi lëvizjen e trupave qiellorë. Puna e tij u përkthye në gjuhën latine në shekullin e 12. Në fund [[shekulli X|shekullin e 10]], u ndërtua një [[Qiellvëzhguesi|qiellvëzhgues]] i madh afër [[Teherani]]t, në [[Irani|Iran]] nga astronomi [[al-Khujandi]] i cili vëzhgoi një sërë kalimesh meridiane të diellit, gjë që e lejoi atë të njehsonte pjerrësinë ekliptike.
Në [[Persi]], [[Omar Khajam]] (Ghijat al-Din Abu'l-Fat‘h Umar ibn Ibrahim al-Nisaburi al-Khajami) përpiloi shumë tabela astronomike dhe riformoi [[kalendari]]n i cili ishte më i saktë se [[kalendari Julian|kalendari julian]] dhe i afrohej [[Kalendari gregorian|kalendarit gregorian]].
Gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] [[Nikola Koperniku|Koperniku]] propozoi një [[Modeli heliocentrik|model heliocentrik]] (model që ka si qendër diellin) të [[Sistemi diellor|sistemit diellor]]. Puna e tij u mbrojt, u zgjerua, dhe u saktësua nga [[Galileo Galilei]] dhe [[Johanes Kepleri]]. Kepleri ishte i pari që shfaqi një sistem i cili përshkruante saktësisht hollësitë e lëvizjeve të planetëve me diellin në qendër. Megjithatë, Kepleri nuk i kuptonte arsyet pas ligjeve që ai përshkroi. I mbetej shpikjes së [[Isak Njutoni|Njutonit]] të [[Dinamika qiellore|dinamikave qiellore]] dhe [[Ligji i rëndesës|ligjit të rëndesës]] të shpjegonte përfundimisht lëvizjet e planetëve.
[[Skeda:Ant.nebula.arp.600pix.jpg|parapamje|right|300px|[[Astronomia yjore]], zhvillimi yjor : [[Mjegullnaja]] planetare milingonë. Gazrat dalës nga qendra e yllit që po vdes tregojnë modelet simetrike jo të ngjashëm me modelet kaotike të shpërthimeve të rëndomta.]]
Yjet mendohet të jenë trupa qiellorë shumë të largët. Me shpikjen e [[Spektroskopia|spektroskopisë]] u dëshmua se ata janë të ngjashëm me diellin tonë, por me një kënd të gjerë [[temperatura]]sh, [[masa]]sh, dhe madhësish. Ekzistenca e [[galaktika|galaksisë]] sonë, [[Rruga e qumështit|rrugës së qumështit]], si një grup i ndarë yjesh u vërtetua vetëm në qindvjeçarin e 20, sëbashku me ekzistencën e galaksive "të jashtme", dhe pak më vonë, zgjerimi i [[Gjithësia|gjithësisë]] vërejtur me largimin e shumicës së galaksive nga ne. [[Kozmologjia]] bëri një përparim të madh gjatë qindvjeçarit të 20, me modelin e [[Big Bang|Bumit të Madh]] mbështetur fuqimisht nga provat e dhëna nga astronomia dhe fizika, si p.sh. [[rrezatimi i pasëm i mikrovalëve kozmike]], [[Ligji i Habllit]] dhe [[Sinteza bërthamore e Bumit të Madh|mbushëllimi kozmologjik i elementeve]].
== Shih edhe ==
* [[Astrofizika]]
* [[Përmes Gjithësisë me shpejtësi më të madhe se të dritës]]
* [[88 yjësitë moderne|Yllësia]]
* [[Kozmogonia]]
* [[Kozmologjia]]
* [[Sistemi diellor]]
* [[Shkenca hapësinore]]
* [[Ylli]]
== Vegla astronomike ==
* [[Teleskopi]]
* [[Kalkulatori]]
* [[Observatori]] (Vëzhguesi)
== Referime ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* {{Wikiquote}} [http://www.asimpleclick.com/nasa_related.htm Faqe rrjetore e NASA-s rreth astronomisë] – {{In lang|en}}
=== Organizata ===
* [http://www.aavso.org/ American Association of Variable Star Observers]
* [http://www.drastronomy.com/ Durham Region Astronomical Association]
* [http://www.noao.edu/ National Optical Astronomy Observatories] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19970129013230/http://www.noao.edu/ |date=29 janar 1997 }}
* [http://www.nyaa-starfest.com/ North York Astronomical Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210213215425/http://www.nyaa-starfest.com/ |date=13 shkurt 2021 }}
* [http://www.rasc.ca/ Royal Astronomical Society of Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040622025835/http://www.rasc.ca/ |date=22 qershor 2004 }}
* [http://www.ras.org.uk/ Royal Astronomical Society (UK)]
* [http://www.astro.cz/ Czech Astronomical Society]
* [https://web.archive.org/web/20040124051103/http://www.hia-iha.nrc-cnrc.gc.ca/ Herzberg Institute of Astrophysics]
* [http://www.slasonline.org/ Saint Louis Astronomical Society]
=== Referime ===
* [https://web.archive.org/web/20040629075556/http://www.ency-astro.com/ Encyclopedia of Astronomy and Astrophysics]
* [http://xxx.lanl.gov/ Los Alamos Astrophysics e-Print Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200123091301/https://www.lanl.gov/errors/system-notification.php |date=23 janar 2020 }}
* [http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ Astronomy Picture of the Day]
* [http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/ 20th Century Astronomers]
* [https://web.archive.org/web/20060615045134/http://physics.unr.edu/grad/welser/astro/arab.html Islamic and Arab Astronomy]
[[Kategoria:Astronomi| ]]
[[Kategoria:Fizikë]]
[[Kategoria:Shkencë]]
m0r0k4ktmvjtbr5nf055r3rs2vo56am
Presidenti i Shteteve të Bashkuara
0
1628
2939310
2811894
2026-04-07T16:16:02Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939310
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox post zyrtar
| post = Kryetari
| body = Shteteve të Bashkuara të Amerikës
| insignia = Seal Of The President Of The United States Of America.svg
| insigniasize = 120
| insigniacaption = [[Emblema e Presidentit të Shteteve të Bashkuara President|Emblema e Presidentit]]
| flag = Flag of the President of the United States of America.svg
| flagsize = 130
| flagcaption = [[Flamuri i Presidentit të Shteteve të Bashkuara President|Flamuri presidencial]]
| flagborder = yes
| image = Donald Trump official portrait.jpg
| incumbent = [[Donald Trump]]
| incumbentsince = 20 janar 2025
| department = {{plainlist|
*[[Qeveria federale e Shteteve të Bashkuara#Dega ekzekutive|Dega ekzekutive e qeverisë amerikane]]
*[[Zyra ekzekutive e Presidentit të Shteteve të Bashkuara]]}}
| style = {{plainlist|
*[[Z. President (titull)|Z. President]]<ref>{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9D06E3D9143AE533A25751C0A96E9C94609ED7CF|title=How To Address The President; He Is Not Your Excellency Or Your Honor, But Mr. President|work=The New York Times|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.usgs.gov/usgs-manual/handbook/hb/431-2-h/chap4.html|title=USGS Correspondence Handbook—Chapter 4|date=18 korrik 2007|publisher=Usgs.gov|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120926000950/http://www.usgs.gov/usgs-manual/handbook/hb/431-2-h/chap4.html|archive-date=26 shtator 2012|access-date=15 nëntor 2012}}</ref><br>(jozyrtare)
*I ndershmi<ref>{{cite web|url=http://www.ita.doc.gov/ita_sec/Address%20and%20Salutation.htm|title=Models of Address and Salutation|publisher=Ita.doc.gov|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100720073107/http://www.ita.doc.gov/ita_sec/Address%20and%20Salutation.htm|archive-date=20 korrik 2010|access-date=4 shtator 2010}}</ref> <br>(zyrtare)
*Shkelqësia e Tij<ref>[https://web.archive.org/web/20120927014351/http://www.un.int/protocol/documents/Hspmfm.pdf Heads of State, Heads of Government, Ministers for Foreign Affairs]</ref><ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2010/09/01/remarks-president-obama-president-mubarak-his-majesty-king-abdullah-prim|title=Remarks by President Obama, President Mubarak, His Majesty King Abdullah, Prime Minister Netanyahu and President Abbas Before Working Dinner|last=The White House Office of the Press Secretary|date=1 shtator 2010|publisher=obamawhitehouse.archives.gov|access-date=19 korrik 2011|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jimmycarterlibrary.org/documents/campdavid/letters/|title=Exchanges of Letters|date=shtator 1978|publisher=Jimmy Carter Library|language=en|access-date=9 nëntor 2017|archive-date=10 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010025608/http://www.jimmycarterlibrary.org/documents/campdavid/letters/|url-status=dead}}</ref><br>(diplomatikë)}}
| status = {{plainlist|
*[[Kreu i shtetit]]
*[[Kreu i qeverisë]]}}
| abbreviation = POTUS
| member_of = {{plainlist|
*[[Kabineti i Shteteve të Bashkuara|Kabinetit]]
*[[Këshilli i Politikës së Brendshme të Shteteve të Bashkuara|Këshillit të Politikës së Brendshme]]
*[[Këshilli Ekonomik Kombëtar (Shtetet e Bashkuara)|Këshillit Ekonomik Kombëtar]]
*[[Këshilli i Sigurimit Kombëtar i Shteteve të Bashkuara|Këshillit të Sigurisë Kombëtare]]}}
| residence = [[Shtëpia e Bardhë]]
| seat = [[Uashington, D.C.]]
| nominator = [[Partitë politike në Shtetet e Bashkuara|Partitë politike]] ose vetë-nominimi
| appointer = [[Kolegji Zgjedhor i Shteteve të Bashkuara|Kolegji Zgjedhor]]
| termlength = [[Amendamenti i njëzet e dytë i Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara|Katër vjet, rinovohet një herë]]
| constituting_instrument = [[Kushtetuta e SHBA-ve]]
| formation = 21 qershor 1778<br>(232 vjet më parë)<ref>{{cite book|last=Maier|first=Pauline|title=Ratification: The People Debate the Constitution, 1787–1788|url=https://archive.org/details/ratificationpeop0000maie|date=2010|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-0-684-86854-7|location=New York, New York|page=[https://archive.org/details/ratificationpeop0000maie/page/433 433]|author-link=Pauline Maier|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://constitutioncenter.org/blog/march-4-a-forgotten-huge-day-in-american-politics/|title=March 4: A forgotten huge day in American history|date=4 mars 2013|publisher=[[Qendra Kombëtare e Kushtetutës]]|location=Philadelphia|language=en|access-date=29 korrik 2018|archive-date=24 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180224184927/https://constitutioncenter.org/blog/march-4-a-forgotten-huge-day-in-american-politics|url-status=dead}}</ref>
| first = [[Xhorxh Uashington]]<ref>{{cite web|url=https://www.mountvernon.org/library/digitalhistory/digital-encyclopedia/article/presidential-election-of-1789/|title=Presidential Election of 1789|website=Digital Encyclopedia|publisher=Mount Vernon Ladies' Association, George Washington's Mount Vernon|location=Mount Vernon, Virginia|language=en|access-date=29 korrik 2018}}</ref>
| salary = $400,000 vjetor
| website = {{url|www.whitehouse.gov}}
}}
'''Presidenti i Shteteve të Bashkuara''' është [[Kreu i shtetit|kreu i shtetit]] dhe [[Kreu i qeverisë|kreu i qeverisë]] së [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara të Amerikës]]. Presidenti drejton [[Qeveria federale e Shteteve të Bashkuara#Dega ekzekutive|degën ekzekutive]] të [[Qeveria federale e Shteteve të Bashkuara|qeverisë federale]] dhe është [[Fuqitë e presidentit të Shteteve të Bashkuara|komandant i përgjithshëm]] i [[Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara]].
Fuqia e presidencës është rritur ndjeshëm që nga formimi i saj, ashtu si fuqia e qeverisë federale si një e tërë. Ndërsa pushteti presidencial është rrënuar dhe rrjedhur me kalimin e kohës, presidenca ka luajtur një rol gjithnjë e më të fortë në jetën politike amerikane që nga fillimi i shekullit 20, me një zgjerim të dukshëm gjatë presidencës së [[Franklin D. Roosevelt]]. Në kohët bashkëkohore, presidenti gjithashtu shihet si një nga figurat më të fuqishme politike në botë si udhëheqësi i superfuqisë së vetme globale të mbetur. Si udhëheqësi i kombit me [[Lista e vendeve sipas PBB|ekonominë më të madhe nga PBB-ja]] nominale, presidenti zotëron një fuqi të fortë dhe të butë të brendshme dhe ndërkombëtare.
[[Neni II i Kushtetutës s Shteteve të Bashkuara|Neni II i Kushtetutës]] përcakton degën ekzekutive të qeverisë federale dhe ia jep pushtetin ekzekutiv presidentit. Fuqia përfshin ekzekutimin dhe zbatimin e ligjit federal dhe përgjegjësinë për të emëruar zyrtarë federalë ekzekutivë, diplomatikë, rregullatorë dhe gjyqësorë. Bazuar në dispozitat kushtetuese që fuqizojnë presidentin të emërojë dhe të marrë ambasadorë dhe të përfundojë traktate me fuqitë e huaja, dhe në ligjet pasuese të miratuara nga Kongresi, presidenca moderne ka përgjegjësinë kryesore për zhvillimin e politikës së jashtme të SHBA. Roli përfshin përgjegjësinë për drejtimin e [[Lista e vendeve sipas shpenzimeve ushtarake|ushtrisë më të shtrenjtë në botë]], e cila ka [[Lista e shteteve me armë bërthamore|arsenalin e dytë më të madh bërthamor]].
Presidenti gjithashtu luan një rol udhëheqës në legjislacionin federal dhe politikëbërjen e brendshme. Si pjesë e sistemit të kontrolleve dhe ekuilibrave, neni I, seksioni 7 i Kushtetutës i jep presidentit kompetencën për të nënshkruar ose veto legjislacionin federal. Meqenëse presidentët modernë gjithashtu shihen tipikisht si udhëheqës të partive të tyre politike, politikëbërja kryesore formohet në mënyrë të konsiderueshme nga rezultati i zgjedhjeve presidenciale, me presidentët që marrin një rol aktiv në promovimin e përparësive të tyre politike për anëtarët e Kongresit të cilët shpesh varen elektoralisht nga presidenti. Në dekadat e fundit, presidentët gjithashtu kanë përdorur gjithnjë e më shumë urdhërat ekzekutivë, rregulloret e agjencisë dhe emërimet gjyqësore për të formësuar politikën e brendshme.
Presidenti [[Zgjedhjet indirekte|zgjidhet indirekt]] përmes [[Kolegji Zgjedhor i Shteteve të Bashkuara|Kolegjit Zgjedhor]] në një mandat katër vjeçar, së bashku me nënkryetarin. Sipas amendamentit të njëzet e dytë, të ratifikuar më 1951, asnjë person i cili është zgjedhur në dy mandate presidenciale nuk mund të zgjidhet në një të tretën. Për më tepër, nëntë nënkryetarë janë bërë [[Lista e presidentëve të Shteteve të Bashkuara që vdiqën në detyrë|president për shkak të vdekjes]] ose dorëheqjes brenda afatit të një presidenti. Në tërësi, [[Lista e Presidentëve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës|45 individë]] kanë shërbyer në 46 presidenca që përfshijnë 58 mandate të plota katër-vjeçare.
[[Donald Trump]] është presidenti i 47-të dhe në detyrë i Shteteve të Bashkuara. Ai mori detyrën më 20 janar 2025.
==Kohështrirja e presidentëve==
[[Partitë politike në Shtetet e Bashkuara|Partitë politike]] kanë dominuar politikën amerikane në pjesën më të madhe të historisë së kombit. Megjithëse [[Etërit Themelues i Shteteve të Bashkuara|Etërit Themelues]] përgjithësisht hidhnin poshtë partitë politike si përçarëse dhe përçarëse, dhe ngritja e tyre nuk ishte parashikuar kur Kushtetuta e SHBA-ve u hartua në vitin 1787, partitë e organizuara politike u zhvilluan në SHBA në mesin e viteve 1790 megjithatë Ata evoluan nga fraksione politike, të cilat filluan të shfaqeshin pothuajse menjëherë pasi qeveria federale erdhi në ekzistencë. Ata që mbështetën [[Presidenca e Xhorxh Uashingtonit|administratën e Uashingtonit]] u referuan si "pro-administratë" dhe përfundimisht do të formonin [[Partia Federaliste|Partinë Federaliste]], ndërsa ata që ishin në opozitë u bashkuan me [[Partia Demokratike-Republikane|Partinë Demokratike-Republikane]] në zhvillim.
I shqetësuar shumë për aftësinë reale të partive politike për të shkatërruar unitetin e brishtë duke mbajtur kombin së bashku, Uashingtoni mbeti i palidhur me ndonjë fraksion politik ose parti gjatë gjithë presidencës së tij tetë-vjeçare. Ai ishte, dhe mbetet, i vetmi president i SHBA që nuk ka qenë i lidhur me një parti politike. Që nga Uashingtoni, çdo president i SHBA ka qenë i lidhur me një parti politike në kohën e marrjes së detyrës. Numri i presidentëve për parti politike (në kohën e hyrjes në detyrë) janë:<ref>{{cite web|url=http://www.enchantedlearning.com/history/us/pres/list.shtml|title=The Presidents of the United States of America|website=Enchanted Learning|language=en|access-date=2 gusht 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.presidentsusa.net/partyofpresidents.html|title=Political Parties of the Presidents|website=Presidents USA|language=en|access-date=2 gusht 2018}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Partia
! #
! Emri(at)
|-
| [[Partia Republikane (ShBA)|Republikanët]]
| style="text-align: center;" |19
| [[Chester A. Arthur]], [[George H. W. Bush]], [[George W. Bush]], [[Calvin Coolidge]], [[Dwight D. Eisenhower]], [[Gerald Ford]], [[James A. Garfield]], [[Ulysses S. Grant]], [[Warren G. Harding]], [[Benjamin Harrison]], [[Rutherford B. Hayes]], [[Herbert Hoover]], [[Abraham Lincoln]], [[William McKinley]], [[Richard Nixon]], [[Ronald Reagan]], [[Theodore Roosevelt]], [[William Howard Taft]], dhe [[Donald Trump]]
|-
| [[Partia Demokratike (ShBA)|Demokratikët]]
| style="text-align: center;" |15
| [[Joe Biden]], [[James Buchanan]], [[Jimmy Carter]], [[Grover Cleveland]], [[Bill Clinton]], [[Andrew Jackson]], [[Lyndon B. Johnson]], [[John F. Kennedy]], [[Barack Obama]], [[Franklin Pierce]], [[James K. Polk]], [[Franklin D. Roosevelt]], [[Harry S. Truman]], [[Martin Van Buren]], dhe [[Woodrow Wilson]]
|-
| [[Partia Demokratike-Republikane|Demokratik-Republikanët]]
| style="text-align: center;" |4
| [[John Quincy Adams]], [[Thomas Jefferson]], [[James Madison]], dhe [[James Monroe]]
|-
| [[Partia Whig|Whig]]
| style="text-align: center;" |4
| [[Millard Fillmore]], [[William Henry Harrison]], [[Zachary Taylor]], and [[John Tyler]]
|-
| [[Partia Federaliste|Federalist]]
| style="text-align: center;" |1
| [[John Adams]]
|-
| nowrap | [[Partia e Bashkimit Kombëtar (Shtetet e Bashkuara)|Bashkimi Kombëtar]]
| style="text-align: center;" |1
| [[Andrew Johnson]]
|-
| ''Asnjë''
| style="text-align: center;" |1
| [[George Washington]]
|}
== Kuriozitete ==
* [[Franklin D. Roosevelt]] është i vetmi Kryetar i SHBA-ve që ishte Kryetar më shumë se 8 vjet.
* Tre Kryetarë kanë qenë caqe atentatesh: [[Abraham Lincoln]] (1865) [[William McKinley]] (1901) dhe [[John F. Kennedy]] (1963).
* Ati dhe biri kryetar: [[John Adams]] dhe [[John Q. Adams]] edhe [[George H. W. Bush|George Bush]] dhe [[George W. Bush]]
* [[Richard Nixon]] është i vetmi Kryetar i SHBA-ve që ka dhënë dorëheqje gjatë legjislaturës presidenciale, shkaku ishte [[Skandali i Watergate]]
* [[George Washington]] është presidenti i parë i SHBA-ve.
== Presidentët e Shteteve të Bashkuara të Amerikës ==
{{Kryesor|Lista e Presidentëve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës}}
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashme ==
{{Commonsart|President of the United States|{{PAGENAME}}}}
{{Presidentët e SHBA}}
[[Kategoria:Presidentë të Shteteve të Bashkuara| ]]
[[Kategoria:Presidenca e Shteteve të Bashkuara]]
[[Kategoria:Shtete të Bashkuara]]
[[Kategoria:Presidentë sipas vendit]]
srrpog668qdain7qusffgdna6pe4op3
2939333
2939310
2026-04-07T16:23:53Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939310|2939310]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939333
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox post zyrtar
| post = Kryetari
| body = Shteteve të Bashkuara të Amerikës
| insignia = Seal Of The President Of The United States Of America.svg
| insigniasize = 120
| insigniacaption = [[Emblema e Presidentit të Shteteve të Bashkuara President|Emblema e Presidentit]]
| flag = Flag of the President of the United States of America.svg
| flagsize = 130
| flagcaption = [[Flamuri i Presidentit të Shteteve të Bashkuara President|Flamuri presidencial]]
| flagborder = yes
| image = Donald Trump official portrait.jpg
| incumbent = [[Donald Trump]]
| incumbentsince = 20 janar 2025
| department = {{plainlist|
*[[Qeveria federale e Shteteve të Bashkuara#Dega ekzekutive|Dega ekzekutive e qeverisë amerikane]]
*[[Zyra ekzekutive e Presidentit të Shteteve të Bashkuara]]}}
| style = {{plainlist|
*[[Z. President (titull)|Z. President]]<ref>{{Cite news |url=https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9D06E3D9143AE533A25751C0A96E9C94609ED7CF |title=How To Address The President; He Is Not Your Excellency Or Your Honor, But Mr. President |work=The New York Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.usgs.gov/usgs-manual/handbook/hb/431-2-h/chap4.html |title=USGS Correspondence Handbook—Chapter 4 |date=18 korrik 2007 |publisher=Usgs.gov |language=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120926000950/http://www.usgs.gov/usgs-manual/handbook/hb/431-2-h/chap4.html |archive-date=26 shtator 2012 |access-date=15 nëntor 2012}}</ref><br>(jozyrtare)
*I ndershmi<ref>{{Cite web |url=http://www.ita.doc.gov/ita_sec/Address%20and%20Salutation.htm |title=Models of Address and Salutation |publisher=Ita.doc.gov |language=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720073107/http://www.ita.doc.gov/ita_sec/Address%20and%20Salutation.htm |archive-date=20 korrik 2010 |access-date=4 shtator 2010}}</ref> <br>(zyrtare)
*Shkelqësia e Tij<ref>[https://web.archive.org/web/20120927014351/http://www.un.int/protocol/documents/Hspmfm.pdf Heads of State, Heads of Government, Ministers for Foreign Affairs]</ref><ref>{{Cite web |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2010/09/01/remarks-president-obama-president-mubarak-his-majesty-king-abdullah-prim |title=Remarks by President Obama, President Mubarak, His Majesty King Abdullah, Prime Minister Netanyahu and President Abbas Before Working Dinner |last=The White House Office of the Press Secretary |date=1 shtator 2010 |publisher=obamawhitehouse.archives.gov |access-date=19 korrik 2011 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jimmycarterlibrary.org/documents/campdavid/letters/ |title=Exchanges of Letters |date=shtator 1978 |publisher=Jimmy Carter Library |language=en |access-date=9 nëntor 2017 |archive-date=10 tetor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010025608/http://www.jimmycarterlibrary.org/documents/campdavid/letters/ |url-status=dead }}</ref><br>(diplomatikë)}}
| status = {{plainlist|
*[[Kreu i shtetit]]
*[[Kreu i qeverisë]]}}
| abbreviation = POTUS
| member_of = {{plainlist|
*[[Kabineti i Shteteve të Bashkuara|Kabinetit]]
*[[Këshilli i Politikës së Brendshme të Shteteve të Bashkuara|Këshillit të Politikës së Brendshme]]
*[[Këshilli Ekonomik Kombëtar (Shtetet e Bashkuara)|Këshillit Ekonomik Kombëtar]]
*[[Këshilli i Sigurimit Kombëtar i Shteteve të Bashkuara|Këshillit të Sigurisë Kombëtare]]}}
| residence = [[Shtëpia e Bardhë]]
| seat = [[Uashington, D.C.]]
| nominator = [[Partitë politike në Shtetet e Bashkuara|Partitë politike]] ose vetë-nominimi
| appointer = [[Kolegji Zgjedhor i Shteteve të Bashkuara|Kolegji Zgjedhor]]
| termlength = [[Amendamenti i njëzet e dytë i Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara|Katër vjet, rinovohet një herë]]
| constituting_instrument = [[Kushtetuta e SHBA-ve]]
| formation = 21 qershor 1778<br>(232 vjet më parë)<ref>{{Cite book |last=Maier |first=Pauline |title=Ratification: The People Debate the Constitution, 1787–1788 |url=https://archive.org/details/ratificationpeop0000maie |date=2010 |publisher=Simon & Schuster |isbn=978-0-684-86854-7 |location=New York, New York |page=[https://archive.org/details/ratificationpeop0000maie/page/433 433] |author-link=Pauline Maier |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://constitutioncenter.org/blog/march-4-a-forgotten-huge-day-in-american-politics/ |title=March 4: A forgotten huge day in American history |date=4 mars 2013 |publisher=[[Qendra Kombëtare e Kushtetutës]] |location=Philadelphia |language=en |access-date=29 korrik 2018 |archive-date=24 shkurt 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180224184927/https://constitutioncenter.org/blog/march-4-a-forgotten-huge-day-in-american-politics |url-status=dead }}</ref>
| first = [[Xhorxh Uashington]]<ref>{{Cite web |url=https://www.mountvernon.org/library/digitalhistory/digital-encyclopedia/article/presidential-election-of-1789/ |title=Presidential Election of 1789 |website=Digital Encyclopedia |publisher=Mount Vernon Ladies' Association, George Washington's Mount Vernon |location=Mount Vernon, Virginia |language=en |access-date=29 korrik 2018}}</ref>
| salary = $400,000 vjetor
| website = {{url|www.whitehouse.gov}}
}}
'''Presidenti i Shteteve të Bashkuara''' është [[Kreu i shtetit|kreu i shtetit]] dhe [[Kreu i qeverisë|kreu i qeverisë]] së [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara të Amerikës]]. Presidenti drejton [[Qeveria federale e Shteteve të Bashkuara#Dega ekzekutive|degën ekzekutive]] të [[Qeveria federale e Shteteve të Bashkuara|qeverisë federale]] dhe është [[Fuqitë e presidentit të Shteteve të Bashkuara|komandant i përgjithshëm]] i [[Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara]].
Fuqia e presidencës është rritur ndjeshëm që nga formimi i saj, ashtu si fuqia e qeverisë federale si një e tërë. Ndërsa pushteti presidencial është rrënuar dhe rrjedhur me kalimin e kohës, presidenca ka luajtur një rol gjithnjë e më të fortë në jetën politike amerikane që nga fillimi i shekullit 20, me një zgjerim të dukshëm gjatë presidencës së [[Franklin D. Roosevelt]]. Në kohët bashkëkohore, presidenti gjithashtu shihet si një nga figurat më të fuqishme politike në botë si udhëheqësi i superfuqisë së vetme globale të mbetur. Si udhëheqësi i kombit me [[Lista e vendeve sipas PBB|ekonominë më të madhe nga PBB-ja]] nominale, presidenti zotëron një fuqi të fortë dhe të butë të brendshme dhe ndërkombëtare.
[[Neni II i Kushtetutës s Shteteve të Bashkuara|Neni II i Kushtetutës]] përcakton degën ekzekutive të qeverisë federale dhe ia jep pushtetin ekzekutiv presidentit. Fuqia përfshin ekzekutimin dhe zbatimin e ligjit federal dhe përgjegjësinë për të emëruar zyrtarë federalë ekzekutivë, diplomatikë, rregullatorë dhe gjyqësorë. Bazuar në dispozitat kushtetuese që fuqizojnë presidentin të emërojë dhe të marrë ambasadorë dhe të përfundojë traktate me fuqitë e huaja, dhe në ligjet pasuese të miratuara nga Kongresi, presidenca moderne ka përgjegjësinë kryesore për zhvillimin e politikës së jashtme të SHBA. Roli përfshin përgjegjësinë për drejtimin e [[Lista e vendeve sipas shpenzimeve ushtarake|ushtrisë më të shtrenjtë në botë]], e cila ka [[Lista e shteteve me armë bërthamore|arsenalin e dytë më të madh bërthamor]].
Presidenti gjithashtu luan një rol udhëheqës në legjislacionin federal dhe politikëbërjen e brendshme. Si pjesë e sistemit të kontrolleve dhe ekuilibrave, neni I, seksioni 7 i Kushtetutës i jep presidentit kompetencën për të nënshkruar ose veto legjislacionin federal. Meqenëse presidentët modernë gjithashtu shihen tipikisht si udhëheqës të partive të tyre politike, politikëbërja kryesore formohet në mënyrë të konsiderueshme nga rezultati i zgjedhjeve presidenciale, me presidentët që marrin një rol aktiv në promovimin e përparësive të tyre politike për anëtarët e Kongresit të cilët shpesh varen elektoralisht nga presidenti. Në dekadat e fundit, presidentët gjithashtu kanë përdorur gjithnjë e më shumë urdhërat ekzekutivë, rregulloret e agjencisë dhe emërimet gjyqësore për të formësuar politikën e brendshme.
Presidenti [[Zgjedhjet indirekte|zgjidhet indirekt]] përmes [[Kolegji Zgjedhor i Shteteve të Bashkuara|Kolegjit Zgjedhor]] në një mandat katër vjeçar, së bashku me nënkryetarin. Sipas amendamentit të njëzet e dytë, të ratifikuar më 1951, asnjë person i cili është zgjedhur në dy mandate presidenciale nuk mund të zgjidhet në një të tretën. Për më tepër, nëntë nënkryetarë janë bërë [[Lista e presidentëve të Shteteve të Bashkuara që vdiqën në detyrë|president për shkak të vdekjes]] ose dorëheqjes brenda afatit të një presidenti. Në tërësi, [[Lista e Presidentëve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës|45 individë]] kanë shërbyer në 46 presidenca që përfshijnë 58 mandate të plota katër-vjeçare.
[[Donald Trump]] është presidenti i 47-të dhe në detyrë i Shteteve të Bashkuara. Ai mori detyrën më 20 janar 2025.
==Kohështrirja e presidentëve==
[[Partitë politike në Shtetet e Bashkuara|Partitë politike]] kanë dominuar politikën amerikane në pjesën më të madhe të historisë së kombit. Megjithëse [[Etërit Themelues i Shteteve të Bashkuara|Etërit Themelues]] përgjithësisht hidhnin poshtë partitë politike si përçarëse dhe përçarëse, dhe ngritja e tyre nuk ishte parashikuar kur Kushtetuta e SHBA-ve u hartua në vitin 1787, partitë e organizuara politike u zhvilluan në SHBA në mesin e viteve 1790 megjithatë Ata evoluan nga fraksione politike, të cilat filluan të shfaqeshin pothuajse menjëherë pasi qeveria federale erdhi në ekzistencë. Ata që mbështetën [[Presidenca e Xhorxh Uashingtonit|administratën e Uashingtonit]] u referuan si "pro-administratë" dhe përfundimisht do të formonin [[Partia Federaliste|Partinë Federaliste]], ndërsa ata që ishin në opozitë u bashkuan me [[Partia Demokratike-Republikane|Partinë Demokratike-Republikane]] në zhvillim.
I shqetësuar shumë për aftësinë reale të partive politike për të shkatërruar unitetin e brishtë duke mbajtur kombin së bashku, Uashingtoni mbeti i palidhur me ndonjë fraksion politik ose parti gjatë gjithë presidencës së tij tetë-vjeçare. Ai ishte, dhe mbetet, i vetmi president i SHBA që nuk ka qenë i lidhur me një parti politike. Që nga Uashingtoni, çdo president i SHBA ka qenë i lidhur me një parti politike në kohën e marrjes së detyrës. Numri i presidentëve për parti politike (në kohën e hyrjes në detyrë) janë:<ref>{{Cite web|url=http://www.enchantedlearning.com/history/us/pres/list.shtml|title=The Presidents of the United States of America|website=Enchanted Learning|language=en|access-date=2 gusht 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.presidentsusa.net/partyofpresidents.html|title=Political Parties of the Presidents|website=Presidents USA|language=en|access-date=2 gusht 2018}}</ref>
{| class=wikitable
|-
! Partia
! #
! Emri(at)
|-
| [[Partia Republikane (ShBA)|Republikanët]]
| style="text-align: center;" |19
| [[Chester A. Arthur]], [[George H. W. Bush]], [[George W. Bush]], [[Calvin Coolidge]], [[Dwight D. Eisenhower]], [[Gerald Ford]], [[James A. Garfield]], [[Ulysses S. Grant]], [[Warren G. Harding]], [[Benjamin Harrison]], [[Rutherford B. Hayes]], [[Herbert Hoover]], [[Abraham Lincoln]], [[William McKinley]], [[Richard Nixon]], [[Ronald Reagan]], [[Theodore Roosevelt]], [[William Howard Taft]], dhe [[Donald Trump]]
|-
| [[Partia Demokratike (ShBA)|Demokratikët]]
| style="text-align: center;" |15
| [[Joe Biden]], [[James Buchanan]], [[Jimmy Carter]], [[Grover Cleveland]], [[Bill Clinton]], [[Andrew Jackson]], [[Lyndon B. Johnson]], [[John F. Kennedy]], [[Barack Obama]], [[Franklin Pierce]], [[James K. Polk]], [[Franklin D. Roosevelt]], [[Harry S. Truman]], [[Martin Van Buren]], dhe [[Woodrow Wilson]]
|-
| [[Partia Demokratike-Republikane|Demokratik-Republikanët]]
| style="text-align: center;" |4
| [[John Quincy Adams]], [[Thomas Jefferson]], [[James Madison]], dhe [[James Monroe]]
|-
| [[Partia Whig|Whig]]
| style="text-align: center;" |4
| [[Millard Fillmore]], [[William Henry Harrison]], [[Zachary Taylor]], and [[John Tyler]]
|-
| [[Partia Federaliste|Federalist]]
| style="text-align: center;" |1
| [[John Adams]]
|-
| nowrap | [[Partia e Bashkimit Kombëtar (Shtetet e Bashkuara)|Bashkimi Kombëtar]]
| style="text-align: center;" |1
| [[Andrew Johnson]]
|-
| ''Asnjë''
| style="text-align: center;" |1
| [[George Washington]]
|}
== Kuriozitete ==
* [[Franklin D. Roosevelt]] është i vetmi Kryetar i SHBA-ve që ishte Kryetar më shumë se 8 vjet.
* Tre Kryetarë kanë qenë caqe atentatesh: [[Abraham Lincoln]] (1865) [[William McKinley]] (1901) dhe [[John F. Kennedy]] (1963).
* Ati dhe biri kryetar: [[John Adams]] dhe [[John Q. Adams]] edhe [[George H. W. Bush|George Bush]] dhe [[George W. Bush]]
* [[Richard Nixon]] është i vetmi Kryetar i SHBA-ve që ka dhënë dorëheqje gjatë legjislaturës presidenciale, shkaku ishte [[Skandali i Watergate]]
* [[George Washington]] është presidenti i parë i SHBA-ve.
== Presidentët e Shteteve të Bashkuara të Amerikës ==
{{Kryesor|Lista e Presidentëve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës}}
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashme ==
{{Commonsart|President of the United States|{{PAGENAME}}}}
{{Presidentët e SHBA}}
[[Kategoria:Presidentë të Shteteve të Bashkuara| ]]
[[Kategoria:Presidenca e Shteteve të Bashkuara]]
[[Kategoria:Shtete të Bashkuara]]
[[Kategoria:Presidentë sipas vendit]]
szpui8gmizlb913ld3fci2i9w1m8pyb
Formula Një
0
1630
2939311
2905289
2026-04-07T16:16:12Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939311
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox motorsport championship|name=Formula 1|logo=[[File:F1 (registered trademark).svg|275px]]|caption=Formula Një logo që nga {{F1|2018}}|category=[[Open-wheel car|Open-wheel single-seater Formula auto racing]]|country/region=International|inaugural2={{F1|1950}}|drivers=20|teams=[[List of Formula One constructors|10]]|engine manufacturers={{unbulleted list
|<!--[[WP:INFOBOXFLAG]]-->[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|[[Ford RBPT]]
|[[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]]
|[[Audi Powertrains]]
}}|tyres=[[Pirelli]]|champion driver={{flagicon|United Kingdom}} [[Lando Norris]] ({{F1|2025}})<br />{{small|([[McLaren F1 Team]]-[[Mercedes]])}}|most titles={{plainlist|
* '''[[World Drivers' Championship|Drivers']]'''
* {{flagicon|GER}} [[Michael Schumacher]]
* {{flagicon|GBR}} [[Lewis Hamilton]]
* (7 titles each)
* '''[[World Constructors' Championship|Constructors']]'''
* {{flagicon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] (16)
}}|website={{URL|https://www.formula1.com/|formula1.com}}|current_season={{CURRENTYEAR}} Formula One World Championship<!-- year updates automatically on 1 January, no need to update manually -->}}[[Skeda:Mercedes W 196 mit 3-l-Motor (Fangio) 1986-08-16.jpg|parapamje|djathtas|256px|Imazhi i Mercedes Benz W196 me të cilin Juan Manuel Fangio fitoi titujt e viteve 1954 dhe 1955.]]
[[Skeda:Formula one.jpg|parapamje|djathtas|256px|[[Formula One World Championship]] [[SHBA]], [[2003]] ]]
'''Formula Një''', ose '''Formula 1''' (zyrtarisht '''Formula One World Championship''', [[shkurt|shk.]] edhe '''F1''') është klasi më i lartë i serisë së garimit automobilistik i organizuar [[Fédération Internationale de l'Automobile]] ([[FIA]]) dhe zotëruar nga [[Formula One Group]]. FIA Kampionati Botëror i Formula Një ka qënë një nga format parësore të garimit që nga sezoni i parë në [[Sezoni 1950 i Formula Një|1950]]. Fjala "formula" në emër i referohet një grup rregullash që të gjithë makinat e pjesëmarrësve duhet t'i zbatojnë.<ref>{{cite web|url=http://www.dummies.com/how-to/content/discovering-what-makes-formula-one-formula-one.html|title=Discovering What Makes Formula One, Formula One – For Dummies|trans-title=Duke zbuluar se çfarë e bënë Formula Një, Formula Një|publisher=Dummies.com|language=en|accessdate=14 shtator 2009|archive-date=24 prill 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100424185956/http://www.dummies.com/how-to/content/discovering-what-makes-formula-one-formula-one.html|url-status=dead}}</ref> Një sezon i Formula Një përmban një seri garash, të njohura si [[Lista e Çmimeve të mëdha të Formula Një|Çmimet e mëdha]], të cilat zhvillohet në të gjithë botën në cirkuite të ndërtuara ose në rrugë publike.
Rezultatet e çdo gare vlerësohen nga një [[Lista e sistemeve të pikëve të Kampionatit Botëror të Formula Një|sistem pikësh]] për të vendosur dy trofe: një për pilotë dhe një për konstruktorë. Pilotët duhet të kenë super licencën, klasa më e lartë e lejes së drejtimit që lëshohet nga FIA.<ref name="FIA Super">{{cite web|url=http://www.fia.com/resources/documents/1797101136__Appendix_L_a.pdf|title=International Sporting Code|trans-title=Kodi sportiv ndërkombëtar|publisher=FIA|language=en|date=28 mars 2007|accessdate=30 gusht 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090806060829/http://www.fia.com/resources/documents/1797101136__Appendix_L_a.pdf|archivedate=6 gusht 2009}}</ref> Garat duhet të zhvillohen në pista të graduara "1" (më parë "A"), gradimi më i lartë i lëshuar nga FIA.<ref name="FIA Super"/>Garat zakonisht zhvillohen në vendndodhje rurale në cirkuite të ndërtuara, por disa gara të tjera zhvillohen edhe në rrugë qyteti.
Për vitin aktual (2026) kalendari i Formula 1 përfshin 24 gara të veçanta të emëruara si Grand Prix ([[shqip]]: Çmimi i Madh). Çdo garë mban emrin e shtetit ku mbahet gara (me pak përjashtime) dhe vlerësohet me pikë për pozitën e arritur në garë. [[piloti]]t që ka mbledhur më shumë pikë i jepet në fund të sezonit titulli [[Kampion Botëror|kampion botëror]].
Prej vitit [[1958]], përveç pilotëve marrin pjesë edhe ekipet e konstruktorëve të makinave, të cilat kanë dy pilotë të cilët konkurrojnë për titullin e kampionit botëror të konstruktorëve. Kampionati i pilotëve dhe konstruktorëve të makinave sot numërohet në paralel, gjë që nuk ka qenë e njëjtë në të kaluarën, pasi më parë numëroheshin edhe garat e tjera në seri të garës për titullin e kampionit.
== Pilotët Kampion të F1 ==
=== Lista e [[Piloti|Pilotëve]] te cilët kanë fituar [[Formula 1]] ===
Kampionët Botërorë të Formula 1 ne 2026
{| class="wikitable sortable" !
! Piloti
! Kombësia
! Numri i titujve
! Vitet
|-
| Lewis Hamilton
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 7
| 2008, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020
|-
| Michael Schumacher
| 🇩🇪 Gjermani
| 7
| 1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004
|-
| Juan Manuel Fangio
| 🇦🇷 Argjentinë
| 5
| 1951, 1954, 1955, 1956, 1957
|-
| Sebastian Vettel
| 🇩🇪 Gjermani
| 4
| 2010, 2011, 2012, 2013
|-
| Alain Prost
| 🇫🇷 Francë
| 4
| 1985, 1986, 1989, 1993
|-
| Max Verstappen
| 🇳🇱 Holandë
| 4
| 2021, 2022, 2023, 2024
|-
| Ayrton Senna
| 🇧🇷 Brazil
| 3
| 1988, 1990, 1991
|-
| Nelson Piquet
| 🇧🇷 Brazil
| 3
| 1981, 1983, 1987
|-
| Niki Lauda
| 🇦🇹 Austri
| 3
| 1975, 1977, 1984
|-
| Jackie Stewart
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 3
| 1969, 1971, 1973
|-
| Jack Brabham
| 🇦🇺 Australi
| 3
| 1959, 1960, 1966
|-
| Fernando Alonso
| 🇪🇸 Spanjë
| 2
| 2005, 2006
|-
| Mika Häkkinen
| 🇫🇮 Finlandë
| 2
| 1998, 1999
|-
| Emerson Fittipaldi
| 🇧🇷 Brazil
| 2
| 1972, 1974
|-
| Jim Clark
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1963, 1965
|-
| Graham Hill
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1962, 1968
|-
| Alberto Ascari
| 🇮🇹 Itali
| 2
| 1952, 1953
|-
|Lando Norris
|🇬🇧 Britani e Madhe
|1
|2025
|-
| Nico Rosberg
| 🇩🇪 Gjermani
| 1
| 2016
|-
| Jenson Button
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 2009
|-
| Kimi Räikkönen
| 🇫🇮 Finlandë
| 1
| 2007
|-
| Jacques Villeneuve
| 🇨🇦 Kanada
| 1
| 1997
|-
| Damon Hill
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1996
|-
| Nigel Mansell
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1992
|-
| Mario Andretti
| 🇺🇸 SHBA
| 1
| 1978
|-
| James Hunt
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1976
|-
| Jody Scheckter
| 🇿🇦 Afrika e Jugut
| 1
| 1979
|-
| Alan Jones
| 🇦🇺 Australi
| 1
| 1980
|-
| Keke Rosberg
| 🇫🇮 Finlandë
| 1
| 1982
|-
| Denny Hulme
| 🇳🇿 Zelandë e Re
| 1
| 1967
|-
| John Surtees
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1964
|-
| Jochen Rindt
| 🇦🇹 Austri
| 1
| 1970
|-
| Phil Hill
| 🇺🇸 SHBA
| 1
| 1961
|-
| Mike Hawthorn
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1958
|-
| Giuseppe Farina
| 🇮🇹 Itali
| 1
| 1950
|}
== Pistat e Formula1 ==
Pistat e Formula 1 – Sezoni 2026
{| class="wikitable sortable"
! Nr.
! Grand Prix
! Pista
! Vendi
|-
| 1
| Australia Grand Prix
| Albert Park Circuit
| 🇦🇺 Australi
|-
| 2
| Chinese Grand Prix
| Shanghai International Circuit
| 🇨🇳 Kinë
|-
| 3
| Japanese Grand Prix
| Suzuka Circuit
| 🇯🇵 Japoni
|-
| 4
| Bahrain Grand Prix
| Bahrain International Circuit
| 🇧🇭 Bahrein
|-
| 5
| Saudi Arabian Grand Prix
| Jeddah Corniche Circuit
| 🇸🇦 Arabia Saudite
|-
| 6
| Miami Grand Prix
| Miami International Autodrome
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 7
| Monaco Grand Prix
| Circuit de Monaco
| 🇲🇨 Monako
|-
| 8
| Spanish Grand Prix
| Circuit de Barcelona-Catalunya
| 🇪🇸 Spanjë
|-
| 9
| Canadian Grand Prix
| Circuit Gilles Villeneuve
| 🇨🇦 Kanada
|-
| 10
| Austrian Grand Prix
| Red Bull Ring
| 🇦🇹 Austri
|-
| 11
| British Grand Prix
| Silverstone Circuit
| 🇬🇧 Britani e Madhe
|-
| 12
| Belgian Grand Prix
| Circuit de Spa-Francorchamps
| 🇧🇪 Belgjikë
|-
|13
|Hungarian Grand Prix
|Hungaroring
|🇭🇺 Hungari
|-
| 14
| Dutch Grand Prix
| Circuit Zandvoort
| 🇳🇱 Holandë
|-
| 15
| Italian Grand Prix
| Monza
| 🇮🇹 Itali
|-
| 16
| Spanish Grand Prix
| Madring
| 🇪🇸 Spanjë
|-
| 17
| Azerbaijan Grand Prix
| Baku City Circuit
| 🇦🇿 Azerbajxhan
|-
| 18
| Singapore Grand Prix
| Marina Bay Street Circuit
| 🇸🇬 Singapor
|-
| 19
| United States Grand Prix
| Circuit of the Americas
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 20
| Mexico City Grand Prix
| Autódromo Hermanos Rodríguez
| 🇲🇽 Meksikë
|-
| 21
| São Paulo Grand Prix
| Interlagos
| 🇧🇷 Brazil
|-
| 22
| Las Vegas Grand Prix
| Las Vegas Strip Circuit
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 23
| Qatar Grand Prix
| Lusail International Circuit
| 🇶🇦 Katar
|-
| 24
| Abu Dhabi Grand Prix
| Yas Marina Circuit
| 🇦🇪 Emiratet e Bashkuara
|}
== Konstruktorët kampionë ==
{| class="wikitable sortable"
! Skuadra
! Kombësia
! Numri i titujve
! Vitet e titujve
|-
| Ferrari
| 🇮🇹 Itali
| 16
| 1961, 1964, 1975, 1976, 1977, 1979, 1982, 1983, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2007, 2008
|-
| McLaren
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 10
| 1980, 1981, 1986, 1987, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997
|-
| Williams
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 9
| 1974, 1984, 1985, 1988, 1989, 1990, 1991, 1998,
2024, 2025
|-
| Mercedes
| 🇩🇪 Gjermani
| 8
| 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
|-
| Red Bull
| 🇦🇹 Austri
| 6
| 2010, 2011, 2012, 2013, 2022, 2023
|-
| Lotus
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 7
| 1963, 1965, 1968, 1970, 1972, 1973, 1978
|-
| Brabham
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1966, 1967
|-
| Renault
| 🇫🇷 Francë
| 2
| 2005, 2006
|-
| Cooper
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1959, 1960
|-
| Tyrrell
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1971
|-
| BRM
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1962
|-
| Matra
| 🇫🇷 Francë
| 1
| 1969
|-
| Benetton
| 🇬🇧 / 🇮🇹 Britani / Itali
| 1
| 1995
|-
| Brawn GP
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 2009
|}
== Referime ==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
*{{Official website}}
{{sport}}
[[Kategoria:Formula Një| ]]
[[Kategoria:Sporte]]
[[Kategoria:Gara me vetura]]
[[Kategoria:Gara me formula]]
gbr3v11tkbikes9kgyf1ota393fbg7i
2939332
2939311
2026-04-07T16:23:51Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939311|2939311]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939332
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox motorsport championship|name=Formula 1|logo=[[File:F1 (registered trademark).svg|275px]]|caption=Formula Një logo që nga {{F1|2018}}|category=[[Open-wheel car|Open-wheel single-seater Formula auto racing]]|country/region=International|inaugural2={{F1|1950}}|drivers=20|teams=[[List of Formula One constructors|10]]|engine manufacturers={{unbulleted list
|<!--[[WP:INFOBOXFLAG]]-->[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|[[Ford RBPT]]
|[[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]]
|[[Audi Powertrains]]
}}|tyres=[[Pirelli]]|champion driver={{flagicon|United Kingdom}} [[Lando Norris]] ({{F1|2025}})<br />{{small|([[McLaren F1 Team]]-[[Mercedes]])}}|most titles={{plainlist|
* '''[[World Drivers' Championship|Drivers']]'''
* {{flagicon|GER}} [[Michael Schumacher]]
* {{flagicon|GBR}} [[Lewis Hamilton]]
* (7 titles each)
* '''[[World Constructors' Championship|Constructors']]'''
* {{flagicon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] (16)
}}|website={{URL|https://www.formula1.com/|formula1.com}}|current_season={{CURRENTYEAR}} Formula One World Championship<!-- year updates automatically on 1 January, no need to update manually -->}}[[Skeda:Mercedes W 196 mit 3-l-Motor (Fangio) 1986-08-16.jpg|parapamje|djathtas|256px|Imazhi i Mercedes Benz W196 me të cilin Juan Manuel Fangio fitoi titujt e viteve 1954 dhe 1955.]]
[[Skeda:Formula one.jpg|parapamje|djathtas|256px|[[Formula One World Championship]] [[SHBA]], [[2003]] ]]
'''Formula Një''', ose '''Formula 1''' (zyrtarisht '''Formula One World Championship''', [[shkurt|shk.]] edhe '''F1''') është klasi më i lartë i serisë së garimit automobilistik i organizuar [[Fédération Internationale de l'Automobile]] ([[FIA]]) dhe zotëruar nga [[Formula One Group]]. FIA Kampionati Botëror i Formula Një ka qënë një nga format parësore të garimit që nga sezoni i parë në [[Sezoni 1950 i Formula Një|1950]]. Fjala "formula" në emër i referohet një grup rregullash që të gjithë makinat e pjesëmarrësve duhet t'i zbatojnë.<ref>{{cite web|url=http://www.dummies.com/how-to/content/discovering-what-makes-formula-one-formula-one.html|title=Discovering What Makes Formula One, Formula One – For Dummies|trans-title=Duke zbuluar se çfarë e bënë Formula Një, Formula Një|publisher=Dummies.com|language=en|accessdate=14 shtator 2009|archive-date=24 prill 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100424185956/http://www.dummies.com/how-to/content/discovering-what-makes-formula-one-formula-one.html|url-status=dead}}</ref> Një sezon i Formula Një përmban një seri garash, të njohura si [[Lista e Çmimeve të mëdha të Formula Një|Çmimet e mëdha]], të cilat zhvillohet në të gjithë botën në cirkuite të ndërtuara ose në rrugë publike.
Rezultatet e çdo gare vlerësohen nga një [[Lista e sistemeve të pikëve të Kampionatit Botëror të Formula Një|sistem pikësh]] për të vendosur dy trofe: një për pilotë dhe një për konstruktorë. Pilotët duhet të kenë super licencën, klasa më e lartë e lejes së drejtimit që lëshohet nga FIA.<ref name="FIA Super">{{cite web|url= http://www.fia.com/resources/documents/1797101136__Appendix_L_a.pdf|title=International Sporting Code|trans-title=Kodi sportiv ndërkombëtar|publisher=FIA|language=en|date=28 mars 2007|accessdate=30 gusht 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090806060829/http://www.fia.com/resources/documents/1797101136__Appendix_L_a.pdf|archivedate=6 gusht 2009 }}</ref> Garat duhet të zhvillohen në pista të graduara "1" (më parë "A"), gradimi më i lartë i lëshuar nga FIA.<ref name="FIA Super"/> Garat zakonisht zhvillohen në vendndodhje rurale në cirkuite të ndërtuara, por disa gara të tjera zhvillohen edhe në rrugë qyteti.
Për vitin aktual (2026) kalendari i Formula 1 përfshin 24 gara të veçanta të emëruara si Grand Prix ([[shqip]]: Çmimi i Madh). Çdo garë mban emrin e shtetit ku mbahet gara (me pak përjashtime) dhe vlerësohet me pikë për pozitën e arritur në garë. [[piloti]]t që ka mbledhur më shumë pikë i jepet në fund të sezonit titulli [[Kampion Botëror|kampion botëror]].
Prej vitit [[1958]], përveç pilotëve marrin pjesë edhe ekipet e konstruktorëve të makinave, të cilat kanë dy pilotë të cilët konkurrojnë për titullin e kampionit botëror të konstruktorëve. Kampionati i pilotëve dhe konstruktorëve të makinave sot numërohet në paralel, gjë që nuk ka qenë e njëjtë në të kaluarën, pasi më parë numëroheshin edhe garat e tjera në seri të garës për titullin e kampionit.
== Pilotët Kampion të F1 ==
=== Lista e [[Piloti|Pilotëve]] te cilët kanë fituar [[Formula 1]] ===
Kampionët Botërorë të Formula 1 ne 2026
{| class="wikitable sortable" !
! Piloti
! Kombësia
! Numri i titujve
! Vitet
|-
| Lewis Hamilton
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 7
| 2008, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020
|-
| Michael Schumacher
| 🇩🇪 Gjermani
| 7
| 1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004
|-
| Juan Manuel Fangio
| 🇦🇷 Argjentinë
| 5
| 1951, 1954, 1955, 1956, 1957
|-
| Sebastian Vettel
| 🇩🇪 Gjermani
| 4
| 2010, 2011, 2012, 2013
|-
| Alain Prost
| 🇫🇷 Francë
| 4
| 1985, 1986, 1989, 1993
|-
| Max Verstappen
| 🇳🇱 Holandë
| 4
| 2021, 2022, 2023, 2024
|-
| Ayrton Senna
| 🇧🇷 Brazil
| 3
| 1988, 1990, 1991
|-
| Nelson Piquet
| 🇧🇷 Brazil
| 3
| 1981, 1983, 1987
|-
| Niki Lauda
| 🇦🇹 Austri
| 3
| 1975, 1977, 1984
|-
| Jackie Stewart
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 3
| 1969, 1971, 1973
|-
| Jack Brabham
| 🇦🇺 Australi
| 3
| 1959, 1960, 1966
|-
| Fernando Alonso
| 🇪🇸 Spanjë
| 2
| 2005, 2006
|-
| Mika Häkkinen
| 🇫🇮 Finlandë
| 2
| 1998, 1999
|-
| Emerson Fittipaldi
| 🇧🇷 Brazil
| 2
| 1972, 1974
|-
| Jim Clark
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1963, 1965
|-
| Graham Hill
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1962, 1968
|-
| Alberto Ascari
| 🇮🇹 Itali
| 2
| 1952, 1953
|-
|Lando Norris
|🇬🇧 Britani e Madhe
|1
|2025
|-
| Nico Rosberg
| 🇩🇪 Gjermani
| 1
| 2016
|-
| Jenson Button
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 2009
|-
| Kimi Räikkönen
| 🇫🇮 Finlandë
| 1
| 2007
|-
| Jacques Villeneuve
| 🇨🇦 Kanada
| 1
| 1997
|-
| Damon Hill
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1996
|-
| Nigel Mansell
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1992
|-
| Mario Andretti
| 🇺🇸 SHBA
| 1
| 1978
|-
| James Hunt
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1976
|-
| Jody Scheckter
| 🇿🇦 Afrika e Jugut
| 1
| 1979
|-
| Alan Jones
| 🇦🇺 Australi
| 1
| 1980
|-
| Keke Rosberg
| 🇫🇮 Finlandë
| 1
| 1982
|-
| Denny Hulme
| 🇳🇿 Zelandë e Re
| 1
| 1967
|-
| John Surtees
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1964
|-
| Jochen Rindt
| 🇦🇹 Austri
| 1
| 1970
|-
| Phil Hill
| 🇺🇸 SHBA
| 1
| 1961
|-
| Mike Hawthorn
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1958
|-
| Giuseppe Farina
| 🇮🇹 Itali
| 1
| 1950
|}
== Pistat e Formula1 ==
Pistat e Formula 1 – Sezoni 2026
{| class="wikitable sortable"
! Nr.
! Grand Prix
! Pista
! Vendi
|-
| 1
| Australia Grand Prix
| Albert Park Circuit
| 🇦🇺 Australi
|-
| 2
| Chinese Grand Prix
| Shanghai International Circuit
| 🇨🇳 Kinë
|-
| 3
| Japanese Grand Prix
| Suzuka Circuit
| 🇯🇵 Japoni
|-
| 4
| Bahrain Grand Prix
| Bahrain International Circuit
| 🇧🇭 Bahrein
|-
| 5
| Saudi Arabian Grand Prix
| Jeddah Corniche Circuit
| 🇸🇦 Arabia Saudite
|-
| 6
| Miami Grand Prix
| Miami International Autodrome
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 7
| Monaco Grand Prix
| Circuit de Monaco
| 🇲🇨 Monako
|-
| 8
| Spanish Grand Prix
| Circuit de Barcelona-Catalunya
| 🇪🇸 Spanjë
|-
| 9
| Canadian Grand Prix
| Circuit Gilles Villeneuve
| 🇨🇦 Kanada
|-
| 10
| Austrian Grand Prix
| Red Bull Ring
| 🇦🇹 Austri
|-
| 11
| British Grand Prix
| Silverstone Circuit
| 🇬🇧 Britani e Madhe
|-
| 12
| Belgian Grand Prix
| Circuit de Spa-Francorchamps
| 🇧🇪 Belgjikë
|-
|13
|Hungarian Grand Prix
|Hungaroring
|🇭🇺 Hungari
|-
| 14
| Dutch Grand Prix
| Circuit Zandvoort
| 🇳🇱 Holandë
|-
| 15
| Italian Grand Prix
| Monza
| 🇮🇹 Itali
|-
| 16
| Spanish Grand Prix
| Madring
| 🇪🇸 Spanjë
|-
| 17
| Azerbaijan Grand Prix
| Baku City Circuit
| 🇦🇿 Azerbajxhan
|-
| 18
| Singapore Grand Prix
| Marina Bay Street Circuit
| 🇸🇬 Singapor
|-
| 19
| United States Grand Prix
| Circuit of the Americas
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 20
| Mexico City Grand Prix
| Autódromo Hermanos Rodríguez
| 🇲🇽 Meksikë
|-
| 21
| São Paulo Grand Prix
| Interlagos
| 🇧🇷 Brazil
|-
| 22
| Las Vegas Grand Prix
| Las Vegas Strip Circuit
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 23
| Qatar Grand Prix
| Lusail International Circuit
| 🇶🇦 Katar
|-
| 24
| Abu Dhabi Grand Prix
| Yas Marina Circuit
| 🇦🇪 Emiratet e Bashkuara
|}
== Konstruktorët kampionë ==
{| class="wikitable sortable"
! Skuadra
! Kombësia
! Numri i titujve
! Vitet e titujve
|-
| Ferrari
| 🇮🇹 Itali
| 16
| 1961, 1964, 1975, 1976, 1977, 1979, 1982, 1983, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2007, 2008
|-
| McLaren
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 10
| 1980, 1981, 1986, 1987, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997
|-
| Williams
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 9
| 1974, 1984, 1985, 1988, 1989, 1990, 1991, 1998,
2024, 2025
|-
| Mercedes
| 🇩🇪 Gjermani
| 8
| 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
|-
| Red Bull
| 🇦🇹 Austri
| 6
| 2010, 2011, 2012, 2013, 2022, 2023
|-
| Lotus
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 7
| 1963, 1965, 1968, 1970, 1972, 1973, 1978
|-
| Brabham
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1966, 1967
|-
| Renault
| 🇫🇷 Francë
| 2
| 2005, 2006
|-
| Cooper
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1959, 1960
|-
| Tyrrell
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1971
|-
| BRM
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1962
|-
| Matra
| 🇫🇷 Francë
| 1
| 1969
|-
| Benetton
| 🇬🇧 / 🇮🇹 Britani / Itali
| 1
| 1995
|-
| Brawn GP
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 2009
|}
== Referime ==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
*{{Official website}}
{{sport}}
[[Kategoria:Formula Një| ]]
[[Kategoria:Sporte]]
[[Kategoria:Gara me vetura]]
[[Kategoria:Gara me formula]]
gk2wwmco5n9khzefxu8t0nhkzyho8xj
2939407
2939332
2026-04-08T01:03:07Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:F1_(registered_trademark).svg|F1_(registered_trademark).svg]] u zëvendësua me materialin multimedial [[c:File:Formula_One_logo.svg|Formula_One_logo.svg]] nga përdoruesi [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] me arsyetimi
2939407
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox motorsport championship|name=Formula 1|logo=[[File:Formula One logo.svg|275px]]|caption=Formula Një logo që nga {{F1|2018}}|category=[[Open-wheel car|Open-wheel single-seater Formula auto racing]]|country/region=International|inaugural2={{F1|1950}}|drivers=20|teams=[[List of Formula One constructors|10]]|engine manufacturers={{unbulleted list
|<!--[[WP:INFOBOXFLAG]]-->[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|[[Ford RBPT]]
|[[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]]
|[[Audi Powertrains]]
}}|tyres=[[Pirelli]]|champion driver={{flagicon|United Kingdom}} [[Lando Norris]] ({{F1|2025}})<br />{{small|([[McLaren F1 Team]]-[[Mercedes]])}}|most titles={{plainlist|
* '''[[World Drivers' Championship|Drivers']]'''
* {{flagicon|GER}} [[Michael Schumacher]]
* {{flagicon|GBR}} [[Lewis Hamilton]]
* (7 titles each)
* '''[[World Constructors' Championship|Constructors']]'''
* {{flagicon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] (16)
}}|website={{URL|https://www.formula1.com/|formula1.com}}|current_season={{CURRENTYEAR}} Formula One World Championship<!-- year updates automatically on 1 January, no need to update manually -->}}[[Skeda:Mercedes W 196 mit 3-l-Motor (Fangio) 1986-08-16.jpg|parapamje|djathtas|256px|Imazhi i Mercedes Benz W196 me të cilin Juan Manuel Fangio fitoi titujt e viteve 1954 dhe 1955.]]
[[Skeda:Formula one.jpg|parapamje|djathtas|256px|[[Formula One World Championship]] [[SHBA]], [[2003]] ]]
'''Formula Një''', ose '''Formula 1''' (zyrtarisht '''Formula One World Championship''', [[shkurt|shk.]] edhe '''F1''') është klasi më i lartë i serisë së garimit automobilistik i organizuar [[Fédération Internationale de l'Automobile]] ([[FIA]]) dhe zotëruar nga [[Formula One Group]]. FIA Kampionati Botëror i Formula Një ka qënë një nga format parësore të garimit që nga sezoni i parë në [[Sezoni 1950 i Formula Një|1950]]. Fjala "formula" në emër i referohet një grup rregullash që të gjithë makinat e pjesëmarrësve duhet t'i zbatojnë.<ref>{{cite web|url=http://www.dummies.com/how-to/content/discovering-what-makes-formula-one-formula-one.html|title=Discovering What Makes Formula One, Formula One – For Dummies|trans-title=Duke zbuluar se çfarë e bënë Formula Një, Formula Një|publisher=Dummies.com|language=en|accessdate=14 shtator 2009|archive-date=24 prill 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100424185956/http://www.dummies.com/how-to/content/discovering-what-makes-formula-one-formula-one.html|url-status=dead}}</ref> Një sezon i Formula Një përmban një seri garash, të njohura si [[Lista e Çmimeve të mëdha të Formula Një|Çmimet e mëdha]], të cilat zhvillohet në të gjithë botën në cirkuite të ndërtuara ose në rrugë publike.
Rezultatet e çdo gare vlerësohen nga një [[Lista e sistemeve të pikëve të Kampionatit Botëror të Formula Një|sistem pikësh]] për të vendosur dy trofe: një për pilotë dhe një për konstruktorë. Pilotët duhet të kenë super licencën, klasa më e lartë e lejes së drejtimit që lëshohet nga FIA.<ref name="FIA Super">{{cite web|url= http://www.fia.com/resources/documents/1797101136__Appendix_L_a.pdf|title=International Sporting Code|trans-title=Kodi sportiv ndërkombëtar|publisher=FIA|language=en|date=28 mars 2007|accessdate=30 gusht 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090806060829/http://www.fia.com/resources/documents/1797101136__Appendix_L_a.pdf|archivedate=6 gusht 2009 }}</ref> Garat duhet të zhvillohen në pista të graduara "1" (më parë "A"), gradimi më i lartë i lëshuar nga FIA.<ref name="FIA Super"/> Garat zakonisht zhvillohen në vendndodhje rurale në cirkuite të ndërtuara, por disa gara të tjera zhvillohen edhe në rrugë qyteti.
Për vitin aktual (2026) kalendari i Formula 1 përfshin 24 gara të veçanta të emëruara si Grand Prix ([[shqip]]: Çmimi i Madh). Çdo garë mban emrin e shtetit ku mbahet gara (me pak përjashtime) dhe vlerësohet me pikë për pozitën e arritur në garë. [[piloti]]t që ka mbledhur më shumë pikë i jepet në fund të sezonit titulli [[Kampion Botëror|kampion botëror]].
Prej vitit [[1958]], përveç pilotëve marrin pjesë edhe ekipet e konstruktorëve të makinave, të cilat kanë dy pilotë të cilët konkurrojnë për titullin e kampionit botëror të konstruktorëve. Kampionati i pilotëve dhe konstruktorëve të makinave sot numërohet në paralel, gjë që nuk ka qenë e njëjtë në të kaluarën, pasi më parë numëroheshin edhe garat e tjera në seri të garës për titullin e kampionit.
== Pilotët Kampion të F1 ==
=== Lista e [[Piloti|Pilotëve]] te cilët kanë fituar [[Formula 1]] ===
Kampionët Botërorë të Formula 1 ne 2026
{| class="wikitable sortable" !
! Piloti
! Kombësia
! Numri i titujve
! Vitet
|-
| Lewis Hamilton
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 7
| 2008, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020
|-
| Michael Schumacher
| 🇩🇪 Gjermani
| 7
| 1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004
|-
| Juan Manuel Fangio
| 🇦🇷 Argjentinë
| 5
| 1951, 1954, 1955, 1956, 1957
|-
| Sebastian Vettel
| 🇩🇪 Gjermani
| 4
| 2010, 2011, 2012, 2013
|-
| Alain Prost
| 🇫🇷 Francë
| 4
| 1985, 1986, 1989, 1993
|-
| Max Verstappen
| 🇳🇱 Holandë
| 4
| 2021, 2022, 2023, 2024
|-
| Ayrton Senna
| 🇧🇷 Brazil
| 3
| 1988, 1990, 1991
|-
| Nelson Piquet
| 🇧🇷 Brazil
| 3
| 1981, 1983, 1987
|-
| Niki Lauda
| 🇦🇹 Austri
| 3
| 1975, 1977, 1984
|-
| Jackie Stewart
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 3
| 1969, 1971, 1973
|-
| Jack Brabham
| 🇦🇺 Australi
| 3
| 1959, 1960, 1966
|-
| Fernando Alonso
| 🇪🇸 Spanjë
| 2
| 2005, 2006
|-
| Mika Häkkinen
| 🇫🇮 Finlandë
| 2
| 1998, 1999
|-
| Emerson Fittipaldi
| 🇧🇷 Brazil
| 2
| 1972, 1974
|-
| Jim Clark
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1963, 1965
|-
| Graham Hill
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1962, 1968
|-
| Alberto Ascari
| 🇮🇹 Itali
| 2
| 1952, 1953
|-
|Lando Norris
|🇬🇧 Britani e Madhe
|1
|2025
|-
| Nico Rosberg
| 🇩🇪 Gjermani
| 1
| 2016
|-
| Jenson Button
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 2009
|-
| Kimi Räikkönen
| 🇫🇮 Finlandë
| 1
| 2007
|-
| Jacques Villeneuve
| 🇨🇦 Kanada
| 1
| 1997
|-
| Damon Hill
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1996
|-
| Nigel Mansell
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1992
|-
| Mario Andretti
| 🇺🇸 SHBA
| 1
| 1978
|-
| James Hunt
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1976
|-
| Jody Scheckter
| 🇿🇦 Afrika e Jugut
| 1
| 1979
|-
| Alan Jones
| 🇦🇺 Australi
| 1
| 1980
|-
| Keke Rosberg
| 🇫🇮 Finlandë
| 1
| 1982
|-
| Denny Hulme
| 🇳🇿 Zelandë e Re
| 1
| 1967
|-
| John Surtees
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1964
|-
| Jochen Rindt
| 🇦🇹 Austri
| 1
| 1970
|-
| Phil Hill
| 🇺🇸 SHBA
| 1
| 1961
|-
| Mike Hawthorn
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1958
|-
| Giuseppe Farina
| 🇮🇹 Itali
| 1
| 1950
|}
== Pistat e Formula1 ==
Pistat e Formula 1 – Sezoni 2026
{| class="wikitable sortable"
! Nr.
! Grand Prix
! Pista
! Vendi
|-
| 1
| Australia Grand Prix
| Albert Park Circuit
| 🇦🇺 Australi
|-
| 2
| Chinese Grand Prix
| Shanghai International Circuit
| 🇨🇳 Kinë
|-
| 3
| Japanese Grand Prix
| Suzuka Circuit
| 🇯🇵 Japoni
|-
| 4
| Bahrain Grand Prix
| Bahrain International Circuit
| 🇧🇭 Bahrein
|-
| 5
| Saudi Arabian Grand Prix
| Jeddah Corniche Circuit
| 🇸🇦 Arabia Saudite
|-
| 6
| Miami Grand Prix
| Miami International Autodrome
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 7
| Monaco Grand Prix
| Circuit de Monaco
| 🇲🇨 Monako
|-
| 8
| Spanish Grand Prix
| Circuit de Barcelona-Catalunya
| 🇪🇸 Spanjë
|-
| 9
| Canadian Grand Prix
| Circuit Gilles Villeneuve
| 🇨🇦 Kanada
|-
| 10
| Austrian Grand Prix
| Red Bull Ring
| 🇦🇹 Austri
|-
| 11
| British Grand Prix
| Silverstone Circuit
| 🇬🇧 Britani e Madhe
|-
| 12
| Belgian Grand Prix
| Circuit de Spa-Francorchamps
| 🇧🇪 Belgjikë
|-
|13
|Hungarian Grand Prix
|Hungaroring
|🇭🇺 Hungari
|-
| 14
| Dutch Grand Prix
| Circuit Zandvoort
| 🇳🇱 Holandë
|-
| 15
| Italian Grand Prix
| Monza
| 🇮🇹 Itali
|-
| 16
| Spanish Grand Prix
| Madring
| 🇪🇸 Spanjë
|-
| 17
| Azerbaijan Grand Prix
| Baku City Circuit
| 🇦🇿 Azerbajxhan
|-
| 18
| Singapore Grand Prix
| Marina Bay Street Circuit
| 🇸🇬 Singapor
|-
| 19
| United States Grand Prix
| Circuit of the Americas
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 20
| Mexico City Grand Prix
| Autódromo Hermanos Rodríguez
| 🇲🇽 Meksikë
|-
| 21
| São Paulo Grand Prix
| Interlagos
| 🇧🇷 Brazil
|-
| 22
| Las Vegas Grand Prix
| Las Vegas Strip Circuit
| 🇺🇸 SHBA
|-
| 23
| Qatar Grand Prix
| Lusail International Circuit
| 🇶🇦 Katar
|-
| 24
| Abu Dhabi Grand Prix
| Yas Marina Circuit
| 🇦🇪 Emiratet e Bashkuara
|}
== Konstruktorët kampionë ==
{| class="wikitable sortable"
! Skuadra
! Kombësia
! Numri i titujve
! Vitet e titujve
|-
| Ferrari
| 🇮🇹 Itali
| 16
| 1961, 1964, 1975, 1976, 1977, 1979, 1982, 1983, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2007, 2008
|-
| McLaren
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 10
| 1980, 1981, 1986, 1987, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997
|-
| Williams
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 9
| 1974, 1984, 1985, 1988, 1989, 1990, 1991, 1998,
2024, 2025
|-
| Mercedes
| 🇩🇪 Gjermani
| 8
| 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
|-
| Red Bull
| 🇦🇹 Austri
| 6
| 2010, 2011, 2012, 2013, 2022, 2023
|-
| Lotus
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 7
| 1963, 1965, 1968, 1970, 1972, 1973, 1978
|-
| Brabham
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1966, 1967
|-
| Renault
| 🇫🇷 Francë
| 2
| 2005, 2006
|-
| Cooper
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 2
| 1959, 1960
|-
| Tyrrell
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1971
|-
| BRM
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 1962
|-
| Matra
| 🇫🇷 Francë
| 1
| 1969
|-
| Benetton
| 🇬🇧 / 🇮🇹 Britani / Itali
| 1
| 1995
|-
| Brawn GP
| 🇬🇧 Britani e Madhe
| 1
| 2009
|}
== Referime ==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
*{{Official website}}
{{sport}}
[[Kategoria:Formula Një| ]]
[[Kategoria:Sporte]]
[[Kategoria:Gara me vetura]]
[[Kategoria:Gara me formula]]
c1h4ymieq8cuwy2ovpuix2rco4yoqyl
GNU
0
1635
2939312
2913035
2026-04-07T16:16:21Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939312
wikitext
text/x-wiki
{{ Infobox OS
| name = GNU
| logo = [[Skeda:Official gnu.svg|128px]]
| family = [[Unix-like]]
| latest_release_version = 0.2
| latest_release_date = 1997<ref>{{cite web|author=The GNU Project|url=ftp://ftp.gnu.org/gnu/gnu-0.2/|title=GNU 0.2|date=1997|5=accessdate 1997|access-date=14 shkurt 2009|archive-date=2 tetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081002040129/http://ftp.gnu.org/gnu/gnu-0.2/|url-status=dead}}</ref>
| source_model = [[Free software]]
| kernel_type = [[Microkernel]] ([[Monolithic kernel|Monolithic]] in GNU/Linux)
| license = [[GNU General Public License]] dhe liçensa të tjera të lira
| working_state = current
| website = http://www.gnu.org/
}}
'''GNU''' ([[shqiptimi|sqt.]] {{Audio-IPA|En-gnu.ogg|/ɡəˈnuː/}}, ''G-N-U'') është një [[sistem operativ]] për [[kompjuter]]a, i përbërë vetëm nga [[free software|programe kompjuterikë të lirë]]. Emri i tij është një shkurtim ripërsëritës që do të thotë "GNU's Not Unix" ([[shqip]]: GNU Nuk është Unix); u zgjodh sepse projektimi i tij ishte si [[Unix]], por dallohet nga Unix pasi është program i lirë dhe nuk mban kode të Unix.<ref>{{cite web|url=http://www.gnu.org/|title=Sistemi operitiv GNU|accessdate=2008-08-18}}</ref> Zhvillimi i GNU u nis nga Richard Stallman dhe ishte objektivi parësor i [[Free Software Foundation]] (FSF, shqip ''Fondacioni për Programet kompjuterike të Lirë'').
GNU është i zhvilluar nga ''[[Projekti GNU]]'', dhe programet që lëshohen nën kujdestarinë e projektit quhen ''GNU packages'' (''paketat GNU'') ose ''programe GNU''. Komponentët e sistemit bazë përmbajnë [[GNU Compiler Collection]] (GCC, shqip ''Koleksioni GNU i [[compiler|Kompiluesve]]''), [[GNU Binary Utilities]] (binutils), [[bash]] shell, [[GNU C library]] (glibc), dhe [[GNU Core Utilities]] (coreutils).
GNU ka një zhvillim aktiv. Edhe pse thuajse të gjitha pjesët u përfunduan kohë më parë dhe kanë më shumë se një dekadë që përdoren, kerneli zyrtar [[GNU Hurd]] nuk është përfunduar dhe jo të gjitha pjesë përputhen me të. Për këtë arsye, zakonisht përdoret kerneli i [[Linux]]. Edhe pse ky kernel nuk është miratuar zyrtarisht nga projekti GNU, disa softuerë si publikimi nga [[X.Org]] i Sistemit X të Dritareve dhe sistemi tipografik TeX janë përfshirë. Shumë programe të GNU-s janë kaluar edhe në platforma të tjera si [[Microsoft Windows]], variante të [[Berkeley Software Distribution|BSD]], [[Solaris Operating System|Solaris]] dhe [[Mac OS X]].
Liçensat [[GNU General Public License]] (GPL), [[GNU Lesser General Public License]] (LGPL), dhe [[GNU Free Documentation License]] (GFDL) u shkruan posaçërisht për GNU-në, por përdoren edhe nga projekte të tjerë që nuk kanë lidhje me të.
== Referime ==
{{ref}}
== Shiko edhe ==
* GNU
* [[Public domain]]
* [[Free software]]
* [[Free Software Foundation]]
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.gnu.org/home.sq.html Vëndi Zyrtar i Projektit GNU] {{sq}}
{{interneti}}
{{Sistemet operative}}
[[Kategoria:Program kompjuterik i lirë]]
joj5rrqojez1rygt3upagmkblnaa7th
2939331
2939312
2026-04-07T16:23:50Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939312|2939312]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939331
wikitext
text/x-wiki
{{ Infobox OS
| name = GNU
| logo = [[Skeda:Official gnu.svg|128px]]
| family = [[Unix-like]]
| latest_release_version = 0.2
| latest_release_date = 1997<ref>{{cite web | author = The GNU Project | url = ftp://ftp.gnu.org/gnu/gnu-0.2/ | title = GNU 0.2 | date = 1997 | 5 = accessdate 1997 | access-date = 14 shkurt 2009 | archive-date = 2 tetor 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081002040129/http://ftp.gnu.org/gnu/gnu-0.2/ | url-status = dead }}</ref>
| source_model = [[Free software]]
| kernel_type = [[Microkernel]] ([[Monolithic kernel|Monolithic]] in GNU/Linux)
| license = [[GNU General Public License]] dhe liçensa të tjera të lira
| working_state = current
| website = http://www.gnu.org/
}}
'''GNU''' ([[shqiptimi|sqt.]] {{Audio-IPA|En-gnu.ogg|/ɡəˈnuː/}}, ''G-N-U'') është një [[sistem operativ]] për [[kompjuter]]a, i përbërë vetëm nga [[free software|programe kompjuterikë të lirë]]. Emri i tij është një shkurtim ripërsëritës që do të thotë "GNU's Not Unix" ([[shqip]]: GNU Nuk është Unix); u zgjodh sepse projektimi i tij ishte si [[Unix]], por dallohet nga Unix pasi është program i lirë dhe nuk mban kode të Unix.<ref>{{ cite web | url = http://www.gnu.org/ | title = Sistemi operitiv GNU | accessdate = 2008-08-18 }}</ref> Zhvillimi i GNU u nis nga Richard Stallman dhe ishte objektivi parësor i [[Free Software Foundation]] (FSF, shqip ''Fondacioni për Programet kompjuterike të Lirë'').
GNU është i zhvilluar nga ''[[Projekti GNU]]'', dhe programet që lëshohen nën kujdestarinë e projektit quhen ''GNU packages'' (''paketat GNU'') ose ''programe GNU''. Komponentët e sistemit bazë përmbajnë [[GNU Compiler Collection]] (GCC, shqip ''Koleksioni GNU i [[compiler|Kompiluesve]]''), [[GNU Binary Utilities]] (binutils), [[bash]] shell, [[GNU C library]] (glibc), dhe [[GNU Core Utilities]] (coreutils).
GNU ka një zhvillim aktiv. Edhe pse thuajse të gjitha pjesët u përfunduan kohë më parë dhe kanë më shumë se një dekadë që përdoren, kerneli zyrtar [[GNU Hurd]] nuk është përfunduar dhe jo të gjitha pjesë përputhen me të. Për këtë arsye, zakonisht përdoret kerneli i [[Linux]]. Edhe pse ky kernel nuk është miratuar zyrtarisht nga projekti GNU, disa softuerë si publikimi nga [[X.Org]] i Sistemit X të Dritareve dhe sistemi tipografik TeX janë përfshirë. Shumë programe të GNU-s janë kaluar edhe në platforma të tjera si [[Microsoft Windows]], variante të [[Berkeley Software Distribution|BSD]], [[Solaris Operating System|Solaris]] dhe [[Mac OS X]].
Liçensat [[GNU General Public License]] (GPL), [[GNU Lesser General Public License]] (LGPL), dhe [[GNU Free Documentation License]] (GFDL) u shkruan posaçërisht për GNU-në, por përdoren edhe nga projekte të tjerë që nuk kanë lidhje me të.
== Referime ==
{{ref}}
== Shiko edhe ==
* GNU
* [[Public domain]]
* [[Free software]]
* [[Free Software Foundation]]
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.gnu.org/home.sq.html Vëndi Zyrtar i Projektit GNU] {{sq}}
{{interneti}}
{{Sistemet operative}}
[[Kategoria:Program kompjuterik i lirë]]
2br9009okd458k0j8ggx1ubvko2z37x
Minsku
0
1671
2939313
2913034
2026-04-07T16:16:31Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939313
wikitext
text/x-wiki
{{joref}}
{{Infobox settlement
| name = Minsk
|Gjuha vendase =
| native_name =
| settlement_type = Qytet
| nicknames =
| mottoes =
| image_flag = Flag of Minsk, Belarus.svg
| flag_link = Flamuri i Minskut
| image_seal = Coat of arms of Minsk.svg
| seal_link = Stema e Minskut
| seal_size =
| image_skyline = Miensk - Plac Niezaležnaści.jpg
| image_caption =
<!--Administrimi territorial-->
|Shteti = Bjellorusia
|Shteti federal =
|Rajoni =
|Qarku =
|Bashkia =
|Komuna =
|Konteja =
|Komuniteti Autonom =
|Provinca =
|Distrikti =
|Kantoni =
|Departamenti =
<!--Sipërfaqja dhe Demografia -->
|Sipërfaqja = 307.895411
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane=
|Sipërfaqja Tokë =
|Sipërfaqja Ujë =
| population_total = 1 982 444<ref>{{cite web|url=http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8483/|title=Социально-экономическое развитие регионов Республики Беларусь в январе 2018 г.|publisher=www.belstat.gov.by|accessdate=2018-01-30|archive-date=30 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180130204424/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8483/|url-status=dead}} {{ref-ru}}</ref>
|Dendësia = 5,966
|Zona urbane = 2,101,018
|Zona metropolitane =
<!-- Të dhëna-->
|Lartësia = 280.4
| population_demonym = Minskovit/e
| established_date = 1067
|Zona Kohore = [[UTC+3]]
|Ora Verore = [[UTC+3]]
| postal_code = 220000-220141
|Prefiksi = +375 17<br />
+375 29 (mobile Velcom, MTS ose Diallog)<br />
+375 25 (mobile Life)<br />
+375 33 (mobile MTS)<br />
+375 44 (mobile Velcom)
| registration_plate = 7
|Aeroporti =
|Kryetari i Bashkisë = Andrey Shorec
|Asambleja rajonale =
|Partia udhëheqëse =
| website = [http://www.minsk.gov.by/en/ www.minsk.gov.by]
|E-Posta =
| image_map =
<!--Harta-->
| map_caption =
| map_size =
| image_map =
|CoordAddon = type:city_region:BY
<!--Koordinatat Mënyra #1-->
| gjer_g=53 | gjer_m=54 | gjer_s=0 | gjer_dr =N
| gjat_g=27 | gjat_m=34 | gjat_s=0 | gjat_dr =E
<!--Koordinatat Mënyra #2-->
|gjerësi =
|gjatësi =
}}
'''Minsku''' është [[kryeqyteti]] i [[Bellorusia|Bjellorusisë]].
== Pak histori ==
== Ekonomia ==
== Demografia ==
== Kultura ==
Muzetë më të mëdha:
* Muzeu Bjelloror i Historisë së Luftës së Madhe Patriotike
* Muzeu Historik Kombëtar i Republikës së Bjellorusisë
* Muzeu Shtetëror i Historisë së Letërsisë Bjelloruse
* Muzeu Shtetëror i Letërsisë i Yanka Kupala
Teatrot më të mëdha:
* Akademik Kombëtar Bolshoi Opera dhe Baleti i Republikës së Bjellorusisë
* Teatri akademik i shtetit të Bjellorusisë
* Teatri Akademik Kombëtar i emëruar pas Yanka Kupala
* Teatri Akademik Kombëtar Dramë i quajtur sipas Maksim Gorky
Bibliotekat më të mëdha:
* Biblioteka Kombëtare e Bjellorusisë
* Biblioteka Qendrore Shkencore emëruar pas Yakub Kolas
* Biblioteka Shkencore e Universitetit Teknik Kombëtar të Bjellorusisë
* Biblioteka Presidenciale
* Biblioteka rajonale e Minskut me emrin Aleksandër Pushkin
* Biblioteka Republikane e Mjekësisë Shkencore
== Politika ==
== Shiko edhe këtë ==
{{Commons|Minsk}}
== Lidhje të jashtme ==
== Referime ==
{{reflist}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Qytete në Bjellorusi]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Minsk]]
{{BY-gjeo-cung}}
{{authority control}}
1x1a2ey80634bn7mrdnbxn68d3q7vrl
2939330
2939313
2026-04-07T16:23:48Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939313|2939313]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939330
wikitext
text/x-wiki
{{joref}}
{{Infobox settlement
| name = Minsk
|Gjuha vendase =
| native_name =
| settlement_type = Qytet
| nicknames =
| mottoes =
| image_flag = Flag of Minsk, Belarus.svg
| flag_link = Flamuri i Minskut
| image_seal = Coat of arms of Minsk.svg
| seal_link = Stema e Minskut
| seal_size =
| image_skyline = Miensk - Plac Niezaležnaści.jpg
| image_caption =
<!--Administrimi territorial-->
|Shteti = Bjellorusia
|Shteti federal =
|Rajoni =
|Qarku =
|Bashkia =
|Komuna =
|Konteja =
|Komuniteti Autonom =
|Provinca =
|Distrikti =
|Kantoni =
|Departamenti =
<!--Sipërfaqja dhe Demografia -->
|Sipërfaqja = 307.895411
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane=
|Sipërfaqja Tokë =
|Sipërfaqja Ujë =
| population_total = 1 982 444<ref>{{Cite web|url=http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8483/|title=Социально-экономическое развитие регионов Республики Беларусь в январе 2018 г.|publisher=www.belstat.gov.by|accessdate=2018-01-30|archive-date=30 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180130204424/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8483/|url-status=dead}} {{ref-ru}}</ref>
|Dendësia = 5,966
|Zona urbane = 2,101,018
|Zona metropolitane =
<!-- Të dhëna-->
|Lartësia = 280.4
| population_demonym = Minskovit/e
| established_date = 1067
|Zona Kohore = [[UTC+3]]
|Ora Verore = [[UTC+3]]
| postal_code = 220000-220141
|Prefiksi = +375 17<br />
+375 29 (mobile Velcom, MTS ose Diallog)<br />
+375 25 (mobile Life)<br />
+375 33 (mobile MTS)<br />
+375 44 (mobile Velcom)
| registration_plate = 7
|Aeroporti =
|Kryetari i Bashkisë = Andrey Shorec
|Asambleja rajonale =
|Partia udhëheqëse =
| website = [http://www.minsk.gov.by/en/ www.minsk.gov.by]
|E-Posta =
| image_map =
<!--Harta-->
| map_caption =
| map_size =
| image_map =
|CoordAddon = type:city_region:BY
<!--Koordinatat Mënyra #1-->
| gjer_g=53 | gjer_m=54 | gjer_s=0 | gjer_dr =N
| gjat_g=27 | gjat_m=34 | gjat_s=0 | gjat_dr =E
<!--Koordinatat Mënyra #2-->
|gjerësi =
|gjatësi =
}}
'''Minsku''' është [[kryeqyteti]] i [[Bellorusia|Bjellorusisë]].
== Pak histori ==
== Ekonomia ==
== Demografia ==
== Kultura ==
Muzetë më të mëdha:
* Muzeu Bjelloror i Historisë së Luftës së Madhe Patriotike
* Muzeu Historik Kombëtar i Republikës së Bjellorusisë
* Muzeu Shtetëror i Historisë së Letërsisë Bjelloruse
* Muzeu Shtetëror i Letërsisë i Yanka Kupala
Teatrot më të mëdha:
* Akademik Kombëtar Bolshoi Opera dhe Baleti i Republikës së Bjellorusisë
* Teatri akademik i shtetit të Bjellorusisë
* Teatri Akademik Kombëtar i emëruar pas Yanka Kupala
* Teatri Akademik Kombëtar Dramë i quajtur sipas Maksim Gorky
Bibliotekat më të mëdha:
* Biblioteka Kombëtare e Bjellorusisë
* Biblioteka Qendrore Shkencore emëruar pas Yakub Kolas
* Biblioteka Shkencore e Universitetit Teknik Kombëtar të Bjellorusisë
* Biblioteka Presidenciale
* Biblioteka rajonale e Minskut me emrin Aleksandër Pushkin
* Biblioteka Republikane e Mjekësisë Shkencore
== Politika ==
== Shiko edhe këtë ==
{{Commons|Minsk}}
== Lidhje të jashtme ==
== Referime ==
{{reflist}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Qytete në Bjellorusi]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Minsk]]
{{BY-gjeo-cung}}
{{authority control}}
nysa6zb1xra22yecvjye11o5pv9x3hz
Norvegjia
0
1677
2939314
2927669
2026-04-07T16:16:41Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939314
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Mbretëria e Norvegjisë
| native_name = ''Kongeriket Norge'' ([[Bokmål]])<br/>''Kongeriket Noreg'' ([[Nynorsk]])
| common_name = Norvegjia
| image_flag = Flag of Norway.svg
| image_coat = Coat of arms of Norway.svg
| flag_type = [[Flamuri i Norvegjisë|Flamuri]]
| symbol_type = [[Stema e Norvegjisë|Stema]]
| symbol_width = 65px
| image_map = {{Switcher|[[Skeda:Europe-Norway (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Shfaq globin|[[Skeda:Europe-Norway.svg|upright=1.15|frameless]]|Shfaq hartën e Evropës|[[File:Norway in the World (+Antarctica claims) cropped.svg|upright=1.15|frameless]]|Shfaq territoret dhe varësitë përtej detit|default=1}}
| national_anthem = ''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br />(Shqip: "Po, ne e duam këtë vend")<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[Skeda:Norway_(National_Anthem).ogg|center]]
| royal_anthem = ''[[Kongesangen]]''<br />(Shqip. "Kënga e Mbretit") </div>
| official_languages = {{hlist|[[Gjuha norvegjeze|Norvegjisht]]|[[Gjuhët sámi|Sámi]]<ref name="LanguageCouncilSami">{{cite web|title=Offisiell status for samisk|url=https://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Spraka-i-Norden/Samisk/|publisher=[[Language Council of Norway]]|language=en|access-date=19 gusht 2021|archive-date=15 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230815194636/https://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Spraka-i-Norden/Samisk/|url-status=live}}</ref>}}
| national_languages = {{hlist|[[Kven language|Kven]]|[[Gjuha rome|Romani]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space;
|74.9% [[Krishterimi]]
{{Tree list}}
**68% [[Kisha e Norvegjisë]]
**6.9% krishterë të tjerë
{{Tree list/end}}
|21.2% [[Afetaria|pa fe]]
|3.1% [[Islami në Norvegji|Islami]]
|0.8% të tjerë}}
| religion_ref = <ref name="stat2021statechurch">[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke Church of Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210616112249/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke |date=16 qershor 2021 }} Statistics Norway 15 June 2021</ref><ref name="stat2021other">[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja Members of religious and life stance communities outside the Church of Norway, by religion/life stance.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221206105653/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja |date=6 dhjetor 2022 }} Statistics Norway 27 September 2021</ref>
| religion_year = 2021
| demonym = [[Norvegjez]]
| capital = [[Oslo]]
| coordinates = {{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}}
| largest_city = kryeqyteti
| government_type = [[Monarkia kushtetuese]] [[Sistemi parlamentar|parlamentare]] [[Shteti unitar|unitare]]
| leader_title1 = [[Monarkia e Norvegjisë|Monark]]
| leader_name1 = [[Harald V i Norvegjisë|Harald V]]
| leader_title2 = [[Kryeministri i Norvegjisë|Kryeministri]]
| leader_name2 = [[Jonas Gahr Støre]]
| leader_title3 = [[Lista e presidentëve të Storting|President i Storting]]
| leader_name3 = [[Masud Gharahkhani]]
| leader_title4 = [[Gjykata e Lartë e Norvegjisë|Shefi i Drejtësisë]]
| leader_name4 = [[Toril Marie Øie]]
| legislature = [[Storting]]
| sovereignty_type = [[Historia e Norvegjisë|Historia]]
| established_event1 = [[Unifikimi i Norvegjisë|Shteti vendosi bashkimin paraprak]]
| established_date1 = 872
| established_event2 = [[Mbretëria e Norvegjisë (872–1397)|Mbretëria e Vjetër e Norvegjisë]] (Peak extent)
| established_date2 = 1263
| established_event3 = [[Bashkimi i Kalmarit]]
| established_date3 = 1397
| established_event4 = [[Danimarka–Norvegjia]]
| established_date4 = 1524
| established_event5 = [[Mbretëria e Norvegjisë (1814)|Ri-krijimi i shtetit]]<ref>{{cite web|url=https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/|title=The Re-establishing of a Norwegian State|website=regjeringen.no|date=5 korrik 2020|access-date=17 prill 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418081518/https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/|archive-date=18 prill 2017|url-status=live}}</ref>
| established_date5 = [[Meeting of Notables|25 shkurt 1814]]
| established_event6 = [[Kushtetuta e Norvegjisë|Kushtetuta]]
| established_date6 = 17 maj 1814
| established_event7 = [[Bashkimi mes Suedisë dhe Norvegjisë]]
| established_date7 = 4 nëntor 1814
| established_event8 = [[Shpërbërja e bashkimit midis Norvegjisë dhe Suedisë]]
| established_date8 = 7 qershor 1905
| area_rank = 61st<sup>b</sup> <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_km2 = 385,207
| area_footnote = <ref name="kart_2019">{{cite web|url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|title=Arealstatistics for Norway 2019|publisher=Kartverket, mapping directory for Norway|date=20 dhjetor 2019|access-date=1 mars 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608034913/https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|archive-date=8 qershor 2019|url-status=dead}}</ref>
| area_sq_mi = 148,718 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 5.32 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 tetor 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|language=en|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=24 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref>
| population_estimate_year = 2026
| population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 5,627,400<ref name="ssbf">{{cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2026-02-25|accessdate=2026-02-26|language=en}}</ref>
| population_estimate_rank = 118th
| population_density_km2 = 14.6
| population_density_sq_mi = 37.61 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 213th
| GDP_PPP = {{increase}} $461.107 billion<ref name="IMFWEO.NO">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=142,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|title=World Economic Outlook Database, April 2024 Edition. (Norway)|publisher=[[International Monetary Fund]]|website=www.imf.org|date=16 prill 2024|access-date=16 prill 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240416203142/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=142,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|archive-date=16 prill 2024|url-status=live}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2024
| GDP_PPP_rank = 51st
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $82,832<ref name="IMFWEO.NO" />| GDP_PPP_per_capita_rank = 8th
| GDP_nominal = {{increase}} $526.951 billion<ref name="IMFWEO.NO" />| GDP_nominal_year = 2024
| GDP_nominal_rank = 27th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $94,660<ref name="IMFWEO.NO" />| GDP_nominal_per_capita_rank = 3rd
| Gini_year = 2020
| Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady-->
| Gini = 25.3 <!--number only-->
| Gini_ref = <ref name="eurogini">{{cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey|publisher=[[Eurostat]]|website=ec.europa.eu|access-date=22 qershor 2022|archive-date=9 tetor 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|url-status=live}}</ref>
| Gini_rank =
| HDI_year = 2022 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| HDI = 0.966 <!--number only-->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|date=13 mars 2024|title=Human Development Report 2023/2024|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|archive-date=13 mars 2024|access-date=13 mars 2024|publisher=[[United Nations Development Programme]]|language=en}}</ref>
| HDI_rank = 2nd
| currency = [[Krone norvegjeze]]
| currency_code = NOK
| time_zone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset = +1
| time_zone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| date_format = {{abbr|dd|day}}.{{abbr|mm|month}}.{{abbr|yyyy|year}}
| drives_on = djathtas
| calling_code = [[Numrat e telefonit në Norvegji|+47]]
| cctld = [[.no]]<sup>d</sup>
}}
'''Norvegjia''' ([[Bokmål]]: ''Norge'', [[Nynorsk]]: ''Noreg''), zyrtarisht '''Mbretëria e Norvegjisë''', është një [[Vendet Nordike|vend nordik]] në [[Evropa Veriore|Evropën Veriore]], i vendosur në [[Gadishulli Skandinav|Gadishullin Skandinav]]. Ishulli i largët [[Arktiku|Arktik]] i [[Jan Mayen]] dhe [[arkipelagu]] i [[Svalbard]] janë gjithashtu pjesë të Norvegjisë.{{efn|[[Traktati Spitsbergen]] (i njohur gjithashtu si [[Traktati i Svalbardit]]) i 9 shkurtit 1920 njeh sovranitetin e plotë dhe absolut të Norvegjisë mbi arkipelagun arktik të Spitsbergen (tani i quajtur [[Svalbard]]).<ref name="Board1986">{{cite book <!-- Citation bot no -->|author=National Research Council (U.S.). Polar Research Board|title=Antarctic treaty system: an assessment|publisher=National Academies Press|url=https://books.google.com/books?id=gNxjxfm4cSgC&pg=PA370|access-date=24 korrik 2011|year=1986|language=en|isbn=978-0309036405}}</ref>}} [[Ishulli Bouvet]], i vendosur në [[Subantarktik]], është një [[Vartësitë e Norvegjisë|vartësi]]; Norvegjia pretendon gjithashtu territoret e Antarktikut të [[Ishulli Pjetër I|ishullit Pjetër I]] dhe [[Toka e Mbretëreshës Maud|Tokës së Mbretëreshës Maud]]. Kryeqyteti dhe qyteti më i madh në Norvegji është [[Oslo]].
Vendi kufizohet nga [[Suedia]] në lindje, [[Finlanda]] dhe [[Rusia]] në verilindje dhe ngushticën [[Skagerrak]] në jug. Norvegjia ka një vijë bregdetare të gjerë përballë Oqeanit Atlantik të Veriut dhe [[Deti Barents|Detit Barents]]. Si një [[shtet unitar]] me një [[monarki kushtetuese]], Norvegjia e [[Ndarja e pushtetit|ndan pushtetin]] shtetëror midis [[Storting|parlamentit]], [[Këshilli i Shtetit (Norvegji)|kabinetit]] dhe [[Gjykata e Lartë e Norvegjisë|gjykatës së lartë]], siç përcaktohet nga [[Kushtetuta e Norvegjisë|kushtetuta e vitit 1814]]. Mbretëria e bashkuar e Norvegjisë u krijua në vitin 872 si një bashkim i [[Mbretëritë e vogla të Norvegjisë|mbretërive të vogla]] dhe ka ekzistuar vazhdimisht për 1,151-1,152 vjet. Nga viti 1537 deri në 1814, Norvegjia ishte pjesë e [[Danimarka-Norvegjia|Danimarkës-Norvegjisë]] dhe, nga 1814 deri në 1905, ishte në një [[Bashkimi mes Suedisë dhe Norvegjisë|bashkim personal]] me Suedinë. Norvegjia ishte neutrale gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], dhe në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]] deri në prill 1940 kur u [[Pushtimi gjerman i Norvegjisë|pushtua]] nga [[Gjermania Naziste]] deri në fund të luftës.
Norvegjia ka nënndarje administrative dhe politike në dy nivele: [[Qarqet e Norvegjisë|qarqe]] dhe [[Komunat e Norvegjisë|komuna]]. Norvegjia është një anëtare themeluese e [[Kombet e Bashkuara|Kombeve të Bashkuara]], [[NATO]]-s, [[Shoqata Evropiane e Tregtisë së Lirë|Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë]], [[Këshilli i Evropës|Këshillit të Evropës]], [[Traktati i Antarktidës|Traktatit të Antarktidës]] dhe [[Këshilli Nordik|Këshillit Nordik]]; anëtare e [[Zona Ekonomike Evropiane|Zonës Ekonomike Evropiane]], [[Organizata Botërore e Tregtisë|OBT]]-së dhe [[Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik|OECD]]-së; dhe një pjesë të [[Zona Shengen|Zonës Shengen]].
Norvegjia ruan [[Modeli nordik|modelin nordik]] të mirëqenies me [[Kujdesi shëndetësor universal|kujdes shëndetësor universal]] dhe një sistem gjithëpërfshirës të [[Ndihma shoqërore|sigurimeve shoqërore]], dhe vlerat e saj janë të rrënjosura në idealet egalitare.<ref>{{cite web|url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|title=Norwegian Society / Living in Norway|website=Study in Norway|language=en|access-date=21 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321131146/https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|archive-date=21 mars 2018|url-status=dead}}</ref> Shteti norvegjez ka pozicione të mëdha pronësie në sektorët kryesorë industrialë, duke pasur rezerva të gjera të naftës, gazit natyror, mineraleve, lëndës drusore, ushqimeve të detit dhe ujit të freskët. [[Industria e naftës]] përbën rreth një të katërtën e produktit të brendshëm bruto (PBB) të vendit.<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906|title=Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08|work=Reuters|date=6 shtator 2007|access-date=8 mars 2009|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922054630/https://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906|archive-date=22 shtator 2020|url-status=live}}</ref> Në bazë për frymë, Norvegjia është prodhuesi më i madh në botë i naftës dhe gazit natyror jashtë Lindjes së Mesme.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|title=Country Comparison :: Crude oil – production|work=CIA – The World Factbook|access-date=16 mars 2016|archive-date=7 mars 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307234343/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|title=Country Comparison :: Natural gas – production|work=CIA – The World Factbook|access-date=16 mars 2016|archive-date=15 mars 2016|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315051210/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|url-status=dead}}</ref> Vendi ka të ardhurat e katërta dhe të teta më të larta për frymë në botë në listën e [[Banka Botërore|Bankës Botërore]] dhe [[Fondi Monetar Ndërkombëtar|FMN-së]], respektivisht.<ref>{{cite web|title=The World's Richest Countries|url=https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|website=forbes.com|access-date=12 dhjetor 2014|archive-date=31 janar 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180131151855/https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|url-status=live}}</ref> Ajo ka fondin më të madh të pasurisë sovrane në botë, me një vlerë prej 1.3 trilion dollarësh.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-19/norway-wealth-fund-says-reached-1-trillion-in-value|title=The World's Biggest Wealth Fund Hits $1 Trillion|last=Holter|first=Mikael|date=27 qershor 2017|work=Bloomberg L.P.|access-date=19 shtator 2017|archive-date=19 shtator 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919102510/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-19/norway-wealth-fund-says-reached-1-trillion-in-value|url-status=live}}</ref><ref name="Meredith 2023">{{cite web|last=Meredith|first=Sam|title=Norway's gigantic sovereign wealth fund loses a record $164 billion, citing 'very unusual' year|website=CNBC|date=31 janar 2023|url=https://www.cnbc.com/2023/01/31/norways-sovereign-wealth-fund-loses-164-billion-in-2022.html|access-date=26 prill 2023|archive-date=26 prill 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426160106/https://www.cnbc.com/2023/01/31/norways-sovereign-wealth-fund-loses-164-billion-in-2022.html|url-status=live}}</ref>
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e Norvegjisë}}
Norvegjezët janë pasardhës të [[vikingët|vikingëve]], një popullsi skandinave që luajti një rol shumë të rëndësishëm në historinë europiane mes viteve [[800]] dhe [[1100]]. Gjatë periudhës vikinge, krahinat që sot janë pjesë e Norvegjisë, filluan të bashkohen gradualisht nën një mbret të vetëm. Mbreti [[Harald Hårfagre]] mori nën kontroll pjesën jugore dhe atë perëndimore të Norvegjisë pas betejës së [[Hafrsfjord]]-it, në vitin [[880]], dhe themeloi mbretërinë e tij me qendër në [[Avaldsnes]] në [[Karmøy]].
Në vitin 1[[995]], mbreti [[Olav Tryggvason]] ndërtoi kishën e parë në Norvegji në [[Moster]] ([[Bømlo]]), dhe filloi konvertimin e norvegjezëve në fenë e krishterë. Pas betejës së [[Stiklestad]]-it, në vitin [[1030]], feja e krishterë u bë fe shtetërore e Mbretërisë së Norvegjisë.
Pas një periudhe gati 100 vjeçare me luftë civile, në vitin [[1130]], mbreti [[Sverreætten]] arriti të shtrijë pushtetin e tij në të gjithë Norvegjinë. Mbretëria e Norvegjisë arriti kulmin e fuqisë së saj (në aspektin ushtarak, ekonomik dhe kulturor) gjatë sundimit të mbretit [[Håkon Håkonssen]].
Familja mbretërore norvegjeze u bashkua me familjen mbretërore suedeze në vitin [[1319]] dhe më pas me atë daneze në vitin [[1380]]. Anëtari i fundit i familjes mbretërore norvegjeze me të drejtë trashëgimi të fronit të Mbretërisë së Norvegjisë vdiq në vitin [[1387]]. Norvegjia u bë pjesë e Bashkimit të Kalmarit ([[Kalmarunionen]]) së bashku me [[Danimarka|Danimarkën]] dhe Suedinë në vitin [[1397]]. Në vitin [[1450]], Suedia doli nga bashkimi si mbretëri më vete. Norvegjia vazhdoi bashkëjetesën me Danimarkën në formën e një bashkimi personal të kurorës (Mbreti i Danimarkës ishte gjithashtu edhe mbret i Norvegjisë, por të dy shtetet do të ishin të pavarur në politikën e brendshme). Ky bashkim, i cili zgjati për 434 vjet, filloi të quhet në shekullin e 18-të, si "nata e 400 viteve" sepse Norvegjia ishte gjysma e dobët e bashkimit dhe praktikisht drejtohej nga [[Kopenhaga]]. Periudha 1570-1721, u karakterizua nga luftëra shumëvjeçare të Mbretërisë Danezo-Norvegjeze me Mbretërinë e Suedisë dhe nga taksa të larta për të financuar këto luftëra. Me përjashtim të [[Luftës së Kalmarit]], në përfundim të së cilës, në vitin [[1613]], u përcaktua se territoret e veriut i përkisnin Norvegjisë, të gjitha luftërat e tjera përfunduan me fitoren e Suedisë dhe humbje të territoreve norvegjeze: Bohuslän, Jämtland dhe Härjedalen.
Mbretëria Danezo-Norvegjeze ishte aleate e [[Napoleon Bonaparte|Napoleon Bonoparten]] ndërsa Mbretëria e Suedisë lidhi aleancë me [[Anglia|Anglinë]] dhe [[Prusia|Prusinë]]. Mbas disfatës së Napoleon Bonopartit, në paqen e [[Kiel]]-it në vitin [[1814]], Norvegjia iu dha nën sundim si shpërblim lufte Mbretit të Suedisë.
Gjatë pranverës së vitit [[1814]], duke përfituar nga vazhdimi i veprimeve luftarake në Evropë, u mblodh Parlamenti Norvegjez në [[Eidsvold]]. Parlamenti miratoi me [[17 maj]] [[1814]] Kushtetutën e Norvegjisë, "Grunnloven av 1814". E frymëzuar nga kushtetutat e [[SHBA]] dhe [[Franca|Francës]], kushtetuta norvegjeze ishte tepër liberale për kohën e saj. Mbas një lufte të shkurtër mes Danimarkës/Norvegjisë dhe Suedisë, Norvegjia u bë pjesë e një bashkimi personal të kurorës me Suedinë. Danimarka mbajti sovranitetin mbi [[Groenlanda|Groenlandën]], [[Islanda|Islandën]] dhe [[Ishujt Faroe|ishujt Farëje]] (Færøyene). Këto territore ishin deri në [[1814]] pjesë e Norvegjisë dhe administroheshin nga Norvegjia.
Pakënaqësia e norvegjezëve për bashkimin me Suedinë erdhi në rritje dhe në vitin [[1905]], Suedia u detyrua të njohë pavarësinë e Norvegjisë. Norvegjezët e shprehën vullnetin e tyre për shkëputje nga Suedia me një referendum ku vetëm disa qindra vota ishin në favor të bashkimit me Suedinë. Qeveria norvegjeze ia ofroi kurorën e Norvegjisë princit Carl të Danimarkës. Në një referendum të dytë, shumica e norvegjezëve me të drejtë vote përkrahu monarkinë si formë organizimi të shtetit dhe princin Carl si mbret të Norvegjisë. Në kurorëzimin e tij si mbret i Norvegjisë, princi Carl mori emrin [[Haakon VII]]. Familja mbretërore norvegjeze i përket, së bashku me familjen mbretërore të Danimarkës, shtëpisë princërore të Gjermanisë veriore Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (një nga degët e shtëpisë mbretërore [[Oldenburg]]).
Norvegjia ishte shtet asnjanës në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë Botërore]]. Qeveria norvegjeze mendoi të ndiqte parimin e neutralitetit edhe gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Me [[9 prill]] [[1940]], Gjermania sulmoi Danimarkën dhe Norvegjinë. Mbas rreth 2 muaj luftimesh, Gjermania arriti të pushtojë të gjithë Norvegjinë. Pushtimi përfundoi me [[9 maj]] [[1945]] me kapitullimin e forcave gjermane në Norvegji. Përvoja e Luftës së Dytë Botërore dhe frika e ekspansionit sovjetik shkaktuan një ndryshim rrënjësor në politikën e jashtme të Norvegjisë. Norvegjia është një nga shtetet themeluese të [[NATO]]-s në vitin [[1949]]. Norvegjia luajti një rol mjaft aktiv në krijimin e [[OKB|Organizatës së Kombeve të Bashkuara]] në vitin [[1945]]. Norvegjezët kanë votuar 2 herë në referendum për tu bërë pjesë e [[Bashkimi Evropian|Bashkimit Evropian]], në [[1974]] dhe [[1994]]. Në të dy referendumet, shumica e votuesve u shpreh kundër pranimit të Norvegjisë në Bashkimin Evropian.
== Politika ==
Partitë që janë të përfaqësuara në parlamentin norvegjez (Stortinget):
* Arbeiderpartiet (Partia Punëtore). Është parti social-demokrate. Aktualisht partia më e madhe në parlament dhe pjesëtare e koalicionit qeveritar.
* FrP ( Partia e Progresit). Është parti populiste e djathtë. Është partia e dytë më e madhe në parlamentin norvegjez.
* Høyre (Partia e Djathtë). Është parti konservatore.
* Sosialistisk Venstreparti SV (Partia e majtë Socialiste). Është parti social-demokrate, por më e majtë se Arbeiderpartiet: rishpërndarje më të madhe të të ardhurave (në politikën e brendshme) dhe kundër pjesëmarrjes në NATO ose në operacionet e udhëhequra nga SHBA. Aktualisht pjesëtare e koalicionit qeveritar.
* Senterpartiet (Partia e Qendrës). Është vazhdim i partisë fshatare dhe ruan pothuajse të njëjtin profil politik. Aktualisht pjesëtare e koalicionit qeveritar.
* Kristelig Folkeparti (Partia Popullore Kristiane). Është parti e qendrës/e djathtë e cila në politikën e saj mbështetet në normat morale të fesë së krishterë (protestante).
* Venstre ( Partia e majtë). Është partia liberale norvegjeze. Në thelb është parti e djathtë, me përjashtim të mbrojtjes së mjedisit.
== Gjeografia ==
{{Kryesor|Gjeografia e Norvegjisë}}
[[Skeda:Map_Norway_political-geo.png|thumb|275px|right|Njësitë administrative në Norvegji 2017]]
[[Skeda:Fylkesinndeling2024 original.webp|thumb|Qarku (fylke) 2024<ref name="fylker" />]]
Sipërfaqja e përgjithshme e Norvegjisë është 324,220 km², shtrihet rreth koordinatave gjeografike 62 00 '''V''', 10 00 '''L''' dhe 307,860 km² të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 16,360 km² ujë.
Vija bregdetare e Norvegjisë është 21,925 km e gjatë duke llogaritur këtu tokën amtare (3,419 km) dhe ë gjitha ishujt e mëdha (2,413 km) , ishujt e vegjël, ujdhesat dhe siujdhesat që i takojnë asaj (16,093 km). Kufiri tokësorë është 2,551 km i gjatë.
[[Klima]] e Norvegjisë është klimë bregdetare oqeanike përgjatë bregdetit dhe kryesisht e ftohtë dhe e lagësht si në dimër dhe në verë.
Pjesa më e madhe e [[relievi]]t të Norvegjisë është terren i vrazhdë dhe malorë, përgjatë bregdetit është teren i ulët që formon liqene të shumta. Pjesa veriore është e ngrirë gjatë gjithë vitit. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregut të oqeanit ( 0m ) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,469 metrave në një vend të quajtur Galdëhopingen ( [[Gjuha Angleze|ang.]]:Galdhopiggen).
== Njësitë administrative ==
{{Kryesor|Njësitë administrative të Norvegjisë}}
Norvegjia, një shtet jo federal, është e ndarë në 15 qarqe administrative të nivelit të parë (fylke). Qarku administrohet nga kuvendi i qarkut të zgjedhur direkt nga populli. Kuvendi zgjedh Guvernatorin e Qarkut. Përveç kësaj, Mbreti dhe qeveria janë të përfaqësuara në çdo qark nga një fylkesmann, i cili në mënyrë efektive vepron si një guvernator. Si e tillë, Qeveria është e përfaqësuar drejtpërsëdrejti në nivel lokal përmes zyrave të qarkut të guvernatorëve. Qarqet ndahen më tej në 357 bashki të nivelit të dytë (Kommunar), të cilat administrohen nga këshilli bashkiak i zgjedhur drejtpërsëdrejti nga populli. Këshilli Bashkiak kryesohet nga Kryetari i bashkisë dhe një kabinet të vogël ekzekutiv. Kryeqyteti i Oslos konsiderohet edhe si qark edhe si bashki.
Qarqet e Norvegjisë janë:<ref name="fylker">{{cite web|url=https://www.regjeringen.no/no/tema/kommuner-og-regioner/kommunestruktur/fylkesinndelingen-fra-2024/id2922222/|title=Fylkesinndelingen fra 2024|publisher=Regjeringen|date=2022-07-05|accessdate=2024-03-02|language=no}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!#
!Qarku (fylke) 2024
!Qendra administrative
|-
| align=left|3|[[File:Oslo_komm.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Oslo_komm.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Oslo]]|[[Oslo]]
|-
| align=left|11|[[File:Rogaland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Rogaland_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Rogaland]]|[[Stavanger]]
|-
| align=left|15|[[File:Møre_og_Romsdal_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:M%C3%B8re_og_Romsdal_v%C3%A5pen.svg|27x27px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Møre og Romsdal]]|[[Molde]]
|-
| align=left|18|[[File:Nordland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Nordland_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Nordland]]|[[Bodø]]
|-
| align=left|31|[[File:Østfold_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Østfold_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Østfold]]|[[Sarpsborg]]
|-
| align=left|32|[[File:Akershus_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Akershus_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Akershus]]|[[Oslo]]
|-
| align=left|33|[[File:Buskerud_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Buskerud_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Buskerud]]|[[Drammen]]
|-
| align=left|34|[[File:Innlandet_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Innlandet_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Innlandet]]|[[Hamar]]
|-
| align=left|39|[[File:Vestfold våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestfold v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Vestfold]]|[[Tønsberg]]
|-
| align=left|40|[[File:Telemark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Telemark v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Telemark]]|[[Skien]]
|-
| align=left|42|[[File:Agder_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Agder_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Agder]]|[[Kristiansand]]
|-
| align=left|46|[[File:Vestland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestland_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Vestland]]|[[Bergen]]
|-
| align=left|50|[[File:Trøndelag våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Tr%C3%B8ndelag_v%C3%A5pen.png|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Trøndelag]]|[[Steinkjer]]
|-
| align=left|55|[[File:Troms våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Troms våpen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Troms]]|[[Tromsø]]
|-
| align=left|56|[[File:Finnmark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Finnmark våpen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Finnmark]]|[[Vadsø]]
|}
{|class="wikitable sortable"
|-
! scope="col" |Qarku (fylke) 2017
! scope="col" |Qendra administrative
! scope="col" |Bashkia më e populluar
! scope="col" |Rajoni
|-
|{{Emblema|Østfold}}
|[[Sarpsborg]]
|[[Fredrikstad]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Akershus}}
|[[Oslo]]
|[[Bærum]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Oslo}}
|[[Oslo|City of Oslo]]
|[[Oslo]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Hedmark}}
|[[Hamar]]
|[[Ringsaker]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Oppland}}
|[[Lillehammer]]
|[[Gjøvik]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Buskerud}}
|[[Drammen]]
|[[Drammen]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Vestfold}}
|[[Tønsberg]]
|[[Sandefjord]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Telemark}}
|[[Skien]]
|[[Skien]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Aust-Agder}}
|[[Arendal]]
|[[Arendal]]
|[[Norvegjia Jugore]]
|-
|{{Emblema|Vest-Agder}}
|[[Kristiansand]]
|[[Kristiansand]]
|[[Norvegjia Jugore]]
|-
|{{Emblema|Rogaland}}
|[[Stavanger]]
|[[Stavanger]]
|[[Norvegjia Perëndimore]]
|-
|{{Emblema|Hordaland}}
|[[Bergen]]
|[[Bergen]]
|[[Norvegjia Perëndimore]]
|-
|{{Emblema|Sogn og Fjordane}}
|[[Leikanger]]
|[[Førde]]
|[[Norvegjia Perëndimore]]
|-
|{{Emblema|Møre og Romsdal}}
|[[Molde]]
|[[Ålesund]]
|[[Norvegjia Perëndimore]]
|-
|{{Emblema|Sør-Trøndelag}}
|[[Trondheim]]
|[[Trondheim]]
|[[Trøndelag]]
|-
|{{Emblema|Nord-Trøndelag}}
|[[Steinkjer]]
|[[Stjørdal]]
|[[Trøndelag]]
|-
|{{Emblema|Nordland}}
|[[Bodø]]
|[[Bodø]]
|[[Norvegjia Veriore]]
|-
|{{Emblema|Troms}}
|[[Tromsø]]
|[[Tromsø]]
|[[Norvegjia Veriore]]
|-
|{{Emblema|Finnmark}}
|[[Vadsø]]
|[[Alta, Norway|Alta]]
|[[Norvegjia Veriore]]
|-
|''[[Svalbard]]'' (zonë e painkorporuar)
|''[[Longyearbyen]]''
|''[[Longyearbyen]]''
|''[[Norvegjia Veriore]]''
|}
== Ekonomia ==
Norvegjia është një ndër shtetet me të ardhura më të larta për banorë në botë, për shkak të burimeve natyrore të naftës. Një ndër eksportuesit më të mëdhenj të naftës si sasi e përgjithshme dhe për banorë. Të ardhurat nga nafta që nuk përdoren vendosen në një fond që do të përdoret në të ardhmen për pagimin e pensioneve etj. Ky fond është unik në botë, dhe ka sot rreth 375 miliard [[euro]].Ky eshte vendi ku jetohet me mire dhe me te ardhurat me te larta ne bote per person .
== Demografia ==
[[Skeda:Basic demographics of Norway 1900 2000.PNG|thumb|300px|Grafiku demografik i Norvegjisë]]
{{Kryesor|Demografia e Norvegjisë}}
Norvegjia ka 4.574.560 banorë, mosha mesatare e popullsisë është 38 vite ndersa jetegjatesia eshte 81.9 vjec duke e renditur Norvegjine ne vendin e 17 sipas Life Expectancy by Country. 100% e popullsisë është e arsimuar. Numri më i madh i Norvegjezëve janë Luterët, 86%, të tjerë katolik dhe protestant 3%, të tjerët janë të papërcaktuar. Janë dy gjuhë zyrtare: bokmål, e ngjashme me gjuhën daneze dhe nynorsk (norvegjeze) e ngjajshme me gjuhët e vjetra .
Pakica më e madhe kombëtare autoktone është Laponët, dhe janë rreth 20.000.
Qytetet Norvegjeze nga jugu në veri: Kristiansand - Stavanger - Fredrikstad - Drammen - [[Oslo]] (kryeqytet) - Bergen - Hamar - Florø - Ålesund - Trondheim - Mo i Rana - Bodø - Narvik - Harstad - Tromsø - Hammerfest - Vardø
== Kultura ==
{{Kryesor|Kultura e Norvegjisë}}
Norvegjia ka 4.873.000 banorë, mosha mesatare e popullsisë është 38 vite. 100% e popullsisë është e arsimuar. Numri më i madh i Norvegjezëve janë Luterët, 86%, katolikë dhe protestant 3%, të tjerët janë të papërcaktuar. Në Norvegji ka dy gjuhë zyrtare: bokmåle, e ngjajshme me gjuhën daneze dhe nynorsk (norvegjeze) e ngjajshme me gjuhët e vjetra. Pakica më e madhe kambëtare autoktine janë Laponët, dhe janë rreth 20 000. Kultura e tyre ka qene e vecante. Ata ishin shume te mire dhe naten e kalonin ne kafiteri apo dicka tjeter ata kishin teatre te njohura.
==Shënime==
{{notelist}}
== Referime ==
<references/>
== Lidhje të jashtme ==
{{Commonskat|Norway|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.kongehuset.no/ Mbreti]
* [https://www.regjeringen.no/en/id4/ Qeveria]
* [https://www.stortinget.no/en/In-English/About-the-Storting/ Parlamenti] - Stortinget
* [http://www.norway.info Ministria e Informimit] - Info
* [http://www.norway.no Ministria e Informimit] - portal
* [http://www.ssb.no/english/subjects/00/minifakta_en/en/index.html Enti i statistikave]-Statistics Norway
* [https://web.archive.org/web/20061125225405/http://ngis2.statkart.no/norgesglasset/default.html Harta zyrtare]
* [https://www.norges-bank.no/ Banka Norvegjeze]
* [http://www.wto.org/english/tratop_e/tpr_e/tp237_e.htm WTO: Trade Policy Review: Norway]
* [https://web.archive.org/web/20050204095601/http://www.ub.uio.no/ujur/publikasjoner/skriftserie/18/ Sources to Legal Information in Norway]
* [http://www.odin.dep.no/odin/engelsk/norway/system/032005-990424/ The Norwegian Constitution in English]
* [http://www.lovdata.no/info/lawdata.html Norwegian law in English]
* [https://web.archive.org/web/20050707081411/http://odin.dep.no/ud/html/2000/minifakta/e/eng-02.html Public holidays in Norway]
* [http://www.ssb.no/english/subjects/00/minifakta_en/en/07.html Norwegian climate]
== Shiko dhe këtë ==
* '''[http://www.albaner.no/al/ Komuniteti i Studentëve në Norvegji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050405201757/http://www.albaner.no/al/ |date=5 prill 2005 }}''' (''Oslo'')
* '''[http://www.qiksh.no/ Qendra Islamike Kulturore Shqiptare në Norvegji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050614000502/http://www.qiksh.no/ |date=14 qershor 2005 }}''' (''Oslo'')
{{VendeEvropa}}
[[Kategoria:Norvegji| ]]
[[Kategoria:Shtetet e Evropës Veriore]]
[[Kategoria:Anëtarët e Këshillit Nordik]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit Evropian]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të NATO-s]]
[[Kategoria:Vende skandinave]]
[[Kategoria:Vende në Evropë]]
3jrz1oq12uk9tsii3no1vnqd5cazgm4
2939329
2939314
2026-04-07T16:23:46Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939314|2939314]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939329
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Mbretëria e Norvegjisë
| native_name = ''Kongeriket Norge'' ([[Bokmål]])<br/>''Kongeriket Noreg'' ([[Nynorsk]])
| common_name = Norvegjia
| image_flag = Flag of Norway.svg
| image_coat = Coat of arms of Norway.svg
| flag_type = [[Flamuri i Norvegjisë|Flamuri]]
| symbol_type = [[Stema e Norvegjisë|Stema]]
| symbol_width = 65px
| image_map = {{Switcher|[[Skeda:Europe-Norway (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Shfaq globin|[[Skeda:Europe-Norway.svg|upright=1.15|frameless]]|Shfaq hartën e Evropës|[[File:Norway in the World (+Antarctica claims) cropped.svg|upright=1.15|frameless]]|Shfaq territoret dhe varësitë përtej detit|default=1}}
| national_anthem = ''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br />(Shqip: "Po, ne e duam këtë vend")<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[Skeda:Norway_(National_Anthem).ogg|center]]
| royal_anthem = ''[[Kongesangen]]''<br />(Shqip. "Kënga e Mbretit") </div>
| official_languages = {{hlist|[[Gjuha norvegjeze|Norvegjisht]]|[[Gjuhët sámi|Sámi]]<ref name=LanguageCouncilSami>{{cite web |title=Offisiell status for samisk |url=https://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Spraka-i-Norden/Samisk/ |publisher=[[Language Council of Norway]] |language=en |access-date=19 gusht 2021 |archive-date=15 gusht 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815194636/https://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Spraka-i-Norden/Samisk/ |url-status=live }}</ref>}}
| national_languages = {{hlist|[[Kven language|Kven]]|[[Gjuha rome|Romani]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space;
|74.9% [[Krishterimi]]
{{Tree list}}
**68% [[Kisha e Norvegjisë]]
**6.9% krishterë të tjerë
{{Tree list/end}}
|21.2% [[Afetaria|pa fe]]
|3.1% [[Islami në Norvegji|Islami]]
|0.8% të tjerë}}
| religion_ref = <ref name="stat2021statechurch">[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke Church of Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210616112249/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke |date=16 qershor 2021 }} Statistics Norway 15 June 2021</ref><ref name="stat2021other">[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja Members of religious and life stance communities outside the Church of Norway, by religion/life stance.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221206105653/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja |date=6 dhjetor 2022 }} Statistics Norway 27 September 2021</ref>
| religion_year = 2021
| demonym = [[Norvegjez]]
| capital = [[Oslo]]
| coordinates = {{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}}
| largest_city = kryeqyteti
| government_type = [[Monarkia kushtetuese]] [[Sistemi parlamentar|parlamentare]] [[Shteti unitar|unitare]]
| leader_title1 = [[Monarkia e Norvegjisë|Monark]]
| leader_name1 = [[Harald V i Norvegjisë|Harald V]]
| leader_title2 = [[Kryeministri i Norvegjisë|Kryeministri]]
| leader_name2 = [[Jonas Gahr Støre]]
| leader_title3 = [[Lista e presidentëve të Storting|President i Storting]]
| leader_name3 = [[Masud Gharahkhani]]
| leader_title4 = [[Gjykata e Lartë e Norvegjisë|Shefi i Drejtësisë]]
| leader_name4 = [[Toril Marie Øie]]
| legislature = [[Storting]]
| sovereignty_type = [[Historia e Norvegjisë|Historia]]
| established_event1 = [[Unifikimi i Norvegjisë|Shteti vendosi bashkimin paraprak]]
| established_date1 = 872
| established_event2 = [[Mbretëria e Norvegjisë (872–1397)|Mbretëria e Vjetër e Norvegjisë]] (Peak extent)
| established_date2 = 1263
| established_event3 = [[Bashkimi i Kalmarit]]
| established_date3 = 1397
| established_event4 = [[Danimarka–Norvegjia]]
| established_date4 = 1524
| established_event5 = [[Mbretëria e Norvegjisë (1814)|Ri-krijimi i shtetit]]<ref>{{cite web |url = https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |title = The Re-establishing of a Norwegian State |website = regjeringen.no |date = 5 korrik 2020 |access-date = 17 prill 2017 |language=en |archive-url = https://web.archive.org/web/20170418081518/https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |archive-date = 18 prill 2017 |url-status = live }}</ref>
| established_date5 = [[Meeting of Notables|25 shkurt 1814]]
| established_event6 = [[Kushtetuta e Norvegjisë|Kushtetuta]]
| established_date6 = 17 maj 1814
| established_event7 = [[Bashkimi mes Suedisë dhe Norvegjisë]]
| established_date7 = 4 nëntor 1814
| established_event8 = [[Shpërbërja e bashkimit midis Norvegjisë dhe Suedisë]]
| established_date8 = 7 qershor 1905
| area_rank = 61st<sup>b</sup> <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_km2 = 385,207
| area_footnote = <ref name="kart_2019">{{cite web|url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|title=Arealstatistics for Norway 2019|publisher=Kartverket, mapping directory for Norway|date=20 dhjetor 2019|access-date=1 mars 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608034913/https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|archive-date=8 qershor 2019|url-status=dead}}</ref>
| area_sq_mi = 148,718 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 5.32 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 tetor 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|language=en|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=24 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref>
| population_estimate_year = 2026
| population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 5,627,400<ref name="ssbf">{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2026-02-25|accessdate=2026-02-26|language=en}}</ref>
| population_estimate_rank = 118th
| population_density_km2 = 14.6
| population_density_sq_mi = 37.61 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 213th
| GDP_PPP = {{increase}} $461.107 billion<ref name="IMFWEO.NO">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=142,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, April 2024 Edition. (Norway) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=16 prill 2024 |access-date=16 prill 2024 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416203142/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=142,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |archive-date=16 prill 2024 |url-status=live }}</ref>
| GDP_PPP_year = 2024
| GDP_PPP_rank = 51st
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $82,832<ref name="IMFWEO.NO" />
| GDP_PPP_per_capita_rank = 8th
| GDP_nominal = {{increase}} $526.951 billion<ref name="IMFWEO.NO" />
| GDP_nominal_year = 2024
| GDP_nominal_rank = 27th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $94,660<ref name="IMFWEO.NO" />
| GDP_nominal_per_capita_rank = 3rd
| Gini_year = 2020
| Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady-->
| Gini = 25.3 <!--number only-->
| Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=22 qershor 2022 |archive-date=9 tetor 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |url-status=live }}</ref>
| Gini_rank =
| HDI_year = 2022 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| HDI = 0.966 <!--number only-->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web|date=13 mars 2024 |title=Human Development Report 2023/2024 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |archive-date=13 mars 2024 |access-date=13 mars 2024 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref>
| HDI_rank = 2nd
| currency = [[Krone norvegjeze]]
| currency_code = NOK
| time_zone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset = +1
| time_zone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| date_format = {{abbr|dd|day}}.{{abbr|mm|month}}.{{abbr|yyyy|year}}
| drives_on = djathtas
| calling_code = [[Numrat e telefonit në Norvegji|+47]]
| cctld = [[.no]]<sup>d</sup>
}}
'''Norvegjia''' ([[Bokmål]]: ''Norge'', [[Nynorsk]]: ''Noreg''), zyrtarisht '''Mbretëria e Norvegjisë''', është një [[Vendet Nordike|vend nordik]] në [[Evropa Veriore|Evropën Veriore]], i vendosur në [[Gadishulli Skandinav|Gadishullin Skandinav]]. Ishulli i largët [[Arktiku|Arktik]] i [[Jan Mayen]] dhe [[arkipelagu]] i [[Svalbard]] janë gjithashtu pjesë të Norvegjisë.{{efn|[[Traktati Spitsbergen]] (i njohur gjithashtu si [[Traktati i Svalbardit]]) i 9 shkurtit 1920 njeh sovranitetin e plotë dhe absolut të Norvegjisë mbi arkipelagun arktik të Spitsbergen (tani i quajtur [[Svalbard]]).<ref name="Board1986">{{cite book <!-- Citation bot no -->|author=National Research Council (U.S.). Polar Research Board|title=Antarctic treaty system: an assessment |publisher=National Academies Press|url=https://books.google.com/books?id=gNxjxfm4cSgC&pg=PA370|access-date=24 korrik 2011|year=1986|language=en|isbn=978-0309036405}}</ref>}} [[Ishulli Bouvet]], i vendosur në [[Subantarktik]], është një [[Vartësitë e Norvegjisë|vartësi]]; Norvegjia pretendon gjithashtu territoret e Antarktikut të [[Ishulli Pjetër I|ishullit Pjetër I]] dhe [[Toka e Mbretëreshës Maud|Tokës së Mbretëreshës Maud]]. Kryeqyteti dhe qyteti më i madh në Norvegji është [[Oslo]].
Vendi kufizohet nga [[Suedia]] në lindje, [[Finlanda]] dhe [[Rusia]] në verilindje dhe ngushticën [[Skagerrak]] në jug. Norvegjia ka një vijë bregdetare të gjerë përballë Oqeanit Atlantik të Veriut dhe [[Deti Barents|Detit Barents]]. Si një [[shtet unitar]] me një [[monarki kushtetuese]], Norvegjia e [[Ndarja e pushtetit|ndan pushtetin]] shtetëror midis [[Storting|parlamentit]], [[Këshilli i Shtetit (Norvegji)|kabinetit]] dhe [[Gjykata e Lartë e Norvegjisë|gjykatës së lartë]], siç përcaktohet nga [[Kushtetuta e Norvegjisë|kushtetuta e vitit 1814]]. Mbretëria e bashkuar e Norvegjisë u krijua në vitin 872 si një bashkim i [[Mbretëritë e vogla të Norvegjisë|mbretërive të vogla]] dhe ka ekzistuar vazhdimisht për 1,151-1,152 vjet. Nga viti 1537 deri në 1814, Norvegjia ishte pjesë e [[Danimarka-Norvegjia|Danimarkës-Norvegjisë]] dhe, nga 1814 deri në 1905, ishte në një [[Bashkimi mes Suedisë dhe Norvegjisë|bashkim personal]] me Suedinë. Norvegjia ishte neutrale gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], dhe në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]] deri në prill 1940 kur u [[Pushtimi gjerman i Norvegjisë|pushtua]] nga [[Gjermania Naziste]] deri në fund të luftës.
Norvegjia ka nënndarje administrative dhe politike në dy nivele: [[Qarqet e Norvegjisë|qarqe]] dhe [[Komunat e Norvegjisë|komuna]]. Norvegjia është një anëtare themeluese e [[Kombet e Bashkuara|Kombeve të Bashkuara]], [[NATO]]-s, [[Shoqata Evropiane e Tregtisë së Lirë|Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë]], [[Këshilli i Evropës|Këshillit të Evropës]], [[Traktati i Antarktidës|Traktatit të Antarktidës]] dhe [[Këshilli Nordik|Këshillit Nordik]]; anëtare e [[Zona Ekonomike Evropiane|Zonës Ekonomike Evropiane]], [[Organizata Botërore e Tregtisë|OBT]]-së dhe [[Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik|OECD]]-së; dhe një pjesë të [[Zona Shengen|Zonës Shengen]].
Norvegjia ruan [[Modeli nordik|modelin nordik]] të mirëqenies me [[Kujdesi shëndetësor universal|kujdes shëndetësor universal]] dhe një sistem gjithëpërfshirës të [[Ndihma shoqërore|sigurimeve shoqërore]], dhe vlerat e saj janë të rrënjosura në idealet egalitare.<ref>{{cite web|url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|title=Norwegian Society / Living in Norway|website=Study in Norway|language=en|access-date=21 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321131146/https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|archive-date=21 mars 2018|url-status=dead}}</ref> Shteti norvegjez ka pozicione të mëdha pronësie në sektorët kryesorë industrialë, duke pasur rezerva të gjera të naftës, gazit natyror, mineraleve, lëndës drusore, ushqimeve të detit dhe ujit të freskët. [[Industria e naftës]] përbën rreth një të katërtën e produktit të brendshëm bruto (PBB) të vendit.<ref>{{cite news |url=http://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906 |title=Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08 |work=Reuters |date=6 shtator 2007 |access-date=8 mars 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922054630/https://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906 |archive-date=22 shtator 2020 |url-status=live }}</ref> Në bazë për frymë, Norvegjia është prodhuesi më i madh në botë i naftës dhe gazit natyror jashtë Lindjes së Mesme.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|title=Country Comparison :: Crude oil – production|work=CIA – The World Factbook|access-date=16 mars 2016|archive-date=7 mars 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307234343/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|title=Country Comparison :: Natural gas – production|work=CIA – The World Factbook|access-date=16 mars 2016|archive-date=15 mars 2016|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315051210/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|url-status=dead}}</ref> Vendi ka të ardhurat e katërta dhe të teta më të larta për frymë në botë në listën e [[Banka Botërore|Bankës Botërore]] dhe [[Fondi Monetar Ndërkombëtar|FMN-së]], respektivisht.<ref>{{cite web|title=The World's Richest Countries|url=https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|website=forbes.com|access-date=12 dhjetor 2014|archive-date=31 janar 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180131151855/https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|url-status=live}}</ref> Ajo ka fondin më të madh të pasurisë sovrane në botë, me një vlerë prej 1.3 trilion dollarësh.<ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-19/norway-wealth-fund-says-reached-1-trillion-in-value|title=The World's Biggest Wealth Fund Hits $1 Trillion|last=Holter|first=Mikael|date=27 qershor 2017|work=Bloomberg L.P.|access-date=19 shtator 2017|archive-date=19 shtator 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919102510/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-19/norway-wealth-fund-says-reached-1-trillion-in-value|url-status=live}}</ref><ref name="Meredith 2023">{{cite web | last=Meredith | first=Sam | title=Norway's gigantic sovereign wealth fund loses a record $164 billion, citing 'very unusual' year | website=CNBC | date=31 janar 2023 | url=https://www.cnbc.com/2023/01/31/norways-sovereign-wealth-fund-loses-164-billion-in-2022.html | access-date=26 prill 2023 | archive-date=26 prill 2023 | language=en | archive-url=https://web.archive.org/web/20230426160106/https://www.cnbc.com/2023/01/31/norways-sovereign-wealth-fund-loses-164-billion-in-2022.html | url-status=live }}</ref>
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e Norvegjisë}}
Norvegjezët janë pasardhës të [[vikingët|vikingëve]], një popullsi skandinave që luajti një rol shumë të rëndësishëm në historinë europiane mes viteve [[800]] dhe [[1100]]. Gjatë periudhës vikinge, krahinat që sot janë pjesë e Norvegjisë, filluan të bashkohen gradualisht nën një mbret të vetëm. Mbreti [[Harald Hårfagre]] mori nën kontroll pjesën jugore dhe atë perëndimore të Norvegjisë pas betejës së [[Hafrsfjord]]-it, në vitin [[880]], dhe themeloi mbretërinë e tij me qendër në [[Avaldsnes]] në [[Karmøy]].
Në vitin 1[[995]], mbreti [[Olav Tryggvason]] ndërtoi kishën e parë në Norvegji në [[Moster]] ([[Bømlo]]), dhe filloi konvertimin e norvegjezëve në fenë e krishterë. Pas betejës së [[Stiklestad]]-it, në vitin [[1030]], feja e krishterë u bë fe shtetërore e Mbretërisë së Norvegjisë.
Pas një periudhe gati 100 vjeçare me luftë civile, në vitin [[1130]], mbreti [[Sverreætten]] arriti të shtrijë pushtetin e tij në të gjithë Norvegjinë. Mbretëria e Norvegjisë arriti kulmin e fuqisë së saj (në aspektin ushtarak, ekonomik dhe kulturor) gjatë sundimit të mbretit [[Håkon Håkonssen]].
Familja mbretërore norvegjeze u bashkua me familjen mbretërore suedeze në vitin [[1319]] dhe më pas me atë daneze në vitin [[1380]]. Anëtari i fundit i familjes mbretërore norvegjeze me të drejtë trashëgimi të fronit të Mbretërisë së Norvegjisë vdiq në vitin [[1387]]. Norvegjia u bë pjesë e Bashkimit të Kalmarit ([[Kalmarunionen]]) së bashku me [[Danimarka|Danimarkën]] dhe Suedinë në vitin [[1397]]. Në vitin [[1450]], Suedia doli nga bashkimi si mbretëri më vete. Norvegjia vazhdoi bashkëjetesën me Danimarkën në formën e një bashkimi personal të kurorës (Mbreti i Danimarkës ishte gjithashtu edhe mbret i Norvegjisë, por të dy shtetet do të ishin të pavarur në politikën e brendshme). Ky bashkim, i cili zgjati për 434 vjet, filloi të quhet në shekullin e 18-të, si "nata e 400 viteve" sepse Norvegjia ishte gjysma e dobët e bashkimit dhe praktikisht drejtohej nga [[Kopenhaga]]. Periudha 1570-1721, u karakterizua nga luftëra shumëvjeçare të Mbretërisë Danezo-Norvegjeze me Mbretërinë e Suedisë dhe nga taksa të larta për të financuar këto luftëra. Me përjashtim të [[Luftës së Kalmarit]], në përfundim të së cilës, në vitin [[1613]], u përcaktua se territoret e veriut i përkisnin Norvegjisë, të gjitha luftërat e tjera përfunduan me fitoren e Suedisë dhe humbje të territoreve norvegjeze: Bohuslän, Jämtland dhe Härjedalen.
Mbretëria Danezo-Norvegjeze ishte aleate e [[Napoleon Bonaparte|Napoleon Bonoparten]] ndërsa Mbretëria e Suedisë lidhi aleancë me [[Anglia|Anglinë]] dhe [[Prusia|Prusinë]]. Mbas disfatës së Napoleon Bonopartit, në paqen e [[Kiel]]-it në vitin [[1814]], Norvegjia iu dha nën sundim si shpërblim lufte Mbretit të Suedisë.
Gjatë pranverës së vitit [[1814]], duke përfituar nga vazhdimi i veprimeve luftarake në Evropë, u mblodh Parlamenti Norvegjez në [[Eidsvold]]. Parlamenti miratoi me [[17 maj]] [[1814]] Kushtetutën e Norvegjisë, "Grunnloven av 1814". E frymëzuar nga kushtetutat e [[SHBA]] dhe [[Franca|Francës]], kushtetuta norvegjeze ishte tepër liberale për kohën e saj. Mbas një lufte të shkurtër mes Danimarkës/Norvegjisë dhe Suedisë, Norvegjia u bë pjesë e një bashkimi personal të kurorës me Suedinë. Danimarka mbajti sovranitetin mbi [[Groenlanda|Groenlandën]], [[Islanda|Islandën]] dhe [[Ishujt Faroe|ishujt Farëje]] (Færøyene). Këto territore ishin deri në [[1814]] pjesë e Norvegjisë dhe administroheshin nga Norvegjia.
Pakënaqësia e norvegjezëve për bashkimin me Suedinë erdhi në rritje dhe në vitin [[1905]], Suedia u detyrua të njohë pavarësinë e Norvegjisë. Norvegjezët e shprehën vullnetin e tyre për shkëputje nga Suedia me një referendum ku vetëm disa qindra vota ishin në favor të bashkimit me Suedinë. Qeveria norvegjeze ia ofroi kurorën e Norvegjisë princit Carl të Danimarkës. Në një referendum të dytë, shumica e norvegjezëve me të drejtë vote përkrahu monarkinë si formë organizimi të shtetit dhe princin Carl si mbret të Norvegjisë. Në kurorëzimin e tij si mbret i Norvegjisë, princi Carl mori emrin [[Haakon VII]]. Familja mbretërore norvegjeze i përket, së bashku me familjen mbretërore të Danimarkës, shtëpisë princërore të Gjermanisë veriore Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (një nga degët e shtëpisë mbretërore [[Oldenburg]]).
Norvegjia ishte shtet asnjanës në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë Botërore]]. Qeveria norvegjeze mendoi të ndiqte parimin e neutralitetit edhe gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Me [[9 prill]] [[1940]], Gjermania sulmoi Danimarkën dhe Norvegjinë. Mbas rreth 2 muaj luftimesh, Gjermania arriti të pushtojë të gjithë Norvegjinë. Pushtimi përfundoi me [[9 maj]] [[1945]] me kapitullimin e forcave gjermane në Norvegji. Përvoja e Luftës së Dytë Botërore dhe frika e ekspansionit sovjetik shkaktuan një ndryshim rrënjësor në politikën e jashtme të Norvegjisë. Norvegjia është një nga shtetet themeluese të [[NATO]]-s në vitin [[1949]]. Norvegjia luajti një rol mjaft aktiv në krijimin e [[OKB|Organizatës së Kombeve të Bashkuara]] në vitin [[1945]]. Norvegjezët kanë votuar 2 herë në referendum për tu bërë pjesë e [[Bashkimi Evropian|Bashkimit Evropian]], në [[1974]] dhe [[1994]]. Në të dy referendumet, shumica e votuesve u shpreh kundër pranimit të Norvegjisë në Bashkimin Evropian.
== Politika ==
Partitë që janë të përfaqësuara në parlamentin norvegjez (Stortinget):
* Arbeiderpartiet (Partia Punëtore). Është parti social-demokrate. Aktualisht partia më e madhe në parlament dhe pjesëtare e koalicionit qeveritar.
* FrP ( Partia e Progresit). Është parti populiste e djathtë. Është partia e dytë më e madhe në parlamentin norvegjez.
* Høyre (Partia e Djathtë). Është parti konservatore.
* Sosialistisk Venstreparti SV (Partia e majtë Socialiste). Është parti social-demokrate, por më e majtë se Arbeiderpartiet: rishpërndarje më të madhe të të ardhurave (në politikën e brendshme) dhe kundër pjesëmarrjes në NATO ose në operacionet e udhëhequra nga SHBA. Aktualisht pjesëtare e koalicionit qeveritar.
* Senterpartiet (Partia e Qendrës). Është vazhdim i partisë fshatare dhe ruan pothuajse të njëjtin profil politik. Aktualisht pjesëtare e koalicionit qeveritar.
* Kristelig Folkeparti (Partia Popullore Kristiane). Është parti e qendrës/e djathtë e cila në politikën e saj mbështetet në normat morale të fesë së krishterë (protestante).
* Venstre ( Partia e majtë). Është partia liberale norvegjeze. Në thelb është parti e djathtë, me përjashtim të mbrojtjes së mjedisit.
== Gjeografia ==
{{Kryesor|Gjeografia e Norvegjisë}}
[[Skeda:Map_Norway_political-geo.png|thumb|275px|right|Njësitë administrative në Norvegji 2017]]
[[Skeda:Fylkesinndeling2024 original.webp|thumb|Qarku (fylke) 2024<ref name="fylker" />]]
Sipërfaqja e përgjithshme e Norvegjisë është 324,220 km², shtrihet rreth koordinatave gjeografike 62 00 '''V''', 10 00 '''L''' dhe 307,860 km² të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 16,360 km² ujë.
Vija bregdetare e Norvegjisë është 21,925 km e gjatë duke llogaritur këtu tokën amtare (3,419 km) dhe ë gjitha ishujt e mëdha (2,413 km) , ishujt e vegjël, ujdhesat dhe siujdhesat që i takojnë asaj (16,093 km). Kufiri tokësorë është 2,551 km i gjatë.
[[Klima]] e Norvegjisë është klimë bregdetare oqeanike përgjatë bregdetit dhe kryesisht e ftohtë dhe e lagësht si në dimër dhe në verë.
Pjesa më e madhe e [[relievi]]t të Norvegjisë është terren i vrazhdë dhe malorë, përgjatë bregdetit është teren i ulët që formon liqene të shumta. Pjesa veriore është e ngrirë gjatë gjithë vitit. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregut të oqeanit ( 0m ) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,469 metrave në një vend të quajtur Galdëhopingen ( [[Gjuha Angleze|ang.]]:Galdhopiggen).
== Njësitë administrative ==
{{Kryesor|Njësitë administrative të Norvegjisë}}
Norvegjia, një shtet jo federal, është e ndarë në 15 qarqe administrative të nivelit të parë (fylke). Qarku administrohet nga kuvendi i qarkut të zgjedhur direkt nga populli. Kuvendi zgjedh Guvernatorin e Qarkut. Përveç kësaj, Mbreti dhe qeveria janë të përfaqësuara në çdo qark nga një fylkesmann, i cili në mënyrë efektive vepron si një guvernator. Si e tillë, Qeveria është e përfaqësuar drejtpërsëdrejti në nivel lokal përmes zyrave të qarkut të guvernatorëve. Qarqet ndahen më tej në 357 bashki të nivelit të dytë (Kommunar), të cilat administrohen nga këshilli bashkiak i zgjedhur drejtpërsëdrejti nga populli. Këshilli Bashkiak kryesohet nga Kryetari i bashkisë dhe një kabinet të vogël ekzekutiv. Kryeqyteti i Oslos konsiderohet edhe si qark edhe si bashki.
Qarqet e Norvegjisë janë:<ref name="fylker">{{Cite web|url=https://www.regjeringen.no/no/tema/kommuner-og-regioner/kommunestruktur/fylkesinndelingen-fra-2024/id2922222/|title=Fylkesinndelingen fra 2024 |publisher=Regjeringen|date=2022-07-05|accessdate=2024-03-02|language=no}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!#
!Qarku (fylke) 2024
!Qendra administrative
|-
| align=left|3|[[File:Oslo_komm.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Oslo_komm.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Oslo]]|[[Oslo]]
|-
| align=left|11|[[File:Rogaland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Rogaland_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Rogaland]]|[[Stavanger]]
|-
| align=left|15|[[File:Møre_og_Romsdal_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:M%C3%B8re_og_Romsdal_v%C3%A5pen.svg|27x27px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Møre og Romsdal]]|[[Molde]]
|-
| align=left|18|[[File:Nordland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Nordland_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Nordland]]|[[Bodø]]
|-
| align=left|31|[[File:Østfold_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Østfold_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Østfold]]|[[Sarpsborg]]
|-
| align=left|32|[[File:Akershus_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Akershus_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Akershus]]|[[Oslo]]
|-
| align=left|33|[[File:Buskerud_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Buskerud_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Buskerud]]|[[Drammen]]
|-
| align=left|34|[[File:Innlandet_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Innlandet_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Innlandet]]|[[Hamar]]
|-
| align=left|39|[[File:Vestfold våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestfold v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Vestfold]]|[[Tønsberg]]
|-
| align=left|40|[[File:Telemark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Telemark v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Telemark]]|[[Skien]]
|-
| align=left|42|[[File:Agder_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Agder_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Agder]]|[[Kristiansand]]
|-
| align=left|46|[[File:Vestland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestland_v%C3%A5pen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Vestland]]|[[Bergen]]
|-
| align=left|50|[[File:Trøndelag våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Tr%C3%B8ndelag_v%C3%A5pen.png|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Trøndelag]]|[[Steinkjer]]
|-
| align=left|55|[[File:Troms våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Troms våpen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Troms]]|[[Tromsø]]
|-
| align=left|56|[[File:Finnmark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Finnmark våpen.svg|28x28px|{{Lidhje e vdekur}}]] [[Finnmark]]|[[Vadsø]]
|}
{|class="wikitable sortable"
|-
! scope="col" |Qarku (fylke) 2017
! scope="col" |Qendra administrative
! scope="col" |Bashkia më e populluar
! scope="col" |Rajoni
|-
|{{Emblema|Østfold}}
|[[Sarpsborg]]
|[[Fredrikstad]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Akershus}}
|[[Oslo]]
|[[Bærum]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Oslo}}
|[[Oslo|City of Oslo]]
|[[Oslo]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Hedmark}}
|[[Hamar]]
|[[Ringsaker]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Oppland}}
|[[Lillehammer]]
|[[Gjøvik]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Buskerud}}
|[[Drammen]]
|[[Drammen]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Vestfold}}
|[[Tønsberg]]
|[[Sandefjord]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Telemark}}
|[[Skien]]
|[[Skien]]
|[[Norvegjia Lindore]]
|-
|{{Emblema|Aust-Agder}}
|[[Arendal]]
|[[Arendal]]
|[[Norvegjia Jugore]]
|-
|{{Emblema|Vest-Agder}}
|[[Kristiansand]]
|[[Kristiansand]]
|[[Norvegjia Jugore]]
|-
|{{Emblema|Rogaland}}
|[[Stavanger]]
|[[Stavanger]]
|[[Norvegjia Perëndimore]]
|-
|{{Emblema|Hordaland}}
|[[Bergen]]
|[[Bergen]]
|[[Norvegjia Perëndimore]]
|-
|{{Emblema|Sogn og Fjordane}}
|[[Leikanger]]
|[[Førde]]
|[[Norvegjia Perëndimore]]
|-
|{{Emblema|Møre og Romsdal}}
|[[Molde]]
|[[Ålesund]]
|[[Norvegjia Perëndimore]]
|-
|{{Emblema|Sør-Trøndelag}}
|[[Trondheim]]
|[[Trondheim]]
|[[Trøndelag]]
|-
|{{Emblema|Nord-Trøndelag}}
|[[Steinkjer]]
|[[Stjørdal]]
|[[Trøndelag]]
|-
|{{Emblema|Nordland}}
|[[Bodø]]
|[[Bodø]]
|[[Norvegjia Veriore]]
|-
|{{Emblema|Troms}}
|[[Tromsø]]
|[[Tromsø]]
|[[Norvegjia Veriore]]
|-
|{{Emblema|Finnmark}}
|[[Vadsø]]
|[[Alta, Norway|Alta]]
|[[Norvegjia Veriore]]
|-
|''[[Svalbard]]'' (zonë e painkorporuar)
|''[[Longyearbyen]]''
|''[[Longyearbyen]]''
|''[[Norvegjia Veriore]]''
|}
== Ekonomia ==
Norvegjia është një ndër shtetet me të ardhura më të larta për banorë në botë, për shkak të burimeve natyrore të naftës. Një ndër eksportuesit më të mëdhenj të naftës si sasi e përgjithshme dhe për banorë. Të ardhurat nga nafta që nuk përdoren vendosen në një fond që do të përdoret në të ardhmen për pagimin e pensioneve etj. Ky fond është unik në botë, dhe ka sot rreth 375 miliard [[euro]].Ky eshte vendi ku jetohet me mire dhe me te ardhurat me te larta ne bote per person .
== Demografia ==
[[Skeda:Basic demographics of Norway 1900 2000.PNG|thumb|300px|Grafiku demografik i Norvegjisë]]
{{Kryesor|Demografia e Norvegjisë}}
Norvegjia ka 4.574.560 banorë, mosha mesatare e popullsisë është 38 vite ndersa jetegjatesia eshte 81.9 vjec duke e renditur Norvegjine ne vendin e 17 sipas Life Expectancy by Country. 100% e popullsisë është e arsimuar. Numri më i madh i Norvegjezëve janë Luterët, 86%, të tjerë katolik dhe protestant 3%, të tjerët janë të papërcaktuar. Janë dy gjuhë zyrtare: bokmål, e ngjashme me gjuhën daneze dhe nynorsk (norvegjeze) e ngjajshme me gjuhët e vjetra .
Pakica më e madhe kombëtare autoktone është Laponët, dhe janë rreth 20.000.
Qytetet Norvegjeze nga jugu në veri: Kristiansand - Stavanger - Fredrikstad - Drammen - [[Oslo]] (kryeqytet) - Bergen - Hamar - Florø - Ålesund - Trondheim - Mo i Rana - Bodø - Narvik - Harstad - Tromsø - Hammerfest - Vardø
== Kultura ==
{{Kryesor|Kultura e Norvegjisë}}
Norvegjia ka 4.873.000 banorë, mosha mesatare e popullsisë është 38 vite. 100% e popullsisë është e arsimuar. Numri më i madh i Norvegjezëve janë Luterët, 86%, katolikë dhe protestant 3%, të tjerët janë të papërcaktuar. Në Norvegji ka dy gjuhë zyrtare: bokmåle, e ngjajshme me gjuhën daneze dhe nynorsk (norvegjeze) e ngjajshme me gjuhët e vjetra. Pakica më e madhe kambëtare autoktine janë Laponët, dhe janë rreth 20 000. Kultura e tyre ka qene e vecante. Ata ishin shume te mire dhe naten e kalonin ne kafiteri apo dicka tjeter ata kishin teatre te njohura.
==Shënime==
{{notelist}}
== Referime ==
<references/>
== Lidhje të jashtme ==
{{Commonskat|Norway|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.kongehuset.no/ Mbreti]
* [https://www.regjeringen.no/en/id4/ Qeveria]
* [https://www.stortinget.no/en/In-English/About-the-Storting/ Parlamenti] - Stortinget
* [http://www.norway.info Ministria e Informimit] - Info
* [http://www.norway.no Ministria e Informimit] - portal
* [http://www.ssb.no/english/subjects/00/minifakta_en/en/index.html Enti i statistikave]-Statistics Norway
* [https://web.archive.org/web/20061125225405/http://ngis2.statkart.no/norgesglasset/default.html Harta zyrtare]
* [https://www.norges-bank.no/ Banka Norvegjeze]
* [http://www.wto.org/english/tratop_e/tpr_e/tp237_e.htm WTO: Trade Policy Review: Norway]
* [https://web.archive.org/web/20050204095601/http://www.ub.uio.no/ujur/publikasjoner/skriftserie/18/ Sources to Legal Information in Norway]
* [http://www.odin.dep.no/odin/engelsk/norway/system/032005-990424/ The Norwegian Constitution in English]
* [http://www.lovdata.no/info/lawdata.html Norwegian law in English]
* [https://web.archive.org/web/20050707081411/http://odin.dep.no/ud/html/2000/minifakta/e/eng-02.html Public holidays in Norway]
* [http://www.ssb.no/english/subjects/00/minifakta_en/en/07.html Norwegian climate]
== Shiko dhe këtë ==
* '''[http://www.albaner.no/al/ Komuniteti i Studentëve në Norvegji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050405201757/http://www.albaner.no/al/ |date=5 prill 2005 }}''' (''Oslo'')
* '''[http://www.qiksh.no/ Qendra Islamike Kulturore Shqiptare në Norvegji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050614000502/http://www.qiksh.no/ |date=14 qershor 2005 }}''' (''Oslo'')
{{VendeEvropa}}
[[Kategoria:Norvegji| ]]
[[Kategoria:Shtetet e Evropës Veriore]]
[[Kategoria:Anëtarët e Këshillit Nordik]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit Evropian]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të NATO-s]]
[[Kategoria:Vende skandinave]]
[[Kategoria:Vende në Evropë]]
9kt6jcrnqrtyz4544sobfb1kqowxqfq
Matematika
0
1680
2939315
2904369
2026-04-07T16:16:52Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939315
wikitext
text/x-wiki
'''Matematika''' (nga [[Greqishtja e lashtë|greqishtja]]: μάθημα ''máthēma'', "njohuri, dije, mësim") përbën një fushë të njohurive abstrakte të ndërtuara me ndihmën e arsyetimeve logjike mbi koncepte të tilla si numrat, figurat, strukturat dhe transformimet. Matematika është një shkencë abstrakte dhe teorike që shqyrton strukturat, modelet, dhe marrëdhëniet mes tyre. Ajo është një sistem logjik dhe racional që studion ligjësitë abstrakte me anë të simboleve dhe shprehjeve matematikore.
Matematika përfshin shumë fusha të ndryshme, ndër të cilat:
* '''Algjebra:''' Studion strukturat algjebrike, duke përfshirë shprehjet dhe ekuacionet.
* '''Gjeometria:''' Merret me format dhe dimensionet gjeometrike, përfshirë figurat dhe raportet e tyre në hapësirë.
* '''Analiza Matematike:''' Hulumton koncepte si limitet, derivatet dhe integralet, duke përfshirë analizën diferenciale dhe integrale.
* '''Teoria e Numrave:''' Studion vetitë e numrave dhe marrëdhëniet midis tyre (numrat e plotë, racionalë, realë, etj.).
* '''Logjika Matematike:''' Studion rregullat dhe mënyrat e përdorimit të arsyetimit dhe logjikës në matematikë.
* '''Teoria e Grupeve:''' Merret me grupet dhe strukturat algjebrike që kanë një operacion të caktuar.
* '''Teoria e Kategorive:''' Është një degë e matematikës që shqyrton marrëdhëniet e përgjithshme dhe kalimet midis strukturave të ndryshme matematikore.
Zhvillimi i matematikës ka ndodhur përgjatë shumë periudhave historike dhe kultura të ndryshme kanë kontribuar në pasurimin e saj. Nga matematika e lashtë greke tek matematika moderne, konceptet dhe metodat janë shtrirë për të krijuar një fushë jashtëzakonisht të thellë dhe komplekse.
Matematika dallohet nga shkencat e tjera për lidhjen e saj të veçantë me realitetin. Ajo është e një natyre të pastër intelektuale, e bazuar tek një seri aksiomash të deklaruara të vërteta (që do të thotë se aksiomat nuk i nënshtrohen eksperimenteve fizike, por frymëzohen nga eksperienca logjike) ose mbi disa postulate të pranuara. Një pohim matematikor – i quajtur përgjithësisht teoremë ose propozicion – konsiderohet i vërtetë nëse procesi i vërtetimit formal që përcakton vlefshmërinë e saj respekton një strukturë arsyetuese logjiko-deduktive.
Ajo është një mjet thelbësor në shumë fusha si shkencat natyrore, inxhinieria, mjekësia, financa dhe shkencat sociale. Matematika merret me studimin e raporteve sasiore dhe cilësore të objekteve konkrete dhe abstrakte, si dhe me studimin e formave hapësinore. Ajo ka një lidhje simbiotike edhe me [[Fizika|fizikën]].
== Etimologjia ==
Fjala "matematikë" vjen nga [[Greqishtja e lashtë|gjuha e lashtë greke]] (''μάθημα'' - máthema), që do të thotë ''mësim'', ''studim'', ''shkencë''. Përgjatë kohëve ajo ka marrë një kuptim më të ngushtë dhe më teknik që nënkupton "studim matematikor".
== Historia e matematikës ==
{{Kryesor|Historia e matematikës}}
Fillimet e matematikës humbasin në thellësitë e shekujve. Ajo u shfaq si rezultat i vështrimeve dhe përvojës së njerëzve në përballje me problemet dhe nevojat praktike. Sistematizimi dhe përmbledhja e njohurive matematikore ka filluar relativisht vonë. Kinezët e lashtë, egjiptianët e lashtë, babilonasit, qytetërimi i Inkëve, si dhe në [[India|Indi]] kishte një zhvillim të konsiderueshëm të veprimeve matematikore.
Në [[Greqia e lashtë|Greqinë antike]] matematika përjetoi një zhvillim të paparë nga një plejadë e tërë matematikanësh si: [[Pitagora]], [[Talesi]], [[Platoni]], [[Eudoksi]], [[Euklidi]], [[Arkimedi]], etj. Grekët e vjetër matematikën e kuptonin në sensin e [[gjeometria|gjeometrisë]] dhe të parët ishin ata që të vërtetat matematikore (të cilat i quanin [[Teorema|teorema]]) i vërtetonin me fakte. Njohuritë matematikore të grekëve të vjetër më vonë i përvetësuan dhe i pasuruan arabët, të cilët quhen edhe themeluesit e algjebrës. Përkthimet arabe të veprave të matematikanëve grekë në Mesjetë depërtuan më pas në [[Evropa|Evropë]].
Më vonë, zhvillimin e matematikës e morën në dorë evropianët. Në këtë periudhë mund të përmendim [[François Viète|Vietin]], [[Gerolamo Cardano|Cardanon]], [[Fibonacci]]n, etj. Për t'u pasuar në shekujt në vijim nga [[Rene Descartes|Descartes]], [[Blaise Pascal|Pascal]], [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniz]], [[Familja Bernoulli|Bernoulli]], [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]], [[Leonard Euler|Euler]], etj. Në fund të [[Shekulli XIX|shekullit XIX]], [[David Hilbert]], një matematikan i shkëlqyer gjerman, në [[Kongresi ndërkombëtar i matematikanëve|Kongresin Ndërkombëtar të Matematikanëve]] të mbajtur në [[Paris]] në vitin [[1900]] formuloi njëzet e tre (23) probleme matematikore, të cilat shekulli XIX ia la në trashëgimi [[Shekulli XX|shekullit XX]]. Shumë prej këtyre problemeve i preokupuan matematikanët nga e gjithë bota për një kohë të gjatë dhe shumica e tyre u zgjidhën pas një pune të palodhshme.
Matematika në ditët e sotme përjeton një zhvillim marramendës dhe është e shpërndarë në shumë degë të specializuara të cilat janë mjaft abstrakte. Në vitin 2000, Instituti i Matematikës Clay (''Clay Mathematics Institute'') ofroi një çmim prej një milion [[Dollar|dollarësh]] për zgjidhjen e cilitdo prej shtatë "Problemeve të Mijëvjeçarit". Deri më sot, i vetmi problem i zgjidhur është Hipoteza e Poincaré-së, e zgjidhur nga [[Grigori Perelman]] (i cili e refuzoi çmimin). Gjashtë problemet e tjera mbeten ende të hapura.
Matematika në ndërveprim me shkencat e tjera ndihmon në zhvillimin e tyre, por në të njëjtën kohë ajo edhe vetë pasurohet. Sot matematika ka depërtuar edhe në ato degë të shkencës në të cilat deri para pak kohësh as që ishte e imagjinueshme.
== Simbolet dhe gjuha matematikore ==
[[Skeda:Infinity symbol.svg|thumb|right|Simboli për [[pafundësia|infinitin]] (të pakufishmen) '''∞''']]
Shumica e simboleve që përdoren sot në matematikë nuk ishin zbuluar deri në shekullin XVI. Matematika shkruhej me fjalë dhe kjo e kufizonte jashtëzakonisht zhvillimin e saj. Në shekullin XVIII, [[Leonard Euler|Euleri]] futi në matematikë një numër të madh simbolesh të cilat përdoren gjerësisht edhe sot. Simbolizmi matematikor sot është shumë i rëndësishëm për profesionistët. Ai është shumë i ngjeshur sepse vetëm pak simbole mund të shprehin një sasi të madhe informacioni. Simbolizmi modern ka një sintaksë të përcaktuar rreptësisht e cila përshkruan informacione në lidhje me një teori të caktuar. Gjuha e matematikës ruan një nivel mjaft të lartë saktësie që shpesh është e vështirë për t'u lexuar nga jo-matematikanët.
== Konceptet matematikore ==
Konceptet dhe strukturat themelore matematikore nuk studiohen vetëm si njësi të posaçme e të izoluara, por në ndërlidhje të ngushtë me njëra-tjetrën. Asnjë prej koncepteve matematikore nuk paraqitet në "vakum". Këto koncepte trajtohen në kontekste të ndryshme teorike dhe praktike, duke gjetur zbatim në situata të larmishme shkencore dhe jashtë-matematikore.
== Estetika dhe frymëzimi në matematikën e pastër dhe të aplikuar ==
[[Skeda:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|left|parapamje|[[Isak Njutoni|Njutoni]] (1643-1727).]]
Matematika del natyrshëm në trajtimin e llojeve të ndryshme të problemeve. Së pari këto u gjetën në [[tregtia|tregti]], në [[Gjeodezia|matjen e tokës]], në [[Arkitektura|arkitekturë]] dhe më vonë në [[Astronomia|astronomi]]; në ditët e sotme, të gjitha shkencat merren me probleme që studiohen thellësisht nga matematikanët. Për shembull, [[fizikani]] [[Richard Feynman]] shpiku metodën e [[Metoda e integraleve të shtegjeve|integralit të shtegjeve]] në [[Mekanika kuantike|mekanikën kuantike]] duke përdorur një kombinim të arsyetimit matematikor dhe depërtimit fizik të problemit. Në ditët e sotme [[teoria e kordave]], një teori ende në zhvillim e cila përpiqet për bashkimin e katër [[bashkëveprimet themelore|forcave themelore të natyrës]], vazhdon të frymëzojë degë të reja në matematikë.<ref>{{cite book|title=The Feynman Integral and Feynman's Operational Calculus|author=Johnson, Gerald W.; Lapidus, Michel L.|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2002}}</ref>
Disa metoda matematike janë të vlefshme vetëm në zonat përkatëse që i dhanë shkas asaj metode, por shpesh matematika e frymëzuar nga një fushë e caktuar del të jetë e dobishme në shumë fusha të tjera. Një dallim bëhet shpesh mes [[matematikës së pastër]] dhe [[matematikës së aplikuar]]. Megjithatë tema nga matematika e pastër shpesh gjejnë aplikime direkte (p.sh. [[teoria e numrave]] përdoret ngushtësisht në [[kriptografi]]). Fakti që edhe matematika më e "pastër" shpesh rezulton të ketë aplikime praktike është ajo që fizikani [[Eugene Wigner]] e ka quajtur "[[Efektshmëria e paarsyeshme e Matematikës në shkencat natyrore]]".<ref>[[Eugene Wigner]], 1960, "[http://www.dartmouth.edu/~matc/MathDrama/reading/Wigner.html The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228152633/http://www.dartmouth.edu/~matc/MathDrama/reading/Wigner.html|date=28 shkurt 2011}}" ''[[Communications on Pure and Applied Mathematics]]'' '''13'''(1): 1–14.</ref>
Për ata që janë të prirur matematikisht, shpesh ka një aspekt të caktuar estetik. Shumë matematikanë flasin për ''hijeshinë'' e matematikës dhe [[bukuria matematike|bukurinë e saj të brendshme]]. [[Thjeshtësia]] dhe përgjithësimi janë parime tepër të vlerësuara. Bukuria duket në një [[prova (matematikë)|vërtetim]] të thjeshtë dhe elegant, siç është prova e [[Euklidi]]t që dëshmon se ka një numër pafundësisht të madh [[Numri i thjeshtë|numrash të thjeshtë]]. [[G. H. Hardy]] në librin e tij ''[[Apologjia e matematikanit]]'' shprehu besimin se këto konsiderata estetike janë në vetvete të mjaftueshme për të justifikuar matematikën e pastër.<ref>{{cite book|title=A Mathematician's Apology|author=Hardy, G. H.|publisher=Cambridge University Press|year=1940}}</ref>
== Biografi të matematikanëve të shquar ==
<gallery mode="packed" class="center">
File:Matematiker georg cantor.jpg|[[Georg Cantor|Cantor]]
File:Cauchy Augustin Louis dibner coll SIL14-C2-03a.jpg|[[Augustin Louis Cauchy|Cauchy]]
File:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|[[Rene Descartes|Descartes]]
File:Leonhard Euler.jpg|[[Leonard Euler|Euler]]
File:Pierre de Fermat.jpg|[[Pierre de Fermat|Fermat]]
File:Carl Friedrich Gauss.jpg|[[Carl Friedrich Gauss|Gauss]]
File:Hilbert.jpg|[[David Hilbert|Hilbert]]
File:Langrange portrait.jpg|[[Zhozef Lui Lagranzhi|Lagrange]]
File:Pierre-Simon Laplace.jpg|[[Pierre Simon Laplace|Laplace]]
File:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|[[Isak Njutoni|Njuton]]
File:Blaise Pascal 2.jpg|[[Blaise Pascal|Pascal]]
File:Kapitolinischer Pythagoras.jpg|[[Pitagora]]
File:Russell1907-2.jpg|[[Bertrand Russell|Russell]]
</gallery>
== Fushat e matematikës ==
=== Sasitë ===
Studimi i sasive fillon me [[Numri|numrat]], së pari me [[numrat natyrorë]] dhe [[numrat e plotë]] si dhe me operacionet aritmetike që kryhen me to. Vetitë më të avancuara të numrave studiohen në teorinë e numrave. Me zhvillimin e mëtejshëm të sistemit, numrat e plotë klasifikohen si një nënbashkësi e [[Numrat racionalë|numrave racionalë]] (ose thyesave). Këta të fundit janë të përfshirë në bashkësinë e [[Numrat realë|numrave realë]], të cilët përdoren për të shprehur sasitë e vazhdueshme. Më tutje vetë numrat realë përfshihen në bashkësinë e [[Numrat kompleksë|numrave kompleksë]].
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| <math>1, 2, 3, \dots</math> || <math>\dots, -2, -1, 0, 1, 2, \dots</math> || <math> -2, \frac{2}{3}, 1.21</math> || <math>-e, \sqrt{2}, 3, \pi</math> || <math>2, i, -2+3i, 2e^{i\frac{4\pi}{3}}</math>
|-
| [[Numrat natyrorë]] || [[Numrat e plotë]] || [[Numrat racionalë]] || [[Numrat realë]] || [[Numrat kompleksë]]
|}
=== Struktura ===
Shumë objekte matematikore, si bashkësitë e numrave ose funksioneve, shfaqin një strukturë të brendshme si pasojë e veprimeve dhe relatave që janë përcaktuar në atë bashkësi.
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| <math>\begin{matrix}(1,2,3) & (1,3,2) \\ (2,1,3) & (2,3,1) \\ (3,1,2) & (3,2,1) \end{matrix}</math> || [[Skeda:Elliptic curve simple.svg|96px]] || [[Skeda:Rubik's cube.svg|96px]] || [[Skeda:Group diagdram D6.svg|96px]] || [[Skeda:Lattice of the divisibility of 60.svg|96px]]
|-
| [[Kombinatorika]] || [[Teoria e numrave]] || [[Teoria e grupeve]] || [[Teoria e grafeve]] || [[Teoria e rregullit]]
|}
=== Hapësira ===
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| [[Skeda:Illustration to Euclid's proof of the Pythagorean theorem.svg|96px]] || [[Skeda:Sine cosine plot.svg|96px]] || [[Skeda:Hyperbolic triangle.svg|96px]] || [[Skeda:Torus.png|96px]] || [[Skeda:Mandel zoom 07 satellite.jpg|96px]] || [[Skeda:Measure illustration.png|70px]]
|-
| [[Gjeometria]] || [[Trigonometria]] || [[Gjeometria diferenciale]] || [[Topologjia]] || [[Fraktalet|Gjeometria e fraktaleve]] || [[Teoria e masës]]
|}
=== Ndryshimi i madhësive në kohë ===
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| [[Skeda:Integral as region under curve.svg|96px]] || [[Skeda:Vector field.svg|96px]] || [[Skeda:Airflow-Obstructed-Duct.png|96px]] || [[Skeda:Limitcycle.jpg|96px]] || [[Skeda:Lorenz attractor.svg|96px]] || [[Skeda:Princ Argument C1.svg|96px]]
|-
| [[Analiza matematike|Analiza]] || [[Analiza vektoriale]] || [[Ekuacionet diferenciale]] || [[Sistemet dinamike]] || [[Teoria e kaosit]] || [[Analiza komplekse]]
|}
=== Themelet e matematikës dhe filozofia e saj ===
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| <math> p \Rightarrow q </math>|| [[Skeda:Venn A intersect B.svg|128px]] || [[Skeda:Commutative diagram for morphism.svg|96px]]
|-
| [[Logjika matematikore]] || [[Teoria e bashkësive]] || [[Teoria e kategorive]]
|}
=== Informatika teorike ===
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| [[Skeda:DFAexample.svg|96px]] || [[Skeda:Caesar3.svg|96px]]
|-
| [[Teoria e llogaritjes]] || [[Kriptografia]]
|}
== Matematika e aplikuar ==
[[Matematika e aplikuar]] merret me përdorimin e mjeteve abstrakte matematikore për zgjidhjen e problemeve konkrete në [[shkencë]], [[Biznesi|biznes]], dhe në fusha të tjera.
<gallery class="center">
File:Gravitation space source.png | [[Fizika matematike]]
File:BernoullisLawDerivationDiagram.svg | [[Dinamika e fluideve]]
File:Composite trapezoidal rule illustration small.svg | [[Analiza numerike]]
File:Maximum boxed.png | [[Optimizimi (matematikë)|Optimizimi]]
File:Two red dice 01.svg | [[Teoria e probabilitetit]]
File:Oldfaithful3.png | [[Statistika]]
File:Market Data Index NYA on 20050726 202628 UTC.png | [[Matematika financiare]]
File:Arbitrary-gametree-solved.svg | [[Teoria e lojërave]]
File:Signal transduction v1.png | [[Biologjia matematike]]
File:CH4-structure.svg | [[Kimia matematike]]
File:GDP PPP Per Capita IMF 2008.png | [[Matematika ekonomike]]
File:Simple feedback control loop2.svg | [[Teoria e kontrollit]]
</gallery>
== Shiko edhe ==
* [[Fizika]]
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.albmath.org Albmath] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070714122718/http://www.albmath.org/ |date=14 korrik 2007 }}
* [http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/314/5807/1848 BREAKTHROUGH OF THE YEAR: The Poincaré Conjecture--Proved]
* [http://english.pravda.ru/russia/kremlin/84114-0/ Perelman refuses a million dollars to live in complete poverty]
* [http://mathworld.wolfram.com/ Mathworld]
* [http://eom.springer.de/ Encyclopedia of Mathematics]
* [http://www.mathe-online.at/mathint/lexikon/ Mathematisches Lexikon]
* [http://planetmath.org/Planetmath PlanetMath]
* [http://www.research.att.com/%7Enjas/sequences/index.html OEIS]
* [https://web.archive.org/web/20050812010306/http://pi.lacim.uqam.ca/eng/ Plouffe's inverter]
* [http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/ MacTutor]
* [http://www.cut-the-knot.org/ Cut the Knot]
* [http://matheplanet.com/ Matroids Matheplanet]
== Referime ==
<references/>
[[Kategoria:Matematikë]]
[[Kategoria:Shkenca formale]]
90ywf349pr7gk089nq0389dhre3cml2
2939328
2939315
2026-04-07T16:23:45Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939315|2939315]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939328
wikitext
text/x-wiki
'''Matematika''' (nga [[Greqishtja e lashtë|greqishtja]]: μάθημα ''máthēma'', "njohuri, dije, mësim") përbën një fushë të njohurive abstrakte të ndërtuara me ndihmën e arsyetimeve logjike mbi koncepte të tilla si numrat, figurat, strukturat dhe transformimet. Matematika është një shkencë abstrakte dhe teorike që shqyrton strukturat, modelet, dhe marrëdhëniet mes tyre. Ajo është një sistem logjik dhe racional që studion ligjësitë abstrakte me anë të simboleve dhe shprehjeve matematikore.
Matematika përfshin shumë fusha të ndryshme, ndër të cilat:
* '''Algjebra:''' Studion strukturat algjebrike, duke përfshirë shprehjet dhe ekuacionet.
* '''Gjeometria:''' Merret me format dhe dimensionet gjeometrike, përfshirë figurat dhe raportet e tyre në hapësirë.
* '''Analiza Matematike:''' Hulumton koncepte si limitet, derivatet dhe integralet, duke përfshirë analizën diferenciale dhe integrale.
* '''Teoria e Numrave:''' Studion vetitë e numrave dhe marrëdhëniet midis tyre (numrat e plotë, racionalë, realë, etj.).
* '''Logjika Matematike:''' Studion rregullat dhe mënyrat e përdorimit të arsyetimit dhe logjikës në matematikë.
* '''Teoria e Grupeve:''' Merret me grupet dhe strukturat algjebrike që kanë një operacion të caktuar.
* '''Teoria e Kategorive:''' Është një degë e matematikës që shqyrton marrëdhëniet e përgjithshme dhe kalimet midis strukturave të ndryshme matematikore.
Zhvillimi i matematikës ka ndodhur përgjatë shumë periudhave historike dhe kultura të ndryshme kanë kontribuar në pasurimin e saj. Nga matematika e lashtë greke tek matematika moderne, konceptet dhe metodat janë shtrirë për të krijuar një fushë jashtëzakonisht të thellë dhe komplekse.
Matematika dallohet nga shkencat e tjera për lidhjen e saj të veçantë me realitetin. Ajo është e një natyre të pastër intelektuale, e bazuar tek një seri aksiomash të deklaruara të vërteta (që do të thotë se aksiomat nuk i nënshtrohen eksperimenteve fizike, por frymëzohen nga eksperienca logjike) ose mbi disa postulate të pranuara. Një pohim matematikor – i quajtur përgjithësisht teoremë ose propozicion – konsiderohet i vërtetë nëse procesi i vërtetimit formal që përcakton vlefshmërinë e saj respekton një strukturë arsyetuese logjiko-deduktive.
Ajo është një mjet thelbësor në shumë fusha si shkencat natyrore, inxhinieria, mjekësia, financa dhe shkencat sociale. Matematika merret me studimin e raporteve sasiore dhe cilësore të objekteve konkrete dhe abstrakte, si dhe me studimin e formave hapësinore. Ajo ka një lidhje simbiotike edhe me [[Fizika|fizikën]].
== Etimologjia ==
Fjala "matematikë" vjen nga [[Greqishtja e lashtë|gjuha e lashtë greke]] (''μάθημα'' - máthema), që do të thotë ''mësim'', ''studim'', ''shkencë''. Përgjatë kohëve ajo ka marrë një kuptim më të ngushtë dhe më teknik që nënkupton "studim matematikor".
== Historia e matematikës ==
{{Kryesor|Historia e matematikës}}
Fillimet e matematikës humbasin në thellësitë e shekujve. Ajo u shfaq si rezultat i vështrimeve dhe përvojës së njerëzve në përballje me problemet dhe nevojat praktike. Sistematizimi dhe përmbledhja e njohurive matematikore ka filluar relativisht vonë. Kinezët e lashtë, egjiptianët e lashtë, babilonasit, qytetërimi i Inkëve, si dhe në [[India|Indi]] kishte një zhvillim të konsiderueshëm të veprimeve matematikore.
Në [[Greqia e lashtë|Greqinë antike]] matematika përjetoi një zhvillim të paparë nga një plejadë e tërë matematikanësh si: [[Pitagora]], [[Talesi]], [[Platoni]], [[Eudoksi]], [[Euklidi]], [[Arkimedi]], etj. Grekët e vjetër matematikën e kuptonin në sensin e [[gjeometria|gjeometrisë]] dhe të parët ishin ata që të vërtetat matematikore (të cilat i quanin [[Teorema|teorema]]) i vërtetonin me fakte. Njohuritë matematikore të grekëve të vjetër më vonë i përvetësuan dhe i pasuruan arabët, të cilët quhen edhe themeluesit e algjebrës. Përkthimet arabe të veprave të matematikanëve grekë në Mesjetë depërtuan më pas në [[Evropa|Evropë]].
Më vonë, zhvillimin e matematikës e morën në dorë evropianët. Në këtë periudhë mund të përmendim [[François Viète|Vietin]], [[Gerolamo Cardano|Cardanon]], [[Fibonacci]]n, etj. Për t'u pasuar në shekujt në vijim nga [[Rene Descartes|Descartes]], [[Blaise Pascal|Pascal]], [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniz]], [[Familja Bernoulli|Bernoulli]], [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]], [[Leonard Euler|Euler]], etj. Në fund të [[Shekulli XIX|shekullit XIX]], [[David Hilbert]], një matematikan i shkëlqyer gjerman, në [[Kongresi ndërkombëtar i matematikanëve|Kongresin Ndërkombëtar të Matematikanëve]] të mbajtur në [[Paris]] në vitin [[1900]] formuloi njëzet e tre (23) probleme matematikore, të cilat shekulli XIX ia la në trashëgimi [[Shekulli XX|shekullit XX]]. Shumë prej këtyre problemeve i preokupuan matematikanët nga e gjithë bota për një kohë të gjatë dhe shumica e tyre u zgjidhën pas një pune të palodhshme.
Matematika në ditët e sotme përjeton një zhvillim marramendës dhe është e shpërndarë në shumë degë të specializuara të cilat janë mjaft abstrakte. Në vitin 2000, Instituti i Matematikës Clay (''Clay Mathematics Institute'') ofroi një çmim prej një milion [[Dollar|dollarësh]] për zgjidhjen e cilitdo prej shtatë "Problemeve të Mijëvjeçarit". Deri më sot, i vetmi problem i zgjidhur është Hipoteza e Poincaré-së, e zgjidhur nga [[Grigori Perelman]] (i cili e refuzoi çmimin). Gjashtë problemet e tjera mbeten ende të hapura.
Matematika në ndërveprim me shkencat e tjera ndihmon në zhvillimin e tyre, por në të njëjtën kohë ajo edhe vetë pasurohet. Sot matematika ka depërtuar edhe në ato degë të shkencës në të cilat deri para pak kohësh as që ishte e imagjinueshme.
== Simbolet dhe gjuha matematikore ==
[[Skeda:Infinity symbol.svg|thumb|right|Simboli për [[pafundësia|infinitin]] (të pakufishmen) '''∞''']]
Shumica e simboleve që përdoren sot në matematikë nuk ishin zbuluar deri në shekullin XVI. Matematika shkruhej me fjalë dhe kjo e kufizonte jashtëzakonisht zhvillimin e saj. Në shekullin XVIII, [[Leonard Euler|Euleri]] futi në matematikë një numër të madh simbolesh të cilat përdoren gjerësisht edhe sot. Simbolizmi matematikor sot është shumë i rëndësishëm për profesionistët. Ai është shumë i ngjeshur sepse vetëm pak simbole mund të shprehin një sasi të madhe informacioni. Simbolizmi modern ka një sintaksë të përcaktuar rreptësisht e cila përshkruan informacione në lidhje me një teori të caktuar. Gjuha e matematikës ruan një nivel mjaft të lartë saktësie që shpesh është e vështirë për t'u lexuar nga jo-matematikanët.
== Konceptet matematikore ==
Konceptet dhe strukturat themelore matematikore nuk studiohen vetëm si njësi të posaçme e të izoluara, por në ndërlidhje të ngushtë me njëra-tjetrën. Asnjë prej koncepteve matematikore nuk paraqitet në "vakum". Këto koncepte trajtohen në kontekste të ndryshme teorike dhe praktike, duke gjetur zbatim në situata të larmishme shkencore dhe jashtë-matematikore.
== Estetika dhe frymëzimi në matematikën e pastër dhe të aplikuar ==
[[Skeda:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|left|parapamje|[[Isak Njutoni|Njutoni]] (1643-1727).]]
Matematika del natyrshëm në trajtimin e llojeve të ndryshme të problemeve. Së pari këto u gjetën në [[tregtia|tregti]], në [[Gjeodezia|matjen e tokës]], në [[Arkitektura|arkitekturë]] dhe më vonë në [[Astronomia|astronomi]]; në ditët e sotme, të gjitha shkencat merren me probleme që studiohen thellësisht nga matematikanët. Për shembull, [[fizikani]] [[Richard Feynman]] shpiku metodën e [[Metoda e integraleve të shtegjeve|integralit të shtegjeve]] në [[Mekanika kuantike|mekanikën kuantike]] duke përdorur një kombinim të arsyetimit matematikor dhe depërtimit fizik të problemit. Në ditët e sotme [[teoria e kordave]], një teori ende në zhvillim e cila përpiqet për bashkimin e katër [[bashkëveprimet themelore|forcave themelore të natyrës]], vazhdon të frymëzojë degë të reja në matematikë.<ref>{{cite book | title = The Feynman Integral and Feynman's Operational Calculus | author = Johnson, Gerald W.; Lapidus, Michel L. | publisher = [[Oxford University Press]] | year = 2002}}</ref>
Disa metoda matematike janë të vlefshme vetëm në zonat përkatëse që i dhanë shkas asaj metode, por shpesh matematika e frymëzuar nga një fushë e caktuar del të jetë e dobishme në shumë fusha të tjera. Një dallim bëhet shpesh mes [[matematikës së pastër]] dhe [[matematikës së aplikuar]]. Megjithatë tema nga matematika e pastër shpesh gjejnë aplikime direkte (p.sh. [[teoria e numrave]] përdoret ngushtësisht në [[kriptografi]]). Fakti që edhe matematika më e "pastër" shpesh rezulton të ketë aplikime praktike është ajo që fizikani [[Eugene Wigner]] e ka quajtur "[[Efektshmëria e paarsyeshme e Matematikës në shkencat natyrore]]".<ref>[[Eugene Wigner]], 1960, "[http://www.dartmouth.edu/~matc/MathDrama/reading/Wigner.html The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228152633/http://www.dartmouth.edu/~matc/MathDrama/reading/Wigner.html|date=28 shkurt 2011}}" ''[[Communications on Pure and Applied Mathematics]]'' '''13'''(1): 1–14.</ref>
Për ata që janë të prirur matematikisht, shpesh ka një aspekt të caktuar estetik. Shumë matematikanë flasin për ''hijeshinë'' e matematikës dhe [[bukuria matematike|bukurinë e saj të brendshme]]. [[Thjeshtësia]] dhe përgjithësimi janë parime tepër të vlerësuara. Bukuria duket në një [[prova (matematikë)|vërtetim]] të thjeshtë dhe elegant, siç është prova e [[Euklidi]]t që dëshmon se ka një numër pafundësisht të madh [[Numri i thjeshtë|numrash të thjeshtë]]. [[G. H. Hardy]] në librin e tij ''[[Apologjia e matematikanit]]'' shprehu besimin se këto konsiderata estetike janë në vetvete të mjaftueshme për të justifikuar matematikën e pastër.<ref>{{cite book | title = A Mathematician's Apology | author = Hardy, G. H. | publisher = Cambridge University Press | year = 1940}}</ref>
== Biografi të matematikanëve të shquar ==
<gallery mode="packed" class="center">
File:Matematiker georg cantor.jpg|[[Georg Cantor|Cantor]]
File:Cauchy Augustin Louis dibner coll SIL14-C2-03a.jpg|[[Augustin Louis Cauchy|Cauchy]]
File:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|[[Rene Descartes|Descartes]]
File:Leonhard Euler.jpg|[[Leonard Euler|Euler]]
File:Pierre de Fermat.jpg|[[Pierre de Fermat|Fermat]]
File:Carl Friedrich Gauss.jpg|[[Carl Friedrich Gauss|Gauss]]
File:Hilbert.jpg|[[David Hilbert|Hilbert]]
File:Langrange portrait.jpg|[[Zhozef Lui Lagranzhi|Lagrange]]
File:Pierre-Simon Laplace.jpg|[[Pierre Simon Laplace|Laplace]]
File:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|[[Isak Njutoni|Njuton]]
File:Blaise Pascal 2.jpg|[[Blaise Pascal|Pascal]]
File:Kapitolinischer Pythagoras.jpg|[[Pitagora]]
File:Russell1907-2.jpg|[[Bertrand Russell|Russell]]
</gallery>
== Fushat e matematikës ==
=== Sasitë ===
Studimi i sasive fillon me [[Numri|numrat]], së pari me [[numrat natyrorë]] dhe [[numrat e plotë]] si dhe me operacionet aritmetike që kryhen me to. Vetitë më të avancuara të numrave studiohen në teorinë e numrave. Me zhvillimin e mëtejshëm të sistemit, numrat e plotë klasifikohen si një nënbashkësi e [[Numrat racionalë|numrave racionalë]] (ose thyesave). Këta të fundit janë të përfshirë në bashkësinë e [[Numrat realë|numrave realë]], të cilët përdoren për të shprehur sasitë e vazhdueshme. Më tutje vetë numrat realë përfshihen në bashkësinë e [[Numrat kompleksë|numrave kompleksë]].
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| <math>1, 2, 3, \dots</math> || <math>\dots, -2, -1, 0, 1, 2, \dots</math> || <math> -2, \frac{2}{3}, 1.21</math> || <math>-e, \sqrt{2}, 3, \pi</math> || <math>2, i, -2+3i, 2e^{i\frac{4\pi}{3}}</math>
|-
| [[Numrat natyrorë]] || [[Numrat e plotë]] || [[Numrat racionalë]] || [[Numrat realë]] || [[Numrat kompleksë]]
|}
=== Struktura ===
Shumë objekte matematikore, si bashkësitë e numrave ose funksioneve, shfaqin një strukturë të brendshme si pasojë e veprimeve dhe relatave që janë përcaktuar në atë bashkësi.
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| <math>\begin{matrix}(1,2,3) & (1,3,2) \\ (2,1,3) & (2,3,1) \\ (3,1,2) & (3,2,1) \end{matrix}</math> || [[Skeda:Elliptic curve simple.svg|96px]] || [[Skeda:Rubik's cube.svg|96px]] || [[Skeda:Group diagdram D6.svg|96px]] || [[Skeda:Lattice of the divisibility of 60.svg|96px]]
|-
| [[Kombinatorika]] || [[Teoria e numrave]] || [[Teoria e grupeve]] || [[Teoria e grafeve]] || [[Teoria e rregullit]]
|}
=== Hapësira ===
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| [[Skeda:Illustration to Euclid's proof of the Pythagorean theorem.svg|96px]] || [[Skeda:Sine cosine plot.svg|96px]] || [[Skeda:Hyperbolic triangle.svg|96px]] || [[Skeda:Torus.png|96px]] || [[Skeda:Mandel zoom 07 satellite.jpg|96px]] || [[Skeda:Measure illustration.png|70px]]
|-
| [[Gjeometria]] || [[Trigonometria]] || [[Gjeometria diferenciale]] || [[Topologjia]] || [[Fraktalet|Gjeometria e fraktaleve]] || [[Teoria e masës]]
|}
=== Ndryshimi i madhësive në kohë ===
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| [[Skeda:Integral as region under curve.svg|96px]] || [[Skeda:Vector field.svg|96px]] || [[Skeda:Airflow-Obstructed-Duct.png|96px]] || [[Skeda:Limitcycle.jpg|96px]] || [[Skeda:Lorenz attractor.svg|96px]] || [[Skeda:Princ Argument C1.svg|96px]]
|-
| [[Analiza matematike|Analiza]] || [[Analiza vektoriale]] || [[Ekuacionet diferenciale]] || [[Sistemet dinamike]] || [[Teoria e kaosit]] || [[Analiza komplekse]]
|}
=== Themelet e matematikës dhe filozofia e saj ===
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| <math> p \Rightarrow q </math>|| [[Skeda:Venn A intersect B.svg|128px]] || [[Skeda:Commutative diagram for morphism.svg|96px]]
|-
| [[Logjika matematikore]] || [[Teoria e bashkësive]] || [[Teoria e kategorive]]
|}
=== Informatika teorike ===
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|-
| [[Skeda:DFAexample.svg|96px]] || [[Skeda:Caesar3.svg|96px]]
|-
| [[Teoria e llogaritjes]] || [[Kriptografia]]
|}
== Matematika e aplikuar ==
[[Matematika e aplikuar]] merret me përdorimin e mjeteve abstrakte matematikore për zgjidhjen e problemeve konkrete në [[shkencë]], [[Biznesi|biznes]], dhe në fusha të tjera.
<gallery class="center">
File:Gravitation space source.png | [[Fizika matematike]]
File:BernoullisLawDerivationDiagram.svg | [[Dinamika e fluideve]]
File:Composite trapezoidal rule illustration small.svg | [[Analiza numerike]]
File:Maximum boxed.png | [[Optimizimi (matematikë)|Optimizimi]]
File:Two red dice 01.svg | [[Teoria e probabilitetit]]
File:Oldfaithful3.png | [[Statistika]]
File:Market Data Index NYA on 20050726 202628 UTC.png | [[Matematika financiare]]
File:Arbitrary-gametree-solved.svg | [[Teoria e lojërave]]
File:Signal transduction v1.png | [[Biologjia matematike]]
File:CH4-structure.svg | [[Kimia matematike]]
File:GDP PPP Per Capita IMF 2008.png | [[Matematika ekonomike]]
File:Simple feedback control loop2.svg | [[Teoria e kontrollit]]
</gallery>
== Shiko edhe ==
* [[Fizika]]
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.albmath.org Albmath] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070714122718/http://www.albmath.org/ |date=14 korrik 2007 }}
* [http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/314/5807/1848 BREAKTHROUGH OF THE YEAR: The Poincaré Conjecture--Proved]
* [http://english.pravda.ru/russia/kremlin/84114-0/ Perelman refuses a million dollars to live in complete poverty]
* [http://mathworld.wolfram.com/ Mathworld]
* [http://eom.springer.de/ Encyclopedia of Mathematics]
* [http://www.mathe-online.at/mathint/lexikon/ Mathematisches Lexikon]
* [http://planetmath.org/Planetmath PlanetMath]
* [http://www.research.att.com/%7Enjas/sequences/index.html OEIS]
* [https://web.archive.org/web/20050812010306/http://pi.lacim.uqam.ca/eng/ Plouffe's inverter]
* [http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/ MacTutor]
* [http://www.cut-the-knot.org/ Cut the Knot]
* [http://matheplanet.com/ Matroids Matheplanet]
== Referime ==
<references/>
[[Kategoria:Matematikë]]
[[Kategoria:Shkenca formale]]
bs7k7jeg4jn0taqa8rmopol0rj791dw
Shqipëria
0
1690
2939316
2887580
2026-04-07T16:17:01Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939316
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republika e Shqipërisë
| native_name = [[Gegërishtja|Gegërisht]]: Shqypnia/Shqipnia
| image_flag = Flag of Albania.svg
| image_coat = Coat of arms of Albania.svg
| flag_size = 120px
| flag_type = Flamuri i Shqipërisë|Flamuri
| symbol_type = Stema e Shqipërisë|Stema
| image_map = Location Albania Europe.png
| image_map_size = 200px
| national_motto = :''Ti Shqipëri më jep nder, më jep emrin shqiptar.''
| national_anthem = ''[[Himni i Flamurit]]''<br />{{small|"Himni Kombëtar Shqiptar"}}<br /><div align="center">[[Skeda:Hymni i Flamurit instrumental.ogg]]</div>
| capital = [[Tirana]]
| largest_city = [[Tirana]]
| official_languages = [[Gjuha shqipe|Shqip]]
| religion = 50.67% musliman<br>16.02% të krishterë<br>17.37% pa fe<br>15.92% të padeklaruar
| membership = [[OKB]],<br/>[[Këshilli i Evropës]],<br/>[[NATO]],<br/>
[[OSBE]] dhe <br/>[[Organizata e Bashkëpunimit Islam]]
| government_type = [[Republika parlamentare]] [[Shteti unitar|unitare]]
| leader_name1 = [[Bajram Begaj]]
| leader_title1 = [[Presidenti i Shqipërisë|Presidenti]]
| leader_name2 = [[Edi Rama]]
| leader_title2 = [[Kryeministri i Shqipërisë|Kryeministri]]
| leader_name3 = [[Elisa Spiropali]]
| leader_title3 = [[Kuvendi i Shqipërisë|Kryetari i Kuvendit]]
| legislature = [[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendi]]
| established_event1 = [[Principata e Arbërit]]
| established_date1 = 1190
| established_event2 = [[Mbretëria e Arbërisë]]
| established_date2 = 1272
| established_event3 = [[Principata e Topiajve]]
| established_date3 = 1368
| established_event4 = [[Lidhja e Lezhës]]
| established_date4 = 2 mars 1444
| established_event5 = [[Pashallëku i Shkodrës]]
| established_date5 = 1757
| established_event6 = [[Pashallëku i Janinës]]
| established_date6 = 1787
| established_event7 = [[Pavarësia]] nga [[Perandoria Osmane]]
| established_date7 = 28 nëntor 1912
| established_event8 = [[Principata e Shqipërisë]]
| established_date8 = 29 korrik 1913
| established_event9 = [[Republika Shqiptare]]
| established_date9 = 31 janar 1925
| established_event10 = [[Mbretëria Shqiptare 1928–1939|Mbretëria Shqiptare]]
| established_date10 = 1 shtator 1928
| established_event11 = [[Republika Popullore e Shqipërisë]]
| established_date11 = 11 janar 1946
| established_event12 = [[Kushtetuta e Shqipërisë]]
| established_date12 = 28 nëntor 1998
| area_km2 = 28748
| area_land_km2 = 139
| area_water_km2 = 4.7
<!--| Kufiri = 720-->
<!--| ZEE = 3 768-->
| population_estimate = [[Shqiptarët|2.402.113]]
| population_estimate_year = 2023
<!--| population_estimate_rank = 135-->
| population_density_km2 = 105
| GDP_nominal = 25.23 miliardë [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|USD]]
| GDP_nominal_per_capita = 10,511[[Dollari i Shteteve të Bashkuara|USD]]
| GDP_nominal_year = 2023
| GDP_PPP = 43.99 miliardë [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|USD]]
| GDP_PPP_per_capita = 15,646 [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|USD]]
| GDP_PPP_year = 2023
| HDI = 0.795
| HDI_year = 2020
| HDI_rank = 69
| currency = [[Leku]]
| time_zone = [[UTC+1]]
| utc_offset_DST = [[UTC+2|+2]]
| cctld = [[.al]]
| calling_code = +355 ( 0 )
| drives_on = djathtas
| iso3166code = AL, ALB, 008
|map_caption=Vendndodhja e Shqipërisë (e gjelbër)}}
'''Shqipëria''' ([[Gegë|gegërisht]]: ''Shqipnia'', gjithashtu ''Shqypnia''; historikisht ''Arbri'' ose ''Arbëria'', ndërkombëtarisht ''Albania''), zyrtarisht '''Republika e Shqipërisë''', është një shtet në [[Evropa Juglindore|Europën Juglindore]]. Shtrihet në pjesën jugperëndimore të [[Gadishulli Ballkanik|Gadishullit Ballkanik]] dhe kufizohet në veriperëndim me [[Mali i Zi|Malin e Zi]], në verilindje me [[Kosova|Kosovën]], në lindje me [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] dhe në jug me [[Greqia|Greqinë]]. Në perëndim laget me detet [[Deti Adriatik|Adriatik]] dhe [[Deti Jon|Jon]], dhe ndodhet vetëm 78 km larg [[Italia|Italisë]] përgjatë [[Ngushtesa e Otrantos|ngushtesës (kanalit) së Otrantos]], 72 km i gjerë. Shqipëria ka një sipërfaqe prej 28,749 km² dhe rreth 2,41 milion banorë.<ref name="censusi" />Ajo përfshin relieve të larmishme nga malet me kupola prej bore në [[Alpet Shqiptare]], [[Korabi]], [[Vargmali Qendror (Shqipëri)#Malet e Skënderbeut|Vargmalet e Skënderbeut]], dhe [[Malet e Vetëtimës]], deri tek fushat e ulëta të plleshme nga brigjet e [[Bregdeti Shqiptar i Adriatikut|Adriatikut]] dhe [[Bregdeti Shqiptar i Jonit|Jonit]]. [[Tirana]] është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i shtetit, duke e përcjellur në renditje [[Durrësi]], [[Vlora]] dhe [[Shkodra]].
Trashëgimtare e qytetërimit të lashtë [[ilirët|Ilir]], Shqipëria ka shënuar një përparim të dukshëm ekonomik, shoqëror e kulturor pas shekujsh prapambetje nën [[Perandoria Osmane|Perandorinë Osmane]] dhe në regjime diktatoriale gjatë shek. XX. Pas rënies së rendit komunist më [[1991]], Shqipëria ka përjetuar një periudhë kalimtare të vështirë drejt demokracisë së lirë dhe ekonomisë së tregut. Prej vitit 2009, Shqipëria është anëtare e [[NATO]]-s dhe aplikante për kandidate për anëtarësim në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]]. Shqipëria është dëshmuar faktor i rëndësishëm në ruajtjen e qëndrueshmërisë rajonale, duke mbështetur pavarësinë e [[Kosova|Kosovës]] dhe zgjidhjen e mosmarrëveshjeve politike në [[Ballkan]]. Ndërkaq, shteti Shqiptar po gëzon përmirësim e zhvillim të turizmit; po ashtu, mban vendin e 62-të në botë për mirëmbajtjen e mjedisit.<ref>{{cite web|url=https://epi.yale.edu/epi-results/2022/component/epi|publisher=Yale|title=Environmental Performance Index|access-date=30 korrik 2022|language=en}}</ref> Shqipëria është zgjedhur një nga vendet më të mira për të kaluar pushimet në vitin [[2011]] nga disa gazeta të njohura.<ref>[http://www.infoalbania.org/turizem/21219-la_repubblica_shqiperia_ne_vend_te_pare_per_pushime.html "La Repubblica": "Shqipëria ne vend te pare per pushime"] – infoalbania.org</ref><ref>[http://www.infoalbania.org/turizem/17517-Edhe-Financial-Times-zgjedh-Shqipërine-per-turizem.html Edhe "Financial Times" zgjedh Shqipërine per turizem] – infoalbania.org</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164#|title=Lonely Planet’s top 10 countries for 2011 – travel tips and articles – Lonely Planet|accessdate=2 nëntor 2010|archive-date=4 nëntor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101104050258/http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164|url-status=dead|language=en}}</ref>
Shteti është kandidat zyrtar për anëtarësi në [[Bashkimin Evropian]], duke filluar zyrtarisht kapitujt e parë per hyrjen ne [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]] më 10.01.2025.
== Gjeografia ==
{{Joref|Seksioni}}{{Kryesor|Gjeografia e Shqipërisë}}[[Skeda:Satellite image of Albania in June 2000.jpg|parapamje|majtas|200px|Pamje satelitore e Shqipërisë <small>(qershor 2000)</small>]]
=== Vendndodhja gjeografike ===
Shqipëria kufizohet nga [[Mali i Zi]] në veriperëndim, [[Kosova]] në veri, nga [[Maqedonia e Veriut]] në lindje dhe [[Greqia]] në jug. Në kufirin natyror perëndimor Shqipëria ka dalje të hapur në Detin Adriatik dhe në jugperëndim në Detin Jon. Gjatësia e vijës kufitare të Republikës së Shqipërisë është 1094 km, nga të cilat 657 km vijë kufitare tokësore, 316 km vijë bregdetare, 48 km vijë ndarëse përmes lumenjve dhe 73 km përmes liqeneve.
Sipërfaqja e përgjithshme është 28.748 kilometra katrorë.
Gjatësia e përgjithshme e vijës kufitare është 1094 km, nga te cilat janë: 657 km (kufi tokësor), 316 km (kufi detar), 48 km (kufi lumor) dhe 73 km (kufi liqenor).
Në veri e verilindje ka 529 km vijë kufitare me Malin e Zi, Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut, ndërsa në jug e juglindje me Greqinë një vijë kufitare prej 271 km. Në perëndim Shqipëria laget nga [[Deti Adriatik]] e në jug-perëndim nga [[Deti Jon]].
Shqipëria ka një pozitë të favorshme gjeografike, pasi gjendet në kryqëzimin e rrugëve më të shkurtra që kalojnë nga Mesdheu perëndimor për në Ballkan e [[Anadolli|Azinë e Vogël]] (Anadolli), dhe kontrollon kalimin përmes [[Ngushtica e Otrantos|kanalit detar të Otrantos]]. Luginat e saj më të gjëra janë ato të lumenjve [[Lumi i Drinit|Drin]], [[Lumi i Shkumbinit|Shkumbin]] dhe [[Vjosa|Vjosë]], që lehtësojne, njëkohësisht, lidhjen e brendshme të [[Ballkani]]t me detin Adriatik dhe të Azisë së Vogël me viset e Mesdheut. Bregdeti i Adriatikut shtrihet nga gryka e [[Lumi i Bunës|Bunës]] deri në Kepin e Gjuhëzes. Në gjirin e Vlorës e në drejtim të jugut, bregdeti është i lartë, shkëmbor, ku dominon mali i Karaburunit. Gjiret kryesore të Shqipërise janë: gjiri i [[Lumi i Drinit|Drinit]], i [[Gjiri i Lalzit|Lalzit]], i [[Durrësi]]t, i Karavastasë dhe i [[Vlorë]]s, në hyrje të së cilës gjendet ishulli i [[Sazani|Sazanit]].
=== Relievi ===
Relievi i Shqipërisë është kryesisht kodrinor-malor. Vargmalet e para alpine u formuan nga mbarimi i jurasikut, ndërsa gjatë erës kenozoike u shpejtua procesi malformues në tërësinë e Albanideve, që tani përbëjnë tokën e nëntokën e Shqipërisë. Lartësia mesatare e relievit është 708 metra, ose 2 herë më e lartë se mesatarja e Evropës. Lartësitë më të mëdha gjenden në [[Alpet Shqiptare]] dhe në malet e Lindjes ([[Mali i Korabit|Korabi]] 2751 metra mbi nivelin e detit, përben edhe majën më të lartë të Shqipërisë).
Fushat zënë kryesisht pjesën perëndimore, përgjatë bregdetit Adriatik, por ka edhe në pjesë të tjera të vendit. Fushat më të larta janë ato të pellgut të Korçës, mbi 800 metra mbi nivelin e detit. Fushat gjenden kryesisht përgjatë lumenjve kryesore si: [[Vjosa|Vjosë]], [[Lumi i Devollit|Devoll]], [[Lumi i Osumit|Osum]], [[Lumi i Shkumbinit|Shkumbin]], [[Lumi i Erzenit|Erzen]], [[Lumi i Matit|Mat]] dhe [[Lumi i Drinit|Drin]], ku gjenden, gjithashtu, edhe tokat bujqësore e qendra të mëdha banimi, si dhe përshkohen nga rrugë te rëndësishme lidhjesh.
[[Skeda:Albanian Riviera.jpg|parapamje|250px|djathtas|Riviera shqiptare]]
[[Skeda:Krujë3.jpg|parapamje|250px|djathtas|Malet në Shqipërinë e mesme, afër [[Krujë]]s]]
[[Skeda:Albania pasture.jpg|parapamje|250px|djathtas|Fushë në Alpet shqiptare]]
Territori i Shqipërisë ndahet në katër krahina të mëdha natyrore (fiziko-gjeografike): [[Alpet Shqiptare]], krahina malore qendrore, krahina malore jugore, dhe ultësira bregdetare.
Lagunat kryesore në Shqipëri janë ato të Lunrës (Vilunit), [[Laguna e Patokut|Patokut]], Bishtrakës, [[Laguna e Karavastasë|Karavastasë]], [[Laguna e Nartës|Nartës]], dhe Pashalimanit.
Territori Shqiptar përfshin shumë plazhe. Ato kryesoret janë [[Plazhi i Velipojës]], [[Plazhi i Shëngjinit|Shëngjinit]], [[Plazhi i Talës|Talës]], [[Plazhi i Durrësit|Durrësit]], [[Plazhi i Divjakës|Divjakës]], [[Plazhi i Semanit|Semanit]], [[Plazhi i Vlorës|Vlorës]], [[Plazhi i Dhërmiut|Dhërmiut]], [[Plazhi i Himarës|Himarës]] dhe [[Plazhi i Sarandës|Sarandës]].
Kepat kryesore janë [[Kepi i Rodonit]], Kepi i Bishtit të Pallës, dhe Kepi i Gjuhezës. Ishujt kryesorë janë [[Ishulli i Sazanit]], [[Ishulli i Kunës]], [[Ishulli i Zvërnecit]]. Në Shqipëri ekziston një gadishull, ai i [[Karaburuni|Karaburunit]].
=== Klima ===
Shqipëria bën pjesë në brezin subtropikal dhe përfshihet në zonën e klimës mesdhetare, me dimër të shkurtër e të butë dhe me verë të nxehtë e shumë të thatë. Klima e Shqipërisë ka ndryshime të mëdha nga një krahinë në tjetrën dhe kontraste të mëdha në temperaturë, reshje, ndriçimin diellor, lagështirën e ajrit, etj.
Ndriçimi diellor lëviz nga 2,731 orë në vit në Xarë të [[Rrethi i Sarandës|Sarandës]],<ref>[http://www.gazetazagoria.org/index.php?page=show&rubrika=editorial&id=2 "MADE IN ZAGORIA" nga www.gazetazagoria.org]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}} – Hapur me 26 qarshor 2011</ref> 2,722 orë në vit në [[Vlora|Vlorë]], 2,560 orë në vit në [[Tirana|Tiranë]], 2,246 orë në [[Peshkopia|Peshkopi]] dhe 2,046 orë në vit në [[Kukësi|Kukës]].
Bien mesatarisht 1430 mm reshje në vit dhe vijnë duke u pakësuar nga perëndimi në lindje.
=== Njësitë territoriale ===
{{Kryesor|Njësitë administrative të Shqipërisë}}
Ndarja administrative njësive territoriale në Shqipëri është bërë në disa nivele duke filluar nga niveli më i madh [[qarku]], pastaj [[bashkia]] dhe [[njësia administrative]].
[[Bashkia e Tiranës]] gëzon status të veçantë nga bashkitë e tjera dhe ndahet në [[11 Bashkitë e Tiranës|11 njësi bashkiake]] të vogla.
[[Skeda:AlbaniaNumberedDistricts.png|right|369x369px|Rrethet e Shqipërisë]]
Shqipëria është e ndarë në ''12 [[Qarqet e Shqipërisë|qarqe]]'':
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[Qarku i Beratit]]
# [[Qarku i Dibrës]]
# [[Qarku i Durrësit]]
# [[Qarku i Elbasanit]]
# [[Qarku i Fierit]]
# [[Qarku i Gjirokastrës]]
# [[Qarku i Korçës]]
# [[Qarku i Kukësit]]
# [[Qarku i Lezhës]]
# [[Qarku i Shkodrës]]
# [[Qarku i Tiranës]]
# [[Qarku i Vlorës]]
{{Div col end}}
të cilat ndahen më tej në ''36 [[Rrethet e Shqipërisë|rrethe]]'':
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[Rrethi i Beratit]]
# [[Rrethi i Bulqizës]]
# [[Rrethi i Delvinës]]
# [[Rrethi i Devollit]]
# [[Rrethi i Dibrës]]
# [[Rrethi i Durrësit]]
# [[Rrethi i Elbasanit]]
# [[Rrethi i Fierit]]
# [[Rrethi i Gjirokastrës]]
# [[Rrethi i Gramshit]]
# [[Rrethi i Hasit]]
# [[Rrethi i Kavajës]]
# [[Rrethi i Kolonjës]]
# [[Rrethi i Korçës]]
# [[Rrethi i Krujës]]
# [[Rrethi i Kuçovës]]
# [[Rrethi i Kukësit]]
# [[Rrethi i Kurbinit]]
# [[Rrethi i Lezhës]]
# [[Rrethi i Librazhdit]]
# [[Rrethi i Lushnjës]]
# [[Rrethi i Malësisë së Madhe]]
# [[Rrethi i Mallakastrës]]
# [[Rrethi i Matit]]
# [[Rrethi i Mirditës]]
# [[Rrethi i Peqinit]]
# [[Rrethi i Përmetit]]
# [[Rrethi i Pogradecit]]
# [[Rrethi i Pukës]]
# [[Rrethi i Sarandës]]
# [[Rrethi i Shkodrës]]
# [[Rrethi i Skraparit]]
# [[Rrethi i Tepelenës]]
# [[Rrethi i Tiranës]]
# [[Rrethi i Tropojës]]
# [[Rrethi i Vlorës]]
{{Div col end}}
{{Paragraf}}
== Historia ==
[[Skeda:Apollonia Ruins near Fieri (Albania).jpg|parapamje|190px|[[Apolonia]]]]
{{Kryesor|Historia e Shqipërisë}}
'''Historia e Shqipërisë''' në të vërtetë nuk përfshin vetëm të dhënat historike të hapësirës gjeografike mbi të cilën gjenden territoret shqiptare por edhe hapësirat e tjera të banuara me shqiptarë e që kanë mbetur jashtë kufijve të Shqipërisë së sotme e që në të kaluarën kanë qenë një tërësi.
=== Lashtësia ===
{{Kryesor|Lashtësia}}
. Shumë njerëz i quajnë shqiptarët pasardhës të drejtpërdrejtë të një fisi të lashtë ilir, me emrin "Albani", ose "Albanët" i cili ishte i vendosur në Shqipërinë e sotme. . Metalpunues dhe luftëtarë të shkëlqyer, ilirët krijuan shumë mbretëri të vogla brenda vendit të tyre, duke luftuar ndërmjet njeri-tjetrit për kohën më të madhe të historisë së tyre. Vetëm gjatë shekullit të 6 p. e. s, të gjitha mbretëritë u bashkuan për të mbrojtur vendin nga fqinjët: nga mbretëria e Molosianëve në veri te Shqipërisë, mbretëria e Maqedonisë dhe nga mbretëria e [[Pionia|Pionisë]].
=== Ilirët ===
[[Skeda:Gjergj Kastrioti.jpg|parapamje|200px|djathtas|[[Skënderbeu]]]]
{{Kryesor|Ilirët}}
[[Ilirët]], paraardhësit dymijë vjeçarë të kombësisë së sotme me prejardhje gjenetike të grupeve fisnore të familjeve të mëdha shqiptare si në zonat urbane e rurale si dhe nga studimet mbi shumë individë me lidhje gjaku 99% [[shqiptare]], vërtetuar edhe nga studimet e botimet e fundit nga institutet kërkimore shkencore nga Evropa kontinentale, SHBA e Kanada, nga specialistët e huaj dhe shqiptarë të shkencave antropologjike, gjenetike e arkeologjike, banonin që nga pjesa veri-perëndimore e [[Deti Adriatik|Detit Adriatik]] deri në Detin Jon, si dhe përgjatë kufirit tokësor të Gadishullit Ilirik me [[Dalmatët]], Maqedonasit dhe Hellenët të lashtë.
=== Shqipëria nën sundimin osman ===
{{Kryesor|Shqipëria nën sundimin osman}}
Sulmet e [[Ushtria osmane|ushtrive osmane]] për pushtimin e viseve shqiptare nisën në mesin e viteve 80 të shek. XIV. Të udhëhequra nga [[bejlerbeu]] i [[Rumelia|Rumelisë]], Timurtash Pasha, në vitin 1385 ushtritë osmane, pasi morën Sofjen, u futën në Shqipëri dhe pushtuan qytetet e Shtipit, të Përlepit, të Manastirit dhe të Kosturit. Në dokumente perëndimore dhe osmane të shek. XIV–XV për qytetet e Shkupit, të Manastirit, të Kosturit, të Janinës etj., si dhe për Fushë-Dardaninë shprehimisht është shënuar se ato ishin "në Shqipëri" apo "në tokat shqiptare".
=== Rilindja Kombëtare ===
[[Skeda:League of Prizren building.jpg|parapamje|djathtas|200px|Pamja e sotme e kompleksit, ku u mbajt Lidhja e Prizrenit]]
{{Kryesor|Rilindja Kombëtare}}
Nga mesi i shekullit të 19-të [[Turqia]] ishte në ethet e "Çështjes Lindore", në kohën që ballkanasit, duke përfshirë edhe shqiptarët, kërkonin të plotësonin ëndrrën e tyre kombëtare. Për të mbrojtur dhe përkrahur interesat e tyre kombëtare, shqiptarët u mblodhën në [[Prizren]], një qytet i [[Kosovës]], në vitin 1878 dhe krijuan Lidhjen Shqiptare të Prizrenit të njohur më shpesh sot si [[Lidhja e Prizrenit]]. Lidhja kishte dy qëllime kryesore, atë politike dhe atë kulturore. Së pari, u përpoq (pa sukses) të bashkonte të gjitha trojet shqiptare – atë kohe të ndara në katër vilajete, ose krahina, e Kosovës, e Shkodrës, e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], e Janinës – në një shtet vetëqeverisës brenda sistemit të Perandorisë Osmane. Së dyti, mprehu një lëvizje për zhvillimin e gjuhës shqipe, letërsisë, arsimimit, dhe kulturës. Në vijë me programin e dytë, në vitin 1908 udhëheqësit shqiptarë u takuan në qytetin e Manastirit (sllavisht: ''Bitola'', Maqedoni e Veriut) dhe përshtatën një alfabet kombëtar. Ai bazohej më së shumti në shkrimin latin, ky zëvendësoi disa alfabete të tjera, duke përfshirë [[Alfabeti arab|alfabetin arab]] ([[Elifba]]) dhe grek, që ishin gjer në atë kohë në përdorim. Në 28 Nentor 1912 Shqipëria nen drejtimin e Ismail Qemalit shpalli pavaresine nga Perandoria Osmane. Ismail Qemali dhe njerezit e tij krijuan një qeveri katërmbëdhjetë mujore që veproi në kushte shumë të veshtira. Në 1913 në Konferencen e ambasadoreve në Londer u njoh shteti shqiptar dhe kufijte e sotme të tij.
{{Paragraf}}
== Popullsia ==
[[Skeda:Piramida e popullsisë së Shqipërisë.gif|250px|parapamje|Popullsia e Shqipërisë ndër vite]]
{{Kryesor|Demografia e Shqipërisë}}
Shqipëria ka 2,402,113 banorë.<ref name="censusi" />46% e shqiptarëve jetojnë nëpër fshatra. Mbas kohës së diktaturës ndodhi një ndryshim demografik. Me qindra shqiptarë kanë emigruar (të ligjshëm ose të paligjshëm) në Itali, Greqi, BE edhe në vendet e Amerikës Veriore. Në 2004 shteti shqiptar shpalli një milion emigrantë në më pak se 15 vjet. Pavarësisht se njerëzit kanë emigruar, rritja e popullsisë në qytete si Tirana dhe Durrësi nuk u ndalua. Tirana, në vitin 1990 kishte 250,000 banorë edhe 20 vjet me vonë ka më shumë se 600,000 banorë, kjo është një rritje prej 140%. Në atë kohë njerëzit kanë lënë vendin dhe kanë shkuar nëpër vende të huaja ose njerëzit kanë lënë fshatin dhe kanë shkuar nëpër qytete. Kështu shumë fshatra në jug janë sot të lëna pas dore. Shqipëria ka disa pakica etnike-gjuhësore. Midis tyre janë pakica ortodoksët greqishtfolëse, [[vllehët]] (10,000), [[sllavët]] (3,000 [[Serbët|serbë]], [[Boshnjakët në Shqipëri|boshnjakë]], [[Goranët|goranë]] dhe [[Maqedonët e sotëm|maqedonas]], romë 9,000). Rreth 25,000 ortodoksët greqishtfolëse kanë banimet në zonat rurale në jug të Shqipërisë dhe kryesisht në zonat e pakicave gjuhësore në kufi me Greqinë të qarkut të Sarandës, të Gjirokastrës (Dropull, Pogon), të Delvinës, të Himarës, si dhe në qendrat e mëdha si Durrësi, Tirana.
=== Qytete të veçanta të Shqipërisë ===
<div style="float:left; margin-right:10em">
{| class="wikitable"
|+ Qytete arkeologjike
|-
|style="width:20em"| [[Albanopoli]] (Tirana e Vjeter)
|-
|style="width:20em"| [[Apolonia]]
|-
|style="width:20em"| [[Butrinti]]
|-
|style="width:20em"| [[Bylisi]]
|-
|style="width:20em"| [[Durrësi]]
|-
|style="width:20em"| [[Lezha]]
|}
{| class="wikitable"
|+ Qytete të mbrojtura nga [[UNESCO]]
|-
|style="width:20em"| [[Berati]]
|-
|style="width:20em"| [[Butrinti]]
|-
|style="width:20em"| [[Gjirokastra]]
|}
</div>
<div style="clear:both;"></div>
=== Popullsia etnike ===
{{Kryesor|Demografia e Shqipërisë#Minoritetet|l1=Minoritetet në Shqipëri}}
==== Shqiptarët ====
{{Kryesor|Shqiptarët}}
Shqiptarët janë grupi etnik më i madh në Shqipëri, me 91.3%.<ref name="censusi">{{cite web|date=28 qershor 2024|title=Të dhënat e Censit 2023|url=https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628133314/https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf|archive-date=28 qershor 2024|access-date=28 qershor 2024|language=sq}}</ref>
Shqiptarët ndahen në dy grupe mëdha gjuhësore: [[Gegë]]t edhe [[Toskë]]t, që përveç disa ndryshimeve në gjuhë dallojnë edhe në kulturë dhe në besimin fetar. Toskët shtrihen në Jug të vendit dhe ndahen në [[Myslimanët|Myslimanë]] ([[Islami Synit|Syni]] dhe [[Bektashijtë|Bektashi]]) dhe në të Krishterë Ortodoksë, kurse Gegët shtrihen në Veri dhe ndahen në Myslimanë (shumica dërrmuese Syni dhe pakica Bektashi) dhe në të Krishterë Katolikë. Gjithsesi dallimet midis dy grupimeve me rritjen e urbanizimit kanë ardhur duke u zhdukur.
==== Romët ====
{{Kryesor|Romët në Shqipëri}}
Zyrtarisht Shqipëria ka rreth 9,813 romë<ref name="censusi" />por burime të tjera thonë që jetonjë përafërsisht 120,000 romë në Shqipëri<ref>[http://www.errc.org/cikk.php?cikk=3622 Basic Facts on Roma – Albania – ERRC.org<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->]</ref>. [[Romët]] janë të përhapur në pjesën më të madhe të qendrave të banuara në Ulësirëm Perëndimore të Shqipërisë. Mungesa e shifrave te sakta për regjistrimin e romeve ne Shqipëri ndodh sepse romet nuk kane aftësitë e duhura për te regjistruar fëmijët e porsalindur.
==== Vllehët ====
{{Kryesor|Vllehët në Shqipëri}}
Vendbanimet e bashkësive vllah/arumun në Shqipëri datojnë qysh herët në histori. Ata kanë qenë për një kohë të gjatë të integruar në të gjitha pikëpamjet e jetës së vendit me popullatën e përgjithshme, duke dhënë ndihmën e tyre dhe duke promovuar vlerat e shoqërisë shqiptare.
[[Vllehët]]/arumunët zyrtarisht në Shqipëri janë të njohur si pakicë gjuhësore. Popullsia me origjinë vllahe/arumune kryesisht është vendosur në Shqipërinë Jugore dhe në Shqipërinë e Mesme. Vllahët kanë ruajtur zakonet dhe traditat e tyre. Në fillim të vitit 1999 ata kanë themeluar shoqatën kulturore, e cila organizon aktivitete artistike me pjesëmarrjen e grupeve folklorike. Bashkësia ka botuar në gjuhën arumune libra për historinë dhe literaturë tjetër.
==== Malazezët ====
{{Kryesor|Sllavët në Shqipëri}}
Ky minoritet fare i vogël jeton në veri të [[Shkodra|Shkodrës]].<ref>http://www.zhurnal.mk/mk/cont.asp?k=21208120405&s=211009112627&id=1391085217{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Serbët kanë marrë gjendjen e minoritetit vitin e kaluar. Komiteti Shtetëror për Minoritetet është organizuar në mars të vitit 2005 dhe është vënë në vartësi të Qeverisë Shqiptare. Ky komitet ka në përbërjen e tij edhe një përfaqësues të komunitetit malazez.
Serbët votojnë për Partinë e të Drejtave të Njeriut, anëtarët e së cilës janë kryesisht qytetarë të minoritetit ortodoksët greqishtfolës. Kjo parti ka tre përfaqësues në Parlamentin e Shqipërisë dhe një ministër në qeveri. Milan Brojovic (serb) është zëvendës-kryetar i Partisë, dhe drejtor i Menaxhimit të Sportit në Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve.
Malazezet janë të bashkuar në Shoqatën "Moraca-Rozafa", qendra e së cilës është në Shkodër.
==== Maqedonasit ====
{{Kryesor|Maqedonët në Shqipëri|l1=Maqedonasit në Shqipëri}}
Jetojnë në nëntë fshatra rreth [[Liqeni i Prespës|liqenit të Prespës]] ne [[Korça|Korçë]], si dhe në disa fshatra të tjera në rrethin e Dibrës. Numri i tyre në Shqipëri është 2,281.<ref name="censusi" />Minoriteti maqedonas ndodhet i përqendruar në zonën e Prespës që shtrihet në verilindje të qytetit të Korçës, 30 km larg tij. Kjo zonë është e vendosur në skajin juglindor të territorit shqiptar në kufi me Maqedoninë e Veriut dhe Greqinë. Sipërfaqja e zones së Prespës është 213,9 km². Popullsia aktualisht përbëhet nga 418 banorë. Vija përgjatë liqenit të Prespës me kufirin shqiptar është 35 km. Gjatë kësaj vije shtrihen të 9 fshatrat minoritare të zonës së Prespës që janë: Liqenasi (Pustec), Lajthiza, Zaroshka, Cerja, Shulini, Gollombopi, Gorica e Vogël, Bezmishti dhe Gorica e Madhe. Nga pikëpamja administrative, të 9 fshatrat minoritare përbëjnë një komunë me emrin Komuna e Liqenasit sipas emrit të fshatit Liqenas që është më i madhi. Ky fshat e ka pasur emrin Pustec, por më vonë emri i tij dhe emrat e fshatrave të tjerë janë shqipëruar. Në takim me banorët vendas, u kërkua që fshatrat të quhen me emrat e tyre në origjinsl: Pustec, Gollomboq, Bezmosht, etj. Drejtuesit e qeverisjes vendore u shprehën të gatshëm për ta pranuar këtë kërkesë.
==== Ortodoksët greqishtfolës ====
{{Kryesor|Demografia e Shqipërisë#Pakica ortodoksët greqishtfolëse|l1=Greqishtfolësit në Shqipëri}}
Sipas të dhënave zyrëtare pakica kombëtare më e madhe që jeton në territorin e Republikës së Shqipërisë është pakica greqishtfolëse. Popullsia e saj, sipas të dhënave nga Regjistrimi i Përgjithshëm i Popullsisë dhe i Banesave i vitit 2011 është 23,485 banorë.<ref name="censusi" />Pjesa dërrmuese e saj jeton në jug të vendit, në 40 fshatra të rrethit Gjirokastër, 35 fshatra të Sarandës, 16 fshatra të Delvinës dhe 2 fshatra të Përmetit. Pakica greqishtfolëse është pakica e parë e njohur nga shteti shqiptar dhe mund të thuhet se çështja e pakicave kombëtare në Shqipëri ka qenë identifikuar për një kohë të gjatë me pakicën greqishtfolëse.
== Feja ==
{{Kryesor|Feja në trevat shqiptare}}
{{Pie chart
| thumb = right
| caption = [[Feja në trevat shqiptare|Feja në Shqipëri]] sipas [[Regjistrimi|Censit]] 2023 te kryer nga [[INSTAT|Instituti i Statistikave]] (INSTAT)<ref name="censusi" />|label1 = [[Islami në Shqipëri|Islami]]
|value1 = 45.86
|color1 = DarkGreen
|label2 = [[Kisha katolike në Shqipëri|Katolicizmi]]
|value2 = 8.38
|color2 = Gold
|label3 = [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|Ortodoksia]]
|value3 = 7.22
|color3 = Red
|label4 = [[Protestantizmi në Shqipëri|Ungjillizmi]]
|value4 = 0.4
|color4 = Skyblue
|label5 = [[Bektashinjtë në Shqipëri|Bektashizmi]]
|value5 = 4.81
|color5 = Yellowgreen
|label6 = [[Teizmi|Besimtarë pa denominim]]
|value6 = 13.82
|color6 = Grey
|label7 = [[Ateizmi]]
|value7 = 3.55
|color7 = Lightgrey
|label8 = Te padeklaruar
|value8 = 15.76
|color8 = black
|label9 = Te tjerë
|value9 = 0.15
|color9 = Pink
}}
[[File:Marche Charlie Hebdo Paris 02.jpg|thumb|left|Përfaqësues të komuniteteve [[Islami në Shqipëri|islame]], [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|ortodokse]], [[Bektashinjtë në Shqipëri|bektashiane]] dhe [[Kisha katolike në Shqipëri|katolike]] shqiptare në [[Paris]]]]
Shqipëria është një vend [[Shekullarizmi|laik]] dhe i larmishëm fetar, [[Shteti laik|pa fe zyrtare]]. [[Liria e fesë|Liria e fesë, besimit dhe ndërgjegjes]] garantohet sipas [[Kushtetuta e Shqipërisë|kushtetutës së vendit]].<ref name="kushtetuta" />Shqipëria është e njohur për [[Toleranca fetare në Shqipëri|tolerancë të gjerë fetare]]. Sipas [[Regjistrimi|Censit]] të 2023, të kryer nga [[INSTAT]], 1,101,718 (45.86%) e banorëve në Shqipëri janë [[Islami në Shqipëri|myslimanë]], 201,530 (8.38%) [[Kisha katolike në Shqipëri|katolikë]], 173,645 (7.22%) [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|ortodoksë]], 115,644 (4.81%) [[Bektashinjtë në Shqipëri|bektashinj]], 9,658 (0.4%) [[Protestantizmi në Shqipëri|ungjillorë]], 3,670 (0.15%) besimtarë që i perkasin besimeve të tjera, 332,155 (13.82%) [[Teizmi|besimtarë pa denominim]], 85,311 (3.55%) [[Ateizmi|ateistë]] dhe 378,782 (15.76%) të padeklaruar.<ref name="censusi" />== Politika ==
[[Skeda:Tirana, Albania – National Assembly 2015 01.jpg|parapamje|djathtas|230px|Kuvendi i Shqipërisë]]
{{Kryesor|Sistemi shtetëror në Shqipëri}}
Shqipëria është një [[Republika|republikë kushtetuese]] [[Republika parlamentare|parlamentare]] dhe [[Shteti sovran|shtet sovran]], [[Sistemi shtetëror në Shqipëri|politika]] e së cilës funksionon sipas një kuadri të përcaktuar në [[Kushtetuta e Shqipërisë|kushtetutë]] ku [[Presidenti i Shqipërisë|presidenti]] funksionon si [[kreu i shtetit]] dhe [[Kryeministri i Shqipërisë|kryeministri]] si [[kreu i qeverisë]].<ref name="kushtetuta">{{cite web|title=1998 CONSTITUTION OF THE REPUBLIC OF ALBANIA|url=https://www.osce.org/albania/41888?download=true|website=osce.org|language=en|pages=1–3}}</ref> [[Sovraniteti]] i takon [[Shqiptarët|popullit shqiptar]] dhe ushtrohet nga populli shqiptar nëpërmjet përfaqësuesve të tij ose drejtpërdrejt.<ref name="kushtetuta"/>[[Kushtetuta e Shqipërisë]] u miratua më 28 nëntor 1998 përmes referendumit mbarëpopullor. Kjo kushtetutë përkufizon Shqipërinë si republikë parlamentare, shtet unitar e të pandashëm, si dhe me qeverisje të bazuar "në një sistem zgjedhjesh të lira, të barabarta, të përgjithshme e periodike". Sipas kushtetutës, organi ligjvënës përbëhet nga një dhomë – Kuvendi – dhe ka 140 anëtarë, të cilët zgjedhin kreun e shtetit, Presidentin e Republikës, si dhe Këshillin e Ministrave e ngarkuar me pushtetin ekzekutiv.
[[Ekzekutivi (qeveria)|Pushteti ekzekutiv]] ushtrohet nga presidenti dhe kryeministri, ku pushteti i presidentit është shumë i kufizuar. Presidenti është [[komandanti i përgjithshëm]] i [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|ushtrisë]] dhe përfaqësuesi i unitetit të popullit shqiptar.<ref name="president">{{cite web|title=1998 CONSTITUTION OF THE REPUBLIC OF ALBANIA|url=https://www.osce.org/albania/41888?download=true|website=osce.org|language=en|pages=17–19}}</ref> Mandati i presidentit varet nga besimi i parlamentit dhe zgjidhet për një mandat pesëvjeçar nga parlamenti me një shumicë prej tre të pestat e të gjithë anëtarëve të tij. Kryeministri, i emëruar nga presidenti dhe i miratuar nga parlamenti, është i autorizuar të formojë kabinetin. Kabineti përbëhet kryesisht nga kryeministri, duke përfshirë deputetët dhe ministrat e tij.<ref name="prime minister">{{cite web|title=1998 CONSTITUTION OF THE REPUBLIC OF ALBANIA|url=https://www.osce.org/albania/41888?download=true|website=osce.org|language=en|pages=19–21}}</ref>
== Ekonomia ==
[[Skeda:07Tirana Sheshi Skenderbej03.jpg|parapamje|djathtas|230px|Qendra e [[Tirana|Tiranës]] ose [[Sheshi Skënderbej]]]]
{{Kryesor|Ekonomia e Shqipërisë}}
Përpara vitit 1991, [[PPSH|Partia e Punës]] atëherë në pushtet e drejtonte ekonominë e vendit me anë të një serie planesh pesë-vjeçare. Të gjitha degët prodhuese kontrolloheshin nga shteti, bujqësia ishte kolektivizuar plotësisht dhe industria ishte pronë e shtetit, ndërsa sipërmarrjet private ishin të ndaluara rreptësisht. Përveç kësaj [[Kushtetuta e Shqipërisë|Kushtetuta e Republikës Socialiste të Shqipërisë]] e ndalonte qeverinë të kërkonte ndihma nga jashtë, të pranonte borxhe apo të lejonte investime të huaja në vend. Dështimi i kësaj ekonomie të kontrolluar e shtyu qeverinë paskomuniste të decentralizojë procesin e vendimmarrjes ekonomike. Ndalimi i tregtisë private është shfuqizuar qysh nga fillimi i viteve 90-të, qeveria ka kohë që pranon borxhe dhe kredi të huaja, dhe përpiqet të krijojë vende të reja pune, me anë të bashkëpunimeve me partnerët nga jashtë. Këto masa kanë për qëllim rritjen e industrisë së lehtë, prodhimet ushqimore dhe bujqësore, si dhe ekonominë në tërësi. Progresi i viteve të fundit është i dukshëm, tregu përmban të gjithë artikujt e nevojshëm industrialë dhe bujqësorë, ekonomia në përgjithësi po ecën me hapa të shpejta dhe po zhvillohet gradualisht duke pasur për çdo vit një rritje mesatarisht shumë të lartë vjetore në krahasim me vendet e tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]].
=== Nafta ===
Në jug të Shqipërisë do të kërkohet për gaz dhe naftë dhe për këtë tashmë është nënshkruar marrëveshja.
Kërkimi për lëndët djegëse tejet të rëndësishme në kohën tonë, i është besuar kompanisë amerikane "''Sky Petroleum''".
Investimi i kompanisë Sky Petroleum për kërkimin e naftës dhe të gazit në Bllokun 4 dhe 5 dhe në zonën e Dumresë është rreth 7-8 milionë dollarë, ndërsa parashikimet flasin për një potencial naftë mbajtës deri në 900 milionë barrela. Duke besuar tek konfirmimi i shifrave nga kërkimet, përpunimi i të dhënave sizmike dy dimensionale, si dhe nga shpimet e reja, që sipas marrëveshjes do të bëhen nga kompania amerikane "''Sky Petroleum''", ish ministri Prifti u shpreh shumë i kënaqur, që kompania ka treguar interes për të kërkuar në këtë zonë të Shqipërisë.
Në vitin e parë kompania do të bëjë përpunimin e të dhënave sizmike dydimensionale, të cilat janë sot në arkivat tona, rishikimin dhe përpunimin e tyre. Më pas, në vitet e tjera ka një grafikë të detajuar të investime dhe kërkimeve në këto zona. Ndërsa përfaqësuesi i kompanisë Sky Petroleum, Karim Jabanputra vlerësoi shpejtësinë dhe lehtësinë e procesit për nënshkrimit e marrëveshjes me ministrinë e Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës.
== Transporti ==
[[Skeda:Terminal jashte.jpg|parapamje|djathtas|230px|Terminali i ri nga jashtë]]
=== Autostradat ===
=== Aeroporti ===
{{Kryesor|Aeroporti Nënë Tereza}}
Aeroporti Nënë Tereza në Rinas është [[aeroporti]] i vetëm ndërkombëtar i Shqipërisë për fluturime civile. Ai ndodhet rreth 20 km nga kryeqyteti [[Tirana]]. Nga [[Rinasi]] ka fluturime direkte me mjaft destinacione të botës. Nga Rinasi fluturojnë disa avionë të shoqërive të fluturimit drejt destinacioneve të [[Evropa|Evropës]], dhe prej pikave të transitit për në disa qytete të tjera joevropiane. Gjate periudhës se sistemit komunist ne Shqipëri ka pasur edhe aeroporte te tjera te cilat ishin te karakterit aeroporte ushtarake. Me i madhi ishte ne qytetin e [[Kucoves]], ku ishte edhe një nga bazat me kryesore te forcave ajrore te Shqipërisë dhe një nga bazat ajrore me te medha ne Ballkan. Ne aeroportin e Kucoves kryheshin dhe shërbime servisi për avionët luftarak Mik 17 dhe Mik 19 me një cilësi dhe profesionalizem te larte. Aeroport tjetër i rëndësishëm ka qene edhe aeroporti i [[Vlores]], ne te cilin u krijua edhe shkolla e pare e aviacionit ne Shqipëri.
==[[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|Forcat e Armatosura]]==
Më 9 korrik 1945 ajo mori emrin Ushtria Kombëtare dhe numri i saj u reduktua në 40 000, në dhjetor në 35 000 ndërsa në 1948 ky numër ra në 27 000 ushtarakë aktiv. Në të njëjtën kohë ajo filloi transformimin në një ushtri të rregullt të kohës së paqes. Struktura organizative esaj përbëhej nga [[Ministria e Mbrojtjes e Shqipërisë|Ministria e Mbrojtjes]], [[Shtabi i Përgjithshëm]], [[Forcat Tokësore Shqiptare|FT]], [[Flota Luftarake Detare|FD]], [[Forcat Ajrore Shqiptare|FA]], FR dhe ato Territoriale. Në vitin 1951 Ushtria krijoi për herë të parë aviacionin ushtarak, në vitin 1953 armën e Kimisë, shërbimin e Komunikimit, Zbulimin etj. FD, tanket, artileria, transporti, logjistika dhe disa shërbime të tjera u riorganizuan. Shqipëria ishte anëtare e Traktatit te Varshavës nga vitet 1950 deri 1968. [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|Ushtria shqiptare]] u pajis me armatim dhe teknikë nga [[Bashkimi Sovjetik]]. Kjo periudhë shënoi fillimet e stërvitjeve të mëdha, sië ishte ajo e vitit 1950. Në vitin 1966 sipas udhëzimeve të [[PPSH]] me qëllimin e bërjes së ushtrisë më pak të kushtueshme dhe të lidhur me popullin për mos lejimin e krijimit të ëKastës Ushtarakeë, u realizua nxjerrja e ushtrisë nga kazermat, heqja e sistemit të gradave dhe shpërndarja e saj ne cdo pjesë të territorit të vendit. Komisari politik u vendos për të përfaqësuar vijën e partise në komandat e të gjitha niveleve të Forcave të Armatosura. Gjate periudhës së Luftës së Ftohtë, në vitet 70 dhe 80, [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|Forcat e Armatosura]] patën një rritje të madhe numerike duke arritur shifrën 61 000 forca aktive, dhe 260,000 rezerviste dhe një numër i madh i Forcave Vullnetare. Ato u riorganizuan disa herë në njësi të përmasave dhe formave joeficente. Në fund të viteve 80 kishte 22 divizione që përbënin 3 fronte. Bazuar në konceptin e ëmbrojtjes pëllëmbë për pëllëmbëë Ushtria u shpërnda në 2200 pika në tëgjithë vendin dhe fortifikimi u kthye në qëllim më vete. Për herë të parë në historinë ushtarake botërore Shkollat e Lira ushtarake filluan në Shqipëri. Në vitet 90 me ndryshimin e sistemit politik, edhe Ushtria u bë pjesë e këtyre ndryshimeve. Reforma në FA filloi me vendosjen e kontrollit civil në to, heqjen e simboleve komuniste nga uniformat ushtarake dhe zëvëndësimi e tyre me simbolet kombëtare, vendosjen e gradave dhe depolitizimin e departizimin. Në bazë të koncepteve të reja për përdorimin e FA u bë ristrukturimië e riorganizimi i tyre me tendencë kryesore zvogëlimin e sasisë dhe rritjen e cilësisë. Hapja ndaj botës ishte një aspekt tjetër që i shërbeu modernizimit të FA dhe rritjes së shkallës së ndërveprueshmërisë së tyre me partnerët ndërkombëtar. Në vitin 1992 Shqipëria shpalli publikisht dëshirën e saj për tëu bërë anëtare e [[NATO]]-s, dëshirë e cila u pasua me ndërmarrjen e hapave konkret në këtë drejtim. Kështu në vitin 1994 firmoset Dokumenti në kuadrin e PP dhe në qershor [[1995]], Shqipëria është zyrtarisht pjesë e nismës PP. Në vitin [[1999]] u përgatit për herë të parë Plani i Veprimit për Anëtarësim (MAP). Megjithëse në vitin 1997, si pasojë e krizë, FA rezultuan më të dëmtuarat, në një kohë relativisht të shkurtër ato u ringritën dhe u bënë kontribuese të denja për sigurinë e paqen në rajon e më gjerë. Gjeografia e kontributeve të FA në mbështetje të paqes e sigurisë i kaloi kufijtë e rajonit të Ballkanit për tu shtrirë edhe përtej kontinentit. Proceset integruese të [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|FA]] të nisura në vitin [[1992]] u ridimensionunan pas vitit [[1997]], në përputhje me realitetet e krijuara, dhe arritën pikën e tyre kulmore me ftesën për anëtarësim në [[NATO]] që vendi ynë mori në Samitin e Bukureshit në prill 2008.
=== Portet e Shqipërisë ===
{{Kryesor|Portet e Shqipërisë}}
Portet e Shqipërisë kanë funksionuar në bregdetin shqiptar që në kohët e lashta si në [[Durrës|Dyrrah]], [[Ulqin]], [[Tivar]], [[Vlorë|Aulone]], [[Apoloni]], [[Sarandë|Onhezmi]], etj. Gjatë shekujve VII–XII Durrësi ishte skela kryesore në perëndim të [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]]. Gjatë periudhës së [[Mbretëria e Arbërisë|principatave arbërore]] u ngritën skela të vogla kryesisht në grykat e lumenjeve në [[Buna|Shirgj]], [[Shëngjini|Shëngjin]], [[Mat|Shufada]], Rodon, [[Shkumbini|Bashtovë]], [[Semani|Pirg]] dhe Spinaricë zhvillimi i të cilave u frenua gjatë periudhës së [[Shqipëria osmane|pushtimit osman]].
Gjatë viteve 1928 deri 1934 u ndërtua porti detar i Durrësit dhe disa pontile druri në Sarandë, Vlorë e Shëngjin, të cilat u shkatërruan gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Nga viti 1945 deri në vitin 1952, u rindertua porti i Durrësit dhe disa kalata betoni në Vlorë, Sarandë e Shëngjin. Gjatë bregdetit Jon janë ndërtuar kalata e pontile në gjirin e Spilesë në [[Himarë]] dhe në [[Lukovë|Sasaj]] që shërbenin kryesisht për transport agrumesh. Porti kryesor i vendit është ai i Durrësit, ku funksionon edhe kantieri i riparimit të anijeve.
=== Hekurudha e Shqipërisë ===
{{Kryesor|Hekurudha e Shqipërisë}}
Hekurudha Shqiptare ose HSH është sistemi hekurudhor shqiptar. Terminali kryesor i vendit është në [[Durrës]].
Infrastruktura e HSH-së shtrihet drejt lindjes në [[Pogradec]], jugut në Vlorë dhe veriut në [[Shkodër]]. Ka edhe një linje në kryeqytetin Tiranë. Shinat u shtrinë në vitet '80 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] nëpërmjet kufirit të [[Hani i Hotit|Hanit të Hotit]], për transport mallrash. Sot ende nuk ka asnjë lidhje hekurudhore ndërkombëtare për pasagjere në Shqipëri. Trenat janë në gjendje fizike jo të mirë. Rrjeti i HSH është i ndërtuar ne te njëjtin sistem si në Evrope, ne gjurme normale dhe ka një gjatësi prej 447 km.
== Kultura ==
{{Kryesor|Kultura e Shqipërisë}}
Kultura e Shqipërisë është e pasur në shumë drejtime të arit si kinematogafi, teatër, art figurativ etj.
Pas Luftës së Dytë Botërore nën udhëheqjen e sistemit Komunist të Shqipërisë është futur në shoqërinë shqiptare edhe shpërndarja e mirënjohjeve për veprimtari të ndryshme të personava me profesione artistike. Ndër mirënjohjet më të njohura janë [[Artist i Popullit]] dhe [[Artist i Merituar]]. Me ndërrimin e sistemit të qeverisjes, në Shqipëri shpërndarjen e mirënjohjeve e bën Presidenti i Republikës së Shqipërisë. Mirënjohjet që presidenti i bën shqiptarve dhe shtetasve të tjerë janë shenjë e mirënjohjes për kontributin e individëve për sfera të ndryshme të kulturës shqiptare.
=== Arti në Shqipëri ===
{{Kryesor|Arti në Shqipëri}}
Fillimet e artit figurativ në truallin e Shqipërisë janë të hershme. Gjurmët e para i përkasin periudhës se neolitit. Nëpërmjet zbulimeve të shumta arkeologjike, në zona të ndryshme të vendit, janë gjetur qindra e mijëra qeramika, terrakota, zbukurime ne metal etj., që u përkisnin fiseve ilire, paraardhësve të drejtpërdrejtë të shqiptarëve të sotëm.
Prodhimet më të hershme janë të thjeshta, për përdorim praktik, por në to shfaqen edhe vlera artistike si në format zoomorfe të enëve ashtu edhe në dekorim, gdhendjet dhe elemente të tjerë. Nga shekulli i gjashtë deri në shekullin e trete p.e.re në qeramika vizatohen linja dhe figura gjeometrike; forma ndërtohet me siluet më elegant dhe pasurohet me elemente plastike. Shumë enë të kësaj periudhe, që ruhen sot në muzetë e Shqipërisë, kanë vlera të mirëfillta artistike dalluese vendase, që nuk i ndeshim në artin e fqinjëve të tjerë po aq të lashtë si helenët, maqedonasitë apo romakët.
=== Kuzhina shqiptare ===
{{Kryesor|Kuzhina shqiptare}}
=== Letërsia shqiptare ===
{{Kryesor|Letërsia shqiptare}}
=== Televizioni në Shqipëri ===
{{Artikulli kryesor|Televizioni në Shqipëri}}
=== Vallet Shqiptare ===
{{Kryesor|Vallja Shqiptare}}
=== Sporti në Shqipëri ===
''Shiko edhe: ''
* [[Kombëtarja shqiptare e futbollit]]
* [[Federata Shqiptare e Volejbollit]]
* [[Federata Shqiptare e Atletikës]]
== Referime ==
{{Reflist|30em}}
==Lidhje të jashtme==
* [https://albania.al Albania.al] – faqja turistike e Shqipërisë {{In lang|en}}
* [http://www.president.al/ Presidenca e Shqipërisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716210958/http://www.president.al/english/pub/presidentet.asp |date=16 korrik 2012 }} – Faqja zyrtare
* [http://www.parlament.al/ Parlamenti Shqiptar] – Faqja zyrtare
{{Coord|41|N|20|E|type:country_region:AL|display=title}}
{{Shtete në Ballkan}}
{{Shtetet në Evropë}}
[[Kategoria:Shqipëri| ]]
[[Kategoria:Vende në Evropë]]
[[Kategoria:Vende në Ballkan]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të NATO-s]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Këshillit të Evropës]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Organizatës Ndërkombëtare të Frankofonisë]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Organizatës së Bashkëpunimit Islam]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit për Mesdheun]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1912]]
[[Kategoria:Republika]]
[[Kategoria:Vende dhe territore ku shqipja është gjuhë zyrtare]]
29n1fea2bhxanzl1n44btzicpqnow1w
2939327
2939316
2026-04-07T16:23:43Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939316|2939316]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939327
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republika e Shqipërisë
| native_name = [[Gegërishtja|Gegërisht]]: Shqypnia/Shqipnia
| image_flag = Flag of Albania.svg
| image_coat = Coat of arms of Albania.svg
| flag_size = 120px
| flag_type = Flamuri i Shqipërisë|Flamuri
| symbol_type = Stema e Shqipërisë|Stema
| image_map = Location Albania Europe.png
| image_map_size = 200px
| national_motto = :''Ti Shqipëri më jep nder, më jep emrin shqiptar.''
| national_anthem = ''[[Himni i Flamurit]]''<br />{{small|"Himni Kombëtar Shqiptar"}}<br /><div align="center">[[Skeda:Hymni i Flamurit instrumental.ogg]]</div>
| capital = [[Tirana]]
| largest_city = [[Tirana]]
| official_languages = [[Gjuha shqipe|Shqip]]
| religion = 50.67% musliman<br>16.02% të krishterë<br>17.37% pa fe<br>15.92% të padeklaruar
| membership = [[OKB]],<br/>[[Këshilli i Evropës]],<br/>[[NATO]],<br/>
[[OSBE]] dhe <br/>[[Organizata e Bashkëpunimit Islam]]
| government_type = [[Republika parlamentare]] [[Shteti unitar|unitare]]
| leader_name1 = [[Bajram Begaj]]
| leader_title1 = [[Presidenti i Shqipërisë|Presidenti]]
| leader_name2 = [[Edi Rama]]
| leader_title2 = [[Kryeministri i Shqipërisë|Kryeministri]]
| leader_name3 = [[Elisa Spiropali]]
| leader_title3 = [[Kuvendi i Shqipërisë|Kryetari i Kuvendit]]
| legislature = [[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendi]]
| established_event1 = [[Principata e Arbërit]]
| established_date1 = 1190
| established_event2 = [[Mbretëria e Arbërisë]]
| established_date2 = 1272
| established_event3 = [[Principata e Topiajve]]
| established_date3 = 1368
| established_event4 = [[Lidhja e Lezhës]]
| established_date4 = 2 mars 1444
| established_event5 = [[Pashallëku i Shkodrës]]
| established_date5 = 1757
| established_event6 = [[Pashallëku i Janinës]]
| established_date6 = 1787
| established_event7 = [[Pavarësia]] nga [[Perandoria Osmane]]
| established_date7 = 28 nëntor 1912
| established_event8 = [[Principata e Shqipërisë]]
| established_date8 = 29 korrik 1913
| established_event9 = [[Republika Shqiptare]]
| established_date9 = 31 janar 1925
| established_event10 = [[Mbretëria Shqiptare 1928–1939|Mbretëria Shqiptare]]
| established_date10 = 1 shtator 1928
| established_event11 = [[Republika Popullore e Shqipërisë]]
| established_date11 = 11 janar 1946
| established_event12 = [[Kushtetuta e Shqipërisë]]
| established_date12 = 28 nëntor 1998
| area_km2 = 28748
| area_land_km2 = 139
| area_water_km2 = 4.7
<!--| Kufiri = 720-->
<!--| ZEE = 3 768-->
| population_estimate = [[Shqiptarët|2.402.113]]
| population_estimate_year = 2023
<!--| population_estimate_rank = 135-->
| population_density_km2 = 105
| GDP_nominal = 25.23 miliardë [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|USD]]
| GDP_nominal_per_capita = 10,511[[Dollari i Shteteve të Bashkuara|USD]]
| GDP_nominal_year = 2023
| GDP_PPP = 43.99 miliardë [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|USD]]
| GDP_PPP_per_capita = 15,646 [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|USD]]
| GDP_PPP_year = 2023
| HDI = 0.795
| HDI_year = 2020
| HDI_rank = 69
| currency = [[Leku]]
| time_zone = [[UTC+1]]
| utc_offset_DST = [[UTC+2|+2]]
| cctld = [[.al]]
| calling_code = +355 ( 0 )
| drives_on = djathtas
| iso3166code = AL, ALB, 008
|map_caption=Vendndodhja e Shqipërisë (e gjelbër)}}
'''Shqipëria''' ([[Gegë|gegërisht]]: ''Shqipnia'', gjithashtu ''Shqypnia''; historikisht ''Arbri'' ose ''Arbëria'', ndërkombëtarisht ''Albania''), zyrtarisht '''Republika e Shqipërisë''', është një shtet në [[Evropa Juglindore|Europën Juglindore]]. Shtrihet në pjesën jugperëndimore të [[Gadishulli Ballkanik|Gadishullit Ballkanik]] dhe kufizohet në veriperëndim me [[Mali i Zi|Malin e Zi]], në verilindje me [[Kosova|Kosovën]], në lindje me [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] dhe në jug me [[Greqia|Greqinë]]. Në perëndim laget me detet [[Deti Adriatik|Adriatik]] dhe [[Deti Jon|Jon]], dhe ndodhet vetëm 78 km larg [[Italia|Italisë]] përgjatë [[Ngushtesa e Otrantos|ngushtesës (kanalit) së Otrantos]], 72 km i gjerë. Shqipëria ka një sipërfaqe prej 28,749 km² dhe rreth 2,41 milion banorë.<ref name="censusi" /> Ajo përfshin relieve të larmishme nga malet me kupola prej bore në [[Alpet Shqiptare]], [[Korabi]], [[Vargmali Qendror (Shqipëri)#Malet e Skënderbeut|Vargmalet e Skënderbeut]], dhe [[Malet e Vetëtimës]], deri tek fushat e ulëta të plleshme nga brigjet e [[Bregdeti Shqiptar i Adriatikut|Adriatikut]] dhe [[Bregdeti Shqiptar i Jonit|Jonit]]. [[Tirana]] është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i shtetit, duke e përcjellur në renditje [[Durrësi]], [[Vlora]] dhe [[Shkodra]].
Trashëgimtare e qytetërimit të lashtë [[ilirët|Ilir]], Shqipëria ka shënuar një përparim të dukshëm ekonomik, shoqëror e kulturor pas shekujsh prapambetje nën [[Perandoria Osmane|Perandorinë Osmane]] dhe në regjime diktatoriale gjatë shek. XX. Pas rënies së rendit komunist më [[1991]], Shqipëria ka përjetuar një periudhë kalimtare të vështirë drejt demokracisë së lirë dhe ekonomisë së tregut. Prej vitit 2009, Shqipëria është anëtare e [[NATO]]-s dhe aplikante për kandidate për anëtarësim në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]]. Shqipëria është dëshmuar faktor i rëndësishëm në ruajtjen e qëndrueshmërisë rajonale, duke mbështetur pavarësinë e [[Kosova|Kosovës]] dhe zgjidhjen e mosmarrëveshjeve politike në [[Ballkan]]. Ndërkaq, shteti Shqiptar po gëzon përmirësim e zhvillim të turizmit; po ashtu, mban vendin e 62-të në botë për mirëmbajtjen e mjedisit.<ref>{{Cite web |url=https://epi.yale.edu/epi-results/2022/component/epi |publisher=Yale|title=Environmental Performance Index |access-date=30 korrik 2022 |language=en}}</ref> Shqipëria është zgjedhur një nga vendet më të mira për të kaluar pushimet në vitin [[2011]] nga disa gazeta të njohura.<ref>[http://www.infoalbania.org/turizem/21219-la_repubblica_shqiperia_ne_vend_te_pare_per_pushime.html "La Repubblica": "Shqipëria ne vend te pare per pushime"] – infoalbania.org</ref><ref>[http://www.infoalbania.org/turizem/17517-Edhe-Financial-Times-zgjedh-Shqipërine-per-turizem.html Edhe "Financial Times" zgjedh Shqipërine per turizem] – infoalbania.org</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164#|title=Lonely Planet’s top 10 countries for 2011 – travel tips and articles – Lonely Planet|accessdate=2 nëntor 2010|archive-date=4 nëntor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101104050258/http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164|url-status=dead|language=en}}</ref>
Shteti është kandidat zyrtar për anëtarësi në [[Bashkimin Evropian]], duke filluar zyrtarisht kapitujt e parë per hyrjen ne [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]] më 10.01.2025.
== Gjeografia ==
{{Joref|Seksioni}}{{Kryesor|Gjeografia e Shqipërisë}}[[Skeda:Satellite image of Albania in June 2000.jpg|parapamje|majtas|200px|Pamje satelitore e Shqipërisë <small>(qershor 2000)</small>]]
=== Vendndodhja gjeografike ===
Shqipëria kufizohet nga [[Mali i Zi]] në veriperëndim, [[Kosova]] në veri, nga [[Maqedonia e Veriut]] në lindje dhe [[Greqia]] në jug. Në kufirin natyror perëndimor Shqipëria ka dalje të hapur në Detin Adriatik dhe në jugperëndim në Detin Jon. Gjatësia e vijës kufitare të Republikës së Shqipërisë është 1094 km, nga të cilat 657 km vijë kufitare tokësore, 316 km vijë bregdetare, 48 km vijë ndarëse përmes lumenjve dhe 73 km përmes liqeneve.
Sipërfaqja e përgjithshme është 28.748 kilometra katrorë.
Gjatësia e përgjithshme e vijës kufitare është 1094 km, nga te cilat janë: 657 km (kufi tokësor), 316 km (kufi detar), 48 km (kufi lumor) dhe 73 km (kufi liqenor).
Në veri e verilindje ka 529 km vijë kufitare me Malin e Zi, Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut, ndërsa në jug e juglindje me Greqinë një vijë kufitare prej 271 km. Në perëndim Shqipëria laget nga [[Deti Adriatik]] e në jug-perëndim nga [[Deti Jon]].
Shqipëria ka një pozitë të favorshme gjeografike, pasi gjendet në kryqëzimin e rrugëve më të shkurtra që kalojnë nga Mesdheu perëndimor për në Ballkan e [[Anadolli|Azinë e Vogël]] (Anadolli), dhe kontrollon kalimin përmes [[Ngushtica e Otrantos|kanalit detar të Otrantos]]. Luginat e saj më të gjëra janë ato të lumenjve [[Lumi i Drinit|Drin]], [[Lumi i Shkumbinit|Shkumbin]] dhe [[Vjosa|Vjosë]], që lehtësojne, njëkohësisht, lidhjen e brendshme të [[Ballkani]]t me detin Adriatik dhe të Azisë së Vogël me viset e Mesdheut. Bregdeti i Adriatikut shtrihet nga gryka e [[Lumi i Bunës|Bunës]] deri në Kepin e Gjuhëzes. Në gjirin e Vlorës e në drejtim të jugut, bregdeti është i lartë, shkëmbor, ku dominon mali i Karaburunit. Gjiret kryesore të Shqipërise janë: gjiri i [[Lumi i Drinit|Drinit]], i [[Gjiri i Lalzit|Lalzit]], i [[Durrësi]]t, i Karavastasë dhe i [[Vlorë]]s, në hyrje të së cilës gjendet ishulli i [[Sazani|Sazanit]].
=== Relievi ===
Relievi i Shqipërisë është kryesisht kodrinor-malor. Vargmalet e para alpine u formuan nga mbarimi i jurasikut, ndërsa gjatë erës kenozoike u shpejtua procesi malformues në tërësinë e Albanideve, që tani përbëjnë tokën e nëntokën e Shqipërisë. Lartësia mesatare e relievit është 708 metra, ose 2 herë më e lartë se mesatarja e Evropës. Lartësitë më të mëdha gjenden në [[Alpet Shqiptare]] dhe në malet e Lindjes ([[Mali i Korabit|Korabi]] 2751 metra mbi nivelin e detit, përben edhe majën më të lartë të Shqipërisë).
Fushat zënë kryesisht pjesën perëndimore, përgjatë bregdetit Adriatik, por ka edhe në pjesë të tjera të vendit. Fushat më të larta janë ato të pellgut të Korçës, mbi 800 metra mbi nivelin e detit. Fushat gjenden kryesisht përgjatë lumenjve kryesore si: [[Vjosa|Vjosë]], [[Lumi i Devollit|Devoll]], [[Lumi i Osumit|Osum]], [[Lumi i Shkumbinit|Shkumbin]], [[Lumi i Erzenit|Erzen]], [[Lumi i Matit|Mat]] dhe [[Lumi i Drinit|Drin]], ku gjenden, gjithashtu, edhe tokat bujqësore e qendra të mëdha banimi, si dhe përshkohen nga rrugë te rëndësishme lidhjesh.
[[Skeda:Albanian Riviera.jpg|parapamje|250px|djathtas|Riviera shqiptare]]
[[Skeda:Krujë3.jpg|parapamje|250px|djathtas|Malet në Shqipërinë e mesme, afër [[Krujë]]s]]
[[Skeda:Albania pasture.jpg|parapamje|250px|djathtas|Fushë në Alpet shqiptare]]
Territori i Shqipërisë ndahet në katër krahina të mëdha natyrore (fiziko-gjeografike): [[Alpet Shqiptare]], krahina malore qendrore, krahina malore jugore, dhe ultësira bregdetare.
Lagunat kryesore në Shqipëri janë ato të Lunrës (Vilunit), [[Laguna e Patokut|Patokut]], Bishtrakës, [[Laguna e Karavastasë|Karavastasë]], [[Laguna e Nartës|Nartës]], dhe Pashalimanit.
Territori Shqiptar përfshin shumë plazhe. Ato kryesoret janë [[Plazhi i Velipojës]], [[Plazhi i Shëngjinit|Shëngjinit]], [[Plazhi i Talës|Talës]], [[Plazhi i Durrësit|Durrësit]], [[Plazhi i Divjakës|Divjakës]], [[Plazhi i Semanit|Semanit]], [[Plazhi i Vlorës|Vlorës]], [[Plazhi i Dhërmiut|Dhërmiut]], [[Plazhi i Himarës|Himarës]] dhe [[Plazhi i Sarandës|Sarandës]].
Kepat kryesore janë [[Kepi i Rodonit]], Kepi i Bishtit të Pallës, dhe Kepi i Gjuhezës. Ishujt kryesorë janë [[Ishulli i Sazanit]], [[Ishulli i Kunës]], [[Ishulli i Zvërnecit]]. Në Shqipëri ekziston një gadishull, ai i [[Karaburuni|Karaburunit]].
=== Klima ===
Shqipëria bën pjesë në brezin subtropikal dhe përfshihet në zonën e klimës mesdhetare, me dimër të shkurtër e të butë dhe me verë të nxehtë e shumë të thatë. Klima e Shqipërisë ka ndryshime të mëdha nga një krahinë në tjetrën dhe kontraste të mëdha në temperaturë, reshje, ndriçimin diellor, lagështirën e ajrit, etj.
Ndriçimi diellor lëviz nga 2,731 orë në vit në Xarë të [[Rrethi i Sarandës|Sarandës]],<ref>[http://www.gazetazagoria.org/index.php?page=show&rubrika=editorial&id=2 "MADE IN ZAGORIA" nga www.gazetazagoria.org]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}} – Hapur me 26 qarshor 2011</ref> 2,722 orë në vit në [[Vlora|Vlorë]], 2,560 orë në vit në [[Tirana|Tiranë]], 2,246 orë në [[Peshkopia|Peshkopi]] dhe 2,046 orë në vit në [[Kukësi|Kukës]].
Bien mesatarisht 1430 mm reshje në vit dhe vijnë duke u pakësuar nga perëndimi në lindje.
=== Njësitë territoriale ===
{{Kryesor|Njësitë administrative të Shqipërisë}}
Ndarja administrative njësive territoriale në Shqipëri është bërë në disa nivele duke filluar nga niveli më i madh [[qarku]], pastaj [[bashkia]] dhe [[njësia administrative]].
[[Bashkia e Tiranës]] gëzon status të veçantë nga bashkitë e tjera dhe ndahet në [[11 Bashkitë e Tiranës|11 njësi bashkiake]] të vogla.
[[Skeda:AlbaniaNumberedDistricts.png|right|369x369px|Rrethet e Shqipërisë]]
Shqipëria është e ndarë në ''12 [[Qarqet e Shqipërisë|qarqe]]'':
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[Qarku i Beratit]]
# [[Qarku i Dibrës]]
# [[Qarku i Durrësit]]
# [[Qarku i Elbasanit]]
# [[Qarku i Fierit]]
# [[Qarku i Gjirokastrës]]
# [[Qarku i Korçës]]
# [[Qarku i Kukësit]]
# [[Qarku i Lezhës]]
# [[Qarku i Shkodrës]]
# [[Qarku i Tiranës]]
# [[Qarku i Vlorës]]
{{Div col end}}
të cilat ndahen më tej në ''36 [[Rrethet e Shqipërisë|rrethe]]'':
{{Div col|colwidth=15em}}
# [[Rrethi i Beratit]]
# [[Rrethi i Bulqizës]]
# [[Rrethi i Delvinës]]
# [[Rrethi i Devollit]]
# [[Rrethi i Dibrës]]
# [[Rrethi i Durrësit]]
# [[Rrethi i Elbasanit]]
# [[Rrethi i Fierit]]
# [[Rrethi i Gjirokastrës]]
# [[Rrethi i Gramshit]]
# [[Rrethi i Hasit]]
# [[Rrethi i Kavajës]]
# [[Rrethi i Kolonjës]]
# [[Rrethi i Korçës]]
# [[Rrethi i Krujës]]
# [[Rrethi i Kuçovës]]
# [[Rrethi i Kukësit]]
# [[Rrethi i Kurbinit]]
# [[Rrethi i Lezhës]]
# [[Rrethi i Librazhdit]]
# [[Rrethi i Lushnjës]]
# [[Rrethi i Malësisë së Madhe]]
# [[Rrethi i Mallakastrës]]
# [[Rrethi i Matit]]
# [[Rrethi i Mirditës]]
# [[Rrethi i Peqinit]]
# [[Rrethi i Përmetit]]
# [[Rrethi i Pogradecit]]
# [[Rrethi i Pukës]]
# [[Rrethi i Sarandës]]
# [[Rrethi i Shkodrës]]
# [[Rrethi i Skraparit]]
# [[Rrethi i Tepelenës]]
# [[Rrethi i Tiranës]]
# [[Rrethi i Tropojës]]
# [[Rrethi i Vlorës]]
{{Div col end}}
{{Paragraf}}
== Historia ==
[[Skeda:Apollonia Ruins near Fieri (Albania).jpg|parapamje|190px|[[Apolonia]]]]
{{Kryesor|Historia e Shqipërisë}}
'''Historia e Shqipërisë''' në të vërtetë nuk përfshin vetëm të dhënat historike të hapësirës gjeografike mbi të cilën gjenden territoret shqiptare por edhe hapësirat e tjera të banuara me shqiptarë e që kanë mbetur jashtë kufijve të Shqipërisë së sotme e që në të kaluarën kanë qenë një tërësi.
=== Lashtësia ===
{{Kryesor|Lashtësia}}
. Shumë njerëz i quajnë shqiptarët pasardhës të drejtpërdrejtë të një fisi të lashtë ilir, me emrin "Albani", ose "Albanët" i cili ishte i vendosur në Shqipërinë e sotme. . Metalpunues dhe luftëtarë të shkëlqyer, ilirët krijuan shumë mbretëri të vogla brenda vendit të tyre, duke luftuar ndërmjet njeri-tjetrit për kohën më të madhe të historisë së tyre. Vetëm gjatë shekullit të 6 p. e. s, të gjitha mbretëritë u bashkuan për të mbrojtur vendin nga fqinjët: nga mbretëria e Molosianëve në veri te Shqipërisë, mbretëria e Maqedonisë dhe nga mbretëria e [[Pionia|Pionisë]].
=== Ilirët ===
[[Skeda:Gjergj Kastrioti.jpg|parapamje|200px|djathtas|[[Skënderbeu]]]]
{{Kryesor|Ilirët}}
[[Ilirët]], paraardhësit dymijë vjeçarë të kombësisë së sotme me prejardhje gjenetike të grupeve fisnore të familjeve të mëdha shqiptare si në zonat urbane e rurale si dhe nga studimet mbi shumë individë me lidhje gjaku 99% [[shqiptare]], vërtetuar edhe nga studimet e botimet e fundit nga institutet kërkimore shkencore nga Evropa kontinentale, SHBA e Kanada, nga specialistët e huaj dhe shqiptarë të shkencave antropologjike, gjenetike e arkeologjike, banonin që nga pjesa veri-perëndimore e [[Deti Adriatik|Detit Adriatik]] deri në Detin Jon, si dhe përgjatë kufirit tokësor të Gadishullit Ilirik me [[Dalmatët]], Maqedonasit dhe Hellenët të lashtë.
=== Shqipëria nën sundimin osman ===
{{Kryesor|Shqipëria nën sundimin osman}}
Sulmet e [[Ushtria osmane|ushtrive osmane]] për pushtimin e viseve shqiptare nisën në mesin e viteve 80 të shek. XIV. Të udhëhequra nga [[bejlerbeu]] i [[Rumelia|Rumelisë]], Timurtash Pasha, në vitin 1385 ushtritë osmane, pasi morën Sofjen, u futën në Shqipëri dhe pushtuan qytetet e Shtipit, të Përlepit, të Manastirit dhe të Kosturit. Në dokumente perëndimore dhe osmane të shek. XIV–XV për qytetet e Shkupit, të Manastirit, të Kosturit, të Janinës etj., si dhe për Fushë-Dardaninë shprehimisht është shënuar se ato ishin "në Shqipëri" apo "në tokat shqiptare".
=== Rilindja Kombëtare ===
[[Skeda:League of Prizren building.jpg|parapamje|djathtas|200px|Pamja e sotme e kompleksit, ku u mbajt Lidhja e Prizrenit]]
{{Kryesor|Rilindja Kombëtare}}
Nga mesi i shekullit të 19-të [[Turqia]] ishte në ethet e "Çështjes Lindore", në kohën që ballkanasit, duke përfshirë edhe shqiptarët, kërkonin të plotësonin ëndrrën e tyre kombëtare. Për të mbrojtur dhe përkrahur interesat e tyre kombëtare, shqiptarët u mblodhën në [[Prizren]], një qytet i [[Kosovës]], në vitin 1878 dhe krijuan Lidhjen Shqiptare të Prizrenit të njohur më shpesh sot si [[Lidhja e Prizrenit]]. Lidhja kishte dy qëllime kryesore, atë politike dhe atë kulturore. Së pari, u përpoq (pa sukses) të bashkonte të gjitha trojet shqiptare – atë kohe të ndara në katër vilajete, ose krahina, e Kosovës, e Shkodrës, e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], e Janinës – në një shtet vetëqeverisës brenda sistemit të Perandorisë Osmane. Së dyti, mprehu një lëvizje për zhvillimin e gjuhës shqipe, letërsisë, arsimimit, dhe kulturës. Në vijë me programin e dytë, në vitin 1908 udhëheqësit shqiptarë u takuan në qytetin e Manastirit (sllavisht: ''Bitola'', Maqedoni e Veriut) dhe përshtatën një alfabet kombëtar. Ai bazohej më së shumti në shkrimin latin, ky zëvendësoi disa alfabete të tjera, duke përfshirë [[Alfabeti arab|alfabetin arab]] ([[Elifba]]) dhe grek, që ishin gjer në atë kohë në përdorim. Në 28 Nentor 1912 Shqipëria nen drejtimin e Ismail Qemalit shpalli pavaresine nga Perandoria Osmane. Ismail Qemali dhe njerezit e tij krijuan një qeveri katërmbëdhjetë mujore që veproi në kushte shumë të veshtira. Në 1913 në Konferencen e ambasadoreve në Londer u njoh shteti shqiptar dhe kufijte e sotme të tij.
{{Paragraf}}
== Popullsia ==
[[Skeda:Piramida e popullsisë së Shqipërisë.gif|250px|parapamje|Popullsia e Shqipërisë ndër vite]]
{{Kryesor|Demografia e Shqipërisë}}
Shqipëria ka 2,402,113 banorë.<ref name="censusi" /> 46% e shqiptarëve jetojnë nëpër fshatra. Mbas kohës së diktaturës ndodhi një ndryshim demografik. Me qindra shqiptarë kanë emigruar (të ligjshëm ose të paligjshëm) në Itali, Greqi, BE edhe në vendet e Amerikës Veriore. Në 2004 shteti shqiptar shpalli një milion emigrantë në më pak se 15 vjet. Pavarësisht se njerëzit kanë emigruar, rritja e popullsisë në qytete si Tirana dhe Durrësi nuk u ndalua. Tirana, në vitin 1990 kishte 250,000 banorë edhe 20 vjet me vonë ka më shumë se 600,000 banorë, kjo është një rritje prej 140%. Në atë kohë njerëzit kanë lënë vendin dhe kanë shkuar nëpër vende të huaja ose njerëzit kanë lënë fshatin dhe kanë shkuar nëpër qytete. Kështu shumë fshatra në jug janë sot të lëna pas dore. Shqipëria ka disa pakica etnike-gjuhësore. Midis tyre janë pakica ortodoksët greqishtfolëse, [[vllehët]] (10,000), [[sllavët]] (3,000 [[Serbët|serbë]], [[Boshnjakët në Shqipëri|boshnjakë]], [[Goranët|goranë]] dhe [[Maqedonët e sotëm|maqedonas]], romë 9,000). Rreth 25,000 ortodoksët greqishtfolëse kanë banimet në zonat rurale në jug të Shqipërisë dhe kryesisht në zonat e pakicave gjuhësore në kufi me Greqinë të qarkut të Sarandës, të Gjirokastrës (Dropull, Pogon), të Delvinës, të Himarës, si dhe në qendrat e mëdha si Durrësi, Tirana.
=== Qytete të veçanta të Shqipërisë ===
<div style="float:left; margin-right:10em">
{| class="wikitable"
|+ Qytete arkeologjike
|-
|style="width:20em"| [[Albanopoli]] (Tirana e Vjeter)
|-
|style="width:20em"| [[Apolonia]]
|-
|style="width:20em"| [[Butrinti]]
|-
|style="width:20em"| [[Bylisi]]
|-
|style="width:20em"| [[Durrësi]]
|-
|style="width:20em"| [[Lezha]]
|}
{| class="wikitable"
|+ Qytete të mbrojtura nga [[UNESCO]]
|-
|style="width:20em"| [[Berati]]
|-
|style="width:20em"| [[Butrinti]]
|-
|style="width:20em"| [[Gjirokastra]]
|}
</div>
<div style="clear:both;"></div>
=== Popullsia etnike ===
{{Kryesor|Demografia e Shqipërisë#Minoritetet|l1=Minoritetet në Shqipëri}}
==== Shqiptarët ====
{{Kryesor|Shqiptarët}}
Shqiptarët janë grupi etnik më i madh në Shqipëri, me 91.3%.<ref name="censusi">{{Cite web |date=28 qershor 2024 |title=Të dhënat e Censit 2023 |url=https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628133314/https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf |archive-date=28 qershor 2024 |access-date=28 qershor 2024 |language=sq}}</ref>
Shqiptarët ndahen në dy grupe mëdha gjuhësore: [[Gegë]]t edhe [[Toskë]]t, që përveç disa ndryshimeve në gjuhë dallojnë edhe në kulturë dhe në besimin fetar. Toskët shtrihen në Jug të vendit dhe ndahen në [[Myslimanët|Myslimanë]] ([[Islami Synit|Syni]] dhe [[Bektashijtë|Bektashi]]) dhe në të Krishterë Ortodoksë, kurse Gegët shtrihen në Veri dhe ndahen në Myslimanë (shumica dërrmuese Syni dhe pakica Bektashi) dhe në të Krishterë Katolikë. Gjithsesi dallimet midis dy grupimeve me rritjen e urbanizimit kanë ardhur duke u zhdukur.
==== Romët ====
{{Kryesor|Romët në Shqipëri}}
Zyrtarisht Shqipëria ka rreth 9,813 romë<ref name="censusi" /> por burime të tjera thonë që jetonjë përafërsisht 120,000 romë në Shqipëri<ref>[http://www.errc.org/cikk.php?cikk=3622 Basic Facts on Roma – Albania – ERRC.org<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->]</ref>. [[Romët]] janë të përhapur në pjesën më të madhe të qendrave të banuara në Ulësirëm Perëndimore të Shqipërisë. Mungesa e shifrave te sakta për regjistrimin e romeve ne Shqipëri ndodh sepse romet nuk kane aftësitë e duhura për te regjistruar fëmijët e porsalindur.
==== Vllehët ====
{{Kryesor|Vllehët në Shqipëri}}
Vendbanimet e bashkësive vllah/arumun në Shqipëri datojnë qysh herët në histori. Ata kanë qenë për një kohë të gjatë të integruar në të gjitha pikëpamjet e jetës së vendit me popullatën e përgjithshme, duke dhënë ndihmën e tyre dhe duke promovuar vlerat e shoqërisë shqiptare.
[[Vllehët]]/arumunët zyrtarisht në Shqipëri janë të njohur si pakicë gjuhësore. Popullsia me origjinë vllahe/arumune kryesisht është vendosur në Shqipërinë Jugore dhe në Shqipërinë e Mesme. Vllahët kanë ruajtur zakonet dhe traditat e tyre. Në fillim të vitit 1999 ata kanë themeluar shoqatën kulturore, e cila organizon aktivitete artistike me pjesëmarrjen e grupeve folklorike. Bashkësia ka botuar në gjuhën arumune libra për historinë dhe literaturë tjetër.
==== Malazezët ====
{{Kryesor|Sllavët në Shqipëri}}
Ky minoritet fare i vogël jeton në veri të [[Shkodra|Shkodrës]].<ref>http://www.zhurnal.mk/mk/cont.asp?k=21208120405&s=211009112627&id=1391085217{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Serbët kanë marrë gjendjen e minoritetit vitin e kaluar. Komiteti Shtetëror për Minoritetet është organizuar në mars të vitit 2005 dhe është vënë në vartësi të Qeverisë Shqiptare. Ky komitet ka në përbërjen e tij edhe një përfaqësues të komunitetit malazez.
Serbët votojnë për Partinë e të Drejtave të Njeriut, anëtarët e së cilës janë kryesisht qytetarë të minoritetit ortodoksët greqishtfolës. Kjo parti ka tre përfaqësues në Parlamentin e Shqipërisë dhe një ministër në qeveri. Milan Brojovic (serb) është zëvendës-kryetar i Partisë, dhe drejtor i Menaxhimit të Sportit në Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve.
Malazezet janë të bashkuar në Shoqatën "Moraca-Rozafa", qendra e së cilës është në Shkodër.
==== Maqedonasit ====
{{Kryesor|Maqedonët në Shqipëri|l1=Maqedonasit në Shqipëri}}
Jetojnë në nëntë fshatra rreth [[Liqeni i Prespës|liqenit të Prespës]] ne [[Korça|Korçë]], si dhe në disa fshatra të tjera në rrethin e Dibrës. Numri i tyre në Shqipëri është 2,281.<ref name="censusi" /> Minoriteti maqedonas ndodhet i përqendruar në zonën e Prespës që shtrihet në verilindje të qytetit të Korçës, 30 km larg tij. Kjo zonë është e vendosur në skajin juglindor të territorit shqiptar në kufi me Maqedoninë e Veriut dhe Greqinë. Sipërfaqja e zones së Prespës është 213,9 km². Popullsia aktualisht përbëhet nga 418 banorë. Vija përgjatë liqenit të Prespës me kufirin shqiptar është 35 km. Gjatë kësaj vije shtrihen të 9 fshatrat minoritare të zonës së Prespës që janë: Liqenasi (Pustec), Lajthiza, Zaroshka, Cerja, Shulini, Gollombopi, Gorica e Vogël, Bezmishti dhe Gorica e Madhe. Nga pikëpamja administrative, të 9 fshatrat minoritare përbëjnë një komunë me emrin Komuna e Liqenasit sipas emrit të fshatit Liqenas që është më i madhi. Ky fshat e ka pasur emrin Pustec, por më vonë emri i tij dhe emrat e fshatrave të tjerë janë shqipëruar. Në takim me banorët vendas, u kërkua që fshatrat të quhen me emrat e tyre në origjinsl: Pustec, Gollomboq, Bezmosht, etj. Drejtuesit e qeverisjes vendore u shprehën të gatshëm për ta pranuar këtë kërkesë.
==== Ortodoksët greqishtfolës ====
{{Kryesor|Demografia e Shqipërisë#Pakica ortodoksët greqishtfolëse|l1=Greqishtfolësit në Shqipëri}}
Sipas të dhënave zyrëtare pakica kombëtare më e madhe që jeton në territorin e Republikës së Shqipërisë është pakica greqishtfolëse. Popullsia e saj, sipas të dhënave nga Regjistrimi i Përgjithshëm i Popullsisë dhe i Banesave i vitit 2011 është 23,485 banorë.<ref name="censusi" /> Pjesa dërrmuese e saj jeton në jug të vendit, në 40 fshatra të rrethit Gjirokastër, 35 fshatra të Sarandës, 16 fshatra të Delvinës dhe 2 fshatra të Përmetit. Pakica greqishtfolëse është pakica e parë e njohur nga shteti shqiptar dhe mund të thuhet se çështja e pakicave kombëtare në Shqipëri ka qenë identifikuar për një kohë të gjatë me pakicën greqishtfolëse.
== Feja ==
{{Kryesor|Feja në trevat shqiptare}}
{{Pie chart
| thumb = right
| caption = [[Feja në trevat shqiptare|Feja në Shqipëri]] sipas [[Regjistrimi|Censit]] 2023 te kryer nga [[INSTAT|Instituti i Statistikave]] (INSTAT)<ref name="censusi" />
|label1 = [[Islami në Shqipëri|Islami]]
|value1 = 45.86
|color1 = DarkGreen
|label2 = [[Kisha katolike në Shqipëri|Katolicizmi]]
|value2 = 8.38
|color2 = Gold
|label3 = [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|Ortodoksia]]
|value3 = 7.22
|color3 = Red
|label4 = [[Protestantizmi në Shqipëri|Ungjillizmi]]
|value4 = 0.4
|color4 = Skyblue
|label5 = [[Bektashinjtë në Shqipëri|Bektashizmi]]
|value5 = 4.81
|color5 = Yellowgreen
|label6 = [[Teizmi|Besimtarë pa denominim]]
|value6 = 13.82
|color6 = Grey
|label7 = [[Ateizmi]]
|value7 = 3.55
|color7 = Lightgrey
|label8 = Te padeklaruar
|value8 = 15.76
|color8 = black
|label9 = Te tjerë
|value9 = 0.15
|color9 = Pink
}}
[[File:Marche Charlie Hebdo Paris 02.jpg|thumb|left|Përfaqësues të komuniteteve [[Islami në Shqipëri|islame]], [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|ortodokse]], [[Bektashinjtë në Shqipëri|bektashiane]] dhe [[Kisha katolike në Shqipëri|katolike]] shqiptare në [[Paris]]]]
Shqipëria është një vend [[Shekullarizmi|laik]] dhe i larmishëm fetar, [[Shteti laik|pa fe zyrtare]]. [[Liria e fesë|Liria e fesë, besimit dhe ndërgjegjes]] garantohet sipas [[Kushtetuta e Shqipërisë|kushtetutës së vendit]].<ref name="kushtetuta" /> Shqipëria është e njohur për [[Toleranca fetare në Shqipëri|tolerancë të gjerë fetare]]. Sipas [[Regjistrimi|Censit]] të 2023, të kryer nga [[INSTAT]], 1,101,718 (45.86%) e banorëve në Shqipëri janë [[Islami në Shqipëri|myslimanë]], 201,530 (8.38%) [[Kisha katolike në Shqipëri|katolikë]], 173,645 (7.22%) [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|ortodoksë]], 115,644 (4.81%) [[Bektashinjtë në Shqipëri|bektashinj]], 9,658 (0.4%) [[Protestantizmi në Shqipëri|ungjillorë]], 3,670 (0.15%) besimtarë që i perkasin besimeve të tjera, 332,155 (13.82%) [[Teizmi|besimtarë pa denominim]], 85,311 (3.55%) [[Ateizmi|ateistë]] dhe 378,782 (15.76%) të padeklaruar.<ref name="censusi" />
== Politika ==
[[Skeda:Tirana, Albania – National Assembly 2015 01.jpg|parapamje|djathtas|230px|Kuvendi i Shqipërisë]]
{{Kryesor|Sistemi shtetëror në Shqipëri}}
Shqipëria është një [[Republika|republikë kushtetuese]] [[Republika parlamentare|parlamentare]] dhe [[Shteti sovran|shtet sovran]], [[Sistemi shtetëror në Shqipëri|politika]] e së cilës funksionon sipas një kuadri të përcaktuar në [[Kushtetuta e Shqipërisë|kushtetutë]] ku [[Presidenti i Shqipërisë|presidenti]] funksionon si [[kreu i shtetit]] dhe [[Kryeministri i Shqipërisë|kryeministri]] si [[kreu i qeverisë]].<ref name="kushtetuta">{{cite web |title=1998 CONSTITUTION OF THE REPUBLIC OF ALBANIA |url=https://www.osce.org/albania/41888?download=true |website=osce.org |language=en |pages=1–3}}</ref> [[Sovraniteti]] i takon [[Shqiptarët|popullit shqiptar]] dhe ushtrohet nga populli shqiptar nëpërmjet përfaqësuesve të tij ose drejtpërdrejt.<ref name="kushtetuta"/>
[[Kushtetuta e Shqipërisë]] u miratua më 28 nëntor 1998 përmes referendumit mbarëpopullor. Kjo kushtetutë përkufizon Shqipërinë si republikë parlamentare, shtet unitar e të pandashëm, si dhe me qeverisje të bazuar "në një sistem zgjedhjesh të lira, të barabarta, të përgjithshme e periodike". Sipas kushtetutës, organi ligjvënës përbëhet nga një dhomë – Kuvendi – dhe ka 140 anëtarë, të cilët zgjedhin kreun e shtetit, Presidentin e Republikës, si dhe Këshillin e Ministrave e ngarkuar me pushtetin ekzekutiv.
[[Ekzekutivi (qeveria)|Pushteti ekzekutiv]] ushtrohet nga presidenti dhe kryeministri, ku pushteti i presidentit është shumë i kufizuar. Presidenti është [[komandanti i përgjithshëm]] i [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|ushtrisë]] dhe përfaqësuesi i unitetit të popullit shqiptar.<ref name="president">{{cite web |title=1998 CONSTITUTION OF THE REPUBLIC OF ALBANIA |url=https://www.osce.org/albania/41888?download=true |website=osce.org |language=en |pages=17–19}}</ref> Mandati i presidentit varet nga besimi i parlamentit dhe zgjidhet për një mandat pesëvjeçar nga parlamenti me një shumicë prej tre të pestat e të gjithë anëtarëve të tij. Kryeministri, i emëruar nga presidenti dhe i miratuar nga parlamenti, është i autorizuar të formojë kabinetin. Kabineti përbëhet kryesisht nga kryeministri, duke përfshirë deputetët dhe ministrat e tij.<ref name="prime minister">{{cite web |title=1998 CONSTITUTION OF THE REPUBLIC OF ALBANIA |url=https://www.osce.org/albania/41888?download=true |website=osce.org |language=en |pages=19–21}}</ref>
== Ekonomia ==
[[Skeda:07Tirana Sheshi Skenderbej03.jpg|parapamje|djathtas|230px|Qendra e [[Tirana|Tiranës]] ose [[Sheshi Skënderbej]]]]
{{Kryesor|Ekonomia e Shqipërisë}}
Përpara vitit 1991, [[PPSH|Partia e Punës]] atëherë në pushtet e drejtonte ekonominë e vendit me anë të një serie planesh pesë-vjeçare. Të gjitha degët prodhuese kontrolloheshin nga shteti, bujqësia ishte kolektivizuar plotësisht dhe industria ishte pronë e shtetit, ndërsa sipërmarrjet private ishin të ndaluara rreptësisht. Përveç kësaj [[Kushtetuta e Shqipërisë|Kushtetuta e Republikës Socialiste të Shqipërisë]] e ndalonte qeverinë të kërkonte ndihma nga jashtë, të pranonte borxhe apo të lejonte investime të huaja në vend. Dështimi i kësaj ekonomie të kontrolluar e shtyu qeverinë paskomuniste të decentralizojë procesin e vendimmarrjes ekonomike. Ndalimi i tregtisë private është shfuqizuar qysh nga fillimi i viteve 90-të, qeveria ka kohë që pranon borxhe dhe kredi të huaja, dhe përpiqet të krijojë vende të reja pune, me anë të bashkëpunimeve me partnerët nga jashtë. Këto masa kanë për qëllim rritjen e industrisë së lehtë, prodhimet ushqimore dhe bujqësore, si dhe ekonominë në tërësi. Progresi i viteve të fundit është i dukshëm, tregu përmban të gjithë artikujt e nevojshëm industrialë dhe bujqësorë, ekonomia në përgjithësi po ecën me hapa të shpejta dhe po zhvillohet gradualisht duke pasur për çdo vit një rritje mesatarisht shumë të lartë vjetore në krahasim me vendet e tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]].
=== Nafta ===
Në jug të Shqipërisë do të kërkohet për gaz dhe naftë dhe për këtë tashmë është nënshkruar marrëveshja.
Kërkimi për lëndët djegëse tejet të rëndësishme në kohën tonë, i është besuar kompanisë amerikane "''Sky Petroleum''".
Investimi i kompanisë Sky Petroleum për kërkimin e naftës dhe të gazit në Bllokun 4 dhe 5 dhe në zonën e Dumresë është rreth 7-8 milionë dollarë, ndërsa parashikimet flasin për një potencial naftë mbajtës deri në 900 milionë barrela. Duke besuar tek konfirmimi i shifrave nga kërkimet, përpunimi i të dhënave sizmike dy dimensionale, si dhe nga shpimet e reja, që sipas marrëveshjes do të bëhen nga kompania amerikane "''Sky Petroleum''", ish ministri Prifti u shpreh shumë i kënaqur, që kompania ka treguar interes për të kërkuar në këtë zonë të Shqipërisë.
Në vitin e parë kompania do të bëjë përpunimin e të dhënave sizmike dydimensionale, të cilat janë sot në arkivat tona, rishikimin dhe përpunimin e tyre. Më pas, në vitet e tjera ka një grafikë të detajuar të investime dhe kërkimeve në këto zona. Ndërsa përfaqësuesi i kompanisë Sky Petroleum, Karim Jabanputra vlerësoi shpejtësinë dhe lehtësinë e procesit për nënshkrimit e marrëveshjes me ministrinë e Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës.
== Transporti ==
[[Skeda:Terminal jashte.jpg|parapamje|djathtas|230px|Terminali i ri nga jashtë]]
=== Autostradat ===
=== Aeroporti ===
{{Kryesor|Aeroporti Nënë Tereza}}
Aeroporti Nënë Tereza në Rinas është [[aeroporti]] i vetëm ndërkombëtar i Shqipërisë për fluturime civile. Ai ndodhet rreth 20 km nga kryeqyteti [[Tirana]]. Nga [[Rinasi]] ka fluturime direkte me mjaft destinacione të botës. Nga Rinasi fluturojnë disa avionë të shoqërive të fluturimit drejt destinacioneve të [[Evropa|Evropës]], dhe prej pikave të transitit për në disa qytete të tjera joevropiane. Gjate periudhës se sistemit komunist ne Shqipëri ka pasur edhe aeroporte te tjera te cilat ishin te karakterit aeroporte ushtarake. Me i madhi ishte ne qytetin e [[Kucoves]], ku ishte edhe një nga bazat me kryesore te forcave ajrore te Shqipërisë dhe një nga bazat ajrore me te medha ne Ballkan. Ne aeroportin e Kucoves kryheshin dhe shërbime servisi për avionët luftarak Mik 17 dhe Mik 19 me një cilësi dhe profesionalizem te larte. Aeroport tjetër i rëndësishëm ka qene edhe aeroporti i [[Vlores]], ne te cilin u krijua edhe shkolla e pare e aviacionit ne Shqipëri.
==[[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|Forcat e Armatosura]]==
Më 9 korrik 1945 ajo mori emrin Ushtria Kombëtare dhe numri i saj u reduktua në 40 000, në dhjetor në 35 000 ndërsa në 1948 ky numër ra në 27 000 ushtarakë aktiv. Në të njëjtën kohë ajo filloi transformimin në një ushtri të rregullt të kohës së paqes. Struktura organizative esaj përbëhej nga [[Ministria e Mbrojtjes e Shqipërisë|Ministria e Mbrojtjes]], [[Shtabi i Përgjithshëm]], [[Forcat Tokësore Shqiptare|FT]], [[Flota Luftarake Detare|FD]], [[Forcat Ajrore Shqiptare|FA]], FR dhe ato Territoriale. Në vitin 1951 Ushtria krijoi për herë të parë aviacionin ushtarak, në vitin 1953 armën e Kimisë, shërbimin e Komunikimit, Zbulimin etj. FD, tanket, artileria, transporti, logjistika dhe disa shërbime të tjera u riorganizuan. Shqipëria ishte anëtare e Traktatit te Varshavës nga vitet 1950 deri 1968. [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|Ushtria shqiptare]] u pajis me armatim dhe teknikë nga [[Bashkimi Sovjetik]]. Kjo periudhë shënoi fillimet e stërvitjeve të mëdha, sië ishte ajo e vitit 1950. Në vitin 1966 sipas udhëzimeve të [[PPSH]] me qëllimin e bërjes së ushtrisë më pak të kushtueshme dhe të lidhur me popullin për mos lejimin e krijimit të ëKastës Ushtarakeë, u realizua nxjerrja e ushtrisë nga kazermat, heqja e sistemit të gradave dhe shpërndarja e saj ne cdo pjesë të territorit të vendit. Komisari politik u vendos për të përfaqësuar vijën e partise në komandat e të gjitha niveleve të Forcave të Armatosura. Gjate periudhës së Luftës së Ftohtë, në vitet 70 dhe 80, [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|Forcat e Armatosura]] patën një rritje të madhe numerike duke arritur shifrën 61 000 forca aktive, dhe 260,000 rezerviste dhe një numër i madh i Forcave Vullnetare. Ato u riorganizuan disa herë në njësi të përmasave dhe formave joeficente. Në fund të viteve 80 kishte 22 divizione që përbënin 3 fronte. Bazuar në konceptin e ëmbrojtjes pëllëmbë për pëllëmbëë Ushtria u shpërnda në 2200 pika në tëgjithë vendin dhe fortifikimi u kthye në qëllim më vete. Për herë të parë në historinë ushtarake botërore Shkollat e Lira ushtarake filluan në Shqipëri. Në vitet 90 me ndryshimin e sistemit politik, edhe Ushtria u bë pjesë e këtyre ndryshimeve. Reforma në FA filloi me vendosjen e kontrollit civil në to, heqjen e simboleve komuniste nga uniformat ushtarake dhe zëvëndësimi e tyre me simbolet kombëtare, vendosjen e gradave dhe depolitizimin e departizimin. Në bazë të koncepteve të reja për përdorimin e FA u bë ristrukturimië e riorganizimi i tyre me tendencë kryesore zvogëlimin e sasisë dhe rritjen e cilësisë. Hapja ndaj botës ishte një aspekt tjetër që i shërbeu modernizimit të FA dhe rritjes së shkallës së ndërveprueshmërisë së tyre me partnerët ndërkombëtar. Në vitin 1992 Shqipëria shpalli publikisht dëshirën e saj për tëu bërë anëtare e [[NATO]]-s, dëshirë e cila u pasua me ndërmarrjen e hapave konkret në këtë drejtim. Kështu në vitin 1994 firmoset Dokumenti në kuadrin e PP dhe në qershor [[1995]], Shqipëria është zyrtarisht pjesë e nismës PP. Në vitin [[1999]] u përgatit për herë të parë Plani i Veprimit për Anëtarësim (MAP). Megjithëse në vitin 1997, si pasojë e krizë, FA rezultuan më të dëmtuarat, në një kohë relativisht të shkurtër ato u ringritën dhe u bënë kontribuese të denja për sigurinë e paqen në rajon e më gjerë. Gjeografia e kontributeve të FA në mbështetje të paqes e sigurisë i kaloi kufijtë e rajonit të Ballkanit për tu shtrirë edhe përtej kontinentit. Proceset integruese të [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|FA]] të nisura në vitin [[1992]] u ridimensionunan pas vitit [[1997]], në përputhje me realitetet e krijuara, dhe arritën pikën e tyre kulmore me ftesën për anëtarësim në [[NATO]] që vendi ynë mori në Samitin e Bukureshit në prill 2008.
=== Portet e Shqipërisë ===
{{Kryesor|Portet e Shqipërisë}}
Portet e Shqipërisë kanë funksionuar në bregdetin shqiptar që në kohët e lashta si në [[Durrës|Dyrrah]], [[Ulqin]], [[Tivar]], [[Vlorë|Aulone]], [[Apoloni]], [[Sarandë|Onhezmi]], etj. Gjatë shekujve VII–XII Durrësi ishte skela kryesore në perëndim të [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]]. Gjatë periudhës së [[Mbretëria e Arbërisë|principatave arbërore]] u ngritën skela të vogla kryesisht në grykat e lumenjeve në [[Buna|Shirgj]], [[Shëngjini|Shëngjin]], [[Mat|Shufada]], Rodon, [[Shkumbini|Bashtovë]], [[Semani|Pirg]] dhe Spinaricë zhvillimi i të cilave u frenua gjatë periudhës së [[Shqipëria osmane|pushtimit osman]].
Gjatë viteve 1928 deri 1934 u ndërtua porti detar i Durrësit dhe disa pontile druri në Sarandë, Vlorë e Shëngjin, të cilat u shkatërruan gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Nga viti 1945 deri në vitin 1952, u rindertua porti i Durrësit dhe disa kalata betoni në Vlorë, Sarandë e Shëngjin. Gjatë bregdetit Jon janë ndërtuar kalata e pontile në gjirin e Spilesë në [[Himarë]] dhe në [[Lukovë|Sasaj]] që shërbenin kryesisht për transport agrumesh. Porti kryesor i vendit është ai i Durrësit, ku funksionon edhe kantieri i riparimit të anijeve.
=== Hekurudha e Shqipërisë ===
{{Kryesor|Hekurudha e Shqipërisë}}
Hekurudha Shqiptare ose HSH është sistemi hekurudhor shqiptar. Terminali kryesor i vendit është në [[Durrës]].
Infrastruktura e HSH-së shtrihet drejt lindjes në [[Pogradec]], jugut në Vlorë dhe veriut në [[Shkodër]]. Ka edhe një linje në kryeqytetin Tiranë. Shinat u shtrinë në vitet '80 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] nëpërmjet kufirit të [[Hani i Hotit|Hanit të Hotit]], për transport mallrash. Sot ende nuk ka asnjë lidhje hekurudhore ndërkombëtare për pasagjere në Shqipëri. Trenat janë në gjendje fizike jo të mirë. Rrjeti i HSH është i ndërtuar ne te njëjtin sistem si në Evrope, ne gjurme normale dhe ka një gjatësi prej 447 km.
== Kultura ==
{{Kryesor|Kultura e Shqipërisë}}
Kultura e Shqipërisë është e pasur në shumë drejtime të arit si kinematogafi, teatër, art figurativ etj.
Pas Luftës së Dytë Botërore nën udhëheqjen e sistemit Komunist të Shqipërisë është futur në shoqërinë shqiptare edhe shpërndarja e mirënjohjeve për veprimtari të ndryshme të personava me profesione artistike. Ndër mirënjohjet më të njohura janë [[Artist i Popullit]] dhe [[Artist i Merituar]]. Me ndërrimin e sistemit të qeverisjes, në Shqipëri shpërndarjen e mirënjohjeve e bën Presidenti i Republikës së Shqipërisë. Mirënjohjet që presidenti i bën shqiptarve dhe shtetasve të tjerë janë shenjë e mirënjohjes për kontributin e individëve për sfera të ndryshme të kulturës shqiptare.
=== Arti në Shqipëri ===
{{Kryesor|Arti në Shqipëri}}
Fillimet e artit figurativ në truallin e Shqipërisë janë të hershme. Gjurmët e para i përkasin periudhës se neolitit. Nëpërmjet zbulimeve të shumta arkeologjike, në zona të ndryshme të vendit, janë gjetur qindra e mijëra qeramika, terrakota, zbukurime ne metal etj., që u përkisnin fiseve ilire, paraardhësve të drejtpërdrejtë të shqiptarëve të sotëm.
Prodhimet më të hershme janë të thjeshta, për përdorim praktik, por në to shfaqen edhe vlera artistike si në format zoomorfe të enëve ashtu edhe në dekorim, gdhendjet dhe elemente të tjerë. Nga shekulli i gjashtë deri në shekullin e trete p.e.re në qeramika vizatohen linja dhe figura gjeometrike; forma ndërtohet me siluet më elegant dhe pasurohet me elemente plastike. Shumë enë të kësaj periudhe, që ruhen sot në muzetë e Shqipërisë, kanë vlera të mirëfillta artistike dalluese vendase, që nuk i ndeshim në artin e fqinjëve të tjerë po aq të lashtë si helenët, maqedonasitë apo romakët.
=== Kuzhina shqiptare ===
{{Kryesor|Kuzhina shqiptare}}
=== Letërsia shqiptare ===
{{Kryesor|Letërsia shqiptare}}
=== Televizioni në Shqipëri ===
{{Artikulli kryesor|Televizioni në Shqipëri}}
=== Vallet Shqiptare ===
{{Kryesor|Vallja Shqiptare}}
=== Sporti në Shqipëri ===
''Shiko edhe: ''
* [[Kombëtarja shqiptare e futbollit]]
* [[Federata Shqiptare e Volejbollit]]
* [[Federata Shqiptare e Atletikës]]
== Referime ==
{{Reflist|30em}}
==Lidhje të jashtme==
* [https://albania.al Albania.al] – faqja turistike e Shqipërisë {{In lang|en}}
* [http://www.president.al/ Presidenca e Shqipërisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716210958/http://www.president.al/english/pub/presidentet.asp |date=16 korrik 2012 }} – Faqja zyrtare
* [http://www.parlament.al/ Parlamenti Shqiptar] – Faqja zyrtare
{{Coord|41|N|20|E|type:country_region:AL|display=title}}
{{Shtete në Ballkan}}
{{Shtetet në Evropë}}
[[Kategoria:Shqipëri| ]]
[[Kategoria:Vende në Evropë]]
[[Kategoria:Vende në Ballkan]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të NATO-s]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Këshillit të Evropës]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Organizatës Ndërkombëtare të Frankofonisë]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Organizatës së Bashkëpunimit Islam]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit për Mesdheun]]
[[Kategoria:Shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1912]]
[[Kategoria:Republika]]
[[Kategoria:Vende dhe territore ku shqipja është gjuhë zyrtare]]
88ddkgtvbqvbesxgb1sq6lhu3jtaoo1
Wikipedia
0
1691
2939317
2862665
2026-04-07T16:17:11Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939317
wikitext
text/x-wiki
{{Ky artikull|enciklopedisë në internet|ballinën e Wikipedisë|Faqja kryesore|Wikipedinë e gjuhës shqipe|Wikipedia shqip}}{{Infobox webfaqe
| logo = [[Skeda:Wikipedia-v2-logo.svg|150px|Një sferë jo e plotë e përbërë prej copëvetë mëdha të bardha të enigmës. Çdo pjesë e enigmës përmban një glif nga një sistem i ndryshëm shkrimi, me çdo glif të shkruar në të zezë.]]<br />[[Skeda:Wikipedia-logo-textonly.svg|150px|class=skin-invert|Shenja e fjalëve të Wikipedisë që shfaq emrin Wikipedia, të shkruar me shkronja të mëdha. ''W''-ja{{nbsp}}dhe{{nbsp}}''A''-ja kanë të njëjtën lartësi dhe të dyja janë më të mëdha se shkronjat e tjera të cilat janë gjithashtu të gjitha e njëjta lartësi. Shenja gjithashtu shfaq sloganin e Wikipedisë në anglisht: "Enciklopedia e Lirë".]]
| logocaption =[[Logoja e Wikipedisë]], një glob me [[glifi|glife]] nga [[sistemi i shkrimit|sisteme të ndryshme të shkrimit]]
| screenshot = [[Skeda:Www.wikipedia screenshot (2021).png|300px]]
| collapsetext = Screenshot
| collapsible = yes
|content_license=[[Creative Commons|CC Attribution / Share-Alike]] 4.0<br>Shumica e tekstit është e licensuar edhe nën [[GFDL]]; licensimi i mediave dallon|caption=Ballina e Wikipedisë në kompjuter|author=[[Jimmy Wales]], [[Larry Sanger]]|date_of_launch={{start date and age|2001|01|15|df=yes}}|current_status=Aktive|language_count=257 botime aktive (276 gjithsej)<ref name="meta-wiki" />|programming_language=<ref>{{cite web|title=Developer hub|url=https://www.mediawiki.org/wiki/Developer_hub|access-date=9 shtator 2024|website=MediaWiki|language=en}}</ref>|commercial=Jo|url={{URL|http://www.wikipedia.org/}}|type=[[Enciklopedia në internet|Enciklopedi në internet]]|owner=[[Fondacioni Wikimedia]] (prej 2003)|registration=Sipas dëshirës}}
'''Wikipedia''' ([[Shqiptimi|sqt.]] Uikipedia; ose Vikipedia) është një [[Enciklopedia|enciklopedi online]] [[Përmbajtja e lirë|falas]] e shkruar dhe e mirëmbajtur nga një komunitet i vullnetarëve, të quajtur si [[Komuniteti Wikipedia|Wikipedianë]], përmes bashkëpunimit të hapur dhe sistemit të redaktimit [[MediaWiki]], që bazohet mbi modelin [[wiki]]. Wikipedia është vepra informative më e madhe dhe më e lexuar në histori,<ref name="Wiki20">{{cite news|date=9 janar 2021|title=Wikipedia is 20, and its reputation has never been higher|language=en|newspaper=[[The Economist]]|url=https://www.economist.com/international/2021/01/09/wikipedia-is-20-and-its-reputation-has-never-been-higher|url-access=subscription|access-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://archive.today/20210107163155/https://www.economist.com/international/2021/01/09/wikipedia-is-20-and-its-reputation-has-never-been-higher|archive-date=7 janar 2021}}</ref><ref name="auto1">{{cite magazine|last=Anderson|first=Chris|date=8 maj 2006|title=Jimmy Wales – The 2006 Time 100|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1975813_1975844_1976488,00.html|url-status=live|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012001311/https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1975813_1975844_1976488,00.html|archive-date=12 tetor 2022|access-date=11 nëntor 2017|language=en}}</ref> dhe renditet vazhdimisht si një ndër [[Lista e faqeve më të vizituara në internet|dhjetë faqet më të vizituara në internet]]; {{As of|2024|12|lc=yes}}, u rendit i pesti nga Semrush dhe i shtati nga Similarweb.<ref>{{cite web|date=dhjetor 2024|title=Most Visited Websites in Worldwide 2024|url=https://www.semrush.com/trending-websites/global/all|access-date=15 janar 2025|publisher=Semrush|language=en}}</ref> and seventh by [[Similarweb]].<ref>{{cite web|title=Most viewed website|url=https://www.similarweb.com/top-websites/|access-date=15 janar 2025|publisher=Similarweb|language=en}}</ref> Ai u themelua më 15 janar 2001 për gjuhën angleze nga [[Jimmy Wales]] dhe [[Larry Sanger]], dhe që prej 2003-tës strehohet nga [[Fondacioni Wikimedia]], një [[Organizata jofitimprurëse|organizatë jofitimprurëse]] amerikane e financuar nga lexuesit, dhe kompania e saj mëmë.<ref name="WF10.23.23">{{cite web|author=Seitz-Gruwell, Lisa|date=23 tetor 2023|title=7 reasons you should donate to Wikipedia|url=https://wikimediafoundation.org/news/2022/11/03/7-reasons-you-should-donate-to-wikipedia/|archive-url=https://archive.today/20231227155753/https://wikimediafoundation.org/news/2023/10/23/7-reasons-you-should-donate-to-wikipedia/|archive-date=27 dhjetor 2023|access-date=27 dhjetor 2023|publisher=[[Wikimedia Foundation]]|language=en-US}}</ref>
Ajo nisi vetëm në gjuhën angleze, e pastaj u rrit në [[Lista e Wikipedive|më shumë se 300 gjuhë]], duke përfshirë gjuhën shqipe. [[Wikipedia anglisht]] është më e madhja e të gjitha edicioneve, me afro 7 milionë artikuj. Gjithsej Wikipedia përmban mbi 64 milionë artikuj në të gjitha gjuhët, dhe tërheq mbi 1.5 miliardë vizita unike, si dhe 13 milionë redaktime në muaj (rreth 5 redaktime në sekondë) {{As of|2024|4|lc=yes|alt=që prej muajit prill 2024}}.<ref name="Wikimedia_Stats" group="W">{{cite web|title=Wikistats – Statistics For Wikimedia Projects|url=https://stats.wikimedia.org/#/all-wikipedia-projects|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200711051858/https://stats.wikimedia.org/#/all-wikipedia-projects|archive-date=11 korrik 2020|access-date=8 gusht 2023|website=[[Wikimedia Foundation]]|language=en}}</ref><!-- QË PREJ PRILLIT 2024, REDAKTONI SIPAS NEVOJËS -->
Gjithçka në Wikipedia është nën licencën [[Wikipedia:GNU Free Documentation License|GNU Free Documentation License]] (GFDL), licenca të përputhshme me të, ose materiale të cilat nuk janë nën kushtet e të drejtave të autorit. Redaktorët mbajnë të drejtat e autorit për çfarë shkruajnë, por teksti mbetet i lirë për të tjerë për ta përdorur dhe redaktuar sipas kushteve të GFDL-it ose licencave përkatëse.
Wikipedia është lavdëruar për [[Demokratizimi i dijes|demokratizimin e dijes]], gjerësinë e mbulimit të vet, strukturën si dhe kulturën e saj unike. [[Censura e Wikipedisë|Ajo është bllokuar]] prej disa qeverive kombëtare, duke filluar nga artikujt specifikë deri tek faqja e tërë.<ref>{{cite news|last=Treisman|first=Rachel|date=1 prill 2022|title=Russia threatens to fine Wikipedia if it doesn't remove some details about the war|language=en|work=[[NPR]]|url=https://www.npr.org/2022/04/01/1090279187/russia-wikipedia-fine|url-status=live|access-date=22 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202215844/https://www.npr.org/2022/04/01/1090279187/russia-wikipedia-fine|archive-date=2 dhjetor 2022}}</ref> Edhe pse redaktorët vullnetarë të Wikipedisë kanë shkruar hollësisht rreth një game të gjerë të temave, enciklopedia është kritikuar për paragjykime sistematike, siç është mosbarazia gjinore kundër grave dhe mosbarazia gjeografike kundër [[Jugu Global|Jugut Global]] ([[Eurocentrizmi]]). Përderisa është kritikuar besueshmëria e Wikipedisë gjatë viteve 2000, ajo është përmirësuar ndër kohë dhe ka marrë lavdata me kalimin e kohës duke u bërë një faqe e rëndësishme për kontrollimin e fakteve. Artikujt rreth lajmeve të fundit qasen shpesh si burime për informatat e aktualizuara shpejt rreth asaj ngjarjeje.
== Wikipedia shqip ==
[[Skeda:Wiki.png|thumb|250px|Wikipedia-Logo Shqip]]
{{Kryesor|Wikipedia shqip}}
Versioni [[gjuha shqipe|shqip]] i Wikipedia-s, [[Enciklopedia|Enciklopedisë]] së Lirë që quhet '''[[Wikipedia shqip]]''', filloi më [[12 tetor]] [[2003]] dhe sot përmban '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' artikuj. Wikipedia shqip mban vendin e '''75-të''' në rangun [[Meta]].<ref name="meta-wiki">[[:meta:List of Wikipedias|Lista e Wikipedia-ve]]</ref>
== Referime ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* {{Official website}}
{{Wikimedia Foundation}}{{Cung}}
[[Kategoria:Wikipedia|!]]
[[Kategoria:Wikimedia]]
ntna00snarul2tqboxqvw3xlm29ff7r
2939326
2939317
2026-04-07T16:23:42Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939317|2939317]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939326
wikitext
text/x-wiki
{{Ky artikull|enciklopedisë në internet|ballinën e Wikipedisë|Faqja kryesore|Wikipedinë e gjuhës shqipe|Wikipedia shqip}}{{Infobox webfaqe
| logo = [[Skeda:Wikipedia-v2-logo.svg|150px|Një sferë jo e plotë e përbërë prej copëvetë mëdha të bardha të enigmës. Çdo pjesë e enigmës përmban një glif nga një sistem i ndryshëm shkrimi, me çdo glif të shkruar në të zezë.]]<br />[[Skeda:Wikipedia-logo-textonly.svg|150px|class=skin-invert|Shenja e fjalëve të Wikipedisë që shfaq emrin Wikipedia, të shkruar me shkronja të mëdha. ''W''-ja{{nbsp}}dhe{{nbsp}}''A''-ja kanë të njëjtën lartësi dhe të dyja janë më të mëdha se shkronjat e tjera të cilat janë gjithashtu të gjitha e njëjta lartësi. Shenja gjithashtu shfaq sloganin e Wikipedisë në anglisht: "Enciklopedia e Lirë".]]
| logocaption =[[Logoja e Wikipedisë]], një glob me [[glifi|glife]] nga [[sistemi i shkrimit|sisteme të ndryshme të shkrimit]]
| screenshot = [[Skeda:Www.wikipedia screenshot (2021).png|300px]]
| collapsetext = Screenshot
| collapsible = yes
|content_license=[[Creative Commons|CC Attribution / Share-Alike]] 4.0<br>Shumica e tekstit është e licensuar edhe nën [[GFDL]]; licensimi i mediave dallon|caption=Ballina e Wikipedisë në kompjuter|author=[[Jimmy Wales]], [[Larry Sanger]]|date_of_launch={{start date and age|2001|01|15|df=yes}}|current_status=Aktive|language_count=257 botime aktive (276 gjithsej)<ref name=meta-wiki />|programming_language=<ref>{{Cite web |title=Developer hub |url=https://www.mediawiki.org/wiki/Developer_hub |access-date=9 shtator 2024 |website=MediaWiki |language=en}}</ref>|commercial=Jo|url={{URL|http://www.wikipedia.org/}}|type=[[Enciklopedia në internet|Enciklopedi në internet]]|owner=[[Fondacioni Wikimedia]] (prej 2003)|registration=Sipas dëshirës}}
'''Wikipedia''' ([[Shqiptimi|sqt.]] Uikipedia; ose Vikipedia) është një [[Enciklopedia|enciklopedi online]] [[Përmbajtja e lirë|falas]] e shkruar dhe e mirëmbajtur nga një komunitet i vullnetarëve, të quajtur si [[Komuniteti Wikipedia|Wikipedianë]], përmes bashkëpunimit të hapur dhe sistemit të redaktimit [[MediaWiki]], që bazohet mbi modelin [[wiki]]. Wikipedia është vepra informative më e madhe dhe më e lexuar në histori,<ref name="Wiki20">{{cite news |date=9 janar 2021 |title=Wikipedia is 20, and its reputation has never been higher |language=en |newspaper=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/international/2021/01/09/wikipedia-is-20-and-its-reputation-has-never-been-higher |url-access=subscription |access-date=25 shkurt 2021 |archive-url=https://archive.today/20210107163155/https://www.economist.com/international/2021/01/09/wikipedia-is-20-and-its-reputation-has-never-been-higher |archive-date=7 janar 2021}}</ref><ref name="auto1">{{cite magazine|last=Anderson|first=Chris|date=8 maj 2006|title=Jimmy Wales – The 2006 Time 100|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1975813_1975844_1976488,00.html|url-status=live|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012001311/https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1975813_1975844_1976488,00.html|archive-date=12 tetor 2022|access-date=11 nëntor 2017|language=en}}</ref> dhe renditet vazhdimisht si një ndër [[Lista e faqeve më të vizituara në internet|dhjetë faqet më të vizituara në internet]]; {{As of|2024|12|lc=yes}}, u rendit i pesti nga Semrush dhe i shtati nga Similarweb.<ref>{{cite web |date=dhjetor 2024 |title=Most Visited Websites in Worldwide 2024 |url=https://www.semrush.com/trending-websites/global/all |access-date=15 janar 2025 |publisher=Semrush |language=en}}</ref> and seventh by [[Similarweb]].<ref>{{Cite web |title=Most viewed website |url=https://www.similarweb.com/top-websites/ |access-date=15 janar 2025 |publisher=Similarweb |language=en}}</ref> Ai u themelua më 15 janar 2001 për gjuhën angleze nga [[Jimmy Wales]] dhe [[Larry Sanger]], dhe që prej 2003-tës strehohet nga [[Fondacioni Wikimedia]], një [[Organizata jofitimprurëse|organizatë jofitimprurëse]] amerikane e financuar nga lexuesit, dhe kompania e saj mëmë.<ref name="WF10.23.23">{{cite web |author=Seitz-Gruwell, Lisa |date=23 tetor 2023 |title=7 reasons you should donate to Wikipedia |url=https://wikimediafoundation.org/news/2022/11/03/7-reasons-you-should-donate-to-wikipedia/ |archive-url=https://archive.today/20231227155753/https://wikimediafoundation.org/news/2023/10/23/7-reasons-you-should-donate-to-wikipedia/ |archive-date=27 dhjetor 2023 |access-date=27 dhjetor 2023 |publisher=[[Wikimedia Foundation]] |language=en-US}}</ref>
Ajo nisi vetëm në gjuhën angleze, e pastaj u rrit në [[Lista e Wikipedive|më shumë se 300 gjuhë]], duke përfshirë gjuhën shqipe. [[Wikipedia anglisht]] është më e madhja e të gjitha edicioneve, me afro 7 milionë artikuj. Gjithsej Wikipedia përmban mbi 64 milionë artikuj në të gjitha gjuhët, dhe tërheq mbi 1.5 miliardë vizita unike, si dhe 13 milionë redaktime në muaj (rreth 5 redaktime në sekondë) {{As of|2024|4|lc=yes|alt=që prej muajit prill 2024}}.<ref name="Wikimedia_Stats" group="W">{{cite web |title=Wikistats – Statistics For Wikimedia Projects |url=https://stats.wikimedia.org/#/all-wikipedia-projects |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711051858/https://stats.wikimedia.org/#/all-wikipedia-projects |archive-date=11 korrik 2020 |access-date=8 gusht 2023 |website=[[Wikimedia Foundation]] |language=en}}</ref><!-- QË PREJ PRILLIT 2024, REDAKTONI SIPAS NEVOJËS -->
Gjithçka në Wikipedia është nën licencën [[Wikipedia:GNU Free Documentation License|GNU Free Documentation License]] (GFDL), licenca të përputhshme me të, ose materiale të cilat nuk janë nën kushtet e të drejtave të autorit. Redaktorët mbajnë të drejtat e autorit për çfarë shkruajnë, por teksti mbetet i lirë për të tjerë për ta përdorur dhe redaktuar sipas kushteve të GFDL-it ose licencave përkatëse.
Wikipedia është lavdëruar për [[Demokratizimi i dijes|demokratizimin e dijes]], gjerësinë e mbulimit të vet, strukturën si dhe kulturën e saj unike. [[Censura e Wikipedisë|Ajo është bllokuar]] prej disa qeverive kombëtare, duke filluar nga artikujt specifikë deri tek faqja e tërë.<ref>{{Cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=1 prill 2022 |title=Russia threatens to fine Wikipedia if it doesn't remove some details about the war |language=en |work=[[NPR]] |url=https://www.npr.org/2022/04/01/1090279187/russia-wikipedia-fine |url-status=live |access-date=22 janar 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202215844/https://www.npr.org/2022/04/01/1090279187/russia-wikipedia-fine |archive-date=2 dhjetor 2022}}</ref> Edhe pse redaktorët vullnetarë të Wikipedisë kanë shkruar hollësisht rreth një game të gjerë të temave, enciklopedia është kritikuar për paragjykime sistematike, siç është mosbarazia gjinore kundër grave dhe mosbarazia gjeografike kundër [[Jugu Global|Jugut Global]] ([[Eurocentrizmi]]). Përderisa është kritikuar besueshmëria e Wikipedisë gjatë viteve 2000, ajo është përmirësuar ndër kohë dhe ka marrë lavdata me kalimin e kohës duke u bërë një faqe e rëndësishme për kontrollimin e fakteve. Artikujt rreth lajmeve të fundit qasen shpesh si burime për informatat e aktualizuara shpejt rreth asaj ngjarjeje.
== Wikipedia shqip ==
[[Skeda:Wiki.png|thumb|250px|Wikipedia-Logo Shqip]]
{{Kryesor|Wikipedia shqip}}
Versioni [[gjuha shqipe|shqip]] i Wikipedia-s, [[Enciklopedia|Enciklopedisë]] së Lirë që quhet '''[[Wikipedia shqip]]''', filloi më [[12 tetor]] [[2003]] dhe sot përmban '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' artikuj. Wikipedia shqip mban vendin e '''75-të''' në rangun [[Meta]].<ref name=meta-wiki>[[:meta:List of Wikipedias|Lista e Wikipedia-ve]]</ref>
== Referime ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* {{Official website}}
{{Wikimedia Foundation}}{{Cung}}
[[Kategoria:Wikipedia|!]]
[[Kategoria:Wikimedia]]
6azfm64grr5ukr94fxvronaisodh3c5
Sociologjia
0
1705
2939318
2735278
2026-04-07T16:17:21Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939318
wikitext
text/x-wiki
'''Sociologjia''' është një studim i [[Shoqëria|shoqërisë]], modeleve të marrëdhënieve shoqërore, bashkëveprimit shoqëror dhe kulturës së jetës së përditshme.<ref>{{cite web|url=http://www.orgnet.com/sna.html|title=Social Network Analysis: An Introduction|lang=en|website=orgnet.com}}</ref><ref>{{cite web|title=sociology. (n.d.). ''The American Heritage Science Dictionary''|lang=en|access-date=13 korrik 2013|website=Dictionary.com|lang=en|url=http://dictionary.reference.com/browse/sociology}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.colgate.edu/docs/default-source/default-document-library/sociology-a-21st-century-major.pdf?sfvrsn=0|title=Sociology: A 21st Century Major|publisher=American Sociological Association|lang=en|accessdate=19 korrik 2017|via=Colgate.edu|archive-date=18 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018181236/https://www.colgate.edu/docs/default-source/default-document-library/sociology-a-21st-century-major.pdf?sfvrsn=0|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.asanet.org/introtosociology/Documents/Field%20of%20sociology033108.htm#whatissociology|lang=en|title=An Introduction to Sociology|website=asanet.org}}</ref> Është një [[Shkenca shoqërore|shkencë shoqërore]] që përdor metoda të ndryshme të hetimit empirik dhe analiza kritike<ref name="Classical Statements">{{cite book|vauthors=Ashley D, Orenstein DM|lang=en|title=Sociological theory: Classical statements (6th ed.)|publisher=Pearson Education|location=Boston|year=2005|page=169}}</ref> për të zhvilluar një organ të njohurive për rendin shoqëror, pranimin dhe ndryshimin ose evolucionin shoqëror. Sociologjia përcaktohet gjithashtu si shkencë e përgjithshme e shoqërisë. Ndërsa disa sociologë kryejnë kërkime që mund të zbatohen drejtpërdrejt në politikën sociale dhe mirëqenien, të tjerët përqendrohen kryesisht në rafinimin e të kuptuarit teorik të proceseve sociale. Tempat e lëndës ndryshojnë nga niveli mikro-sociologjik i veprimit individual (agjenti) dhe ndërveprimi në nivelin makro të sistemeve dhe strukturës shoqërore.<ref name="Giddens Intro">{{cite book|last=Giddens|first=Anthony|last2=Duneier|first2=Mitchell|last3=Applebaum|first3=Richard|year=2007|title=Introduction to Sociology|url=https://archive.org/details/introductiontoso0000gidd_a1f8|edition=VI|place=New York|publisher=W.W. Norton and Company|chapter=1|lang=en}}</ref>
Fokusimet e ndryshme tradicionale të sociologjisë përfshijnë shtresimin shoqëror, klasën shoqërore, lëvizjen sociale, [[Feja|fenë]], [[Shekullarizmi|shekullarizimin]], [[Ligji|ligjin]], [[Seksualiteti|seksualitetin]], [[Gjinia|gjininë]] dhe [[Devijimi (sociologji)|devijimin]]. Ndërsa të gjitha sferat e veprimtarisë njerëzore preken nga ndërveprimi midis strukturës sociale dhe veprimit individual, sociologjia gradualisht e ka zgjeruar fokusin e saj në lëndë të tjera, siç janë shëndetësia, mjekësia, ekonomia, institucionet ushtarake dhe penale, interneti, arsimi, kapitali shoqëror, etj. roli i veprimtarisë shoqërore në zhvillimin e njohurive shkencore.
Gama e metodave shkencore sociale është zgjeruar gjithashtu. Studiuesit social mbështesin një larmi teknikash cilësore dhe sasiore. Kthesat gjuhësore dhe kulturore të mesit të shekullit XX çuan në qasje gjithnjë e më interpretuese, hermeneutike dhe filozofike drejt analizës së shoqërisë. Në të kundërt, fundi i viteve 1990 dhe fillimi i viteve 2000 kanë parë ngritjen e teknikave të reja analitike, matematikore, dhe llogaritëse, si modelimi i bazuar në agjentë dhe analiza e rrjetit social.<ref name="MW">{{cite journal|doi=10.1146/annurev.soc.28.110601.141117|lang=en|title=From Factors to Actors: Computational Sociology and Agent-Based Modeling|first1=Michael W.|last1=Macy|first2=Robert|last2=Willer|journal=Annual Review of Sociology|volume=28|pages=143–66|year=2002|jstor=3069238}}</ref><ref name="Computational Social Science">{{cite journal|title=Computational Social Science|journal=Science|date=6 shkurt 2009|volume=323|issue=5915|pages=721–23|doi=10.1126/science.1167742|first1=David|last1=Lazer|first2=Alex|last2=Pentland|pmid=19197046|last3=Adamic|first3=L|last4=Aral|first4=S|last5=Barabasi|first5=AL|last6=Brewer|first6=D|last7=Christakis|first7=N|last8=Contractor|first8=N|last9=Fowler|first9=J|last10=Gutmann|first10=M.|last11=Jebara|first11=T.|last12=King|first12=G.|last13=Macy|first13=M.|last14=Roy|first14=D.|last15=Van Alstyne|first15=M.|lang=en|pmc=2745217|display-authors=8}}</ref>
Hulumtimi shoqëror informon politikanët dhe hartuesit e politikave, edukatorët, planifikuesit, ligjvënësit, administratorët, zhvilluesit, biznesmenët, menaxherët, punonjësit socialë, organizatat joqeveritare, organizatat jofitimprurëse dhe njerëzit e interesuar për zgjidhjen e çështjeve sociale në përgjithësi. Shpesh ekziston një marrëveshje e madhe ndërmjet kërkimeve shoqërore, hulumtimit të tregut dhe fushave të tjera statistikore.<ref>{{cite book|author1=Lynn R. Kahle|author2=Pierre Valette-Florence|title=Marketplace Lifestyles in an Age of Social Media|url=https://archive.org/details/marketplacelifes0000kahl|year=2012|location=New York|lang=en|publisher=M.E. Sharpe, Inc.|isbn=978-0-7656-2561-8}}</ref>
== Historia dhe zanafilla e Sociologjisë ==
Si shkencë e vecantë, sociologjia zyrtarisht njihet aty nga fundi i shekullit të 19. Ajo u shkëput si shkencë e veçantë në atë kohë nga [[Filozofia]], [[Shkencat ekonomike]], [[Etnografia]]. Zanafila e krijimit të saj si shkencë është e lidhur ngushtë me zhvillimet e shoqërisë qytetare në [[Europën]] e shekullit të 19. si dhe me industrializimin progresiv.
Mendimtarët e hershëm dhe ato të mesit të shekullit të 19. si [[Henri de Saint-Simon]], [[Karl Marx]], [[Herbert Spencer]], edhe sot e kësaj dite llogariten si mendimtarët klasik të sociologjisë.
Emërtues i sociologjisë ishte shkencëtari francez [[Auguste Comte]] me librin e tij (Système de politique positive, ou Traité de sociologie, instituant la religion de l'humanité, 4 Bde., 1851-1854).
== Përkufizime ==
Nga shpjegimi i kuptimit dhe i përmbajtjes se sociologjisë buron edhe vetë përkufizimi i saj. Disa nga këto përkufizime janë:
* "''Sociologjia është studim i jetës së grupeve shoqërore''" ([[Earl Babbie]], 1983);
* "''Sociologjia është studim sistematik i shoqërisë njerëzore''" ([[John Macionisin]] & [[Ken Plummerin]], 1998);
* "''Sociologjia është shkencë, në kuptimin që ajo nënkupton metodat sistematike te studimit dhe vlerësimit te teorive nën driten e fakteve dhe argumenteve logjike''" ([[Anthony Giddens]]);
* "''Sociologjia është një studim sistematik i jetës shoqërore, grupeve shoqërore dhe shoqërive, me theks te veçantë në shoqëritë moderne" (N.Fanuko 1997).''
== Ndarja e Sociologjisë ==
Sociologjia në një ndarje të thjeshtë ndahet në:
=== Sociologjia e përgjithshme ===
Temat kryesore të Sociologjisë së përgjithshme janë psh: Veprimi social,Interaksioni social, Shkëmbimi social,Ndryshimi social, Mobiliteti social, Struktura sociale, Pushteti, Hegjemonia, Elitat, Grupet, Rolet sociale, Klasat, Socializimi etj.
=== Sociologjitë e veçanta ===
Ndër më të rëndësishmet nga sociologjitë e veçanta janë: sociologjia e Punës, sociologjia e Familjes, sociologjia Politike, sociologjia juridike. Nga diferencimi i vazhdueshëm edhe i vet sociologjisë, dita ditës formohen edhe sociologji të tjera të veçanta.
=== Metodat Sociologjike ===
Numëri i madhë i instrumenteve metodike të sociologjisë empirike ndahet si vijon:
* Metodat Kualitative;
* Metodat Kuantitative;
* Metodat Historiko-Krahasuese (komparative).
Shumë shpesh përdoren kombinime të këtyre 3 Metodave (Metodat mixe/të përziera).
== Ndarja e Sociologjisë sipas Temës që trajton ==
=== [[Makrosociologjia]] ===
* [[Sociologjia Marxiste]]
* [[Strukturalizmi]]
* [[Funksionalizmi]]
* [[Strukturfunksionalizmi]]
* [[Teoritë Kritike]]
* [[Teoritë Sistemore]]
* [[Teoritë Kulturore]]
=== [[Mikrosociologjia]] ===
* [[Sociologjia e Konfliktit]]
* [[Interaksionizmi Simbolik]]
* [[Dinamika e Situates]]
* [[Sociologjia e Fenomenit]]
* [[Individualizmi Metodologjik]]
* [[Sociologjia Figurative]]
* [[Etnometodologjia]]
=== [[Mesosociologjia|Messosociologjia]] ===
Ky nocion është shumë pak i definuar dhe përshkruan psh. Sociologjinë e Institucioneve, të Ritualeve dhe Organizatave.
== Sociologë të rëndësishëm ==
<div align="center">
<gallery perrow="5" widths="92" heights="85">
image:Auguste Comte2.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Auguste Comte]]</small></div>
image:Emile Durkheim.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Émile Durkheim]]</small></div>
image:Vilfredo Pareto 1870s2.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Vilfredo Pareto]]</small></div>
image:Ferdinand Toennies Bueste Husum-Ausschnitt.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Ferdinand Tönnies]]</small></div>
image:Simmel 01.JPG|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Georg Simmel]]</small></div>
image:Max Weber 1894.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Max Weber]]</small></div>
</gallery></div>
* [[Theodor W. Adorno]]
* [[Auguste Comte]]
* [[Émile Durkheim]]
* [[Norbert Elias]]
* [[Michel Foucault]]
* [[Jürgen Habermas]]
* [[Paul Lazarsfeld]]
* [[C Wright Mills]]
* [[Karl Marx]]
* [[Vilfredo Pareto]]
* [[Talcott Parsons]]
* [[Georg Simmel]]
* [[Herbert Spencer]]
* [[Ferdinand Tönnies]]
* [[Max Weber]]
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Shkencë]]
[[Kategoria:Sociologji| ]]
f9doejohf8i0atcqe12px9qrnh10vct
2939325
2939318
2026-04-07T16:23:40Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939318|2939318]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939325
wikitext
text/x-wiki
'''Sociologjia''' është një studim i [[Shoqëria|shoqërisë]], modeleve të marrëdhënieve shoqërore, bashkëveprimit shoqëror dhe kulturës së jetës së përditshme.<ref>{{cite web|url=http://www.orgnet.com/sna.html|title=Social Network Analysis: An Introduction|lang=en|website=orgnet.com}}</ref><ref>{{cite web|title=sociology. (n.d.). ''The American Heritage Science Dictionary''|lang=en|access-date=13 korrik 2013|website=Dictionary.com|lang=en|url=http://dictionary.reference.com/browse/sociology}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.colgate.edu/docs/default-source/default-document-library/sociology-a-21st-century-major.pdf?sfvrsn=0|title=Sociology: A 21st Century Major|publisher=American Sociological Association|lang=en|accessdate=19 korrik 2017|via=Colgate.edu|archive-date=18 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018181236/https://www.colgate.edu/docs/default-source/default-document-library/sociology-a-21st-century-major.pdf?sfvrsn=0|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.asanet.org/introtosociology/Documents/Field%20of%20sociology033108.htm#whatissociology|lang=en|title=An Introduction to Sociology|website=asanet.org}}</ref> Është një [[Shkenca shoqërore|shkencë shoqërore]] që përdor metoda të ndryshme të hetimit empirik dhe analiza kritike<ref name="Classical Statements">{{Cite book|vauthors=Ashley D, Orenstein DM |lang=en|title=Sociological theory: Classical statements (6th ed.) |publisher=Pearson Education |location=Boston |year=2005 |page=169 }}</ref> për të zhvilluar një organ të njohurive për rendin shoqëror, pranimin dhe ndryshimin ose evolucionin shoqëror. Sociologjia përcaktohet gjithashtu si shkencë e përgjithshme e shoqërisë. Ndërsa disa sociologë kryejnë kërkime që mund të zbatohen drejtpërdrejt në politikën sociale dhe mirëqenien, të tjerët përqendrohen kryesisht në rafinimin e të kuptuarit teorik të proceseve sociale. Tempat e lëndës ndryshojnë nga niveli mikro-sociologjik i veprimit individual (agjenti) dhe ndërveprimi në nivelin makro të sistemeve dhe strukturës shoqërore.<ref name="Giddens Intro">{{cite book|last=Giddens|first=Anthony|last2=Duneier|first2=Mitchell|last3=Applebaum|first3=Richard|year=2007|title=Introduction to Sociology|url=https://archive.org/details/introductiontoso0000gidd_a1f8|edition=VI|place= New York|publisher=W.W. Norton and Company|chapter=1|lang=en}}</ref>
Fokusimet e ndryshme tradicionale të sociologjisë përfshijnë shtresimin shoqëror, klasën shoqërore, lëvizjen sociale, [[Feja|fenë]], [[Shekullarizmi|shekullarizimin]], [[Ligji|ligjin]], [[Seksualiteti|seksualitetin]], [[Gjinia|gjininë]] dhe [[Devijimi (sociologji)|devijimin]]. Ndërsa të gjitha sferat e veprimtarisë njerëzore preken nga ndërveprimi midis strukturës sociale dhe veprimit individual, sociologjia gradualisht e ka zgjeruar fokusin e saj në lëndë të tjera, siç janë shëndetësia, mjekësia, ekonomia, institucionet ushtarake dhe penale, interneti, arsimi, kapitali shoqëror, etj. roli i veprimtarisë shoqërore në zhvillimin e njohurive shkencore.
Gama e metodave shkencore sociale është zgjeruar gjithashtu. Studiuesit social mbështesin një larmi teknikash cilësore dhe sasiore. Kthesat gjuhësore dhe kulturore të mesit të shekullit XX çuan në qasje gjithnjë e më interpretuese, hermeneutike dhe filozofike drejt analizës së shoqërisë. Në të kundërt, fundi i viteve 1990 dhe fillimi i viteve 2000 kanë parë ngritjen e teknikave të reja analitike, matematikore, dhe llogaritëse, si modelimi i bazuar në agjentë dhe analiza e rrjetit social.<ref name="MW">{{Cite journal|doi=10.1146/annurev.soc.28.110601.141117|lang=en|title=From Factors to Actors: Computational Sociology and Agent-Based Modeling |first1=Michael W. |last1=Macy |first2=Robert |last2=Willer |journal=Annual Review of Sociology |volume=28 |pages=143–66|year=2002 |jstor=3069238}}</ref><ref name="Computational Social Science">{{Cite journal |title=Computational Social Science |journal=Science |date=6 shkurt 2009 |volume=323 |issue=5915 |pages=721–23 |doi=10.1126/science.1167742 |first1=David |last1=Lazer |first2=Alex |last2=Pentland |pmid=19197046 |last3=Adamic |first3=L |last4=Aral |first4=S |last5=Barabasi |first5=AL |last6=Brewer |first6=D |last7=Christakis |first7=N |last8=Contractor |first8=N |last9=Fowler |first9=J |last10=Gutmann |first10=M. |last11=Jebara |first11=T. |last12=King |first12=G. |last13=Macy |first13=M. |last14=Roy |first14=D. |last15=Van Alstyne |first15=M. |lang=en |pmc=2745217 |display-authors=8 }}</ref>
Hulumtimi shoqëror informon politikanët dhe hartuesit e politikave, edukatorët, planifikuesit, ligjvënësit, administratorët, zhvilluesit, biznesmenët, menaxherët, punonjësit socialë, organizatat joqeveritare, organizatat jofitimprurëse dhe njerëzit e interesuar për zgjidhjen e çështjeve sociale në përgjithësi. Shpesh ekziston një marrëveshje e madhe ndërmjet kërkimeve shoqërore, hulumtimit të tregut dhe fushave të tjera statistikore.<ref>{{cite book|author1=Lynn R. Kahle |author2=Pierre Valette-Florence |title=Marketplace Lifestyles in an Age of Social Media|url=https://archive.org/details/marketplacelifes0000kahl |year=2012|location=New York|lang=en|publisher=M.E. Sharpe, Inc.|isbn=978-0-7656-2561-8}}</ref>
== Historia dhe zanafilla e Sociologjisë ==
Si shkencë e vecantë, sociologjia zyrtarisht njihet aty nga fundi i shekullit të 19. Ajo u shkëput si shkencë e veçantë në atë kohë nga [[Filozofia]], [[Shkencat ekonomike]], [[Etnografia]]. Zanafila e krijimit të saj si shkencë është e lidhur ngushtë me zhvillimet e shoqërisë qytetare në [[Europën]] e shekullit të 19. si dhe me industrializimin progresiv.
Mendimtarët e hershëm dhe ato të mesit të shekullit të 19. si [[Henri de Saint-Simon]], [[Karl Marx]], [[Herbert Spencer]], edhe sot e kësaj dite llogariten si mendimtarët klasik të sociologjisë.
Emërtues i sociologjisë ishte shkencëtari francez [[Auguste Comte]] me librin e tij (Système de politique positive, ou Traité de sociologie, instituant la religion de l'humanité, 4 Bde., 1851-1854).
== Përkufizime ==
Nga shpjegimi i kuptimit dhe i përmbajtjes se sociologjisë buron edhe vetë përkufizimi i saj. Disa nga këto përkufizime janë:
* "''Sociologjia është studim i jetës së grupeve shoqërore''" ([[Earl Babbie]], 1983);
* "''Sociologjia është studim sistematik i shoqërisë njerëzore''" ([[John Macionisin]] & [[Ken Plummerin]], 1998);
* "''Sociologjia është shkencë, në kuptimin që ajo nënkupton metodat sistematike te studimit dhe vlerësimit te teorive nën driten e fakteve dhe argumenteve logjike''" ([[Anthony Giddens]]);
* "''Sociologjia është një studim sistematik i jetës shoqërore, grupeve shoqërore dhe shoqërive, me theks te veçantë në shoqëritë moderne" (N.Fanuko 1997).''
== Ndarja e Sociologjisë ==
Sociologjia në një ndarje të thjeshtë ndahet në:
=== Sociologjia e përgjithshme ===
Temat kryesore të Sociologjisë së përgjithshme janë psh: Veprimi social,Interaksioni social, Shkëmbimi social,Ndryshimi social, Mobiliteti social, Struktura sociale, Pushteti, Hegjemonia, Elitat, Grupet, Rolet sociale, Klasat, Socializimi etj.
=== Sociologjitë e veçanta ===
Ndër më të rëndësishmet nga sociologjitë e veçanta janë: sociologjia e Punës, sociologjia e Familjes, sociologjia Politike, sociologjia juridike. Nga diferencimi i vazhdueshëm edhe i vet sociologjisë, dita ditës formohen edhe sociologji të tjera të veçanta.
=== Metodat Sociologjike ===
Numëri i madhë i instrumenteve metodike të sociologjisë empirike ndahet si vijon:
* Metodat Kualitative;
* Metodat Kuantitative;
* Metodat Historiko-Krahasuese (komparative).
Shumë shpesh përdoren kombinime të këtyre 3 Metodave (Metodat mixe/të përziera).
== Ndarja e Sociologjisë sipas Temës që trajton ==
=== [[Makrosociologjia]] ===
* [[Sociologjia Marxiste]]
* [[Strukturalizmi]]
* [[Funksionalizmi]]
* [[Strukturfunksionalizmi]]
* [[Teoritë Kritike]]
* [[Teoritë Sistemore]]
* [[Teoritë Kulturore]]
=== [[Mikrosociologjia]] ===
* [[Sociologjia e Konfliktit]]
* [[Interaksionizmi Simbolik]]
* [[Dinamika e Situates]]
* [[Sociologjia e Fenomenit]]
* [[Individualizmi Metodologjik]]
* [[Sociologjia Figurative]]
* [[Etnometodologjia]]
=== [[Mesosociologjia|Messosociologjia]] ===
Ky nocion është shumë pak i definuar dhe përshkruan psh. Sociologjinë e Institucioneve, të Ritualeve dhe Organizatave.
== Sociologë të rëndësishëm ==
<div align="center">
<gallery perrow="5" widths="92" heights="85">
image:Auguste Comte2.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Auguste Comte]]</small></div>
image:Emile Durkheim.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Émile Durkheim]]</small></div>
image:Vilfredo Pareto 1870s2.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Vilfredo Pareto]]</small></div>
image:Ferdinand Toennies Bueste Husum-Ausschnitt.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Ferdinand Tönnies]]</small></div>
image:Simmel 01.JPG|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Georg Simmel]]</small></div>
image:Max Weber 1894.jpg|<br /><div style="text-align: center;"><small>[[Max Weber]]</small></div>
</gallery></div>
* [[Theodor W. Adorno]]
* [[Auguste Comte]]
* [[Émile Durkheim]]
* [[Norbert Elias]]
* [[Michel Foucault]]
* [[Jürgen Habermas]]
* [[Paul Lazarsfeld]]
* [[C Wright Mills]]
* [[Karl Marx]]
* [[Vilfredo Pareto]]
* [[Talcott Parsons]]
* [[Georg Simmel]]
* [[Herbert Spencer]]
* [[Ferdinand Tönnies]]
* [[Max Weber]]
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Shkencë]]
[[Kategoria:Sociologji| ]]
0hgk1jvk6mhjvc81yk2ub5qtfcnakiw
Gjeometria
0
1727
2939319
2917804
2026-04-07T16:17:31Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939319
wikitext
text/x-wiki
'''Gjeometria '''është degë e [[matematika|matematikës]] që i studion figurat e rrafshit dhe hapësirës dhe relacionet në mes tyre. Fjala gjeometri vjen nga greqishtja dhe ka kuptimin "matje e tokës" këtë fjalë e krijoi Herodoti.
== Historia e zhvillimit të gjeometrisë ==
[[Skeda:Illustration to Euclid's proof of the Pythagorean theorem.svg|thumb|right]]
Me kalimin e shekujve gjeometria është zgjeruar duke u bërë një kompleks studimesh dhe hulumtimesh të ndërlikuara. Koha se kur ka "lindur" gjeometria si shkencë sipas Euklidit është [[shekulli III|shekulli i III-të]].Kontribute në gjeometri kanë dhënë edhe matematikanët Arkimedi dhe Apolloni i Perges. Në Egjipt rreth lumit Nil pas vërshimeve zhdukeshin kufijtë e parcelave dhe për këtë arsye njeriu u detyrua që ti rindante prapë ato dhe për këto duheshin njohje të disa rregullave të cilat të përmbledhura e morën emrin gjeometri.
Në [[shekulli XVI|shekullin e XVI-të]] gjeometria merr karakter algjebrik, që përgatiste rrugën për në ''gjeometrinë analitike'' e shtruar nga Fermat dhe Cartesiusi (Descartesi). Një ndarje e studimit të gjeometrisë sipas degëve të ndryshme ndodh në [[shekulli XIX|shekullin e XIX-të]]. Në këtë periudhë bëjnë pjesë Gaspard Monge, Edouard Poncelet, Chasles, Steiner, Plücker, Staudt të tjerë si Grassmann, Jacobi, Cayley e Sylvester zhvillojnë ''gjeometrinë hiperspaciale''. Gaussi dhe Riemanni praktikojnë ''gjeometrinë diferenciale''.
== Shih edhe ==
* [[Aritmetika]]
* [[Matematika]]
* [[Gjeometria analitike]]
* [[Gjeometria deskriptive]]
== Literatura ==
* {{cite book|last=Eves|first=Howard|title=An Introduction to the History of Mathematics|url=https://archive.org/details/introductiontohi0000eves|publisher=Saunders|year=1990|isbn=978-0-03-029558-4|pages=[https://archive.org/details/introductiontohi0000eves/page/141 141]}}
* {{cite book|last=Boyer|first=C.B.|title=A History of Mathematics|edition=Second edition, revised by Uta C. Merzbach|location=New York|publisher=Wiley|year=1991|orig-year=1989|isbn=978-0-471-54397-8|url-access=registration|url=https://archive.org/details/historyofmathema00boye}}
* {{cite book|last=Cooke|first=Roger|year=2005|title=The History of Mathematics|url=https://archive.org/details/historyofmathema0000cook_o3g3|place=New York|publisher=Wiley-Interscience|isbn=978-0-471-44459-6}}
* {{cite book|last=Hayashi|first=Takao|chapter=Indian Mathematics|year=2003|editor-last=Grattan-Guinness|editor-first=Ivor|title=Companion Encyclopedia of the History and Philosophy of the Mathematical Sciences|volume=1|pages=118–130|place=Baltimore, MD|publisher=The Johns Hopkins University Press|isbn=978-0-8018-7396-6}}
* {{cite book|last=Hayashi|first=Takao|year=2005|chapter=Indian Mathematics|pages=360–375|editor-last=Flood|editor-first=Gavin|title=The Blackwell Companion to Hinduism|place=Oxford|publisher=Basil Blackwell|isbn=978-1-4051-3251-0}}
* {{cite book|author=Nikolai I. Lobachevsky|title=Pangeometry|others=translator and editor: A. Papadopoulos|series=Heritage of European Mathematics Series|volume=4|publisher=European Mathematical Society|year=2010}}
* {{cite book|ref=none|author=Jay Kappraff|url=http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/8952|title=A Participatory Approach to Modern Geometry|year=2014|publisher=World Scientific Publishing|doi=10.1142/8952|isbn=978-981-4556-70-5}}
* {{cite book|ref=none|author=Leonard Mlodinow|title=Euclid's Window – The Story of Geometry from Parallel Lines to Hyperspace|year=2002|edition=UK|publisher=Allen Lane|isbn=978-0-7139-9634-0}}
* {{cite book|last=Tabak|first=John|year=2014|title=Geometry: the language of space and form|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-0-8160-4953-0|pages=xiv}}
* {{cite book|last=Turner|first=Martin J.|last2=Blackledge|first2=Jonathan M.|last3=Andrews|first3=Patrick R.|title=Fractal Geometry in Digital Imaging|url=https://books.google.com/books?id=oLXgFdfKp78C&pg=PA1|year=1998|publisher=Academic Press|isbn=978-0-12-703970-1|pages=1}}
* {{citation|last=Staal|first=Frits|title=Greek and Vedic Geometry|journal=Journal of Indian Philosophy|volume=27|issue=1–2|year=1999|doi=10.1023/A:1004364417713|pages=105-127}}
== Referime ==
{{reflist}}
{{Matematika}}
[[Kategoria:Matematikë]]
[[Kategoria:Gjeometri]]
lfxbdbzs2s336gfkk15wznmqx0nxigb
2939324
2939319
2026-04-07T16:23:39Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939319|2939319]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939324
wikitext
text/x-wiki
'''Gjeometria '''është degë e [[matematika|matematikës]] që i studion figurat e rrafshit dhe hapësirës dhe relacionet në mes tyre. Fjala gjeometri vjen nga greqishtja dhe ka kuptimin "matje e tokës" këtë fjalë e krijoi Herodoti.
== Historia e zhvillimit të gjeometrisë ==
[[Skeda:Illustration to Euclid's proof of the Pythagorean theorem.svg|thumb|right]]
Me kalimin e shekujve gjeometria është zgjeruar duke u bërë një kompleks studimesh dhe hulumtimesh të ndërlikuara. Koha se kur ka "lindur" gjeometria si shkencë sipas Euklidit është [[shekulli III|shekulli i III-të]].Kontribute në gjeometri kanë dhënë edhe matematikanët Arkimedi dhe Apolloni i Perges. Në Egjipt rreth lumit Nil pas vërshimeve zhdukeshin kufijtë e parcelave dhe për këtë arsye njeriu u detyrua që ti rindante prapë ato dhe për këto duheshin njohje të disa rregullave të cilat të përmbledhura e morën emrin gjeometri.
Në [[shekulli XVI|shekullin e XVI-të]] gjeometria merr karakter algjebrik, që përgatiste rrugën për në ''gjeometrinë analitike'' e shtruar nga Fermat dhe Cartesiusi (Descartesi). Një ndarje e studimit të gjeometrisë sipas degëve të ndryshme ndodh në [[shekulli XIX|shekullin e XIX-të]]. Në këtë periudhë bëjnë pjesë Gaspard Monge, Edouard Poncelet, Chasles, Steiner, Plücker, Staudt të tjerë si Grassmann, Jacobi, Cayley e Sylvester zhvillojnë ''gjeometrinë hiperspaciale''. Gaussi dhe Riemanni praktikojnë ''gjeometrinë diferenciale''.
== Shih edhe ==
* [[Aritmetika]]
* [[Matematika]]
* [[Gjeometria analitike]]
* [[Gjeometria deskriptive]]
== Literatura ==
* {{Cite book|last=Eves|first=Howard|title=An Introduction to the History of Mathematics|url=https://archive.org/details/introductiontohi0000eves|publisher= Saunders|year=1990|isbn=978-0-03-029558-4|pages=[https://archive.org/details/introductiontohi0000eves/page/141 141]}}
* {{cite book |last=Boyer |first=C.B. |title=A History of Mathematics |edition=Second edition, revised by Uta C. Merzbach |location=New York |publisher=Wiley |year=1991 |orig-year=1989 |isbn=978-0-471-54397-8 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/historyofmathema00boye }}
* {{cite book| last=Cooke| first=Roger| year=2005| title=The History of Mathematics| url=https://archive.org/details/historyofmathema0000cook_o3g3| place=New York| publisher=Wiley-Interscience| isbn=978-0-471-44459-6}}
* {{cite book| last=Hayashi| first=Takao| chapter=Indian Mathematics| year=2003| editor-last=Grattan-Guinness| editor-first=Ivor| title=Companion Encyclopedia of the History and Philosophy of the Mathematical Sciences| volume=1| pages=118–130| place=Baltimore, MD| publisher=The Johns Hopkins University Press| isbn=978-0-8018-7396-6}}
* {{cite book| last=Hayashi| first=Takao| year=2005| chapter=Indian Mathematics| pages=360–375| editor-last=Flood| editor-first=Gavin| title=The Blackwell Companion to Hinduism| place=Oxford| publisher=Basil Blackwell| isbn=978-1-4051-3251-0}}
* {{cite book|author=Nikolai I. Lobachevsky|title=Pangeometry|others=translator and editor: A. Papadopoulos|series=Heritage of European Mathematics Series|volume=4|publisher=European Mathematical Society|year=2010}}
* {{cite book|ref=none|author=Jay Kappraff|url= http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/8952|title=A Participatory Approach to Modern Geometry|year=2014|publisher=World Scientific Publishing|doi=10.1142/8952|isbn=978-981-4556-70-5}}
* {{cite book|ref=none|author=Leonard Mlodinow|title=Euclid's Window – The Story of Geometry from Parallel Lines to Hyperspace|year=2002|edition=UK|publisher=Allen Lane|isbn=978-0-7139-9634-0}}
* {{Cite book|last=Tabak|first= John|year=2014|title= Geometry: the language of space and form|publisher= Infobase Publishing|isbn=978-0-8160-4953-0|pages=xiv}}
* {{Cite book|last=Turner|first=Martin J.|last2=Blackledge|first2=Jonathan M.|last3=Andrews|first3=Patrick R.|title=Fractal Geometry in Digital Imaging|url=https://books.google.com/books?id=oLXgFdfKp78C&pg=PA1|year=1998|publisher=Academic Press|isbn=978-0-12-703970-1|pages=1}}
* {{Citation | last=Staal | first=Frits| title=Greek and Vedic Geometry | journal=Journal of Indian Philosophy | volume=27 | issue=1–2 |year=1999 | doi=10.1023/A:1004364417713 |pages=105-127 }}
== Referime ==
{{reflist}}
{{Matematika}}
[[Kategoria:Matematikë]]
[[Kategoria:Gjeometri]]
klcx3is7b8afkumeagsmn5704m4fsxc
Fizika
0
1728
2939320
2927670
2026-04-07T16:17:42Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939320
wikitext
text/x-wiki
{{APR|Redaktuar për herë të fundit në mënyrë të qenësishme para 10 vitesh; Probleme teknike.}}
[[Skeda:Meissner effect p1390048.jpg|parapamje|260px|Një [[magneti|magnet]] i ngritur mbi një [[superpërcjellës i temperaturës së lartë|superpërcjellës të temperaturës së lartë]] që tregon [[Efekti i Meisnerit|efektin e Meisnerit]].]]
'''Fizika''' (nga {{lang-grc|φυσική (ἐπιστήμη)|phusikḗ (epistḗmē)|njohuri të natyrës}}, nga {{lang|grc|φύσις}} ''phúsis'' "natyrë"<ref name="etymonline-physics">{{cite web|title=physics|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=physics&allowed_in_frame=0|accessdate=2016-11-01|work=[[Online Etymology Dictionary]]|language=en}}</ref><ref name="etymonline-physic">{{cite web|title=physic|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=physic&allowed_in_frame=0|accessdate=2016-11-01|work=[[Online Etymology Dictionary]]|language=en}}</ref><ref name="LSJ">{{LSJ|fu/sis|φύσις}}, {{LSJ|fusiko/s|φυσική}}, {{LSJ|e)pisth/mh|ἐπιστήμη|ref}}</ref>) është dega e [[Shkenca|shkencës]] e cila merret me zbulimin dhe analizimin e dukurive [[Natyra|fizike]], që përfshin studimin e [[Lënda|lëndës]] dhe lëvizjen e saj në fabrikën e [[Hapësirë-kohaa|hapësirë-kohës]], si dhe konceptet e [[Forca|forcës]] dhe [[Energjia|energjisë]]. Në mënyrë më të përgjithshme ajo cilësohet si shkenca nëpërmjet së cilës njerëzit përpiqen të shpjegojnë dukuritë [[natyra|natyrore]]. Fizika njihet si "shkencë themelore" sepse fusha të tjera si [[kimia]] dhe [[biologjia]] hulumtojnë sisteme, veçoritë e të cilave varen nga ligjet e fizikës.
Zhvillimet në fizikë janë të lidhura ngushtë me sektorin teknologjik, si dhe kanë influencë shumë të thellë në shkencat e tjera, përfshirë matematikën dhe filozofinë. Për shembull, zhvillimi i teorisë së elektromagnetizmit çoi në krijimin e pajisjeve të shumta elektrike (televizori, kompjuteri, pajisjet shtëpiake); zhillimet në termodinamikë çuan në zhvillimin e mjeteve të motorizuara për transportin, si motori me avull; zhvillimet në mekanikë motivuan dhe ndihmuan në zhvillimin e analizës matematike, kimisë kuantike, dhe përdorimit të pajisjeve eksperimentale si mikroskopi elektronik në mikrobiologji.
Fizika ndahet në dy disiplina: në [[Fizika teorike|fizikën teorike]] dhe [[Fizika eksperimentale|fizikën eksperimentale]]. Fizika teorike merret kryesisht me formalizimin teorik të dukurive i cili bazohet në koncepte matematike, ndërsa fizika eksperimentale merret me rikrijimin dhe matjen e dukurive të njohura natyrore. Megjithëse kërkimet e shumta akoma kanë ngelur në disa [[probleme të pazgjidhura në fizikë]] si dhe fusha të shumta kërkimi të cilat nuk janë eksploruar ende plotësisht.
== Pasojat filozofike ==
Lindja e fizikës si shkencë në shumë mënyra i detyrohet [[Filozofia e lashtë greke|filozofisë së lashtë greke]]. Filozofë të ndryshëm grekë avancuan teoritë e tyre të natyrës. Këto filluan që nga përpjekjet e para të [[Tales]]it për të karakterizuar lëndën, deduktimet e [[Demokriti]]t se lënda duhet të reduktohet në një gjendje të pandryshueshme, deri tek [[astronomia e Ptolemeut]]. Libri i Aristotelit '' [[Fizika (Aristoteli)|Fizika]]'' mbeti burimi i vetëm formal i shkencës deri kur Galileo Galilei filloi të eksperimentonte për të provuar vërtetësinë e pohimeve. Deri në shekullin e 18-të, fizika ishte e njohur si "[[Filozofia Natyrore]]".
Nga fillimi i shekullit të 19-të fizika filloi të cilësohej si një disiplinë e veçantë e ndarë nga filozofia dhe shkencat e tjera. Fizika, si me pjesën tjetër të shkencës, mbështetet në [[Filozofia e shkencës|filozofinë e shkencës]] për të dhënë një përshkrim adekuat të metodës shkencore.<ref>{{cite book|last=Rosenberg|first=Alex|title=Philosophy of Science|publisher=Routledge|year=2006|isbn=0-415-34317-8|language=en}} Shih Kapitullin 1 për një diskutim mbi domosdoshmërinë e filozofisë së shkencës.</ref> Metoda shkencore përdor [[a priori dhe a posteriori (filozofi )|arsyetime a priori]] ose [[A priori dhe a posteriori (filozofi)|a posteriori]] si dhe përdorimin e [[Konkluzioni Bayesian|inferencave Baeziane]] për të matur vlefshmërinë e një teorie të caktuar.<ref>Peter Godfrey-Smith (2003), Chapter 14 "Bayesianism and Modern Theories of Evidence" ''Theory and Reality: an introduction to the philosophy of science'' ISBN 0-226-30063-3</ref>
{{Cquote|E vërteta gjëndet vetëm në thjeshtësi, dhe jo në shumëllojshmërinë dhe konfuzionin e gjërave.|30px|30px|[[Isak Njutoni]]}}
Zhvillimi i fizikes i ka dhënë përgjigjje shumë pyetjeve të filozofëve të lashtë, por gjithashtu ka ngritur edhe pyetje të reja. [[Filozofia e fizikës]], studimi i çështjeve filozofike rreth fizikës, përfshin tema të tilla si natyra e [[Hapësira|hapësirës]] dhe [[Koha|kohës]], [[determinizmi]]n dhe pikëpamje metafizike të tilla si [[empiricizmi]], [[Realizmi (filozofi)|realizmi]] dhe [[Natyralizmi (filozofi)|natyralizmi]].<ref>Peter Godfrey-Smith (2003), Chapter 15 "Empiricism, Naturalism, and Scientific Realism?" ''Theory and Reality: an introduction to the philosophy of science'' ISBN 0-226-30063-3</ref>
Shumë fizikantë kanë shkruar për implikimet filozofike të punës së tyre, për shembull [[Laplace|Laplasi]], i cili hodhi tezën e [[Determinizmi|determinizmit kauzal]],<ref>See Laplace, Pierre Simon, ''A Philosophical Essay on Probabilities'', translated from the 6th French edition by Frederick Wilson Truscott and Frederick Lincoln Emory, Dover Publications (New York, 1951)</ref> [[Erwin Shrodingerit|Ervin Shrodingeri]], i cili shkroi mbi mekanikën kuantike.<ref>See "The Interpretation of Quantum Mechanics" Ox Bow Press (1995) ISBN 1-881987-09-4. and "My View of the World" Ox Bow Press (1983) ISBN 0-918024-30-7.</ref> Matematikani fizicist [[Roger Penrose]] është quajtur një [[Platonist]] nga [[Stephen Hawking]],<ref>Stephen Hawking and Roger Penrose (1996), ''The Nature of Space and Time'' ISBN 0-691-05084-8 p.4 "I think that Roger is a Platonist at heart but he must answer for himself."</ref> një çështje që [[Penrose]] e diskuton në librin e tij, ''Rruga drejt realitetit''.<ref>Roger Penrose, ''The Road to Reality'' ISBN 0-679-45443-8</ref> Hawking i referohet vetvetes si një ''reduktionist i paturpshëm'', gjë e cila bie ndesh me idetë e Penrose.<ref>{{cite book|author1=Roger Penrose|title=The Large, the Small and the Human Mind|author2=Abner Shimony|author3=Nancy Cartwright|author4=Stephen Hawking|publisher=Cambridge University Press|year=1997|isbn=0-521-78572-3|language=en}}</ref>
== Historia ==
{{Main|Historia e fizikës}}
[[Skeda: GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg |parapamje| 150px | [[Isak Njutoni]] (1643-1727)]]
Që nga antikiteti, njerëzit janë përpjekur për të kuptuar sjelljen e fenomeneve natyrore. Një mister i madh në ato kohëra ishte sjellja e parashikueshme e objekteve qiellor si [[Dielli]] dhe [[Hëna]]. Disa teori u propozuan, shumica e të cilave u hodhën poshtë.
Filozofi [[Tales]] (rr. 624–546 p. e. s.) qe i pari që refuzoi të pranojë shpjegime të mbinatyrshme, fetare apo mitologjike për dukuritë e natyrës. Ai deklaroi hapur se çdo fenomen ka një shkak fizik. Teoritë e hershme fizike ishin të frazuara në aspektin filozofik, dhe asnjëherë nuk vërtetoheshin me anë të testimeve sistematike eksperimentale siç bëhet në ditët e sotme. Shumë ide nga teoritë e pranuara të [[Ptolemeut]] ose të dhe [[Fizika Aristoteliane|Aristotelit]] nuk janë të sakta kur krahasohen me vërejtjet e përditshme.
Megjithatë, shumë filozofë dhe astronomë të [[Antikiteti klasik|lashtësisë]] dhanë përshkrime të sakta në fushat e [[atomizmi]]t dhe [[Astronomia|astronomisë]]. [[Leucippus|Leukipus]] (gjysma e parë e shek 5) qe i parë që propozoi [[Atomizimi|atomizmin]], kurse [[Arkimedi]] derivoi përshkrime shumë të sakta sasiore të [[Mekanika klasike|mekanikës]], [[zhurma|zhurmës]] dhe [[Hidrostatika|hidrostatikës]], duke përfshirë një shpjegim për parimin e [[Leva|levës]]. [[Mesjeta]] pa shfaqjen e [[Fizika eksperimentale|fizikës eksperimentale]] e cila mori formë midis përpjekjeve të [[Fizika në Islamin mesjetar|fizikantëve Muslimanë]], më i famshmi nga të cilët qe [[Alhazen]], e ndjekur nga fizika moderne e cila kryesisht mori formë në [[Historia e Evropës|fillimin e Evropës moderne]] nga shumë fizikantë, më i famshmi nga të cilët qe [[Isak Njutoni]], i cili ndërtoi teoritë e tija mbi punën e [[Galileo Galilei]] dhe [[Johannes Kepler|Johan Keplerit]]. Në shekullin e 20, puna e [[Albert Ajnshtajn]]it shënoi një drejtim të ri në fizikë që vazhdon edhe në ditët e sotme.
== Degët e fizikës ==
[[Skeda:Fushat e teorive fizike.png|parapamje|260px|Fushat e teorive fizike]]
Edhe pse fizika përfshin një kategori të gjerë fenomenesh, degët themelore të fizikës janë [[mekanika klasike]], [[elektromagnetizmi]] (i cili përfshin [[Optika|optikën]]), [[relativiteti]], [[termodinamika]], dhe [[mekanika kuantike]]. Secila nga këto teori është testuar nga eksperimente të shumta dhe është provuar si e saktë në fushën e aplikimit të saj. Për shembull, [[mekanika klasike]] përshkuan në mënyrë korrekte lëvizjen e trupave në jetën e përditshme, megjithatë ajo nuk mund të aplikohet në shkallën atomike. Atje ajo zëvendesohet nga [[mekanika kuantike]], ndërsa për shpejtësi të krahasueshme me [[Shpejtësia e dritës|shpejtësinë e dritës]], efektet [[Teoria speciale e relativitetit|relativistike]] bëhen më të rëndësishme. Edhe pse këto teori kuptohen shumë mirë, ato vazhdojnë të jenë fusha kërkimore — për shembull, një aspekt i rëndësishëm i mekanikës klasike e njohur si [[teoria e kaosit]] u zhvillua në shekullin e 20-te, tre shekuj pas formulimit origjinal të mekanikës nga Isak Njutoni (1642–1727). Teoritë themelore formojnë një bazë per studimin dhe kërkimin e temave më të specializuara. Një tabelë me këto teori, së bashku me konceptet që ato përdorin, mund të gjendet [[Fizika/Teoritë|këtu]].
=== Mekanika klasike ===
{{main|Mekanika klasike}}
[[Skeda:Polispasto4.jpg|parapamje|180px|Një [[Rrotulla|rrotull]] përdor parimin e [[Avantazhi mekanik|avantazhit mekanik]] në mënyrë që një forcë e vogël mbi një distancë të madhe mund të ngrejë një ngarkesë të rëndë mbi një distancë të shkurtër.]]
[[Mekanika klasike]] është një model fizik i [[forca]]ve që veprojnë mbi trupat dhe madhësite fizike. Zakonisht ajo referohet si "mekanika Njutoniane" sipas [[Isak Njutoni]]t dhe [[Ligjet e Njutonit|ligjeve të Njutonit]]. Mekanika ndahet në [[Statika|statikë]], e cila modelon trupat në prehje, [[Kinematika|kinematikë]], e cila modelon trupat në lëvizje dhe [[dinamika (mekanikë)|dinamika]], e cila modelon trupat mbi të cilët aplikohen forca të ndryshme. Mekanika klasike e trupave të vazhduar dhe të deformueshëm njihet si [[mekanika e vazhduar]], e cila vetë ndahet në [[mekanika e ngurtë|mekanikën e ngurtë]] dhe [[mekanika fluide|mekanikën fluide]] sipas gjëndjes së lëndës që studiohet. Kjo e fundit, mekanika e [[lëngu|lëngjeve]] dhe [[gazi|gazeve]], përfshin [[hidrostatika|hidrostatikën]], [[hidrodinamika|hidrodinamikën]], [[pneumatika|pneumatikën]], [[aerodinamika|aerodinamikën]], dhe fusha të tjera. Mekanika statike merret me objekte që janë në prehje. [[Mekanika kinematike]] merret me objekte në lëvizje. Mekanika dinamike merret me lëvizjen e shkaktuar nga forcat që veprojnë mbi trupat.
Mekanika klasike jep rezultate të sakta në fushën e saj të aplikimit, e cila është eksperienca e përditshme. Ajo zëvendësohet nga [[Relativiteti|mekanika relativiste]] për sisteme që lëvizin me shpejtësi të krahasueshme me atë të [[Shpejtësia e dritës|dritës]], nga [[mekanika kuantike]] për sisteme në shkallë të vogël, dhe nga [[teoria kuantike relativiste e fushës]] për sisteme që kanë të dyja veçantitë e mësipërme. Megjithatë, mekanika klasike është akoma e dobishme, sepse ajo është shumë më e thjeshtë për tu aplikuar në krahasim me teoritë e tjera si dhe ka një fushë të gjerë aplikimi. Mekanika klasike mund të përdoret për të përshkruar lëvizjen e objekteve me përmasa të konsiderueshme (si [[topi|topat]] ose [[makina]]), objekte astronomike (si planetet apo galaksitë), dhe disa objekte të caktuara mikroskopike (molekula organike).
Nje koncept i rëndësishëm në mekanikë është identifikimi i madhësive të konservuara si [[energjia]] dhe [[momenti]], të cilat çojnë tek mekanika [[Mekanika e Lagranzhit|Lagranzhiane]] dhe ajo [[Mekanika e Hamiltonit|Hamiltoniane]] të cilat janë riformulime të ligjeve të Njutonit duke përdorur konceptin e energjisë dhe nxitimit (impulsit). Teori si [[mekanika e lëngjeve]] si dhe [[teoria kinetike]] e gazeve janë rezultate të aplikimit të mekanikës klasike tek sistemet mikroskopike. Rezultate të kohëve të fundit në studimin e sistemeve dinamike jolineare i kanë dhënë lindje [[Teoria e kaosit|teorisë së kaosit]], studimi i sistemeve ku ndyshime të vogla shkaktojnë efekte të mëdha. [[Ligji universal gravitacional i Njutonit|Ligji gravitacional i Njutonit]], i formuluar në mekanikën klasike, shpjegoi [[Ligjet e Keplerit|ligjet e Keplerit mbi lëvizjen planetare]] si dhe ndihmoi në transformimin e mekanikës klasike në një element të rëndësishëm të [[Revolucioni Shkencor|revolucionit shkencor]].
=== Elektromagnetizmi ===
{{main|Elektromagnetizmi}}
{{main|Optika}}
[[Skeda:Magnet0873.png|thumb|left|250px|Vijat e forcës së fushës magnetike nga një copë magneti të formuara nga pluhuri i hekurit mbi një letër]]
[[Elektromagnetizmi]] përshkruan bashkëveprimet e thërrmijave të ngarkuara, me [[fusha (fizikë)|fushat]] elektrike dhe magnetike. Ai ndahet ne [[Elektrostatika|elektrostatikë]], e cila bën studimin e bashkëveprimeve midis [[Ngarkesa elektrike|ngarkesave]] në prehje, dhe [[Elektrodinamika|elektrodinamikë]], e cila studion bashkëveprimet midis ngarkesave në lëvizje dhe [[rrezatimi]]t. Teoria klasike e elektromagnetizmit është e bazuar në ligjin e [[Forca e Lorencit|forcës së Lorencit]] dhe tek [[ekuacionet e Maksuellit]].
[[Elektrostatika]] është studimi i fenomeneve që lidhen me trupa të ngarkuar në prehje. Siç përshkruhet nga [[ligji i Kulombit]], trupa të tillë aplikojnë [[forca]] mbi njëri tjetrin. Sjellja e tyre mund të analizohet nëpërmjet koncepteve të [[fusha elektrike|fushës elektrike]] që rrethon çdo trup të ngarkuar, e tillë që çdo trup i ngarkuar i vendosur në këtë fushë është subjekt i një force në madhësi të drejtëpërdrejtë me madhësinë e ngarkesës dhe madhësinë e vlerës së fushës magnetike në atë pozicion. Në qoftë se forca është tërheqëse apo shtytëse kjo varet nga [[Magneti#Polet Magnetike|polariteti]] i ngarkesës. Elektrostatika ka aplikime të shumta, që variojnë që nga analiza e fenomeneve si vetëtimat deri tek ndërtimi i motorave, siç është për shembull [[motori elektrostatik]].
[[Elektrodinamika]] është studimi i fenomeneve që lidhen me trupa të [[Ngarkesa elektrike|ngarkuara]] në lëvizje dhe fusha [[Fusha elektrike|elektrike]] dhe [[Fusha magnetike|magnetike]] që ndryshojnë në kohë. Meqënëse një ngarkesë në lëvizje prodhon një fushë magnetike, elektrodinamika merret me efekte si [[magnetizmi]], [[rrezatimi elektromagnetik]], dhe [[induksioni elektromagnetik]], të cilat përfshijnë aplikime praktike si [[gjeneratori elektrik]] si dhe [[motori elektrik]]. Kjo pjesë e elektrodinamikës, njihet si elektrodinamika klasike. Ajo u shpjegua në një mënyrë sistematike nga [[James Clerk Maxwell|Xhejms Klark Maksuell]]. Duhet thënë se janë ekuacionet e Maksuellit ato të cilat i përshkruajnë fenomenet elektrike me një përgjithësi të madhe. Një zhvillim i mëvonshëm është [[elektrodinamika kuantike]], e cila përfshin ligjet e [[Teoria kuantike e fushës|teorisë kuantike]] në mënyrë që të shpjegojë bashkëveprimin e rrezatimit me lëndën. [[Paul Dirac|Diraku]], [[Werner Hajzenberg|Hajzenbergu]], dhe [[Pauli]] ishin disa nga pionerët që formuluan hapat fillestare që çuan tek elektrodinamikën kuantike. Elektrodinamika relativiste merr parasysh korigjimet [[Relativiteti special|relativiste]] të lëvizjes së trupave të ngarkuar që lëvizin me shpejtësi të përafërt me atë të dritës. Ajo zbatohet në fenomene që lidhen me [[përshpejtues ngarkesash]] si dhe me tuba elektronesh në [[voltazhi|voltazhe]] dhe [[korrenti elektrik|korrente]] të larta.
Elektromagnetizmi përfshin [[Fenomeni|fenomene]] të tjera elektromagnetike të jetës së përditshme. Për shembull, [[drita]] është një [[fusha elektromagnetike|fushë elektromagnetike]] oshiluese që rrezatohet nga thërrmija të ngarkuara në lëvizje. Përveç [[graviteti]]t, shumica e forcave të përditshme janë rrjedhojë të forcës elektromagnetike.
Principet e elektromagnetizmit gjejnë aplikime në disiplina të shumta si tek [[mikrovalët]], [[Antena (radio)|antenat]], makinat elektrike, [[satelitët e komunikimit]], bioelektromagnetika, [[Plazma (fizikë)|plazma]], kërkimet në përshpejtuesit [[Fizika bërthamore|bërthamorë]], [[fibrat optike]], në interferencën dhe kompatibilitetin elektromagnetik, në konvertimin e energjisë elektromekanike, deri tek aplikime teknologjike si [[radari]] dhe [[meteorologjia]]. Pajisjet elektromagnetike përfshijnë [[Transformatori|transformatorët]], [[Çelsi elektrik|çelsat elektrike]], [[radio]]/[[TV]], [[telefoni]]n, [[motori elektrik]], [[linjat e transmisionit]], [[përçuesit e valëve]], [[fibra optike|fibrat optike]], dhe [[lazeri]]n.
=== Termodinamika dhe mekanika statistike ===
{{main|Termodinamika|Mekanika statistike}}
[[Skeda:Triple expansion engine animation.gif|parapamje|320px|Një '''[[Sistemi termodinamik|sistem termodinamik]]''' tipik – nxehtësia lëviz nga dhoma e nxehtë (boileri) tek (kondensuesi) i ftohtë dhe nga ky proçes përftohet [[Puna (termodinamikë)|puna]]]]
[[Termodinamika]] studion efektet e ndryshimit të [[Temperatura|temperaturës]], [[Shtypja|shtypjes]], dhe [[vëllimi]]t në një [[Sistemi fizik|sistem fizik]] në një shkallë [[makroskopike]], si dhe transferimin e energjisë si [[nxehtësia]].<ref name="Perrot">{{cite book|author=Perrot, Pierre|title=A to Z of Thermodynamics|url=https://archive.org/details/tozofthermodynam0000perr_o6t1|publisher=Oxford University Press|year=1998|language=en|id=ISBN 0-19-856552-6}}</ref><ref>{{cite book|author=Clark, John, O.E.|title=The Essential Dictionary of Science|publisher=Barnes & Noble Books|year=2004|language=en|id=ISBN 0-7607-4616-8}}</ref> Historikisht, termodinamika u zhvillua për të rritur [[Efiçenca termodinamike|efiçencën]] e [[Motori me avull|motorëve me avull]] të hershëm.<ref>{{cite book|last=Clausius|first=Ruldolf|title=On the Motive Power of Heat, and on the Laws which can be deduced from it for the Theory of Heat|publisher=Poggendorff's ''Annalen der Physick'', LXXIX (Dover Reprint)|year=1850|language=en|id=ISBN 0-486-59065-8}}</ref>
Pika fillestare për trajtimin termodinamik të një problemi janë [[ligjet e termodinamikës]], të cilat postulojnë që [[energjia]] mund të shkëmbehet midis sistemeve fizike si nxehtësi ose [[Puna mekanike|punë]].<ref>{{cite book|author=Van Ness, H.C.|title=Understanding Thermodynamics|publisher=Dover Publications, Inc.|year=1969|language=en|id=ISBN 0-486-63277-6}}</ref> Ato postulojnë gjithashtu edhe ekzistencën e një madhësie të quajtur [[Entropia|entropi]], e cila mund të përcaktohet për çdo sistem.<ref>{{cite book|author=Dugdale, J.S.|title=Entropy and its Physical Meaning|publisher=Taylor and Francis|year=1998|language=en|id=ISBN 0-7484-0569-0}}</ref> Në termodinamikë, bashkëveprimet midis ansambleve të mëdha të objekteve studiohen dhe kategorizohen. Rëndësi të madhe për këtë mbajnë konceptet e [[Sistemi (termodinamikë)|sistemit]] dhe e [[Mjedisi rrethues (termodinamikë)|mjedisit rrethues]]. Një sistem përbehet nga thërrmija, lëvizja mesatare e të cilave përcakton vetitë e tij, të cilat janë të lidhura me njëra tjetrën nëpërmjet [[Ekuacionet e gjëndjes|ekuacioneve të gjëndjes]]. Vetitë mund të kombinohen për të shprehur [[Energjia e brëndshme|energjinë e brëndshme]] dhe [[Potenciali termodinamik|potencialin termodinamik]], të cilat janë shumë të vlefshme për përcaktimin e kushteve për [[Ekuilibri dinamik|ekuilibrin]] dhe [[Proçesi spontan|proçeset spontane]].
[[Mekanika statistike]] analizon [[sistemi termodinamik|sisteme]] [[makroskopike]] duke aplikuar [[Statistika|parime statistikore]] në përbërësit e tyre mikroskopike. Ajo jep një mënyrë për lidhjen e vetive mikroskopike të atomeve dhe molekulave individuale me vetitë makroskopike të të gjithë materialit që mund të observohen në jetën e përditshme. [[Termodinamika]] mund të shpjegohet si një rezultat i natyrshëm i statistikës dhe mekanikës (klasike dhe kuantike) në një nivel mikroskopik. Në veçanti, mund të përdoret për llogaritjen e madhësive termodinamike të vetive të materialeve nga analizat spektroskopike të molekulave individuale. Në këtë mënyrë, [[ligjet e gazeve]] mund të derivohen, nga supozimi se gazi është një koleksion thërrmijash inidviduale, të cilat mund të trajtohen si sfera të ngurta me [[masa|masë]]. Nga ana tjetër, në qoftë se këto thërrmija individuale kanë një [[Ngarkesa elektrike|ngarkesë elektrike]], atëhere përshpejtimi individual i këtyre thërrmijave do të shkaktojë emetimin e [[drita|dritës]]. Ishin këto fakte të marra në konsideratë ato që çuan [[Max Planck|Maks Plankun]] të formulonte ligjin e [[Rrezatimi i trupit të zi|rrezatimit të trupit të zi]],<ref>[[Max Planck]] (1925), ''A Survey of Physical Theory'' derivon ligjin e tij te rrezatimit të trupit të zi ne ato shënime në pp. 115-116, ISBN 0-486-67867-9</ref> vetem duke supozuar që spektri i rrezatimit te emetuar nga këto thërrmija nuk është konstant në lidhje me frekuencën, por është i kuantizuar.<ref>''[[Feynman Lectures on Physics]]'', vol '''I''' p. 41-6, ISBN 0-201-02010-6</ref>
=== Relativiteti ===
{{main|Relativiteti}}
{{main|Relativiteti special|Relativiteti i përgjithshëm}}
[[Skeda:Cassini-science-br.jpg|parapamje|250px|Test me saktësi të madhe i relativitetit të përgjithshëm nga sonda [[Kazini-Hygens|Kazini]] (pikëpamje artistike): sinjalet e [[radio]]s të dërguara midis Tokës dhe sondës (valët e gjelbërta) janë [[Efekti Shapiro|të vonuara]] nga përkulja e [[hapësirë-koha|hapësirë-kohës]] (vijat blu).]]
[[Teoria e relativitetit|Relativiteti]] është një përgjithësim i mekanikes klasike që përshkruan objekte masive ose objekte që lëvizin me shpejtësi shumë të mëdha, ose sisteme shumë masive. Ai përfshin relativitetin [[relativiteti special|special]] dhe të [[Relativiteti i përgjithshëm|përgjithshëm]].
[[Teoria e relativitetit special]] u propozua më 1905 nga [[Albert Ajnshtajni]] në artikullin e tij "[[Artikujt e Annus Mirabilis#Relativiteti special|Mbi Elektrodinamikën e trupave në lëvizje]]". Titulli i artikullit i referohet faktit se relativiteti special zgjidh problemin midis [[Ekuacionet e Maksuellit|ekuacioneve të Maksuellit]] dhe mekanikës klasike. Teoria është e bazuar mbi [[Postulatet e relativitetit special|dy postulate]]: '''1.''' forma matematike e [[ligji fizik|ligjeve fizike]] është invariante në të gjitha [[kënd inercial reference|sistemet inerciale]]; dhe '''2.''' [[shpejtësia e dritës]] në [[Vakumi|boshllëk]] është konstante dhe e pavarur nga burimi i vëzhguesit. Në mënyrë që këto dy postulate mos kundështojnë njëra tjetrën kërkohet që [[hapësira]] dhe [[koha]] të unifikohen në fabrikën e [[Hapësirë-koha|hapesirë-kohës]] e cila varet në llojin e sistemit.
Relativiteti special jep një sërë rezultatesh të habitshme që duket sikur shkojnë kundër intuitës, megjithatë të gjitha këto parashikime janë të verifikuara eksperimentalisht. Ai hedh poshte [[Mekanika e Njutonit|nocionet absolute të hapësirës dhe kohës]] duke pohuar se [[distanca]] dhe [[koha]] varen tek vëzhguesi, koha dhe hapësira perceptohen në mënyrë të ndryshme, në varësi të vëzhguesit. Teoria nxjerr në perfundimin se ndryshimi tek [[masa]], [[dimensioni|dimensionet]], dhe [[koha]] shoqërohen me ndryshimet e [[Shpejtësia|shpejtësisë]] së trupit. Ajo gjithashtu jep edhe ekuivalencën e [[lenda|lëndës]] me [[energjia|energjinë]] siç jepet nga formula e [[ekuivalenca e masës me energjinë|ekuivalencës së masës me energjinë]] '''''E'' = ''mc''<sup>2</sup>''', ku ''c'' është shpejtesia e dritës në boshllëk. Relativiteti special dhe [[relativiteti Galilean]] i mekanikës Njutoniane bien dakort kur shpejtësitë e trupave janë të vogla në krahasim me atë të dritës. Relativiteti special nuk e përshkruan gravitacionin; megjithatë duhet theksuar se ai mund të pershkruajë lëvizje të nxituara në mungesë të gravitetit.<ref>Ndryshimi në shpejtësinë e dritës shkakton ndryshime tek masa, dimenisonet dhe tek koha.
{{citation|last=Taylor|first=Edwin F.|title=Spacetime Physics|year=1966|location=San Francisco|publisher=W.H. Freeman and Company|language=en|isbn=0-7167-0336-X|last2=Wheeler|first2=John Archibald|author2-link=John Archibald Wheeler}}
Shiko për shembull:<nowiki><ref></nowiki>''Raketa Relativiste'', Problemi #58, faqja 141, dhe përgjigjen.</ref>
[[Relativiteti i përgjithshëm]] është [[teoria]] [[Gjeometria|gjeometrike]] e [[gravitacioni]]t e publikuar nga [[Albert Ajnshtajni]] në 1915/16.<ref name="Ein1915">{{cite journal|last=Einstein|first=Albert|date=25 nëntor 1915|title=Die Feldgleichungen der Gravitation|url=http://nausikaa2.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.x.cgi?dir=6E3MAXK4&step=thumb|url-status=dead|journal=Sitzungsberichte der Preussischen Akademie der Wissenschaften zu Berlin|language=de|pages=844–847|archive-url=https://web.archive.org/web/20161027044950/http://nausikaa2.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.x.cgi?dir=6E3MAXK4|archive-date=27 tetor 2016|author-link=Albert Einstein|accessdate=12 shtator 2006}}</ref><ref name="Ein1916">{{cite journal|last=Einstein|first=Albert|date=1916|title=The Foundation of the General Theory of Relativity|url=http://www.alberteinstein.info/gallery/gtext3.html|url-status=dead|format=[[PDF]]|journal=Annalen der Physik|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120206225139/http://www.alberteinstein.info/gallery/gtext3.html|archive-date=6 shkurt 2012|accessdate=3 shtator 2006}}</ref> Ajo unifikon [[Relativiteti special|relativitetin special]], [[Ligji universal i gravitacionit i Njutonit|ligjin universal të gravitetit të Njutonit]], duke futur idenë se gravitacioni mund të përshkruhet nga [[kurbatura]] e [[hapësira|hapësirës]] dhe [[koha|kohës]]. Në relativitetin e përgjithshëm, kurbatura e [[hapësirë-koha|hapësirë-kohës]] prodhohet nga [[energjia]] e lëndës dhe rrezatimit. Relativiteti i përgjithshëm ndryshon nga [[Metrika (matematika)|metrikat]] e [[:Category:Teori gravitacioni|teorive të gravitacionit]] nga përdorimi i [[ekuacionet e fushës të Ajnshtajnit]] të cilat lidhin përmbajtjen e hapësirë-kohës me vete hapësirë-kohën. Invarianca lokale e [[Hendrik Lorentz|Lorencit]] kërkon që manifoldi në RP të jetë 4-dimensional dhe Lorencian në vend të atij [[Manifoldi Rimanian|Rimanian]]. Për më tepër, parimi i [[Kovarianca e përgjithshme|kovariancës së përgjithshme]] e bën të domosdoshme përdorimin e [[analiza tensoriale|analizës tensoriale]].
Suksesi i pare i relativitetit të përgjithshëm që në shpjegimin e [[preçesioni]]t anormal të [[perihelioni]]t të [[Mërkuri (planet)|Mërkurit]]. Në 1919, [[Arthur Stanley Eddington|Artur Edington]] lajmëroi që vëzhgimi i një [[ylli]] pranë [[eklipsi]]t [[Dielli|diellor]] konfirmoi parashikimet e relativitetit të përgjithshëm se trupat masivë mund të përkulin dritën. Që atëhere, shumë [[Testime të relativitetit të përgjithshëm|observime dhe eksperimente]] kanë konfirmuar shumë nga [[#Parashikimet|parashikimet e relativitetit të përgjithshëm]], përfshirë [[bymimi kohor gravitacional]], [[zhvendosja në të kuqe]] e gjatësisë valore të dritës, [[Vonesa e Shapiros|vonesën e sinjalit]], dhe [[Rrezatimi gravitacional|rrezatimin gravitacional]]. Për më tepër, vëzhgime të shumta në kohën e sotme interpretohen si nje afirmim pozitiv i një nga parashikimeve më të çuditshme dhe ekzotike të relativitetit të përgjithshëm, ekzistencës së [[Vrima e zezë|vrimave të zeza]].
=== Mekanika kuantike ===
{{main|Mekanika kuantike}}
[[Skeda:HAtomOrbitals.png|thumb|left|250px|Disa nga [[Konfigurimi elektronik|orbitalet e para elektronike]] të [[atomi i hidogjenit|atomit të hidrogjenit]] të treguara si grafe të ngjyrosura të [[amplituda e probabilitetit|densitetit probabilistik]]]]
[[Mekanika kuantike]] është dega e fizikës që trajton sistemet [[atomi]]ke dhe [[thërrmija nënatomike|nënatomike]] si dhe bashkëveprimin e tyre me [[RRezatimi|rrezatimin]] në terma të madhësive të [[Madhësitë e observueshme|observueshme]]. Ajo bazohet mbi faktin që të gjitha format e energjisë lëshohen në njësi diskrete të quajtura "[[kuanti|kuante]]". Duhet theksuar se, teoria kuantike lejon vetëm përdorimin e llogaritjeve [[Probabiliteti|probabilistike]] ose [[statistika|statistike]] mbi tiparet e thërrmijave nënatomike, të dhëna nëpërmjet [[Funksioni valor|funksionit valor]]. [[Ekuacioni i Shrodingerit]] në mekanikën kuantike luan rolin analog që [[ligjet e Njutonit]] dhe [[ligji i konservimit të energjisë]] luajnë në mekanikën klasike — pra, ai parashikon sjelljen e [[sistemi dinamik|sistemeve dinamike]] në të ardhmen — ky funksion është një [[Ekuacioni i valës|ekuacion vale]] i dhënë në terma të funksionit valor i cili parashikon në një mënyrë analitike dhe preçise probabilitetin e ngjarjeve dhe rezultateve.
Sipas teorive të vjetra të [[Fizika klasike|fizikës klasike]], energjia trajtohet si një fenomen i vazhdueshëm, kurse lënda mendohet si diçka që zë një vend në hapësire dhe lëviz në mënyrë të vazhdueshme. Sipas teorisë kuantike, energjia emetohet dhe absorbohet në njësi të vogla, diskrete. Një copë individuale ose paketë energjie, quhet një kuant (shumës. kuante), kështu që në disa raste ajo sillet tamam si një grimcë lënde; të gjitha thërrmijat shfaqin veti [[vala|valore]] kur janë në lëvizje kështu që në mekanikën kuantike lënda nuk mendohet si e lokalizuar në një vend por si e shpërndarë në një farë mënyre.Për shembull, drita, ose rrezatimi elektromagnetik, që lëshohet ose absorbohet nga një atom ka vetëm [[frekuenca]] (ose [[gjatësia e valës|gjatësi valësh]]) të caktuara, siç mund të shihet nga [[spektri atomik|vijat spektrale]] që i korrespondojnë elementit të atij atomi. Teoria kuantike tregon se keto frekuenca i korrespondojnë energjive të përcaktuara të kuanteve të dritës, ose [[fotoni|fotoneve]], kjo del nga fakti qe [[elektroni|elektronet]] në një atom lejohen të marrin vetem vlera të caktuara të energjisë, ose e thënë ndryshe elektronet mund të ekzistojne vetëm në nivele të caktuara energjitike, një kuant energjie emetohet ose absorbohet kur frekuenca është në proporcion të drejtë me diferencën e energjisë me dy niveleve.
Formalizmi i mekanikes kuantike u zhvillua gjatë 1920-ve. Në 1924, [[Luiz de Brojli]] propozoi se valët dritore nuk janë të vetmet të cilat shfaqin një karaker dual, pra vala sillet si thërmije siç ndodh në efektin fotoelektrik dhe në spektrat atomike, edhe thërrmijat grimcore shfaqin dukuri valore. Sugjerimi i de Brojlit dha dy formulime të ndryshme të mekanikës kuantike. [[Mekanika valore]] e [[Erwin Schrodinger|Ervin Shrodingerit]] (1926) përfshin përdorimin e një koncepti matematik, funksionit valor, i cili është i lidhur me probabilitetin e gjëndjes së një thërrmije në një pikë të hapësirës. [[Mekanika e matricave]] e [[Werner Heisenberg|Uerner Hajzenbergut]] (1925) nuk e përmend fare konceptin e funksionit valor ose koncepte të ngjashme, e megjithatë ajo u tregua se ishte komplet ekuivalente me teorinë e Shrodingerit. Një zbulim shume i rëndësishëm në teorine kuantike është [[parimi i papërcaktueshmërisë]], i enunciuar për herë të parë nga Hajzenbergu në 1927, i cili vendos një limit absolut teorik në saktësinë që mund të arrihet në disa matje; si rezultat i kesaj, mendimi i disa shkencetareve se gjendja fizike e nje sistemi mund të matet në menyre ekzakte për tu përdorur në parashikimin e gjendjes së sistemit në të ardhmen duhet të braktisej. Mekanika kuantike u kombinua me teorinë e relativitetit në formulimin e [[Paul Dirac|P. A. M. Dirakut]] (1928), e cila, përveç të tjerash, parashikoi ekzistencën e [[Antilënda|anti-thërrmijave]]. Zhvillime të tjera të teorisë përfshinë [[Statistika kuantike|statistikën kuantike]], të prezantuar në një formë nga Ajnshtajni dhe [[Satyendranath Bose|S. N. Bose]] ([[statistika Bose-Ajnshtajn]]) dhe në një formë tjetër nga Diraku dhe [[Enriko Fermi]] ( [[statistika Fermi-Dirak]]); [[Elektrodinamika kuantike]], merret me bashkeveprimin midis thërrmijave të ngarkuara dhe fushës elektromagnetike; përgjithësimi i saj jepet nga, [[teoria kuantike e fushës]]; dhe [[elektronika kuantike]]. Zbulimi i mekanikës kuantike në fillimin e shekullit të 20-të revolucionoi fizikën, sic shihet mekanika kuantike është një nga degët më themelore në pothuajse të gjitha fushat kontemporare të kerkimit.
== Kërkimi ==
=== Teoria dhe eksperimenti ===
Kultura e kërkimit në fizikë ndryshon nga shumica e shkencave në ndarjen e [[teoria|teorisë]] dhe [[eksperimenti]]t. Që nga [[shekulli i dymbëdhjetë]], shumica e fizikantëve jane specializuar ose në [[fizika teorike|fizikën teorike]] ose në atë [[fizika eksperimentale|eksperimentale]]. Fizikanti i madh [[Italia]]n [[Enriko Fermi]] ([[1901]]–[[1954]]), i cili bëri kontribute themelore si në teori ashtu edhe në fushën eksperimentale në [[fizika bërthamore|fizikën bërthamore]], mund të thuhet se qe një veçanti. Në kontrast me këtë, pothuajse të gjithë teoricienët e suksesshëm në [[biologji]] dhe [[kimi]] (për shembull [[Kimia kuantike|kimisti kuantik]] dhe [[Biokimia|biokimisti]] Amerikan [[Linus Pauling]]) kane qënë eksperimentalist, edhe pse në kohët e fundit kjo po ndryshon.
Teoricienet kërkojnë të zhvillojnë [[modele matematike]] që bien dakort me eksperimentet ekzistuese por në të njëjtën kohë bëjnë parashikime për rezultate në të ardhmen, ndërsa eksperimentalistët bëjnë eksperimente për testimin e parashikimeve teorike si dhe eksplorojnë (zbulojnë) fenomene te reja. Edhe pse teoria dhe eksperimenti janë të zhvilluara në mënyrë të ndarë ato varen ngushtë tek njëra tjetra. Progresi në fizikë vjen kur eksperimentalistët bëjnë një zbulim që teoritë ekzistuese nuk mund ta shpjegojnë, ose kur teoritë e reja japin baza për parashikime eksperimentale të testueshme. Teoricienët punojnë ngushtë me eksperimentalistët që zakonisht janë ata që përdorin [[Fenomenologjia (shkencë)|fenomenologjinë]].
[[Fizika teorike]] është e lidhur ngushtë me [[Matematika|matematikën]], e cila është gjuha mbi të cilën teoritë fizike janë të bazuara, duhet thënë se fusha të tëra të matematikës, si [[analiza matematike]], u shpikën posaçërisht për të zgjidhur problemet fizikë.
=== Fushat e kërkimit ===
Fushat kontemporante të kërkimit në fizikë mund të ndahen në [[Fizika e materies së kondensuar|fizikën e materies së kondensuar]]; [[fizikën atomike, molekulare, dhe optike]]; [[Fizika bërthamore|fizikën bërthamore]]; [[Astrofizika|astrofizikën]]; [[Gjeofizika|gjeofizikën]] dhe [[Biofizika|biofizikën]]. Disa departamente fizike kane edhe fusha speciale kerkimi mbi [[edukimin në fizikë]]. Që nga shekulli i njëzetë, fushat individuale të fizikës kanë filluar të bëhen shumë të [[specializimi|specializuara]], sot shumica e fizikantëve punojnë në një fushë të vetme gjatë gjithë karrieres së tyre. "Universalistë" si [[Albert Ajnshtajni]] (1879–1955) dhe [[Lev Landau]] (1908–1968), të cilët punuan në fusha të shumta në fizikë, në kohët e sotme janë shumë të rrallë.<ref>Edhe , pse universalizmi inkurajohet në fizikë. Për shembull, [[World Wide Web]], i cili u shpik në [[CERN]] nga [[Tim Berners-Lee]], u krijua si nje servis i infrastukturës komjuterike tek CERN, për tu përdorur nga fizikantët në mbare boten. E njëjta gjë mund të thuhet edhe për [[arXiv.org]]</ref>
=== Fizika e materies së kondensuar ===
{{main|Fizika e trupave të ngurtë}}
{{main|Fizika e materies së kondensuar}}
[[Skeda:Bose Einstein condensate.png|parapamje|350px|Të dhëna mbi shpërndarjen e shpejtësisë për një gaz të atomeve të [[rubidiumi]]t, konfirmuan zbulimin e një faze të re të lëndës të quajtur, [[kondensatet Boze-Ajnshtajn]]]]
[[Fizika e materies së kondensuar]] është një fushë e fizikës që merret me vetitë fizike makroskopike të [[lënda|lëndës]]. Në vecanti, ajo merret me [[faza (lënda)|fazat]] e kondensuara që shfaqen sa herë që numri i përbërëseve të sistemit është shumë i madh dhe forcat e bashkëveprimit midis përbërëseve janë shumë të forta. Shembujt më të njohur janë fazat e kondensuara të [[Fizika e trupave të ngurtë|ngurta]] dhe [[lëngu|lëngjet]], të cilat janë rrjedhojë e lidhjeve dhe [[forca elektromagnetike|forcave elektromagnetike]] midis [[atomi|atomeve]]. Forma më ekzotike të fazave të kondensuara përfshinë [[superfluidet]] dhe [[Kondensatet Boze-Ajnshtajn]] të gjetura në disa sisteme atomike në [[temperatura]] shume të ulta, si dhe fazën [[superpërcjellshmëria|superpërcjellëse]] që shfaqet në [[elektrone përcjellës]] në disa materiale të caktuara, si dhe fazat [[ferromagneti]]ke dhe [[antiferromagneti]]ke të [[spini (fizika)|spinit]] në [[latica kristalore|laticën atomike]].
=== Fizika atomike, molekulare, dhe optike ===
{{main|Fizika atomike, molekulare, dhe optike}}
[[Skeda:Military laser experiment.jpg|thumb|250px|Një shkencëtar ushtrie punon me një [[Lazeri|lazer]] mbi një [[tavolinë optike]].]]
Fizika [[atomi]]ke, [[molekula]]re, dhe [[Optika|optike]] (AMO) është studimi i bashkëveprimeve [[lënda|lëndë]]-lëndë dhe [[drita|dritë]]-lëndë në shkallën e një [[atomi]] të vetëm ose për disa struktura që përmbajnë vetëm pak atome. Të treja deget janë të grupuara së bashku për shkak të ndërlidhjeve, ngjashmërise së metodave që përdoren dhe shkalleve të ngjashme të [[energjia|energjisë]]. Të treja zonat përfshijnë trajtime [[fizika klasike|klasike]] ose [[mekanika kuantike|kuantike]]; siç dihet analizimi i sistemit bëhet nga një këndvështrim mikrosokpik (në kontrast me analizimin makroskopik).
[[Fizika atomike]] studjon çatinë [[elektroni]]ke të [[atomi|atomeve]]. Fusha kërkimore në kohët tona po fokusohet në kontrollin kuantik, ftohjen dhe zënien në grackë të atomeve dhe ioneve, në përplasjet dinamike në temperaturë të ulta si dhe në sjelljen e gazeve që bashkëveprojnë në mënyrë të dobët (Kondensatet Bose-Ajnshtajn si dhe sistemet e holluara Fermionike të degjeneruara), në matjen me preçision të konstanteve themelore si dhe në efektet e korrelacioneve të elektroneve në strukturën dhe dinamikën e sistemeve. Fizika atomike është e infulencuar nga [[Bërthama e atomit|bërthama]] (shiko, për shembull, [[ndarja e niveleve energjitike|ndarjen e niveleve energjitike]]), kurse fenomene intra-bërthamore si [[Fisioni bërthamor|fisioni]] dhe [[Fuzioni bërthamor|fuzioni]] konsiderohen pjesë të [[Fizika bërthamore|fizikës bërthmore]].
[[Fizika molekulare]] fokusohet në struktura multi-atomike si dhe në bashkëveprimin e tyre të brendshëm ose të jashtëm me lëndën dhe dritën. [[Fizika optike]] është e veçantë nga [[optika]] sepse ajo nuk tenton që të fokusohet në kontrollimin e fushave klasike të dritës nga objektet makroskopike, por në vetitë themelore të [[fusha optike|fushave optike]] dhe bashkëveprimit të tyre me dritën në botën mikroskopike.
=== Fizika bërthamore ===
{{main|Fizika bërthamore}}
[[Skeda:CMS Higgs-event.jpg|thumb|Një ngjarje e simuluar në një nga detektorët CMS të [[Përplasësi i Madh i Hadroneve]], tregon shfaqjen e bozonit Higgs.]]
[[Fizika bërthamore]] merret me studimin e përbërëseve [[thërrmijat elementare|elementare]] të [[lënda|lëndës]] dhe [[energjia|energjisë]], si dhe me bashkëvepimet mes tyre. Ajo njihet gjithashtu edhe si "fizika e energjisë së lartë", sepse shumë thërrmija elementare nuk shfaqen zakonisht, veçse në [[përplasja|përplasje]] që ndodhin në energjira shumë të larta me thërrmijat e tjera, siç ndodh në [[përshpejtuesit e thërrmijave]].
Tani, bashkëveprimet e thërrmijave elementare përshkruhen nga [[Modeli Standart]]. Ky model merr parasysh 12 thërrmija të njohura të lëndes të cilat bashkëveprojnë nëpërmjet [[forcat themelore|forcave themelore]] [[forca e fortë nukleare|të fortë]], [[forca e dobët nukleare|të dobët]], dhe asaj [[elektromagnetizmi|elektromagnetike]]. Dinamika e thërrmijave të lëndës përshkruhet nëpërmjet shkëmbimit thërrmijave mesazhere që mbajnë forcat. Këto thërrmija mesazhere njihen rrespektivisht si [[gluoni|gluonet]], [[bozoni W|W<sup>−</sup> dhe W<sup>+</sup>]] dhe [[bozoni Z]], si dhe [[fotoni]]. Modeli Standart gjithashtu parashikon ekzistencën e një thërrmije të njohur si [[bozoni]] [[Bozoni i Higgsit|Higgs]], ekzistenca e të cilit nuk është verifikuar akoma.
=== Astrofizika ===
{{main|Astrofizika|Kozmologjia fizike}}
[[Skeda:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|250px|left|Imazhi i dritës së dukshme nga thellësia e [[universi]]t, [[Fusha ultra e thellë e Habëllit]]]]
[[Astrofizika]] dhe [[astronomia]] janë aplikimet e teorisë dhe metodave fizike për studimin e [[Struktura yjore|strukturës yjore]], [[Evolucioni yjor|evolucionit yjor]], origjinës së [[Sistemi diellor|sistemit diellor]], dhe problemeve të lidhura me [[Kozmologjia fizike|kozmologjinë]]. Për shkak se astrofizika është një subjekt shumë i gjerë, astrofizikantët zakonisht aplikojnë shumë disiplina të fizikës, përfshirë mekanikën, elektromagnetizmin, mekanikën statistike, termodinamikën, mekanikën kuantike, relativitetin, fizikën bërthamore, dhe fizikën atomiko-molekulare.
Astrofizika u zhvillua nga shkenca e vjetër e astronomisë. Astronomët e civilizimeve të hershme bërën vëzhgime metodike të qiellit, kjo duket nga artifaktet e shumta astronomike të kohëve të hershme të gjetura në kultura të ndryshme. Pas shekujsh zhvillimi nga astronomët Babiloniane dhe Greke, astronomia perëndimore u fut në një periudhë letargjike për katërmbëdhjetë shekuj deri në ardhjen e [[Nikolaus Kopernikus|Nicolaus Copernicus]] i cili modifikoi [[sistemin Ptolemaik]] duke vendosur diellin në qendër të universit. Observimet e detajuara të [[Tycho Brahe]]s çuan në [[Ligjet e Keplerit të lëvizjes planetare]]. Në të njëjtën kohë [[teleskopi]] i [[Galileo Galilei|Galileut]] ndihmoi në zhvillimin e shkencës moderne. Teoria e Njutonit e gravitetit universal dha një bazë dinamike për ligjet e Keplerit. Në fillim te shekullit te 19-te., shkenca e mekanikes qiellore arriti një stad shumë të zhvilluar në duart e [[Leonhard Euler]], [[Josef Luiz Lagranzhi|J. L. Lagranzhit]], [[Pierre Simon de Laplace|P. S. Laplasit]], dhe të tjerëve. Teknika matematike të fuqishme bënë të mundur zgjidhjen analitike të disa nga problemeve më thelbesore të gravitacionit klasik të zbatura tek sistemi diellor. Në fund të shekullit të 19-të, zbulimi i [[vijat spektrale|vijave spektrale]] në dritën e diellit provoi se elementet e gjetur tek Dielli gjënden edhe në Toke. Gjatë kësaj kohe interesi u zhvendos nga përcaktimi i distancës dhe pozicionit të yjeve tek përcaktimi i përbërjes së tyre fizike (shikoni [[struktura yjore]] dhe [[evolucioni yjor]]). Për shkak se aplikimi i fizikës tek astronomia ka zënë nje rol thelbësor përgjatë shekullit të 20-të, diferencimi midis [[Astronomia|astronomisë]] dhe [[Astrofizika|astrofizikës]] është zhdukur.
Zbulimi nga [[Karl Jansky]] në 1931 që radio sinjalet e emetuara nga trupat qiellore shënoi fillimin e shkencës së [[radio astronomia|radio astronomisë]]. Në kohët e fundit, zbulimet astronomike janë zgjeruar me hedhjen e sondave kozmike. Perturbimet dhe interferenca nga atmosfera e Tokes e bejnë të domosdoshme përdorimin e [[astronomia e rrezeve-X|astronomisë së rrezeve-X]],[[astronomia me valë infra te kuqe|infra te kuqe]], [[astronomia ultraviolet|ultraviolet]], [[astronomia e rrezeve gama|rreze gama]]. [[Teleskopi hapësinor Habëll]], i lëshuar në 1990, ka bërë të mundur shikimin e pamjeve vizuale të një kualiteti dhe qartësie të lartë që ja kalon pamjeve të marra nga instrumentet tokësore; vëzhgimet nga Toka përdorin teleskope me [[optika adaptive|optikë adaptive]] e cila bën të mundur kompesimin e turbulencës pranë [[atmosfera|atmosferës]] së [[Toka|Tokës]].
[[Kozmologjia fizike]] është studimi i formimit dhe evolucionit të universit në shkallat më të mbëdha. Teoria e relativitetit e Albert Ajnshtajnit luan një rol thelbësor në teoritë moderne kozmologjike. Në fillim të shekullit të 20-të, zbulimi i [[Edwin Hubble|Habëllit]] që universi po zgjerohej, siç tregohet nga [[diagrami i Habëllit]], bëri që të dilnin teori të reja si [[Modeli i gjendjes se qendrueshme]] te universit dhe ai i [[Big Bang|Bumit te madh]]. Teori e Bumit te Madh u konfirmua nga suksesi i parashikimeve të teorisë së [[Nuklosinteza e Bumit të Madh|Nuklosintezës së Bumit te Madh]] dhe zbulimit të [[Sfondi kozmik mikrovalor|sfondit kozmik mikrovalor]] në 1964. Modeli i Bumit të madh qëndron mbi dy shtylla teorike: Teoria e relativitetit të përgjithshëm e Albert Ajnshtajnit dhe [[parimi kozmologjik]]. Kozmologjistët, kohët e fundit kanë formuar një [[Modeli Lambda-CDM|model preçiz]] të evolucionit të universit, i cili perfshin [[Inflacioni kozmik|inflacionin kozmik]], [[Energjia e zezë|energjinë e zezë]] dhe [[Lënda e zezë|lëndën e zezë]].
=== Fizika e aplikuar ===
{{main|Fizika e aplikuar}}
[[Fizika e aplikuar]] është një term i përgjithshëm për fizikën që hyn në pune për një përdorim të caktuar. ''Aplikimi'' dallohet nga ''fizika e pastër'' nga një kombinim delikat i faktorëve si motivacioni i kërkuesve dhe sjellja e tyre në lidhje me teknologjinë ose shkencën që ndikohet nga puna e tyre.<ref>[http://www.stanford.edu/dept/app-physics/ Stanford Applied Physics Department Description]</ref> Kjo degë ndryshon nga [[inxhinieria]] sepse fizikanti mund të mos dizenjojë ndonje gjë të caktuar, por ai i perdor konceptet fizike gjatë kohës që bën kërkime me qëllim që të zhvillojë teknologji të reja për zgjidhjen e një problemi. Kjo në një fare mënyre është e ngjashme me [[Matematika e aplikuar|matematikën e aplikuar]]. Fizikantët e aplikuar mund të jenë të interesuar në përdorimin e fizikës për kërkime shkencore. Për shembull,njerzit që punojnë në [[Përshpejtuesi bërthamorë|përshpejtuesit bërthamorë]] kërkojnë që të ndërtojnë detektorë më të mirë thërrmijash për kërkime në fizikën teorike.
Fizika përdoret jashtëzakonisht shumë në çdo degë [[Inxhinieria|inxhinierie]]. Për shembull, [[statika]], një nëndegë e [[mekanika klasike|mekanikës]], përdoret për ndërtimin e [[ura]]ve ose strukturave të tjera, kurse [[akustika]] përdoret për të ndërtuar salla më të mira për koncertet ose operat. Një kuptim i fizikës është shumë i rëndësishëm në dizenjimin e simulatorëve realistë për fluturime ose për lojrat kompjuterike, si në [[motori fizik|motorin fizik]], apo edhe në filma për arritjen e efekteve realiste.
=== Fizika edukative ===
{{main|Fizika edukative}}
[[Fizika edukative]] i referohet metodave të tanishme pedagogjike që përdoren për të mësuar fizikën, si dhe asaj pjese të kërkimeve pedagogjike që kërkojnë të përmirësojnë këto metoda. Historikisht, fizika është mësuar në shkollën e lartë dhe në nivelin unversitar, së bashku me ushtrimet e laboratorit të cilat kanë për qëllim verifikimin e koncepteve që janë shpjeguar gjatë leksioneve. Programet universitare zakonisht përfshinë trainimin në degët themelore, të fizikës klasike dhe asaj kuantike. Trainimi specializohet më tej kur studenti mbron doktoraturën për një temë të caktuar. Shumica e universiteteve kontemporane kanë grupe të specializuar brenda departamentit të cilat merren me një program të caktuar (si psh grupi i optikës kuantike). Një nga pedagogët më te famshëm në fizikë [[Richard Feynman|Riçard Fajman]] mendonte se dhënia e mësimit ne fizikë qe një art më vete.
=== Publikime të rëndësishme në fizikë ===
Shiko: [[Lista e publikime të rëndësishme në fizikë|Publikime të rëndësishme në fizikë]]
== Shiko edhe ==
<div class="references-small" style="-moz-column-count:3; column-count:4;">
* [[Mekanika klasike]]
* [[Mekanika e Njutonit]]
* [[Mekanika e Hamiltonit]]
* [[Mekanika e Lagranzhit]]
* [[Elektromagnetizmi]]
* [[Optika]]
* [[Elektrodinamika kuantike]]
* [[Teoria e relativitetit]]
* [[Termodinamika]]
* [[Mekanika statistike]]
* [[Mekanika kuantike]]
* [[Teori shkencore|Teoria Shkencore]]
</div>
== Shënime ==
== Burimet e të dhënave ==
{{reflist|2}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.physics.org Portal i drejtuar nga Instituti i Fizikës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040902123039/http://physics.org/ |date=2 shtator 2004 }}
* [http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/hph.html Koncepte themelore]
* [http://www-physics.lbl.gov/~stapp/repsept24.txt Diskutim]
* [http://www.albfizika.com Portali fizika]{{Lidhje e thyer}}
=== Organizata (Web) ===
* [https://web.archive.org/web/20041012041319/http://www.aip.org/index.html AIP: Instituti Amerikan i Fizikës]
* [http://www.iop.org/ IOP: Instituti i Fizikes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190521010833/http://www.iop.org/ |date=21 maj 2019 }}
* [http://www.aps.org/ APS: Shoqëria Amerikane Fizike]
* [http://www.spsnational.org/ SPS: Shoqëria e Studentëve të Fizikës Amerikane]
* [http://www.cap.ca/ CAP: Organizata Kanadeze e Fizikantëve]
* [http://www.eps.org/ EPS: Shoqëria Fizike Europiane]
* [https://ikf-akad.al/ IKF: Instituti Kombëtar i Fizikës]
<!-- LIBRA -->
<div class="infobox sisterproject" cellspacing="0" style="width:280px; height:60px; background: #f9f9f9;">
<div style="float: left;">[[Skeda:Wikibooks-logo-en.svg|50px|none|Wikibooks]]</div>
<div style="margin-left;">'' '''[[Wikibooks]]''' '' {{ #if: [[Wikibooks:Physic|Fizika]]}}
{{ #if:
| ''një faqe''
| {{ #if: Physics
| ''ka disa''
}}
}}
<div style="margin-left:10px;">'''''
{{ #if:
| [[Wikibooks:Physics/{{{2}}}|{{{3}}}]]
|
{{ #if:
| [[Wikibooks:Physics/{{{2}}}|{{{2}}}]]
|
{{ #if: Physics
| [[Wikibooks:Physics|'''''libra në degën e fizikës''''']]
| [[wikibooks:Special:Search/Fizika|Fizikë]]
}}
}}
}}'''''</div></div></div>
<!-- AXHENDA -->
<div class="infobox sisterproject" cellspacing="0" style="width:280px; height:60px; background: #f9f9f9;">
<div style="float: left;">[[Skeda:Wikibooks-logo-en.svg|50px|none|Wikibooks]]</div>
<div style="margin-left;">'' '''[[Wikibooks]]''' ka një'' <br />''[[:Wikibooks:Category:Physics|'''axhendë studimi për fizikën''']]''
</div></div>
<!-- SHKOLLA -->
<div class="infobox sisterproject" cellspacing="0" style="width:280px; height:60px; background: #f9f9f9;">
<div style="float: left;">[[Skeda:Wikibooks-logo-en.svg|50px|none|Wikibooks]]</div>
<div style="margin-left;">'' '''[[Wikibooks]]''' ''
{{ #if:
| [[Wikibooks:FHSST Fizikë|'' '''Libër fizike për shkollat e mesme''' '']]
}} ''ka një''<div style="margin-left:10px;">
{{ #if:
| [[wikibooks:FHSST Physics/{{{2}}}|{{{3}}}]]
|
{{ #if:
| [[wikibooks:FHSST Physics/{{{2}}}|{{{2}}}]]
|
{{ #if: FHSST Physics
| ''[[wikibooks:FHSST Physics|'''libër fizike për shkollat e mesme''']]'' }} }}
}}
</div></div></div>
{{Navbox
| name = Nën-fushat e përgjithshme në Fizikë
| title = Nën-fushat e përgjithshme në Fizikë
|list1=[[Akustika]] {{G•}} [[Agrofizika]] {{G•}} [[Astrofizika]] {{G•}} [[Fizika atmsoferike]] {{G•}} [[Biofizika]] ([[Fizika mjekësore]], [[Neurofizika]]){{G•}} [[Mekanika]] ([[Mekanika klasike|Klasike]] {{G•}} [[Mekanika kuantike|Kuantike]] {{G•}} [[Mekanika statistike|Statistike]]) {{G•}} [[Elektromagnetizmi]] ([[Optika]]) {{G•}} [[Dinamika]] ([[Dinamika e fluideve]] {{G•}} [[Termodinamika]]) {{G•}} [[Teoria e relativitetit|Relativiteti]] <br /> [[Fizika bërthamore|Fizika e energjisë së lartë]] {{G•}} [[Teoria e fushës kuantike]] {{G•}} [[Fizika e materies së kondensuar]] {{G•}} [[Fizika atomike, molekulare, dhe optike]]
}}
{{Navbox
| name = Forcat themelore
| title = Katër [[forcat themelore të bashkëveprimit]] në fizikë
| titlestyle =
| list1 = <div>[[Bashkëveprimi i fortë]] {{G•}} [[Elektromagnetizmi]] {{G•}} [[Bashkëveprimi i dobët]] {{G•}} [[Gravitacioni]]</div>
}}
{{Portal/Livadhi|fizika}}
{{Artikull i përkryer|dita=31|muaj=07|viti=2010}}
[[Kategoria:Fizikë| ]]
[[Kategoria:Shkencë]]
3f7jz7z6ptd7e1arjs8u3tkkd5yuy1q
2939323
2939320
2026-04-07T16:23:37Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939320|2939320]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939323
wikitext
text/x-wiki
{{APR|Redaktuar për herë të fundit në mënyrë të qenësishme para 10 vitesh; Probleme teknike.}}
[[Skeda:Meissner effect p1390048.jpg|parapamje|260px|Një [[magneti|magnet]] i ngritur mbi një [[superpërcjellës i temperaturës së lartë|superpërcjellës të temperaturës së lartë]] që tregon [[Efekti i Meisnerit|efektin e Meisnerit]].]]
'''Fizika''' (nga {{lang-grc|φυσική (ἐπιστήμη)|phusikḗ (epistḗmē)|njohuri të natyrës}}, nga {{lang|grc|φύσις}} ''phúsis'' "natyrë"<ref name="etymonline-physics">{{cite web |title=physics |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=physics&allowed_in_frame=0 |accessdate=2016-11-01 |work=[[Online Etymology Dictionary]] |language=en}}</ref><ref name="etymonline-physic">{{cite web |title=physic |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=physic&allowed_in_frame=0 |accessdate=2016-11-01 |work=[[Online Etymology Dictionary]] |language=en}}</ref><ref name="LSJ">{{LSJ|fu/sis|φύσις}}, {{LSJ|fusiko/s|φυσική}}, {{LSJ|e)pisth/mh|ἐπιστήμη|ref}}</ref>) është dega e [[Shkenca|shkencës]] e cila merret me zbulimin dhe analizimin e dukurive [[Natyra|fizike]], që përfshin studimin e [[Lënda|lëndës]] dhe lëvizjen e saj në fabrikën e [[Hapësirë-kohaa|hapësirë-kohës]], si dhe konceptet e [[Forca|forcës]] dhe [[Energjia|energjisë]]. Në mënyrë më të përgjithshme ajo cilësohet si shkenca nëpërmjet së cilës njerëzit përpiqen të shpjegojnë dukuritë [[natyra|natyrore]]. Fizika njihet si "shkencë themelore" sepse fusha të tjera si [[kimia]] dhe [[biologjia]] hulumtojnë sisteme, veçoritë e të cilave varen nga ligjet e fizikës.
Zhvillimet në fizikë janë të lidhura ngushtë me sektorin teknologjik, si dhe kanë influencë shumë të thellë në shkencat e tjera, përfshirë matematikën dhe filozofinë. Për shembull, zhvillimi i teorisë së elektromagnetizmit çoi në krijimin e pajisjeve të shumta elektrike (televizori, kompjuteri, pajisjet shtëpiake); zhillimet në termodinamikë çuan në zhvillimin e mjeteve të motorizuara për transportin, si motori me avull; zhvillimet në mekanikë motivuan dhe ndihmuan në zhvillimin e analizës matematike, kimisë kuantike, dhe përdorimit të pajisjeve eksperimentale si mikroskopi elektronik në mikrobiologji.
Fizika ndahet në dy disiplina: në [[Fizika teorike|fizikën teorike]] dhe [[Fizika eksperimentale|fizikën eksperimentale]]. Fizika teorike merret kryesisht me formalizimin teorik të dukurive i cili bazohet në koncepte matematike, ndërsa fizika eksperimentale merret me rikrijimin dhe matjen e dukurive të njohura natyrore. Megjithëse kërkimet e shumta akoma kanë ngelur në disa [[probleme të pazgjidhura në fizikë]] si dhe fusha të shumta kërkimi të cilat nuk janë eksploruar ende plotësisht.
== Pasojat filozofike ==
Lindja e fizikës si shkencë në shumë mënyra i detyrohet [[Filozofia e lashtë greke|filozofisë së lashtë greke]]. Filozofë të ndryshëm grekë avancuan teoritë e tyre të natyrës. Këto filluan që nga përpjekjet e para të [[Tales]]it për të karakterizuar lëndën, deduktimet e [[Demokriti]]t se lënda duhet të reduktohet në një gjendje të pandryshueshme, deri tek [[astronomia e Ptolemeut]]. Libri i Aristotelit '' [[Fizika (Aristoteli)|Fizika]]'' mbeti burimi i vetëm formal i shkencës deri kur Galileo Galilei filloi të eksperimentonte për të provuar vërtetësinë e pohimeve. Deri në shekullin e 18-të, fizika ishte e njohur si "[[Filozofia Natyrore]]".
Nga fillimi i shekullit të 19-të fizika filloi të cilësohej si një disiplinë e veçantë e ndarë nga filozofia dhe shkencat e tjera. Fizika, si me pjesën tjetër të shkencës, mbështetet në [[Filozofia e shkencës|filozofinë e shkencës]] për të dhënë një përshkrim adekuat të metodës shkencore.<ref>{{cite book |last=Rosenberg |first=Alex |title=Philosophy of Science |publisher=Routledge |year=2006 |isbn=0-415-34317-8 |language=en}} Shih Kapitullin 1 për një diskutim mbi domosdoshmërinë e filozofisë së shkencës.</ref> Metoda shkencore përdor [[a priori dhe a posteriori (filozofi )|arsyetime a priori]] ose [[A priori dhe a posteriori (filozofi)|a posteriori]] si dhe përdorimin e [[Konkluzioni Bayesian|inferencave Baeziane]] për të matur vlefshmërinë e një teorie të caktuar.<ref>Peter Godfrey-Smith (2003), Chapter 14 "Bayesianism and Modern Theories of Evidence" ''Theory and Reality: an introduction to the philosophy of science'' ISBN 0-226-30063-3</ref>
{{Cquote|E vërteta gjëndet vetëm në thjeshtësi, dhe jo në shumëllojshmërinë dhe konfuzionin e gjërave.|30px|30px|[[Isak Njutoni]]}}
Zhvillimi i fizikes i ka dhënë përgjigjje shumë pyetjeve të filozofëve të lashtë, por gjithashtu ka ngritur edhe pyetje të reja. [[Filozofia e fizikës]], studimi i çështjeve filozofike rreth fizikës, përfshin tema të tilla si natyra e [[Hapësira|hapësirës]] dhe [[Koha|kohës]], [[determinizmi]]n dhe pikëpamje metafizike të tilla si [[empiricizmi]], [[Realizmi (filozofi)|realizmi]] dhe [[Natyralizmi (filozofi)|natyralizmi]].<ref>Peter Godfrey-Smith (2003), Chapter 15 "Empiricism, Naturalism, and Scientific Realism?" ''Theory and Reality: an introduction to the philosophy of science'' ISBN 0-226-30063-3</ref>
Shumë fizikantë kanë shkruar për implikimet filozofike të punës së tyre, për shembull [[Laplace|Laplasi]], i cili hodhi tezën e [[Determinizmi|determinizmit kauzal]],<ref>See Laplace, Pierre Simon, ''A Philosophical Essay on Probabilities'', translated from the 6th French edition by Frederick Wilson Truscott and Frederick Lincoln Emory, Dover Publications (New York, 1951)</ref> [[Erwin Shrodingerit|Ervin Shrodingeri]], i cili shkroi mbi mekanikën kuantike.<ref>See "The Interpretation of Quantum Mechanics" Ox Bow Press (1995) ISBN 1-881987-09-4. and "My View of the World" Ox Bow Press (1983) ISBN 0-918024-30-7.</ref> Matematikani fizicist [[Roger Penrose]] është quajtur një [[Platonist]] nga [[Stephen Hawking]],<ref>Stephen Hawking and Roger Penrose (1996), ''The Nature of Space and Time'' ISBN 0-691-05084-8 p.4 "I think that Roger is a Platonist at heart but he must answer for himself."</ref> një çështje që [[Penrose]] e diskuton në librin e tij, ''Rruga drejt realitetit''.<ref>Roger Penrose, ''The Road to Reality'' ISBN 0-679-45443-8</ref> Hawking i referohet vetvetes si një ''reduktionist i paturpshëm'', gjë e cila bie ndesh me idetë e Penrose.<ref>{{cite book |author1=Roger Penrose |title=The Large, the Small and the Human Mind |author2=Abner Shimony |author3=Nancy Cartwright |author4=Stephen Hawking |publisher=Cambridge University Press |year=1997 |isbn=0-521-78572-3 |language=en}}</ref>
== Historia ==
{{Main|Historia e fizikës}}
[[Skeda: GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg |parapamje| 150px | [[Isak Njutoni]] (1643-1727)]]
Që nga antikiteti, njerëzit janë përpjekur për të kuptuar sjelljen e fenomeneve natyrore. Një mister i madh në ato kohëra ishte sjellja e parashikueshme e objekteve qiellor si [[Dielli]] dhe [[Hëna]]. Disa teori u propozuan, shumica e të cilave u hodhën poshtë.
Filozofi [[Tales]] (rr. 624–546 p. e. s.) qe i pari që refuzoi të pranojë shpjegime të mbinatyrshme, fetare apo mitologjike për dukuritë e natyrës. Ai deklaroi hapur se çdo fenomen ka një shkak fizik. Teoritë e hershme fizike ishin të frazuara në aspektin filozofik, dhe asnjëherë nuk vërtetoheshin me anë të testimeve sistematike eksperimentale siç bëhet në ditët e sotme. Shumë ide nga teoritë e pranuara të [[Ptolemeut]] ose të dhe [[Fizika Aristoteliane|Aristotelit]] nuk janë të sakta kur krahasohen me vërejtjet e përditshme.
Megjithatë, shumë filozofë dhe astronomë të [[Antikiteti klasik|lashtësisë]] dhanë përshkrime të sakta në fushat e [[atomizmi]]t dhe [[Astronomia|astronomisë]]. [[Leucippus|Leukipus]] (gjysma e parë e shek 5) qe i parë që propozoi [[Atomizimi|atomizmin]], kurse [[Arkimedi]] derivoi përshkrime shumë të sakta sasiore të [[Mekanika klasike|mekanikës]], [[zhurma|zhurmës]] dhe [[Hidrostatika|hidrostatikës]], duke përfshirë një shpjegim për parimin e [[Leva|levës]]. [[Mesjeta]] pa shfaqjen e [[Fizika eksperimentale|fizikës eksperimentale]] e cila mori formë midis përpjekjeve të [[Fizika në Islamin mesjetar|fizikantëve Muslimanë]], më i famshmi nga të cilët qe [[Alhazen]], e ndjekur nga fizika moderne e cila kryesisht mori formë në [[Historia e Evropës|fillimin e Evropës moderne]] nga shumë fizikantë, më i famshmi nga të cilët qe [[Isak Njutoni]], i cili ndërtoi teoritë e tija mbi punën e [[Galileo Galilei]] dhe [[Johannes Kepler|Johan Keplerit]]. Në shekullin e 20, puna e [[Albert Ajnshtajn]]it shënoi një drejtim të ri në fizikë që vazhdon edhe në ditët e sotme.
== Degët e fizikës ==
[[Skeda:Fushat e teorive fizike.png|parapamje|260px|Fushat e teorive fizike]]
Edhe pse fizika përfshin një kategori të gjerë fenomenesh, degët themelore të fizikës janë [[mekanika klasike]], [[elektromagnetizmi]] (i cili përfshin [[Optika|optikën]]), [[relativiteti]], [[termodinamika]], dhe [[mekanika kuantike]]. Secila nga këto teori është testuar nga eksperimente të shumta dhe është provuar si e saktë në fushën e aplikimit të saj. Për shembull, [[mekanika klasike]] përshkuan në mënyrë korrekte lëvizjen e trupave në jetën e përditshme, megjithatë ajo nuk mund të aplikohet në shkallën atomike. Atje ajo zëvendesohet nga [[mekanika kuantike]], ndërsa për shpejtësi të krahasueshme me [[Shpejtësia e dritës|shpejtësinë e dritës]], efektet [[Teoria speciale e relativitetit|relativistike]] bëhen më të rëndësishme. Edhe pse këto teori kuptohen shumë mirë, ato vazhdojnë të jenë fusha kërkimore — për shembull, një aspekt i rëndësishëm i mekanikës klasike e njohur si [[teoria e kaosit]] u zhvillua në shekullin e 20-te, tre shekuj pas formulimit origjinal të mekanikës nga Isak Njutoni (1642–1727). Teoritë themelore formojnë një bazë per studimin dhe kërkimin e temave më të specializuara. Një tabelë me këto teori, së bashku me konceptet që ato përdorin, mund të gjendet [[Fizika/Teoritë|këtu]].
=== Mekanika klasike ===
{{main|Mekanika klasike}}
[[Skeda:Polispasto4.jpg|parapamje|180px|Një [[Rrotulla|rrotull]] përdor parimin e [[Avantazhi mekanik|avantazhit mekanik]] në mënyrë që një forcë e vogël mbi një distancë të madhe mund të ngrejë një ngarkesë të rëndë mbi një distancë të shkurtër.]]
[[Mekanika klasike]] është një model fizik i [[forca]]ve që veprojnë mbi trupat dhe madhësite fizike. Zakonisht ajo referohet si "mekanika Njutoniane" sipas [[Isak Njutoni]]t dhe [[Ligjet e Njutonit|ligjeve të Njutonit]]. Mekanika ndahet në [[Statika|statikë]], e cila modelon trupat në prehje, [[Kinematika|kinematikë]], e cila modelon trupat në lëvizje dhe [[dinamika (mekanikë)|dinamika]], e cila modelon trupat mbi të cilët aplikohen forca të ndryshme. Mekanika klasike e trupave të vazhduar dhe të deformueshëm njihet si [[mekanika e vazhduar]], e cila vetë ndahet në [[mekanika e ngurtë|mekanikën e ngurtë]] dhe [[mekanika fluide|mekanikën fluide]] sipas gjëndjes së lëndës që studiohet. Kjo e fundit, mekanika e [[lëngu|lëngjeve]] dhe [[gazi|gazeve]], përfshin [[hidrostatika|hidrostatikën]], [[hidrodinamika|hidrodinamikën]], [[pneumatika|pneumatikën]], [[aerodinamika|aerodinamikën]], dhe fusha të tjera. Mekanika statike merret me objekte që janë në prehje. [[Mekanika kinematike]] merret me objekte në lëvizje. Mekanika dinamike merret me lëvizjen e shkaktuar nga forcat që veprojnë mbi trupat.
Mekanika klasike jep rezultate të sakta në fushën e saj të aplikimit, e cila është eksperienca e përditshme. Ajo zëvendësohet nga [[Relativiteti|mekanika relativiste]] për sisteme që lëvizin me shpejtësi të krahasueshme me atë të [[Shpejtësia e dritës|dritës]], nga [[mekanika kuantike]] për sisteme në shkallë të vogël, dhe nga [[teoria kuantike relativiste e fushës]] për sisteme që kanë të dyja veçantitë e mësipërme. Megjithatë, mekanika klasike është akoma e dobishme, sepse ajo është shumë më e thjeshtë për tu aplikuar në krahasim me teoritë e tjera si dhe ka një fushë të gjerë aplikimi. Mekanika klasike mund të përdoret për të përshkruar lëvizjen e objekteve me përmasa të konsiderueshme (si [[topi|topat]] ose [[makina]]), objekte astronomike (si planetet apo galaksitë), dhe disa objekte të caktuara mikroskopike (molekula organike).
Nje koncept i rëndësishëm në mekanikë është identifikimi i madhësive të konservuara si [[energjia]] dhe [[momenti]], të cilat çojnë tek mekanika [[Mekanika e Lagranzhit|Lagranzhiane]] dhe ajo [[Mekanika e Hamiltonit|Hamiltoniane]] të cilat janë riformulime të ligjeve të Njutonit duke përdorur konceptin e energjisë dhe nxitimit (impulsit). Teori si [[mekanika e lëngjeve]] si dhe [[teoria kinetike]] e gazeve janë rezultate të aplikimit të mekanikës klasike tek sistemet mikroskopike. Rezultate të kohëve të fundit në studimin e sistemeve dinamike jolineare i kanë dhënë lindje [[Teoria e kaosit|teorisë së kaosit]], studimi i sistemeve ku ndyshime të vogla shkaktojnë efekte të mëdha. [[Ligji universal gravitacional i Njutonit|Ligji gravitacional i Njutonit]], i formuluar në mekanikën klasike, shpjegoi [[Ligjet e Keplerit|ligjet e Keplerit mbi lëvizjen planetare]] si dhe ndihmoi në transformimin e mekanikës klasike në një element të rëndësishëm të [[Revolucioni Shkencor|revolucionit shkencor]].
=== Elektromagnetizmi ===
{{main|Elektromagnetizmi}}
{{main|Optika}}
[[Skeda:Magnet0873.png|thumb|left|250px|Vijat e forcës së fushës magnetike nga një copë magneti të formuara nga pluhuri i hekurit mbi një letër]]
[[Elektromagnetizmi]] përshkruan bashkëveprimet e thërrmijave të ngarkuara, me [[fusha (fizikë)|fushat]] elektrike dhe magnetike. Ai ndahet ne [[Elektrostatika|elektrostatikë]], e cila bën studimin e bashkëveprimeve midis [[Ngarkesa elektrike|ngarkesave]] në prehje, dhe [[Elektrodinamika|elektrodinamikë]], e cila studion bashkëveprimet midis ngarkesave në lëvizje dhe [[rrezatimi]]t. Teoria klasike e elektromagnetizmit është e bazuar në ligjin e [[Forca e Lorencit|forcës së Lorencit]] dhe tek [[ekuacionet e Maksuellit]].
[[Elektrostatika]] është studimi i fenomeneve që lidhen me trupa të ngarkuar në prehje. Siç përshkruhet nga [[ligji i Kulombit]], trupa të tillë aplikojnë [[forca]] mbi njëri tjetrin. Sjellja e tyre mund të analizohet nëpërmjet koncepteve të [[fusha elektrike|fushës elektrike]] që rrethon çdo trup të ngarkuar, e tillë që çdo trup i ngarkuar i vendosur në këtë fushë është subjekt i një force në madhësi të drejtëpërdrejtë me madhësinë e ngarkesës dhe madhësinë e vlerës së fushës magnetike në atë pozicion. Në qoftë se forca është tërheqëse apo shtytëse kjo varet nga [[Magneti#Polet Magnetike|polariteti]] i ngarkesës. Elektrostatika ka aplikime të shumta, që variojnë që nga analiza e fenomeneve si vetëtimat deri tek ndërtimi i motorave, siç është për shembull [[motori elektrostatik]].
[[Elektrodinamika]] është studimi i fenomeneve që lidhen me trupa të [[Ngarkesa elektrike|ngarkuara]] në lëvizje dhe fusha [[Fusha elektrike|elektrike]] dhe [[Fusha magnetike|magnetike]] që ndryshojnë në kohë. Meqënëse një ngarkesë në lëvizje prodhon një fushë magnetike, elektrodinamika merret me efekte si [[magnetizmi]], [[rrezatimi elektromagnetik]], dhe [[induksioni elektromagnetik]], të cilat përfshijnë aplikime praktike si [[gjeneratori elektrik]] si dhe [[motori elektrik]]. Kjo pjesë e elektrodinamikës, njihet si elektrodinamika klasike. Ajo u shpjegua në një mënyrë sistematike nga [[James Clerk Maxwell|Xhejms Klark Maksuell]]. Duhet thënë se janë ekuacionet e Maksuellit ato të cilat i përshkruajnë fenomenet elektrike me një përgjithësi të madhe. Një zhvillim i mëvonshëm është [[elektrodinamika kuantike]], e cila përfshin ligjet e [[Teoria kuantike e fushës|teorisë kuantike]] në mënyrë që të shpjegojë bashkëveprimin e rrezatimit me lëndën. [[Paul Dirac|Diraku]], [[Werner Hajzenberg|Hajzenbergu]], dhe [[Pauli]] ishin disa nga pionerët që formuluan hapat fillestare që çuan tek elektrodinamikën kuantike. Elektrodinamika relativiste merr parasysh korigjimet [[Relativiteti special|relativiste]] të lëvizjes së trupave të ngarkuar që lëvizin me shpejtësi të përafërt me atë të dritës. Ajo zbatohet në fenomene që lidhen me [[përshpejtues ngarkesash]] si dhe me tuba elektronesh në [[voltazhi|voltazhe]] dhe [[korrenti elektrik|korrente]] të larta.
Elektromagnetizmi përfshin [[Fenomeni|fenomene]] të tjera elektromagnetike të jetës së përditshme. Për shembull, [[drita]] është një [[fusha elektromagnetike|fushë elektromagnetike]] oshiluese që rrezatohet nga thërrmija të ngarkuara në lëvizje. Përveç [[graviteti]]t, shumica e forcave të përditshme janë rrjedhojë të forcës elektromagnetike.
Principet e elektromagnetizmit gjejnë aplikime në disiplina të shumta si tek [[mikrovalët]], [[Antena (radio)|antenat]], makinat elektrike, [[satelitët e komunikimit]], bioelektromagnetika, [[Plazma (fizikë)|plazma]], kërkimet në përshpejtuesit [[Fizika bërthamore|bërthamorë]], [[fibrat optike]], në interferencën dhe kompatibilitetin elektromagnetik, në konvertimin e energjisë elektromekanike, deri tek aplikime teknologjike si [[radari]] dhe [[meteorologjia]]. Pajisjet elektromagnetike përfshijnë [[Transformatori|transformatorët]], [[Çelsi elektrik|çelsat elektrike]], [[radio]]/[[TV]], [[telefoni]]n, [[motori elektrik]], [[linjat e transmisionit]], [[përçuesit e valëve]], [[fibra optike|fibrat optike]], dhe [[lazeri]]n.
=== Termodinamika dhe mekanika statistike ===
{{main|Termodinamika|Mekanika statistike}}
[[Skeda:Triple expansion engine animation.gif|parapamje|320px|Një '''[[Sistemi termodinamik|sistem termodinamik]]''' tipik – nxehtësia lëviz nga dhoma e nxehtë (boileri) tek (kondensuesi) i ftohtë dhe nga ky proçes përftohet [[Puna (termodinamikë)|puna]]]]
[[Termodinamika]] studion efektet e ndryshimit të [[Temperatura|temperaturës]], [[Shtypja|shtypjes]], dhe [[vëllimi]]t në një [[Sistemi fizik|sistem fizik]] në një shkallë [[makroskopike]], si dhe transferimin e energjisë si [[nxehtësia]].<ref name="Perrot">{{cite book |author=Perrot, Pierre |title=A to Z of Thermodynamics |url=https://archive.org/details/tozofthermodynam0000perr_o6t1 |publisher=Oxford University Press |year=1998 |language=en |id=ISBN 0-19-856552-6}}</ref><ref>{{cite book |author=Clark, John, O.E. |title=The Essential Dictionary of Science |publisher=Barnes & Noble Books |year=2004 |language=en |id=ISBN 0-7607-4616-8}}</ref> Historikisht, termodinamika u zhvillua për të rritur [[Efiçenca termodinamike|efiçencën]] e [[Motori me avull|motorëve me avull]] të hershëm.<ref>{{cite book |last=Clausius |first=Ruldolf |title=On the Motive Power of Heat, and on the Laws which can be deduced from it for the Theory of Heat |publisher=Poggendorff's ''Annalen der Physick'', LXXIX (Dover Reprint) |year=1850 |language=en |id=ISBN 0-486-59065-8}}</ref>
Pika fillestare për trajtimin termodinamik të një problemi janë [[ligjet e termodinamikës]], të cilat postulojnë që [[energjia]] mund të shkëmbehet midis sistemeve fizike si nxehtësi ose [[Puna mekanike|punë]].<ref>{{cite book |author=Van Ness, H.C. |title=Understanding Thermodynamics |publisher=Dover Publications, Inc. |year=1969 |language=en |id=ISBN 0-486-63277-6}}</ref> Ato postulojnë gjithashtu edhe ekzistencën e një madhësie të quajtur [[Entropia|entropi]], e cila mund të përcaktohet për çdo sistem.<ref>{{cite book |author=Dugdale, J.S. |title=Entropy and its Physical Meaning |publisher=Taylor and Francis |year=1998 |language=en |id=ISBN 0-7484-0569-0}}</ref> Në termodinamikë, bashkëveprimet midis ansambleve të mëdha të objekteve studiohen dhe kategorizohen. Rëndësi të madhe për këtë mbajnë konceptet e [[Sistemi (termodinamikë)|sistemit]] dhe e [[Mjedisi rrethues (termodinamikë)|mjedisit rrethues]]. Një sistem përbehet nga thërrmija, lëvizja mesatare e të cilave përcakton vetitë e tij, të cilat janë të lidhura me njëra tjetrën nëpërmjet [[Ekuacionet e gjëndjes|ekuacioneve të gjëndjes]]. Vetitë mund të kombinohen për të shprehur [[Energjia e brëndshme|energjinë e brëndshme]] dhe [[Potenciali termodinamik|potencialin termodinamik]], të cilat janë shumë të vlefshme për përcaktimin e kushteve për [[Ekuilibri dinamik|ekuilibrin]] dhe [[Proçesi spontan|proçeset spontane]].
[[Mekanika statistike]] analizon [[sistemi termodinamik|sisteme]] [[makroskopike]] duke aplikuar [[Statistika|parime statistikore]] në përbërësit e tyre mikroskopike. Ajo jep një mënyrë për lidhjen e vetive mikroskopike të atomeve dhe molekulave individuale me vetitë makroskopike të të gjithë materialit që mund të observohen në jetën e përditshme. [[Termodinamika]] mund të shpjegohet si një rezultat i natyrshëm i statistikës dhe mekanikës (klasike dhe kuantike) në një nivel mikroskopik. Në veçanti, mund të përdoret për llogaritjen e madhësive termodinamike të vetive të materialeve nga analizat spektroskopike të molekulave individuale. Në këtë mënyrë, [[ligjet e gazeve]] mund të derivohen, nga supozimi se gazi është një koleksion thërrmijash inidviduale, të cilat mund të trajtohen si sfera të ngurta me [[masa|masë]]. Nga ana tjetër, në qoftë se këto thërrmija individuale kanë një [[Ngarkesa elektrike|ngarkesë elektrike]], atëhere përshpejtimi individual i këtyre thërrmijave do të shkaktojë emetimin e [[drita|dritës]]. Ishin këto fakte të marra në konsideratë ato që çuan [[Max Planck|Maks Plankun]] të formulonte ligjin e [[Rrezatimi i trupit të zi|rrezatimit të trupit të zi]],<ref>[[Max Planck]] (1925), ''A Survey of Physical Theory'' derivon ligjin e tij te rrezatimit të trupit të zi ne ato shënime në pp. 115-116, ISBN 0-486-67867-9
</ref> vetem duke supozuar që spektri i rrezatimit te emetuar nga këto thërrmija nuk është konstant në lidhje me frekuencën, por është i kuantizuar.<ref>''[[Feynman Lectures on Physics]]'', vol '''I''' p. 41-6, ISBN 0-201-02010-6</ref>
=== Relativiteti ===
{{main|Relativiteti}}
{{main|Relativiteti special|Relativiteti i përgjithshëm}}
[[Skeda:Cassini-science-br.jpg|parapamje|250px|Test me saktësi të madhe i relativitetit të përgjithshëm nga sonda [[Kazini-Hygens|Kazini]] (pikëpamje artistike): sinjalet e [[radio]]s të dërguara midis Tokës dhe sondës (valët e gjelbërta) janë [[Efekti Shapiro|të vonuara]] nga përkulja e [[hapësirë-koha|hapësirë-kohës]] (vijat blu).]]
[[Teoria e relativitetit|Relativiteti]] është një përgjithësim i mekanikes klasike që përshkruan objekte masive ose objekte që lëvizin me shpejtësi shumë të mëdha, ose sisteme shumë masive. Ai përfshin relativitetin [[relativiteti special|special]] dhe të [[Relativiteti i përgjithshëm|përgjithshëm]].
[[Teoria e relativitetit special]] u propozua më 1905 nga [[Albert Ajnshtajni]] në artikullin e tij "[[Artikujt e Annus Mirabilis#Relativiteti special|Mbi Elektrodinamikën e trupave në lëvizje]]". Titulli i artikullit i referohet faktit se relativiteti special zgjidh problemin midis [[Ekuacionet e Maksuellit|ekuacioneve të Maksuellit]] dhe mekanikës klasike. Teoria është e bazuar mbi [[Postulatet e relativitetit special|dy postulate]]: '''1.''' forma matematike e [[ligji fizik|ligjeve fizike]] është invariante në të gjitha [[kënd inercial reference|sistemet inerciale]]; dhe '''2.''' [[shpejtësia e dritës]] në [[Vakumi|boshllëk]] është konstante dhe e pavarur nga burimi i vëzhguesit. Në mënyrë që këto dy postulate mos kundështojnë njëra tjetrën kërkohet që [[hapësira]] dhe [[koha]] të unifikohen në fabrikën e [[Hapësirë-koha|hapesirë-kohës]] e cila varet në llojin e sistemit.
Relativiteti special jep një sërë rezultatesh të habitshme që duket sikur shkojnë kundër intuitës, megjithatë të gjitha këto parashikime janë të verifikuara eksperimentalisht. Ai hedh poshte [[Mekanika e Njutonit|nocionet absolute të hapësirës dhe kohës]] duke pohuar se [[distanca]] dhe [[koha]] varen tek vëzhguesi, koha dhe hapësira perceptohen në mënyrë të ndryshme, në varësi të vëzhguesit. Teoria nxjerr në perfundimin se ndryshimi tek [[masa]], [[dimensioni|dimensionet]], dhe [[koha]] shoqërohen me ndryshimet e [[Shpejtësia|shpejtësisë]] së trupit. Ajo gjithashtu jep edhe ekuivalencën e [[lenda|lëndës]] me [[energjia|energjinë]] siç jepet nga formula e [[ekuivalenca e masës me energjinë|ekuivalencës së masës me energjinë]] '''''E'' = ''mc''<sup>2</sup>''', ku ''c'' është shpejtesia e dritës në boshllëk. Relativiteti special dhe [[relativiteti Galilean]] i mekanikës Njutoniane bien dakort kur shpejtësitë e trupave janë të vogla në krahasim me atë të dritës. Relativiteti special nuk e përshkruan gravitacionin; megjithatë duhet theksuar se ai mund të pershkruajë lëvizje të nxituara në mungesë të gravitetit.<ref>Ndryshimi në shpejtësinë e dritës shkakton ndryshime tek masa, dimenisonet dhe tek koha.
{{Citation |last=Taylor |first=Edwin F. |title=Spacetime Physics |year=1966 |location=San Francisco |publisher=W.H. Freeman and Company |language=en |isbn=0-7167-0336-X |last2=Wheeler |first2=John Archibald |author2-link=John Archibald Wheeler}}
Shiko për shembull:<nowiki><ref></nowiki>''Raketa Relativiste'', Problemi #58, faqja 141, dhe përgjigjen.</ref>
[[Relativiteti i përgjithshëm]] është [[teoria]] [[Gjeometria|gjeometrike]] e [[gravitacioni]]t e publikuar nga [[Albert Ajnshtajni]] në 1915/16.<ref name="Ein1915">{{cite journal |last=Einstein |first=Albert |date=25 nëntor 1915 |title=Die Feldgleichungen der Gravitation |url=http://nausikaa2.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.x.cgi?dir=6E3MAXK4&step=thumb |url-status=dead |journal=Sitzungsberichte der Preussischen Akademie der Wissenschaften zu Berlin |language=de |pages=844–847 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161027044950/http://nausikaa2.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.x.cgi?dir=6E3MAXK4 |archive-date=27 tetor 2016 |author-link=Albert Einstein |accessdate=12 shtator 2006}}</ref><ref name="Ein1916">{{cite journal |last=Einstein |first=Albert |date=1916 |title=The Foundation of the General Theory of Relativity |url=http://www.alberteinstein.info/gallery/gtext3.html |url-status=dead |format=[[PDF]] |journal=Annalen der Physik |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206225139/http://www.alberteinstein.info/gallery/gtext3.html |archive-date=6 shkurt 2012 |accessdate=3 shtator 2006}}</ref> Ajo unifikon [[Relativiteti special|relativitetin special]], [[Ligji universal i gravitacionit i Njutonit|ligjin universal të gravitetit të Njutonit]], duke futur idenë se gravitacioni mund të përshkruhet nga [[kurbatura]] e [[hapësira|hapësirës]] dhe [[koha|kohës]]. Në relativitetin e përgjithshëm, kurbatura e [[hapësirë-koha|hapësirë-kohës]] prodhohet nga [[energjia]] e lëndës dhe rrezatimit. Relativiteti i përgjithshëm ndryshon nga [[Metrika (matematika)|metrikat]] e [[:Category:Teori gravitacioni|teorive të gravitacionit]] nga përdorimi i [[ekuacionet e fushës të Ajnshtajnit]] të cilat lidhin përmbajtjen e hapësirë-kohës me vete hapësirë-kohën. Invarianca lokale e [[Hendrik Lorentz|Lorencit]] kërkon që manifoldi në RP të jetë 4-dimensional dhe Lorencian në vend të atij [[Manifoldi Rimanian|Rimanian]]. Për më tepër, parimi i [[Kovarianca e përgjithshme|kovariancës së përgjithshme]] e bën të domosdoshme përdorimin e [[analiza tensoriale|analizës tensoriale]].
Suksesi i pare i relativitetit të përgjithshëm që në shpjegimin e [[preçesioni]]t anormal të [[perihelioni]]t të [[Mërkuri (planet)|Mërkurit]]. Në 1919, [[Arthur Stanley Eddington|Artur Edington]] lajmëroi që vëzhgimi i një [[ylli]] pranë [[eklipsi]]t [[Dielli|diellor]] konfirmoi parashikimet e relativitetit të përgjithshëm se trupat masivë mund të përkulin dritën. Që atëhere, shumë [[Testime të relativitetit të përgjithshëm|observime dhe eksperimente]] kanë konfirmuar shumë nga [[#Parashikimet|parashikimet e relativitetit të përgjithshëm]], përfshirë [[bymimi kohor gravitacional]], [[zhvendosja në të kuqe]] e gjatësisë valore të dritës, [[Vonesa e Shapiros|vonesën e sinjalit]], dhe [[Rrezatimi gravitacional|rrezatimin gravitacional]]. Për më tepër, vëzhgime të shumta në kohën e sotme interpretohen si nje afirmim pozitiv i një nga parashikimeve më të çuditshme dhe ekzotike të relativitetit të përgjithshëm, ekzistencës së [[Vrima e zezë|vrimave të zeza]].
=== Mekanika kuantike ===
{{main|Mekanika kuantike}}
[[Skeda:HAtomOrbitals.png|thumb|left|250px|Disa nga [[Konfigurimi elektronik|orbitalet e para elektronike]] të [[atomi i hidogjenit|atomit të hidrogjenit]] të treguara si grafe të ngjyrosura të [[amplituda e probabilitetit|densitetit probabilistik]]]]
[[Mekanika kuantike]] është dega e fizikës që trajton sistemet [[atomi]]ke dhe [[thërrmija nënatomike|nënatomike]] si dhe bashkëveprimin e tyre me [[RRezatimi|rrezatimin]] në terma të madhësive të [[Madhësitë e observueshme|observueshme]]. Ajo bazohet mbi faktin që të gjitha format e energjisë lëshohen në njësi diskrete të quajtura "[[kuanti|kuante]]". Duhet theksuar se, teoria kuantike lejon vetëm përdorimin e llogaritjeve [[Probabiliteti|probabilistike]] ose [[statistika|statistike]] mbi tiparet e thërrmijave nënatomike, të dhëna nëpërmjet [[Funksioni valor|funksionit valor]]. [[Ekuacioni i Shrodingerit]] në mekanikën kuantike luan rolin analog që [[ligjet e Njutonit]] dhe [[ligji i konservimit të energjisë]] luajnë në mekanikën klasike — pra, ai parashikon sjelljen e [[sistemi dinamik|sistemeve dinamike]] në të ardhmen — ky funksion është një [[Ekuacioni i valës|ekuacion vale]] i dhënë në terma të funksionit valor i cili parashikon në një mënyrë analitike dhe preçise probabilitetin e ngjarjeve dhe rezultateve.
Sipas teorive të vjetra të [[Fizika klasike|fizikës klasike]], energjia trajtohet si një fenomen i vazhdueshëm, kurse lënda mendohet si diçka që zë një vend në hapësire dhe lëviz në mënyrë të vazhdueshme. Sipas teorisë kuantike, energjia emetohet dhe absorbohet në njësi të vogla, diskrete. Një copë individuale ose paketë energjie, quhet një kuant (shumës. kuante), kështu që në disa raste ajo sillet tamam si një grimcë lënde; të gjitha thërrmijat shfaqin veti [[vala|valore]] kur janë në lëvizje kështu që në mekanikën kuantike lënda nuk mendohet si e lokalizuar në një vend por si e shpërndarë në një farë mënyre.Për shembull, drita, ose rrezatimi elektromagnetik, që lëshohet ose absorbohet nga një atom ka vetëm [[frekuenca]] (ose [[gjatësia e valës|gjatësi valësh]]) të caktuara, siç mund të shihet nga [[spektri atomik|vijat spektrale]] që i korrespondojnë elementit të atij atomi. Teoria kuantike tregon se keto frekuenca i korrespondojnë energjive të përcaktuara të kuanteve të dritës, ose [[fotoni|fotoneve]], kjo del nga fakti qe [[elektroni|elektronet]] në një atom lejohen të marrin vetem vlera të caktuara të energjisë, ose e thënë ndryshe elektronet mund të ekzistojne vetëm në nivele të caktuara energjitike, një kuant energjie emetohet ose absorbohet kur frekuenca është në proporcion të drejtë me diferencën e energjisë me dy niveleve.
Formalizmi i mekanikes kuantike u zhvillua gjatë 1920-ve. Në 1924, [[Luiz de Brojli]] propozoi se valët dritore nuk janë të vetmet të cilat shfaqin një karaker dual, pra vala sillet si thërmije siç ndodh në efektin fotoelektrik dhe në spektrat atomike, edhe thërrmijat grimcore shfaqin dukuri valore. Sugjerimi i de Brojlit dha dy formulime të ndryshme të mekanikës kuantike. [[Mekanika valore]] e [[Erwin Schrodinger|Ervin Shrodingerit]] (1926) përfshin përdorimin e një koncepti matematik, funksionit valor, i cili është i lidhur me probabilitetin e gjëndjes së një thërrmije në një pikë të hapësirës. [[Mekanika e matricave]] e [[Werner Heisenberg|Uerner Hajzenbergut]] (1925) nuk e përmend fare konceptin e funksionit valor ose koncepte të ngjashme, e megjithatë ajo u tregua se ishte komplet ekuivalente me teorinë e Shrodingerit. Një zbulim shume i rëndësishëm në teorine kuantike është [[parimi i papërcaktueshmërisë]], i enunciuar për herë të parë nga Hajzenbergu në 1927, i cili vendos një limit absolut teorik në saktësinë që mund të arrihet në disa matje; si rezultat i kesaj, mendimi i disa shkencetareve se gjendja fizike e nje sistemi mund të matet në menyre ekzakte për tu përdorur në parashikimin e gjendjes së sistemit në të ardhmen duhet të braktisej. Mekanika kuantike u kombinua me teorinë e relativitetit në formulimin e [[Paul Dirac|P. A. M. Dirakut]] (1928), e cila, përveç të tjerash, parashikoi ekzistencën e [[Antilënda|anti-thërrmijave]]. Zhvillime të tjera të teorisë përfshinë [[Statistika kuantike|statistikën kuantike]], të prezantuar në një formë nga Ajnshtajni dhe [[Satyendranath Bose|S. N. Bose]] ([[statistika Bose-Ajnshtajn]]) dhe në një formë tjetër nga Diraku dhe [[Enriko Fermi]] ( [[statistika Fermi-Dirak]]); [[Elektrodinamika kuantike]], merret me bashkeveprimin midis thërrmijave të ngarkuara dhe fushës elektromagnetike; përgjithësimi i saj jepet nga, [[teoria kuantike e fushës]]; dhe [[elektronika kuantike]]. Zbulimi i mekanikës kuantike në fillimin e shekullit të 20-të revolucionoi fizikën, sic shihet mekanika kuantike është një nga degët më themelore në pothuajse të gjitha fushat kontemporare të kerkimit.
== Kërkimi ==
=== Teoria dhe eksperimenti ===
Kultura e kërkimit në fizikë ndryshon nga shumica e shkencave në ndarjen e [[teoria|teorisë]] dhe [[eksperimenti]]t. Që nga [[shekulli i dymbëdhjetë]], shumica e fizikantëve jane specializuar ose në [[fizika teorike|fizikën teorike]] ose në atë [[fizika eksperimentale|eksperimentale]]. Fizikanti i madh [[Italia]]n [[Enriko Fermi]] ([[1901]]–[[1954]]), i cili bëri kontribute themelore si në teori ashtu edhe në fushën eksperimentale në [[fizika bërthamore|fizikën bërthamore]], mund të thuhet se qe një veçanti. Në kontrast me këtë, pothuajse të gjithë teoricienët e suksesshëm në [[biologji]] dhe [[kimi]] (për shembull [[Kimia kuantike|kimisti kuantik]] dhe [[Biokimia|biokimisti]] Amerikan [[Linus Pauling]]) kane qënë eksperimentalist, edhe pse në kohët e fundit kjo po ndryshon.
Teoricienet kërkojnë të zhvillojnë [[modele matematike]] që bien dakort me eksperimentet ekzistuese por në të njëjtën kohë bëjnë parashikime për rezultate në të ardhmen, ndërsa eksperimentalistët bëjnë eksperimente për testimin e parashikimeve teorike si dhe eksplorojnë (zbulojnë) fenomene te reja. Edhe pse teoria dhe eksperimenti janë të zhvilluara në mënyrë të ndarë ato varen ngushtë tek njëra tjetra. Progresi në fizikë vjen kur eksperimentalistët bëjnë një zbulim që teoritë ekzistuese nuk mund ta shpjegojnë, ose kur teoritë e reja japin baza për parashikime eksperimentale të testueshme. Teoricienët punojnë ngushtë me eksperimentalistët që zakonisht janë ata që përdorin [[Fenomenologjia (shkencë)|fenomenologjinë]].
[[Fizika teorike]] është e lidhur ngushtë me [[Matematika|matematikën]], e cila është gjuha mbi të cilën teoritë fizike janë të bazuara, duhet thënë se fusha të tëra të matematikës, si [[analiza matematike]], u shpikën posaçërisht për të zgjidhur problemet fizikë.
=== Fushat e kërkimit ===
Fushat kontemporante të kërkimit në fizikë mund të ndahen në [[Fizika e materies së kondensuar|fizikën e materies së kondensuar]]; [[fizikën atomike, molekulare, dhe optike]]; [[Fizika bërthamore|fizikën bërthamore]]; [[Astrofizika|astrofizikën]]; [[Gjeofizika|gjeofizikën]] dhe [[Biofizika|biofizikën]]. Disa departamente fizike kane edhe fusha speciale kerkimi mbi [[edukimin në fizikë]]. Që nga shekulli i njëzetë, fushat individuale të fizikës kanë filluar të bëhen shumë të [[specializimi|specializuara]], sot shumica e fizikantëve punojnë në një fushë të vetme gjatë gjithë karrieres së tyre. "Universalistë" si [[Albert Ajnshtajni]] (1879–1955) dhe [[Lev Landau]] (1908–1968), të cilët punuan në fusha të shumta në fizikë, në kohët e sotme janë shumë të rrallë.<ref>
Edhe , pse universalizmi inkurajohet në fizikë. Për shembull, [[World Wide Web]], i cili u shpik në [[CERN]] nga [[Tim Berners-Lee]], u krijua si nje servis i infrastukturës komjuterike tek CERN, për tu përdorur nga fizikantët në mbare boten. E njëjta gjë mund të thuhet edhe për [[arXiv.org]]
</ref>
=== Fizika e materies së kondensuar ===
{{main|Fizika e trupave të ngurtë}}
{{main|Fizika e materies së kondensuar}}
[[Skeda:Bose Einstein condensate.png|parapamje|350px|Të dhëna mbi shpërndarjen e shpejtësisë për një gaz të atomeve të [[rubidiumi]]t, konfirmuan zbulimin e një faze të re të lëndës të quajtur, [[kondensatet Boze-Ajnshtajn]]]]
[[Fizika e materies së kondensuar]] është një fushë e fizikës që merret me vetitë fizike makroskopike të [[lënda|lëndës]]. Në vecanti, ajo merret me [[faza (lënda)|fazat]] e kondensuara që shfaqen sa herë që numri i përbërëseve të sistemit është shumë i madh dhe forcat e bashkëveprimit midis përbërëseve janë shumë të forta. Shembujt më të njohur janë fazat e kondensuara të [[Fizika e trupave të ngurtë|ngurta]] dhe [[lëngu|lëngjet]], të cilat janë rrjedhojë e lidhjeve dhe [[forca elektromagnetike|forcave elektromagnetike]] midis [[atomi|atomeve]]. Forma më ekzotike të fazave të kondensuara përfshinë [[superfluidet]] dhe [[Kondensatet Boze-Ajnshtajn]] të gjetura në disa sisteme atomike në [[temperatura]] shume të ulta, si dhe fazën [[superpërcjellshmëria|superpërcjellëse]] që shfaqet në [[elektrone përcjellës]] në disa materiale të caktuara, si dhe fazat [[ferromagneti]]ke dhe [[antiferromagneti]]ke të [[spini (fizika)|spinit]] në [[latica kristalore|laticën atomike]].
=== Fizika atomike, molekulare, dhe optike ===
{{main|Fizika atomike, molekulare, dhe optike}}
[[Skeda:Military laser experiment.jpg|thumb|250px|Një shkencëtar ushtrie punon me një [[Lazeri|lazer]] mbi një [[tavolinë optike]].]]
Fizika [[atomi]]ke, [[molekula]]re, dhe [[Optika|optike]] (AMO) është studimi i bashkëveprimeve [[lënda|lëndë]]-lëndë dhe [[drita|dritë]]-lëndë në shkallën e një [[atomi]] të vetëm ose për disa struktura që përmbajnë vetëm pak atome. Të treja deget janë të grupuara së bashku për shkak të ndërlidhjeve, ngjashmërise së metodave që përdoren dhe shkalleve të ngjashme të [[energjia|energjisë]]. Të treja zonat përfshijnë trajtime [[fizika klasike|klasike]] ose [[mekanika kuantike|kuantike]]; siç dihet analizimi i sistemit bëhet nga një këndvështrim mikrosokpik (në kontrast me analizimin makroskopik).
[[Fizika atomike]] studjon çatinë [[elektroni]]ke të [[atomi|atomeve]]. Fusha kërkimore në kohët tona po fokusohet në kontrollin kuantik, ftohjen dhe zënien në grackë të atomeve dhe ioneve, në përplasjet dinamike në temperaturë të ulta si dhe në sjelljen e gazeve që bashkëveprojnë në mënyrë të dobët (Kondensatet Bose-Ajnshtajn si dhe sistemet e holluara Fermionike të degjeneruara), në matjen me preçision të konstanteve themelore si dhe në efektet e korrelacioneve të elektroneve në strukturën dhe dinamikën e sistemeve. Fizika atomike është e infulencuar nga [[Bërthama e atomit|bërthama]] (shiko, për shembull, [[ndarja e niveleve energjitike|ndarjen e niveleve energjitike]]), kurse fenomene intra-bërthamore si [[Fisioni bërthamor|fisioni]] dhe [[Fuzioni bërthamor|fuzioni]] konsiderohen pjesë të [[Fizika bërthamore|fizikës bërthmore]].
[[Fizika molekulare]] fokusohet në struktura multi-atomike si dhe në bashkëveprimin e tyre të brendshëm ose të jashtëm me lëndën dhe dritën. [[Fizika optike]] është e veçantë nga [[optika]] sepse ajo nuk tenton që të fokusohet në kontrollimin e fushave klasike të dritës nga objektet makroskopike, por në vetitë themelore të [[fusha optike|fushave optike]] dhe bashkëveprimit të tyre me dritën në botën mikroskopike.
=== Fizika bërthamore ===
{{main|Fizika bërthamore}}
[[Skeda:CMS Higgs-event.jpg|thumb|Një ngjarje e simuluar në një nga detektorët CMS të [[Përplasësi i Madh i Hadroneve]], tregon shfaqjen e bozonit Higgs.]]
[[Fizika bërthamore]] merret me studimin e përbërëseve [[thërrmijat elementare|elementare]] të [[lënda|lëndës]] dhe [[energjia|energjisë]], si dhe me bashkëvepimet mes tyre. Ajo njihet gjithashtu edhe si "fizika e energjisë së lartë", sepse shumë thërrmija elementare nuk shfaqen zakonisht, veçse në [[përplasja|përplasje]] që ndodhin në energjira shumë të larta me thërrmijat e tjera, siç ndodh në [[përshpejtuesit e thërrmijave]].
Tani, bashkëveprimet e thërrmijave elementare përshkruhen nga [[Modeli Standart]]. Ky model merr parasysh 12 thërrmija të njohura të lëndes të cilat bashkëveprojnë nëpërmjet [[forcat themelore|forcave themelore]] [[forca e fortë nukleare|të fortë]], [[forca e dobët nukleare|të dobët]], dhe asaj [[elektromagnetizmi|elektromagnetike]]. Dinamika e thërrmijave të lëndës përshkruhet nëpërmjet shkëmbimit thërrmijave mesazhere që mbajnë forcat. Këto thërrmija mesazhere njihen rrespektivisht si [[gluoni|gluonet]], [[bozoni W|W<sup>−</sup> dhe W<sup>+</sup>]] dhe [[bozoni Z]], si dhe [[fotoni]]. Modeli Standart gjithashtu parashikon ekzistencën e një thërrmije të njohur si [[bozoni]] [[Bozoni i Higgsit|Higgs]], ekzistenca e të cilit nuk është verifikuar akoma.
=== Astrofizika ===
{{main|Astrofizika|Kozmologjia fizike}}
[[Skeda:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|250px|left|Imazhi i dritës së dukshme nga thellësia e [[universi]]t, [[Fusha ultra e thellë e Habëllit]]]]
[[Astrofizika]] dhe [[astronomia]] janë aplikimet e teorisë dhe metodave fizike për studimin e [[Struktura yjore|strukturës yjore]], [[Evolucioni yjor|evolucionit yjor]], origjinës së [[Sistemi diellor|sistemit diellor]], dhe problemeve të lidhura me [[Kozmologjia fizike|kozmologjinë]]. Për shkak se astrofizika është një subjekt shumë i gjerë, astrofizikantët zakonisht aplikojnë shumë disiplina të fizikës, përfshirë mekanikën, elektromagnetizmin, mekanikën statistike, termodinamikën, mekanikën kuantike, relativitetin, fizikën bërthamore, dhe fizikën atomiko-molekulare.
Astrofizika u zhvillua nga shkenca e vjetër e astronomisë. Astronomët e civilizimeve të hershme bërën vëzhgime metodike të qiellit, kjo duket nga artifaktet e shumta astronomike të kohëve të hershme të gjetura në kultura të ndryshme. Pas shekujsh zhvillimi nga astronomët Babiloniane dhe Greke, astronomia perëndimore u fut në një periudhë letargjike për katërmbëdhjetë shekuj deri në ardhjen e [[Nikolaus Kopernikus|Nicolaus Copernicus]] i cili modifikoi [[sistemin Ptolemaik]] duke vendosur diellin në qendër të universit. Observimet e detajuara të [[Tycho Brahe]]s çuan në [[Ligjet e Keplerit të lëvizjes planetare]]. Në të njëjtën kohë [[teleskopi]] i [[Galileo Galilei|Galileut]] ndihmoi në zhvillimin e shkencës moderne. Teoria e Njutonit e gravitetit universal dha një bazë dinamike për ligjet e Keplerit. Në fillim te shekullit te 19-te., shkenca e mekanikes qiellore arriti një stad shumë të zhvilluar në duart e [[Leonhard Euler]], [[Josef Luiz Lagranzhi|J. L. Lagranzhit]], [[Pierre Simon de Laplace|P. S. Laplasit]], dhe të tjerëve. Teknika matematike të fuqishme bënë të mundur zgjidhjen analitike të disa nga problemeve më thelbesore të gravitacionit klasik të zbatura tek sistemi diellor. Në fund të shekullit të 19-të, zbulimi i [[vijat spektrale|vijave spektrale]] në dritën e diellit provoi se elementet e gjetur tek Dielli gjënden edhe në Toke. Gjatë kësaj kohe interesi u zhvendos nga përcaktimi i distancës dhe pozicionit të yjeve tek përcaktimi i përbërjes së tyre fizike (shikoni [[struktura yjore]] dhe [[evolucioni yjor]]). Për shkak se aplikimi i fizikës tek astronomia ka zënë nje rol thelbësor përgjatë shekullit të 20-të, diferencimi midis [[Astronomia|astronomisë]] dhe [[Astrofizika|astrofizikës]] është zhdukur.
Zbulimi nga [[Karl Jansky]] në 1931 që radio sinjalet e emetuara nga trupat qiellore shënoi fillimin e shkencës së [[radio astronomia|radio astronomisë]]. Në kohët e fundit, zbulimet astronomike janë zgjeruar me hedhjen e sondave kozmike. Perturbimet dhe interferenca nga atmosfera e Tokes e bejnë të domosdoshme përdorimin e [[astronomia e rrezeve-X|astronomisë së rrezeve-X]],[[astronomia me valë infra te kuqe|infra te kuqe]], [[astronomia ultraviolet|ultraviolet]], [[astronomia e rrezeve gama|rreze gama]]. [[Teleskopi hapësinor Habëll]], i lëshuar në 1990, ka bërë të mundur shikimin e pamjeve vizuale të një kualiteti dhe qartësie të lartë që ja kalon pamjeve të marra nga instrumentet tokësore; vëzhgimet nga Toka përdorin teleskope me [[optika adaptive|optikë adaptive]] e cila bën të mundur kompesimin e turbulencës pranë [[atmosfera|atmosferës]] së [[Toka|Tokës]].
[[Kozmologjia fizike]] është studimi i formimit dhe evolucionit të universit në shkallat më të mbëdha. Teoria e relativitetit e Albert Ajnshtajnit luan një rol thelbësor në teoritë moderne kozmologjike. Në fillim të shekullit të 20-të, zbulimi i [[Edwin Hubble|Habëllit]] që universi po zgjerohej, siç tregohet nga [[diagrami i Habëllit]], bëri që të dilnin teori të reja si [[Modeli i gjendjes se qendrueshme]] te universit dhe ai i [[Big Bang|Bumit te madh]]. Teori e Bumit te Madh u konfirmua nga suksesi i parashikimeve të teorisë së [[Nuklosinteza e Bumit të Madh|Nuklosintezës së Bumit te Madh]] dhe zbulimit të [[Sfondi kozmik mikrovalor|sfondit kozmik mikrovalor]] në 1964. Modeli i Bumit të madh qëndron mbi dy shtylla teorike: Teoria e relativitetit të përgjithshëm e Albert Ajnshtajnit dhe [[parimi kozmologjik]]. Kozmologjistët, kohët e fundit kanë formuar një [[Modeli Lambda-CDM|model preçiz]] të evolucionit të universit, i cili perfshin [[Inflacioni kozmik|inflacionin kozmik]], [[Energjia e zezë|energjinë e zezë]] dhe [[Lënda e zezë|lëndën e zezë]].
=== Fizika e aplikuar ===
{{main|Fizika e aplikuar}}
[[Fizika e aplikuar]] është një term i përgjithshëm për fizikën që hyn në pune për një përdorim të caktuar. ''Aplikimi'' dallohet nga ''fizika e pastër'' nga një kombinim delikat i faktorëve si motivacioni i kërkuesve dhe sjellja e tyre në lidhje me teknologjinë ose shkencën që ndikohet nga puna e tyre.<ref>[http://www.stanford.edu/dept/app-physics/ Stanford Applied Physics Department Description]</ref> Kjo degë ndryshon nga [[inxhinieria]] sepse fizikanti mund të mos dizenjojë ndonje gjë të caktuar, por ai i perdor konceptet fizike gjatë kohës që bën kërkime me qëllim që të zhvillojë teknologji të reja për zgjidhjen e një problemi. Kjo në një fare mënyre është e ngjashme me [[Matematika e aplikuar|matematikën e aplikuar]]. Fizikantët e aplikuar mund të jenë të interesuar në përdorimin e fizikës për kërkime shkencore. Për shembull,njerzit që punojnë në [[Përshpejtuesi bërthamorë|përshpejtuesit bërthamorë]] kërkojnë që të ndërtojnë detektorë më të mirë thërrmijash për kërkime në fizikën teorike.
Fizika përdoret jashtëzakonisht shumë në çdo degë [[Inxhinieria|inxhinierie]]. Për shembull, [[statika]], një nëndegë e [[mekanika klasike|mekanikës]], përdoret për ndërtimin e [[ura]]ve ose strukturave të tjera, kurse [[akustika]] përdoret për të ndërtuar salla më të mira për koncertet ose operat. Një kuptim i fizikës është shumë i rëndësishëm në dizenjimin e simulatorëve realistë për fluturime ose për lojrat kompjuterike, si në [[motori fizik|motorin fizik]], apo edhe në filma për arritjen e efekteve realiste.
=== Fizika edukative ===
{{main|Fizika edukative}}
[[Fizika edukative]] i referohet metodave të tanishme pedagogjike që përdoren për të mësuar fizikën, si dhe asaj pjese të kërkimeve pedagogjike që kërkojnë të përmirësojnë këto metoda. Historikisht, fizika është mësuar në shkollën e lartë dhe në nivelin unversitar, së bashku me ushtrimet e laboratorit të cilat kanë për qëllim verifikimin e koncepteve që janë shpjeguar gjatë leksioneve. Programet universitare zakonisht përfshinë trainimin në degët themelore, të fizikës klasike dhe asaj kuantike. Trainimi specializohet më tej kur studenti mbron doktoraturën për një temë të caktuar. Shumica e universiteteve kontemporane kanë grupe të specializuar brenda departamentit të cilat merren me një program të caktuar (si psh grupi i optikës kuantike). Një nga pedagogët më te famshëm në fizikë [[Richard Feynman|Riçard Fajman]] mendonte se dhënia e mësimit ne fizikë qe një art më vete.
=== Publikime të rëndësishme në fizikë ===
Shiko: [[Lista e publikime të rëndësishme në fizikë|Publikime të rëndësishme në fizikë]]
== Shiko edhe ==
<div class="references-small" style="-moz-column-count:3; column-count:4;">
* [[Mekanika klasike]]
* [[Mekanika e Njutonit]]
* [[Mekanika e Hamiltonit]]
* [[Mekanika e Lagranzhit]]
* [[Elektromagnetizmi]]
* [[Optika]]
* [[Elektrodinamika kuantike]]
* [[Teoria e relativitetit]]
* [[Termodinamika]]
* [[Mekanika statistike]]
* [[Mekanika kuantike]]
* [[Teori shkencore|Teoria Shkencore]]
</div>
== Shënime ==
== Burimet e të dhënave ==
{{reflist|2}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.physics.org Portal i drejtuar nga Instituti i Fizikës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040902123039/http://physics.org/ |date=2 shtator 2004 }}
* [http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/hph.html Koncepte themelore]
* [http://www-physics.lbl.gov/~stapp/repsept24.txt Diskutim]
* [http://www.albfizika.com Portali fizika]{{Lidhje e thyer}}
=== Organizata (Web) ===
* [https://web.archive.org/web/20041012041319/http://www.aip.org/index.html AIP: Instituti Amerikan i Fizikës]
* [http://www.iop.org/ IOP: Instituti i Fizikes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190521010833/http://www.iop.org/ |date=21 maj 2019 }}
* [http://www.aps.org/ APS: Shoqëria Amerikane Fizike]
* [http://www.spsnational.org/ SPS: Shoqëria e Studentëve të Fizikës Amerikane]
* [http://www.cap.ca/ CAP: Organizata Kanadeze e Fizikantëve]
* [http://www.eps.org/ EPS: Shoqëria Fizike Europiane]
* [https://ikf-akad.al/ IKF: Instituti Kombëtar i Fizikës]
<!-- LIBRA -->
<div class="infobox sisterproject" cellspacing="0" style="width:280px; height:60px; background: #f9f9f9;">
<div style="float: left;">[[Skeda:Wikibooks-logo-en.svg|50px|none|Wikibooks]]</div>
<div style="margin-left;">'' '''[[Wikibooks]]''' '' {{ #if: [[Wikibooks:Physic|Fizika]]}}
{{ #if:
| ''një faqe''
| {{ #if: Physics
| ''ka disa''
}}
}}
<div style="margin-left:10px;">'''''
{{ #if:
| [[Wikibooks:Physics/{{{2}}}|{{{3}}}]]
|
{{ #if:
| [[Wikibooks:Physics/{{{2}}}|{{{2}}}]]
|
{{ #if: Physics
| [[Wikibooks:Physics|'''''libra në degën e fizikës''''']]
| [[wikibooks:Special:Search/Fizika|Fizikë]]
}}
}}
}}'''''</div></div></div>
<!-- AXHENDA -->
<div class="infobox sisterproject" cellspacing="0" style="width:280px; height:60px; background: #f9f9f9;">
<div style="float: left;">[[Skeda:Wikibooks-logo-en.svg|50px|none|Wikibooks]]</div>
<div style="margin-left;">'' '''[[Wikibooks]]''' ka një'' <br />''[[:Wikibooks:Category:Physics|'''axhendë studimi për fizikën''']]''
</div></div>
<!-- SHKOLLA -->
<div class="infobox sisterproject" cellspacing="0" style="width:280px; height:60px; background: #f9f9f9;">
<div style="float: left;">[[Skeda:Wikibooks-logo-en.svg|50px|none|Wikibooks]]</div>
<div style="margin-left;">'' '''[[Wikibooks]]''' ''
{{ #if:
| [[Wikibooks:FHSST Fizikë|'' '''Libër fizike për shkollat e mesme''' '']]
}} ''ka një''<div style="margin-left:10px;">
{{ #if:
| [[wikibooks:FHSST Physics/{{{2}}}|{{{3}}}]]
|
{{ #if:
| [[wikibooks:FHSST Physics/{{{2}}}|{{{2}}}]]
|
{{ #if: FHSST Physics
| ''[[wikibooks:FHSST Physics|'''libër fizike për shkollat e mesme''']]'' }} }}
}}
</div></div></div>
{{Navbox
| name = Nën-fushat e përgjithshme në Fizikë
| title = Nën-fushat e përgjithshme në Fizikë
|list1=[[Akustika]] {{G•}} [[Agrofizika]] {{G•}} [[Astrofizika]] {{G•}} [[Fizika atmsoferike]] {{G•}} [[Biofizika]] ([[Fizika mjekësore]], [[Neurofizika]]){{G•}} [[Mekanika]] ([[Mekanika klasike|Klasike]] {{G•}} [[Mekanika kuantike|Kuantike]] {{G•}} [[Mekanika statistike|Statistike]]) {{G•}} [[Elektromagnetizmi]] ([[Optika]]) {{G•}} [[Dinamika]] ([[Dinamika e fluideve]] {{G•}} [[Termodinamika]]) {{G•}} [[Teoria e relativitetit|Relativiteti]] <br /> [[Fizika bërthamore|Fizika e energjisë së lartë]] {{G•}} [[Teoria e fushës kuantike]] {{G•}} [[Fizika e materies së kondensuar]] {{G•}} [[Fizika atomike, molekulare, dhe optike]]
}}
{{Navbox
| name = Forcat themelore
| title = Katër [[forcat themelore të bashkëveprimit]] në fizikë
| titlestyle =
| list1 = <div>[[Bashkëveprimi i fortë]] {{G•}} [[Elektromagnetizmi]] {{G•}} [[Bashkëveprimi i dobët]] {{G•}} [[Gravitacioni]]</div>
}}
{{Portal/Livadhi|fizika}}
{{Artikull i përkryer|dita=31|muaj=07|viti=2010}}
[[Kategoria:Fizikë| ]]
[[Kategoria:Shkencë]]
jxhr6dtez6sabv56kzk2hoaq4h283wa
Teoria e numrave
0
1733
2939321
2913031
2026-04-07T16:17:51Z
Smallem
126080
Rregullime të parametrave të citimeve ([[User:Smallem/Hollësi|hollësi]])
2939321
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Ulam Spiral Divisors 100000.png|parapamje|Kjo spirale Ulam shërben për ta ilustruar Teorinë e numrave]]
'''Teoria e numrave''' është një ndër disiplinat më të aplikuara në matematikë. Ashtu si edhe shumë degë tjera të matematikes, teoria e numrave gjenë zbatim në jetën e përditshme, përshembull në shkenca kompjuterike dhe në kriptografi. Objektiv kryesor i teorisë së numrave është studimi i numrave të plotë më saktësisht studimin e numrave natyror dhe vetitë e tyre si dhe mardheniet që i posedojnë ato. Kjo disipline është mjaftë e gjerë prandaj edhe për studim më të leht ndahet në tre drejtime të tjera të cilat e marrin emrin e tyre varësisht nga instrumentet e matematike të cilat i përdorin:
'''Teoria Klasike e Numrave''' e cila përdor metoda krejtësisht të pastra teorike numerike.
'''Teoria Analitike e Numrave''' e cila operon me metodat bazë të analizës matematike e veçanërisht me metodat bazë të funksioneve komplekse.
'''Teoria Algjebrike e Numrave''' e cila operon me metoda totalisht algjebrike dhe veçanërisht me konceptin e idealeve dhe fushave algjebrike.
'''Teoria Gjeometrike e Numrave''' është pjesa e teorisë së numrave e cila përdor gjeometrinë për studimin e numrave algjebrikë.
Disa koncepte kryesore të Teorisë së numrave janë studimi i numrave të thjeshtë, plotpjestueshmëria, rrënjet primitive, format kuadratike, ekuacionet e diofantit, thyesat e vazhdueshme, implementimi i saj në shkencat e tjera, etj.<ref>{{cite journal|title=Teoria e numrave|url=http://www.lxjkh.com/info_detail/?sq_3-853540834&Teoria_e_numrave|journal=lxjkh|language=sq|access-date=7 shkurt 2022|archive-date=7 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220207084841/http://www.lxjkh.com/info_detail/?sq_3-853540834&Teoria_e_numrave|url-status=dead}}</ref>
''Një fakt interesant'': me anë të thyesave të vazhdueshme është vërtetuar se pianoja nuk mund të akordohet në menyrë perfekte.<ref>{{cite journal|title=10 fakte magjepsëse rreth numrave|url=https://papirusi.com/10-fakte-magjepsese-rreth-numrave|journal=Papirusi|language=sq}}</ref>
== Plotpjestueshmëria dhe pjestimi me mbetje ==
Nga pjestimi i një numri të plotë me një numër të plotë pozitiv mund të përfitojmë dy numra: herësin dhe mbetjen. Puna me këta numra na dërgon tek një term i rëndësishëm tek aritmetika modulare, e cila luan një rol të rëndësishëm në matematikë dhe që gjen zbatim edhe në gjithë shkencën kompjuterike. Disa aplikime të rëndësishme të aritmetikës modulare janë: gjenerimi i numrave pseudorandom, caktimi i vendndodhjeve të kujtesës së kompjuterit për skedarët, ndërtimi i shifrave kontrolluese dhe enkriptimi i mesazheve.<ref>{{cite journal|title=Elemente nga Teoria e Numrave|url=https://www.scribd.com/document/188116434/Teoria-e-numrave|journal=Scribd|language=sq|via=Erblina Zeqiri}}</ref>
=== ''Pjestimi'' ===
''Përkufizim:'' Nëse a dhe b janë numra të plotë me a ≠ 0, themi se a plotpjestohet nga b nëse ka një numër të plotë c të tillë që b = ac (ose ekuivalente, nëse b a janë numra të plotë). Kur a pjesëton b, themi se a është një faktor ose pjesëtues i b, dhe se b është një shumëfish i a. Shënimi a ∣ b tregon se a plotjestohet me b. Ne shkruajmë a̸ | b kur a nuk e plotpjeston b.
''Shënim''''':''' a ∣ b mund të shprehim duke përdorur kuantifikatorët si ∃c(ac = b).
= Aritmetika modulare =
Në matematikë, aritmetika modulare është një sistem aritmetik për numra të plotë, ku numrat "mbështjellen" kur arrijnë një vlerë të caktuar, të quajtur modul. Qasja moderne ndaj aritmetikës modulare u zhvillua nga Carl Friedrich Gauss në librin e tij Disquisitiones Arithmeticae, botuar në 1801.
''Përkufizim:'' Nëse a dhe b janë numra të plotë dhe m është një numër i plotë pozitiv, atëherë a është kongruent me b modul m. Ne përdorim shënimin a ≡ b (mod m) për të treguar se a është kongruente me b modulin m. Themi se a ≡ b (mod m) është një kongruencë dhe se m është moduli i saj (moduli shumës). Nëse a dhe b nuk janë kongruentë të modulit m, shkruajmë a ≢ b (mod m).
Bashkësia e të gjithë numrave të plotë kongruentë me një numër të plotë një modul m quhet klasa e kongruencës së një moduli m
[[Skeda:Clock group.svg|parapamje|286x286px|Shembull i modulit përmes dy sistemeve të ndryshme të paraqitjes së orës]]
Duhet të kemi shumë kujdes kur të jemi duke punuar me kongruencat. Disa veti që mund të presim të jenë të vërteta nuk janë të vlefshme. Për shembull, nëse ac ≡ bc (mod m), kongruenca a ≡ b (mod m) mund të jetë e rreme. Në mënyrë të ngjashme, nëse a ≡ b (mod m) dhe c ≡ d (mod m), kongruenca ac ≡ bd (mod m) mund të jetë e pavlefshme.<ref>{{cite journal|title=An Introduction to Modular Math|url=https://www.khanacademy.org/computing/computer-science/cryptography/modarithmetic/a/what-is-modular-arithmetic|journal=Khan Academy|language=en}}</ref>
=== ''Moduli aritmetik m'' ===
Le të përcaktojmë veprime aritmetike në Zm, bashkësinë e numrave të plotë jonegativë më të vegjël se m, pra bashkësinë {0, 1, … , m − 1}. Në veçanti, ne përcaktojmë mbledhjen e këtyre numrave të plotë, të shënuar me +<sub>m</sub> me a +<sub>m</sub>b = (a + b) mod m, ku mbledhja në anën e djathtë të këtij ekuacioni është mbledhja e zakonshme e numrave të plotë, dhe ne përcaktojmë shumëzimin e këtyre numrave të plotë, të shënuar me ⋅<sub>m</sub> me një a ⋅mb = (a ⋅ b) mod m, ku shumëzimi në anën e djathtë të këtij ekuacioni është shumëzimi i zakonshëm i numrave të plotë. Veprimet +<sub>m</sub> dhe ⋅<sub>m</sub> quhen moduli m i mbledhjes dhe shumëzimit dhe kur përdorim këto veprime, thuhet se bëjmë modulin aritmetik m.
Veprimet +<sub>m</sub> dhe ⋅<sub>m</sub> plotësojnë shumicën e vetive të mbledhjes dhe shumëzimit të zakonshëm të numrave të plotë. Në veçanti mund të themi se ato plotësojnë këto veti:
''Mbylljes'' Nëse a dhe b i përkasin Zm, atëherë a +m b dhe a ⋅m b i përkasin Z<sub>m</sub>.
''Asociative'' Nëse a, b dhe c i përkasin Z<sub>m</sub>, atëherë (a +<sub>m</sub>b) +<sub>m</sub>c = a +<sub>m</sub>(b +<sub>m</sub>c) dhe (a ⋅<sub>m</sub>b) ⋅<sub>m</sub>c = a ⋅<sub>m</sub>(b ⋅<sub>m</sub>c).
''Komutative'' Nëse a dhe b i përkasin Z<sub>m</sub>, atëherë a +<sub>m</sub>b = b +<sub>m</sub>a dhe a ⋅<sub>m</sub>b = b ⋅<sub>m</sub>a. Elementet e identitetit Elementet 0 dhe 1 janë përkatësisht elementë identifikues për modulin m të mbledhjes dhe shumëzimit. Kjo do të thotë, nëse a i përket Z<sub>m</sub>, atëherë a +m 0 = 0 +<sub>m</sub>a = a dhe a ⋅<sub>m</sub>1 = 1 ⋅<sub>m</sub>a = a.
''Inverse'' Nëse a ≠ 0 i takon Z<sub>m</sub>, atëherë m − a është një invers aditiv i një moduli m dhe 0 është inversi i tij shtesë. Kjo do të thotë, a +<sub>m</sub>(<sub>m</sub> − a) = 0 dhe 0 +<sub>m</sub>0 = 0.
''Distributive (Shpërndarjes)'' Nëse a, b dhe c i përkasin Z<sub>m</sub>, atëherë a ⋅<sub>m</sub>(b +<sub>m</sub>c) = (a ⋅<sub>m</sub>b) +<sub>m</sub>(a ⋅<sub>m</sub>c) dhe (a +<sub>m</sub>b) ⋅<sub>m</sub>c = (a ⋅<sub>m</sub>c) +<sub>m</sub>(b ⋅<sub>m</sub>c).
Këto veti rrjedhin nga vetitë që kemi zhvilluar për kongruencat dhe mbetjet modulo m, së bashku me vetitë e numrave të plotë. Vini re se ne kemi renditur vetinë që çdo element i Z<sub>m</sub>-së ka një inverse shtesë, por nuk është përfshirë asnjë veti analoge për inverset shumëzuese. Kjo ndodh sepse inverset shumëzuese nuk ekzistojnë gjithmonë modulo m. Për shembull, nuk ka invers shumëzues të 2 modulit 6.<ref>{{cite journal|title=Modular Arithmetic|url=https://brilliant.org/wiki/modular-arithmetic/|journal=Brilliant|language=en}}</ref>
''Shënim'': Për shkak se Z<sub>m</sub> me veprimet e modulit të mbledhjes dhe shumëzimit i plotëson vetitë e listuara, Z<sub>m</sub> me mbledhje modulare thuhet se është një grup komutativ dhe Z<sub>m</sub> me të dyja këto operacione thuhet se është një unazë komutative.
''Shënim'': Bashkësia e numrave të plotë me mbledhje dhe shumëzim të zakonshëm formon gjithashtu një unazë komutative.
== Përfaqësimi i numrave të plotë ==
=== ''Përfaqësimi i numrave të plotë'' ===
Në jetën e përditshme ne përdorim sistemin dhjetor për të shprehur numrat e plotë. Në sistem dhjetor, një numër i plotë ''n'' shkruhet si një shumë e formës a<sub>k</sub>10<sup>k</sup> + a<sub>k−1</sub>10<sup>(k−1)</sup> + ⋯ + a<sub>1</sub>10 + a<sub>0</sub>, ku a<sub>j</sub> është një numër i plotë me 0 ≤ a<sub>j</sub> ≤ 9 për j = 0, 1, … , k . Për shembull, 762 përdoret për të treguar 7 ⋅ 10<sup>2</sup> + 6 ⋅ 10 + 2. Megjithatë, shpesh her mund të vërejmë që përdorimi i bazave të tjera mund të jetë më i përshtatshëm. Shkembulli konkret, kompjuterët zakonisht përdorin sistemin binar (me bazë 2) kur kryejnë aritmetikë , dhe sistemi oktal (baza 8) ose heksadecimal (baza 16) kur shprehen karaktere, si shkronja ose shifra. Ne mund të përdorim çdo numër të plotë më të madh se 1 si bazë kur shprehim numra të plotë.
''Sistemi Binar'' Zgjedhja e 2 si bazë jep sistem binarë të numrave të plotë. Në sistemin binar, çdo shifër është ose 0 ose 1. Me fjalë të tjera, sistemi binar i një numri të plotë është vetëm një varg bitësh. Sistemet binare (dhe sistemet përkatëse që janë variante të sistemeve binare) përdoren nga kompjuterët për të përfaqësuar dhe bërë aritmetikë me numra të plotë.
''Sistemi Oktal dhe Heksadecimal'' Ndër bazat më të rëndësishme në shkencën kompjuterike janë baza 2, baza 8 dhe baza 16. Sistemi me bazë 8 quhet sistem oktal dhe sistem me bazë 16 janë sistemet heksadecimale.<ref>{{cite journal|title=Number representation|url=https://www.scribd.com/presentation/312911373/Number-representation|journal=Scribd|language=en|pages=3-8|via=Adam Tri Ramdani}}</ref>
''Konvertimi i bazave'' Për të bërë konvertimin nga një bazë në tjetrën kemi një algoritëm për ndërtimin e sistemit të bazës b të një numri të plotë n. Së pari, pjesëtoni n me b për të marrë një herës dhe mbetje, d.m.th.
n = bq<sub>0</sub> + a<sub>0</sub>, 0 ≤ a<sub>0</sub> < b.
Pjesa e mbetur, a0, është shifra më e djathtë në zgjerimin e bazës b të n. Më pas, pjesëtoni q<sub>0</sub> me b për të marrë
q<sub>0</sub> = bq<sub>1</sub> + a<sub>1</sub>, 0 ≤ a<sub>1</sub> < b.
Shohim se a1 është shifra e dytë nga e djathta në sistemin e bazës b të n. Vazhdojmë këtë proces, duke pjesëtuar në mënyrë të njëpasnjëshme herësin me b, duke marrë shifra shtesë të bazës b si mbetje. Ky proces përfundon kur marrim një herës të barabartë me zero. Ai prodhon shifrat e bazës b të n nga e djathta në të majtë.
== Numrat e thjeshtë dhe pjestuesi më i madh i përbashkët ==
Çdo numër i plotë më i madh se 1 është i pjesëtueshëm me të paktën dy numra të plotë, sepse një numër i plotë pozitiv është i pjesëtueshëm me 1 dhe me vetveten. Numrat e plotë pozitivë që kanë saktësisht dy faktorë të ndryshëm të numrave të plotë pozitivë quhen numra të thjeshtë.<ref>{{cite journal|title=Prime Numbers|url=https://www.cuemath.com/numbers/prime-numbers/|journal=cuemath|language=en}}</ref>
Shënim: Numri i plotë 1 nuk është i thjeshtë, sepse ka vetëm një faktor pozitiv. Gjithashtu se një numër i plotë n është i përbërë nëse dhe vetëm nëse ekziston një numër i plotë a i tillë që a ∣ n dhe
1 < a < n.
''Teorema themelore e aritmetikës'' :Çdo numër i plotë më i madh se 1 mund të shkruhet në mënyrë unike si një i thjeshtë ose si prodhim i dy ose më shumë numrave të thjeshtë, ku faktorët kryesorë shkruhen në rend të madhësisë që nuk zvogëlohet.<ref>{{cite journal|title=Prime Numbers|url=https://www.khanacademy.org/math/cc-fourth-grade-math/imp-factors-multiples-and-patterns/imp-prime-and-composite-numbers/v/prime-numbers|journal=Khan Academy|language=en}}</ref>
=== ''Pjestuesi me i madh i perbashket'' ===
''Përkufizim:'' Le të jenë a dhe b numra të plotë, jo zero. Numri më i madh i plotë d i tillë që d ∣ a dhe d ∣ b quhet pjesëtuesi më i madh i përbashkët i a dhe b. Pjesëtuesi më i madh i përbashkët i a dhe b shënohet me gcd(a, b).
Pjesëtuesi më i madh i përbashkët i dy numrave të plotë, jo zero, ekziston sepse grupi i pjesëtuesve të përbashkët të këtyre numrave të plotë nuk është i zbrazët dhe i fundëm. Një mënyrë për të gjetur pjesëtuesin më të madh të përbashkët të dy numrave të plotë është të gjejmë të gjithë pjesëtuesit e përbashkët pozitivë të të dy numrave të plotë dhe më pas të marrim pjesëtuesin më të madh.
Numrat e plotë a dhe b janë relativisht të thjeshtë nëse pjesëtuesi i tyre më i madh i përbashkët është 1.
Numrat e plotë a<sub>1</sub>, a<sub>2</sub>, … , an janë në çift relativisht të thjeshtë nëse gcd(a<sub>i</sub> , a<sub>j</sub> ) = 1 sa herë që 1 ≤ i < j ≤ n.
Përkufizimi 4 Shumëfishi më i vogël i përbashkët i numrave të plotë pozitiv a dhe b është numri i plotë pozitiv më i vogël që është i pjestueshëm me a dhe b. Shumëfishi më i vogël i përbashkët i a dhe b shënohet me lcm(a, b). Shumëfishi më i vogël i përbashkët ekziston sepse grupi i numrave të plotë të pjesëtueshëm me a dhe b nuk është bosh, dhe çdo grup jobosh i numrave të plotë pozitivë ka një element më të vogël.<ref>{{cite journal|title=Greatest Common Divisor|url=https://mathworld.wolfram.com/GreatestCommonDivisor.html|journal=Wolfram Math World|language=en}}</ref>
== Kongruenca ==
Një kongruencë e formës ax ≡ b (mod m), ku m është një numër i plotë pozitiv, a dhe b janë numra të plotë dhe x është një ndryshore, quhet kongruencë lineare.
Kongruenca të tilla lindin përgjatë teorisë së numrave dhe zbatimeve të saj.
ax ≡ b (mod m)
si mund t'i gjejmë të gjithë numrat e plotë x që plotësojnë këtë kongruencë? Një metodë përdor një numër të plotë a(kongruente) të tillë që āa ≡ 1 (mod m), nëse ekziston një numër i tillë i plotë. Një numër i tillë i plotë ā thuhet se është një invers i një moduli m.
''Teorem'': Nëse a dhe m janë numra të plotë relativisht të thjeshtë dhe m > 1, atëherë ekziston një invers i një moduli m. Për më tepër, ky invers është unik modulo m. (Kjo do të thotë, ekziston një numër i plotë unik pozitiv a më i vogël se m që është një invers i një moduli m dhe çdo invers tjetër i një moduli m është në përputhje me një modul m.)
== Aplikimi i kongruencave ==
Kongruencat kanë shumë aplikime për matematikën diskrete, shkencat kompjuterike dhe shumë disiplina të tjera. Tre aplikimet kryesore: përdorimin e kongruencave për caktimin e vendndodhjeve të memories për skedarët e kompjuterit, gjenerimin e numrave pseudorandom dhe kontrollin e shifrave. Kongruencat mund të përdoren gjithashtu për të prodhuar shifra kontrolli për numrat e identifikimit të llojeve të ndryshme, të tilla si numrat e kodit të përdorur për të identifikuar produktet me pakicë, numrat e përdorur për të identifikuar librat, numrat e biletave të linjës ajrore, etj.<ref>{{cite journal|title=Summary: Applications of Congruences|url=https://www.math.uh.edu/~minru/spring11/hj04cs01.pdf|journal=Math|language=en}}</ref>
== Historiku ==
[[Skeda:Plimpton 322.jpg|parapamje|Tableti Plimpton 322]]
Teoria e numrave është një nga fushat më interesante të algjebres, analizës matematike si dhe matematkës në përgjithesi. Me të drejte Gausi këtë discipline e ka quajtur edhe "''MBRETERESHË E MATEMATIKËS''”. Eshtë një nga degët më të vjetra e cila njihej edhe nga grekët e vjetër si psh: Pitagora 569-500 p.k. ; Euklidi ?-350 p.k. ; Erastoteni 276-196 p.k. dhe Diofanti ?-250 p.k.
Deri vonë është menduar se Teoria e Numrave ka qenë një disciplinë e kulluar teorike por rreth 500 vjet më parë është zbuluar se ajo ka një zbatim tepër efikas në praktikë si edhe në kriptografi ku jane ndërtuar një sërë sistemesh kodimi me bazë Teorine e numrave e sidomos operimin me numrat e thjeshtë, shkencën e kodimit të dhënave, teorine e automateve, etj.<ref>{{cite journal|date=2012|title=Number Theory and the Queen of Mathematics|url=https://scholarworks.umt.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1240&context=tme|journal=The University of Montana|language=en|volume=9|pages=5|via=Megan Wagner}}</ref>
Periudha moderne e Teorisë së Numrave fillon në vitet 1500 pas Krishtit me Claude Bacher 1581-1638 dhe vazhdon me kërkimet mjaftë të rëndesishme të Pierre Fermat 1600-1665 dhe Leonard Euler 1707-1783. Me 1801 Carl Friedrich Gauss 1777-1855 botoi librin e famshem" Disquisitiones arithmeticae” Në të cilin shkroi të gjitha përfundimet e rëndesishme të arritura nga shkenca për Teorine e Numrave si dhe mjaftë ide të reja interesante të tij.
Gjetja më e hershme historike e natyrës aritmetike është një fragment i një tabele: pllaka argjile e thyer Plimpton 322 e cila përmban një listë të "trefishave të Pitagorës", domethënë numrave të plotë <math>(a,b,c)</math> të tilla që <math>a^2+b^2=c^2</math> .
Dy momente të dallueshme në histori shquhen si pika lakimi në zhvillimin e Teorisë së Numrave. Së pari, në kohët arkaike, Euklidi paraqiti algoritmin e tij PMMP (Pjestuesi më i madh i përbashkët) - një grup i shkëlqyer hapash që thjeshton thyesat në formën e tyre më të thjeshtë duke përdorur vëzhgime gjeometrike. Më pas, afërsisht dy mijë vjet më vonë, Karl Gauss zyrtarizoi parimet e Euklidit duke i martuar së bashku shkrimet joformale të Euklidit me provat e tij të gjera në Disquistiones Arithmeticae të përjetshme.
[[Skeda:Euclidean algorithm 1071 462.gif|majtas|parapamje|464x464px|Animacion i algoritmit Euklidian për 1071 dhe 462.]]
Në matematikë, '''Algoritmi Euklidian''' ose algoritmi i Euklidit, është një metodë efikase për llogaritjen e pjesëtuesit më të madh të përbashkët (PMMP) të dy numrave të plotë,numri më i madh që i ndan të dy pa mbetje. E ka marrë emrin nga matematikani i lashtë grek Euklidi i njohur gjithashtu si "Babai i Gjeometrisë", i cili e përshkroi për herë të parë në Elementet e tij (rreth 300 para Krishtit). Është një shembull i një algoritmi, një procedurë hap pas hapi për kryerjen e një llogaritjeje sipas rregullave të mirëpërcaktuara dhe është një nga algoritmet më të vjetra në përdorim të zakonshëm. Mund të përdoret për të reduktuar thyesat në formën e tyre më të thjeshtë dhe është pjesë e shumë llogaritjeve të tjera teorike dhe kriptografike të numrave.
Në foto është paraqitur një animacion i bazuar në zbritje i algoritmit Euklidian. Drejtkëndëshi fillestar ka përmasa a = 1071 dhe b = 462. Brenda tij vendosen katrorë me përmasa 462×462 duke lënë një drejtkëndësh 462×147. Ky drejtkëndësh është i veshur me katrorë 147×147 derisa të mbetet një drejtkëndësh 21×147, i cili nga ana e tij është i mbuluar me katrorë 21×21, duke mos lënë asnjë zonë të pambuluar. Madhësia më e vogël katrore, 21, është GCD e 1071 dhe 462.<ref>{{cite journal|date=2021-12-15|title=Euclidean algorithm|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Euclidean_algorithm&oldid=1060411931|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
Në teorinë e algjebrës dhe numrave, '''Teorema e Wilson-it''' thotë se një numër natyror n > 1 është një numër i thjeshtë nëse dhe vetëm nëse prodhimi i të gjithë numrave të plotë pozitivë më pak se n është një më i vogël se një shumëfish i n-së. Kjo është <math>(n-1)!=1\times2\times3\times...\times(n-1)</math> e plotëson
<math>(n-1)!\ \equiv\; -1 \pmod n</math><ref>{{cite journal|date=2022-01-30|title=Wilson's theorem|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wilson%27s_theorem&oldid=1068772423|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
Në teorinë e numrave, '''Funksioni i Euler-it''' numëron numrat e plotë pozitivë deri në një numër të plotë të dhënë n që janë relativisht të thjeshtë me n. Është shkruar duke përdorur shkronjën greke phi sikur [[:en:Phi|phi]] as
[[Skeda:EulerPhi.svg|parapamje|220x220px|Funksioni i Eulerit ]]
<math>\varphi(n)</math> or <math>\phi(n)</math> dhe mund të quhet gjithashtu funksioni fi i Euler-it. Me fjalë të tjera, është numri i numrave të plotë k në rangun 1 ≤ k ≤ n për të cilin pjesëtuesi më i madh i përbashkët gcd(n, k) është i barabartë me 1. Numrat e plotë k të kësaj forme nganjëherë referohen si totale të n .Për shembull, totalet e n = 9 janë gjashtë numrat 1, 2, 4, 5, 7 dhe 8. Ata janë të gjithë relativisht të thjeshtë me 9, por tre numrat e tjerë në këtë varg, 3, 6 dhe 9 nuk janë , meqë gcd(9, 3) = gcd(9, 6) = 3 dhe gcd(9, 9) = 9. Prandaj, φ(9) = 6. Si shembull tjetër, φ(1) = 1 meqenëse për n = 1 i vetmi numër i plotë në rangun nga 1 në n është vetë 1, dhe gcd (1, 1) = 1.<ref>{{cite journal|date=2021-12-14|title=Euler's totient function|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Euler%27s_totient_function&oldid=1060227676|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
Në matematikë, '''Teorema Kineze''' e mbetjes thotë se nëse dihen mbetjet e ndarjes Euklidiane të një numri të plotë n me disa numra të plotë, atëherë mund të përcaktohet në mënyrë unike pjesa e mbetur e pjesëtimit të n nga produkti i këtyre numrave të plotë, me kusht që pjesëtuesit janë dyshe coprime.Teorema e mbetjes kineze përdoret gjerësisht për llogaritjen me numra të plotë të mëdhenj, pasi lejon zëvendësimin e një llogaritjeje për të cilën dihet një kufi në madhësinë e rezultatit nga disa llogaritje të ngjashme në numra të plotë të vegjël.<ref>{{cite journal|date=2022-01-30|title=Chinese remainder theorem|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chinese_remainder_theorem&oldid=1068727193|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
[[Skeda:Sun Tzu Chinese remainder theorem.svg|parapamje|300x300px|Teorema kineze mbi mbetjen]]
Një '''Numër Binar''' është një numër i shprehur në sistemin numerik bazë-2 ose sistemin binar numerik, një metodë e shprehjes matematikore e cila përdor vetëm dy simbole: zakonisht "0" (zero) dhe "1" (një).Sistemi numerik bazë-2 është një shënim pozicional me një bazë prej 2. Çdo shifër referohet si një bit ose shifër binare. Për shkak të zbatimit të tij të drejtpërdrejtë në qarqet elektronike dixhitale duke përdorur portat logjike, sistemi binar përdoret pothuajse nga të gjithë kompjuterët modernë dhe pajisjet e bazuara në kompjuter, si një sistem i preferuar përdorimi, mbi teknikat e tjera të ndryshme njerëzore të komunikimit, për shkak të thjeshtësisë së gjuhe.<ref>{{cite journal|date=2022-01-30|title=Binary number|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Binary_number&oldid=1068848727|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
== Nëndrajet kryesore ==
[[Skeda:Paul Erdos with Terence Tao.jpg|majtas|parapamje|200x200px|Teoricienët e numrave Paul Erdős dhe Terence Tao në 1985, kur Erdős ishte 72 vjeç dhe Tao ishte 10.]]
'''Teoria Elementare''' e numrave ,termi elementar në përgjithësi tregon një metodë që nuk përdor analiza komplekse. Për shembull, teorema e numrave të thjeshtë u vërtetua për herë të parë duke përdorur analiza komplekse në 1896, por një provë elementare u gjet vetëm në 1949 nga Erdős dhe Selberg. Termi është disi i paqartë: për shembull, provat e bazuara në teorema komplekse Tauberian shihen shpesh si mjaft ndriçuese, por jo elementare, pavarësisht nga përdorimi i analizës Furier, në vend të analizës komplekse si të tillë. Këtu, si kudo tjetër, një provë elementare mund të jetë më e gjatë dhe më e vështirë për shumicën e lexuesve sesa një provë jo elementare.Teoria e numrave ka reputacionin e të qenit një fushë, shumë prej rezultateve të së cilës mund t'i deklarohen personit laik. Në të njëjtën kohë, provat e këtyre rezultateve nuk janë veçanërisht të arritshme, pjesërisht sepse gama e mjeteve që ata përdorin është, në mos ndonjë gjë, jashtëzakonisht e gjerë brenda matematikës.
'''Teoria Analitike''' e numrave,mund të përcaktohet teoria analitike e numravepër sa i përket mjeteve të tij, si studimi i numrave të plotë me anë të mjeteve nga analiza reale dhe komplekse ose për sa i përket shqetësimeve të tij, si studimi brenda teorisë së numrave të vlerësimeve mbi madhësinë dhe dendësinë, në krahasim me identitetet.
Disa lëndë që përgjithësisht konsiderohen si pjesë e teorisë analitike të numrave, për shembull, teoria e sitës, mbulohen më mirë nga përkufizimi i dytë dhe jo i parë: disa nga teoria e sitës, për shembull, përdorin pak analiza, megjithatë i përket teorisë analitike të numrave.
[[Skeda:Complex zeta.jpg|parapamje|200x200px|Funksioni zeta i Riemann-it ζ (s) në rrafshin kompleks.]]
'''Teoria Algjebrike''' e numrave, një numër algjebrik është çdo numër kompleks që është një zgjidhje për disa ekuacione polinomiale <math>f(x)=0</math> me koeficientë racionalë; për shembull, çdo zgjidhje <math>x</math> of <math>x^5 + (11/2) x^3 - 7 x^2 + 9 = 0 </math> është një numër algjebrik. Fushat e numrave algjebrikë quhen gjithashtu fusha të numrave algjebrikë, ose së shpejti fusha me numra. Teoria e numrave algjebrikë studion fushat e numrave algjebrikë. Kështu, teoria analitike dhe ajo algjebrike e numrave mund dhe mbivendosen: e para përcaktohet nga metodat e saj, e dyta nga objektet e saj të studimit.
'''Gjeometria Diofantine''' , qendror i gjeometrisë diofantine është të përcaktojë kur një ekuacion diofantin ka zgjidhje, dhe nëse ka, sa. Qasja e marrë është të mendojmë për zgjidhjet e një ekuacioni si një objekt gjeometrik.Për shembull, një ekuacion në dy variabla përcakton një kurbë në plan. Në përgjithësi, një ekuacion, ose sistem ekuacionesh, në dy ose më shumë variabla përcakton një kurbë, një sipërfaqe ose një objekt tjetër të tillë në hapësirën n-dimensionale. Në gjeometrinë diofantine, dikush pyet nëse ka ndonjë pikë racionale ose pika integrale në kurbë ose sipërfaqe. Nëse ka ndonjë pikë të tillë, hapi tjetër është të pyesni se sa janë dhe si shpërndahen ato. Një pyetje themelore në këtë drejtim është nëse ka kufij apo pafundësisht shumë pika racionale në një kurbë të caktuar.Kombinatorika aritmetike,
[[Skeda:ECClines-3.svg|majtas|parapamje|220x220px|Dy shembuj të një kurbë eliptike, domethënë një kurbë e gjinisë 1 që ka të paktën një pikë racionale. ]]
'''Kombinatorika Aritmetike''', jo është një fushë aktualisht e bashkuar, ai përfshin teorinë e numrave shtesë e cila ka të bëjë me disa grupe shumë specifike <math>{A}</math> me rëndësi aritmetike, si numrat e thjeshtë ose katrorët) dhe, me siguri, një pjesë të gjeometrisë së numrave, së bashku me disa materiale të reja që zhvillohen me shpejtësi . Fokusi i tij në çështjet e rritjes dhe shpërndarjes llogarit pjesërisht për lidhjet e tij në zhvillim me teorinë ergodike, teorinë e grupeve të fundme, teorinë e modelit dhe fusha të tjera. Përdoret edhe termi kombinatorikë aditiv; megjithatë, bashkësitë <math>{A}</math> që studiohen nuk duhet të jenë bashkësi numrash të plotë, por më tepër nëngrupe grupesh jokomutative, për të cilat tradicionalisht përdoret simboli i shumëzimit, jo simboli i mbledhjes; ato mund të jenë gjithashtu nënbashkësi unazash, në të cilin rast mund të krahasohet rritja e <math>{A+A}</math> dhe <math>{A}</math> , <math>{A}</math> mund të krahasohen.<ref>{{cite journal|date=2022-01-28|title=Number theory|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Number_theory&oldid=1068480077|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
== Referime ==
<references group="https://www.turito.com/learn/math/prime-numbers" />
[[Kategoria:Teorema]]
<references />more reference:
[./Https://www.turito.com/learn/math/prime-numbers "number line 1 to 100"]. turito
7c3scyp72gu6ykvpmgwwipvb7hsyxup
2939322
2939321
2026-04-07T16:23:36Z
Klein Muçi
52109
Undo revision [[Special:Diff/2939321|2939321]] by [[User:Smallem|Smallem]] [Undone using [[w:en:WP:Kill-It-With-Fire|Kill-It-With-Fire]]] Keqfunksionim i kodit
2939322
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Ulam Spiral Divisors 100000.png|parapamje|Kjo spirale Ulam shërben për ta ilustruar Teorinë e numrave]]
'''Teoria e numrave''' është një ndër disiplinat më të aplikuara në matematikë. Ashtu si edhe shumë degë tjera të matematikes, teoria e numrave gjenë zbatim në jetën e përditshme, përshembull në shkenca kompjuterike dhe në kriptografi. Objektiv kryesor i teorisë së numrave është studimi i numrave të plotë më saktësisht studimin e numrave natyror dhe vetitë e tyre si dhe mardheniet që i posedojnë ato. Kjo disipline është mjaftë e gjerë prandaj edhe për studim më të leht ndahet në tre drejtime të tjera të cilat e marrin emrin e tyre varësisht nga instrumentet e matematike të cilat i përdorin:
'''Teoria Klasike e Numrave''' e cila përdor metoda krejtësisht të pastra teorike numerike.
'''Teoria Analitike e Numrave''' e cila operon me metodat bazë të analizës matematike e veçanërisht me metodat bazë të funksioneve komplekse.
'''Teoria Algjebrike e Numrave''' e cila operon me metoda totalisht algjebrike dhe veçanërisht me konceptin e idealeve dhe fushave algjebrike.
'''Teoria Gjeometrike e Numrave''' është pjesa e teorisë së numrave e cila përdor gjeometrinë për studimin e numrave algjebrikë.
Disa koncepte kryesore të Teorisë së numrave janë studimi i numrave të thjeshtë, plotpjestueshmëria, rrënjet primitive, format kuadratike, ekuacionet e diofantit, thyesat e vazhdueshme, implementimi i saj në shkencat e tjera, etj.<ref>{{Cite journal|title=Teoria e numrave|url=http://www.lxjkh.com/info_detail/?sq_3-853540834&Teoria_e_numrave|journal=lxjkh|language=sq|access-date=7 shkurt 2022|archive-date=7 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220207084841/http://www.lxjkh.com/info_detail/?sq_3-853540834&Teoria_e_numrave|url-status=dead}}</ref>
''Një fakt interesant'': me anë të thyesave të vazhdueshme është vërtetuar se pianoja nuk mund të akordohet në menyrë perfekte.<ref>{{Cite journal|title=10 fakte magjepsëse rreth numrave|url=https://papirusi.com/10-fakte-magjepsese-rreth-numrave|journal=Papirusi|language=sq}}</ref>
== Plotpjestueshmëria dhe pjestimi me mbetje ==
Nga pjestimi i një numri të plotë me një numër të plotë pozitiv mund të përfitojmë dy numra: herësin dhe mbetjen. Puna me këta numra na dërgon tek një term i rëndësishëm tek aritmetika modulare, e cila luan një rol të rëndësishëm në matematikë dhe që gjen zbatim edhe në gjithë shkencën kompjuterike. Disa aplikime të rëndësishme të aritmetikës modulare janë: gjenerimi i numrave pseudorandom, caktimi i vendndodhjeve të kujtesës së kompjuterit për skedarët, ndërtimi i shifrave kontrolluese dhe enkriptimi i mesazheve.<ref>{{Cite journal|title=Elemente nga Teoria e Numrave|url=https://www.scribd.com/document/188116434/Teoria-e-numrave|journal=Scribd|language=sq|via=Erblina Zeqiri}}</ref>
=== ''Pjestimi'' ===
''Përkufizim:'' Nëse a dhe b janë numra të plotë me a ≠ 0, themi se a plotpjestohet nga b nëse ka një numër të plotë c të tillë që b = ac (ose ekuivalente, nëse b a janë numra të plotë). Kur a pjesëton b, themi se a është një faktor ose pjesëtues i b, dhe se b është një shumëfish i a. Shënimi a ∣ b tregon se a plotjestohet me b. Ne shkruajmë a̸ | b kur a nuk e plotpjeston b.
''Shënim''''':''' a ∣ b mund të shprehim duke përdorur kuantifikatorët si ∃c(ac = b).
= Aritmetika modulare =
Në matematikë, aritmetika modulare është një sistem aritmetik për numra të plotë, ku numrat "mbështjellen" kur arrijnë një vlerë të caktuar, të quajtur modul. Qasja moderne ndaj aritmetikës modulare u zhvillua nga Carl Friedrich Gauss në librin e tij Disquisitiones Arithmeticae, botuar në 1801.
''Përkufizim:'' Nëse a dhe b janë numra të plotë dhe m është një numër i plotë pozitiv, atëherë a është kongruent me b modul m. Ne përdorim shënimin a ≡ b (mod m) për të treguar se a është kongruente me b modulin m. Themi se a ≡ b (mod m) është një kongruencë dhe se m është moduli i saj (moduli shumës). Nëse a dhe b nuk janë kongruentë të modulit m, shkruajmë a ≢ b (mod m).
Bashkësia e të gjithë numrave të plotë kongruentë me një numër të plotë një modul m quhet klasa e kongruencës së një moduli m
[[Skeda:Clock group.svg|parapamje|286x286px|Shembull i modulit përmes dy sistemeve të ndryshme të paraqitjes së orës]]
Duhet të kemi shumë kujdes kur të jemi duke punuar me kongruencat. Disa veti që mund të presim të jenë të vërteta nuk janë të vlefshme. Për shembull, nëse ac ≡ bc (mod m), kongruenca a ≡ b (mod m) mund të jetë e rreme. Në mënyrë të ngjashme, nëse a ≡ b (mod m) dhe c ≡ d (mod m), kongruenca ac ≡ bd (mod m) mund të jetë e pavlefshme.<ref>{{Cite journal|title=An Introduction to Modular Math|url=https://www.khanacademy.org/computing/computer-science/cryptography/modarithmetic/a/what-is-modular-arithmetic|journal=Khan Academy|language=en}}</ref>
=== ''Moduli aritmetik m'' ===
Le të përcaktojmë veprime aritmetike në Zm, bashkësinë e numrave të plotë jonegativë më të vegjël se m, pra bashkësinë {0, 1, … , m − 1}. Në veçanti, ne përcaktojmë mbledhjen e këtyre numrave të plotë, të shënuar me +<sub>m</sub> me a +<sub>m</sub>b = (a + b) mod m, ku mbledhja në anën e djathtë të këtij ekuacioni është mbledhja e zakonshme e numrave të plotë, dhe ne përcaktojmë shumëzimin e këtyre numrave të plotë, të shënuar me ⋅<sub>m</sub> me një a ⋅mb = (a ⋅ b) mod m, ku shumëzimi në anën e djathtë të këtij ekuacioni është shumëzimi i zakonshëm i numrave të plotë. Veprimet +<sub>m</sub> dhe ⋅<sub>m</sub> quhen moduli m i mbledhjes dhe shumëzimit dhe kur përdorim këto veprime, thuhet se bëjmë modulin aritmetik m.
Veprimet +<sub>m</sub> dhe ⋅<sub>m</sub> plotësojnë shumicën e vetive të mbledhjes dhe shumëzimit të zakonshëm të numrave të plotë. Në veçanti mund të themi se ato plotësojnë këto veti:
''Mbylljes'' Nëse a dhe b i përkasin Zm, atëherë a +m b dhe a ⋅m b i përkasin Z<sub>m</sub>.
''Asociative'' Nëse a, b dhe c i përkasin Z<sub>m</sub>, atëherë (a +<sub>m</sub>b) +<sub>m</sub>c = a +<sub>m</sub>(b +<sub>m</sub>c) dhe (a ⋅<sub>m</sub>b) ⋅<sub>m</sub>c = a ⋅<sub>m</sub>(b ⋅<sub>m</sub>c).
''Komutative'' Nëse a dhe b i përkasin Z<sub>m</sub>, atëherë a +<sub>m</sub>b = b +<sub>m</sub>a dhe a ⋅<sub>m</sub>b = b ⋅<sub>m</sub>a. Elementet e identitetit Elementet 0 dhe 1 janë përkatësisht elementë identifikues për modulin m të mbledhjes dhe shumëzimit. Kjo do të thotë, nëse a i përket Z<sub>m</sub>, atëherë a +m 0 = 0 +<sub>m</sub>a = a dhe a ⋅<sub>m</sub>1 = 1 ⋅<sub>m</sub>a = a.
''Inverse'' Nëse a ≠ 0 i takon Z<sub>m</sub>, atëherë m − a është një invers aditiv i një moduli m dhe 0 është inversi i tij shtesë. Kjo do të thotë, a +<sub>m</sub>(<sub>m</sub> − a) = 0 dhe 0 +<sub>m</sub>0 = 0.
''Distributive (Shpërndarjes)'' Nëse a, b dhe c i përkasin Z<sub>m</sub>, atëherë a ⋅<sub>m</sub>(b +<sub>m</sub>c) = (a ⋅<sub>m</sub>b) +<sub>m</sub>(a ⋅<sub>m</sub>c) dhe (a +<sub>m</sub>b) ⋅<sub>m</sub>c = (a ⋅<sub>m</sub>c) +<sub>m</sub>(b ⋅<sub>m</sub>c).
Këto veti rrjedhin nga vetitë që kemi zhvilluar për kongruencat dhe mbetjet modulo m, së bashku me vetitë e numrave të plotë. Vini re se ne kemi renditur vetinë që çdo element i Z<sub>m</sub>-së ka një inverse shtesë, por nuk është përfshirë asnjë veti analoge për inverset shumëzuese. Kjo ndodh sepse inverset shumëzuese nuk ekzistojnë gjithmonë modulo m. Për shembull, nuk ka invers shumëzues të 2 modulit 6.<ref>{{Cite journal|title=Modular Arithmetic|url=https://brilliant.org/wiki/modular-arithmetic/|journal=Brilliant|language=en}}</ref>
''Shënim'': Për shkak se Z<sub>m</sub> me veprimet e modulit të mbledhjes dhe shumëzimit i plotëson vetitë e listuara, Z<sub>m</sub> me mbledhje modulare thuhet se është një grup komutativ dhe Z<sub>m</sub> me të dyja këto operacione thuhet se është një unazë komutative.
''Shënim'': Bashkësia e numrave të plotë me mbledhje dhe shumëzim të zakonshëm formon gjithashtu një unazë komutative.
== Përfaqësimi i numrave të plotë ==
=== ''Përfaqësimi i numrave të plotë'' ===
Në jetën e përditshme ne përdorim sistemin dhjetor për të shprehur numrat e plotë. Në sistem dhjetor, një numër i plotë ''n'' shkruhet si një shumë e formës a<sub>k</sub>10<sup>k</sup> + a<sub>k−1</sub>10<sup>(k−1)</sup> + ⋯ + a<sub>1</sub>10 + a<sub>0</sub>, ku a<sub>j</sub> është një numër i plotë me 0 ≤ a<sub>j</sub> ≤ 9 për j = 0, 1, … , k . Për shembull, 762 përdoret për të treguar 7 ⋅ 10<sup>2</sup> + 6 ⋅ 10 + 2. Megjithatë, shpesh her mund të vërejmë që përdorimi i bazave të tjera mund të jetë më i përshtatshëm. Shkembulli konkret, kompjuterët zakonisht përdorin sistemin binar (me bazë 2) kur kryejnë aritmetikë , dhe sistemi oktal (baza 8) ose heksadecimal (baza 16) kur shprehen karaktere, si shkronja ose shifra. Ne mund të përdorim çdo numër të plotë më të madh se 1 si bazë kur shprehim numra të plotë.
''Sistemi Binar'' Zgjedhja e 2 si bazë jep sistem binarë të numrave të plotë. Në sistemin binar, çdo shifër është ose 0 ose 1. Me fjalë të tjera, sistemi binar i një numri të plotë është vetëm një varg bitësh. Sistemet binare (dhe sistemet përkatëse që janë variante të sistemeve binare) përdoren nga kompjuterët për të përfaqësuar dhe bërë aritmetikë me numra të plotë.
''Sistemi Oktal dhe Heksadecimal'' Ndër bazat më të rëndësishme në shkencën kompjuterike janë baza 2, baza 8 dhe baza 16. Sistemi me bazë 8 quhet sistem oktal dhe sistem me bazë 16 janë sistemet heksadecimale.<ref>{{Cite journal|title=Number representation|url=https://www.scribd.com/presentation/312911373/Number-representation|journal=Scribd|language=en|pages=3-8|via=Adam Tri Ramdani}}</ref>
''Konvertimi i bazave'' Për të bërë konvertimin nga një bazë në tjetrën kemi një algoritëm për ndërtimin e sistemit të bazës b të një numri të plotë n. Së pari, pjesëtoni n me b për të marrë një herës dhe mbetje, d.m.th.
n = bq<sub>0</sub> + a<sub>0</sub>, 0 ≤ a<sub>0</sub> < b.
Pjesa e mbetur, a0, është shifra më e djathtë në zgjerimin e bazës b të n. Më pas, pjesëtoni q<sub>0</sub> me b për të marrë
q<sub>0</sub> = bq<sub>1</sub> + a<sub>1</sub>, 0 ≤ a<sub>1</sub> < b.
Shohim se a1 është shifra e dytë nga e djathta në sistemin e bazës b të n. Vazhdojmë këtë proces, duke pjesëtuar në mënyrë të njëpasnjëshme herësin me b, duke marrë shifra shtesë të bazës b si mbetje. Ky proces përfundon kur marrim një herës të barabartë me zero. Ai prodhon shifrat e bazës b të n nga e djathta në të majtë.
== Numrat e thjeshtë dhe pjestuesi më i madh i përbashkët ==
Çdo numër i plotë më i madh se 1 është i pjesëtueshëm me të paktën dy numra të plotë, sepse një numër i plotë pozitiv është i pjesëtueshëm me 1 dhe me vetveten. Numrat e plotë pozitivë që kanë saktësisht dy faktorë të ndryshëm të numrave të plotë pozitivë quhen numra të thjeshtë.<ref>{{Cite journal|title=Prime Numbers|url=https://www.cuemath.com/numbers/prime-numbers/|journal=cuemath|language=en}}</ref>
Shënim: Numri i plotë 1 nuk është i thjeshtë, sepse ka vetëm një faktor pozitiv. Gjithashtu se një numër i plotë n është i përbërë nëse dhe vetëm nëse ekziston një numër i plotë a i tillë që a ∣ n dhe
1 < a < n.
''Teorema themelore e aritmetikës'' :Çdo numër i plotë më i madh se 1 mund të shkruhet në mënyrë unike si një i thjeshtë ose si prodhim i dy ose më shumë numrave të thjeshtë, ku faktorët kryesorë shkruhen në rend të madhësisë që nuk zvogëlohet.<ref>{{Cite journal|title=Prime Numbers|url=https://www.khanacademy.org/math/cc-fourth-grade-math/imp-factors-multiples-and-patterns/imp-prime-and-composite-numbers/v/prime-numbers|journal=Khan Academy|language=en}}</ref>
=== ''Pjestuesi me i madh i perbashket'' ===
''Përkufizim:'' Le të jenë a dhe b numra të plotë, jo zero. Numri më i madh i plotë d i tillë që d ∣ a dhe d ∣ b quhet pjesëtuesi më i madh i përbashkët i a dhe b. Pjesëtuesi më i madh i përbashkët i a dhe b shënohet me gcd(a, b).
Pjesëtuesi më i madh i përbashkët i dy numrave të plotë, jo zero, ekziston sepse grupi i pjesëtuesve të përbashkët të këtyre numrave të plotë nuk është i zbrazët dhe i fundëm. Një mënyrë për të gjetur pjesëtuesin më të madh të përbashkët të dy numrave të plotë është të gjejmë të gjithë pjesëtuesit e përbashkët pozitivë të të dy numrave të plotë dhe më pas të marrim pjesëtuesin më të madh.
Numrat e plotë a dhe b janë relativisht të thjeshtë nëse pjesëtuesi i tyre më i madh i përbashkët është 1.
Numrat e plotë a<sub>1</sub>, a<sub>2</sub>, … , an janë në çift relativisht të thjeshtë nëse gcd(a<sub>i</sub> , a<sub>j</sub> ) = 1 sa herë që 1 ≤ i < j ≤ n.
Përkufizimi 4 Shumëfishi më i vogël i përbashkët i numrave të plotë pozitiv a dhe b është numri i plotë pozitiv më i vogël që është i pjestueshëm me a dhe b. Shumëfishi më i vogël i përbashkët i a dhe b shënohet me lcm(a, b). Shumëfishi më i vogël i përbashkët ekziston sepse grupi i numrave të plotë të pjesëtueshëm me a dhe b nuk është bosh, dhe çdo grup jobosh i numrave të plotë pozitivë ka një element më të vogël.<ref>{{Cite journal|title=Greatest Common Divisor|url=https://mathworld.wolfram.com/GreatestCommonDivisor.html|journal=Wolfram Math World|language=en}}</ref>
== Kongruenca ==
Një kongruencë e formës ax ≡ b (mod m), ku m është një numër i plotë pozitiv, a dhe b janë numra të plotë dhe x është një ndryshore, quhet kongruencë lineare.
Kongruenca të tilla lindin përgjatë teorisë së numrave dhe zbatimeve të saj.
ax ≡ b (mod m)
si mund t'i gjejmë të gjithë numrat e plotë x që plotësojnë këtë kongruencë? Një metodë përdor një numër të plotë a(kongruente) të tillë që āa ≡ 1 (mod m), nëse ekziston një numër i tillë i plotë. Një numër i tillë i plotë ā thuhet se është një invers i një moduli m.
''Teorem'': Nëse a dhe m janë numra të plotë relativisht të thjeshtë dhe m > 1, atëherë ekziston një invers i një moduli m. Për më tepër, ky invers është unik modulo m. (Kjo do të thotë, ekziston një numër i plotë unik pozitiv a më i vogël se m që është një invers i një moduli m dhe çdo invers tjetër i një moduli m është në përputhje me një modul m.)
== Aplikimi i kongruencave ==
Kongruencat kanë shumë aplikime për matematikën diskrete, shkencat kompjuterike dhe shumë disiplina të tjera. Tre aplikimet kryesore: përdorimin e kongruencave për caktimin e vendndodhjeve të memories për skedarët e kompjuterit, gjenerimin e numrave pseudorandom dhe kontrollin e shifrave. Kongruencat mund të përdoren gjithashtu për të prodhuar shifra kontrolli për numrat e identifikimit të llojeve të ndryshme, të tilla si numrat e kodit të përdorur për të identifikuar produktet me pakicë, numrat e përdorur për të identifikuar librat, numrat e biletave të linjës ajrore, etj.<ref>{{Cite journal|title=Summary: Applications of Congruences|url=https://www.math.uh.edu/~minru/spring11/hj04cs01.pdf|journal=Math|language=en}}</ref>
== Historiku ==
[[Skeda:Plimpton 322.jpg|parapamje|Tableti Plimpton 322]]
Teoria e numrave është një nga fushat më interesante të algjebres, analizës matematike si dhe matematkës në përgjithesi. Me të drejte Gausi këtë discipline e ka quajtur edhe "''MBRETERESHË E MATEMATIKËS''”. Eshtë një nga degët më të vjetra e cila njihej edhe nga grekët e vjetër si psh: Pitagora 569-500 p.k. ; Euklidi ?-350 p.k. ; Erastoteni 276-196 p.k. dhe Diofanti ?-250 p.k.
Deri vonë është menduar se Teoria e Numrave ka qenë një disciplinë e kulluar teorike por rreth 500 vjet më parë është zbuluar se ajo ka një zbatim tepër efikas në praktikë si edhe në kriptografi ku jane ndërtuar një sërë sistemesh kodimi me bazë Teorine e numrave e sidomos operimin me numrat e thjeshtë, shkencën e kodimit të dhënave, teorine e automateve, etj.<ref>{{Cite journal|date=2012|title=Number Theory and the Queen of Mathematics|url=https://scholarworks.umt.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1240&context=tme|journal=The University of Montana|language=en|volume=9|pages=5|via=Megan Wagner}}</ref>
Periudha moderne e Teorisë së Numrave fillon në vitet 1500 pas Krishtit me Claude Bacher 1581-1638 dhe vazhdon me kërkimet mjaftë të rëndesishme të Pierre Fermat 1600-1665 dhe Leonard Euler 1707-1783. Me 1801 Carl Friedrich Gauss 1777-1855 botoi librin e famshem" Disquisitiones arithmeticae” Në të cilin shkroi të gjitha përfundimet e rëndesishme të arritura nga shkenca për Teorine e Numrave si dhe mjaftë ide të reja interesante të tij.
Gjetja më e hershme historike e natyrës aritmetike është një fragment i një tabele: pllaka argjile e thyer Plimpton 322 e cila përmban një listë të "trefishave të Pitagorës", domethënë numrave të plotë <math>(a,b,c)</math> të tilla që <math>a^2+b^2=c^2</math> .
Dy momente të dallueshme në histori shquhen si pika lakimi në zhvillimin e Teorisë së Numrave. Së pari, në kohët arkaike, Euklidi paraqiti algoritmin e tij PMMP (Pjestuesi më i madh i përbashkët) - një grup i shkëlqyer hapash që thjeshton thyesat në formën e tyre më të thjeshtë duke përdorur vëzhgime gjeometrike. Më pas, afërsisht dy mijë vjet më vonë, Karl Gauss zyrtarizoi parimet e Euklidit duke i martuar së bashku shkrimet joformale të Euklidit me provat e tij të gjera në Disquistiones Arithmeticae të përjetshme.
[[Skeda:Euclidean algorithm 1071 462.gif|majtas|parapamje|464x464px|Animacion i algoritmit Euklidian për 1071 dhe 462.]]
Në matematikë, '''Algoritmi Euklidian''' ose algoritmi i Euklidit, është një metodë efikase për llogaritjen e pjesëtuesit më të madh të përbashkët (PMMP) të dy numrave të plotë,numri më i madh që i ndan të dy pa mbetje. E ka marrë emrin nga matematikani i lashtë grek Euklidi i njohur gjithashtu si "Babai i Gjeometrisë", i cili e përshkroi për herë të parë në Elementet e tij (rreth 300 para Krishtit). Është një shembull i një algoritmi, një procedurë hap pas hapi për kryerjen e një llogaritjeje sipas rregullave të mirëpërcaktuara dhe është një nga algoritmet më të vjetra në përdorim të zakonshëm. Mund të përdoret për të reduktuar thyesat në formën e tyre më të thjeshtë dhe është pjesë e shumë llogaritjeve të tjera teorike dhe kriptografike të numrave.
Në foto është paraqitur një animacion i bazuar në zbritje i algoritmit Euklidian. Drejtkëndëshi fillestar ka përmasa a = 1071 dhe b = 462. Brenda tij vendosen katrorë me përmasa 462×462 duke lënë një drejtkëndësh 462×147. Ky drejtkëndësh është i veshur me katrorë 147×147 derisa të mbetet një drejtkëndësh 21×147, i cili nga ana e tij është i mbuluar me katrorë 21×21, duke mos lënë asnjë zonë të pambuluar. Madhësia më e vogël katrore, 21, është GCD e 1071 dhe 462.<ref>{{Cite journal|date=2021-12-15|title=Euclidean algorithm|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Euclidean_algorithm&oldid=1060411931|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
Në teorinë e algjebrës dhe numrave, '''Teorema e Wilson-it''' thotë se një numër natyror n > 1 është një numër i thjeshtë nëse dhe vetëm nëse prodhimi i të gjithë numrave të plotë pozitivë më pak se n është një më i vogël se një shumëfish i n-së. Kjo është <math>(n-1)!=1\times2\times3\times...\times(n-1)</math> e plotëson
<math>(n-1)!\ \equiv\; -1 \pmod n</math><ref>{{Cite journal|date=2022-01-30|title=Wilson's theorem|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wilson%27s_theorem&oldid=1068772423|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
Në teorinë e numrave, '''Funksioni i Euler-it''' numëron numrat e plotë pozitivë deri në një numër të plotë të dhënë n që janë relativisht të thjeshtë me n. Është shkruar duke përdorur shkronjën greke phi sikur [[:en:Phi|phi]] as
[[Skeda:EulerPhi.svg|parapamje|220x220px|Funksioni i Eulerit ]]
<math>\varphi(n)</math> or <math>\phi(n)</math> dhe mund të quhet gjithashtu funksioni fi i Euler-it. Me fjalë të tjera, është numri i numrave të plotë k në rangun 1 ≤ k ≤ n për të cilin pjesëtuesi më i madh i përbashkët gcd(n, k) është i barabartë me 1. Numrat e plotë k të kësaj forme nganjëherë referohen si totale të n .Për shembull, totalet e n = 9 janë gjashtë numrat 1, 2, 4, 5, 7 dhe 8. Ata janë të gjithë relativisht të thjeshtë me 9, por tre numrat e tjerë në këtë varg, 3, 6 dhe 9 nuk janë , meqë gcd(9, 3) = gcd(9, 6) = 3 dhe gcd(9, 9) = 9. Prandaj, φ(9) = 6. Si shembull tjetër, φ(1) = 1 meqenëse për n = 1 i vetmi numër i plotë në rangun nga 1 në n është vetë 1, dhe gcd (1, 1) = 1.<ref>{{Cite journal|date=2021-12-14|title=Euler's totient function|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Euler%27s_totient_function&oldid=1060227676|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
Në matematikë, '''Teorema Kineze''' e mbetjes thotë se nëse dihen mbetjet e ndarjes Euklidiane të një numri të plotë n me disa numra të plotë, atëherë mund të përcaktohet në mënyrë unike pjesa e mbetur e pjesëtimit të n nga produkti i këtyre numrave të plotë, me kusht që pjesëtuesit janë dyshe coprime.Teorema e mbetjes kineze përdoret gjerësisht për llogaritjen me numra të plotë të mëdhenj, pasi lejon zëvendësimin e një llogaritjeje për të cilën dihet një kufi në madhësinë e rezultatit nga disa llogaritje të ngjashme në numra të plotë të vegjël.<ref>{{Cite journal|date=2022-01-30|title=Chinese remainder theorem|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chinese_remainder_theorem&oldid=1068727193|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
[[Skeda:Sun Tzu Chinese remainder theorem.svg|parapamje|300x300px|Teorema kineze mbi mbetjen]]
Një '''Numër Binar''' është një numër i shprehur në sistemin numerik bazë-2 ose sistemin binar numerik, një metodë e shprehjes matematikore e cila përdor vetëm dy simbole: zakonisht "0" (zero) dhe "1" (një).Sistemi numerik bazë-2 është një shënim pozicional me një bazë prej 2. Çdo shifër referohet si një bit ose shifër binare. Për shkak të zbatimit të tij të drejtpërdrejtë në qarqet elektronike dixhitale duke përdorur portat logjike, sistemi binar përdoret pothuajse nga të gjithë kompjuterët modernë dhe pajisjet e bazuara në kompjuter, si një sistem i preferuar përdorimi, mbi teknikat e tjera të ndryshme njerëzore të komunikimit, për shkak të thjeshtësisë së gjuhe.<ref>{{Cite journal|date=2022-01-30|title=Binary number|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Binary_number&oldid=1068848727|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
== Nëndrajet kryesore ==
[[Skeda:Paul Erdos with Terence Tao.jpg|majtas|parapamje|200x200px|Teoricienët e numrave Paul Erdős dhe Terence Tao në 1985, kur Erdős ishte 72 vjeç dhe Tao ishte 10.]]
'''Teoria Elementare''' e numrave ,termi elementar në përgjithësi tregon një metodë që nuk përdor analiza komplekse. Për shembull, teorema e numrave të thjeshtë u vërtetua për herë të parë duke përdorur analiza komplekse në 1896, por një provë elementare u gjet vetëm në 1949 nga Erdős dhe Selberg. Termi është disi i paqartë: për shembull, provat e bazuara në teorema komplekse Tauberian shihen shpesh si mjaft ndriçuese, por jo elementare, pavarësisht nga përdorimi i analizës Furier, në vend të analizës komplekse si të tillë. Këtu, si kudo tjetër, një provë elementare mund të jetë më e gjatë dhe më e vështirë për shumicën e lexuesve sesa një provë jo elementare.Teoria e numrave ka reputacionin e të qenit një fushë, shumë prej rezultateve të së cilës mund t'i deklarohen personit laik. Në të njëjtën kohë, provat e këtyre rezultateve nuk janë veçanërisht të arritshme, pjesërisht sepse gama e mjeteve që ata përdorin është, në mos ndonjë gjë, jashtëzakonisht e gjerë brenda matematikës.
'''Teoria Analitike''' e numrave,mund të përcaktohet teoria analitike e numravepër sa i përket mjeteve të tij, si studimi i numrave të plotë me anë të mjeteve nga analiza reale dhe komplekse ose për sa i përket shqetësimeve të tij, si studimi brenda teorisë së numrave të vlerësimeve mbi madhësinë dhe dendësinë, në krahasim me identitetet.
Disa lëndë që përgjithësisht konsiderohen si pjesë e teorisë analitike të numrave, për shembull, teoria e sitës, mbulohen më mirë nga përkufizimi i dytë dhe jo i parë: disa nga teoria e sitës, për shembull, përdorin pak analiza, megjithatë i përket teorisë analitike të numrave.
[[Skeda:Complex zeta.jpg|parapamje|200x200px|Funksioni zeta i Riemann-it ζ (s) në rrafshin kompleks.]]
'''Teoria Algjebrike''' e numrave, një numër algjebrik është çdo numër kompleks që është një zgjidhje për disa ekuacione polinomiale <math>f(x)=0</math> me koeficientë racionalë; për shembull, çdo zgjidhje <math>x</math> of <math>x^5 + (11/2) x^3 - 7 x^2 + 9 = 0 </math> është një numër algjebrik. Fushat e numrave algjebrikë quhen gjithashtu fusha të numrave algjebrikë, ose së shpejti fusha me numra. Teoria e numrave algjebrikë studion fushat e numrave algjebrikë. Kështu, teoria analitike dhe ajo algjebrike e numrave mund dhe mbivendosen: e para përcaktohet nga metodat e saj, e dyta nga objektet e saj të studimit.
'''Gjeometria Diofantine''' , qendror i gjeometrisë diofantine është të përcaktojë kur një ekuacion diofantin ka zgjidhje, dhe nëse ka, sa. Qasja e marrë është të mendojmë për zgjidhjet e një ekuacioni si një objekt gjeometrik.Për shembull, një ekuacion në dy variabla përcakton një kurbë në plan. Në përgjithësi, një ekuacion, ose sistem ekuacionesh, në dy ose më shumë variabla përcakton një kurbë, një sipërfaqe ose një objekt tjetër të tillë në hapësirën n-dimensionale. Në gjeometrinë diofantine, dikush pyet nëse ka ndonjë pikë racionale ose pika integrale në kurbë ose sipërfaqe. Nëse ka ndonjë pikë të tillë, hapi tjetër është të pyesni se sa janë dhe si shpërndahen ato. Një pyetje themelore në këtë drejtim është nëse ka kufij apo pafundësisht shumë pika racionale në një kurbë të caktuar.Kombinatorika aritmetike,
[[Skeda:ECClines-3.svg|majtas|parapamje|220x220px|Dy shembuj të një kurbë eliptike, domethënë një kurbë e gjinisë 1 që ka të paktën një pikë racionale. ]]
'''Kombinatorika Aritmetike''', jo është një fushë aktualisht e bashkuar, ai përfshin teorinë e numrave shtesë e cila ka të bëjë me disa grupe shumë specifike <math>{A}</math> me rëndësi aritmetike, si numrat e thjeshtë ose katrorët) dhe, me siguri, një pjesë të gjeometrisë së numrave, së bashku me disa materiale të reja që zhvillohen me shpejtësi . Fokusi i tij në çështjet e rritjes dhe shpërndarjes llogarit pjesërisht për lidhjet e tij në zhvillim me teorinë ergodike, teorinë e grupeve të fundme, teorinë e modelit dhe fusha të tjera. Përdoret edhe termi kombinatorikë aditiv; megjithatë, bashkësitë <math>{A}</math> që studiohen nuk duhet të jenë bashkësi numrash të plotë, por më tepër nëngrupe grupesh jokomutative, për të cilat tradicionalisht përdoret simboli i shumëzimit, jo simboli i mbledhjes; ato mund të jenë gjithashtu nënbashkësi unazash, në të cilin rast mund të krahasohet rritja e <math>{A+A}</math> dhe <math>{A}</math> , <math>{A}</math> mund të krahasohen.<ref>{{Cite journal|date=2022-01-28|title=Number theory|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Number_theory&oldid=1068480077|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
== Referime ==
<references group="https://www.turito.com/learn/math/prime-numbers" />
[[Kategoria:Teorema]]
<references />more reference:
[./Https://www.turito.com/learn/math/prime-numbers "number line 1 to 100"]. turito
c8jv9gswdeblg4zhogw03ncrwwrj3fk
Tirana
0
2078
2939391
2917811
2026-04-07T23:44:06Z
Shqiperia2000
65435
2939391
wikitext
text/x-wiki
{{Short description}}{{Infobox settlement
| name = Tirana
| settlement_type = [[Qytetet e Shqipërisë|Qytet]] dhe [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashki]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/2
| caption_align = center
| image1 = Estatua de Skanderbeg en Tirana.jpg
| alt1 =
|caption1 = [[Sheshi Skënderbej]]
| image2 = Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg
| alt2 =
|caption2 = Toptani Center
| image3 = Tirana_Kapllan_Pasha_Tomb.jpg
| alt3 =
|caption3 = [[Tyrbja e Kapllan Pashës]]
| image4 = Catedral de la Resurección de Cristo, Tirana, Albania, 2014-04-17, DD 13.JPG
| alt4 =
|caption4 = [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ngjallja e Krishtit]]
| image5 = Great Mosque of Tirana, 2019.jpg
| alt5 =
|caption5 = [[Xhamia e Namazgjasë|Xhamia e Madhe]]
| image6 = Castillo de Petrela, Petrela, Albania, 2014-04-17, DD 07.JPG
| alt6 =
|caption6 = [[Kalaja e Petrelës]]
| image7 = Kulla e Sahatit-Tiranë.jpg
| alt7 =
|caption7 = [[Kulla e orës|Kulla e Sahatit]]}}
| image_alt = Photomontage of Tirana
| image_flag = [[Skeda:Flag of Tirana.svg|110px|center]]
| flag_alt = Flamuri i Tiranës
| image_seal = [[Skeda:Stema e Bashkisë Tiranë.svg|55px|center]]
| seal_alt = Vula e Tiranës
| pushpin_map = Shqipëria
| pushpin_relief = 1
| pushpin_mapsize = 290
| coordinates = {{coord|41|19|44|N|19|49|04|E|type:adm1st_region:AL_dim:100000|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]]
| subdivision_type2 = [[Qarqet e Shqipërisë|Qarku]]
| subdivision_name2 = [[Qarku i Tiranës|Tirana]]
| subdivision_type3 = [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashkia]]
| subdivision_name3 = [[Bashkia Tiranë|Tirana]]
| established_title = Themeluar më
| established_date = 1614
| government_type =
| leader_party =
| leader_title = [[Kryetari i Bashkisë së Tiranës|Kryetari]]
| leader_name = [[Erion Veliaj]]<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Kryetari i Tiranës |url=https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |access-date=23 shtator 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924202948/https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |language=sq |archive-date=23 shtator 2020}}</ref> ([[Partia Socialiste e Shqipërisë|PS]])
| leader_title1 = Nënkryetari
| leader_name1 = Toni Gogu (PS)<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Municipal chairman of Tirana |url=https://www.tirana.al/en/article/chairman |access-date=23 shtator 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923160135/https://www.tirana.al/en/article/chairman |archive-date=23 shtator 2020}}</ref>
| leader_title2 = Këshilli
| leader_name2 = [[Këshilli Bashkiak i Tiranës]]
| area_blank1_title = Bashkia
| area_blank1_km2 = 1110
| area_blank2_title = Qyteti
| area_blank2_km2 = 41.8
| area_footnotes = <ref name="PV">{{cite web |publisher=Porta Vendore |title=Pasaporta e Bashkisë Tirana |url=https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |access-date=6 tetor 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006142259/https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |archive-date=6 tetor 2021 |language=sq |url-status=live}}</ref><ref name="municipalitiy area">{{cite web |publisher=Albanian Association of Municipalities (AAM) |title=Bashkia Tirana |url=https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |access-date=12 tetor 2020 |language=sq |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012193031/https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |archive-date=12 tetor 2020}}</ref>
| elevation_m = 110
| population_as_of = 2023
| population_urban = 418.495
| population_blank1_title = Bashkia
| population_blank1 = 598.176
| population_density_blank1_km2 = 502
| population_blank2_title = Gjendja civile
| population_blank2 = 887.778
| population_demonym = tiranas(e), tirons(e)
| timezone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset = +1
| timezone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 1000
| blank_name = Aeroporti
| blank_info = [[Aeroporti i Tiranës]]
| blank1_name = Autostrada
| blank1_info = [[Skeda:Autostrada A3 Albania.svg|25px|link=Autostrada A3]] [[Skeda:SH1-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 1]] [[File:SH2-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 2]]
| website = {{URL|https://www.tirana.al|tirana.al}}
|native_name=Tirona}}
'''Tirana''' (në dialektin tiranas: '''Tirona''') është kryeqendra e [[Qarku i Tiranës|qarkut]] dhe [[Rrethin e Tiranës|rrethit]] me të njëtin emër dhe kryeqyteti i [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Tirana ndodhet në qendër të Shqipërisë, rreth 35 km në lindje të [[Durrësi]]t dhe rreth 40 km në veriperëndim të [[Elbasani]]t, në një luginë të rrethuar nga [[Mali i Dajtit]] në lindje, kodrat e [[Kërraba|Kërrabës]] dhe Saukut në jug, kodrat e [[Vaqarri]]t dhe [[Yzberishti]]t në perëndim dhe ato të [[Kamza|Kamzës]] në veri.<ref name="DokumentTirana1">{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf Dokumenti|title=Tirana, kryeqyteti me zhvillim të vrullshëm|date=21 maj 2011|language=sq|access-date=21 maj 2011|archive-date=12 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012000736/http://tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf|url-status=dead}}</ref>
Në vitin [[1614]], [[Valiu#Termi osman|valiu]] i [[Shkodrës]],<ref>{{cite book|last=Day|first=Alan John|title=A political and economic dictionary of Eastern Europe|publisher=Routledge|year=2002|isbn=9781857430639|editor-last=East|editor-first=Roger|pages=567|language=en}}</ref> [[Sylejman pashë Bargjini]] nga [[Mulleti]] e ngriti në rangun e [[Qyteza|kasabasë]],<ref name=":Kiel">{{Cite book|last=Kiel|first=Machiel|title=Arkitektura osmane në Shqipëri (1385-1912)|publisher=IRCICA|year=2012|isbn=9789290632429|location=Stamboll|pages=378|language=sq|translator=Holta Vrioni|author-link=Machiel Kiel|origyear=1990}}</ref> por haset e përmendur që në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t, duke qenë pjesë e viseve të banuara vazhdimisht që nga [[Koha e hekurit|Epoka e Hekurit]]. Në kushtet e [[Lufta e Parë Ballkanike|Luftës Ballkanike]], paria e Tiranës shpalli pavarësinë më [[26 nëntor]] [[1912]] dhe u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet më [[11 shkurt]] [[1920]]. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i Shqipërsisë në vitin [[1925]] nga Asambleja Kushtetuese. Ishte vendi qendror i Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë. Në ditët e sotme qyteti po përjeton një periudhë të zhvillimit progresiv ekonomik, social dhe urban, me ndërtimin dhe rregullimin monumentale e parqeve, ndërtesave, duke përfshirë edhe rindërtimin e objekteve fetare të shkatërruara gjatë pushtimit turk dhe regjimit komunist.
Qyteti i Tiranës është qyteti më i madh i Shqipërisë dhe qendra më e madhe ekonomike, administrative, politike, industriale, mediale, akademike, sociale dhe kulturore e vendit.<ref name="Dokument Tirana1"/> Tirana ndodhet vetëm 17 km larg [[Aeroporti Nënë Tereza|aeroportit "Nënë Tereza"]], i vetmi aeroport ndërkombëtar në Shqipëri i njohur si dhe me emrin [[Rinas]]. Ky aeroport është hyrja më e rëndësishme lidhëse midis Shqipërisë dhe pjesës tjetër të botës.<ref name="DokumentTirana1"/> Tirana shtrihet në koordinatat 41.33° veri dhe 19.82° lindje.
== Gjeografia ==
Tirana ndodhet 110 [[Metër|metra]] mbi nivelin e detit. Lartësia e fushës së Tiranës është nga 20 m deri në 120 m, kurse dy malet më të larta rrëzë të cilave shtrihet janë [[Mali i Dajtit]] me 1612 m dhe Mali me Gropa me 1828 m.
Qyteti gjendet rreth 34 kilometra larg [[Deti Adriatik|detit Adriatik]] në perëndim. Nga jugu dhe perëndimi rrethohet nga kodra relativisht të ulta, kurse nga ana veriperëndimore Tirana shtrihet mbi një zonë të rrafshët.
Në periferinë veriore kalon [[lumi i Tiranës]]. Disa kilometra më tutje nga ana jugore rrjedh [[lumi i Erzenit]]. Para reformës administrative të 2014-ës, sipërfaqja e qytetit të Tiranës ishte rreth 31 km², ndërsa sipërfaqja e gjithë rrethit ishte 1288 km² dhe përfshinte katër qendra: Tiranën, [[Vora|Vorën]], [[Krraba|Krrabën]] dhe [[Kamza|Kamzën]] si dhe 150 fshatra. Pas reformës administrative bashkia e Tiranës u zgjerua në 1,110.03 km² ndërkohë që rrethet si njesi administrative u shkrinë. Tirana gjithashtu është pjesë e qarkut të Tiranës që ka një sipërfaqe prej 1,652 km² dhe përfshin pesë bashki : Tiranën, [[Kamza|Kamzën]], [[Vora|Vorën]], [[Kavaja|Kavajën]] dhe [[Rrogozhina|Rrogozhinën]].
Qendrën e Tiranës e përshkon [[Lana|përroi i Lanës]] i cili në grykëderdhje bashkohet me lumin Ishëm.
Tirana ndodhet në të njëjtin paralel me [[Napoli]]n, [[Madridi]]n dhe [[Stambolli]]n dhe në të njëjtin meridian me [[Budapesti]]n dhe [[Krakovi]]n.
=== Klima ===
Në Tiranë mbizotëron një [[Klima|klimë]] nëntropikale-mesdhetare me rreshje dimërore dhe me temperatura mesatare vjetore në [[korrik]] + 24° Celsius dhe në [[janar]] +7° Celsius. Në vit bie 1 189 mm shi.
{{Klima
| TABELA =
| DIAGRAMI I TEMPETATURES =
| DIAGRAMI I RESHJEVE =
| DIAGRAMI I RESHJEVE LARTESIA= 200
| BURIMI = [http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT003310 BBC Weather Service:Tirana]
| Titulli=
| Vendi= Tirana
<!-- temperatura mesatare maksimale për muajin në ° C -->
| maks_jan =12
| maks_shk = 12
| maks_mar =15
| maks_pri = 18
| maks_maj = 23
| maks_qer = 28
| maks_korr = 31
| maks_gush = 31
| maks_shta = 27
| maks_tet = 23
| maks_nën = 17
| maks_dhje = 14
<!-- temperatura mesatare minimale për muajin në ° C -->
| min_jan = -8
| min_shk = -8
| min_mar = -4
| min_pri = -1
| min_maj = 3
| min_qer = 6
| min_korr = 11
| min_gush = 10
| min_shta = 5
| min_tet = 1
| min_nën = -3
| min_dhje = -7
<!-- temperatura mesatare për muajin në ° C -->
| mes_jan =
| mes_shk =
| mes_mar =
| mes_pri =
| mes_maj =
| mes_qer =
| mes_korr =
| mes_gush =
| mes_shta =
| mes_tet =
| mes_nën =
| mes_dhje =
<!-- reshje mesatare për muajin në mm -->
| reshje_jan = 135
| reshje_shk = 152
| reshje_mar = 128
| reshje_pri = 117
| reshje_maj = 122
| reshje_qer = 86
| reshje_korr = 32
| reshje_gush = 32
| reshje_shta = 60
| reshje_tet = 105
| reshje_nën = 211
| reshje_dhje = 173
<!-- Numri mesatar i orëve të përditshme me diell për muajin në h / d -->
| orë_diell_jan =
| orë_diell_shk =
| orë_diell_mar =
| orë_diell_pri =
| orë_diell_maj =
| orë_diell_qer =
| orë_diell_korr =
| orë_diell_gush =
| orë_diell_shta =
| orë_diell_tet =
| orë_diell_nën =
| orë_diell_dhje =
<!-- Temperatura mesatare e ujit (oqeaneve, liqene, etj) për muajin në ° C -->
| uji_jan =
| uji_shk =
| uji_mar =
| uji_pri =
| uji_maj =
| uji_qer =
| uji_korr =
| uji_gush =
| uji_shta =
| uji_tet =
| uji_nën =
| uji_dhje =
<!-- Ditë me diell mesatare për muajin e në d -->
| ditë_diell_jan =
| ditë_diell _shk =
| ditë_diell _mar =
| ditë_diell _pri =
| ditë_diell _maj =
| ditë_diell _qer =
| ditë_diell _korr =
| ditë_diell _gush =
| ditë_diell _shta =
| ditë_diell _tet =
| ditë_diell _nën =
| ditë_diell _dhje =
<!-- Lagështia mesatare për muajin në %-->
| lagështia_jan =
| lagështia_shk =
| lagështia_mar =
| lagështia_pri =
| lagështia_maj =
| lagështia_qer =
| lagështia_korr =
| lagështia_gush =
| lagështia_shta =
| lagështia_tet =
| lagështia_nën =
| lagështia_dhje =
}}
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e Tiranës}}
[[Skeda:Bazar Tirana (ca. 1900)2.jpg|parapamje|djathtas|Pazari i qytetit ne fillim shekullin XX|247x247px]]
Regjistrimi i tokave të [[qyteti]]t u bë nën pushtimin osman, në vitet [[1431]]–[[1432]]. Në vitin [[1614]] Sylejman Pasha, e ngriti në rangun e kasabasë duke ndërtuar një [[Xhamia e Sylejman Pashës|xhami]], një [[hamam]] dhe një imaret. Dy shekuj me vonë drejtimin e qytetit e mori familja [[Familja Toptani|Toptani]] nga [[Kruja]]. Dy [[lagjja|lagjet]] më të vjetra të Tiranës kanë qenë ajo e Mujos dhe e Pazarit, të ndodhura sot në zonën mes qëndrës aktuale dhe rrugës së [[Elbasani]]t.
Si [[kryeqyteti|kryeqytet]] i përkohshëm Tirana u shpall më [[8 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më [[31 dhjetor]] [[1925]]. Në vitin [[1990]] Tirana numëronte vetëm 244.200 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjitha anët e tjera të vendit përdrejt [[kryeqyteti]]t, të cilët shpresojnë të gjejnë aty punë dhe jetë me të mirë, e ka çuar [[popullsia|popullsinë]] e Tiranës në mbi 1.000.000 banorë. Tirana, siç quhet dhe nga vendasit [[zemra]] e Shqipërisë, është qyteti që lulëzon dhe zhvillohet më shpejt, ai është tepër ritmik dhe ofron mundësi të shumëllojshme aktiviteti jo vetëm për banorët vendas, por edhe atyre të huaj.
=== Kryeqyteti ===
Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i [[Shqipërisë]] në vitin 1925 nga Asambleja Kushtutetuese.
Në Historinë e Popullit Shqiptar, "Periudha e Pavarësisë" ([[28 nëntor]] [[1912]] – [[7 prill]] [[1939]]), në faqen 249 përmendet shpallja e Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese dhe miratimi i statutit apo kushtetutës republikane, në të cilat Tirana shpallet përfundimisht kryeqytet i Shqipërisë.
Në Tiranë, përkundrazi kundërshtimi i [[Esat Pashë Toptani]]t, hëpërhë ishte eleminuar, për sa kohë ai ishte kundërshtar i qeverisë së [[Durrësi]]t. Veç kësaj Tirana ndonëse kishte një popullsi të barabartë me atë të [[Elbasani]]t, kishte kushte më të mira për organet qeveritare. Këtu kishte më tepër ndërtesa të mëdha, më tepër lokale publike, më tepër rrugë të gjera, më tepër hotele. Duke marrë parasysh këto faktorë, qeveria e Lushnjës mori vendim më [[9 shkurt]] [[1920]], që ta vendoste kryeqytetin e [[Shqipërisë]] përkohësisht në Tiranë, duke e lënë të hapur çështjen e vendosjes përfundimtare të kryeqytetit kur të mblidhej e para asamble kushtetuese. Me miratimin e të gjithë pjesëtarëve të [[Kongresi i Lushnjës|Kongresit të Lushnjës]], anëtarët e Këshillit të Lartë, së bashku me pjesëtarët e qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar, hynë më 11 shkurt 1920 në Tiranë, fill pasi repartet e ushtrisë italiane ishin larguar nga qyteti dhe vendosur në Durrës. Banorët e Tiranës e pritën me entuziasëm hyrjen e organeve të larta shtetërore, në kryeqytetin e përkohshëm të [[Shqipërisë]], të cilin asambleja kushtetuese e vitit [[1925]] e shpalli përfundimisht kryeqytet të saj. Sidoqoftë jeta e Tiranës si kryeqytet i Shqipërisë fillon më [[11 shkurt]] [[1920]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tirana kryeqytet |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226190921/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 }}</ref>
=== Etimologjia ===
Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë:
# Tiranë mendohet se vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin Të ranat, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth.
# Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit, e cila mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit.
# Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulmetrave nga barinjtë e zonave përreth.
# Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin "Të rônë" (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja "kanë rënë (psh) në Durrës" (apo diku tjetër).<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tri hipotezat për prejardhjen e emrit të Tiranës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=15 maj 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515014621/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,8,1 }}</ref>
Për herë të parë emri i Tiranës përmendet në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t.
=== Arkeologjia ===
[[Skeda:Tirana, Albania 2017-04 Tirana Mosaic 04.jpg|parapamje|djathtas|Pjesë nga [[Mozaiku i Tiranës]]]]
[[Mozaiku i Tiranës]] është i vetmi monument [[Arkeologjia|arkeologjik]] brenda territorit të qytetit të Tiranës. Në vitin 1972, gjatë punës për ndërtimin e pallateve të bllokut "Partizani" në lagjen nr. 9 të qytetit të Tiranës, u zbuluan rrënojat e një ndërtese antike, njëri nga ambientet e të cilit ishte i shtruar me mozaik. Sipas autorëve, kemi të bëjmë me një qendër fshatare të shekujve të parë pas Krishtit që në fillim të shek. III u zëvendësua me një vilë fshatare (rustica). Salla me mozaik e pajisur dhe me një absidë ishte ambjenti kryesor i saj. Autorët mendojnë edhe që në shek. V-VI vendin e vilës e zuri një bazilikë paleokristiane. Pjesa e gërmuar e monumentit u rrethua dhe u vu në mbrojtje nga [[Instituti i Monumenteve të Kulturës]] (IMK). Gjatë viteve [[2003]]-[[2004]] punimet e sistemimit të rrugëve dhe instalimeve të ndryshme të bllokut "Partizani" zbuluan pranë rrethimit të monumentit pjesë të tjera të kompleksit. Më kryesoret këtu ishin vaskat e fermentimit të mushtit të rrushit, por edhe pjesë të tjera muresh në dy pika të ndryshme. Brenda këtij kompleksi u zbuluan tre stela varresh të periudhës romake. Gërmimet e fundit përforcuan mendimin se kemi të bëjmë me një vilë fshatare, ndërkohë që nuk është gjetur asnjë e dhënë për transformimin në bazilikë paleokristiane të mbështetur nga autorët e gërmimit të parë të [[Vitet 1970|viteve ’70]]. Në mënyrë konvencionale, siti arkeologjik është emërtuar dhe njihet me emrin "Mozaiku i Tiranës".<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Të dhëna arkeologjike |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191622/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 }}</ref>
== Politika ==
=== Kryebashkiakët e Tiranës ===
{{Kryesor|Kryetarët e Tiranës}}
{| class="wikitable" width="100%"
|-
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas pavarësisë (1912)'''<br />
[[Zyber Hallulli]]<br />
[[Servet Libohova]]<br />
[[Ismail Ndroqi]]<br />
[[Ali Begeja]]<br />
[[Ali Derhemi]]<br />
[[Xhemal Kondi]]<br />
[[Fuat Toptani]]<br />
[[Izet Dibra]]<br />
[[Rasim Kalakula]]<br />
[[Rexhep Jella]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qemal Butka]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qazim Mulleti]]<br />
[[Omer Fortuzi]]<br />
[[Halil Meniku]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1913–1914<br />
1915–1916<br />
1917–1922<br />
1922–1923<br />
1923–1924<br />
1924–1925<br />
1925–1927<br />
1927–1928<br />
1928–1930<br />
1930–1933<br />
1933–1935<br />
1936–1937<br />
1937–1939<br />
1939–1940<br />
1940–1943<br />
1943–1944
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas luftës së dytë botërore'''<br />
[[Llazar Treska]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Isuf Keçi]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Peço Kagjini]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Irfan Çelkupa]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Myqerem Fuga]]<br />
[[Ndue Marashi]]<br />
[[Nesip Ibrahimi]]<br />
[[Jashar Menzelxhiu]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]<br />
[[Leandro Zoto]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1944–1945<br />
1947–1949<br />
1950–1951<br />
1951–1951<br />
1951–1952<br />
1953–1954<br />
1954–1955<br />
1956–1957<br />
1957–1958<br />
1958–1961<br />
1961–1962<br />
1962–1964<br />
1965–1966<br />
1970–1973<br />
1974–1975<br />
1976–1983<br />
1984–1985<br />
1986–1987<br />
1987–1988<br />
1989–1990
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas rëniës së komunizmit'''<br />
[[Tomor Malasi]]<br />
[[Sali Kelmendi]]<br />
[[Albert Brojka]]<br />
[[Edi Rama]]<br />
[[Lulzim Basha]]<br />
[[Erion Veliaj]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1991–1992<br />
1992–1996<br />
1996–2000<br />
2000–2011<br />
2011–2015<br />
2015–
|}
=== Pas rënies së [[komunizmi]]t ===
Që nga [[tetori]] i vitit [[2000]] deri më [[23 maj]] [[2011]] [[Kryetari i Bashkisë|kryetar i bashkisë]] se Tiranës ishte piktori dhe lojtari i dikurshëm i [[basketbolli]]t, si dhe për një kohë të shkurtër ministër i kulturës, rinisë dhe sportit, [[Edi Rama]]. Në tetor të vitit 2003 ai u rizgjodh sërish pas [[Zgjedhjet Komunale|zgjedhjeve komunale]]. Paraardhësit e tij të [[Vitet 1990|viteve '90]] ishin kryebashkiakët [[Sali Kelmendi]] (1992–1996) dhe [[Albert Brojka]] (1996–2000) të [[Partia Demokratike|Partisë Demokratike]] (PD). Më 23 maj 2011 kryetari i ri i bashkisë u shpall [[Lulzim Basha]] një i diplomuar në një nga universitetet më të njohur të Europës i cili fitoi zgjedhjet e 8 majit 2011 ndaj ish kryetarit të Bashkisë, Edi Rama.
=== Këshilli Bashkiak ===
<div class="infobox float-right" style="background:#fff; padding:3px;">
<timeline>
ImageSize = width:230 height:600
PlotArea = left:50 right:0 bottom:40 top:10
Legend = columns:2 left:15 top:25 columnwidth:50
DateFormat = yyyy
Period = from:1 till:55
TimeAxis = orientation:vertical format:yyyy
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1
Colors=
id:PS value:pink legend:PS
id:PD value:blue legend:PD
id:LSI value:red
id:PR value:darkblue
id:PBL value:green
id:PAA value:green
id:PBDNJ value:green
id:PDR value:green
id:PAD value:green
id:LZHK value:green
id:PDR value:green
id:PSD value:green
id:PDI value:green
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S
from:start till:21 shift:(25,0) color:PS text:[[PS]] (21 anëtarë)
from:21 till:38 shift:(25,0) color:PD text:[[PD]] (17 anëtarë)
from:38 till:44 shift:(25,0) color:LSI text:[[LSI]] (6 anëtarë)
from:44 till:46 shift:(25,0) color:PR text:[[Partia Republikane Shqiptare|PR]] (2 anëtarë)
from:46 till:47 shift:(25,0) color:PBL text:PBL (1 anëtar)
from:47 till:48 shift:(25,0) color:PAA text:PAA (1 anëtar)
from:48 till:49 shift:(25,0) color:PBDNJ text:[[PBDNJ]] (1 anëtar)
from:49 till:50 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:50 till:51 shift:(25,0) color:PAD text:PAD (1 anëtar)
from:51 till:52 shift:(25,0) color:LZHK text:LZHK (1 anëtar)
from:52 till:53 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:53 till:54 shift:(25,0) color:PSD text:PSD (1 anëtar)
from:54 till:end shift:(25,0) color:PDI text:PDI (1 anëtar)
TextData=
fontsize:S pos:(10,-100)
</timeline>
<br />
Burimi: http://www.tirana.gov.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
</div>
Këshilli Bashkiak zgjidhet për një periudhë 4-vjeçare. Mandati i këshilltarit është i vlefshëm nga koha që këshilltarët bëjnë betimin dhe e nënshkruajnë atë, deri në konstituimin e këshillit pasardhës. Mandati i këshilltarit pushon para afatit 4-vjeçar në rastet që parashikon neni 27, pika 4 (gërmat a, b, c, c, d, dh, e, ë) e ligjit 8652, dt.31.07.2000, Për Organizimin dhe Funksionimin e Qeverisjes Vendore. Këshilltari që mbaron mandatin para kohe në përputhje me ligjin, lëshon një deklaratë me shkrim ku shpjegon arsyet përkatëse.<ref name="DokumentiKëshilli">[http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 www.tirana.gov.al/Bashkia/Këshilli bashkiak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826045416/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 |date=26 gusht 2018 }} 21 maj 2011</ref>
Për zëvendësimin e tij komisioni i mandateve i paraqet Këshillit Bashkiak kandidatin e rradhës të listës shumëemërore të subjektit elektoral të cilit ai i përkiste duke ndjekur këtë rradhe pune:
* Verifikon vlefshmërinë e mandatit
* Harton procesverbalin dhe e lexon atë përpara këshillit
* Organizon betimin e këshilltarit dhe nënshkrimin e tekstit prej tij
Në periudhën nga data e shpalljes së zgjedhjeve të rradhës deri në konstituimin e këshillit të ri, Këshilli Bashkiak ushtron funksione të kufizuara dhe merr vendime vetëm për raste të situatave emergjente.<ref name="DokumentiKëshilli"/>
==== Komisionet ====
Këshilli Bashkiak i Tiranës përbëhet nga 55 këshilltarë. Ai ka 14 komisione të cilat janë:
* Komisioni i Financave (7 anëtarë)
* Komisioni Juridik (5 anëtarë)
* Komisioni i Ekonomisë dhe Çështjeve Sociale (5 anëtarë)
* Komisioni i Arsimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shëndetësisë, Veterinarisë, Mbrojtjes së Mjedisit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shërbimeve Publike (5 anëtarë)
* Komisioni i Rregullimit të Territorit (5 anëtarë)
* Komisioni i Jashtëm (5 anëtarë)
* Komisioni i Mandatave (5 anëtarë)
* Komisioni i Rendit Publik dhe Mbrojtjes civile (5 anëtarë)
* Komisioni i Strehimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve (5 anëtarë)
* Komisioni i Kontrollit Financiar (5 anëtarë)
* Komisioni i Vlerësimit të Figurave të Shquara të Qytetit (7 anëtarë)
Gjatë periudhës janar-qershor 2010, Këshilli Bashkiak i Tiranës ka miratuar 14 Vendime.<ref name="DokumentiKëshilli"/><ref>[http://www.tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf Dokumenti "6 mujori 2010"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004182250/http://tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf |date=4 tetor 2011 }} 21 maj 2011</ref>
=== Binjakëzimet ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 75%;"
|- valign="top"
|
* [[Skeda:Flag of Turkey.svg|20px|border]] [[Ankara]], [[Turqia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Athina]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Barcelona]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Germany.svg|20px|border]] [[Berlini]], [[Gjermania]]
* [[Skeda:Flag of Belgium.svg|20px|border]] [[Brukseli]], [[Belgjika]]
* [[Skeda:Flag of Romania.svg|20px|border]] [[Bukureshti]], [[Rumania]]
* [[Skeda:Flag of Canada.svg|20px|border]] [[Cobourg]], [[Kanada]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Firenca]], [[Italia]]
|
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Genova]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Hora e Arbëreshëvet]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Ukraine.svg|20px|border]] [[Kievi]], [[Ukraina]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Madridi]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Marseille]], [[Franca]]
* [[Skeda:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Moska]], [[Rusia]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Parisi]], [[Franca]]
|
* [[Skeda:Flag of the People's Republic of China.svg|20px|border]] [[Peking]], [[Kina]]
* [[Skeda:Flag of Montenegro.svg|20px|border]] [[Podgorica]], [[Mali i Zi]]
* [[Skeda:Flag of the Czech Republic.svg|20px|border]] [[Prag]], [[Çekia]]
* [[Skeda:Flag of Kosovo.svg|20px|border]] [[Prishtina]], [[Kosova]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Roma]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Zaragoza]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px|border]] [[Sarajeva]], [[Bosnja]]
|
* [[Skeda:Flag of South Korea.svg|20px|border]] [[Seoul]], [[Koreja e Jugut]]
* [[Skeda:Flag of Bulgaria.svg|20px|border]] [[Sofja]], [[Bullgaria]]
* [[Skeda:Flag of Sweden.svg|20px|border]] [[Stockholm]], [[Suedia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Selanik]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Torino]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Lithuania.svg|20px|border]] [[Vilnius]], [[Lituania]]
* [[Skeda:Flag of Croatia.svg|20px|border]] [[Zagreb]], [[Kroacia]]
|}
== Njësitë administrative ==
{{Kryesor|Njësitë bashkiake e Tiranës}}
[[Bashkia e Tiranës]] është e ndarë në 14 njësi administrative.
Lista e Njësive Administrative të Tiranës:
{| class="wikitable"
|+
!Njësia administrative
!Përbërja
|-
|Tiranë
|“Njësia bashkiake nr.1, Njësia bashkiake nr.2, Njësia bashkiake nr.3, Njësia bashkiake nr.4, Njësia bashkiake nr.5, Njësia bashkiake nr.6, Njësia bashkiake nr.7, Njësia bashkiake nr.8, Njësia bashkiake nr.9, Njësia bashkiake nr.10, Njësia bashkiake nr.11”
|-
|Petrelë
|“Fshatrat: Petrelë, Mullet, Stërmas, Picall, Shënkoll, Gurrë e Madhe, Gurrë e Vogel, Daias, Barbas, Fikas, Mangull, Qeha, Shytaj, Hekal, Kryezi, Percëllesh, Durishtë”
|-
|Farkë
|“Fshatrat: Farkë e Madhe, Farkë e Vogel, Lundër, Mjull Bathore, Sauk, Selitë”
|-
|Dajt
|“Fshatrat: Linzë, Shishtufinë, Tujan, Brrar, Ferraj, Priskë e Madhe, Surrel, Lanabreges, Shkallë, Qafmollë, Darshen, Selbë, Murth”
|-
|Zall-Bastar
|“Fshatrat: Zall-Bastar, Bastar i Mesem, Bastar – Murriz, Vilëz, Zall-Mner, Mner i Sipërm, Bulçesh, Zall Dajt, Besh, Dajt, Shëngjin i vogel, Selitë Mali”
|-
|Bërzhitë
|“Fshatrat: Ibë, Bërzhitë, Dobresh, Ibë e Poshtme, Pëllumbas, Mihajas-Cirmë, Kus, Fravesh, Kllojkë, Pashkashesh, Lugë-Shalqizë, Rozaverë”
|-
|Krrabë
|“Qyteti Krrabë, Fshatrat: Mushqeta, Skuterë”
|-
|Baldushk
|“Fshatrat: Baldushk, Mumajes, Fushas, Balshaban, Shpatë, Isufmuçaj, Mustafakoçaj, Koçaj, Kakunj, Vesqi, Parret, Shënkoll, Vrap, Shpat i sipërm”
|-
|Shëngjergj
|“Fshatrat: Shëngjergj, Verri, Urë, Burimas, Shëngjin, Façesh, Bizë, Fage, Parpujë, Vakumone, Domje, Derje”
|-
|Vaqarr
|“Fshatrat: Vaqarr, Allgjatë, Arbanë, Bulticë, Damjan-Fortuzaj, Gropaj, Lalm, Prush, Vishaj, Sharrë”
|-
|Kashar
|“Fshatrat: Kashar, Yzberish, Mëzez, Yrshek, Katundi i Ri, Kus, Mazrek”
|-
|Pezë
|“Fshatrat: Pezë e Madhe, Pezë Helmës, Pezë e Vogel, Varosh, Maknor, Dorëz, Gror, Grecë, Pajanë, Gjysylkanë”
|-
|Ndroq
|“Fshatrat: Ndroq, Zbarqe, Kërçukje, Zhurje, Lagje e re, Pinet, Sauqet, Çalabërzezë, Shesh, Grebllesh, Mënik”
|-
|Zall-Herr
|“Fshatrat: Zall – Herr, Dritas, Çerkezë-Morinë, Qinam, Kallmet, Herraj, Pinar, Priskë e Vogël, Radhesh”
|}
=== Njësitë bashkiake të Bashkisë Tiranë ===
Njësia e Tiranës ndërkohë përbëhet nga 11 Njësi Bashkiake, të njohura gjerësisht si minibashki.
{| align=center
|-
|[[File:Minibashkitë in Tirana.svg|right|350px|frameless]]
|
{| class="sortable wikitable" cellspacing="3" style="margin-top:8px; margin-right:0; background:none; color:inherit; text-align:left; font-size:98%;"
|- style="font-size:99%; text-align:right;"
! <!--style="width:130/75/75/85px"--> Nr. !! Emri !! Emri zyrtar !!Popullsia<ref>{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |title=Archived copy |accessdate=2011-05-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110611154259/http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |archivedate=2011-06-11 }}</ref> !! Drejtues<ref>{{Cite web |url=http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=1 qershor 2017 |archive-date=2 qershor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602064620/http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| 1 || Njësia Numër 1 || [[Tirana 1]] || 52,201 || Trendelina Jaku
|-
| 2 || Njësia Numër 2 || [[Tirana 2]] || 85,706 || Florian Pullazi
|-
| 3 || Njësia Numër 3 || [[Tirana 3]] || 46,750 || Ergesta Ninga
|-
| 4 || Njësia Numër 4 || [[Tirana 4]] || 66,635 || Nikoleta Martini
|-
| 5 || Njësia Numër 5 || [[Tirana 5]] || 89,579 || Piro Jani
|-
| 6 || Njësia Numër 6 || [[Tirana 6]] || 70,827 || Matilda Çullhaj
|-
| 7 || Njësia Numër 7 || [[Tirana 7]] || 79,846 || Edison Zanaj
|-
| 8 || Njësia Numër 8 || [[Tirana 8]] || 42,026 || Klevi Pojana
|-
| 9 || Njësia Numër 9 || [[Tirana 9]] || 66,796 || Sokol Dardha
|-
| 10 || Njësia Numër 10 || [[Tirana 10]] || 27,641 || Karolina Kostallari
|-
| 11 || Njësia Numër 11 || [[Tirana 11]] || 65,629 || Ilirjan Engjelli
|}
|-
|
|}
{{Clear}}
== Demografia ==
[[File:Tirana_Expansion.png|thumb|right|Zgjerimi i Tiranës nga viti 1990 në 2005.]]
{{Historical populations
|align = left
|percentages = pagr
|1703|4,000
|1820|12,000
|1923|10,845
|1937|35,000
|1955|108,200
|1989|324,532
|2001|430,407
|2011|557,422
|source =<ref name="world">{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|title=Albania: largest cities and towns and statistics of their population|df=dmy-all|access-date=7 tetor 2017|archive-date=5 dhjetor 2012|archive-url=https://archive.today/20121205081249/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|url-status=dead}} [[World Gazetteer]].2009-12-01</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf Population statistics of the Municipality of Tirana] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |date=11 September 2008 }}</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf Population projections from INSTAT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170505204850/http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf |date=5 maj 2017 }}</ref><ref>{{cite web|title=Popullsia e Shqipërisë|url=http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|website=instat.gov.al|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412123357/http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|archivedate=12 prill 2016|df=dmy-all}}</ref>{{ref label|a|a}}<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|title=Pabarazitë në Tiranën e|access-date=8 shkurt 2019|archive-date=12 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612212531/http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|url-status=dead}}</ref>
}}
Tiranës u përmend për herë të parë midis viteve 1372 dhe 1418 në dokumentet veneciane. Gjatë asaj kohe, ajo njihej si një fshat i vogël që përbëhej nga 60 zona të banuara, me rreth 1000 shtëpi dhe 7300 banorë. [[Marin Barleti]] (një historian dhe prift shqiptar nga [[Shkodra]]), Tiranë e Madhe dhe e Vogël. Në vitin 1583, qyteti kishte 110 zona të banuara me 2900 shtëpi dhe 20,000 banorë. Kur [[Sylejman Pashë Bargjini|Sylejman Pasha]] themeloi qytetin në vitin 1614, ndërtimet e para në zonë ishin një xhami, një furrë dhe një hamam. Dy shekuj më vonë, kontrolli i qytetit u fitua nga familja fisnike [[Familja Toptani]] e [[Kruja|Krujës]] dhe kishte vetëm 4000 banorë. Është vërejtur se dy lagjet më të vjetra ishin Mujos dhe Pazari, midis [[Sheshi Skënderbej|Sheshit Skënderbej]] dhe Rrugës së Elbasanit, në të dyja anët e lumit [[Lana]]. Në vitin 1820 popullsia e Tiranës ishte rreth 12.000 banorë. Pas [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|Rënies se komunizmit në Shqipëri]] në vitin 1990, qyteti kishte rreth 250.000 banorë dhe që atëherë një fluks i madh nga pjesët e tjera të vendit e ka rritur popullsinë në 557,422 sipas censit të 2011, ndërkohë që rritja vazhdon dhe aktualisht.
Sipas Censit të 2011, përbërja fetare e bashkisë së Tiranës ishte 55.7% [[Myslimani|myslimane]], 6.4% ortodokse, 5.4% katolike dhe 3.4% [[Bektashijtë|bektashi]]. Pjesa tjetër prej 29.1%, ishin kryesisht jofetarë (ateistë, agnostikë etj.) apo të padeklaruar.<ref>{{Cite web|url=http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|title=INTAT GIS|archive-date=22 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122001814/http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|url-status=dead}}</ref>
[[Kisha Katolike Romake]] përfaqësohet në Tiranë nga Kryepeshkopata e Tiranës dhe Durrësit, me Katedralen e Shën Palit, selinë e tanishme të prelatit. [[Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë]] shërbehet nga Kryepeshkopi i Tiranës në Katedralen e Ringjalljes.
Indeksi Fischer i Çmimit, i cili matet nga Banka e Shqipërisë, tregon që gjatë vitit 2020-2021, çmimet e banesave në Tiranë janë rritur me 12,3%. <ref>{{Cite news|title=Rriten me 45% çmimet e shtëpive në 9 vitet e fundit, kryesor Tirana|url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/|url-status=dead|access-date=1 maj 2022|archive-date=6 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706140643/https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/}}</ref><ref>{{Cite news|title=BSH: Çmimet e banesave u rritën me 9% vitin e kaluar, për Tiranën shtrenjtimi ishte 12.3%|url=https://www.monitor.al/bsh-cmimet-e-banesave-u-rriten-me-9-vitin-e-kaluar-per-tiranen-rritja-ishte-12-3/|url-status=live}}</ref> Indeksi i Çmimit për Tiranën u rrit me 46,7% ndaj periudhës bazë (2013).<ref>{{Cite web|title=REZULTATET E VROJTIMIT “TREGU I PASURIVE TË PALUAJTSHME” DHE INDEKSI I ÇMIMIT TË BANESAVE|url=https://www.bankofalbania.org/rc/doc/Vrojtimi_i_tregut_te_pasurive_te_paluajtshme_6MII_2020_30_04_2021_red_WEB_18770.pdf|url-status=live}}</ref>
== Turizmi ==
{{Kryesor|Turizmi në Tiranë}}
<!--
[[Skeda:TE-Collage Tirana.png|thumb|right|250px|Tirana kolazh]]
Nga lartë majtas:
* [[Qendra Ndërkombëtare e Kulturës]]
* [[Sheshi Skënderbej]] me [[Pallati i Kulturës|Pallatin i Kulturës]]
* Taivani
* Pallatet e Ministisë
* [[Kulla e Sahatit e Tiranës|Kulla e Sahatit]]
* [[Xhamia e Et'hem Beut]]
* [[ABA Business Center]]i
* Trafiku në Tiranë
* Katedralja e Shen Palit
* [[Monumenti Nëna Shqipëri]]
* [[Muzeu Historik Kombëtar]]
!-->
Sipas [[Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve e Shqipërisë|Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve]] deri në [[Mars]] të vitit [[2007]] në Tiranë janë 64 subjekte të liçensuara për ushtrim veprimtarie turistike si agjenci turistike udhëtimi dhe 18 njësi akomoduese turistike të liçensuara. Tabela e mëposhtme jep të dhëna mbi klasifikimin e njësive akomoduese turistike të licencuara.
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|+ Klasifikimi
|-
! style="width: 15em;" | Emërtimi
! style="width: 5em;" | Numër
! style="width: 5em;" | Dhoma
! style="width: 5em;" | Shtretër
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 1 yll || 2 || 38 || 72
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 2 yje || 2 || 37 || 51
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 3 yje || 6 || 129 || 212
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 4 yje || 4 || 364 || 706
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 5 yje || 1 || 151 || 302
|-
| style="text-align: left;" | Hotele të tjera || 3 || 100 || 193
|}
Burimi:<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |title=www.tirana.gov.al >> Statistikat 06 |access-date=13 qershor 2011 |archive-date=11 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |url-status=dead }}</ref>
[[Skeda:07Tirana Clock Tower01.jpg|parapamje|180px|Kulla e Sahatit]]
[[Skeda:Tanners' Bridge, Tirana, Albania 03.jpg|parapamje|180px|Ura e Tabakëve]]
Disa nga pikat turistike që mund të vizitohen në Tiranë janë:
* [[Mozaiku i Tiranës|Mozaiku i Kishës Paleokristiane]]
* Kompleksi muzeal i [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit|Bulevardit "Dëshmorët e Kombit"]] dhe [[Sheshi Skënderbej|Sheshit "Skënderbej"]]
* Parlamenti (Teatri i Kukullave)
* [[Kulla e Sahatit e Tiranës|Kulla e Sahatit]] e ndërtuar në vitin 1830.
* [[Xhamia e Et'hem Beut]]
* [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ortodokse e Ringjalljes së Krishtit]]
* [[Katedralja e Shën Palit|Kisha-Katedrale e Shën Palit]]
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës|Varri monumental i Kapllan Pashës]]
* [[Kalaja e Tiranës]]
* [[Pallati i Princeshës Sanije]]
* Rezidenca Mbretërore
* Kompleksi monumental i Sheshit të Flamurit
* Lulishtja publike më e vjetër e qytetit
* Shatërvani i parë i qytetit
* [[Ura e Tabakëve, Tiranë|Ura e Tabakëve]]
* Vendi ku është shpallur Pavarësia
* Rrapi monumental i Tabakëve
* Varrezat e Dëshmorëve si pikë turistike dhe monument artistik.
* [[Pallati i Brigadave]]
* [[Kalaja e Petrelës]]
=== Dajti Ekspres ===
<!--[[Skeda:Dajti Ekspress.jpg|parapamje|Mali e Dajtit]]!-->
=== Hotele ===
Hotele të njohura në Tiranë janë:
* [[Dajti (hotel)|Hotel Dajti]]
* [[Hotel Tirana]]
* Rogner Hotel
* Sheraton Tirana Hotel
=== Kalatë ===
==== Kalaja e Petrelës ====
[[Skeda:Petrela.jpg|parapamje|Kalaja e Petrelës|242x242px]]
{{Kryesor|Kalaja e Petrelës}}
Kalaja e Petrelës nga zbulimet e bëra, është kala mesjetare e ndërtuar në kohën e sundimit të Perandorit Bizantin [[Justiniani I|Justinianit të I]], në [[Shekulli VI|shekullin e VI]] pas Krishtit. Kjo qe një prej kalave të ngritura prej tij në sistemin mbrojtës së [[Perandoria|Perandorisë]]. Është kala e ngritur mbi një terren me shpate mjaft të pjerrëta, madje nga ana jugore dhe juglindore të thepisura, të cilat e kanë bërë kalanë shumë të mbrojtur. Ajo u ngrit në momentin kur Kalaja e Vilës, kala antike, e cila ndodhet përballë Kalasë së Petrelës, e humbi rëndësinë e saj. Ajo u ngrit kryesisht për qëllime ushtarake. Kalaja e Petrelës kontrollonte [[Via Egnatia|rrugën Egnatia]], dega Durrës-Tiranë-Elbasan, e cila për kohën kishte rëndësi të veçantë. Në fillim të [[Shekulli XIV|shek. XIV-të]] ishte nën sundimin e Topiajve, në atë kohë zotërues midis Matit e Shkumbinit, në një faqe të murit ruhet dhe emblema e parë e Topiajve.<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Petrelës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 }}</ref>
==== Kalaja e Prezës ====
{{Kryesor|Kalaja e Prezës}}
Barleti përmend Prezën si qyteza e Parthinëve. Fakti që e përmend Barleti tregon se ajo duhet të jetë ndërtuar para rrethimeve të Krujës dhe ndërtimi i saj duhet të jetë në fillim të [[Shekulli XV|shek. XV]] nga Topiasit të cilët ishin zotëruesit e kësaj zone.
Me sa kuptohet, braktiset në kohën e [[Gjon Kastrioti]]t dhe vetë i biri i tij. Pas pushtimit turk asaj iu bënë disa riparime, ndërmjet të tjerave u ndërtua edhe një [[Xhamija|xhami]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Prezës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 }}</ref>
== Ekonomia ==
{{Kryesor|Ekonomia e Tiranës}}
[[Skeda:Twin Towers Tirana, Albania 2017.jpg|parapamje|djathtas|Tirana shërben si qendra ekonomike e të gjithë vendit|290x290px]]
Tirana është qendra më e rëndësishme industriale në [[Albania|Shqipëri]]. Për tu përmendur janë industria e lehtë dhe ushqimore si dhe industria ndërtimore, por edhe industria e ndërtimit të makinerive apo ajo e tekstileve dhe e përpunimit të qelqit. Si në të gjithë vendin ashtu edhe kryeqyteti i Shqipërisë ndodhet në një periudhë tranzicioni. Pas rrëzimit të diktaturës komuniste shumë vepra të dikurshme industriale kanë dalë pjesërisht jashtë përdorimit dhe nuk funksionojnë rregullisht. Por ndërkohë po merren masa të shpejta për rimëkëmbjen dhe vënjen sa më të shpejtë në punë të veprave ekzistuese dhe të reja. Shumica e popullsisë janë sot të punësuar në sektorin e tregtisë dhe atë të ndërtimit, në sektorin e shërbimeve publike, atë turistik dhe si punonjës të shtetit.
== Transporti ==
=== Transporti rrugor ===
{{Kryesor|Linjat e autobuzave në Tiranë}}
[[Skeda:Tirana-Bus.jpg|parapamje|209x209px|Autobusë të rinj]]
Tirana ndodhet rreth 40 km larg portit më të rëndësishëm të vendit, që ndodhet në [[Durrës]]. Qysh prej vitit 2000 dy qytetet lidhen me autostradë. Nga Tirana udhëtojnë përditë autobuzë për në qytetet më të rëndësishme të vendit. Autobusë të rinj, sipas të gjitha standardeve evropiane dhe me të gjitha kushtet e një shërbimi cilësor urban. Ashtu siç është premtuar, Bashkia e Tiranës fillon ndërhyrjen në mjetet e transportit publik si pjesë e paketës së masave të përmirësimit të shërbimit, hartuar në kuadër të strategjisë së transportit, në të cilën u konsiderua parësore përmirësimi i kushteve të komoditetit dhe të lëvizjes në shërbimin e Transportit Publik. E konsideruar si një revolucion i madh në standartet e transportit të Tiranës, ky rinovim do të shtrihet në të gjitha linjat urbane të kryeqytetit, me vënien në funksionim të autobusëve të niveleve më të larta bashkëkohore.
==== Pikat e shtijes së aboneve ====
{| class="wikitable"
!Operatori
!Linja
!Vendndodhja e agjensisë<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane |title=Kopje e arkivuar |url-status=dead |access-date=5 dhjetor 2015 |archive-date=12 dhjetor 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151212104709/http://www.tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane }}</ref>
|-
|'''Tirana Urban Trans'''
|Porcelani – Sauku
|Rruga “Abdi Toptani” Nr.5
|-
|'''Ferlut'''
|Unaza
|Rruga “Muhamet Gjollesha” (Kioska përballë karburantit 'Start')
|-
|'''P.T.U.Udhetarëve'''
|Kombinat – Kinostudio
|Në Kryqëzimin e Rr. së “Kavajës” me Rr. “Ded Gjo Luli”
|-
|'''Tirana Lines'''
|Lapraka – Instituti Bujqësor
|Tek kioska në krah të Muzeut Kombëtar
|-
|'''Alba Trans'''
|Tirana e re
Uzina autotraktori
Tufina
|Bulevardi Zogu i I, Nr. 97
|}
=== Transporti hekurudhor ===
Trena pasagjerësh të [[Hekurudha e Shqipërisë|Hekurudhës së Shqipërisë]] udhëtojnë gjithashtu rregullisht për në qytetet e Durrësit dhe me tej për në [[Vlora|Vlorë]] si dhe për në [[Pogradec]] dhe për në [[Shkodra|Shkodër]].
=== Transporti ajror ===
Në [[Rinas]] gjendet [[Aeroporti Nënë Tereza|Aeroporti Ndërkombëtar "Nënë Tereza"]], i cili është rreth 25 km larg nga Tirana. Linjat ajrore lidhin Tiranën direkt me metropolet e Evropës Perëndimore, Evropën Lindore dhe prej andej me mbarë botën. Qarkullimi rrugor vitet e fundit ka pasur nje rritje të jashtëzakonshme. Autobuzët, makina të shumta private dhe automjete të rënda transporti qarkullojnë në mbarë vendin. Perveç kësaj është planifikuar dhe ndërtimi i një linje hekurudhore, mbi të cilën do të qarkullojë treni ekspres nga Tirana për në aeroport dhe anasjelltas.
== Institucione e Tiranës ==
[[Skeda:Tirana from South.jpg|parapamje|djathtas|Tirana parë nga pjesa jugore e qytetit]]
[[Skeda:Tirana, palazzo dell'università 08.JPG|parapamje|djathtas|Sheshi Nënë Tereza me godinen e Universitetit Politeknik në sfond]]
=== Biblioteka ===
[[Biblioteka Kombëtare]] u themelua në vitin 1922 dhe kishte 5000 vëllime.
=== Institute Arsimore ===
* [[Universiteti i Tiranës]] (1957)
* [[Instituti i Agrokulturës|Instituti Bujqësor i Tiranës]] (1951)
* [[Akademia e Shkencave]] (1972)
[[Skeda:Tirana - Albanian National Assembly (by Pudelek).jpg|parapamje|djathtas|Godina e Kuvendit]]
=== Institucione qeveritare ===
* Presidenca
* Kryeministria
* Kuvendi
=== Muzetë ===
* [[Muzeu i Shkencave të Natyrës]] (1948)
* [[Muzeu Arkeologjik Kombëtar në Tiranë|Muzeu i Arkeologjisë]] (1948)
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] (1981)
* Muzeu Kombëtar i Përgjimeve “Shtëpia me Gjethe”
* Muzeu i Shkencave të Natyrës "Sabiha Kasimati"
* [[Shtëpia Studio Kadare]]
* Bunk’ Art 1
* Bunk’ Art 2
* [[Muzeu i Bankës së Shqipërisë]]
* Muzeu i Bektashizmit
* Muzeu i Forcave të Armatosura
* Muzeu Mezuraj
* Muzeu i Gruas
<!--Në vitin 2000 qendra e Kitit, nga Korpusi Qendror i Universitetit dhe deri te [[Sheshi Skënderbej]], u shpall Ansambël Kulturor me vlera të veçanta dhe mbrohet nga shteti. Gjithashtu Kiti është dhe qendra kryesore e [[Qarku i Tiranës|Qarkut të Tiranës]] dhe e [[Rrethi i Tiranës|Rrethit]] me të njëjtin emër.!-->
== Mediat ==
[[Skeda:Tirana with Dajti 2009.jpg|parapamje|Tirana dhe [[Dajti]] (2009)]]
=== Radio ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 55%;"
|- valign="top"
|
* [[Radio Tirana]]
* Radio Kontakt
* Plus 2 Radio
* AMC Love Radio
* Radio Italia
|
* Radio Planet
* Radio Tirana II
* AlbaKarta Radio Dee-Jay
* Radio 7
* National Radio 1
|
* [[Top Albania Radio]]
* [[Club FM]]
* Top Gold
* Plus 2 Radio
* RFI 1 Monde
|
* Radio ALSAT
* Radio Rock
* Radio Ime
* DW-Deutsche Welle
* Radio NRG
|
* VOA Europe
|}
=== Gazeta ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 22%;"
|- valign="top"
|
* ''[[Shekulli (gazetë)|Shekulli]]''
* ''[[Albanian Daily News]]''
* ''[[Korrieri]]''
* ''[[Panorama]]''
|
* ''[[Shqip (gazetë)|Shqip]]''
* ''[[Tema (gazetë)|Tema]]''
* ''[[Tirana observer|Tirana Observer]]''
* ''[[Zëri i popullit]]''
|}
=== Televizioni ===
* [[Radio Televizioni Publik Shqiptar|TVSH]]
* [[Top Channel]]
* [[TV Klan]]
* [[Vizion Plus]]
== Sporti ==
* [[KF Tirana]]
* [[KS Dinamo]]
* [[KF Partizani]]
== Trivia ==
[[Skeda:ALB 20070713 img 1260.jpg|parapamje|Kolonat]]
[[Skeda:Tirana Kapllan Pasha Tomb.jpg|parapamje|[[Tyrbja e Kapllan Pashës]]]]
* Lagjja e parë e Tiranës ishte ajo e Bamit.
* [[Xhamia]] në qendër të Tiranës, e quajtur [[Xhamia e Ethem Beut]], filloi të ndërtohej më [[1789]] nga [[Molla Mehmet beu|Molla beu]] i ardhur prej Petrelës dhe u përfundua më [[1821]] nga i biri, [[Et'hem bej Molla|Haxhi Et’hem Beu]], stërnipi i Sylejman Pashës. Për të punuan mjeshtërit më të mirë të Shqipërisë.
* [[Kulla e Sahatit]] u fillua nga Haxhi Et’hem Beu rreth vitit [[1821]]–[[1822]] dhe u përfundua me ndihmat e familjeve të pasura të Tiranës. Montimi i sahatit u bë nga familja Tufina. Më [[1928]] u ble në [[Gjermani]] nga shteti shqiptar një Sahat modern dhe kulla u ngrit në lartësinë 35 m. Gjatë Luftës së Dytë Botërore Sahati u dëmtua, por u rivu në punë në korrik të vitit [[1946]].
* [[Ura e Tabakëve]] (përballë Parlamentit) daton në shekullin XVIII.
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës]] (pranë monumentit Ushtari i panjohur) është ndërtuar në vitin 1816.
* [[Kalaja e Petrelës]] ndodhet 12 km nga Tirana dhe daton në shekullin IV para Krishtit. Formën e saj aktuale e mori në shekullin e [[XIII]] nën sundimin e Topiajve dhe më vonë kaloi pronë e familjes së Kastriotëve.
* Mali i Dajtit, në lindje të Tiranës është [[1612]] m i lartë.
* Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm më 8 shkurt [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor [[1925]].
* Tirana është kryeqendra botërore e bektashinjve nga viti 1925, vit kur bektashinjtë u ndaluan dhe u përzunë nga Turqia.
* Rruga e Durrësit është hapur me [[1922]] dhe quhej «Nëna Mbretëreshë». Për ndërtimin e saj u prishën shumë shtepi e kopshte.
[[Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg|parapamje|djathtas|[[Sheshi Skënderbej]]]]
* Godina ekzistuese e Parlamentit u ngrit më [[1924]] dhe fillimisht ka shërbyer si Klubi i Oficerëve. Aty, më [[1 shtator]] [[1928]] [[Ahmet Zogu]] shpalli monarkinë.
* Qendra e Tiranës është projektuar nga arkitektët të njohur italianë të periudhës musoliniane Florestano de Fausto dhe Armando Brasini. Pallati i Brigadave (ish-pallati mbretëror), godinat e Ministrive, Banka Kombëtare dhe Bashkia janë vepra të tyre.
* Bulevardi «Dëshmorët e Kombit» është ndërtuar në vitin [[1930]] me emrin Bulevardi Zogu I. Në periudhën e komunizmit pjesa nga Sheshi Skënderbej deri tek Stacioni i trenit u quajt Bulevardi Stalin.
* [[Pallati i Kulturës]], ku ndodhet [[Teatri i Operas dhe Baletit]] dhe [[Biblioteka Kombëtare]], u përfundua më [[1963]]. Ai u ndërtua mbi ish-pazarin e vjetër të Tiranës dhe tulla e parë u vendos nga Hrushovi më 1959.
* [[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]] i ngritur më [[1968]], është vepër e [[Odhise Paskali]]t në bashkëpunim me Andrea Mano dhe Janaq Paço. Ai u vendos me rastin e 500 vjetorit te vdekjes së heroit kombëtar
* [[Monumenti Nëna Shqipëri]], 12 m i lartë, u përurua në varrezat « Dëshmorët e Kombit » më [[1971]].
* [[Akademia e Shkencave]] u përfundua më prill [[1972]].
* Galeria e Arteve Figurative u krijua më [[1976]] dhe në të përfshihen rreth 3200 vepra të autorëve shqiptarë dhe të huaj.
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] u ndërtua më [[1981]] dhe mozaiku në ballë të tij titullohet «Shqipëria».
* Qendra Ndërkombëtare e Kulturës, ish-muzeu [[Enver Hoxha]] u përurua më [[1988]]. «Piramida» u projektua nga një grup arkitektësh nën drejtimin e Pranvera Hoxhës dhe [[Klement Kolaneci]]t.
* Ne shek. XVII, Tirana kishte reth 4000 banorë. Në vitin [[1920]] – 17.000 banorë. 1938 – 25.000 banorë.1945 – 40.000 banorë. 1990 – 250.000 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjithë pjesët e tjera të vendit drejt Metropolit, e ka çuar popullsinë e Tiranës mbi 700.000 banorë.
== Qytetarë nderi ==
{|
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Konti Galeacio Ciano (1937)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Konti Galeacio Ciano |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100253/http://tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Anton Jugov (1957)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anton Jugov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100235/http://tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Nikita Khrushov (1959)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Nikita Khrushov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100400/http://tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Mahatir Bin Mohammed (1993)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Mahatir Bin Mohammed |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100410/http://tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Norman Wisdom]] (1995)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Norman Wisdom |access-date=13 maj 2011 |archive-date=24 mars 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324053146/http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Ibrahim Kodra]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ibrahim Kodra |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074704/http://tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Wolfgang Schüssel]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Wolfgang Schüssel |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100422/http://tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Osman Kazazi]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Osman Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100330/http://tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Azem Hajdari]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Azem Hajdari |access-date=13 maj 2011 |archive-date=21 korrik 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721013754/http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Ismail Kadare]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ismail Kadare |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074846/http://tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |url-status=dead }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Shefqet Ndroqi (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Shefqet Ndroqi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100348/http://tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Hans Peter Furrer (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hans Peter Furrer |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074935/http://tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Sadik Kaceli]] (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sadik Kaceli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100244/http://tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Hysen Kazazi (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hysen Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100432/http://tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Dritëro Agolli]] (2001)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Dritëro Agolli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100506/http://tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Robert Shvarc]] (2002)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Robert Shvarc |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074756/http://tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Haxhi Dedë Reshat Bardhi|Baba – Reshat Bardhi]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Reshat Bardhi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074611/http://tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Rrok Mirdita|Arqipeshkvi Mitropolit Rrok Mirdita]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Rrok Mirdita |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100217/http://tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Anastasi Janullatos|Kryepeshkopi Anastas Janollatos]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anastasi Janullatos |access-date=13 maj 2011 |archive-date=2 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202052318/http://tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Haxhi Hafis Sabri Koçi (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Haxhi Hafis Sabri Koçi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100149/http://tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |url-status=dead }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Emiri Sheik Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah (2008)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100327/http://tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[George Soros]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/George Soros |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100158/http://tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Kristo Frashëri (2012) <ref>{{Cite web |title=“Qytetar Nderi” historianit Kristo Frashëri - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/qytetar-nderi-historianit-kristo-frasheri |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al}}</ref>
* Adem Demaçi (2016)<ref>{{Cite web |title=Bashkia e Tiranës nderon me titullin “Qytetar Nderi” Adem Demaçi - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/bashkia-e-tiranes-nderon-me-titullin-qytetar-nderi-adem-demaci |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al}}</ref>
|}
== Pamje nga qyteti ==
<gallery style="align:center" styles="align:center">
Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg| [[Sheshi Skënderbej]]
Skeda:07Tirana Skenderbeg-Denkmal03.jpg|[[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]]
Skeda:Tirana's Boulevard.jpg|Bulevardi kryesor
Skeda:Bunkeri në Tiranë.jpg| Bunkeri në Tiranë
Skeda:Tirana në muajin prill.jpg|Tirana në prill
Skeda:Clock Tower Tirana 2017.jpg|Kulla e Sahatit
Skeda:Pazari i Ri, Tirana Albania 2017.jpg|Pazari i ri
Skeda:Pazari i ri.jpg|image_skyline e pazarit te rinovuar
Skeda:Kalaja e petreles .jpg|Kalaja e Petrelës, në rrethinat e qytetit
Skeda:Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg|Qendra Tregtare 'Toptani'
</gallery>
== Panorama ==
{{Kryesor|Wikipedia:Projekti Fotoalbumi/Tirana}}
; Tirana nga Dajti
{{Wide image|Tirana_Albania_pano_2004-07-14.jpg|1000px}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://-tirana-.page.tl Komuniteti i kryeqytetit të Shqipërisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 shkurt 2017 }}
* [http://www.tirana.gov.al Faqja zyrtare e Tiranës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
* [https://web.archive.org/web/20140914051425/http://galeria.albeu.com/galeri.php?hap=Qytete-Shqiptare_Tirana Foto albumi i Tiranës]
* [http://www.tiranacity.com Faqja e Tiranes]
* [https://web.archive.org/web/20051105004030/http://www.tirana-online.de/bilder/tiranakarte.gif Harta e Tiranës]
* [https://web.archive.org/web/20060529085516/http://pages.albaniaonline.net/guida2001/curiosities%20about%20tirana.htm A e dini se? -Tirana]
* [https://web.archive.org/web/20120210210354/http://clicktirana.com/ ClickTirana.Com - faqe mbi Tiranën]
* [http://www.ssb.no/emner/02/90/doc_200402/doc_200402.pdf Njësitë bashkiake e Tiranës]
* [http://www.tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf Maredheniet me jashte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013003801/http://tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf |date=13 tetor 2011 }}
== Shiko dhe këtu ==
{{Bashkia Tiranë}}
{{Lokacioni
| Veriperëndim = [[Vora]]
| Veri = [[Kamza]]
| Verilindje =
| Perëndim = [[Durrësi]]
| Lindje =
| Në mes = Tirana
| Jugperëndim =
| Jug = [[Komuna Baldushk]]<br />[[Elbasani]]
| Juglindje = [[Komuna Krrabë]]
}}
* [[Dajti Ekspres]]
* [[Xhamia e Madhe e Tiranës]]
== Literatura ==
* {{cite news |last=Burgen |first=Stephen |work=[[The Guardian]] |title='Build it and they will come': Tirana's plan for a 'kaleidoscope metropolis' |url=https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |access-date=20 nëntor 2020 |date=29 tetor 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120113513/https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |archive-date=20 nëntor 2020}}
* {{cite news |last=Akkam |first=Alia |publisher=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |title=The Capital of Albania Has Transformed Into a Lively, Affordable Destination |url=https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 tetor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112034/https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |archive-date=20 nëntor 2020}}
* {{cite news |last=Hillsdon |first=Mark |publisher=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |title=The European capital you'd never thought to visit (but really should) |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |access-date=20 nëntor 2020 |date=27 shkurt 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112327/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |archive-date=20 nëntor 2020}}
* {{cite news |last=Crevar |first=Alex |work=[[The New York Times]] |title=Tirana, Breaking Free From Communist Past, Is a City Transformed |url=https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=28 gusht 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112644/https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |archive-date=20 nëntor 2020}}
* {{cite news |last=McRae |first=Hamish |work=[[The Independent]] |title=Albania: Charmed by Tirana |url=https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704161151/https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |archive-date=4 korrik 2020}}
* {{cite journal |last=Capolino |first=Patrizia |title=Tirana: A Capital City Transformed by the Italians |year=2011 |journal=Planning Perspectives |volume=26 |issue=4 |pages=591–615 |doi=10.1080/02665433.2011.601610 |bibcode=2011PlPer..26..591C |s2cid=143255786}}
== Referime ==
{{reflist|3}}
{{commons}}
{{Tirana}}
{{Qarku i Tiranës}}
{{AL-Vendbanime}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Tiranë]]
[[Kategoria:Qytete në Shqipëri]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]]
ma3fmtoyhk6qxf53y49d53nmn5ujs4k
2939392
2939391
2026-04-07T23:47:19Z
Shqiperia2000
65435
2939392
wikitext
text/x-wiki
{{Short description}}{{Infobox settlement
| name = Tirana
| settlement_type = [[Qytetet e Shqipërisë|Qytet]] dhe [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashki]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/2
| caption_align = center
| image1 = Estatua de Skanderbeg en Tirana.jpg
| alt1 =
|caption1 = [[Sheshi Skënderbej]]
| image2 = Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg
| alt2 =
|caption2 = Toptani Center
| image3 = Tirana_Kapllan_Pasha_Tomb.jpg
| alt3 =
|caption3 = [[Tyrbja e Kapllan Pashës]]
| image4 = Catedral de la Resurección de Cristo, Tirana, Albania, 2014-04-17, DD 13.JPG
| alt4 =
|caption4 = [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ngjallja e Krishtit]]
| image5 = Great Mosque of Tirana, 2019.jpg
| alt5 =
|caption5 = [[Xhamia e Namazgjasë|Xhamia e Madhe]]
| image6 = Castillo de Petrela, Petrela, Albania, 2014-04-17, DD 07.JPG
| alt6 =
|caption6 = [[Kalaja e Petrelës]]
| image7 = Kulla e Sahatit-Tiranë.jpg
| alt7 =
|caption7 = [[Kulla e orës në Tiranë|Kulla e Sahatit]]}}
| image_alt = Photomontage of Tirana
| image_flag = [[Skeda:Flag of Tirana.svg|110px|center]]
| flag_alt = Flamuri i Tiranës
| image_seal = [[Skeda:Stema e Bashkisë Tiranë.svg|55px|center]]
| seal_alt = Vula e Tiranës
| pushpin_map = Shqipëria
| pushpin_relief = 1
| pushpin_mapsize = 290
| coordinates = {{coord|41|19|44|N|19|49|04|E|type:adm1st_region:AL_dim:100000|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]]
| subdivision_type2 = [[Qarqet e Shqipërisë|Qarku]]
| subdivision_name2 = [[Qarku i Tiranës|Tirana]]
| subdivision_type3 = [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashkia]]
| subdivision_name3 = [[Bashkia Tiranë|Tirana]]
| established_title = Themeluar më
| established_date = 1614
| government_type =
| leader_party =
| leader_title = [[Kryetari i Bashkisë së Tiranës|Kryetari]]
| leader_name = [[Erion Veliaj]]<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Kryetari i Tiranës |url=https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |access-date=23 shtator 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924202948/https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |language=sq |archive-date=23 shtator 2020}}</ref> ([[Partia Socialiste e Shqipërisë|PS]])
| leader_title1 = Nënkryetari
| leader_name1 = Toni Gogu (PS)<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Municipal chairman of Tirana |url=https://www.tirana.al/en/article/chairman |access-date=23 shtator 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923160135/https://www.tirana.al/en/article/chairman |archive-date=23 shtator 2020}}</ref>
| leader_title2 = Këshilli
| leader_name2 = [[Këshilli Bashkiak i Tiranës]]
| area_blank1_title = Bashkia
| area_blank1_km2 = 1110
| area_blank2_title = Qyteti
| area_blank2_km2 = 41.8
| area_footnotes = <ref name="PV">{{cite web |publisher=Porta Vendore |title=Pasaporta e Bashkisë Tirana |url=https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |access-date=6 tetor 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006142259/https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |archive-date=6 tetor 2021 |language=sq |url-status=live}}</ref><ref name="municipalitiy area">{{cite web |publisher=Albanian Association of Municipalities (AAM) |title=Bashkia Tirana |url=https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |access-date=12 tetor 2020 |language=sq |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012193031/https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |archive-date=12 tetor 2020}}</ref>
| elevation_m = 110
| population_as_of = 2023
| population_urban = 418.495
| population_blank1_title = Bashkia
| population_blank1 = 598.176
| population_density_blank1_km2 = 502
| population_blank2_title = Gjendja civile
| population_blank2 = 887.778
| population_demonym = tiranas(e), tirons(e)
| timezone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset = +1
| timezone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 1000
| blank_name = Aeroporti
| blank_info = [[Aeroporti i Tiranës]]
| blank1_name = Autostrada
| blank1_info = [[Skeda:Autostrada A3 Albania.svg|25px|link=Autostrada A3]] [[Skeda:SH1-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 1]] [[File:SH2-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 2]]
| website = {{URL|https://www.tirana.al|tirana.al}}
|native_name=Tirona}}
'''Tirana''' (në dialektin tiranas: '''Tirona''') është kryeqendra e [[Qarku i Tiranës|qarkut]] dhe [[Rrethin e Tiranës|rrethit]] me të njëtin emër dhe kryeqyteti i [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Tirana ndodhet në qendër të Shqipërisë, rreth 35 km në lindje të [[Durrësi]]t dhe rreth 40 km në veriperëndim të [[Elbasani]]t, në një luginë të rrethuar nga [[Mali i Dajtit]] në lindje, kodrat e [[Kërraba|Kërrabës]] dhe Saukut në jug, kodrat e [[Vaqarri]]t dhe [[Yzberishti]]t në perëndim dhe ato të [[Kamza|Kamzës]] në veri.<ref name="DokumentTirana1">{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf Dokumenti|title=Tirana, kryeqyteti me zhvillim të vrullshëm|date=21 maj 2011|language=sq|access-date=21 maj 2011|archive-date=12 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012000736/http://tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf|url-status=dead}}</ref>
Në vitin [[1614]], [[Valiu#Termi osman|valiu]] i [[Shkodrës]],<ref>{{cite book|last=Day|first=Alan John|title=A political and economic dictionary of Eastern Europe|publisher=Routledge|year=2002|isbn=9781857430639|editor-last=East|editor-first=Roger|pages=567|language=en}}</ref> [[Sylejman pashë Bargjini]] nga [[Mulleti]] e ngriti në rangun e [[Qyteza|kasabasë]],<ref name=":Kiel">{{Cite book|last=Kiel|first=Machiel|title=Arkitektura osmane në Shqipëri (1385-1912)|publisher=IRCICA|year=2012|isbn=9789290632429|location=Stamboll|pages=378|language=sq|translator=Holta Vrioni|author-link=Machiel Kiel|origyear=1990}}</ref> por haset e përmendur që në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t, duke qenë pjesë e viseve të banuara vazhdimisht që nga [[Koha e hekurit|Epoka e Hekurit]]. Në kushtet e [[Lufta e Parë Ballkanike|Luftës Ballkanike]], paria e Tiranës shpalli pavarësinë më [[26 nëntor]] [[1912]] dhe u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet më [[11 shkurt]] [[1920]]. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i Shqipërsisë në vitin [[1925]] nga Asambleja Kushtetuese. Ishte vendi qendror i Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë. Në ditët e sotme qyteti po përjeton një periudhë të zhvillimit progresiv ekonomik, social dhe urban, me ndërtimin dhe rregullimin monumentale e parqeve, ndërtesave, duke përfshirë edhe rindërtimin e objekteve fetare të shkatërruara gjatë pushtimit turk dhe regjimit komunist.
Qyteti i Tiranës është qyteti më i madh i Shqipërisë dhe qendra më e madhe ekonomike, administrative, politike, industriale, mediale, akademike, sociale dhe kulturore e vendit.<ref name="Dokument Tirana1"/> Tirana ndodhet vetëm 17 km larg [[Aeroporti Nënë Tereza|aeroportit "Nënë Tereza"]], i vetmi aeroport ndërkombëtar në Shqipëri i njohur si dhe me emrin [[Rinas]]. Ky aeroport është hyrja më e rëndësishme lidhëse midis Shqipërisë dhe pjesës tjetër të botës.<ref name="DokumentTirana1"/> Tirana shtrihet në koordinatat 41.33° veri dhe 19.82° lindje.
== Gjeografia ==
Tirana ndodhet 110 [[Metër|metra]] mbi nivelin e detit. Lartësia e fushës së Tiranës është nga 20 m deri në 120 m, kurse dy malet më të larta rrëzë të cilave shtrihet janë [[Mali i Dajtit]] me 1612 m dhe Mali me Gropa me 1828 m.
Qyteti gjendet rreth 34 kilometra larg [[Deti Adriatik|detit Adriatik]] në perëndim. Nga jugu dhe perëndimi rrethohet nga kodra relativisht të ulta, kurse nga ana veriperëndimore Tirana shtrihet mbi një zonë të rrafshët.
Në periferinë veriore kalon [[lumi i Tiranës]]. Disa kilometra më tutje nga ana jugore rrjedh [[lumi i Erzenit]]. Para reformës administrative të 2014-ës, sipërfaqja e qytetit të Tiranës ishte rreth 31 km², ndërsa sipërfaqja e gjithë rrethit ishte 1288 km² dhe përfshinte katër qendra: Tiranën, [[Vora|Vorën]], [[Krraba|Krrabën]] dhe [[Kamza|Kamzën]] si dhe 150 fshatra. Pas reformës administrative bashkia e Tiranës u zgjerua në 1,110.03 km² ndërkohë që rrethet si njesi administrative u shkrinë. Tirana gjithashtu është pjesë e qarkut të Tiranës që ka një sipërfaqe prej 1,652 km² dhe përfshin pesë bashki : Tiranën, [[Kamza|Kamzën]], [[Vora|Vorën]], [[Kavaja|Kavajën]] dhe [[Rrogozhina|Rrogozhinën]].
Qendrën e Tiranës e përshkon [[Lana|përroi i Lanës]] i cili në grykëderdhje bashkohet me lumin Ishëm.
Tirana ndodhet në të njëjtin paralel me [[Napoli]]n, [[Madridi]]n dhe [[Stambolli]]n dhe në të njëjtin meridian me [[Budapesti]]n dhe [[Krakovi]]n.
=== Klima ===
Në Tiranë mbizotëron një [[Klima|klimë]] nëntropikale-mesdhetare me rreshje dimërore dhe me temperatura mesatare vjetore në [[korrik]] + 24° Celsius dhe në [[janar]] +7° Celsius. Në vit bie 1 189 mm shi.
{{Klima
| TABELA =
| DIAGRAMI I TEMPETATURES =
| DIAGRAMI I RESHJEVE =
| DIAGRAMI I RESHJEVE LARTESIA= 200
| BURIMI = [http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT003310 BBC Weather Service:Tirana]
| Titulli=
| Vendi= Tirana
<!-- temperatura mesatare maksimale për muajin në ° C -->
| maks_jan =12
| maks_shk = 12
| maks_mar =15
| maks_pri = 18
| maks_maj = 23
| maks_qer = 28
| maks_korr = 31
| maks_gush = 31
| maks_shta = 27
| maks_tet = 23
| maks_nën = 17
| maks_dhje = 14
<!-- temperatura mesatare minimale për muajin në ° C -->
| min_jan = -8
| min_shk = -8
| min_mar = -4
| min_pri = -1
| min_maj = 3
| min_qer = 6
| min_korr = 11
| min_gush = 10
| min_shta = 5
| min_tet = 1
| min_nën = -3
| min_dhje = -7
<!-- temperatura mesatare për muajin në ° C -->
| mes_jan =
| mes_shk =
| mes_mar =
| mes_pri =
| mes_maj =
| mes_qer =
| mes_korr =
| mes_gush =
| mes_shta =
| mes_tet =
| mes_nën =
| mes_dhje =
<!-- reshje mesatare për muajin në mm -->
| reshje_jan = 135
| reshje_shk = 152
| reshje_mar = 128
| reshje_pri = 117
| reshje_maj = 122
| reshje_qer = 86
| reshje_korr = 32
| reshje_gush = 32
| reshje_shta = 60
| reshje_tet = 105
| reshje_nën = 211
| reshje_dhje = 173
<!-- Numri mesatar i orëve të përditshme me diell për muajin në h / d -->
| orë_diell_jan =
| orë_diell_shk =
| orë_diell_mar =
| orë_diell_pri =
| orë_diell_maj =
| orë_diell_qer =
| orë_diell_korr =
| orë_diell_gush =
| orë_diell_shta =
| orë_diell_tet =
| orë_diell_nën =
| orë_diell_dhje =
<!-- Temperatura mesatare e ujit (oqeaneve, liqene, etj) për muajin në ° C -->
| uji_jan =
| uji_shk =
| uji_mar =
| uji_pri =
| uji_maj =
| uji_qer =
| uji_korr =
| uji_gush =
| uji_shta =
| uji_tet =
| uji_nën =
| uji_dhje =
<!-- Ditë me diell mesatare për muajin e në d -->
| ditë_diell_jan =
| ditë_diell _shk =
| ditë_diell _mar =
| ditë_diell _pri =
| ditë_diell _maj =
| ditë_diell _qer =
| ditë_diell _korr =
| ditë_diell _gush =
| ditë_diell _shta =
| ditë_diell _tet =
| ditë_diell _nën =
| ditë_diell _dhje =
<!-- Lagështia mesatare për muajin në %-->
| lagështia_jan =
| lagështia_shk =
| lagështia_mar =
| lagështia_pri =
| lagështia_maj =
| lagështia_qer =
| lagështia_korr =
| lagështia_gush =
| lagështia_shta =
| lagështia_tet =
| lagështia_nën =
| lagështia_dhje =
}}
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e Tiranës}}
[[Skeda:Bazar Tirana (ca. 1900)2.jpg|parapamje|djathtas|Pazari i qytetit ne fillim shekullin XX|247x247px]]
Regjistrimi i tokave të [[qyteti]]t u bë nën pushtimin osman, në vitet [[1431]]–[[1432]]. Në vitin [[1614]] Sylejman Pasha, e ngriti në rangun e kasabasë duke ndërtuar një [[Xhamia e Sylejman Pashës|xhami]], një [[hamam]] dhe një imaret. Dy shekuj me vonë drejtimin e qytetit e mori familja [[Familja Toptani|Toptani]] nga [[Kruja]]. Dy [[lagjja|lagjet]] më të vjetra të Tiranës kanë qenë ajo e Mujos dhe e Pazarit, të ndodhura sot në zonën mes qëndrës aktuale dhe rrugës së [[Elbasani]]t.
Si [[kryeqyteti|kryeqytet]] i përkohshëm Tirana u shpall më [[8 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më [[31 dhjetor]] [[1925]]. Në vitin [[1990]] Tirana numëronte vetëm 244.200 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjitha anët e tjera të vendit përdrejt [[kryeqyteti]]t, të cilët shpresojnë të gjejnë aty punë dhe jetë me të mirë, e ka çuar [[popullsia|popullsinë]] e Tiranës në mbi 1.000.000 banorë. Tirana, siç quhet dhe nga vendasit [[zemra]] e Shqipërisë, është qyteti që lulëzon dhe zhvillohet më shpejt, ai është tepër ritmik dhe ofron mundësi të shumëllojshme aktiviteti jo vetëm për banorët vendas, por edhe atyre të huaj.
=== Kryeqyteti ===
Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i [[Shqipërisë]] në vitin 1925 nga Asambleja Kushtutetuese.
Në Historinë e Popullit Shqiptar, "Periudha e Pavarësisë" ([[28 nëntor]] [[1912]] – [[7 prill]] [[1939]]), në faqen 249 përmendet shpallja e Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese dhe miratimi i statutit apo kushtetutës republikane, në të cilat Tirana shpallet përfundimisht kryeqytet i Shqipërisë.
Në Tiranë, përkundrazi kundërshtimi i [[Esat Pashë Toptani]]t, hëpërhë ishte eleminuar, për sa kohë ai ishte kundërshtar i qeverisë së [[Durrësi]]t. Veç kësaj Tirana ndonëse kishte një popullsi të barabartë me atë të [[Elbasani]]t, kishte kushte më të mira për organet qeveritare. Këtu kishte më tepër ndërtesa të mëdha, më tepër lokale publike, më tepër rrugë të gjera, më tepër hotele. Duke marrë parasysh këto faktorë, qeveria e Lushnjës mori vendim më [[9 shkurt]] [[1920]], që ta vendoste kryeqytetin e [[Shqipërisë]] përkohësisht në Tiranë, duke e lënë të hapur çështjen e vendosjes përfundimtare të kryeqytetit kur të mblidhej e para asamble kushtetuese. Me miratimin e të gjithë pjesëtarëve të [[Kongresi i Lushnjës|Kongresit të Lushnjës]], anëtarët e Këshillit të Lartë, së bashku me pjesëtarët e qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar, hynë më 11 shkurt 1920 në Tiranë, fill pasi repartet e ushtrisë italiane ishin larguar nga qyteti dhe vendosur në Durrës. Banorët e Tiranës e pritën me entuziasëm hyrjen e organeve të larta shtetërore, në kryeqytetin e përkohshëm të [[Shqipërisë]], të cilin asambleja kushtetuese e vitit [[1925]] e shpalli përfundimisht kryeqytet të saj. Sidoqoftë jeta e Tiranës si kryeqytet i Shqipërisë fillon më [[11 shkurt]] [[1920]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tirana kryeqytet |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226190921/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 }}</ref>
=== Etimologjia ===
Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë:
# Tiranë mendohet se vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin Të ranat, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth.
# Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit, e cila mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit.
# Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulmetrave nga barinjtë e zonave përreth.
# Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin "Të rônë" (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja "kanë rënë (psh) në Durrës" (apo diku tjetër).<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tri hipotezat për prejardhjen e emrit të Tiranës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=15 maj 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515014621/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,8,1 }}</ref>
Për herë të parë emri i Tiranës përmendet në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t.
=== Arkeologjia ===
[[Skeda:Tirana, Albania 2017-04 Tirana Mosaic 04.jpg|parapamje|djathtas|Pjesë nga [[Mozaiku i Tiranës]]]]
[[Mozaiku i Tiranës]] është i vetmi monument [[Arkeologjia|arkeologjik]] brenda territorit të qytetit të Tiranës. Në vitin 1972, gjatë punës për ndërtimin e pallateve të bllokut "Partizani" në lagjen nr. 9 të qytetit të Tiranës, u zbuluan rrënojat e një ndërtese antike, njëri nga ambientet e të cilit ishte i shtruar me mozaik. Sipas autorëve, kemi të bëjmë me një qendër fshatare të shekujve të parë pas Krishtit që në fillim të shek. III u zëvendësua me një vilë fshatare (rustica). Salla me mozaik e pajisur dhe me një absidë ishte ambjenti kryesor i saj. Autorët mendojnë edhe që në shek. V-VI vendin e vilës e zuri një bazilikë paleokristiane. Pjesa e gërmuar e monumentit u rrethua dhe u vu në mbrojtje nga [[Instituti i Monumenteve të Kulturës]] (IMK). Gjatë viteve [[2003]]-[[2004]] punimet e sistemimit të rrugëve dhe instalimeve të ndryshme të bllokut "Partizani" zbuluan pranë rrethimit të monumentit pjesë të tjera të kompleksit. Më kryesoret këtu ishin vaskat e fermentimit të mushtit të rrushit, por edhe pjesë të tjera muresh në dy pika të ndryshme. Brenda këtij kompleksi u zbuluan tre stela varresh të periudhës romake. Gërmimet e fundit përforcuan mendimin se kemi të bëjmë me një vilë fshatare, ndërkohë që nuk është gjetur asnjë e dhënë për transformimin në bazilikë paleokristiane të mbështetur nga autorët e gërmimit të parë të [[Vitet 1970|viteve ’70]]. Në mënyrë konvencionale, siti arkeologjik është emërtuar dhe njihet me emrin "Mozaiku i Tiranës".<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Të dhëna arkeologjike |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191622/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 }}</ref>
== Politika ==
=== Kryebashkiakët e Tiranës ===
{{Kryesor|Kryetarët e Tiranës}}
{| class="wikitable" width="100%"
|-
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas pavarësisë (1912)'''<br />
[[Zyber Hallulli]]<br />
[[Servet Libohova]]<br />
[[Ismail Ndroqi]]<br />
[[Ali Begeja]]<br />
[[Ali Derhemi]]<br />
[[Xhemal Kondi]]<br />
[[Fuat Toptani]]<br />
[[Izet Dibra]]<br />
[[Rasim Kalakula]]<br />
[[Rexhep Jella]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qemal Butka]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qazim Mulleti]]<br />
[[Omer Fortuzi]]<br />
[[Halil Meniku]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1913–1914<br />
1915–1916<br />
1917–1922<br />
1922–1923<br />
1923–1924<br />
1924–1925<br />
1925–1927<br />
1927–1928<br />
1928–1930<br />
1930–1933<br />
1933–1935<br />
1936–1937<br />
1937–1939<br />
1939–1940<br />
1940–1943<br />
1943–1944
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas luftës së dytë botërore'''<br />
[[Llazar Treska]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Isuf Keçi]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Peço Kagjini]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Irfan Çelkupa]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Myqerem Fuga]]<br />
[[Ndue Marashi]]<br />
[[Nesip Ibrahimi]]<br />
[[Jashar Menzelxhiu]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]<br />
[[Leandro Zoto]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1944–1945<br />
1947–1949<br />
1950–1951<br />
1951–1951<br />
1951–1952<br />
1953–1954<br />
1954–1955<br />
1956–1957<br />
1957–1958<br />
1958–1961<br />
1961–1962<br />
1962–1964<br />
1965–1966<br />
1970–1973<br />
1974–1975<br />
1976–1983<br />
1984–1985<br />
1986–1987<br />
1987–1988<br />
1989–1990
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas rëniës së komunizmit'''<br />
[[Tomor Malasi]]<br />
[[Sali Kelmendi]]<br />
[[Albert Brojka]]<br />
[[Edi Rama]]<br />
[[Lulzim Basha]]<br />
[[Erion Veliaj]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1991–1992<br />
1992–1996<br />
1996–2000<br />
2000–2011<br />
2011–2015<br />
2015–
|}
=== Pas rënies së [[komunizmi]]t ===
Që nga [[tetori]] i vitit [[2000]] deri më [[23 maj]] [[2011]] [[Kryetari i Bashkisë|kryetar i bashkisë]] se Tiranës ishte piktori dhe lojtari i dikurshëm i [[basketbolli]]t, si dhe për një kohë të shkurtër ministër i kulturës, rinisë dhe sportit, [[Edi Rama]]. Në tetor të vitit 2003 ai u rizgjodh sërish pas [[Zgjedhjet Komunale|zgjedhjeve komunale]]. Paraardhësit e tij të [[Vitet 1990|viteve '90]] ishin kryebashkiakët [[Sali Kelmendi]] (1992–1996) dhe [[Albert Brojka]] (1996–2000) të [[Partia Demokratike|Partisë Demokratike]] (PD). Më 23 maj 2011 kryetari i ri i bashkisë u shpall [[Lulzim Basha]] një i diplomuar në një nga universitetet më të njohur të Europës i cili fitoi zgjedhjet e 8 majit 2011 ndaj ish kryetarit të Bashkisë, Edi Rama.
=== Këshilli Bashkiak ===
<div class="infobox float-right" style="background:#fff; padding:3px;">
<timeline>
ImageSize = width:230 height:600
PlotArea = left:50 right:0 bottom:40 top:10
Legend = columns:2 left:15 top:25 columnwidth:50
DateFormat = yyyy
Period = from:1 till:55
TimeAxis = orientation:vertical format:yyyy
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1
Colors=
id:PS value:pink legend:PS
id:PD value:blue legend:PD
id:LSI value:red
id:PR value:darkblue
id:PBL value:green
id:PAA value:green
id:PBDNJ value:green
id:PDR value:green
id:PAD value:green
id:LZHK value:green
id:PDR value:green
id:PSD value:green
id:PDI value:green
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S
from:start till:21 shift:(25,0) color:PS text:[[PS]] (21 anëtarë)
from:21 till:38 shift:(25,0) color:PD text:[[PD]] (17 anëtarë)
from:38 till:44 shift:(25,0) color:LSI text:[[LSI]] (6 anëtarë)
from:44 till:46 shift:(25,0) color:PR text:[[Partia Republikane Shqiptare|PR]] (2 anëtarë)
from:46 till:47 shift:(25,0) color:PBL text:PBL (1 anëtar)
from:47 till:48 shift:(25,0) color:PAA text:PAA (1 anëtar)
from:48 till:49 shift:(25,0) color:PBDNJ text:[[PBDNJ]] (1 anëtar)
from:49 till:50 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:50 till:51 shift:(25,0) color:PAD text:PAD (1 anëtar)
from:51 till:52 shift:(25,0) color:LZHK text:LZHK (1 anëtar)
from:52 till:53 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:53 till:54 shift:(25,0) color:PSD text:PSD (1 anëtar)
from:54 till:end shift:(25,0) color:PDI text:PDI (1 anëtar)
TextData=
fontsize:S pos:(10,-100)
</timeline>
<br />
Burimi: http://www.tirana.gov.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
</div>
Këshilli Bashkiak zgjidhet për një periudhë 4-vjeçare. Mandati i këshilltarit është i vlefshëm nga koha që këshilltarët bëjnë betimin dhe e nënshkruajnë atë, deri në konstituimin e këshillit pasardhës. Mandati i këshilltarit pushon para afatit 4-vjeçar në rastet që parashikon neni 27, pika 4 (gërmat a, b, c, c, d, dh, e, ë) e ligjit 8652, dt.31.07.2000, Për Organizimin dhe Funksionimin e Qeverisjes Vendore. Këshilltari që mbaron mandatin para kohe në përputhje me ligjin, lëshon një deklaratë me shkrim ku shpjegon arsyet përkatëse.<ref name="DokumentiKëshilli">[http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 www.tirana.gov.al/Bashkia/Këshilli bashkiak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826045416/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 |date=26 gusht 2018 }} 21 maj 2011</ref>
Për zëvendësimin e tij komisioni i mandateve i paraqet Këshillit Bashkiak kandidatin e rradhës të listës shumëemërore të subjektit elektoral të cilit ai i përkiste duke ndjekur këtë rradhe pune:
* Verifikon vlefshmërinë e mandatit
* Harton procesverbalin dhe e lexon atë përpara këshillit
* Organizon betimin e këshilltarit dhe nënshkrimin e tekstit prej tij
Në periudhën nga data e shpalljes së zgjedhjeve të rradhës deri në konstituimin e këshillit të ri, Këshilli Bashkiak ushtron funksione të kufizuara dhe merr vendime vetëm për raste të situatave emergjente.<ref name="DokumentiKëshilli"/>
==== Komisionet ====
Këshilli Bashkiak i Tiranës përbëhet nga 55 këshilltarë. Ai ka 14 komisione të cilat janë:
* Komisioni i Financave (7 anëtarë)
* Komisioni Juridik (5 anëtarë)
* Komisioni i Ekonomisë dhe Çështjeve Sociale (5 anëtarë)
* Komisioni i Arsimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shëndetësisë, Veterinarisë, Mbrojtjes së Mjedisit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shërbimeve Publike (5 anëtarë)
* Komisioni i Rregullimit të Territorit (5 anëtarë)
* Komisioni i Jashtëm (5 anëtarë)
* Komisioni i Mandatave (5 anëtarë)
* Komisioni i Rendit Publik dhe Mbrojtjes civile (5 anëtarë)
* Komisioni i Strehimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve (5 anëtarë)
* Komisioni i Kontrollit Financiar (5 anëtarë)
* Komisioni i Vlerësimit të Figurave të Shquara të Qytetit (7 anëtarë)
Gjatë periudhës janar-qershor 2010, Këshilli Bashkiak i Tiranës ka miratuar 14 Vendime.<ref name="DokumentiKëshilli"/><ref>[http://www.tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf Dokumenti "6 mujori 2010"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004182250/http://tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf |date=4 tetor 2011 }} 21 maj 2011</ref>
=== Binjakëzimet ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 75%;"
|- valign="top"
|
* [[Skeda:Flag of Turkey.svg|20px|border]] [[Ankara]], [[Turqia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Athina]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Barcelona]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Germany.svg|20px|border]] [[Berlini]], [[Gjermania]]
* [[Skeda:Flag of Belgium.svg|20px|border]] [[Brukseli]], [[Belgjika]]
* [[Skeda:Flag of Romania.svg|20px|border]] [[Bukureshti]], [[Rumania]]
* [[Skeda:Flag of Canada.svg|20px|border]] [[Cobourg]], [[Kanada]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Firenca]], [[Italia]]
|
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Genova]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Hora e Arbëreshëvet]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Ukraine.svg|20px|border]] [[Kievi]], [[Ukraina]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Madridi]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Marseille]], [[Franca]]
* [[Skeda:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Moska]], [[Rusia]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Parisi]], [[Franca]]
|
* [[Skeda:Flag of the People's Republic of China.svg|20px|border]] [[Peking]], [[Kina]]
* [[Skeda:Flag of Montenegro.svg|20px|border]] [[Podgorica]], [[Mali i Zi]]
* [[Skeda:Flag of the Czech Republic.svg|20px|border]] [[Prag]], [[Çekia]]
* [[Skeda:Flag of Kosovo.svg|20px|border]] [[Prishtina]], [[Kosova]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Roma]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Zaragoza]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px|border]] [[Sarajeva]], [[Bosnja]]
|
* [[Skeda:Flag of South Korea.svg|20px|border]] [[Seoul]], [[Koreja e Jugut]]
* [[Skeda:Flag of Bulgaria.svg|20px|border]] [[Sofja]], [[Bullgaria]]
* [[Skeda:Flag of Sweden.svg|20px|border]] [[Stockholm]], [[Suedia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Selanik]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Torino]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Lithuania.svg|20px|border]] [[Vilnius]], [[Lituania]]
* [[Skeda:Flag of Croatia.svg|20px|border]] [[Zagreb]], [[Kroacia]]
|}
== Njësitë administrative ==
{{Kryesor|Njësitë bashkiake e Tiranës}}
[[Bashkia e Tiranës]] është e ndarë në 14 njësi administrative.
Lista e Njësive Administrative të Tiranës:
{| class="wikitable"
|+
!Njësia administrative
!Përbërja
|-
|Tiranë
|“Njësia bashkiake nr.1, Njësia bashkiake nr.2, Njësia bashkiake nr.3, Njësia bashkiake nr.4, Njësia bashkiake nr.5, Njësia bashkiake nr.6, Njësia bashkiake nr.7, Njësia bashkiake nr.8, Njësia bashkiake nr.9, Njësia bashkiake nr.10, Njësia bashkiake nr.11”
|-
|Petrelë
|“Fshatrat: Petrelë, Mullet, Stërmas, Picall, Shënkoll, Gurrë e Madhe, Gurrë e Vogel, Daias, Barbas, Fikas, Mangull, Qeha, Shytaj, Hekal, Kryezi, Percëllesh, Durishtë”
|-
|Farkë
|“Fshatrat: Farkë e Madhe, Farkë e Vogel, Lundër, Mjull Bathore, Sauk, Selitë”
|-
|Dajt
|“Fshatrat: Linzë, Shishtufinë, Tujan, Brrar, Ferraj, Priskë e Madhe, Surrel, Lanabreges, Shkallë, Qafmollë, Darshen, Selbë, Murth”
|-
|Zall-Bastar
|“Fshatrat: Zall-Bastar, Bastar i Mesem, Bastar – Murriz, Vilëz, Zall-Mner, Mner i Sipërm, Bulçesh, Zall Dajt, Besh, Dajt, Shëngjin i vogel, Selitë Mali”
|-
|Bërzhitë
|“Fshatrat: Ibë, Bërzhitë, Dobresh, Ibë e Poshtme, Pëllumbas, Mihajas-Cirmë, Kus, Fravesh, Kllojkë, Pashkashesh, Lugë-Shalqizë, Rozaverë”
|-
|Krrabë
|“Qyteti Krrabë, Fshatrat: Mushqeta, Skuterë”
|-
|Baldushk
|“Fshatrat: Baldushk, Mumajes, Fushas, Balshaban, Shpatë, Isufmuçaj, Mustafakoçaj, Koçaj, Kakunj, Vesqi, Parret, Shënkoll, Vrap, Shpat i sipërm”
|-
|Shëngjergj
|“Fshatrat: Shëngjergj, Verri, Urë, Burimas, Shëngjin, Façesh, Bizë, Fage, Parpujë, Vakumone, Domje, Derje”
|-
|Vaqarr
|“Fshatrat: Vaqarr, Allgjatë, Arbanë, Bulticë, Damjan-Fortuzaj, Gropaj, Lalm, Prush, Vishaj, Sharrë”
|-
|Kashar
|“Fshatrat: Kashar, Yzberish, Mëzez, Yrshek, Katundi i Ri, Kus, Mazrek”
|-
|Pezë
|“Fshatrat: Pezë e Madhe, Pezë Helmës, Pezë e Vogel, Varosh, Maknor, Dorëz, Gror, Grecë, Pajanë, Gjysylkanë”
|-
|Ndroq
|“Fshatrat: Ndroq, Zbarqe, Kërçukje, Zhurje, Lagje e re, Pinet, Sauqet, Çalabërzezë, Shesh, Grebllesh, Mënik”
|-
|Zall-Herr
|“Fshatrat: Zall – Herr, Dritas, Çerkezë-Morinë, Qinam, Kallmet, Herraj, Pinar, Priskë e Vogël, Radhesh”
|}
=== Njësitë bashkiake të Bashkisë Tiranë ===
Njësia e Tiranës ndërkohë përbëhet nga 11 Njësi Bashkiake, të njohura gjerësisht si minibashki.
{| align=center
|-
|[[File:Minibashkitë in Tirana.svg|right|350px|frameless]]
|
{| class="sortable wikitable" cellspacing="3" style="margin-top:8px; margin-right:0; background:none; color:inherit; text-align:left; font-size:98%;"
|- style="font-size:99%; text-align:right;"
! <!--style="width:130/75/75/85px"--> Nr. !! Emri !! Emri zyrtar !!Popullsia<ref>{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |title=Archived copy |accessdate=2011-05-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110611154259/http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |archivedate=2011-06-11 }}</ref> !! Drejtues<ref>{{Cite web |url=http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=1 qershor 2017 |archive-date=2 qershor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602064620/http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| 1 || Njësia Numër 1 || [[Tirana 1]] || 52,201 || Trendelina Jaku
|-
| 2 || Njësia Numër 2 || [[Tirana 2]] || 85,706 || Florian Pullazi
|-
| 3 || Njësia Numër 3 || [[Tirana 3]] || 46,750 || Ergesta Ninga
|-
| 4 || Njësia Numër 4 || [[Tirana 4]] || 66,635 || Nikoleta Martini
|-
| 5 || Njësia Numër 5 || [[Tirana 5]] || 89,579 || Piro Jani
|-
| 6 || Njësia Numër 6 || [[Tirana 6]] || 70,827 || Matilda Çullhaj
|-
| 7 || Njësia Numër 7 || [[Tirana 7]] || 79,846 || Edison Zanaj
|-
| 8 || Njësia Numër 8 || [[Tirana 8]] || 42,026 || Klevi Pojana
|-
| 9 || Njësia Numër 9 || [[Tirana 9]] || 66,796 || Sokol Dardha
|-
| 10 || Njësia Numër 10 || [[Tirana 10]] || 27,641 || Karolina Kostallari
|-
| 11 || Njësia Numër 11 || [[Tirana 11]] || 65,629 || Ilirjan Engjelli
|}
|-
|
|}
{{Clear}}
== Demografia ==
[[File:Tirana_Expansion.png|thumb|right|Zgjerimi i Tiranës nga viti 1990 në 2005.]]
{{Historical populations
|align = left
|percentages = pagr
|1703|4,000
|1820|12,000
|1923|10,845
|1937|35,000
|1955|108,200
|1989|324,532
|2001|430,407
|2011|557,422
|source =<ref name="world">{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|title=Albania: largest cities and towns and statistics of their population|df=dmy-all|access-date=7 tetor 2017|archive-date=5 dhjetor 2012|archive-url=https://archive.today/20121205081249/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|url-status=dead}} [[World Gazetteer]].2009-12-01</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf Population statistics of the Municipality of Tirana] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |date=11 September 2008 }}</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf Population projections from INSTAT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170505204850/http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf |date=5 maj 2017 }}</ref><ref>{{cite web|title=Popullsia e Shqipërisë|url=http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|website=instat.gov.al|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412123357/http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|archivedate=12 prill 2016|df=dmy-all}}</ref>{{ref label|a|a}}<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|title=Pabarazitë në Tiranën e|access-date=8 shkurt 2019|archive-date=12 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612212531/http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|url-status=dead}}</ref>
}}
Tiranës u përmend për herë të parë midis viteve 1372 dhe 1418 në dokumentet veneciane. Gjatë asaj kohe, ajo njihej si një fshat i vogël që përbëhej nga 60 zona të banuara, me rreth 1000 shtëpi dhe 7300 banorë. [[Marin Barleti]] (një historian dhe prift shqiptar nga [[Shkodra]]), Tiranë e Madhe dhe e Vogël. Në vitin 1583, qyteti kishte 110 zona të banuara me 2900 shtëpi dhe 20,000 banorë. Kur [[Sylejman Pashë Bargjini|Sylejman Pasha]] themeloi qytetin në vitin 1614, ndërtimet e para në zonë ishin një xhami, një furrë dhe një hamam. Dy shekuj më vonë, kontrolli i qytetit u fitua nga familja fisnike [[Familja Toptani]] e [[Kruja|Krujës]] dhe kishte vetëm 4000 banorë. Është vërejtur se dy lagjet më të vjetra ishin Mujos dhe Pazari, midis [[Sheshi Skënderbej|Sheshit Skënderbej]] dhe Rrugës së Elbasanit, në të dyja anët e lumit [[Lana]]. Në vitin 1820 popullsia e Tiranës ishte rreth 12.000 banorë. Pas [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|Rënies se komunizmit në Shqipëri]] në vitin 1990, qyteti kishte rreth 250.000 banorë dhe që atëherë një fluks i madh nga pjesët e tjera të vendit e ka rritur popullsinë në 557,422 sipas censit të 2011, ndërkohë që rritja vazhdon dhe aktualisht.
Sipas Censit të 2011, përbërja fetare e bashkisë së Tiranës ishte 55.7% [[Myslimani|myslimane]], 6.4% ortodokse, 5.4% katolike dhe 3.4% [[Bektashijtë|bektashi]]. Pjesa tjetër prej 29.1%, ishin kryesisht jofetarë (ateistë, agnostikë etj.) apo të padeklaruar.<ref>{{Cite web|url=http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|title=INTAT GIS|archive-date=22 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122001814/http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|url-status=dead}}</ref>
[[Kisha Katolike Romake]] përfaqësohet në Tiranë nga Kryepeshkopata e Tiranës dhe Durrësit, me Katedralen e Shën Palit, selinë e tanishme të prelatit. [[Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë]] shërbehet nga Kryepeshkopi i Tiranës në Katedralen e Ringjalljes.
Indeksi Fischer i Çmimit, i cili matet nga Banka e Shqipërisë, tregon që gjatë vitit 2020-2021, çmimet e banesave në Tiranë janë rritur me 12,3%. <ref>{{Cite news|title=Rriten me 45% çmimet e shtëpive në 9 vitet e fundit, kryesor Tirana|url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/|url-status=dead|access-date=1 maj 2022|archive-date=6 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706140643/https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/}}</ref><ref>{{Cite news|title=BSH: Çmimet e banesave u rritën me 9% vitin e kaluar, për Tiranën shtrenjtimi ishte 12.3%|url=https://www.monitor.al/bsh-cmimet-e-banesave-u-rriten-me-9-vitin-e-kaluar-per-tiranen-rritja-ishte-12-3/|url-status=live}}</ref> Indeksi i Çmimit për Tiranën u rrit me 46,7% ndaj periudhës bazë (2013).<ref>{{Cite web|title=REZULTATET E VROJTIMIT “TREGU I PASURIVE TË PALUAJTSHME” DHE INDEKSI I ÇMIMIT TË BANESAVE|url=https://www.bankofalbania.org/rc/doc/Vrojtimi_i_tregut_te_pasurive_te_paluajtshme_6MII_2020_30_04_2021_red_WEB_18770.pdf|url-status=live}}</ref>
== Turizmi ==
{{Kryesor|Turizmi në Tiranë}}
<!--
[[Skeda:TE-Collage Tirana.png|thumb|right|250px|Tirana kolazh]]
Nga lartë majtas:
* [[Qendra Ndërkombëtare e Kulturës]]
* [[Sheshi Skënderbej]] me [[Pallati i Kulturës|Pallatin i Kulturës]]
* Taivani
* Pallatet e Ministisë
* [[Kulla e Sahatit e Tiranës|Kulla e Sahatit]]
* [[Xhamia e Et'hem Beut]]
* [[ABA Business Center]]i
* Trafiku në Tiranë
* Katedralja e Shen Palit
* [[Monumenti Nëna Shqipëri]]
* [[Muzeu Historik Kombëtar]]
!-->
Sipas [[Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve e Shqipërisë|Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve]] deri në [[Mars]] të vitit [[2007]] në Tiranë janë 64 subjekte të liçensuara për ushtrim veprimtarie turistike si agjenci turistike udhëtimi dhe 18 njësi akomoduese turistike të liçensuara. Tabela e mëposhtme jep të dhëna mbi klasifikimin e njësive akomoduese turistike të licencuara.
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|+ Klasifikimi
|-
! style="width: 15em;" | Emërtimi
! style="width: 5em;" | Numër
! style="width: 5em;" | Dhoma
! style="width: 5em;" | Shtretër
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 1 yll || 2 || 38 || 72
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 2 yje || 2 || 37 || 51
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 3 yje || 6 || 129 || 212
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 4 yje || 4 || 364 || 706
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 5 yje || 1 || 151 || 302
|-
| style="text-align: left;" | Hotele të tjera || 3 || 100 || 193
|}
Burimi:<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |title=www.tirana.gov.al >> Statistikat 06 |access-date=13 qershor 2011 |archive-date=11 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |url-status=dead }}</ref>
[[Skeda:07Tirana Clock Tower01.jpg|parapamje|180px|Kulla e Sahatit]]
[[Skeda:Tanners' Bridge, Tirana, Albania 03.jpg|parapamje|180px|Ura e Tabakëve]]
Disa nga pikat turistike që mund të vizitohen në Tiranë janë:
* [[Mozaiku i Tiranës|Mozaiku i Kishës Paleokristiane]]
* Kompleksi muzeal i [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit|Bulevardit "Dëshmorët e Kombit"]] dhe [[Sheshi Skënderbej|Sheshit "Skënderbej"]]
* Parlamenti (Teatri i Kukullave)
* [[Kulla e Sahatit e Tiranës|Kulla e Sahatit]] e ndërtuar në vitin 1830.
* [[Xhamia e Et'hem Beut]]
* [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ortodokse e Ringjalljes së Krishtit]]
* [[Katedralja e Shën Palit|Kisha-Katedrale e Shën Palit]]
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës|Varri monumental i Kapllan Pashës]]
* [[Kalaja e Tiranës]]
* [[Pallati i Princeshës Sanije]]
* Rezidenca Mbretërore
* Kompleksi monumental i Sheshit të Flamurit
* Lulishtja publike më e vjetër e qytetit
* Shatërvani i parë i qytetit
* [[Ura e Tabakëve, Tiranë|Ura e Tabakëve]]
* Vendi ku është shpallur Pavarësia
* Rrapi monumental i Tabakëve
* Varrezat e Dëshmorëve si pikë turistike dhe monument artistik.
* [[Pallati i Brigadave]]
* [[Kalaja e Petrelës]]
=== Dajti Ekspres ===
<!--[[Skeda:Dajti Ekspress.jpg|parapamje|Mali e Dajtit]]!-->
=== Hotele ===
Hotele të njohura në Tiranë janë:
* [[Dajti (hotel)|Hotel Dajti]]
* [[Hotel Tirana]]
* Rogner Hotel
* Sheraton Tirana Hotel
=== Kalatë ===
==== Kalaja e Petrelës ====
[[Skeda:Petrela.jpg|parapamje|Kalaja e Petrelës|242x242px]]
{{Kryesor|Kalaja e Petrelës}}
Kalaja e Petrelës nga zbulimet e bëra, është kala mesjetare e ndërtuar në kohën e sundimit të Perandorit Bizantin [[Justiniani I|Justinianit të I]], në [[Shekulli VI|shekullin e VI]] pas Krishtit. Kjo qe një prej kalave të ngritura prej tij në sistemin mbrojtës së [[Perandoria|Perandorisë]]. Është kala e ngritur mbi një terren me shpate mjaft të pjerrëta, madje nga ana jugore dhe juglindore të thepisura, të cilat e kanë bërë kalanë shumë të mbrojtur. Ajo u ngrit në momentin kur Kalaja e Vilës, kala antike, e cila ndodhet përballë Kalasë së Petrelës, e humbi rëndësinë e saj. Ajo u ngrit kryesisht për qëllime ushtarake. Kalaja e Petrelës kontrollonte [[Via Egnatia|rrugën Egnatia]], dega Durrës-Tiranë-Elbasan, e cila për kohën kishte rëndësi të veçantë. Në fillim të [[Shekulli XIV|shek. XIV-të]] ishte nën sundimin e Topiajve, në atë kohë zotërues midis Matit e Shkumbinit, në një faqe të murit ruhet dhe emblema e parë e Topiajve.<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Petrelës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 }}</ref>
==== Kalaja e Prezës ====
{{Kryesor|Kalaja e Prezës}}
Barleti përmend Prezën si qyteza e Parthinëve. Fakti që e përmend Barleti tregon se ajo duhet të jetë ndërtuar para rrethimeve të Krujës dhe ndërtimi i saj duhet të jetë në fillim të [[Shekulli XV|shek. XV]] nga Topiasit të cilët ishin zotëruesit e kësaj zone.
Me sa kuptohet, braktiset në kohën e [[Gjon Kastrioti]]t dhe vetë i biri i tij. Pas pushtimit turk asaj iu bënë disa riparime, ndërmjet të tjerave u ndërtua edhe një [[Xhamija|xhami]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Prezës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 }}</ref>
== Ekonomia ==
{{Kryesor|Ekonomia e Tiranës}}
[[Skeda:Twin Towers Tirana, Albania 2017.jpg|parapamje|djathtas|Tirana shërben si qendra ekonomike e të gjithë vendit|290x290px]]
Tirana është qendra më e rëndësishme industriale në [[Albania|Shqipëri]]. Për tu përmendur janë industria e lehtë dhe ushqimore si dhe industria ndërtimore, por edhe industria e ndërtimit të makinerive apo ajo e tekstileve dhe e përpunimit të qelqit. Si në të gjithë vendin ashtu edhe kryeqyteti i Shqipërisë ndodhet në një periudhë tranzicioni. Pas rrëzimit të diktaturës komuniste shumë vepra të dikurshme industriale kanë dalë pjesërisht jashtë përdorimit dhe nuk funksionojnë rregullisht. Por ndërkohë po merren masa të shpejta për rimëkëmbjen dhe vënjen sa më të shpejtë në punë të veprave ekzistuese dhe të reja. Shumica e popullsisë janë sot të punësuar në sektorin e tregtisë dhe atë të ndërtimit, në sektorin e shërbimeve publike, atë turistik dhe si punonjës të shtetit.
== Transporti ==
=== Transporti rrugor ===
{{Kryesor|Linjat e autobuzave në Tiranë}}
[[Skeda:Tirana-Bus.jpg|parapamje|209x209px|Autobusë të rinj]]
Tirana ndodhet rreth 40 km larg portit më të rëndësishëm të vendit, që ndodhet në [[Durrës]]. Qysh prej vitit 2000 dy qytetet lidhen me autostradë. Nga Tirana udhëtojnë përditë autobuzë për në qytetet më të rëndësishme të vendit. Autobusë të rinj, sipas të gjitha standardeve evropiane dhe me të gjitha kushtet e një shërbimi cilësor urban. Ashtu siç është premtuar, Bashkia e Tiranës fillon ndërhyrjen në mjetet e transportit publik si pjesë e paketës së masave të përmirësimit të shërbimit, hartuar në kuadër të strategjisë së transportit, në të cilën u konsiderua parësore përmirësimi i kushteve të komoditetit dhe të lëvizjes në shërbimin e Transportit Publik. E konsideruar si një revolucion i madh në standartet e transportit të Tiranës, ky rinovim do të shtrihet në të gjitha linjat urbane të kryeqytetit, me vënien në funksionim të autobusëve të niveleve më të larta bashkëkohore.
==== Pikat e shtijes së aboneve ====
{| class="wikitable"
!Operatori
!Linja
!Vendndodhja e agjensisë<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane |title=Kopje e arkivuar |url-status=dead |access-date=5 dhjetor 2015 |archive-date=12 dhjetor 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151212104709/http://www.tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane }}</ref>
|-
|'''Tirana Urban Trans'''
|Porcelani – Sauku
|Rruga “Abdi Toptani” Nr.5
|-
|'''Ferlut'''
|Unaza
|Rruga “Muhamet Gjollesha” (Kioska përballë karburantit 'Start')
|-
|'''P.T.U.Udhetarëve'''
|Kombinat – Kinostudio
|Në Kryqëzimin e Rr. së “Kavajës” me Rr. “Ded Gjo Luli”
|-
|'''Tirana Lines'''
|Lapraka – Instituti Bujqësor
|Tek kioska në krah të Muzeut Kombëtar
|-
|'''Alba Trans'''
|Tirana e re
Uzina autotraktori
Tufina
|Bulevardi Zogu i I, Nr. 97
|}
=== Transporti hekurudhor ===
Trena pasagjerësh të [[Hekurudha e Shqipërisë|Hekurudhës së Shqipërisë]] udhëtojnë gjithashtu rregullisht për në qytetet e Durrësit dhe me tej për në [[Vlora|Vlorë]] si dhe për në [[Pogradec]] dhe për në [[Shkodra|Shkodër]].
=== Transporti ajror ===
Në [[Rinas]] gjendet [[Aeroporti Nënë Tereza|Aeroporti Ndërkombëtar "Nënë Tereza"]], i cili është rreth 25 km larg nga Tirana. Linjat ajrore lidhin Tiranën direkt me metropolet e Evropës Perëndimore, Evropën Lindore dhe prej andej me mbarë botën. Qarkullimi rrugor vitet e fundit ka pasur nje rritje të jashtëzakonshme. Autobuzët, makina të shumta private dhe automjete të rënda transporti qarkullojnë në mbarë vendin. Perveç kësaj është planifikuar dhe ndërtimi i një linje hekurudhore, mbi të cilën do të qarkullojë treni ekspres nga Tirana për në aeroport dhe anasjelltas.
== Institucione e Tiranës ==
[[Skeda:Tirana from South.jpg|parapamje|djathtas|Tirana parë nga pjesa jugore e qytetit]]
[[Skeda:Tirana, palazzo dell'università 08.JPG|parapamje|djathtas|Sheshi Nënë Tereza me godinen e Universitetit Politeknik në sfond]]
=== Biblioteka ===
[[Biblioteka Kombëtare]] u themelua në vitin 1922 dhe kishte 5000 vëllime.
=== Institute Arsimore ===
* [[Universiteti i Tiranës]] (1957)
* [[Instituti i Agrokulturës|Instituti Bujqësor i Tiranës]] (1951)
* [[Akademia e Shkencave]] (1972)
[[Skeda:Tirana - Albanian National Assembly (by Pudelek).jpg|parapamje|djathtas|Godina e Kuvendit]]
=== Institucione qeveritare ===
* Presidenca
* Kryeministria
* Kuvendi
=== Muzetë ===
* [[Muzeu i Shkencave të Natyrës]] (1948)
* [[Muzeu Arkeologjik Kombëtar në Tiranë|Muzeu i Arkeologjisë]] (1948)
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] (1981)
* Muzeu Kombëtar i Përgjimeve “Shtëpia me Gjethe”
* Muzeu i Shkencave të Natyrës "Sabiha Kasimati"
* [[Shtëpia Studio Kadare]]
* Bunk’ Art 1
* Bunk’ Art 2
* [[Muzeu i Bankës së Shqipërisë]]
* Muzeu i Bektashizmit
* Muzeu i Forcave të Armatosura
* Muzeu Mezuraj
* Muzeu i Gruas
<!--Në vitin 2000 qendra e Kitit, nga Korpusi Qendror i Universitetit dhe deri te [[Sheshi Skënderbej]], u shpall Ansambël Kulturor me vlera të veçanta dhe mbrohet nga shteti. Gjithashtu Kiti është dhe qendra kryesore e [[Qarku i Tiranës|Qarkut të Tiranës]] dhe e [[Rrethi i Tiranës|Rrethit]] me të njëjtin emër.!-->
== Mediat ==
[[Skeda:Tirana with Dajti 2009.jpg|parapamje|Tirana dhe [[Dajti]] (2009)]]
=== Radio ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 55%;"
|- valign="top"
|
* [[Radio Tirana]]
* Radio Kontakt
* Plus 2 Radio
* AMC Love Radio
* Radio Italia
|
* Radio Planet
* Radio Tirana II
* AlbaKarta Radio Dee-Jay
* Radio 7
* National Radio 1
|
* [[Top Albania Radio]]
* [[Club FM]]
* Top Gold
* Plus 2 Radio
* RFI 1 Monde
|
* Radio ALSAT
* Radio Rock
* Radio Ime
* DW-Deutsche Welle
* Radio NRG
|
* VOA Europe
|}
=== Gazeta ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 22%;"
|- valign="top"
|
* ''[[Shekulli (gazetë)|Shekulli]]''
* ''[[Albanian Daily News]]''
* ''[[Korrieri]]''
* ''[[Panorama]]''
|
* ''[[Shqip (gazetë)|Shqip]]''
* ''[[Tema (gazetë)|Tema]]''
* ''[[Tirana observer|Tirana Observer]]''
* ''[[Zëri i popullit]]''
|}
=== Televizioni ===
* [[Radio Televizioni Publik Shqiptar|TVSH]]
* [[Top Channel]]
* [[TV Klan]]
* [[Vizion Plus]]
== Sporti ==
* [[KF Tirana]]
* [[KS Dinamo]]
* [[KF Partizani]]
== Trivia ==
[[Skeda:ALB 20070713 img 1260.jpg|parapamje|Kolonat]]
[[Skeda:Tirana Kapllan Pasha Tomb.jpg|parapamje|[[Tyrbja e Kapllan Pashës]]]]
* Lagjja e parë e Tiranës ishte ajo e Bamit.
* [[Xhamia]] në qendër të Tiranës, e quajtur [[Xhamia e Ethem Beut]], filloi të ndërtohej më [[1789]] nga [[Molla Mehmet beu|Molla beu]] i ardhur prej Petrelës dhe u përfundua më [[1821]] nga i biri, [[Et'hem bej Molla|Haxhi Et’hem Beu]], stërnipi i Sylejman Pashës. Për të punuan mjeshtërit më të mirë të Shqipërisë.
* [[Kulla e Sahatit]] u fillua nga Haxhi Et’hem Beu rreth vitit [[1821]]–[[1822]] dhe u përfundua me ndihmat e familjeve të pasura të Tiranës. Montimi i sahatit u bë nga familja Tufina. Më [[1928]] u ble në [[Gjermani]] nga shteti shqiptar një Sahat modern dhe kulla u ngrit në lartësinë 35 m. Gjatë Luftës së Dytë Botërore Sahati u dëmtua, por u rivu në punë në korrik të vitit [[1946]].
* [[Ura e Tabakëve]] (përballë Parlamentit) daton në shekullin XVIII.
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës]] (pranë monumentit Ushtari i panjohur) është ndërtuar në vitin 1816.
* [[Kalaja e Petrelës]] ndodhet 12 km nga Tirana dhe daton në shekullin IV para Krishtit. Formën e saj aktuale e mori në shekullin e [[XIII]] nën sundimin e Topiajve dhe më vonë kaloi pronë e familjes së Kastriotëve.
* Mali i Dajtit, në lindje të Tiranës është [[1612]] m i lartë.
* Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm më 8 shkurt [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor [[1925]].
* Tirana është kryeqendra botërore e bektashinjve nga viti 1925, vit kur bektashinjtë u ndaluan dhe u përzunë nga Turqia.
* Rruga e Durrësit është hapur me [[1922]] dhe quhej «Nëna Mbretëreshë». Për ndërtimin e saj u prishën shumë shtepi e kopshte.
[[Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg|parapamje|djathtas|[[Sheshi Skënderbej]]]]
* Godina ekzistuese e Parlamentit u ngrit më [[1924]] dhe fillimisht ka shërbyer si Klubi i Oficerëve. Aty, më [[1 shtator]] [[1928]] [[Ahmet Zogu]] shpalli monarkinë.
* Qendra e Tiranës është projektuar nga arkitektët të njohur italianë të periudhës musoliniane Florestano de Fausto dhe Armando Brasini. Pallati i Brigadave (ish-pallati mbretëror), godinat e Ministrive, Banka Kombëtare dhe Bashkia janë vepra të tyre.
* Bulevardi «Dëshmorët e Kombit» është ndërtuar në vitin [[1930]] me emrin Bulevardi Zogu I. Në periudhën e komunizmit pjesa nga Sheshi Skënderbej deri tek Stacioni i trenit u quajt Bulevardi Stalin.
* [[Pallati i Kulturës]], ku ndodhet [[Teatri i Operas dhe Baletit]] dhe [[Biblioteka Kombëtare]], u përfundua më [[1963]]. Ai u ndërtua mbi ish-pazarin e vjetër të Tiranës dhe tulla e parë u vendos nga Hrushovi më 1959.
* [[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]] i ngritur më [[1968]], është vepër e [[Odhise Paskali]]t në bashkëpunim me Andrea Mano dhe Janaq Paço. Ai u vendos me rastin e 500 vjetorit te vdekjes së heroit kombëtar
* [[Monumenti Nëna Shqipëri]], 12 m i lartë, u përurua në varrezat « Dëshmorët e Kombit » më [[1971]].
* [[Akademia e Shkencave]] u përfundua më prill [[1972]].
* Galeria e Arteve Figurative u krijua më [[1976]] dhe në të përfshihen rreth 3200 vepra të autorëve shqiptarë dhe të huaj.
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] u ndërtua më [[1981]] dhe mozaiku në ballë të tij titullohet «Shqipëria».
* Qendra Ndërkombëtare e Kulturës, ish-muzeu [[Enver Hoxha]] u përurua më [[1988]]. «Piramida» u projektua nga një grup arkitektësh nën drejtimin e Pranvera Hoxhës dhe [[Klement Kolaneci]]t.
* Ne shek. XVII, Tirana kishte reth 4000 banorë. Në vitin [[1920]] – 17.000 banorë. 1938 – 25.000 banorë.1945 – 40.000 banorë. 1990 – 250.000 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjithë pjesët e tjera të vendit drejt Metropolit, e ka çuar popullsinë e Tiranës mbi 700.000 banorë.
== Qytetarë nderi ==
{|
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Konti Galeacio Ciano (1937)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Konti Galeacio Ciano |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100253/http://tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Anton Jugov (1957)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anton Jugov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100235/http://tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Nikita Khrushov (1959)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Nikita Khrushov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100400/http://tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Mahatir Bin Mohammed (1993)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Mahatir Bin Mohammed |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100410/http://tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Norman Wisdom]] (1995)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Norman Wisdom |access-date=13 maj 2011 |archive-date=24 mars 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324053146/http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Ibrahim Kodra]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ibrahim Kodra |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074704/http://tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Wolfgang Schüssel]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Wolfgang Schüssel |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100422/http://tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Osman Kazazi]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Osman Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100330/http://tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Azem Hajdari]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Azem Hajdari |access-date=13 maj 2011 |archive-date=21 korrik 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721013754/http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Ismail Kadare]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ismail Kadare |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074846/http://tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |url-status=dead }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Shefqet Ndroqi (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Shefqet Ndroqi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100348/http://tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Hans Peter Furrer (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hans Peter Furrer |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074935/http://tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Sadik Kaceli]] (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sadik Kaceli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100244/http://tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Hysen Kazazi (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hysen Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100432/http://tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Dritëro Agolli]] (2001)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Dritëro Agolli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100506/http://tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Robert Shvarc]] (2002)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Robert Shvarc |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074756/http://tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Haxhi Dedë Reshat Bardhi|Baba – Reshat Bardhi]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Reshat Bardhi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074611/http://tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Rrok Mirdita|Arqipeshkvi Mitropolit Rrok Mirdita]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Rrok Mirdita |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100217/http://tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[Anastasi Janullatos|Kryepeshkopi Anastas Janollatos]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anastasi Janullatos |access-date=13 maj 2011 |archive-date=2 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202052318/http://tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Haxhi Hafis Sabri Koçi (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Haxhi Hafis Sabri Koçi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100149/http://tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |url-status=dead }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Emiri Sheik Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah (2008)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100327/http://tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |url-status=dead }}</ref>
* [[George Soros]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/George Soros |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100158/http://tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |url-status=dead }}</ref>
* Kristo Frashëri (2012) <ref>{{Cite web |title=“Qytetar Nderi” historianit Kristo Frashëri - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/qytetar-nderi-historianit-kristo-frasheri |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al}}</ref>
* Adem Demaçi (2016)<ref>{{Cite web |title=Bashkia e Tiranës nderon me titullin “Qytetar Nderi” Adem Demaçi - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/bashkia-e-tiranes-nderon-me-titullin-qytetar-nderi-adem-demaci |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al}}</ref>
|}
== Pamje nga qyteti ==
<gallery style="align:center" styles="align:center">
Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg| [[Sheshi Skënderbej]]
Skeda:07Tirana Skenderbeg-Denkmal03.jpg|[[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]]
Skeda:Tirana's Boulevard.jpg|Bulevardi kryesor
Skeda:Bunkeri në Tiranë.jpg| Bunkeri në Tiranë
Skeda:Tirana në muajin prill.jpg|Tirana në prill
Skeda:Clock Tower Tirana 2017.jpg|Kulla e Sahatit
Skeda:Pazari i Ri, Tirana Albania 2017.jpg|Pazari i ri
Skeda:Pazari i ri.jpg|image_skyline e pazarit te rinovuar
Skeda:Kalaja e petreles .jpg|Kalaja e Petrelës, në rrethinat e qytetit
Skeda:Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg|Qendra Tregtare 'Toptani'
</gallery>
== Panorama ==
{{Kryesor|Wikipedia:Projekti Fotoalbumi/Tirana}}
; Tirana nga Dajti
{{Wide image|Tirana_Albania_pano_2004-07-14.jpg|1000px}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://-tirana-.page.tl Komuniteti i kryeqytetit të Shqipërisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 shkurt 2017 }}
* [http://www.tirana.gov.al Faqja zyrtare e Tiranës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
* [https://web.archive.org/web/20140914051425/http://galeria.albeu.com/galeri.php?hap=Qytete-Shqiptare_Tirana Foto albumi i Tiranës]
* [http://www.tiranacity.com Faqja e Tiranes]
* [https://web.archive.org/web/20051105004030/http://www.tirana-online.de/bilder/tiranakarte.gif Harta e Tiranës]
* [https://web.archive.org/web/20060529085516/http://pages.albaniaonline.net/guida2001/curiosities%20about%20tirana.htm A e dini se? -Tirana]
* [https://web.archive.org/web/20120210210354/http://clicktirana.com/ ClickTirana.Com - faqe mbi Tiranën]
* [http://www.ssb.no/emner/02/90/doc_200402/doc_200402.pdf Njësitë bashkiake e Tiranës]
* [http://www.tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf Maredheniet me jashte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013003801/http://tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf |date=13 tetor 2011 }}
== Shiko dhe këtu ==
{{Bashkia Tiranë}}
{{Lokacioni
| Veriperëndim = [[Vora]]
| Veri = [[Kamza]]
| Verilindje =
| Perëndim = [[Durrësi]]
| Lindje =
| Në mes = Tirana
| Jugperëndim =
| Jug = [[Komuna Baldushk]]<br />[[Elbasani]]
| Juglindje = [[Komuna Krrabë]]
}}
* [[Dajti Ekspres]]
* [[Xhamia e Madhe e Tiranës]]
== Literatura ==
* {{cite news |last=Burgen |first=Stephen |work=[[The Guardian]] |title='Build it and they will come': Tirana's plan for a 'kaleidoscope metropolis' |url=https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |access-date=20 nëntor 2020 |date=29 tetor 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120113513/https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |archive-date=20 nëntor 2020}}
* {{cite news |last=Akkam |first=Alia |publisher=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |title=The Capital of Albania Has Transformed Into a Lively, Affordable Destination |url=https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 tetor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112034/https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |archive-date=20 nëntor 2020}}
* {{cite news |last=Hillsdon |first=Mark |publisher=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |title=The European capital you'd never thought to visit (but really should) |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |access-date=20 nëntor 2020 |date=27 shkurt 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112327/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |archive-date=20 nëntor 2020}}
* {{cite news |last=Crevar |first=Alex |work=[[The New York Times]] |title=Tirana, Breaking Free From Communist Past, Is a City Transformed |url=https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=28 gusht 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112644/https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |archive-date=20 nëntor 2020}}
* {{cite news |last=McRae |first=Hamish |work=[[The Independent]] |title=Albania: Charmed by Tirana |url=https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704161151/https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |archive-date=4 korrik 2020}}
* {{cite journal |last=Capolino |first=Patrizia |title=Tirana: A Capital City Transformed by the Italians |year=2011 |journal=Planning Perspectives |volume=26 |issue=4 |pages=591–615 |doi=10.1080/02665433.2011.601610 |bibcode=2011PlPer..26..591C |s2cid=143255786}}
== Referime ==
{{reflist|3}}
{{commons}}
{{Tirana}}
{{Qarku i Tiranës}}
{{AL-Vendbanime}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Tiranë]]
[[Kategoria:Qytete në Shqipëri]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]]
nkunnqnoyqikec07a0kzoqstgcyp7r7
2939393
2939392
2026-04-07T23:57:38Z
Shqiperia2000
65435
2939393
wikitext
text/x-wiki
{{Short description}}{{Infobox settlement
| name = Tirana
| settlement_type = [[Qytetet e Shqipërisë|Qytet]] dhe [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashki]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/2
| caption_align = center
| image1 = Estatua de Skanderbeg en Tirana.jpg
| alt1 =
|caption1 = [[Sheshi Skënderbej]]
| image2 = Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg
| alt2 =
|caption2 = Toptani Center
| image3 = Tirana_Kapllan_Pasha_Tomb.jpg
| alt3 =
|caption3 = [[Tyrbja e Kapllan Pashës]]
| image4 = Catedral de la Resurección de Cristo, Tirana, Albania, 2014-04-17, DD 13.JPG
| alt4 =
|caption4 = [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ngjallja e Krishtit]]
| image5 = Great Mosque of Tirana, 2019.jpg
| alt5 =
|caption5 = [[Xhamia e Namazgjasë|Xhamia e Madhe]]
| image6 = Castillo de Petrela, Petrela, Albania, 2014-04-17, DD 07.JPG
| alt6 =
|caption6 = [[Kalaja e Petrelës]]
| image7 = Kulla e Sahatit-Tiranë.jpg
| alt7 =
|caption7 = [[Kulla e orës në Tiranë|Kulla e Sahatit]]}}
| image_alt = Photomontage of Tirana
| image_flag = [[Skeda:Flag of Tirana.svg|110px|center]]
| flag_alt = Flamuri i Tiranës
| image_seal = [[Skeda:Stema e Bashkisë Tiranë.svg|55px|center]]
| seal_alt = Vula e Tiranës
| pushpin_map = Shqipëria
| pushpin_relief = 1
| pushpin_mapsize = 290
| coordinates = {{coord|41|19|44|N|19|49|04|E|type:adm1st_region:AL_dim:100000|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]]
| subdivision_type2 = [[Qarqet e Shqipërisë|Qarku]]
| subdivision_name2 = [[Qarku i Tiranës|Tirana]]
| subdivision_type3 = [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashkia]]
| subdivision_name3 = [[Bashkia Tiranë|Tirana]]
| established_title = Themeluar më
| established_date = 1614
| government_type =
| leader_party =
| leader_title = [[Kryetari i Bashkisë së Tiranës|Kryetari]]
| leader_name = [[Erion Veliaj]]<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Kryetari i Tiranës |url=https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |access-date=23 shtator 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924202948/https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |language=sq |archive-date=23 shtator 2020}}</ref> ([[Partia Socialiste e Shqipërisë|PS]])
| leader_title1 = Nënkryetari
| leader_name1 = Toni Gogu (PS)<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Municipal chairman of Tirana |url=https://www.tirana.al/en/article/chairman |access-date=23 shtator 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923160135/https://www.tirana.al/en/article/chairman |archive-date=23 shtator 2020}}</ref>
| leader_title2 = Këshilli
| leader_name2 = [[Këshilli Bashkiak i Tiranës]]
| area_blank1_title = Bashkia
| area_blank1_km2 = 1110
| area_blank2_title = Qyteti
| area_blank2_km2 = 41.8
| area_footnotes = <ref name="PV">{{cite web |publisher=Porta Vendore |title=Pasaporta e Bashkisë Tirana |url=https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |access-date=6 tetor 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006142259/https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |archive-date=6 tetor 2021 |language=sq |url-status=live}}</ref><ref name="municipalitiy area">{{cite web |publisher=Albanian Association of Municipalities (AAM) |title=Bashkia Tirana |url=https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |access-date=12 tetor 2020 |language=sq |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012193031/https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |archive-date=12 tetor 2020}}</ref>
| elevation_m = 110
| population_as_of = 2023
| population_urban = 418.495
| population_blank1_title = Bashkia
| population_blank1 = 598.176
| population_density_blank1_km2 = 502
| population_blank2_title = Gjendja civile
| population_blank2 = 887.778
| population_demonym = tiranas(e), tirons(e)
| timezone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset = +1
| timezone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 1000
| blank_name = Aeroporti
| blank_info = [[Aeroporti i Tiranës]]
| blank1_name = Autostrada
| blank1_info = [[Skeda:Autostrada A3 Albania.svg|25px|link=Autostrada A3]] [[Skeda:SH1-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 1]] [[File:SH2-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 2]]
| website = {{URL|https://www.tirana.al|tirana.al}}
| native_name = Tirona
}}
'''Tirana''' (në dialektin tiranas: '''Tirona''') është kryeqendra e [[Qarku i Tiranës|qarkut]] dhe [[Rrethin e Tiranës|rrethit]] me të njëjtin emër dhe kryeqyteti i [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Tirana ndodhet në qendër të Shqipërisë, rreth 35 km në lindje të [[Durrësi]]t dhe rreth 40 km në veriperëndim të [[Elbasani]]t, në një luginë të rrethuar nga [[Mali i Dajtit]] në lindje, kodrat e [[Kërraba|Kërrabës]] dhe Saukut në jug, kodrat e [[Vaqarri]]t dhe [[Yzberishti]]t në perëndim dhe ato të [[Kamza|Kamzës]] në veri.<ref name="DokumentTirana1">{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf Dokumenti|title=Tirana, kryeqyteti me zhvillim të vrullshëm|date=21 maj 2011|language=sq|access-date=21 maj 2011|archive-date=12 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012000736/http://tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf|url-status=dead}}</ref>
Në vitin [[1614]], [[Valiu#Termi osman|valiu]] i [[Shkodrës]],<ref>{{cite book|last=Day|first=Alan John|title=A political and economic dictionary of Eastern Europe|publisher=Routledge|year=2002|isbn=9781857430639|editor-last=East|editor-first=Roger|pages=567|language=en}}</ref> [[Sylejman pashë Bargjini]] nga [[Mulleti]] e ngriti në rangun e [[Qyteza|kasabasë]],<ref name=":Kiel">{{Cite book|last=Kiel|first=Machiel|title=Arkitektura osmane në Shqipëri (1385-1912)|publisher=IRCICA|year=2012|isbn=9789290632429|location=Stamboll|pages=378|language=sq|translator=Holta Vrioni|author-link=Machiel Kiel|origyear=1990}}</ref> por haset e përmendur që në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t, duke qenë pjesë e viseve të banuara vazhdimisht që nga [[Koha e hekurit|Epoka e Hekurit]]. Në kushtet e [[Lufta e Parë Ballkanike|Luftës Ballkanike]], paria e Tiranës shpalli pavarësinë më [[26 nëntor]] [[1912]] dhe u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet më [[11 shkurt]] [[1920]]. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i Shqipërsisë në vitin [[1925]] nga Asambleja Kushtetuese. Ishte vendi qendror i Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë. Në ditët e sotme qyteti po përjeton një periudhë të zhvillimit progresiv ekonomik, social dhe urban, me ndërtimin dhe rregullimin monumentale e parqeve, ndërtesave, duke përfshirë edhe rindërtimin e objekteve fetare të shkatërruara gjatë pushtimit turk dhe regjimit komunist.
Qyteti i Tiranës është qyteti më i madh i Shqipërisë dhe qendra më e madhe ekonomike, administrative, politike, industriale, mediale, akademike, sociale dhe kulturore e vendit.<ref name="DokumentTirana1" /> Tirana ndodhet vetëm 17 km larg [[Aeroporti Nënë Tereza|aeroportit "Nënë Tereza"]], i vetmi aeroport ndërkombëtar në Shqipëri i njohur si dhe me emrin [[Rinas]]. Ky aeroport është hyrja më e rëndësishme lidhëse midis Shqipërisë dhe pjesës tjetër të botës.<ref name="DokumentTirana1" /> Tirana shtrihet në koordinatat 41.33° veri dhe 19.82° lindje.
== Gjeografia ==
Tirana ndodhet 110 [[Metër|metra]] mbi nivelin e detit. Lartësia e fushës së Tiranës është nga 20 m deri në 120 m, kurse dy malet më të larta rrëzë të cilave shtrihet janë [[Mali i Dajtit]] me 1612 m dhe Mali me Gropa me 1828 m.
Qyteti gjendet rreth 34 kilometra larg [[Deti Adriatik|detit Adriatik]] në perëndim. Nga jugu dhe perëndimi rrethohet nga kodra relativisht të ulta, kurse nga ana veriperëndimore Tirana shtrihet mbi një zonë të rrafshët.
Në periferinë veriore kalon [[lumi i Tiranës]]. Disa kilometra më tutje nga ana jugore rrjedh [[lumi i Erzenit]]. Para reformës administrative të 2014-ës, sipërfaqja e qytetit të Tiranës ishte rreth 31 km², ndërsa sipërfaqja e gjithë rrethit ishte 1288 km² dhe përfshinte katër qendra: Tiranën, [[Vora|Vorën]], [[Krraba|Krrabën]] dhe [[Kamza|Kamzën]] si dhe 150 fshatra. Pas reformës administrative bashkia e Tiranës u zgjerua në 1,110.03 km² ndërkohë që rrethet si njesi administrative u shkrinë. Tirana gjithashtu është pjesë e qarkut të Tiranës që ka një sipërfaqe prej 1,652 km² dhe përfshin pesë bashki : Tiranën, [[Kamza|Kamzën]], [[Vora|Vorën]], [[Kavaja|Kavajën]] dhe [[Rrogozhina|Rrogozhinën]].
Qendrën e Tiranës e përshkon [[Lana|përroi i Lanës]] i cili në grykëderdhje bashkohet me lumin Ishëm.
Tirana ndodhet në të njëjtin paralel me [[Napoli]]n, [[Madridi]]n dhe [[Stambolli]]n dhe në të njëjtin meridian me [[Budapesti]]n dhe [[Krakovi]]n.
=== Klima ===
Në Tiranë mbizotëron një [[Klima|klimë]] nëntropikale-mesdhetare me rreshje dimërore dhe me temperatura mesatare vjetore në [[korrik]] + 24° Celsius dhe në [[janar]] +7° Celsius. Në vit bie 1 189 mm shi.
{{Klima
| TABELA =
| DIAGRAMI I TEMPETATURES =
| DIAGRAMI I RESHJEVE =
| DIAGRAMI I RESHJEVE LARTESIA= 200
| BURIMI = [http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT003310 BBC Weather Service:Tirana]
| Titulli=
| Vendi= Tirana
| maks_jan =12
| maks_shk =12
| maks_mar =15
| maks_pri =18
| maks_maj =23
| maks_qer =28
| maks_korr =31
| maks_gush =31
| maks_shta =27
| maks_tet =23
| maks_nën =17
| maks_dhje =14
| min_jan =-8
| min_shk =-8
| min_mar =-4
| min_pri =-1
| min_maj =3
| min_qer =6
| min_korr =11
| min_gush =10
| min_shta =5
| min_tet =1
| min_nën =-3
| min_dhje =-7
| mes_jan =
| mes_shk =
| mes_mar =
| mes_pri =
| mes_maj =
| mes_qer =
| mes_korr =
| mes_gush =
| mes_shta =
| mes_tet =
| mes_nën =
| mes_dhje =
| reshje_jan =135
| reshje_shk =152
| reshje_mar =128
| reshje_pri =117
| reshje_maj =122
| reshje_qer =86
| reshje_korr =32
| reshje_gush =32
| reshje_shta =60
| reshje_tet =105
| reshje_nën =211
| reshje_dhje =173
| orë_diell_jan =
| orë_diell_shk =
| orë_diell_mar =
| orë_diell_pri =
| orë_diell_maj =
| orë_diell_qer =
| orë_diell_korr =
| orë_diell_gush =
| orë_diell_shta =
| orë_diell_tet =
| orë_diell_nën =
| orë_diell_dhje =
| uji_jan =
| uji_shk =
| uji_mar =
| uji_pri =
| uji_maj =
| uji_qer =
| uji_korr =
| uji_gush =
| uji_shta =
| uji_tet =
| uji_nën =
| uji_dhje =
| ditë_diell_jan =
| ditë_diell _shk =
| ditë_diell _mar =
| ditë_diell _pri =
| ditë_diell _maj =
| ditë_diell _qer =
| ditë_diell _korr =
| ditë_diell _gush =
| ditë_diell _shta =
| ditë_diell _tet =
| ditë_diell _nën =
| ditë_diell _dhje =
| lagështia_jan =
| lagështia_shk =
| lagështia_mar =
| lagështia_pri =
| lagështia_maj =
| lagështia_qer =
| lagështia_korr =
| lagështia_gush =
| lagështia_shta =
| lagështia_tet =
| lagështia_nën =
| lagështia_dhje =
}}
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e Tiranës}}
[[Skeda:Bazar Tirana (ca. 1900)2.jpg|parapamje|djathtas|Pazari i qytetit ne fillim shekullin XX|247x247px]]
Regjistrimi i tokave të [[qyteti]]t u bë nën pushtimin osman, në vitet [[1431]]–[[1432]]. Në vitin [[1614]] Sylejman Pasha, e ngriti në rangun e kasabasë duke ndërtuar një [[Xhamia e Sylejman Pashës|xhami]], një [[hamam]] dhe një imaret. Dy shekuj me vonë drejtimin e qytetit e mori familja [[Familja Toptani|Toptani]] nga [[Kruja]]. Dy [[lagjja|lagjet]] më të vjetra të Tiranës kanë qenë ajo e Mujos dhe e Pazarit, të ndodhura sot në zonën mes qëndrës aktuale dhe rrugës së [[Elbasani]]t.
Si [[kryeqyteti|kryeqytet]] i përkohshëm Tirana u shpall më [[8 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më [[31 dhjetor]] [[1925]]. Në vitin [[1990]] Tirana numëronte vetëm 244.200 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjitha anët e tjera të vendit përdrejt [[kryeqyteti]]t, të cilët shpresojnë të gjejnë aty punë dhe jetë me të mirë, e ka çuar [[popullsia|popullsinë]] e Tiranës në mbi 1.000.000 banorë. Tirana, siç quhet dhe nga vendasit [[zemra]] e Shqipërisë, është qyteti që lulëzon dhe zhvillohet më shpejt, ai është tepër ritmik dhe ofron mundësi të shumëllojshme aktiviteti jo vetëm për banorët vendas, por edhe atyre të huaj.
=== Kryeqyteti ===
Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i [[Shqipërisë]] në vitin 1925 nga Asambleja Kushtutetuese.
Në Historinë e Popullit Shqiptar, "Periudha e Pavarësisë" ([[28 nëntor]] [[1912]] – [[7 prill]] [[1939]]), në faqen 249 përmendet shpallja e Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese dhe miratimi i statutit apo kushtetutës republikane, në të cilat Tirana shpallet përfundimisht kryeqytet i Shqipërisë.
Në Tiranë, përkundrazi kundërshtimi i [[Esat Pashë Toptani]]t, hëpërhë ishte eleminuar, për sa kohë ai ishte kundërshtar i qeverisë së [[Durrësi]]t. Veç kësaj Tirana ndonëse kishte një popullsi të barabartë me atë të [[Elbasani]]t, kishte kushte më të mira për organet qeveritare. Këtu kishte më tepër ndërtesa të mëdha, më tepër lokale publike, më tepër rrugë të gjera, më tepër hotele. Duke marrë parasysh këto faktorë, qeveria e Lushnjës mori vendim më [[9 shkurt]] [[1920]], që ta vendoste kryeqytetin e [[Shqipërisë]] përkohësisht në Tiranë, duke e lënë të hapur çështjen e vendosjes përfundimtare të kryeqytetit kur të mblidhej e para asamble kushtetuese. Me miratimin e të gjithë pjesëtarëve të [[Kongresi i Lushnjës|Kongresit të Lushnjës]], anëtarët e Këshillit të Lartë, së bashku me pjesëtarët e qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar, hynë më 11 shkurt 1920 në Tiranë, fill pasi repartet e ushtrisë italiane ishin larguar nga qyteti dhe vendosur në Durrës. Banorët e Tiranës e pritën me entuziasëm hyrjen e organeve të larta shtetërore, në kryeqytetin e përkohshëm të [[Shqipërisë]], të cilin asambleja kushtetuese e vitit [[1925]] e shpalli përfundimisht kryeqytet të saj. Sidoqoftë jeta e Tiranës si kryeqytet i Shqipërisë fillon më [[11 shkurt]] [[1920]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tirana kryeqytet |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226190921/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 |language=sq }}</ref>
=== Etimologjia ===
Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë:
# Tiranë mendohet se vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin Të ranat, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth.
# Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit, e cila mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit.
# Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulmetrave nga barinjtë e zonave përreth.
# Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin "Të rônë" (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja "kanë rënë (psh) në Durrës" (apo diku tjetër).<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tri hipotezat për prejardhjen e emrit të Tiranës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=15 maj 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515014621/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,8,1 |language=sq }}</ref>
Për herë të parë emri i Tiranës përmendet në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t.
=== Arkeologjia ===
[[Skeda:Tirana, Albania 2017-04 Tirana Mosaic 04.jpg|parapamje|djathtas|Pjesë nga [[Mozaiku i Tiranës]]]]
[[Mozaiku i Tiranës]] është i vetmi monument [[Arkeologjia|arkeologjik]] brenda territorit të qytetit të Tiranës. Në vitin 1972, gjatë punës për ndërtimin e pallateve të bllokut "Partizani" në lagjen nr. 9 të qytetit të Tiranës, u zbuluan rrënojat e një ndërtese antike, njëri nga ambientet e të cilit ishte i shtruar me mozaik. Sipas autorëve, kemi të bëjmë me një qendër fshatare të shekujve të parë pas Krishtit që në fillim të shek. III u zëvendësua me një vilë fshatare (rustica). Salla me mozaik e pajisur dhe me një absidë ishte ambjenti kryesor i saj. Autorët mendojnë edhe që në shek. V-VI vendin e vilës e zuri një bazilikë paleokristiane. Pjesa e gërmuar e monumentit u rrethua dhe u vu në mbrojtje nga [[Instituti i Monumenteve të Kulturës]] (IMK). Gjatë viteve [[2003]]-[[2004]] punimet e sistemimit të rrugëve dhe instalimeve të ndryshme të bllokut "Partizani" zbuluan pranë rrethimit të monumentit pjesë të tjera të kompleksit. Më kryesoret këtu ishin vaskat e fermentimit të mushtit të rrushit, por edhe pjesë të tjera muresh në dy pika të ndryshme. Brenda këtij kompleksi u zbuluan tre stela varresh të periudhës romake. Gërmimet e fundit përforcuan mendimin se kemi të bëjmë me një vilë fshatare, ndërkohë që nuk është gjetur asnjë e dhënë për transformimin në bazilikë paleokristiane të mbështetur nga autorët e gërmimit të parë të [[Vitet 1970|viteve ’70]]. Në mënyrë konvencionale, siti arkeologjik është emërtuar dhe njihet me emrin "Mozaiku i Tiranës".<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Të dhëna arkeologjike |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191622/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 |language=sq }}</ref>
== Politika ==
=== Kryebashkiakët e Tiranës ===
{{Kryesor|Kryetarët e Tiranës}}
{| class="wikitable" width="100%"
|-
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas pavarësisë (1912)'''<br />
[[Zyber Hallulli]]<br />
[[Servet Libohova]]<br />
[[Ismail Ndroqi]]<br />
[[Ali Begeja]]<br />
[[Ali Derhemi]]<br />
[[Xhemal Kondi]]<br />
[[Fuat Toptani]]<br />
[[Izet Dibra]]<br />
[[Rasim Kalakula]]<br />
[[Rexhep Jella]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qemal Butka]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qazim Mulleti]]<br />
[[Omer Fortuzi]]<br />
[[Halil Meniku]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1913–1914<br />
1915–1916<br />
1917–1922<br />
1922–1923<br />
1923–1924<br />
1924–1925<br />
1925–1927<br />
1927–1928<br />
1928–1930<br />
1930–1933<br />
1933–1935<br />
1936–1937<br />
1937–1939<br />
1939–1940<br />
1940–1943<br />
1943–1944
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas luftës së dytë botërore'''<br />
[[Llazar Treska]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Isuf Keçi]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Peço Kagjini]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Irfan Çelkupa]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Myqerem Fuga]]<br />
[[Ndue Marashi]]<br />
[[Nesip Ibrahimi]]<br />
[[Jashar Menzelxhiu]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]<br />
[[Leandro Zoto]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1944–1945<br />
1947–1949<br />
1950–1951<br />
1951–1951<br />
1951–1952<br />
1953–1954<br />
1954–1955<br />
1956–1957<br />
1957–1958<br />
1958–1961<br />
1961–1962<br />
1962–1964<br />
1965–1966<br />
1970–1973<br />
1974–1975<br />
1976–1983<br />
1984–1985<br />
1986–1987<br />
1987–1988<br />
1989–1990
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas rëniës së komunizmit'''<br />
[[Tomor Malasi]]<br />
[[Sali Kelmendi]]<br />
[[Albert Brojka]]<br />
[[Edi Rama]]<br />
[[Lulzim Basha]]<br />
[[Erion Veliaj]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1991–1992<br />
1992–1996<br />
1996–2000<br />
2000–2011<br />
2011–2015<br />
2015–
|}
=== Pas rënies së [[komunizmi]]t ===
Që nga [[tetori]] i vitit [[2000]] deri më [[23 maj]] [[2011]] [[Kryetari i Bashkisë|kryetar i bashkisë]] së Tiranës ishte piktori dhe lojtari i dikurshëm i [[basketbolli]]t, si dhe për një kohë të shkurtër ministër i kulturës, rinisë dhe sportit, [[Edi Rama]]. Në tetor të vitit 2003 ai u rizgjodh sërish pas [[Zgjedhjet Komunale|zgjedhjeve komunale]]. Paraardhësit e tij të [[Vitet 1990|viteve '90]] ishin kryebashkiakët [[Sali Kelmendi]] (1992–1996) dhe [[Albert Brojka]] (1996–2000) të [[Partia Demokratike|Partisë Demokratike]] (PD). Më 23 maj 2011 kryetari i ri i bashkisë u shpall [[Lulzim Basha]] një i diplomuar në një nga universitetet më të njohur të Europës i cili fitoi zgjedhjet e 8 majit 2011 ndaj ish kryetarit të Bashkisë, Edi Rama.
=== Këshilli Bashkiak ===
<div class="infobox float-right" style="background:#fff; padding:3px;">
<timeline>
ImageSize = width:230 height:600
PlotArea = left:50 right:0 bottom:40 top:10
Legend = columns:2 left:15 top:25 columnwidth:50
DateFormat = yyyy
Period = from:1 till:55
TimeAxis = orientation:vertical format:yyyy
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1
Colors=
id:PS value:pink legend:PS
id:PD value:blue legend:PD
id:LSI value:red
id:PR value:darkblue
id:PBL value:green
id:PAA value:green
id:PBDNJ value:green
id:PDR value:green
id:PAD value:green
id:LZHK value:green
id:PDR value:green
id:PSD value:green
id:PDI value:green
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S
from:start till:21 shift:(25,0) color:PS text:[[PS]] (21 anëtarë)
from:21 till:38 shift:(25,0) color:PD text:[[PD]] (17 anëtarë)
from:38 till:44 shift:(25,0) color:LSI text:[[LSI]] (6 anëtarë)
from:44 till:46 shift:(25,0) color:PR text:[[Partia Republikane Shqiptare|PR]] (2 anëtarë)
from:46 till:47 shift:(25,0) color:PBL text:PBL (1 anëtar)
from:47 till:48 shift:(25,0) color:PAA text:PAA (1 anëtar)
from:48 till:49 shift:(25,0) color:PBDNJ text:[[PBDNJ]] (1 anëtar)
from:49 till:50 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:50 till:51 shift:(25,0) color:PAD text:PAD (1 anëtar)
from:51 till:52 shift:(25,0) color:LZHK text:LZHK (1 anëtar)
from:52 till:53 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:53 till:54 shift:(25,0) color:PSD text:PSD (1 anëtar)
from:54 till:end shift:(25,0) color:PDI text:PDI (1 anëtar)
TextData=
fontsize:S pos:(10,-100)
</timeline>
<br />
Burimi: http://www.tirana.gov.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
</div>
Këshilli Bashkiak zgjidhet për një periudhë 4-vjeçare. Mandati i këshilltarit është i vlefshëm nga koha që këshilltarët bëjnë betimin dhe e nënshkruajnë atë, deri në konstituimin e këshillit pasardhës. Mandati i këshilltarit pushon para afatit 4-vjeçar në rastet që parashikon neni 27, pika 4 (gërmat a, b, c, c, d, dh, e, ë) e ligjit 8652, dt.31.07.2000, Për Organizimin dhe Funksionimin e Qeverisjes Vendore. Këshilltari që mbaron mandatin para kohe në përputhje me ligjin, lëshon një deklaratë me shkrim ku shpjegon arsyet përkatëse.<ref name="DokumentiKëshilli">[http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 www.tirana.gov.al/Bashkia/Këshilli bashkiak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826045416/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 |date=26 gusht 2018 }} 21 maj 2011</ref>
Për zëvendësimin e tij komisioni i mandateve i paraqet Këshillit Bashkiak kandidatin e rradhës të listës shumëemërore të subjektit elektoral të cilit ai i përkiste duke ndjekur këtë rradhe pune:
* Verifikon vlefshmërinë e mandatit
* Harton procesverbalin dhe e lexon atë përpara këshillit
* Organizon betimin e këshilltarit dhe nënshkrimin e tekstit prej tij
Në periudhën nga data e shpalljes së zgjedhjeve të rradhës deri në konstituimin e këshillit të ri, Këshilli Bashkiak ushtron funksione të kufizuara dhe merr vendime vetëm për raste të situatave emergjente.<ref name="DokumentiKëshilli"/>
==== Komisionet ====
Këshilli Bashkiak i Tiranës përbëhet nga 55 këshilltarë. Ai ka 14 komisione të cilat janë:
* Komisioni i Financave (7 anëtarë)
* Komisioni Juridik (5 anëtarë)
* Komisioni i Ekonomisë dhe Çështjeve Sociale (5 anëtarë)
* Komisioni i Arsimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shëndetësisë, Veterinarisë, Mbrojtjes së Mjedisit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shërbimeve Publike (5 anëtarë)
* Komisioni i Rregullimit të Territorit (5 anëtarë)
* Komisioni i Jashtëm (5 anëtarë)
* Komisioni i Mandatave (5 anëtarë)
* Komisioni i Rendit Publik dhe Mbrojtjes civile (5 anëtarë)
* Komisioni i Strehimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve (5 anëtarë)
* Komisioni i Kontrollit Financiar (5 anëtarë)
* Komisioni i Vlerësimit të Figurave të Shquara të Qytetit (7 anëtarë)
Gjatë periudhës janar-qershor 2010, Këshilli Bashkiak i Tiranës ka miratuar 14 Vendime.<ref name="DokumentiKëshilli"/><ref>{{cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf |title=Dokumenti "6 mujori 2010" |access-date=21 maj 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004182250/http://tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf |archive-date=4 tetor 2011 |url-status=dead |language=sq }}</ref>
=== Binjakëzimet ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 75%;"
|- valign="top"
|
* [[Skeda:Flag of Turkey.svg|20px|border]] [[Ankara]], [[Turqia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Athina]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Barcelona]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Germany.svg|20px|border]] [[Berlini]], [[Gjermania]]
* [[Skeda:Flag of Belgium.svg|20px|border]] [[Brukseli]], [[Belgjika]]
* [[Skeda:Flag of Romania.svg|20px|border]] [[Bukureshti]], [[Rumania]]
* [[Skeda:Flag of Canada.svg|20px|border]] [[Cobourg]], [[Kanada]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Firenca]], [[Italia]]
|
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Genova]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Hora e Arbëreshëvet]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Ukraine.svg|20px|border]] [[Kievi]], [[Ukraina]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Madridi]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Marseille]], [[Franca]]
* [[Skeda:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Moska]], [[Rusia]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Parisi]], [[Franca]]
|
* [[Skeda:Flag of the People's Republic of China.svg|20px|border]] [[Peking]], [[Kina]]
* [[Skeda:Flag of Montenegro.svg|20px|border]] [[Podgorica]], [[Mali i Zi]]
* [[Skeda:Flag of the Czech Republic.svg|20px|border]] [[Prag]], [[Çekia]]
* [[Skeda:Flag of Kosovo.svg|20px|border]] [[Prishtina]], [[Kosova]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Roma]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Zaragoza]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px|border]] [[Sarajeva]], [[Bosnja]]
|
* [[Skeda:Flag of South Korea.svg|20px|border]] [[Seoul]], [[Koreja e Jugut]]
* [[Skeda:Flag of Bulgaria.svg|20px|border]] [[Sofja]], [[Bullgaria]]
* [[Skeda:Flag of Sweden.svg|20px|border]] [[Stockholm]], [[Suedia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Selanik]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Torino]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Lithuania.svg|20px|border]] [[Vilnius]], [[Lituania]]
* [[Skeda:Flag of Croatia.svg|20px|border]] [[Zagreb]], [[Kroacia]]
|}
== Njësitë administrative ==
{{Kryesor|Njësitë bashkiake e Tiranës}}
[[Bashkia e Tiranës]] është e ndarë në 14 njësi administrative.
Lista e Njësive Administrative të Tiranës:
{| class="wikitable"
|+
!Njësia administrative
!Përbërja
|-
|Tiranë
|“Njësia bashkiake nr.1, Njësia bashkiake nr.2, Njësia bashkiake nr.3, Njësia bashkiake nr.4, Njësia bashkiake nr.5, Njësia bashkiake nr.6, Njësia bashkiake nr.7, Njësia bashkiake nr.8, Njësia bashkiake nr.9, Njësia bashkiake nr.10, Njësia bashkiake nr.11”
|-
|Petrelë
|“Fshatrat: Petrelë, Mullet, Stërmas, Picall, Shënkoll, Gurrë e Madhe, Gurrë e Vogel, Daias, Barbas, Fikas, Mangull, Qeha, Shytaj, Hekal, Kryezi, Percëllesh, Durishtë”
|-
|Farkë
|“Fshatrat: Farkë e Madhe, Farkë e Vogel, Lundër, Mjull Bathore, Sauk, Selitë”
|-
|Dajt
|“Fshatrat: Linzë, Shishtufinë, Tujan, Brrar, Ferraj, Priskë e Madhe, Surrel, Lanabreges, Shkallë, Qafmollë, Darshen, Selbë, Murth”
|-
|Zall-Bastar
|“Fshatrat: Zall-Bastar, Bastar i Mesem, Bastar – Murriz, Vilëz, Zall-Mner, Mner i Sipërm, Bulçesh, Zall Dajt, Besh, Dajt, Shëngjin i vogel, Selitë Mali”
|-
|Bërzhitë
|“Fshatrat: Ibë, Bërzhitë, Dobresh, Ibë e Poshtme, Pëllumbas, Mihajas-Cirmë, Kus, Fravesh, Kllojkë, Pashkashesh, Lugë-Shalqizë, Rozaverë”
|-
|Krrabë
|“Qyteti Krrabë, Fshatrat: Mushqeta, Skuterë”
|-
|Baldushk
|“Fshatrat: Baldushk, Mumajes, Fushas, Balshaban, Shpatë, Isufmuçaj, Mustafakoçaj, Koçaj, Kakunj, Vesqi, Parret, Shënkoll, Vrap, Shpat i sipërm”
|-
|Shëngjergj
|“Fshatrat: Shëngjergj, Verri, Urë, Burimas, Shëngjin, Façesh, Bizë, Fage, Parpujë, Vakumone, Domje, Derje”
|-
|Vaqarr
|“Fshatrat: Vaqarr, Allgjatë, Arbanë, Bulticë, Damjan-Fortuzaj, Gropaj, Lalm, Prush, Vishaj, Sharrë”
|-
|Kashar
|“Fshatrat: Kashar, Yzberish, Mëzez, Yrshek, Katundi i Ri, Kus, Mazrek”
|-
|Pezë
|“Fshatrat: Pezë e Madhe, Pezë Helmës, Pezë e Vogel, Varosh, Maknor, Dorëz, Gror, Grecë, Pajanë, Gjysylkanë”
|-
|Ndroq
|“Fshatrat: Ndroq, Zbarqe, Kërçukje, Zhurje, Lagje e re, Pinet, Sauqet, Çalabërzezë, Shesh, Grebllesh, Mënik”
|-
|Zall-Herr
|“Fshatrat: Zall – Herr, Dritas, Çerkezë-Morinë, Qinam, Kallmet, Herraj, Pinar, Priskë e Vogël, Radhesh”
|}
=== Njësitë bashkiake të Bashkisë Tiranë ===
Njësia e Tiranës ndërkohë përbëhet nga 11 Njësi Bashkiake, të njohura gjerësisht si minibashki.
{| align=center
|-
|[[File:Minibashkitë in Tirana.svg|right|350px|frameless]]
|
{| class="sortable wikitable" cellspacing="3" style="margin-top:8px; margin-right:0; background:none; color:inherit; text-align:left; font-size:98%;"
|- style="font-size:99%; text-align:right;"
! Nr. !! Emri !! Emri zyrtar !!Popullsia<ref>{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110611154259/http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |archive-date=2011-06-11 |language=sq }}</ref> !! Drejtues<ref>{{Cite web |url=http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=1 qershor 2017 |archive-date=2 qershor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602064620/http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |url-status=dead |language=sq }}</ref>
|-
| 1 || Njësia Numër 1 || [[Tirana 1]] || 52,201 || Trendelina Jaku
|-
| 2 || Njësia Numër 2 || [[Tirana 2]] || 85,706 || Florian Pullazi
|-
| 3 || Njësia Numër 3 || [[Tirana 3]] || 46,750 || Ergesta Ninga
|-
| 4 || Njësia Numër 4 || [[Tirana 4]] || 66,635 || Nikoleta Martini
|-
| 5 || Njësia Numër 5 || [[Tirana 5]] || 89,579 || Piro Jani
|-
| 6 || Njësia Numër 6 || [[Tirana 6]] || 70,827 || Matilda Çullhaj
|-
| 7 || Njësia Numër 7 || [[Tirana 7]] || 79,846 || Edison Zanaj
|-
| 8 || Njësia Numër 8 || [[Tirana 8]] || 42,026 || Klevi Pojana
|-
| 9 || Njësia Numër 9 || [[Tirana 9]] || 66,796 || Sokol Dardha
|-
| 10 || Njësia Numër 10 || [[Tirana 10]] || 27,641 || Karolina Kostallari
|-
| 11 || Njësia Numër 11 || [[Tirana 11]] || 65,629 || Ilirjan Engjelli
|}
|-
|
|}
{{Clear}}
== Demografia ==
[[File:Tirana_Expansion.png|thumb|right|Zgjerimi i Tiranës nga viti 1990 në 2005.]]
{{Historical populations
|align = left
|percentages = pagr
|1703|4,000
|1820|12,000
|1923|10,845
|1937|35,000
|1955|108,200
|1989|324,532
|2001|430,407
|2011|557,422
|source =<ref name="world">{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|title=Albania: largest cities and towns and statistics of their population|df=dmy-all|access-date=7 tetor 2017|archive-date=5 dhjetor 2012|archive-url=https://archive.today/20121205081249/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|url-status=dead|language=en}} [[World Gazetteer]].2009-12-01</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf Population statistics of the Municipality of Tirana] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |date=11 September 2008 }}</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf Population projections from INSTAT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170505204850/http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf |date=5 maj 2017 }}</ref><ref>{{cite web|title=Popullsia e Shqipërisë|url=http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|website=instat.gov.al|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412123357/http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|archive-date=12 prill 2016|df=dmy-all|language=sq}}</ref>{{ref label|a|a}}<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|title=Pabarazitë në Tiranën e|access-date=8 shkurt 2019|archive-date=12 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612212531/http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|url-status=dead|language=sq}}</ref>
}}
Tiranës u përmend për herë të parë midis viteve 1372 dhe 1418 në dokumentet veneciane. Gjatë asaj kohe, ajo njihej si një fshat i vogël që përbëhej nga 60 zona të banuara, me rreth 1000 shtëpi dhe 7300 banorë. [[Marin Barleti]] (një historian dhe prift shqiptar nga [[Shkodra]]), Tiranë e Madhe dhe e Vogël. Në vitin 1583, qyteti kishte 110 zona të banuara me 2900 shtëpi dhe 20,000 banorë. Kur [[Sylejman Pashë Bargjini|Sylejman Pasha]] themeloi qytetin në vitin 1614, ndërtimet e para në zonë ishin një xhami, një furrë dhe një hamam. Dy shekuj më vonë, kontrolli i qytetit u fitua nga familja fisnike [[Familja Toptani]] e [[Kruja|Krujës]] dhe kishte vetëm 4000 banorë. Është vërejtur se dy lagjet më të vjetra ishin Mujos dhe Pazari, midis [[Sheshi Skënderbej|Sheshit Skënderbej]] dhe Rrugës së Elbasanit, në të dyja anët e lumit [[Lana]]. Në vitin 1820 popullsia e Tiranës ishte rreth 12.000 banorë. Pas [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|Rënies se komunizmit në Shqipëri]] në vitin 1990, qyteti kishte rreth 250.000 banorë dhe që atëherë një fluks i madh nga pjesët e tjera të vendit e ka rritur popullsinë në 557,422 sipas censit të 2011, ndërkohë që rritja vazhdon dhe aktualisht.
Sipas Censit të 2011, përbërja fetare e bashkisë së Tiranës ishte 55.7% [[Myslimani|myslimane]], 6.4% ortodokse, 5.4% katolike dhe 3.4% [[Bektashijtë|bektashi]]. Pjesa tjetër prej 29.1%, ishin kryesisht jofetarë (ateistë, agnostikë etj.) apo të padeklaruar.<ref>{{Cite web|url=http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|title=INTAT GIS|archive-date=22 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122001814/http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|url-status=dead|language=sq}}</ref>
[[Kisha Katolike Romake]] përfaqësohet në Tiranë nga Kryepeshkopata e Tiranës dhe Durrësit, me Katedralen e Shën Palit, selinë e tanishme të prelatit. [[Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë]] shërbehet nga Kryepeshkopi i Tiranës në Katedralen e Ringjalljes.
Indeksi Fischer i Çmimit, i cili matet nga Banka e Shqipërisë, tregon që gjatë vitit 2020-2021, çmimet e banesave në Tiranë janë rritur me 12,3%. <ref>{{Cite news|title=Rriten me 45% çmimet e shtëpive në 9 vitet e fundit, kryesor Tirana|url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/|url-status=dead|access-date=1 maj 2022|archive-date=6 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706140643/https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/|language=sq}}</ref><ref>{{Cite news|title=BSH: Çmimet e banesave u rritën me 9% vitin e kaluar, për Tiranën shtrenjtimi ishte 12.3%|url=https://www.monitor.al/bsh-cmimet-e-banesave-u-rriten-me-9-vitin-e-kaluar-per-tiranen-rritja-ishte-12-3/|url-status=live|language=sq}}</ref> Indeksi i Çmimit për Tiranën u rrit me 46,7% ndaj periudhës bazë (2013).<ref>{{Cite web|title=REZULTATET E VROJTIMIT “TREGU I PASURIVE TË PALUAJTSHME” DHE INDEKSI I ÇMIMIT TË BANESAVE|url=https://www.bankofalbania.org/rc/doc/Vrojtimi_i_tregut_te_pasurive_te_paluajtshme_6MII_2020_30_04_2021_red_WEB_18770.pdf|url-status=live|language=sq}}</ref>
== Turizmi ==
{{Kryesor|Turizmi në Tiranë}}
Sipas [[Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve e Shqipërisë|Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve]] deri në [[Mars]] të vitit [[2007]] në Tiranë janë 64 subjekte të liçensuara për ushtrim veprimtarie turistike si agjenci turistike udhëtimi dhe 18 njësi akomoduese turistike të liçensuara. Tabela e mëposhtme jep të dhëna mbi klasifikimin e njësive akomoduese turistike të licencuara.
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|+ Klasifikimi
|-
! style="width: 15em;" | Emërtimi
! style="width: 5em;" | Numër
! style="width: 5em;" | Dhoma
! style="width: 5em;" | Shtretër
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 1 yll || 2 || 38 || 72
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 2 yje || 2 || 37 || 51
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 3 yje || 6 || 129 || 212
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 4 yje || 4 || 364 || 706
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 5 yje || 1 || 151 || 302
|-
| style="text-align: left;" | Hotele të tjera || 3 || 100 || 193
|}
Burimi:<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |title=www.tirana.gov.al >> Statistikat 06 |access-date=13 qershor 2011 |archive-date=11 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
[[Skeda:07Tirana Clock Tower01.jpg|parapamje|180px|Kulla e Sahatit]]
[[Skeda:Tanners' Bridge, Tirana, Albania 03.jpg|parapamje|180px|Ura e Tabakëve]]
Disa nga pikat turistike që mund të vizitohen në Tiranë janë:
* [[Mozaiku i Tiranës|Mozaiku i Kishës Paleokristiane]]
* Kompleksi muzeal i [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit|Bulevardit "Dëshmorët e Kombit"]] dhe [[Sheshi Skënderbej|Sheshit "Skënderbej"]]
* Parlamenti (Teatri i Kukullave)
* [[Kulla e Sahatit e Tiranës|Kulla e Sahatit]] e ndërtuar në vitin 1830.
* [[Xhamia e Et'hem Beut]]
* [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ortodokse e Ringjalljes së Krishtit]]
* [[Katedralja e Shën Palit|Kisha-Katedrale e Shën Palit]]
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës|Varri monumental i Kapllan Pashës]]
* [[Kalaja e Tiranës]]
* [[Pallati i Princeshës Sanije]]
* Rezidenca Mbretërore
* Kompleksi monumental i Sheshit të Flamurit
* Lulishtja publike më e vjetër e qytetit
* Shatërvani i parë i qytetit
* [[Ura e Tabakëve, Tiranë|Ura e Tabakëve]]
* Vendi ku është shpallur Pavarësia
* Rrapi monumental i Tabakëve
* Varrezat e Dëshmorëve si pikë turistike dhe monument artistik.
* [[Pallati i Brigadave]]
* [[Kalaja e Petrelës]]
=== Dajti Ekspres ===
=== Hotele ===
Hotele të njohura në Tiranë janë:
* [[Dajti (hotel)|Hotel Dajti]]
* [[Hotel Tirana]]
* Rogner Hotel
* Sheraton Tirana Hotel
=== Kalatë ===
==== Kalaja e Petrelës ====
[[Skeda:Petrela.jpg|parapamje|Kalaja e Petrelës|242x242px]]
{{Kryesor|Kalaja e Petrelës}}
Kalaja e Petrelës nga zbulimet e bëra, është kala mesjetare e ndërtuar në kohën e sundimit të Perandorit Bizantin [[Justiniani I|Justinianit të I]], në [[Shekulli VI|shekullin e VI]] pas Krishtit. Kjo qe një prej kalave të ngritura prej tij në sistemin mbrojtës së [[Perandoria|Perandorisë]]. Është kala e ngritur mbi një terren me shpate mjaft të pjerrëta, madje nga ana jugore dhe juglindore të thepisura, të cilat e kanë bërë kalanë shumë të mbrojtur. Ajo u ngrit në momentin kur Kalaja e Vilës, kala antike, e cila ndodhet përballë Kalasë së Petrelës, e humbi rëndësinë e saj. Ajo u ngrit kryesisht për qëllime ushtarake. Kalaja e Petrelës kontrollonte [[Via Egnatia|rrugën Egnatia]], dega Durrës-Tiranë-Elbasan, e cila për kohën kishte rëndësi të veçantë. Në fillim të [[Shekulli XIV|shek. XIV-të]] ishte nën sundimin e Topiajve, në atë kohë zotërues midis Matit e Shkumbinit, në një faqe të murit ruhet dhe emblema e parë e Topiajve.<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Petrelës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |language=sq }}</ref>
==== Kalaja e Prezës ====
{{Kryesor|Kalaja e Prezës}}
Barleti përmend Prezën si qyteza e Parthinëve. Fakti që e përmend Barleti tregon se ajo duhet të jetë ndërtuar para rrethimeve të Krujës dhe ndërtimi i saj duhet të jetë në fillim të [[Shekulli XV|shek. XV]] nga Topiasit të cilët ishin zotëruesit e kësaj zone.
Me sa kuptohet, braktiset në kohën e [[Gjon Kastrioti]]t dhe vetë i biri i tij. Pas pushtimit turk asaj iu bënë disa riparime, ndërmjet të tjerave u ndërtua edhe një [[Xhamija|xhami]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Prezës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |language=sq }}</ref>
== Ekonomia ==
{{Kryesor|Ekonomia e Tiranës}}
[[Skeda:Twin Towers Tirana, Albania 2017.jpg|parapamje|djathtas|Tirana shërben si qendra ekonomike e të gjithë vendit|290x290px]]
Tirana është qendra më e rëndësishme industriale në [[Albania|Shqipëri]]. Për tu përmendur janë industria e lehtë dhe ushqimore si dhe industria ndërtimore, por edhe industria e ndërtimit të makinerive apo ajo e tekstileve dhe e përpunimit të qelqit. Si në të gjithë vendin ashtu edhe kryeqyteti i Shqipërisë ndodhet në një periudhë tranzicioni. Pas rrëzimit të diktaturës komuniste shumë vepra të dikurshme industriale kanë dalë pjesërisht jashtë përdorimit dhe nuk funksionojnë rregullisht. Por ndërkohë po merren masa të shpejta për rimëkëmbjen dhe vënjen sa më të shpejtë në punë të veprave ekzistuese dhe të reja. Shumica e popullsisë janë sot të punësuar në sektorin e tregtisë dhe atë të ndërtimit, në sektorin e shërbimeve publike, atë turistik dhe si punonjës të shtetit.
== Transporti ==
=== Transporti rrugor ===
{{Kryesor|Linjat e autobuzave në Tiranë}}
[[Skeda:Tirana-Bus.jpg|parapamje|209x209px|Autobusë të rinj]]
Tirana ndodhet rreth 40 km larg portit më të rëndësishëm të vendit, që ndodhet në [[Durrës]]. Qysh prej vitit 2000 dy qytetet lidhen me autostradë. Nga Tirana udhëtojnë përditë autobuzë për në qytetet më të rëndësishme të vendit. Autobusë të rinj, sipas të gjitha standardeve evropiane dhe me të gjitha kushtet e një shërbimi cilësor urban. Ashtu siç është premtuar, Bashkia e Tiranës fillon ndërhyrjen në mjetet e transportit publik si pjesë e paketës së masave të përmirësimit të shërbimit, hartuar në kuadër të strategjisë së transportit, në të cilën u konsiderua parësore përmirësimi i kushteve të komoditetit dhe të lëvizjes në shërbimin e Transportit Publik. E konsideruar si një revolucion i madh në standartet e transportit të Tiranës, ky rinovim do të shtrihet në të gjitha linjat urbane të kryeqytetit, me vënien në funksionim të autobusëve të niveleve më të larta bashkëkohore.
==== Pikat e shtijes së aboneve ====
{| class="wikitable"
!Operatori
!Linja
!Vendndodhja e agjensisë<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane |title=Kopje e arkivuar |url-status=dead |access-date=5 dhjetor 2015 |archive-date=12 dhjetor 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151212104709/http://www.tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane |language=sq }}</ref>
|-
|'''Tirana Urban Trans'''
|Porcelani – Sauku
|Rruga “Abdi Toptani” Nr.5
|-
|'''Ferlut'''
|Unaza
|Rruga “Muhamet Gjollesha” (Kioska përballë karburantit 'Start')
|-
|'''P.T.U.Udhetarëve'''
|Kombinat – Kinostudio
|Në Kryqëzimin e Rr. së “Kavajës” me Rr. “Ded Gjo Luli”
|-
|'''Tirana Lines'''
|Lapraka – Instituti Bujqësor
|Tek kioska në krah të Muzeut Kombëtar
|-
|'''Alba Trans'''
|Tirana e re
Uzina autotraktori
Tufina
|Bulevardi Zogu i I, Nr. 97
|}
=== Transporti hekurudhor ===
Trena pasagjerësh të [[Hekurudha e Shqipërisë|Hekurudhës së Shqipërisë]] udhëtojnë gjithashtu rregullisht për në qytetet e Durrësit dhe me tej për në [[Vlora|Vlorë]] si dhe për në [[Pogradec]] dhe për në [[Shkodra|Shkodër]].
=== Transporti ajror ===
Në [[Rinas]] gjendet [[Aeroporti Nënë Tereza|Aeroporti Ndërkombëtar "Nënë Tereza"]], i cili është rreth 25 km larg nga Tirana. Linjat ajrore lidhin Tiranën direkt me metropolet e Evropës Perëndimore, Evropën Lindore dhe prej andej me mbarë botën. Qarkullimi rrugor vitet e fundit ka pasur nje rritje të jashtëzakonshme. Autobuzët, makina të shumta private dhe automjete të rënda transporti qarkullojnë në mbarë vendin. Perveç kësaj është planifikuar dhe ndërtimi i një linje hekurudhore, mbi të cilën do të qarkullojë treni ekspres nga Tirana për në aeroport dhe anasjelltas.
== Institucione e Tiranës ==
[[Skeda:Tirana from South.jpg|parapamje|djathtas|Tirana parë nga pjesa jugore e qytetit]]
[[Skeda:Tirana, palazzo dell'università 08.JPG|parapamje|djathtas|Sheshi Nënë Tereza me godinen e Universitetit Politeknik në sfond]]
=== Biblioteka ===
[[Biblioteka Kombëtare]] u themelua në vitin 1922 dhe kishte 5000 vëllime.
=== Institute Arsimore ===
* [[Universiteti i Tiranës]] (1957)
* [[Instituti i Agrokulturës|Instituti Bujqësor i Tiranës]] (1951)
* [[Akademia e Shkencave]] (1972)
[[Skeda:Tirana - Albanian National Assembly (by Pudelek).jpg|parapamje|djathtas|Godina e Kuvendit]]
=== Institucione qeveritare ===
* Presidenca
* Kryeministria
* Kuvendi
=== Muzetë ===
* [[Muzeu i Shkencave të Natyrës]] (1948)
* [[Muzeu Arkeologjik Kombëtar në Tiranë|Muzeu i Arkeologjisë]] (1948)
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] (1981)
* Muzeu Kombëtar i Përgjimeve “Shtëpia me Gjethe”
* Muzeu i Shkencave të Natyrës "Sabiha Kasimati"
* [[Shtëpia Studio Kadare]]
* Bunk’ Art 1
* Bunk’ Art 2
* [[Muzeu i Bankës së Shqipërisë]]
* Muzeu i Bektashizmit
* Muzeu i Forcave të Armatosura
* Muzeu Mezuraj
* Muzeu i Gruas
== Mediat ==
[[Skeda:Tirana with Dajti 2009.jpg|parapamje|Tirana dhe [[Dajti]] (2009)]]
=== Radio ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 55%;"
|- valign="top"
|
* [[Radio Tirana]]
* Radio Kontakt
* Plus 2 Radio
* AMC Love Radio
* Radio Italia
|
* Radio Planet
* Radio Tirana II
* AlbaKarta Radio Dee-Jay
* Radio 7
* National Radio 1
|
* [[Top Albania Radio]]
* [[Club FM]]
* Top Gold
* Plus 2 Radio
* RFI 1 Monde
|
* Radio ALSAT
* Radio Rock
* Radio Ime
* DW-Deutsche Welle
* Radio NRG
|
* VOA Europe
|}
=== Gazeta ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 22%;"
|- valign="top"
|
* ''[[Shekulli (gazetë)|Shekulli]]''
* ''[[Albanian Daily News]]''
* ''[[Korrieri]]''
* ''[[Panorama]]''
|
* ''[[Shqip (gazetë)|Shqip]]''
* ''[[Tema (gazetë)|Tema]]''
* ''[[Tirana observer|Tirana Observer]]''
* ''[[Zëri i popullit]]''
|}
=== Televizioni ===
* [[Radio Televizioni Publik Shqiptar|TVSH]]
* [[Top Channel]]
* [[TV Klan]]
* [[Vizion Plus]]
== Sporti ==
* [[KF Tirana]]
* [[KS Dinamo]]
* [[KF Partizani]]
== Trivia ==
[[Skeda:ALB 20070713 img 1260.jpg|parapamje|Kolonat]]
[[Skeda:Tirana Kapllan Pasha Tomb.jpg|parapamje|[[Tyrbja e Kapllan Pashës]]]]
* Lagjja e parë e Tiranës ishte ajo e Bamit.
* [[Xhamia]] në qendër të Tiranës, e quajtur [[Xhamia e Ethem Beut]], filloi të ndërtohej më [[1789]] nga [[Molla Mehmet beu|Molla beu]] i ardhur prej Petrelës dhe u përfundua më [[1821]] nga i biri, [[Et'hem bej Molla|Haxhi Et’hem Beu]], stërnipi i Sylejman Pashës. Për të punuan mjeshtërit më të mirë të Shqipërisë.
* [[Kulla e Sahatit]] u fillua nga Haxhi Et’hem Beu rreth vitit [[1821]]–[[1822]] dhe u përfundua me ndihmat e familjeve të pasura të Tiranës. Montimi i sahatit u bë nga familja Tufina. Më [[1928]] u ble në [[Gjermani]] nga shteti shqiptar një Sahat modern dhe kulla u ngrit në lartësinë 35 m. Gjatë Luftës së Dytë Botërore Sahati u dëmtua, por u rivu në punë në korrik të vitit [[1946]].
* [[Ura e Tabakëve]] (përballë Parlamentit) daton në shekullin XVIII.
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës]] (pranë monumentit Ushtari i panjohur) është ndërtuar në vitin 1816.
* [[Kalaja e Petrelës]] ndodhet 12 km nga Tirana dhe daton në shekullin IV para Krishtit. Formën e saj aktuale e mori në shekullin e [[XIII]] nën sundimin e Topiajve dhe më vonë kaloi pronë e familjes së Kastriotëve.
* Mali i Dajtit, në lindje të Tiranës është [[1612]] m i lartë.
* Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm më 8 shkurt [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor [[1925]].
* Tirana është kryeqendra botërore e bektashinjve nga viti 1925, vit kur bektashinjtë u ndaluan dhe u përzunë nga Turqia.
* Rruga e Durrësit është hapur me [[1922]] dhe quhej «Nëna Mbretëreshë». Për ndërtimin e saj u prishën shumë shtepi e kopshte.
[[Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg|parapamje|djathtas|[[Sheshi Skënderbej]]]]
* Godina ekzistuese e Parlamentit u ngrit më [[1924]] dhe fillimisht ka shërbyer si Klubi i Oficerëve. Aty, më [[1 shtator]] [[1928]] [[Ahmet Zogu]] shpalli monarkinë.
* Qendra e Tiranës është projektuar nga arkitektët të njohur italianë të periudhës musoliniane Florestano de Fausto dhe Armando Brasini. Pallati i Brigadave (ish-pallati mbretëror), godinat e Ministrive, Banka Kombëtare dhe Bashkia janë vepra të tyre.
* Bulevardi «Dëshmorët e Kombit» është ndërtuar në vitin [[1930]] me emrin Bulevardi Zogu I. Në periudhën e komunizmit pjesa nga Sheshi Skënderbej deri tek Stacioni i trenit u quajt Bulevardi Stalin.
* [[Pallati i Kulturës]], ku ndodhet [[Teatri i Operas dhe Baletit]] dhe [[Biblioteka Kombëtare]], u përfundua më [[1963]]. Ai u ndërtua mbi ish-pazarin e vjetër të Tiranës dhe tulla e parë u vendos nga Hrushovi më 1959.
* [[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]] i ngritur më [[1968]], është vepër e [[Odhise Paskali]]t në bashkëpunim me Andrea Mano dhe Janaq Paço. Ai u vendos me rastin e 500 vjetorit te vdekjes së heroit kombëtar
* [[Monumenti Nëna Shqipëri]], 12 m i lartë, u përurua në varrezat « Dëshmorët e Kombit » më [[1971]].
* [[Akademia e Shkencave]] u përfundua më prill [[1972]].
* Galeria e Arteve Figurative u krijua më [[1976]] dhe në të përfshihen rreth 3200 vepra të autorëve shqiptarë dhe të huaj.
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] u ndërtua më [[1981]] dhe mozaiku në ballë të tij titullohet «Shqipëria».
* Qendra Ndërkombëtare e Kulturës, ish-muzeu [[Enver Hoxha]] u përurua më [[1988]]. «Piramida» u projektua nga një grup arkitektësh nën drejtimin e Pranvera Hoxhës dhe [[Klement Kolaneci]]t.
* Ne shek. XVII, Tirana kishte reth 4000 banorë. Në vitin [[1920]] – 17.000 banorë. 1938 – 25.000 banorë.1945 – 40.000 banorë. 1990 – 250.000 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjithë pjesët e tjera të vendit drejt Metropolit, e ka çuar popullsinë e Tiranës mbi 700.000 banorë.
== Qytetarë nderi ==
{|
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Konti Galeacio Ciano (1937)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Konti Galeacio Ciano |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100253/http://tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Anton Jugov (1957)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anton Jugov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100235/http://tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Nikita Khrushov (1959)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Nikita Khrushov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100400/http://www.tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Mahatir Bin Mohammed (1993)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Mahatir Bin Mohammed |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100410/http://www.tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Norman Wisdom]] (1995)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Norman Wisdom |access-date=13 maj 2011 |archive-date=24 mars 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324053146/http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Ibrahim Kodra]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ibrahim Kodra |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074704/http://tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Wolfgang Schüssel]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Wolfgang Schüssel |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100422/http://www.tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Osman Kazazi]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Osman Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100330/http://www.tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Azem Hajdari]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Azem Hajdari |access-date=13 maj 2011 |archive-date=21 korrik 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721013754/http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Ismail Kadare]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ismail Kadare |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074846/http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Shefqet Ndroqi (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Shefqet Ndroqi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100348/http://www.tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Hans Peter Furrer (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hans Peter Furrer |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074935/http://www.tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Sadik Kaceli]] (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sadik Kaceli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100244/http://www.tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Hysen Kazazi (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hysen Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100432/http://www.tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Dritëro Agolli]] (2001)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Dritëro Agolli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100506/http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Robert Shvarc]] (2002)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Robert Shvarc |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074756/http://www.tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Haxhi Dedë Reshat Bardhi|Baba – Reshat Bardhi]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Reshat Bardhi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074611/http://www.tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Rrok Mirdita|Arqipeshkvi Mitropolit Rrok Mirdita]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Rrok Mirdita |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100217/http://www.tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Anastasi Janullatos|Kryepeshkopi Anastas Janollatos]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anastasi Janullatos |access-date=13 maj 2011 |archive-date=2 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202052318/http://www.tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Haxhi Hafis Sabri Koçi (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Haxhi Hafis Sabri Koçi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100149/http://www.tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Emiri Sheik Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah (2008)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100327/http://www.tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[George Soros]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/George Soros |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100158/http://www.tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Kristo Frashëri (2012) <ref>{{Cite web |title=“Qytetar Nderi” historianit Kristo Frashëri - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/qytetar-nderi-historianit-kristo-frasheri |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al |language=sq}}</ref>
* Adem Demaçi (2016)<ref>{{Cite web |title=Bashkia e Tiranës nderon me titullin “Qytetar Nderi” Adem Demaçi - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/bashkia-e-tiranes-nderon-me-titullin-qytetar-nderi-adem-demaci |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al |language=sq}}</ref>
|}
== Pamje nga qyteti ==
<gallery style="align:center" styles="align:center">
Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg| [[Sheshi Skënderbej]]
Skeda:07Tirana Skenderbeg-Denkmal03.jpg|[[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]]
Skeda:Tirana's Boulevard.jpg|Bulevardi kryesor
Skeda:Bunkeri në Tiranë.jpg| Bunkeri në Tiranë
Skeda:Tirana në muajin prill.jpg|Tirana në prill
Skeda:Clock Tower Tirana 2017.jpg|Kulla e Sahatit
Skeda:Pazari i Ri, Tirana Albania 2017.jpg|Pazari i ri
Skeda:Pazari i ri.jpg|image_skyline e pazarit te rinovuar
Skeda:Kalaja e petreles .jpg|Kalaja e Petrelës, në rrethinat e qytetit
Skeda:Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg|Qendra Tregtare 'Toptani'
</gallery>
== Panorama ==
{{Kryesor|Wikipedia:Projekti Fotoalbumi/Tirana}}
; Tirana nga Dajti
{{Wide image|Tirana_Albania_pano_2004-07-14.jpg|1000px}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://-tirana-.page.tl Komuniteti i kryeqytetit të Shqipërisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 shkurt 2017 }}
* [http://www.tirana.gov.al Faqja zyrtare e Tiranës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
* [https://web.archive.org/web/20140914051425/http://galeria.albeu.com/galeri.php?hap=Qytete-Shqiptare_Tirana Foto albumi i Tiranës]
* [http://www.tiranacity.com Faqja e Tiranes]
* [https://web.archive.org/web/20051105004030/http://www.tirana-online.de/bilder/tiranakarte.gif Harta e Tiranës]
* [https://web.archive.org/web/20060529085516/http://pages.albaniaonline.net/guida2001/curiosities%20about%20tirana.htm A e dini se? -Tirana]
* [https://web.archive.org/web/20120210210354/http://clicktirana.com/ ClickTirana.Com - faqe mbi Tiranën]
* [http://www.ssb.no/emner/02/90/doc_200402/doc_200402.pdf Njësitë bashkiake e Tiranës]
* [http://www.tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf Maredheniet me jashte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013003801/http://tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf |date=13 tetor 2011 }}
== Shiko dhe këtu ==
{{Bashkia Tiranë}}
{{Lokacioni
| Veriperëndim = [[Vora]]
| Veri = [[Kamza]]
| Verilindje =
| Perëndim = [[Durrësi]]
| Lindje =
| Në mes = Tirana
| Jugperëndim =
| Jug = [[Komuna Baldushk]]<br />[[Elbasani]]
| Juglindje = [[Komuna Krrabë]]
}}
* [[Dajti Ekspres]]
* [[Xhamia e Madhe e Tiranës]]
== Literatura ==
* {{cite news |last=Burgen |first=Stephen |work=[[The Guardian]] |title='Build it and they will come': Tirana's plan for a 'kaleidoscope metropolis' |url=https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |access-date=20 nëntor 2020 |date=29 tetor 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120113513/https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Akkam |first=Alia |publisher=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |title=The Capital of Albania Has Transformed Into a Lively, Affordable Destination |url=https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 tetor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112034/https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Hillsdon |first=Mark |publisher=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |title=The European capital you'd never thought to visit (but really should) |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |access-date=20 nëntor 2020 |date=27 shkurt 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112327/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Crevar |first=Alex |work=[[The New York Times]] |title=Tirana, Breaking Free From Communist Past, Is a City Transformed |url=https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=28 gusht 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112644/https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=McRae |first=Hamish |work=[[The Independent]] |title=Albania: Charmed by Tirana |url=https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704161151/https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |archive-date=4 korrik 2020 |language=en}}
* {{cite journal |last=Capolino |first=Patrizia |title=Tirana: A Capital City Transformed by the Italians |year=2011 |journal=Planning Perspectives |volume=26 |issue=4 |pages=591–615 |doi=10.1080/02665433.2011.601610 |bibcode=2011PlPer..26..591C |s2cid=143255786}}
== Referime ==
{{reflist|3}}
{{commons}}
{{Tirana}}
{{Qarku i Tiranës}}
{{AL-Vendbanime}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Tiranë]]
[[Kategoria:Qytete në Shqipëri]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]]
rxhvim3iex2xolx8y5hf6d248662irk
2939394
2939393
2026-04-07T23:59:43Z
Shqiperia2000
65435
/* Literatura */
2939394
wikitext
text/x-wiki
{{Short description}}{{Infobox settlement
| name = Tirana
| settlement_type = [[Qytetet e Shqipërisë|Qytet]] dhe [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashki]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/2
| caption_align = center
| image1 = Estatua de Skanderbeg en Tirana.jpg
| alt1 =
|caption1 = [[Sheshi Skënderbej]]
| image2 = Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg
| alt2 =
|caption2 = Toptani Center
| image3 = Tirana_Kapllan_Pasha_Tomb.jpg
| alt3 =
|caption3 = [[Tyrbja e Kapllan Pashës]]
| image4 = Catedral de la Resurección de Cristo, Tirana, Albania, 2014-04-17, DD 13.JPG
| alt4 =
|caption4 = [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ngjallja e Krishtit]]
| image5 = Great Mosque of Tirana, 2019.jpg
| alt5 =
|caption5 = [[Xhamia e Namazgjasë|Xhamia e Madhe]]
| image6 = Castillo de Petrela, Petrela, Albania, 2014-04-17, DD 07.JPG
| alt6 =
|caption6 = [[Kalaja e Petrelës]]
| image7 = Kulla e Sahatit-Tiranë.jpg
| alt7 =
|caption7 = [[Kulla e orës në Tiranë|Kulla e Sahatit]]}}
| image_alt = Photomontage of Tirana
| image_flag = [[Skeda:Flag of Tirana.svg|110px|center]]
| flag_alt = Flamuri i Tiranës
| image_seal = [[Skeda:Stema e Bashkisë Tiranë.svg|55px|center]]
| seal_alt = Vula e Tiranës
| pushpin_map = Shqipëria
| pushpin_relief = 1
| pushpin_mapsize = 290
| coordinates = {{coord|41|19|44|N|19|49|04|E|type:adm1st_region:AL_dim:100000|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]]
| subdivision_type2 = [[Qarqet e Shqipërisë|Qarku]]
| subdivision_name2 = [[Qarku i Tiranës|Tirana]]
| subdivision_type3 = [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashkia]]
| subdivision_name3 = [[Bashkia Tiranë|Tirana]]
| established_title = Themeluar më
| established_date = 1614
| government_type =
| leader_party =
| leader_title = [[Kryetari i Bashkisë së Tiranës|Kryetari]]
| leader_name = [[Erion Veliaj]]<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Kryetari i Tiranës |url=https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |access-date=23 shtator 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924202948/https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |language=sq |archive-date=23 shtator 2020}}</ref> ([[Partia Socialiste e Shqipërisë|PS]])
| leader_title1 = Nënkryetari
| leader_name1 = Toni Gogu (PS)<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Municipal chairman of Tirana |url=https://www.tirana.al/en/article/chairman |access-date=23 shtator 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923160135/https://www.tirana.al/en/article/chairman |archive-date=23 shtator 2020}}</ref>
| leader_title2 = Këshilli
| leader_name2 = [[Këshilli Bashkiak i Tiranës]]
| area_blank1_title = Bashkia
| area_blank1_km2 = 1110
| area_blank2_title = Qyteti
| area_blank2_km2 = 41.8
| area_footnotes = <ref name="PV">{{cite web |publisher=Porta Vendore |title=Pasaporta e Bashkisë Tirana |url=https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |access-date=6 tetor 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006142259/https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |archive-date=6 tetor 2021 |language=sq |url-status=live}}</ref><ref name="municipalitiy area">{{cite web |publisher=Albanian Association of Municipalities (AAM) |title=Bashkia Tirana |url=https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |access-date=12 tetor 2020 |language=sq |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012193031/https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |archive-date=12 tetor 2020}}</ref>
| elevation_m = 110
| population_as_of = 2023
| population_urban = 418.495
| population_blank1_title = Bashkia
| population_blank1 = 598.176
| population_density_blank1_km2 = 502
| population_blank2_title = Gjendja civile
| population_blank2 = 887.778
| population_demonym = tiranas(e), tirons(e)
| timezone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset = +1
| timezone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 1000
| blank_name = Aeroporti
| blank_info = [[Aeroporti i Tiranës]]
| blank1_name = Autostrada
| blank1_info = [[Skeda:Autostrada A3 Albania.svg|25px|link=Autostrada A3]] [[Skeda:SH1-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 1]] [[File:SH2-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 2]]
| website = {{URL|https://www.tirana.al|tirana.al}}
| native_name = Tirona
}}
'''Tirana''' (në dialektin tiranas: '''Tirona''') është kryeqendra e [[Qarku i Tiranës|qarkut]] dhe [[Rrethin e Tiranës|rrethit]] me të njëjtin emër dhe kryeqyteti i [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Tirana ndodhet në qendër të Shqipërisë, rreth 35 km në lindje të [[Durrësi]]t dhe rreth 40 km në veriperëndim të [[Elbasani]]t, në një luginë të rrethuar nga [[Mali i Dajtit]] në lindje, kodrat e [[Kërraba|Kërrabës]] dhe Saukut në jug, kodrat e [[Vaqarri]]t dhe [[Yzberishti]]t në perëndim dhe ato të [[Kamza|Kamzës]] në veri.<ref name="DokumentTirana1">{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf Dokumenti|title=Tirana, kryeqyteti me zhvillim të vrullshëm|date=21 maj 2011|language=sq|access-date=21 maj 2011|archive-date=12 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012000736/http://tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf|url-status=dead}}</ref>
Në vitin [[1614]], [[Valiu#Termi osman|valiu]] i [[Shkodrës]],<ref>{{cite book|last=Day|first=Alan John|title=A political and economic dictionary of Eastern Europe|publisher=Routledge|year=2002|isbn=9781857430639|editor-last=East|editor-first=Roger|pages=567|language=en}}</ref> [[Sylejman pashë Bargjini]] nga [[Mulleti]] e ngriti në rangun e [[Qyteza|kasabasë]],<ref name=":Kiel">{{Cite book|last=Kiel|first=Machiel|title=Arkitektura osmane në Shqipëri (1385-1912)|publisher=IRCICA|year=2012|isbn=9789290632429|location=Stamboll|pages=378|language=sq|translator=Holta Vrioni|author-link=Machiel Kiel|origyear=1990}}</ref> por haset e përmendur që në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t, duke qenë pjesë e viseve të banuara vazhdimisht që nga [[Koha e hekurit|Epoka e Hekurit]]. Në kushtet e [[Lufta e Parë Ballkanike|Luftës Ballkanike]], paria e Tiranës shpalli pavarësinë më [[26 nëntor]] [[1912]] dhe u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet më [[11 shkurt]] [[1920]]. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i Shqipërsisë në vitin [[1925]] nga Asambleja Kushtetuese. Ishte vendi qendror i Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë. Në ditët e sotme qyteti po përjeton një periudhë të zhvillimit progresiv ekonomik, social dhe urban, me ndërtimin dhe rregullimin monumentale e parqeve, ndërtesave, duke përfshirë edhe rindërtimin e objekteve fetare të shkatërruara gjatë pushtimit turk dhe regjimit komunist.
Qyteti i Tiranës është qyteti më i madh i Shqipërisë dhe qendra më e madhe ekonomike, administrative, politike, industriale, mediale, akademike, sociale dhe kulturore e vendit.<ref name="DokumentTirana1" /> Tirana ndodhet vetëm 17 km larg [[Aeroporti Nënë Tereza|aeroportit "Nënë Tereza"]], i vetmi aeroport ndërkombëtar në Shqipëri i njohur si dhe me emrin [[Rinas]]. Ky aeroport është hyrja më e rëndësishme lidhëse midis Shqipërisë dhe pjesës tjetër të botës.<ref name="DokumentTirana1" /> Tirana shtrihet në koordinatat 41.33° veri dhe 19.82° lindje.
== Gjeografia ==
Tirana ndodhet 110 [[Metër|metra]] mbi nivelin e detit. Lartësia e fushës së Tiranës është nga 20 m deri në 120 m, kurse dy malet më të larta rrëzë të cilave shtrihet janë [[Mali i Dajtit]] me 1612 m dhe Mali me Gropa me 1828 m.
Qyteti gjendet rreth 34 kilometra larg [[Deti Adriatik|detit Adriatik]] në perëndim. Nga jugu dhe perëndimi rrethohet nga kodra relativisht të ulta, kurse nga ana veriperëndimore Tirana shtrihet mbi një zonë të rrafshët.
Në periferinë veriore kalon [[lumi i Tiranës]]. Disa kilometra më tutje nga ana jugore rrjedh [[lumi i Erzenit]]. Para reformës administrative të 2014-ës, sipërfaqja e qytetit të Tiranës ishte rreth 31 km², ndërsa sipërfaqja e gjithë rrethit ishte 1288 km² dhe përfshinte katër qendra: Tiranën, [[Vora|Vorën]], [[Krraba|Krrabën]] dhe [[Kamza|Kamzën]] si dhe 150 fshatra. Pas reformës administrative bashkia e Tiranës u zgjerua në 1,110.03 km² ndërkohë që rrethet si njesi administrative u shkrinë. Tirana gjithashtu është pjesë e qarkut të Tiranës që ka një sipërfaqe prej 1,652 km² dhe përfshin pesë bashki : Tiranën, [[Kamza|Kamzën]], [[Vora|Vorën]], [[Kavaja|Kavajën]] dhe [[Rrogozhina|Rrogozhinën]].
Qendrën e Tiranës e përshkon [[Lana|përroi i Lanës]] i cili në grykëderdhje bashkohet me lumin Ishëm.
Tirana ndodhet në të njëjtin paralel me [[Napoli]]n, [[Madridi]]n dhe [[Stambolli]]n dhe në të njëjtin meridian me [[Budapesti]]n dhe [[Krakovi]]n.
=== Klima ===
Në Tiranë mbizotëron një [[Klima|klimë]] nëntropikale-mesdhetare me rreshje dimërore dhe me temperatura mesatare vjetore në [[korrik]] + 24° Celsius dhe në [[janar]] +7° Celsius. Në vit bie 1 189 mm shi.
{{Klima
| TABELA =
| DIAGRAMI I TEMPETATURES =
| DIAGRAMI I RESHJEVE =
| DIAGRAMI I RESHJEVE LARTESIA= 200
| BURIMI = [http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT003310 BBC Weather Service:Tirana]
| Titulli=
| Vendi= Tirana
| maks_jan =12
| maks_shk =12
| maks_mar =15
| maks_pri =18
| maks_maj =23
| maks_qer =28
| maks_korr =31
| maks_gush =31
| maks_shta =27
| maks_tet =23
| maks_nën =17
| maks_dhje =14
| min_jan =-8
| min_shk =-8
| min_mar =-4
| min_pri =-1
| min_maj =3
| min_qer =6
| min_korr =11
| min_gush =10
| min_shta =5
| min_tet =1
| min_nën =-3
| min_dhje =-7
| mes_jan =
| mes_shk =
| mes_mar =
| mes_pri =
| mes_maj =
| mes_qer =
| mes_korr =
| mes_gush =
| mes_shta =
| mes_tet =
| mes_nën =
| mes_dhje =
| reshje_jan =135
| reshje_shk =152
| reshje_mar =128
| reshje_pri =117
| reshje_maj =122
| reshje_qer =86
| reshje_korr =32
| reshje_gush =32
| reshje_shta =60
| reshje_tet =105
| reshje_nën =211
| reshje_dhje =173
| orë_diell_jan =
| orë_diell_shk =
| orë_diell_mar =
| orë_diell_pri =
| orë_diell_maj =
| orë_diell_qer =
| orë_diell_korr =
| orë_diell_gush =
| orë_diell_shta =
| orë_diell_tet =
| orë_diell_nën =
| orë_diell_dhje =
| uji_jan =
| uji_shk =
| uji_mar =
| uji_pri =
| uji_maj =
| uji_qer =
| uji_korr =
| uji_gush =
| uji_shta =
| uji_tet =
| uji_nën =
| uji_dhje =
| ditë_diell_jan =
| ditë_diell _shk =
| ditë_diell _mar =
| ditë_diell _pri =
| ditë_diell _maj =
| ditë_diell _qer =
| ditë_diell _korr =
| ditë_diell _gush =
| ditë_diell _shta =
| ditë_diell _tet =
| ditë_diell _nën =
| ditë_diell _dhje =
| lagështia_jan =
| lagështia_shk =
| lagështia_mar =
| lagështia_pri =
| lagështia_maj =
| lagështia_qer =
| lagështia_korr =
| lagështia_gush =
| lagështia_shta =
| lagështia_tet =
| lagështia_nën =
| lagështia_dhje =
}}
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e Tiranës}}
[[Skeda:Bazar Tirana (ca. 1900)2.jpg|parapamje|djathtas|Pazari i qytetit ne fillim shekullin XX|247x247px]]
Regjistrimi i tokave të [[qyteti]]t u bë nën pushtimin osman, në vitet [[1431]]–[[1432]]. Në vitin [[1614]] Sylejman Pasha, e ngriti në rangun e kasabasë duke ndërtuar një [[Xhamia e Sylejman Pashës|xhami]], një [[hamam]] dhe një imaret. Dy shekuj me vonë drejtimin e qytetit e mori familja [[Familja Toptani|Toptani]] nga [[Kruja]]. Dy [[lagjja|lagjet]] më të vjetra të Tiranës kanë qenë ajo e Mujos dhe e Pazarit, të ndodhura sot në zonën mes qëndrës aktuale dhe rrugës së [[Elbasani]]t.
Si [[kryeqyteti|kryeqytet]] i përkohshëm Tirana u shpall më [[8 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më [[31 dhjetor]] [[1925]]. Në vitin [[1990]] Tirana numëronte vetëm 244.200 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjitha anët e tjera të vendit përdrejt [[kryeqyteti]]t, të cilët shpresojnë të gjejnë aty punë dhe jetë me të mirë, e ka çuar [[popullsia|popullsinë]] e Tiranës në mbi 1.000.000 banorë. Tirana, siç quhet dhe nga vendasit [[zemra]] e Shqipërisë, është qyteti që lulëzon dhe zhvillohet më shpejt, ai është tepër ritmik dhe ofron mundësi të shumëllojshme aktiviteti jo vetëm për banorët vendas, por edhe atyre të huaj.
=== Kryeqyteti ===
Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i [[Shqipërisë]] në vitin 1925 nga Asambleja Kushtutetuese.
Në Historinë e Popullit Shqiptar, "Periudha e Pavarësisë" ([[28 nëntor]] [[1912]] – [[7 prill]] [[1939]]), në faqen 249 përmendet shpallja e Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese dhe miratimi i statutit apo kushtetutës republikane, në të cilat Tirana shpallet përfundimisht kryeqytet i Shqipërisë.
Në Tiranë, përkundrazi kundërshtimi i [[Esat Pashë Toptani]]t, hëpërhë ishte eleminuar, për sa kohë ai ishte kundërshtar i qeverisë së [[Durrësi]]t. Veç kësaj Tirana ndonëse kishte një popullsi të barabartë me atë të [[Elbasani]]t, kishte kushte më të mira për organet qeveritare. Këtu kishte më tepër ndërtesa të mëdha, më tepër lokale publike, më tepër rrugë të gjera, më tepër hotele. Duke marrë parasysh këto faktorë, qeveria e Lushnjës mori vendim më [[9 shkurt]] [[1920]], që ta vendoste kryeqytetin e [[Shqipërisë]] përkohësisht në Tiranë, duke e lënë të hapur çështjen e vendosjes përfundimtare të kryeqytetit kur të mblidhej e para asamble kushtetuese. Me miratimin e të gjithë pjesëtarëve të [[Kongresi i Lushnjës|Kongresit të Lushnjës]], anëtarët e Këshillit të Lartë, së bashku me pjesëtarët e qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar, hynë më 11 shkurt 1920 në Tiranë, fill pasi repartet e ushtrisë italiane ishin larguar nga qyteti dhe vendosur në Durrës. Banorët e Tiranës e pritën me entuziasëm hyrjen e organeve të larta shtetërore, në kryeqytetin e përkohshëm të [[Shqipërisë]], të cilin asambleja kushtetuese e vitit [[1925]] e shpalli përfundimisht kryeqytet të saj. Sidoqoftë jeta e Tiranës si kryeqytet i Shqipërisë fillon më [[11 shkurt]] [[1920]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tirana kryeqytet |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226190921/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 |language=sq }}</ref>
=== Etimologjia ===
Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë:
# Tiranë mendohet se vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin Të ranat, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth.
# Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit, e cila mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit.
# Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulmetrave nga barinjtë e zonave përreth.
# Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin "Të rônë" (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja "kanë rënë (psh) në Durrës" (apo diku tjetër).<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tri hipotezat për prejardhjen e emrit të Tiranës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=15 maj 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515014621/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,8,1 |language=sq }}</ref>
Për herë të parë emri i Tiranës përmendet në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t.
=== Arkeologjia ===
[[Skeda:Tirana, Albania 2017-04 Tirana Mosaic 04.jpg|parapamje|djathtas|Pjesë nga [[Mozaiku i Tiranës]]]]
[[Mozaiku i Tiranës]] është i vetmi monument [[Arkeologjia|arkeologjik]] brenda territorit të qytetit të Tiranës. Në vitin 1972, gjatë punës për ndërtimin e pallateve të bllokut "Partizani" në lagjen nr. 9 të qytetit të Tiranës, u zbuluan rrënojat e një ndërtese antike, njëri nga ambientet e të cilit ishte i shtruar me mozaik. Sipas autorëve, kemi të bëjmë me një qendër fshatare të shekujve të parë pas Krishtit që në fillim të shek. III u zëvendësua me një vilë fshatare (rustica). Salla me mozaik e pajisur dhe me një absidë ishte ambjenti kryesor i saj. Autorët mendojnë edhe që në shek. V-VI vendin e vilës e zuri një bazilikë paleokristiane. Pjesa e gërmuar e monumentit u rrethua dhe u vu në mbrojtje nga [[Instituti i Monumenteve të Kulturës]] (IMK). Gjatë viteve [[2003]]-[[2004]] punimet e sistemimit të rrugëve dhe instalimeve të ndryshme të bllokut "Partizani" zbuluan pranë rrethimit të monumentit pjesë të tjera të kompleksit. Më kryesoret këtu ishin vaskat e fermentimit të mushtit të rrushit, por edhe pjesë të tjera muresh në dy pika të ndryshme. Brenda këtij kompleksi u zbuluan tre stela varresh të periudhës romake. Gërmimet e fundit përforcuan mendimin se kemi të bëjmë me një vilë fshatare, ndërkohë që nuk është gjetur asnjë e dhënë për transformimin në bazilikë paleokristiane të mbështetur nga autorët e gërmimit të parë të [[Vitet 1970|viteve ’70]]. Në mënyrë konvencionale, siti arkeologjik është emërtuar dhe njihet me emrin "Mozaiku i Tiranës".<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Të dhëna arkeologjike |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191622/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 |language=sq }}</ref>
== Politika ==
=== Kryebashkiakët e Tiranës ===
{{Kryesor|Kryetarët e Tiranës}}
{| class="wikitable" width="100%"
|-
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas pavarësisë (1912)'''<br />
[[Zyber Hallulli]]<br />
[[Servet Libohova]]<br />
[[Ismail Ndroqi]]<br />
[[Ali Begeja]]<br />
[[Ali Derhemi]]<br />
[[Xhemal Kondi]]<br />
[[Fuat Toptani]]<br />
[[Izet Dibra]]<br />
[[Rasim Kalakula]]<br />
[[Rexhep Jella]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qemal Butka]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qazim Mulleti]]<br />
[[Omer Fortuzi]]<br />
[[Halil Meniku]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1913–1914<br />
1915–1916<br />
1917–1922<br />
1922–1923<br />
1923–1924<br />
1924–1925<br />
1925–1927<br />
1927–1928<br />
1928–1930<br />
1930–1933<br />
1933–1935<br />
1936–1937<br />
1937–1939<br />
1939–1940<br />
1940–1943<br />
1943–1944
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas luftës së dytë botërore'''<br />
[[Llazar Treska]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Isuf Keçi]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Peço Kagjini]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Irfan Çelkupa]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Myqerem Fuga]]<br />
[[Ndue Marashi]]<br />
[[Nesip Ibrahimi]]<br />
[[Jashar Menzelxhiu]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]<br />
[[Leandro Zoto]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1944–1945<br />
1947–1949<br />
1950–1951<br />
1951–1951<br />
1951–1952<br />
1953–1954<br />
1954–1955<br />
1956–1957<br />
1957–1958<br />
1958–1961<br />
1961–1962<br />
1962–1964<br />
1965–1966<br />
1970–1973<br />
1974–1975<br />
1976–1983<br />
1984–1985<br />
1986–1987<br />
1987–1988<br />
1989–1990
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas rëniës së komunizmit'''<br />
[[Tomor Malasi]]<br />
[[Sali Kelmendi]]<br />
[[Albert Brojka]]<br />
[[Edi Rama]]<br />
[[Lulzim Basha]]<br />
[[Erion Veliaj]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1991–1992<br />
1992–1996<br />
1996–2000<br />
2000–2011<br />
2011–2015<br />
2015–
|}
=== Pas rënies së [[komunizmi]]t ===
Që nga [[tetori]] i vitit [[2000]] deri më [[23 maj]] [[2011]] [[Kryetari i Bashkisë|kryetar i bashkisë]] së Tiranës ishte piktori dhe lojtari i dikurshëm i [[basketbolli]]t, si dhe për një kohë të shkurtër ministër i kulturës, rinisë dhe sportit, [[Edi Rama]]. Në tetor të vitit 2003 ai u rizgjodh sërish pas [[Zgjedhjet Komunale|zgjedhjeve komunale]]. Paraardhësit e tij të [[Vitet 1990|viteve '90]] ishin kryebashkiakët [[Sali Kelmendi]] (1992–1996) dhe [[Albert Brojka]] (1996–2000) të [[Partia Demokratike|Partisë Demokratike]] (PD). Më 23 maj 2011 kryetari i ri i bashkisë u shpall [[Lulzim Basha]] një i diplomuar në një nga universitetet më të njohur të Europës i cili fitoi zgjedhjet e 8 majit 2011 ndaj ish kryetarit të Bashkisë, Edi Rama.
=== Këshilli Bashkiak ===
<div class="infobox float-right" style="background:#fff; padding:3px;">
<timeline>
ImageSize = width:230 height:600
PlotArea = left:50 right:0 bottom:40 top:10
Legend = columns:2 left:15 top:25 columnwidth:50
DateFormat = yyyy
Period = from:1 till:55
TimeAxis = orientation:vertical format:yyyy
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1
Colors=
id:PS value:pink legend:PS
id:PD value:blue legend:PD
id:LSI value:red
id:PR value:darkblue
id:PBL value:green
id:PAA value:green
id:PBDNJ value:green
id:PDR value:green
id:PAD value:green
id:LZHK value:green
id:PDR value:green
id:PSD value:green
id:PDI value:green
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S
from:start till:21 shift:(25,0) color:PS text:[[PS]] (21 anëtarë)
from:21 till:38 shift:(25,0) color:PD text:[[PD]] (17 anëtarë)
from:38 till:44 shift:(25,0) color:LSI text:[[LSI]] (6 anëtarë)
from:44 till:46 shift:(25,0) color:PR text:[[Partia Republikane Shqiptare|PR]] (2 anëtarë)
from:46 till:47 shift:(25,0) color:PBL text:PBL (1 anëtar)
from:47 till:48 shift:(25,0) color:PAA text:PAA (1 anëtar)
from:48 till:49 shift:(25,0) color:PBDNJ text:[[PBDNJ]] (1 anëtar)
from:49 till:50 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:50 till:51 shift:(25,0) color:PAD text:PAD (1 anëtar)
from:51 till:52 shift:(25,0) color:LZHK text:LZHK (1 anëtar)
from:52 till:53 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:53 till:54 shift:(25,0) color:PSD text:PSD (1 anëtar)
from:54 till:end shift:(25,0) color:PDI text:PDI (1 anëtar)
TextData=
fontsize:S pos:(10,-100)
</timeline>
<br />
Burimi: http://www.tirana.gov.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
</div>
Këshilli Bashkiak zgjidhet për një periudhë 4-vjeçare. Mandati i këshilltarit është i vlefshëm nga koha që këshilltarët bëjnë betimin dhe e nënshkruajnë atë, deri në konstituimin e këshillit pasardhës. Mandati i këshilltarit pushon para afatit 4-vjeçar në rastet që parashikon neni 27, pika 4 (gërmat a, b, c, c, d, dh, e, ë) e ligjit 8652, dt.31.07.2000, Për Organizimin dhe Funksionimin e Qeverisjes Vendore. Këshilltari që mbaron mandatin para kohe në përputhje me ligjin, lëshon një deklaratë me shkrim ku shpjegon arsyet përkatëse.<ref name="DokumentiKëshilli">[http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 www.tirana.gov.al/Bashkia/Këshilli bashkiak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826045416/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 |date=26 gusht 2018 }} 21 maj 2011</ref>
Për zëvendësimin e tij komisioni i mandateve i paraqet Këshillit Bashkiak kandidatin e rradhës të listës shumëemërore të subjektit elektoral të cilit ai i përkiste duke ndjekur këtë rradhe pune:
* Verifikon vlefshmërinë e mandatit
* Harton procesverbalin dhe e lexon atë përpara këshillit
* Organizon betimin e këshilltarit dhe nënshkrimin e tekstit prej tij
Në periudhën nga data e shpalljes së zgjedhjeve të rradhës deri në konstituimin e këshillit të ri, Këshilli Bashkiak ushtron funksione të kufizuara dhe merr vendime vetëm për raste të situatave emergjente.<ref name="DokumentiKëshilli"/>
==== Komisionet ====
Këshilli Bashkiak i Tiranës përbëhet nga 55 këshilltarë. Ai ka 14 komisione të cilat janë:
* Komisioni i Financave (7 anëtarë)
* Komisioni Juridik (5 anëtarë)
* Komisioni i Ekonomisë dhe Çështjeve Sociale (5 anëtarë)
* Komisioni i Arsimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shëndetësisë, Veterinarisë, Mbrojtjes së Mjedisit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shërbimeve Publike (5 anëtarë)
* Komisioni i Rregullimit të Territorit (5 anëtarë)
* Komisioni i Jashtëm (5 anëtarë)
* Komisioni i Mandatave (5 anëtarë)
* Komisioni i Rendit Publik dhe Mbrojtjes civile (5 anëtarë)
* Komisioni i Strehimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve (5 anëtarë)
* Komisioni i Kontrollit Financiar (5 anëtarë)
* Komisioni i Vlerësimit të Figurave të Shquara të Qytetit (7 anëtarë)
Gjatë periudhës janar-qershor 2010, Këshilli Bashkiak i Tiranës ka miratuar 14 Vendime.<ref name="DokumentiKëshilli"/><ref>{{cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf |title=Dokumenti "6 mujori 2010" |access-date=21 maj 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004182250/http://tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf |archive-date=4 tetor 2011 |url-status=dead |language=sq }}</ref>
=== Binjakëzimet ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 75%;"
|- valign="top"
|
* [[Skeda:Flag of Turkey.svg|20px|border]] [[Ankara]], [[Turqia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Athina]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Barcelona]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Germany.svg|20px|border]] [[Berlini]], [[Gjermania]]
* [[Skeda:Flag of Belgium.svg|20px|border]] [[Brukseli]], [[Belgjika]]
* [[Skeda:Flag of Romania.svg|20px|border]] [[Bukureshti]], [[Rumania]]
* [[Skeda:Flag of Canada.svg|20px|border]] [[Cobourg]], [[Kanada]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Firenca]], [[Italia]]
|
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Genova]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Hora e Arbëreshëvet]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Ukraine.svg|20px|border]] [[Kievi]], [[Ukraina]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Madridi]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Marseille]], [[Franca]]
* [[Skeda:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Moska]], [[Rusia]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Parisi]], [[Franca]]
|
* [[Skeda:Flag of the People's Republic of China.svg|20px|border]] [[Peking]], [[Kina]]
* [[Skeda:Flag of Montenegro.svg|20px|border]] [[Podgorica]], [[Mali i Zi]]
* [[Skeda:Flag of the Czech Republic.svg|20px|border]] [[Prag]], [[Çekia]]
* [[Skeda:Flag of Kosovo.svg|20px|border]] [[Prishtina]], [[Kosova]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Roma]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Zaragoza]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px|border]] [[Sarajeva]], [[Bosnja]]
|
* [[Skeda:Flag of South Korea.svg|20px|border]] [[Seoul]], [[Koreja e Jugut]]
* [[Skeda:Flag of Bulgaria.svg|20px|border]] [[Sofja]], [[Bullgaria]]
* [[Skeda:Flag of Sweden.svg|20px|border]] [[Stockholm]], [[Suedia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Selanik]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Torino]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Lithuania.svg|20px|border]] [[Vilnius]], [[Lituania]]
* [[Skeda:Flag of Croatia.svg|20px|border]] [[Zagreb]], [[Kroacia]]
|}
== Njësitë administrative ==
{{Kryesor|Njësitë bashkiake e Tiranës}}
[[Bashkia e Tiranës]] është e ndarë në 14 njësi administrative.
Lista e Njësive Administrative të Tiranës:
{| class="wikitable"
|+
!Njësia administrative
!Përbërja
|-
|Tiranë
|“Njësia bashkiake nr.1, Njësia bashkiake nr.2, Njësia bashkiake nr.3, Njësia bashkiake nr.4, Njësia bashkiake nr.5, Njësia bashkiake nr.6, Njësia bashkiake nr.7, Njësia bashkiake nr.8, Njësia bashkiake nr.9, Njësia bashkiake nr.10, Njësia bashkiake nr.11”
|-
|Petrelë
|“Fshatrat: Petrelë, Mullet, Stërmas, Picall, Shënkoll, Gurrë e Madhe, Gurrë e Vogel, Daias, Barbas, Fikas, Mangull, Qeha, Shytaj, Hekal, Kryezi, Percëllesh, Durishtë”
|-
|Farkë
|“Fshatrat: Farkë e Madhe, Farkë e Vogel, Lundër, Mjull Bathore, Sauk, Selitë”
|-
|Dajt
|“Fshatrat: Linzë, Shishtufinë, Tujan, Brrar, Ferraj, Priskë e Madhe, Surrel, Lanabreges, Shkallë, Qafmollë, Darshen, Selbë, Murth”
|-
|Zall-Bastar
|“Fshatrat: Zall-Bastar, Bastar i Mesem, Bastar – Murriz, Vilëz, Zall-Mner, Mner i Sipërm, Bulçesh, Zall Dajt, Besh, Dajt, Shëngjin i vogel, Selitë Mali”
|-
|Bërzhitë
|“Fshatrat: Ibë, Bërzhitë, Dobresh, Ibë e Poshtme, Pëllumbas, Mihajas-Cirmë, Kus, Fravesh, Kllojkë, Pashkashesh, Lugë-Shalqizë, Rozaverë”
|-
|Krrabë
|“Qyteti Krrabë, Fshatrat: Mushqeta, Skuterë”
|-
|Baldushk
|“Fshatrat: Baldushk, Mumajes, Fushas, Balshaban, Shpatë, Isufmuçaj, Mustafakoçaj, Koçaj, Kakunj, Vesqi, Parret, Shënkoll, Vrap, Shpat i sipërm”
|-
|Shëngjergj
|“Fshatrat: Shëngjergj, Verri, Urë, Burimas, Shëngjin, Façesh, Bizë, Fage, Parpujë, Vakumone, Domje, Derje”
|-
|Vaqarr
|“Fshatrat: Vaqarr, Allgjatë, Arbanë, Bulticë, Damjan-Fortuzaj, Gropaj, Lalm, Prush, Vishaj, Sharrë”
|-
|Kashar
|“Fshatrat: Kashar, Yzberish, Mëzez, Yrshek, Katundi i Ri, Kus, Mazrek”
|-
|Pezë
|“Fshatrat: Pezë e Madhe, Pezë Helmës, Pezë e Vogel, Varosh, Maknor, Dorëz, Gror, Grecë, Pajanë, Gjysylkanë”
|-
|Ndroq
|“Fshatrat: Ndroq, Zbarqe, Kërçukje, Zhurje, Lagje e re, Pinet, Sauqet, Çalabërzezë, Shesh, Grebllesh, Mënik”
|-
|Zall-Herr
|“Fshatrat: Zall – Herr, Dritas, Çerkezë-Morinë, Qinam, Kallmet, Herraj, Pinar, Priskë e Vogël, Radhesh”
|}
=== Njësitë bashkiake të Bashkisë Tiranë ===
Njësia e Tiranës ndërkohë përbëhet nga 11 Njësi Bashkiake, të njohura gjerësisht si minibashki.
{| align=center
|-
|[[File:Minibashkitë in Tirana.svg|right|350px|frameless]]
|
{| class="sortable wikitable" cellspacing="3" style="margin-top:8px; margin-right:0; background:none; color:inherit; text-align:left; font-size:98%;"
|- style="font-size:99%; text-align:right;"
! Nr. !! Emri !! Emri zyrtar !!Popullsia<ref>{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110611154259/http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |archive-date=2011-06-11 |language=sq }}</ref> !! Drejtues<ref>{{Cite web |url=http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=1 qershor 2017 |archive-date=2 qershor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602064620/http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |url-status=dead |language=sq }}</ref>
|-
| 1 || Njësia Numër 1 || [[Tirana 1]] || 52,201 || Trendelina Jaku
|-
| 2 || Njësia Numër 2 || [[Tirana 2]] || 85,706 || Florian Pullazi
|-
| 3 || Njësia Numër 3 || [[Tirana 3]] || 46,750 || Ergesta Ninga
|-
| 4 || Njësia Numër 4 || [[Tirana 4]] || 66,635 || Nikoleta Martini
|-
| 5 || Njësia Numër 5 || [[Tirana 5]] || 89,579 || Piro Jani
|-
| 6 || Njësia Numër 6 || [[Tirana 6]] || 70,827 || Matilda Çullhaj
|-
| 7 || Njësia Numër 7 || [[Tirana 7]] || 79,846 || Edison Zanaj
|-
| 8 || Njësia Numër 8 || [[Tirana 8]] || 42,026 || Klevi Pojana
|-
| 9 || Njësia Numër 9 || [[Tirana 9]] || 66,796 || Sokol Dardha
|-
| 10 || Njësia Numër 10 || [[Tirana 10]] || 27,641 || Karolina Kostallari
|-
| 11 || Njësia Numër 11 || [[Tirana 11]] || 65,629 || Ilirjan Engjelli
|}
|-
|
|}
{{Clear}}
== Demografia ==
[[File:Tirana_Expansion.png|thumb|right|Zgjerimi i Tiranës nga viti 1990 në 2005.]]
{{Historical populations
|align = left
|percentages = pagr
|1703|4,000
|1820|12,000
|1923|10,845
|1937|35,000
|1955|108,200
|1989|324,532
|2001|430,407
|2011|557,422
|source =<ref name="world">{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|title=Albania: largest cities and towns and statistics of their population|df=dmy-all|access-date=7 tetor 2017|archive-date=5 dhjetor 2012|archive-url=https://archive.today/20121205081249/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|url-status=dead|language=en}} [[World Gazetteer]].2009-12-01</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf Population statistics of the Municipality of Tirana] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |date=11 September 2008 }}</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf Population projections from INSTAT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170505204850/http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf |date=5 maj 2017 }}</ref><ref>{{cite web|title=Popullsia e Shqipërisë|url=http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|website=instat.gov.al|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412123357/http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|archive-date=12 prill 2016|df=dmy-all|language=sq}}</ref>{{ref label|a|a}}<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|title=Pabarazitë në Tiranën e|access-date=8 shkurt 2019|archive-date=12 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612212531/http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|url-status=dead|language=sq}}</ref>
}}
Tiranës u përmend për herë të parë midis viteve 1372 dhe 1418 në dokumentet veneciane. Gjatë asaj kohe, ajo njihej si një fshat i vogël që përbëhej nga 60 zona të banuara, me rreth 1000 shtëpi dhe 7300 banorë. [[Marin Barleti]] (një historian dhe prift shqiptar nga [[Shkodra]]), Tiranë e Madhe dhe e Vogël. Në vitin 1583, qyteti kishte 110 zona të banuara me 2900 shtëpi dhe 20,000 banorë. Kur [[Sylejman Pashë Bargjini|Sylejman Pasha]] themeloi qytetin në vitin 1614, ndërtimet e para në zonë ishin një xhami, një furrë dhe një hamam. Dy shekuj më vonë, kontrolli i qytetit u fitua nga familja fisnike [[Familja Toptani]] e [[Kruja|Krujës]] dhe kishte vetëm 4000 banorë. Është vërejtur se dy lagjet më të vjetra ishin Mujos dhe Pazari, midis [[Sheshi Skënderbej|Sheshit Skënderbej]] dhe Rrugës së Elbasanit, në të dyja anët e lumit [[Lana]]. Në vitin 1820 popullsia e Tiranës ishte rreth 12.000 banorë. Pas [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|Rënies se komunizmit në Shqipëri]] në vitin 1990, qyteti kishte rreth 250.000 banorë dhe që atëherë një fluks i madh nga pjesët e tjera të vendit e ka rritur popullsinë në 557,422 sipas censit të 2011, ndërkohë që rritja vazhdon dhe aktualisht.
Sipas Censit të 2011, përbërja fetare e bashkisë së Tiranës ishte 55.7% [[Myslimani|myslimane]], 6.4% ortodokse, 5.4% katolike dhe 3.4% [[Bektashijtë|bektashi]]. Pjesa tjetër prej 29.1%, ishin kryesisht jofetarë (ateistë, agnostikë etj.) apo të padeklaruar.<ref>{{Cite web|url=http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|title=INTAT GIS|archive-date=22 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122001814/http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|url-status=dead|language=sq}}</ref>
[[Kisha Katolike Romake]] përfaqësohet në Tiranë nga Kryepeshkopata e Tiranës dhe Durrësit, me Katedralen e Shën Palit, selinë e tanishme të prelatit. [[Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë]] shërbehet nga Kryepeshkopi i Tiranës në Katedralen e Ringjalljes.
Indeksi Fischer i Çmimit, i cili matet nga Banka e Shqipërisë, tregon që gjatë vitit 2020-2021, çmimet e banesave në Tiranë janë rritur me 12,3%. <ref>{{Cite news|title=Rriten me 45% çmimet e shtëpive në 9 vitet e fundit, kryesor Tirana|url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/|url-status=dead|access-date=1 maj 2022|archive-date=6 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706140643/https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/|language=sq}}</ref><ref>{{Cite news|title=BSH: Çmimet e banesave u rritën me 9% vitin e kaluar, për Tiranën shtrenjtimi ishte 12.3%|url=https://www.monitor.al/bsh-cmimet-e-banesave-u-rriten-me-9-vitin-e-kaluar-per-tiranen-rritja-ishte-12-3/|url-status=live|language=sq}}</ref> Indeksi i Çmimit për Tiranën u rrit me 46,7% ndaj periudhës bazë (2013).<ref>{{Cite web|title=REZULTATET E VROJTIMIT “TREGU I PASURIVE TË PALUAJTSHME” DHE INDEKSI I ÇMIMIT TË BANESAVE|url=https://www.bankofalbania.org/rc/doc/Vrojtimi_i_tregut_te_pasurive_te_paluajtshme_6MII_2020_30_04_2021_red_WEB_18770.pdf|url-status=live|language=sq}}</ref>
== Turizmi ==
{{Kryesor|Turizmi në Tiranë}}
Sipas [[Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve e Shqipërisë|Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve]] deri në [[Mars]] të vitit [[2007]] në Tiranë janë 64 subjekte të liçensuara për ushtrim veprimtarie turistike si agjenci turistike udhëtimi dhe 18 njësi akomoduese turistike të liçensuara. Tabela e mëposhtme jep të dhëna mbi klasifikimin e njësive akomoduese turistike të licencuara.
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|+ Klasifikimi
|-
! style="width: 15em;" | Emërtimi
! style="width: 5em;" | Numër
! style="width: 5em;" | Dhoma
! style="width: 5em;" | Shtretër
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 1 yll || 2 || 38 || 72
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 2 yje || 2 || 37 || 51
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 3 yje || 6 || 129 || 212
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 4 yje || 4 || 364 || 706
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 5 yje || 1 || 151 || 302
|-
| style="text-align: left;" | Hotele të tjera || 3 || 100 || 193
|}
Burimi:<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |title=www.tirana.gov.al >> Statistikat 06 |access-date=13 qershor 2011 |archive-date=11 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
[[Skeda:07Tirana Clock Tower01.jpg|parapamje|180px|Kulla e Sahatit]]
[[Skeda:Tanners' Bridge, Tirana, Albania 03.jpg|parapamje|180px|Ura e Tabakëve]]
Disa nga pikat turistike që mund të vizitohen në Tiranë janë:
* [[Mozaiku i Tiranës|Mozaiku i Kishës Paleokristiane]]
* Kompleksi muzeal i [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit|Bulevardit "Dëshmorët e Kombit"]] dhe [[Sheshi Skënderbej|Sheshit "Skënderbej"]]
* Parlamenti (Teatri i Kukullave)
* [[Kulla e Sahatit e Tiranës|Kulla e Sahatit]] e ndërtuar në vitin 1830.
* [[Xhamia e Et'hem Beut]]
* [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ortodokse e Ringjalljes së Krishtit]]
* [[Katedralja e Shën Palit|Kisha-Katedrale e Shën Palit]]
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës|Varri monumental i Kapllan Pashës]]
* [[Kalaja e Tiranës]]
* [[Pallati i Princeshës Sanije]]
* Rezidenca Mbretërore
* Kompleksi monumental i Sheshit të Flamurit
* Lulishtja publike më e vjetër e qytetit
* Shatërvani i parë i qytetit
* [[Ura e Tabakëve, Tiranë|Ura e Tabakëve]]
* Vendi ku është shpallur Pavarësia
* Rrapi monumental i Tabakëve
* Varrezat e Dëshmorëve si pikë turistike dhe monument artistik.
* [[Pallati i Brigadave]]
* [[Kalaja e Petrelës]]
=== Dajti Ekspres ===
=== Hotele ===
Hotele të njohura në Tiranë janë:
* [[Dajti (hotel)|Hotel Dajti]]
* [[Hotel Tirana]]
* Rogner Hotel
* Sheraton Tirana Hotel
=== Kalatë ===
==== Kalaja e Petrelës ====
[[Skeda:Petrela.jpg|parapamje|Kalaja e Petrelës|242x242px]]
{{Kryesor|Kalaja e Petrelës}}
Kalaja e Petrelës nga zbulimet e bëra, është kala mesjetare e ndërtuar në kohën e sundimit të Perandorit Bizantin [[Justiniani I|Justinianit të I]], në [[Shekulli VI|shekullin e VI]] pas Krishtit. Kjo qe një prej kalave të ngritura prej tij në sistemin mbrojtës së [[Perandoria|Perandorisë]]. Është kala e ngritur mbi një terren me shpate mjaft të pjerrëta, madje nga ana jugore dhe juglindore të thepisura, të cilat e kanë bërë kalanë shumë të mbrojtur. Ajo u ngrit në momentin kur Kalaja e Vilës, kala antike, e cila ndodhet përballë Kalasë së Petrelës, e humbi rëndësinë e saj. Ajo u ngrit kryesisht për qëllime ushtarake. Kalaja e Petrelës kontrollonte [[Via Egnatia|rrugën Egnatia]], dega Durrës-Tiranë-Elbasan, e cila për kohën kishte rëndësi të veçantë. Në fillim të [[Shekulli XIV|shek. XIV-të]] ishte nën sundimin e Topiajve, në atë kohë zotërues midis Matit e Shkumbinit, në një faqe të murit ruhet dhe emblema e parë e Topiajve.<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Petrelës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |language=sq }}</ref>
==== Kalaja e Prezës ====
{{Kryesor|Kalaja e Prezës}}
Barleti përmend Prezën si qyteza e Parthinëve. Fakti që e përmend Barleti tregon se ajo duhet të jetë ndërtuar para rrethimeve të Krujës dhe ndërtimi i saj duhet të jetë në fillim të [[Shekulli XV|shek. XV]] nga Topiasit të cilët ishin zotëruesit e kësaj zone.
Me sa kuptohet, braktiset në kohën e [[Gjon Kastrioti]]t dhe vetë i biri i tij. Pas pushtimit turk asaj iu bënë disa riparime, ndërmjet të tjerave u ndërtua edhe një [[Xhamija|xhami]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Prezës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |language=sq }}</ref>
== Ekonomia ==
{{Kryesor|Ekonomia e Tiranës}}
[[Skeda:Twin Towers Tirana, Albania 2017.jpg|parapamje|djathtas|Tirana shërben si qendra ekonomike e të gjithë vendit|290x290px]]
Tirana është qendra më e rëndësishme industriale në [[Albania|Shqipëri]]. Për tu përmendur janë industria e lehtë dhe ushqimore si dhe industria ndërtimore, por edhe industria e ndërtimit të makinerive apo ajo e tekstileve dhe e përpunimit të qelqit. Si në të gjithë vendin ashtu edhe kryeqyteti i Shqipërisë ndodhet në një periudhë tranzicioni. Pas rrëzimit të diktaturës komuniste shumë vepra të dikurshme industriale kanë dalë pjesërisht jashtë përdorimit dhe nuk funksionojnë rregullisht. Por ndërkohë po merren masa të shpejta për rimëkëmbjen dhe vënjen sa më të shpejtë në punë të veprave ekzistuese dhe të reja. Shumica e popullsisë janë sot të punësuar në sektorin e tregtisë dhe atë të ndërtimit, në sektorin e shërbimeve publike, atë turistik dhe si punonjës të shtetit.
== Transporti ==
=== Transporti rrugor ===
{{Kryesor|Linjat e autobuzave në Tiranë}}
[[Skeda:Tirana-Bus.jpg|parapamje|209x209px|Autobusë të rinj]]
Tirana ndodhet rreth 40 km larg portit më të rëndësishëm të vendit, që ndodhet në [[Durrës]]. Qysh prej vitit 2000 dy qytetet lidhen me autostradë. Nga Tirana udhëtojnë përditë autobuzë për në qytetet më të rëndësishme të vendit. Autobusë të rinj, sipas të gjitha standardeve evropiane dhe me të gjitha kushtet e një shërbimi cilësor urban. Ashtu siç është premtuar, Bashkia e Tiranës fillon ndërhyrjen në mjetet e transportit publik si pjesë e paketës së masave të përmirësimit të shërbimit, hartuar në kuadër të strategjisë së transportit, në të cilën u konsiderua parësore përmirësimi i kushteve të komoditetit dhe të lëvizjes në shërbimin e Transportit Publik. E konsideruar si një revolucion i madh në standartet e transportit të Tiranës, ky rinovim do të shtrihet në të gjitha linjat urbane të kryeqytetit, me vënien në funksionim të autobusëve të niveleve më të larta bashkëkohore.
==== Pikat e shtijes së aboneve ====
{| class="wikitable"
!Operatori
!Linja
!Vendndodhja e agjensisë<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane |title=Kopje e arkivuar |url-status=dead |access-date=5 dhjetor 2015 |archive-date=12 dhjetor 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151212104709/http://www.tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane |language=sq }}</ref>
|-
|'''Tirana Urban Trans'''
|Porcelani – Sauku
|Rruga “Abdi Toptani” Nr.5
|-
|'''Ferlut'''
|Unaza
|Rruga “Muhamet Gjollesha” (Kioska përballë karburantit 'Start')
|-
|'''P.T.U.Udhetarëve'''
|Kombinat – Kinostudio
|Në Kryqëzimin e Rr. së “Kavajës” me Rr. “Ded Gjo Luli”
|-
|'''Tirana Lines'''
|Lapraka – Instituti Bujqësor
|Tek kioska në krah të Muzeut Kombëtar
|-
|'''Alba Trans'''
|Tirana e re
Uzina autotraktori
Tufina
|Bulevardi Zogu i I, Nr. 97
|}
=== Transporti hekurudhor ===
Trena pasagjerësh të [[Hekurudha e Shqipërisë|Hekurudhës së Shqipërisë]] udhëtojnë gjithashtu rregullisht për në qytetet e Durrësit dhe me tej për në [[Vlora|Vlorë]] si dhe për në [[Pogradec]] dhe për në [[Shkodra|Shkodër]].
=== Transporti ajror ===
Në [[Rinas]] gjendet [[Aeroporti Nënë Tereza|Aeroporti Ndërkombëtar "Nënë Tereza"]], i cili është rreth 25 km larg nga Tirana. Linjat ajrore lidhin Tiranën direkt me metropolet e Evropës Perëndimore, Evropën Lindore dhe prej andej me mbarë botën. Qarkullimi rrugor vitet e fundit ka pasur nje rritje të jashtëzakonshme. Autobuzët, makina të shumta private dhe automjete të rënda transporti qarkullojnë në mbarë vendin. Perveç kësaj është planifikuar dhe ndërtimi i një linje hekurudhore, mbi të cilën do të qarkullojë treni ekspres nga Tirana për në aeroport dhe anasjelltas.
== Institucione e Tiranës ==
[[Skeda:Tirana from South.jpg|parapamje|djathtas|Tirana parë nga pjesa jugore e qytetit]]
[[Skeda:Tirana, palazzo dell'università 08.JPG|parapamje|djathtas|Sheshi Nënë Tereza me godinen e Universitetit Politeknik në sfond]]
=== Biblioteka ===
[[Biblioteka Kombëtare]] u themelua në vitin 1922 dhe kishte 5000 vëllime.
=== Institute Arsimore ===
* [[Universiteti i Tiranës]] (1957)
* [[Instituti i Agrokulturës|Instituti Bujqësor i Tiranës]] (1951)
* [[Akademia e Shkencave]] (1972)
[[Skeda:Tirana - Albanian National Assembly (by Pudelek).jpg|parapamje|djathtas|Godina e Kuvendit]]
=== Institucione qeveritare ===
* Presidenca
* Kryeministria
* Kuvendi
=== Muzetë ===
* [[Muzeu i Shkencave të Natyrës]] (1948)
* [[Muzeu Arkeologjik Kombëtar në Tiranë|Muzeu i Arkeologjisë]] (1948)
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] (1981)
* Muzeu Kombëtar i Përgjimeve “Shtëpia me Gjethe”
* Muzeu i Shkencave të Natyrës "Sabiha Kasimati"
* [[Shtëpia Studio Kadare]]
* Bunk’ Art 1
* Bunk’ Art 2
* [[Muzeu i Bankës së Shqipërisë]]
* Muzeu i Bektashizmit
* Muzeu i Forcave të Armatosura
* Muzeu Mezuraj
* Muzeu i Gruas
== Mediat ==
[[Skeda:Tirana with Dajti 2009.jpg|parapamje|Tirana dhe [[Dajti]] (2009)]]
=== Radio ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 55%;"
|- valign="top"
|
* [[Radio Tirana]]
* Radio Kontakt
* Plus 2 Radio
* AMC Love Radio
* Radio Italia
|
* Radio Planet
* Radio Tirana II
* AlbaKarta Radio Dee-Jay
* Radio 7
* National Radio 1
|
* [[Top Albania Radio]]
* [[Club FM]]
* Top Gold
* Plus 2 Radio
* RFI 1 Monde
|
* Radio ALSAT
* Radio Rock
* Radio Ime
* DW-Deutsche Welle
* Radio NRG
|
* VOA Europe
|}
=== Gazeta ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 22%;"
|- valign="top"
|
* ''[[Shekulli (gazetë)|Shekulli]]''
* ''[[Albanian Daily News]]''
* ''[[Korrieri]]''
* ''[[Panorama]]''
|
* ''[[Shqip (gazetë)|Shqip]]''
* ''[[Tema (gazetë)|Tema]]''
* ''[[Tirana observer|Tirana Observer]]''
* ''[[Zëri i popullit]]''
|}
=== Televizioni ===
* [[Radio Televizioni Publik Shqiptar|TVSH]]
* [[Top Channel]]
* [[TV Klan]]
* [[Vizion Plus]]
== Sporti ==
* [[KF Tirana]]
* [[KS Dinamo]]
* [[KF Partizani]]
== Trivia ==
[[Skeda:ALB 20070713 img 1260.jpg|parapamje|Kolonat]]
[[Skeda:Tirana Kapllan Pasha Tomb.jpg|parapamje|[[Tyrbja e Kapllan Pashës]]]]
* Lagjja e parë e Tiranës ishte ajo e Bamit.
* [[Xhamia]] në qendër të Tiranës, e quajtur [[Xhamia e Ethem Beut]], filloi të ndërtohej më [[1789]] nga [[Molla Mehmet beu|Molla beu]] i ardhur prej Petrelës dhe u përfundua më [[1821]] nga i biri, [[Et'hem bej Molla|Haxhi Et’hem Beu]], stërnipi i Sylejman Pashës. Për të punuan mjeshtërit më të mirë të Shqipërisë.
* [[Kulla e Sahatit]] u fillua nga Haxhi Et’hem Beu rreth vitit [[1821]]–[[1822]] dhe u përfundua me ndihmat e familjeve të pasura të Tiranës. Montimi i sahatit u bë nga familja Tufina. Më [[1928]] u ble në [[Gjermani]] nga shteti shqiptar një Sahat modern dhe kulla u ngrit në lartësinë 35 m. Gjatë Luftës së Dytë Botërore Sahati u dëmtua, por u rivu në punë në korrik të vitit [[1946]].
* [[Ura e Tabakëve]] (përballë Parlamentit) daton në shekullin XVIII.
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës]] (pranë monumentit Ushtari i panjohur) është ndërtuar në vitin 1816.
* [[Kalaja e Petrelës]] ndodhet 12 km nga Tirana dhe daton në shekullin IV para Krishtit. Formën e saj aktuale e mori në shekullin e [[XIII]] nën sundimin e Topiajve dhe më vonë kaloi pronë e familjes së Kastriotëve.
* Mali i Dajtit, në lindje të Tiranës është [[1612]] m i lartë.
* Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm më 8 shkurt [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor [[1925]].
* Tirana është kryeqendra botërore e bektashinjve nga viti 1925, vit kur bektashinjtë u ndaluan dhe u përzunë nga Turqia.
* Rruga e Durrësit është hapur me [[1922]] dhe quhej «Nëna Mbretëreshë». Për ndërtimin e saj u prishën shumë shtepi e kopshte.
[[Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg|parapamje|djathtas|[[Sheshi Skënderbej]]]]
* Godina ekzistuese e Parlamentit u ngrit më [[1924]] dhe fillimisht ka shërbyer si Klubi i Oficerëve. Aty, më [[1 shtator]] [[1928]] [[Ahmet Zogu]] shpalli monarkinë.
* Qendra e Tiranës është projektuar nga arkitektët të njohur italianë të periudhës musoliniane Florestano de Fausto dhe Armando Brasini. Pallati i Brigadave (ish-pallati mbretëror), godinat e Ministrive, Banka Kombëtare dhe Bashkia janë vepra të tyre.
* Bulevardi «Dëshmorët e Kombit» është ndërtuar në vitin [[1930]] me emrin Bulevardi Zogu I. Në periudhën e komunizmit pjesa nga Sheshi Skënderbej deri tek Stacioni i trenit u quajt Bulevardi Stalin.
* [[Pallati i Kulturës]], ku ndodhet [[Teatri i Operas dhe Baletit]] dhe [[Biblioteka Kombëtare]], u përfundua më [[1963]]. Ai u ndërtua mbi ish-pazarin e vjetër të Tiranës dhe tulla e parë u vendos nga Hrushovi më 1959.
* [[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]] i ngritur më [[1968]], është vepër e [[Odhise Paskali]]t në bashkëpunim me Andrea Mano dhe Janaq Paço. Ai u vendos me rastin e 500 vjetorit te vdekjes së heroit kombëtar
* [[Monumenti Nëna Shqipëri]], 12 m i lartë, u përurua në varrezat « Dëshmorët e Kombit » më [[1971]].
* [[Akademia e Shkencave]] u përfundua më prill [[1972]].
* Galeria e Arteve Figurative u krijua më [[1976]] dhe në të përfshihen rreth 3200 vepra të autorëve shqiptarë dhe të huaj.
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] u ndërtua më [[1981]] dhe mozaiku në ballë të tij titullohet «Shqipëria».
* Qendra Ndërkombëtare e Kulturës, ish-muzeu [[Enver Hoxha]] u përurua më [[1988]]. «Piramida» u projektua nga një grup arkitektësh nën drejtimin e Pranvera Hoxhës dhe [[Klement Kolaneci]]t.
* Ne shek. XVII, Tirana kishte reth 4000 banorë. Në vitin [[1920]] – 17.000 banorë. 1938 – 25.000 banorë.1945 – 40.000 banorë. 1990 – 250.000 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjithë pjesët e tjera të vendit drejt Metropolit, e ka çuar popullsinë e Tiranës mbi 700.000 banorë.
== Qytetarë nderi ==
{|
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Konti Galeacio Ciano (1937)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Konti Galeacio Ciano |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100253/http://tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Anton Jugov (1957)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anton Jugov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100235/http://tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Nikita Khrushov (1959)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Nikita Khrushov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100400/http://www.tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Mahatir Bin Mohammed (1993)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Mahatir Bin Mohammed |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100410/http://www.tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Norman Wisdom]] (1995)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Norman Wisdom |access-date=13 maj 2011 |archive-date=24 mars 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324053146/http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Ibrahim Kodra]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ibrahim Kodra |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074704/http://tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Wolfgang Schüssel]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Wolfgang Schüssel |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100422/http://www.tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Osman Kazazi]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Osman Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100330/http://www.tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Azem Hajdari]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Azem Hajdari |access-date=13 maj 2011 |archive-date=21 korrik 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721013754/http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Ismail Kadare]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ismail Kadare |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074846/http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Shefqet Ndroqi (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Shefqet Ndroqi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100348/http://www.tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Hans Peter Furrer (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hans Peter Furrer |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074935/http://www.tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Sadik Kaceli]] (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sadik Kaceli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100244/http://www.tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Hysen Kazazi (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hysen Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100432/http://www.tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Dritëro Agolli]] (2001)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Dritëro Agolli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100506/http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Robert Shvarc]] (2002)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Robert Shvarc |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074756/http://www.tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Haxhi Dedë Reshat Bardhi|Baba – Reshat Bardhi]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Reshat Bardhi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074611/http://www.tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Rrok Mirdita|Arqipeshkvi Mitropolit Rrok Mirdita]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Rrok Mirdita |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100217/http://www.tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Anastasi Janullatos|Kryepeshkopi Anastas Janollatos]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anastasi Janullatos |access-date=13 maj 2011 |archive-date=2 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202052318/http://www.tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Haxhi Hafis Sabri Koçi (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Haxhi Hafis Sabri Koçi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100149/http://www.tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Emiri Sheik Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah (2008)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100327/http://www.tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[George Soros]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/George Soros |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100158/http://www.tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Kristo Frashëri (2012) <ref>{{Cite web |title=“Qytetar Nderi” historianit Kristo Frashëri - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/qytetar-nderi-historianit-kristo-frasheri |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al |language=sq}}</ref>
* Adem Demaçi (2016)<ref>{{Cite web |title=Bashkia e Tiranës nderon me titullin “Qytetar Nderi” Adem Demaçi - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/bashkia-e-tiranes-nderon-me-titullin-qytetar-nderi-adem-demaci |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al |language=sq}}</ref>
|}
== Pamje nga qyteti ==
<gallery style="align:center" styles="align:center">
Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg| [[Sheshi Skënderbej]]
Skeda:07Tirana Skenderbeg-Denkmal03.jpg|[[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]]
Skeda:Tirana's Boulevard.jpg|Bulevardi kryesor
Skeda:Bunkeri në Tiranë.jpg| Bunkeri në Tiranë
Skeda:Tirana në muajin prill.jpg|Tirana në prill
Skeda:Clock Tower Tirana 2017.jpg|Kulla e Sahatit
Skeda:Pazari i Ri, Tirana Albania 2017.jpg|Pazari i ri
Skeda:Pazari i ri.jpg|image_skyline e pazarit te rinovuar
Skeda:Kalaja e petreles .jpg|Kalaja e Petrelës, në rrethinat e qytetit
Skeda:Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg|Qendra Tregtare 'Toptani'
</gallery>
== Panorama ==
{{Kryesor|Wikipedia:Projekti Fotoalbumi/Tirana}}
; Tirana nga Dajti
{{Wide image|Tirana_Albania_pano_2004-07-14.jpg|1000px}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://-tirana-.page.tl Komuniteti i kryeqytetit të Shqipërisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 shkurt 2017 }}
* [http://www.tirana.gov.al Faqja zyrtare e Tiranës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
* [https://web.archive.org/web/20140914051425/http://galeria.albeu.com/galeri.php?hap=Qytete-Shqiptare_Tirana Foto albumi i Tiranës]
* [http://www.tiranacity.com Faqja e Tiranes]
* [https://web.archive.org/web/20051105004030/http://www.tirana-online.de/bilder/tiranakarte.gif Harta e Tiranës]
* [https://web.archive.org/web/20060529085516/http://pages.albaniaonline.net/guida2001/curiosities%20about%20tirana.htm A e dini se? -Tirana]
* [https://web.archive.org/web/20120210210354/http://clicktirana.com/ ClickTirana.Com - faqe mbi Tiranën]
* [http://www.ssb.no/emner/02/90/doc_200402/doc_200402.pdf Njësitë bashkiake e Tiranës]
* [http://www.tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf Maredheniet me jashte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013003801/http://tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf |date=13 tetor 2011 }}
== Shiko dhe këtu ==
{{Bashkia Tiranë}}
{{Lokacioni
| Veriperëndim = [[Vora]]
| Veri = [[Kamza]]
| Verilindje =
| Perëndim = [[Durrësi]]
| Lindje =
| Në mes = Tirana
| Jugperëndim =
| Jug = [[Komuna Baldushk]]<br />[[Elbasani]]
| Juglindje = [[Komuna Krrabë]]
}}
* [[Dajti Ekspres]]
* [[Xhamia e Madhe e Tiranës]]
== Literatura ==
* {{cite news |last=Burgen |first=Stephen |work=[[The Guardian]] |title='Build it and they will come': Tirana's plan for a 'kaleidoscope metropolis' |url=https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |access-date=20 nëntor 2020 |date=29 tetor 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120113513/https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Akkam |first=Alia |publisher=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |title=The Capital of Albania Has Transformed Into a Lively, Affordable Destination |url=https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 tetor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112034/https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Hillsdon |first=Mark |publisher=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |title=The European capital you'd never thought to visit (but really should) |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |access-date=20 nëntor 2020 |date=27 shkurt 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112327/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Crevar |first=Alex |work=[[The New York Times]] |title=Tirana, Breaking Free From Communist Past, Is a City Transformed |url=https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=28 gusht 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112644/https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=McRae |first=Hamish |work=[[The Independent]] |title=Albania: Charmed by Tirana |url=https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704161151/https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |archive-date=4 korrik 2020 |language=en}}
* {{cite journal |last=Capolino |first=Patrizia |title=Tirana: A Capital City Transformed by the Italians |year=2011 |journal=Planning Perspectives |volume=26 |issue=4 |pages=591–615 |doi=10.1080/02665433.2011.601610 |bibcode=2011PlPer..26..591C |s2cid=143255786 |language=en}}
== Referime ==
{{reflist|3}}
{{commons}}
{{Tirana}}
{{Qarku i Tiranës}}
{{AL-Vendbanime}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Tiranë]]
[[Kategoria:Qytete në Shqipëri]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]]
1yjkbri51p3uhi6pqpgde56ngh90ldp
2939395
2939394
2026-04-08T00:00:47Z
Shqiperia2000
65435
/* Shiko dhe këtu */
2939395
wikitext
text/x-wiki
{{Short description}}{{Infobox settlement
| name = Tirana
| settlement_type = [[Qytetet e Shqipërisë|Qytet]] dhe [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashki]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/2
| caption_align = center
| image1 = Estatua de Skanderbeg en Tirana.jpg
| alt1 =
|caption1 = [[Sheshi Skënderbej]]
| image2 = Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg
| alt2 =
|caption2 = Toptani Center
| image3 = Tirana_Kapllan_Pasha_Tomb.jpg
| alt3 =
|caption3 = [[Tyrbja e Kapllan Pashës]]
| image4 = Catedral de la Resurección de Cristo, Tirana, Albania, 2014-04-17, DD 13.JPG
| alt4 =
|caption4 = [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ngjallja e Krishtit]]
| image5 = Great Mosque of Tirana, 2019.jpg
| alt5 =
|caption5 = [[Xhamia e Namazgjasë|Xhamia e Madhe]]
| image6 = Castillo de Petrela, Petrela, Albania, 2014-04-17, DD 07.JPG
| alt6 =
|caption6 = [[Kalaja e Petrelës]]
| image7 = Kulla e Sahatit-Tiranë.jpg
| alt7 =
|caption7 = [[Kulla e orës në Tiranë|Kulla e Sahatit]]}}
| image_alt = Photomontage of Tirana
| image_flag = [[Skeda:Flag of Tirana.svg|110px|center]]
| flag_alt = Flamuri i Tiranës
| image_seal = [[Skeda:Stema e Bashkisë Tiranë.svg|55px|center]]
| seal_alt = Vula e Tiranës
| pushpin_map = Shqipëria
| pushpin_relief = 1
| pushpin_mapsize = 290
| coordinates = {{coord|41|19|44|N|19|49|04|E|type:adm1st_region:AL_dim:100000|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]]
| subdivision_type2 = [[Qarqet e Shqipërisë|Qarku]]
| subdivision_name2 = [[Qarku i Tiranës|Tirana]]
| subdivision_type3 = [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashkia]]
| subdivision_name3 = [[Bashkia Tiranë|Tirana]]
| established_title = Themeluar më
| established_date = 1614
| government_type =
| leader_party =
| leader_title = [[Kryetari i Bashkisë së Tiranës|Kryetari]]
| leader_name = [[Erion Veliaj]]<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Kryetari i Tiranës |url=https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |access-date=23 shtator 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924202948/https://tirana.al/faqe/kryetari-i-bashkise |language=sq |archive-date=23 shtator 2020}}</ref> ([[Partia Socialiste e Shqipërisë|PS]])
| leader_title1 = Nënkryetari
| leader_name1 = Toni Gogu (PS)<ref>{{cite web |publisher=Bashkia Tiranë |title=Municipal chairman of Tirana |url=https://www.tirana.al/en/article/chairman |access-date=23 shtator 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923160135/https://www.tirana.al/en/article/chairman |archive-date=23 shtator 2020}}</ref>
| leader_title2 = Këshilli
| leader_name2 = [[Këshilli Bashkiak i Tiranës]]
| area_blank1_title = Bashkia
| area_blank1_km2 = 1110
| area_blank2_title = Qyteti
| area_blank2_km2 = 41.8
| area_footnotes = <ref name="PV">{{cite web |publisher=Porta Vendore |title=Pasaporta e Bashkisë Tirana |url=https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |access-date=6 tetor 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006142259/https://portavendore.al/bashkia-tirane/pasaporta-e-bashkise-tirane/ |archive-date=6 tetor 2021 |language=sq |url-status=live}}</ref><ref name="municipalitiy area">{{cite web |publisher=Albanian Association of Municipalities (AAM) |title=Bashkia Tirana |url=https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |access-date=12 tetor 2020 |language=sq |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012193031/https://aam.org.al/en/bashkia-tirane/ |archive-date=12 tetor 2020}}</ref>
| elevation_m = 110
| population_as_of = 2023
| population_urban = 418.495
| population_blank1_title = Bashkia
| population_blank1 = 598.176
| population_density_blank1_km2 = 502
| population_blank2_title = Gjendja civile
| population_blank2 = 887.778
| population_demonym = tiranas(e), tirons(e)
| timezone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset = +1
| timezone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 1000
| blank_name = Aeroporti
| blank_info = [[Aeroporti i Tiranës]]
| blank1_name = Autostrada
| blank1_info = [[Skeda:Autostrada A3 Albania.svg|25px|link=Autostrada A3]] [[Skeda:SH1-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 1]] [[File:SH2-AL.svg|32px|link=Rruga Shtetërore 2]]
| website = {{URL|https://www.tirana.al|tirana.al}}
| native_name = Tirona
}}
'''Tirana''' (në dialektin tiranas: '''Tirona''') është kryeqendra e [[Qarku i Tiranës|qarkut]] dhe [[Rrethin e Tiranës|rrethit]] me të njëjtin emër dhe kryeqyteti i [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Tirana ndodhet në qendër të Shqipërisë, rreth 35 km në lindje të [[Durrësi]]t dhe rreth 40 km në veriperëndim të [[Elbasani]]t, në një luginë të rrethuar nga [[Mali i Dajtit]] në lindje, kodrat e [[Kërraba|Kërrabës]] dhe Saukut në jug, kodrat e [[Vaqarri]]t dhe [[Yzberishti]]t në perëndim dhe ato të [[Kamza|Kamzës]] në veri.<ref name="DokumentTirana1">{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf Dokumenti|title=Tirana, kryeqyteti me zhvillim të vrullshëm|date=21 maj 2011|language=sq|access-date=21 maj 2011|archive-date=12 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012000736/http://tirana.gov.al/common/images/tirana.pdf|url-status=dead}}</ref>
Në vitin [[1614]], [[Valiu#Termi osman|valiu]] i [[Shkodrës]],<ref>{{cite book|last=Day|first=Alan John|title=A political and economic dictionary of Eastern Europe|publisher=Routledge|year=2002|isbn=9781857430639|editor-last=East|editor-first=Roger|pages=567|language=en}}</ref> [[Sylejman pashë Bargjini]] nga [[Mulleti]] e ngriti në rangun e [[Qyteza|kasabasë]],<ref name=":Kiel">{{Cite book|last=Kiel|first=Machiel|title=Arkitektura osmane në Shqipëri (1385-1912)|publisher=IRCICA|year=2012|isbn=9789290632429|location=Stamboll|pages=378|language=sq|translator=Holta Vrioni|author-link=Machiel Kiel|origyear=1990}}</ref> por haset e përmendur që në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t, duke qenë pjesë e viseve të banuara vazhdimisht që nga [[Koha e hekurit|Epoka e Hekurit]]. Në kushtet e [[Lufta e Parë Ballkanike|Luftës Ballkanike]], paria e Tiranës shpalli pavarësinë më [[26 nëntor]] [[1912]] dhe u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet më [[11 shkurt]] [[1920]]. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i Shqipërsisë në vitin [[1925]] nga Asambleja Kushtetuese. Ishte vendi qendror i Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë. Në ditët e sotme qyteti po përjeton një periudhë të zhvillimit progresiv ekonomik, social dhe urban, me ndërtimin dhe rregullimin monumentale e parqeve, ndërtesave, duke përfshirë edhe rindërtimin e objekteve fetare të shkatërruara gjatë pushtimit turk dhe regjimit komunist.
Qyteti i Tiranës është qyteti më i madh i Shqipërisë dhe qendra më e madhe ekonomike, administrative, politike, industriale, mediale, akademike, sociale dhe kulturore e vendit.<ref name="DokumentTirana1" /> Tirana ndodhet vetëm 17 km larg [[Aeroporti Nënë Tereza|aeroportit "Nënë Tereza"]], i vetmi aeroport ndërkombëtar në Shqipëri i njohur si dhe me emrin [[Rinas]]. Ky aeroport është hyrja më e rëndësishme lidhëse midis Shqipërisë dhe pjesës tjetër të botës.<ref name="DokumentTirana1" /> Tirana shtrihet në koordinatat 41.33° veri dhe 19.82° lindje.
== Gjeografia ==
Tirana ndodhet 110 [[Metër|metra]] mbi nivelin e detit. Lartësia e fushës së Tiranës është nga 20 m deri në 120 m, kurse dy malet më të larta rrëzë të cilave shtrihet janë [[Mali i Dajtit]] me 1612 m dhe Mali me Gropa me 1828 m.
Qyteti gjendet rreth 34 kilometra larg [[Deti Adriatik|detit Adriatik]] në perëndim. Nga jugu dhe perëndimi rrethohet nga kodra relativisht të ulta, kurse nga ana veriperëndimore Tirana shtrihet mbi një zonë të rrafshët.
Në periferinë veriore kalon [[lumi i Tiranës]]. Disa kilometra më tutje nga ana jugore rrjedh [[lumi i Erzenit]]. Para reformës administrative të 2014-ës, sipërfaqja e qytetit të Tiranës ishte rreth 31 km², ndërsa sipërfaqja e gjithë rrethit ishte 1288 km² dhe përfshinte katër qendra: Tiranën, [[Vora|Vorën]], [[Krraba|Krrabën]] dhe [[Kamza|Kamzën]] si dhe 150 fshatra. Pas reformës administrative bashkia e Tiranës u zgjerua në 1,110.03 km² ndërkohë që rrethet si njesi administrative u shkrinë. Tirana gjithashtu është pjesë e qarkut të Tiranës që ka një sipërfaqe prej 1,652 km² dhe përfshin pesë bashki : Tiranën, [[Kamza|Kamzën]], [[Vora|Vorën]], [[Kavaja|Kavajën]] dhe [[Rrogozhina|Rrogozhinën]].
Qendrën e Tiranës e përshkon [[Lana|përroi i Lanës]] i cili në grykëderdhje bashkohet me lumin Ishëm.
Tirana ndodhet në të njëjtin paralel me [[Napoli]]n, [[Madridi]]n dhe [[Stambolli]]n dhe në të njëjtin meridian me [[Budapesti]]n dhe [[Krakovi]]n.
=== Klima ===
Në Tiranë mbizotëron një [[Klima|klimë]] nëntropikale-mesdhetare me rreshje dimërore dhe me temperatura mesatare vjetore në [[korrik]] + 24° Celsius dhe në [[janar]] +7° Celsius. Në vit bie 1 189 mm shi.
{{Klima
| TABELA =
| DIAGRAMI I TEMPETATURES =
| DIAGRAMI I RESHJEVE =
| DIAGRAMI I RESHJEVE LARTESIA= 200
| BURIMI = [http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT003310 BBC Weather Service:Tirana]
| Titulli=
| Vendi= Tirana
| maks_jan =12
| maks_shk =12
| maks_mar =15
| maks_pri =18
| maks_maj =23
| maks_qer =28
| maks_korr =31
| maks_gush =31
| maks_shta =27
| maks_tet =23
| maks_nën =17
| maks_dhje =14
| min_jan =-8
| min_shk =-8
| min_mar =-4
| min_pri =-1
| min_maj =3
| min_qer =6
| min_korr =11
| min_gush =10
| min_shta =5
| min_tet =1
| min_nën =-3
| min_dhje =-7
| mes_jan =
| mes_shk =
| mes_mar =
| mes_pri =
| mes_maj =
| mes_qer =
| mes_korr =
| mes_gush =
| mes_shta =
| mes_tet =
| mes_nën =
| mes_dhje =
| reshje_jan =135
| reshje_shk =152
| reshje_mar =128
| reshje_pri =117
| reshje_maj =122
| reshje_qer =86
| reshje_korr =32
| reshje_gush =32
| reshje_shta =60
| reshje_tet =105
| reshje_nën =211
| reshje_dhje =173
| orë_diell_jan =
| orë_diell_shk =
| orë_diell_mar =
| orë_diell_pri =
| orë_diell_maj =
| orë_diell_qer =
| orë_diell_korr =
| orë_diell_gush =
| orë_diell_shta =
| orë_diell_tet =
| orë_diell_nën =
| orë_diell_dhje =
| uji_jan =
| uji_shk =
| uji_mar =
| uji_pri =
| uji_maj =
| uji_qer =
| uji_korr =
| uji_gush =
| uji_shta =
| uji_tet =
| uji_nën =
| uji_dhje =
| ditë_diell_jan =
| ditë_diell _shk =
| ditë_diell _mar =
| ditë_diell _pri =
| ditë_diell _maj =
| ditë_diell _qer =
| ditë_diell _korr =
| ditë_diell _gush =
| ditë_diell _shta =
| ditë_diell _tet =
| ditë_diell _nën =
| ditë_diell _dhje =
| lagështia_jan =
| lagështia_shk =
| lagështia_mar =
| lagështia_pri =
| lagështia_maj =
| lagështia_qer =
| lagështia_korr =
| lagështia_gush =
| lagështia_shta =
| lagështia_tet =
| lagështia_nën =
| lagështia_dhje =
}}
== Historia ==
{{Kryesor|Historia e Tiranës}}
[[Skeda:Bazar Tirana (ca. 1900)2.jpg|parapamje|djathtas|Pazari i qytetit ne fillim shekullin XX|247x247px]]
Regjistrimi i tokave të [[qyteti]]t u bë nën pushtimin osman, në vitet [[1431]]–[[1432]]. Në vitin [[1614]] Sylejman Pasha, e ngriti në rangun e kasabasë duke ndërtuar një [[Xhamia e Sylejman Pashës|xhami]], një [[hamam]] dhe një imaret. Dy shekuj me vonë drejtimin e qytetit e mori familja [[Familja Toptani|Toptani]] nga [[Kruja]]. Dy [[lagjja|lagjet]] më të vjetra të Tiranës kanë qenë ajo e Mujos dhe e Pazarit, të ndodhura sot në zonën mes qëndrës aktuale dhe rrugës së [[Elbasani]]t.
Si [[kryeqyteti|kryeqytet]] i përkohshëm Tirana u shpall më [[8 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më [[31 dhjetor]] [[1925]]. Në vitin [[1990]] Tirana numëronte vetëm 244.200 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjitha anët e tjera të vendit përdrejt [[kryeqyteti]]t, të cilët shpresojnë të gjejnë aty punë dhe jetë me të mirë, e ka çuar [[popullsia|popullsinë]] e Tiranës në mbi 1.000.000 banorë. Tirana, siç quhet dhe nga vendasit [[zemra]] e Shqipërisë, është qyteti që lulëzon dhe zhvillohet më shpejt, ai është tepër ritmik dhe ofron mundësi të shumëllojshme aktiviteti jo vetëm për banorët vendas, por edhe atyre të huaj.
=== Kryeqyteti ===
Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë më [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i [[Shqipërisë]] në vitin 1925 nga Asambleja Kushtutetuese.
Në Historinë e Popullit Shqiptar, "Periudha e Pavarësisë" ([[28 nëntor]] [[1912]] – [[7 prill]] [[1939]]), në faqen 249 përmendet shpallja e Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese dhe miratimi i statutit apo kushtetutës republikane, në të cilat Tirana shpallet përfundimisht kryeqytet i Shqipërisë.
Në Tiranë, përkundrazi kundërshtimi i [[Esat Pashë Toptani]]t, hëpërhë ishte eleminuar, për sa kohë ai ishte kundërshtar i qeverisë së [[Durrësi]]t. Veç kësaj Tirana ndonëse kishte një popullsi të barabartë me atë të [[Elbasani]]t, kishte kushte më të mira për organet qeveritare. Këtu kishte më tepër ndërtesa të mëdha, më tepër lokale publike, më tepër rrugë të gjera, më tepër hotele. Duke marrë parasysh këto faktorë, qeveria e Lushnjës mori vendim më [[9 shkurt]] [[1920]], që ta vendoste kryeqytetin e [[Shqipërisë]] përkohësisht në Tiranë, duke e lënë të hapur çështjen e vendosjes përfundimtare të kryeqytetit kur të mblidhej e para asamble kushtetuese. Me miratimin e të gjithë pjesëtarëve të [[Kongresi i Lushnjës|Kongresit të Lushnjës]], anëtarët e Këshillit të Lartë, së bashku me pjesëtarët e qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar, hynë më 11 shkurt 1920 në Tiranë, fill pasi repartet e ushtrisë italiane ishin larguar nga qyteti dhe vendosur në Durrës. Banorët e Tiranës e pritën me entuziasëm hyrjen e organeve të larta shtetërore, në kryeqytetin e përkohshëm të [[Shqipërisë]], të cilin asambleja kushtetuese e vitit [[1925]] e shpalli përfundimisht kryeqytet të saj. Sidoqoftë jeta e Tiranës si kryeqytet i Shqipërisë fillon më [[11 shkurt]] [[1920]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tirana kryeqytet |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226190921/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1776 |language=sq }}</ref>
=== Etimologjia ===
Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë:
# Tiranë mendohet se vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin Të ranat, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth.
# Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit, e cila mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit.
# Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulmetrave nga barinjtë e zonave përreth.
# Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin "Të rônë" (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja "kanë rënë (psh) në Durrës" (apo diku tjetër).<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,1 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Tri hipotezat për prejardhjen e emrit të Tiranës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=15 maj 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515014621/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,8,1 |language=sq }}</ref>
Për herë të parë emri i Tiranës përmendet në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t.
=== Arkeologjia ===
[[Skeda:Tirana, Albania 2017-04 Tirana Mosaic 04.jpg|parapamje|djathtas|Pjesë nga [[Mozaiku i Tiranës]]]]
[[Mozaiku i Tiranës]] është i vetmi monument [[Arkeologjia|arkeologjik]] brenda territorit të qytetit të Tiranës. Në vitin 1972, gjatë punës për ndërtimin e pallateve të bllokut "Partizani" në lagjen nr. 9 të qytetit të Tiranës, u zbuluan rrënojat e një ndërtese antike, njëri nga ambientet e të cilit ishte i shtruar me mozaik. Sipas autorëve, kemi të bëjmë me një qendër fshatare të shekujve të parë pas Krishtit që në fillim të shek. III u zëvendësua me një vilë fshatare (rustica). Salla me mozaik e pajisur dhe me një absidë ishte ambjenti kryesor i saj. Autorët mendojnë edhe që në shek. V-VI vendin e vilës e zuri një bazilikë paleokristiane. Pjesa e gërmuar e monumentit u rrethua dhe u vu në mbrojtje nga [[Instituti i Monumenteve të Kulturës]] (IMK). Gjatë viteve [[2003]]-[[2004]] punimet e sistemimit të rrugëve dhe instalimeve të ndryshme të bllokut "Partizani" zbuluan pranë rrethimit të monumentit pjesë të tjera të kompleksit. Më kryesoret këtu ishin vaskat e fermentimit të mushtit të rrushit, por edhe pjesë të tjera muresh në dy pika të ndryshme. Brenda këtij kompleksi u zbuluan tre stela varresh të periudhës romake. Gërmimet e fundit përforcuan mendimin se kemi të bëjmë me një vilë fshatare, ndërkohë që nuk është gjetur asnjë e dhënë për transformimin në bazilikë paleokristiane të mbështetur nga autorët e gërmimit të parë të [[Vitet 1970|viteve ’70]]. Në mënyrë konvencionale, siti arkeologjik është emërtuar dhe njihet me emrin "Mozaiku i Tiranës".<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Të dhëna arkeologjike |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191622/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,383 |language=sq }}</ref>
== Politika ==
=== Kryebashkiakët e Tiranës ===
{{Kryesor|Kryetarët e Tiranës}}
{| class="wikitable" width="100%"
|-
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas pavarësisë (1912)'''<br />
[[Zyber Hallulli]]<br />
[[Servet Libohova]]<br />
[[Ismail Ndroqi]]<br />
[[Ali Begeja]]<br />
[[Ali Derhemi]]<br />
[[Xhemal Kondi]]<br />
[[Fuat Toptani]]<br />
[[Izet Dibra]]<br />
[[Rasim Kalakula]]<br />
[[Rexhep Jella]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qemal Butka]]<br />
[[Abedin Nepravishta]]<br />
[[Qazim Mulleti]]<br />
[[Omer Fortuzi]]<br />
[[Halil Meniku]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1913–1914<br />
1915–1916<br />
1917–1922<br />
1922–1923<br />
1923–1924<br />
1924–1925<br />
1925–1927<br />
1927–1928<br />
1928–1930<br />
1930–1933<br />
1933–1935<br />
1936–1937<br />
1937–1939<br />
1939–1940<br />
1940–1943<br />
1943–1944
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas luftës së dytë botërore'''<br />
[[Llazar Treska]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Isuf Keçi]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Peço Kagjini]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Ibrahim Sina]]<br />
[[Sami Gjebero]]<br />
[[Irfan Çelkupa]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Rifat Dedja]]<br />
[[Sabri Pilkati]]<br />
[[Myqerem Fuga]]<br />
[[Ndue Marashi]]<br />
[[Nesip Ibrahimi]]<br />
[[Jashar Menzelxhiu]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]<br />
[[Leandro Zoto]]<br />
[[Llambi Gegprifti]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1944–1945<br />
1947–1949<br />
1950–1951<br />
1951–1951<br />
1951–1952<br />
1953–1954<br />
1954–1955<br />
1956–1957<br />
1957–1958<br />
1958–1961<br />
1961–1962<br />
1962–1964<br />
1965–1966<br />
1970–1973<br />
1974–1975<br />
1976–1983<br />
1984–1985<br />
1986–1987<br />
1987–1988<br />
1989–1990
| width="190" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
'''Pas rëniës së komunizmit'''<br />
[[Tomor Malasi]]<br />
[[Sali Kelmendi]]<br />
[[Albert Brojka]]<br />
[[Edi Rama]]<br />
[[Lulzim Basha]]<br />
[[Erion Veliaj]]
| width="160" valign="top" style="padding:0px 7px;" |
<br />
1991–1992<br />
1992–1996<br />
1996–2000<br />
2000–2011<br />
2011–2015<br />
2015–
|}
=== Pas rënies së [[komunizmi]]t ===
Që nga [[tetori]] i vitit [[2000]] deri më [[23 maj]] [[2011]] [[Kryetari i Bashkisë|kryetar i bashkisë]] së Tiranës ishte piktori dhe lojtari i dikurshëm i [[basketbolli]]t, si dhe për një kohë të shkurtër ministër i kulturës, rinisë dhe sportit, [[Edi Rama]]. Në tetor të vitit 2003 ai u rizgjodh sërish pas [[Zgjedhjet Komunale|zgjedhjeve komunale]]. Paraardhësit e tij të [[Vitet 1990|viteve '90]] ishin kryebashkiakët [[Sali Kelmendi]] (1992–1996) dhe [[Albert Brojka]] (1996–2000) të [[Partia Demokratike|Partisë Demokratike]] (PD). Më 23 maj 2011 kryetari i ri i bashkisë u shpall [[Lulzim Basha]] një i diplomuar në një nga universitetet më të njohur të Europës i cili fitoi zgjedhjet e 8 majit 2011 ndaj ish kryetarit të Bashkisë, Edi Rama.
=== Këshilli Bashkiak ===
<div class="infobox float-right" style="background:#fff; padding:3px;">
<timeline>
ImageSize = width:230 height:600
PlotArea = left:50 right:0 bottom:40 top:10
Legend = columns:2 left:15 top:25 columnwidth:50
DateFormat = yyyy
Period = from:1 till:55
TimeAxis = orientation:vertical format:yyyy
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1
Colors=
id:PS value:pink legend:PS
id:PD value:blue legend:PD
id:LSI value:red
id:PR value:darkblue
id:PBL value:green
id:PAA value:green
id:PBDNJ value:green
id:PDR value:green
id:PAD value:green
id:LZHK value:green
id:PDR value:green
id:PSD value:green
id:PDI value:green
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S
from:start till:21 shift:(25,0) color:PS text:[[PS]] (21 anëtarë)
from:21 till:38 shift:(25,0) color:PD text:[[PD]] (17 anëtarë)
from:38 till:44 shift:(25,0) color:LSI text:[[LSI]] (6 anëtarë)
from:44 till:46 shift:(25,0) color:PR text:[[Partia Republikane Shqiptare|PR]] (2 anëtarë)
from:46 till:47 shift:(25,0) color:PBL text:PBL (1 anëtar)
from:47 till:48 shift:(25,0) color:PAA text:PAA (1 anëtar)
from:48 till:49 shift:(25,0) color:PBDNJ text:[[PBDNJ]] (1 anëtar)
from:49 till:50 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:50 till:51 shift:(25,0) color:PAD text:PAD (1 anëtar)
from:51 till:52 shift:(25,0) color:LZHK text:LZHK (1 anëtar)
from:52 till:53 shift:(25,0) color:PDR text:PDR (1 anëtar)
from:53 till:54 shift:(25,0) color:PSD text:PSD (1 anëtar)
from:54 till:end shift:(25,0) color:PDI text:PDI (1 anëtar)
TextData=
fontsize:S pos:(10,-100)
</timeline>
<br />
Burimi: http://www.tirana.gov.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
</div>
Këshilli Bashkiak zgjidhet për një periudhë 4-vjeçare. Mandati i këshilltarit është i vlefshëm nga koha që këshilltarët bëjnë betimin dhe e nënshkruajnë atë, deri në konstituimin e këshillit pasardhës. Mandati i këshilltarit pushon para afatit 4-vjeçar në rastet që parashikon neni 27, pika 4 (gërmat a, b, c, c, d, dh, e, ë) e ligjit 8652, dt.31.07.2000, Për Organizimin dhe Funksionimin e Qeverisjes Vendore. Këshilltari që mbaron mandatin para kohe në përputhje me ligjin, lëshon një deklaratë me shkrim ku shpjegon arsyet përkatëse.<ref name="DokumentiKëshilli">[http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 www.tirana.gov.al/Bashkia/Këshilli bashkiak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826045416/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,53 |date=26 gusht 2018 }} 21 maj 2011</ref>
Për zëvendësimin e tij komisioni i mandateve i paraqet Këshillit Bashkiak kandidatin e rradhës të listës shumëemërore të subjektit elektoral të cilit ai i përkiste duke ndjekur këtë rradhe pune:
* Verifikon vlefshmërinë e mandatit
* Harton procesverbalin dhe e lexon atë përpara këshillit
* Organizon betimin e këshilltarit dhe nënshkrimin e tekstit prej tij
Në periudhën nga data e shpalljes së zgjedhjeve të rradhës deri në konstituimin e këshillit të ri, Këshilli Bashkiak ushtron funksione të kufizuara dhe merr vendime vetëm për raste të situatave emergjente.<ref name="DokumentiKëshilli"/>
==== Komisionet ====
Këshilli Bashkiak i Tiranës përbëhet nga 55 këshilltarë. Ai ka 14 komisione të cilat janë:
* Komisioni i Financave (7 anëtarë)
* Komisioni Juridik (5 anëtarë)
* Komisioni i Ekonomisë dhe Çështjeve Sociale (5 anëtarë)
* Komisioni i Arsimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shëndetësisë, Veterinarisë, Mbrojtjes së Mjedisit (5 anëtarë)
* Komisioni i Shërbimeve Publike (5 anëtarë)
* Komisioni i Rregullimit të Territorit (5 anëtarë)
* Komisioni i Jashtëm (5 anëtarë)
* Komisioni i Mandatave (5 anëtarë)
* Komisioni i Rendit Publik dhe Mbrojtjes civile (5 anëtarë)
* Komisioni i Strehimit (5 anëtarë)
* Komisioni i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve (5 anëtarë)
* Komisioni i Kontrollit Financiar (5 anëtarë)
* Komisioni i Vlerësimit të Figurave të Shquara të Qytetit (7 anëtarë)
Gjatë periudhës janar-qershor 2010, Këshilli Bashkiak i Tiranës ka miratuar 14 Vendime.<ref name="DokumentiKëshilli"/><ref>{{cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf |title=Dokumenti "6 mujori 2010" |access-date=21 maj 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004182250/http://tirana.gov.al/common/images/6_mujori_2010.pdf |archive-date=4 tetor 2011 |url-status=dead |language=sq }}</ref>
=== Binjakëzimet ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 75%;"
|- valign="top"
|
* [[Skeda:Flag of Turkey.svg|20px|border]] [[Ankara]], [[Turqia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Athina]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Barcelona]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Germany.svg|20px|border]] [[Berlini]], [[Gjermania]]
* [[Skeda:Flag of Belgium.svg|20px|border]] [[Brukseli]], [[Belgjika]]
* [[Skeda:Flag of Romania.svg|20px|border]] [[Bukureshti]], [[Rumania]]
* [[Skeda:Flag of Canada.svg|20px|border]] [[Cobourg]], [[Kanada]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Firenca]], [[Italia]]
|
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Genova]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Hora e Arbëreshëvet]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Ukraine.svg|20px|border]] [[Kievi]], [[Ukraina]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Madridi]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Marseille]], [[Franca]]
* [[Skeda:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Moska]], [[Rusia]]
* [[Skeda:Flag of France.svg|20px|border]] [[Parisi]], [[Franca]]
|
* [[Skeda:Flag of the People's Republic of China.svg|20px|border]] [[Peking]], [[Kina]]
* [[Skeda:Flag of Montenegro.svg|20px|border]] [[Podgorica]], [[Mali i Zi]]
* [[Skeda:Flag of the Czech Republic.svg|20px|border]] [[Prag]], [[Çekia]]
* [[Skeda:Flag of Kosovo.svg|20px|border]] [[Prishtina]], [[Kosova]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Roma]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Spain.svg|20px|border]] [[Zaragoza]], [[Spanja]]
* [[Skeda:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px|border]] [[Sarajeva]], [[Bosnja]]
|
* [[Skeda:Flag of South Korea.svg|20px|border]] [[Seoul]], [[Koreja e Jugut]]
* [[Skeda:Flag of Bulgaria.svg|20px|border]] [[Sofja]], [[Bullgaria]]
* [[Skeda:Flag of Sweden.svg|20px|border]] [[Stockholm]], [[Suedia]]
* [[Skeda:Flag of Greece.svg|20px|border]] [[Selanik]], [[Greqia]]
* [[Skeda:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Torino]], [[Italia]]
* [[Skeda:Flag of Lithuania.svg|20px|border]] [[Vilnius]], [[Lituania]]
* [[Skeda:Flag of Croatia.svg|20px|border]] [[Zagreb]], [[Kroacia]]
|}
== Njësitë administrative ==
{{Kryesor|Njësitë bashkiake e Tiranës}}
[[Bashkia e Tiranës]] është e ndarë në 14 njësi administrative.
Lista e Njësive Administrative të Tiranës:
{| class="wikitable"
|+
!Njësia administrative
!Përbërja
|-
|Tiranë
|“Njësia bashkiake nr.1, Njësia bashkiake nr.2, Njësia bashkiake nr.3, Njësia bashkiake nr.4, Njësia bashkiake nr.5, Njësia bashkiake nr.6, Njësia bashkiake nr.7, Njësia bashkiake nr.8, Njësia bashkiake nr.9, Njësia bashkiake nr.10, Njësia bashkiake nr.11”
|-
|Petrelë
|“Fshatrat: Petrelë, Mullet, Stërmas, Picall, Shënkoll, Gurrë e Madhe, Gurrë e Vogel, Daias, Barbas, Fikas, Mangull, Qeha, Shytaj, Hekal, Kryezi, Percëllesh, Durishtë”
|-
|Farkë
|“Fshatrat: Farkë e Madhe, Farkë e Vogel, Lundër, Mjull Bathore, Sauk, Selitë”
|-
|Dajt
|“Fshatrat: Linzë, Shishtufinë, Tujan, Brrar, Ferraj, Priskë e Madhe, Surrel, Lanabreges, Shkallë, Qafmollë, Darshen, Selbë, Murth”
|-
|Zall-Bastar
|“Fshatrat: Zall-Bastar, Bastar i Mesem, Bastar – Murriz, Vilëz, Zall-Mner, Mner i Sipërm, Bulçesh, Zall Dajt, Besh, Dajt, Shëngjin i vogel, Selitë Mali”
|-
|Bërzhitë
|“Fshatrat: Ibë, Bërzhitë, Dobresh, Ibë e Poshtme, Pëllumbas, Mihajas-Cirmë, Kus, Fravesh, Kllojkë, Pashkashesh, Lugë-Shalqizë, Rozaverë”
|-
|Krrabë
|“Qyteti Krrabë, Fshatrat: Mushqeta, Skuterë”
|-
|Baldushk
|“Fshatrat: Baldushk, Mumajes, Fushas, Balshaban, Shpatë, Isufmuçaj, Mustafakoçaj, Koçaj, Kakunj, Vesqi, Parret, Shënkoll, Vrap, Shpat i sipërm”
|-
|Shëngjergj
|“Fshatrat: Shëngjergj, Verri, Urë, Burimas, Shëngjin, Façesh, Bizë, Fage, Parpujë, Vakumone, Domje, Derje”
|-
|Vaqarr
|“Fshatrat: Vaqarr, Allgjatë, Arbanë, Bulticë, Damjan-Fortuzaj, Gropaj, Lalm, Prush, Vishaj, Sharrë”
|-
|Kashar
|“Fshatrat: Kashar, Yzberish, Mëzez, Yrshek, Katundi i Ri, Kus, Mazrek”
|-
|Pezë
|“Fshatrat: Pezë e Madhe, Pezë Helmës, Pezë e Vogel, Varosh, Maknor, Dorëz, Gror, Grecë, Pajanë, Gjysylkanë”
|-
|Ndroq
|“Fshatrat: Ndroq, Zbarqe, Kërçukje, Zhurje, Lagje e re, Pinet, Sauqet, Çalabërzezë, Shesh, Grebllesh, Mënik”
|-
|Zall-Herr
|“Fshatrat: Zall – Herr, Dritas, Çerkezë-Morinë, Qinam, Kallmet, Herraj, Pinar, Priskë e Vogël, Radhesh”
|}
=== Njësitë bashkiake të Bashkisë Tiranë ===
Njësia e Tiranës ndërkohë përbëhet nga 11 Njësi Bashkiake, të njohura gjerësisht si minibashki.
{| align=center
|-
|[[File:Minibashkitë in Tirana.svg|right|350px|frameless]]
|
{| class="sortable wikitable" cellspacing="3" style="margin-top:8px; margin-right:0; background:none; color:inherit; text-align:left; font-size:98%;"
|- style="font-size:99%; text-align:right;"
! Nr. !! Emri !! Emri zyrtar !!Popullsia<ref>{{cite web|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110611154259/http://www.tirana.gov.al/common/images/Viti%202007.pdf |archive-date=2011-06-11 |language=sq }}</ref> !! Drejtues<ref>{{Cite web |url=http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=1 qershor 2017 |archive-date=2 qershor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602064620/http://shekulli.com.al/veliaj-emeron-24-administratoret-e-kryeqytetit-ja-kush-jane/ |url-status=dead |language=sq }}</ref>
|-
| 1 || Njësia Numër 1 || [[Tirana 1]] || 52,201 || Trendelina Jaku
|-
| 2 || Njësia Numër 2 || [[Tirana 2]] || 85,706 || Florian Pullazi
|-
| 3 || Njësia Numër 3 || [[Tirana 3]] || 46,750 || Ergesta Ninga
|-
| 4 || Njësia Numër 4 || [[Tirana 4]] || 66,635 || Nikoleta Martini
|-
| 5 || Njësia Numër 5 || [[Tirana 5]] || 89,579 || Piro Jani
|-
| 6 || Njësia Numër 6 || [[Tirana 6]] || 70,827 || Matilda Çullhaj
|-
| 7 || Njësia Numër 7 || [[Tirana 7]] || 79,846 || Edison Zanaj
|-
| 8 || Njësia Numër 8 || [[Tirana 8]] || 42,026 || Klevi Pojana
|-
| 9 || Njësia Numër 9 || [[Tirana 9]] || 66,796 || Sokol Dardha
|-
| 10 || Njësia Numër 10 || [[Tirana 10]] || 27,641 || Karolina Kostallari
|-
| 11 || Njësia Numër 11 || [[Tirana 11]] || 65,629 || Ilirjan Engjelli
|}
|-
|
|}
{{Clear}}
== Demografia ==
[[File:Tirana_Expansion.png|thumb|right|Zgjerimi i Tiranës nga viti 1990 në 2005.]]
{{Historical populations
|align = left
|percentages = pagr
|1703|4,000
|1820|12,000
|1923|10,845
|1937|35,000
|1955|108,200
|1989|324,532
|2001|430,407
|2011|557,422
|source =<ref name="world">{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|title=Albania: largest cities and towns and statistics of their population|df=dmy-all|access-date=7 tetor 2017|archive-date=5 dhjetor 2012|archive-url=https://archive.today/20121205081249/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-16&srt=1pnn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=p1nn|url-status=dead|language=en}} [[World Gazetteer]].2009-12-01</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf Population statistics of the Municipality of Tirana] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |date=11 September 2008 }}</ref><ref>{{sq icon}} [http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf Population projections from INSTAT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170505204850/http://www.instat.gov.al/media/372083/popullsia_1_janar_2017___.pdf |date=5 maj 2017 }}</ref><ref>{{cite web|title=Popullsia e Shqipërisë|url=http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|website=instat.gov.al|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412123357/http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf|archive-date=12 prill 2016|df=dmy-all|language=sq}}</ref>{{ref label|a|a}}<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|title=Pabarazitë në Tiranën e|access-date=8 shkurt 2019|archive-date=12 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612212531/http://www.instat.gov.al/media/1482/6-_pabarazit__n__tiran_n_e_madhe___analiz__e_dinamik_s_s__ndryshimeve_sociale_dhe_ekonomike_t__bashkis__s__re___ruzhdie_bici.pdf|url-status=dead|language=sq}}</ref>
}}
Tiranës u përmend për herë të parë midis viteve 1372 dhe 1418 në dokumentet veneciane. Gjatë asaj kohe, ajo njihej si një fshat i vogël që përbëhej nga 60 zona të banuara, me rreth 1000 shtëpi dhe 7300 banorë. [[Marin Barleti]] (një historian dhe prift shqiptar nga [[Shkodra]]), Tiranë e Madhe dhe e Vogël. Në vitin 1583, qyteti kishte 110 zona të banuara me 2900 shtëpi dhe 20,000 banorë. Kur [[Sylejman Pashë Bargjini|Sylejman Pasha]] themeloi qytetin në vitin 1614, ndërtimet e para në zonë ishin një xhami, një furrë dhe një hamam. Dy shekuj më vonë, kontrolli i qytetit u fitua nga familja fisnike [[Familja Toptani]] e [[Kruja|Krujës]] dhe kishte vetëm 4000 banorë. Është vërejtur se dy lagjet më të vjetra ishin Mujos dhe Pazari, midis [[Sheshi Skënderbej|Sheshit Skënderbej]] dhe Rrugës së Elbasanit, në të dyja anët e lumit [[Lana]]. Në vitin 1820 popullsia e Tiranës ishte rreth 12.000 banorë. Pas [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|Rënies se komunizmit në Shqipëri]] në vitin 1990, qyteti kishte rreth 250.000 banorë dhe që atëherë një fluks i madh nga pjesët e tjera të vendit e ka rritur popullsinë në 557,422 sipas censit të 2011, ndërkohë që rritja vazhdon dhe aktualisht.
Sipas Censit të 2011, përbërja fetare e bashkisë së Tiranës ishte 55.7% [[Myslimani|myslimane]], 6.4% ortodokse, 5.4% katolike dhe 3.4% [[Bektashijtë|bektashi]]. Pjesa tjetër prej 29.1%, ishin kryesisht jofetarë (ateistë, agnostikë etj.) apo të padeklaruar.<ref>{{Cite web|url=http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|title=INTAT GIS|archive-date=22 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122001814/http://www.instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|url-status=dead|language=sq}}</ref>
[[Kisha Katolike Romake]] përfaqësohet në Tiranë nga Kryepeshkopata e Tiranës dhe Durrësit, me Katedralen e Shën Palit, selinë e tanishme të prelatit. [[Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë]] shërbehet nga Kryepeshkopi i Tiranës në Katedralen e Ringjalljes.
Indeksi Fischer i Çmimit, i cili matet nga Banka e Shqipërisë, tregon që gjatë vitit 2020-2021, çmimet e banesave në Tiranë janë rritur me 12,3%. <ref>{{Cite news|title=Rriten me 45% çmimet e shtëpive në 9 vitet e fundit, kryesor Tirana|url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/|url-status=dead|access-date=1 maj 2022|archive-date=6 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706140643/https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/04/29/rriten-me-45-cmimet-e-shtepive-ne-9-vitet-e-fundit-kryesor-tirana/|language=sq}}</ref><ref>{{Cite news|title=BSH: Çmimet e banesave u rritën me 9% vitin e kaluar, për Tiranën shtrenjtimi ishte 12.3%|url=https://www.monitor.al/bsh-cmimet-e-banesave-u-rriten-me-9-vitin-e-kaluar-per-tiranen-rritja-ishte-12-3/|url-status=live|language=sq}}</ref> Indeksi i Çmimit për Tiranën u rrit me 46,7% ndaj periudhës bazë (2013).<ref>{{Cite web|title=REZULTATET E VROJTIMIT “TREGU I PASURIVE TË PALUAJTSHME” DHE INDEKSI I ÇMIMIT TË BANESAVE|url=https://www.bankofalbania.org/rc/doc/Vrojtimi_i_tregut_te_pasurive_te_paluajtshme_6MII_2020_30_04_2021_red_WEB_18770.pdf|url-status=live|language=sq}}</ref>
== Turizmi ==
{{Kryesor|Turizmi në Tiranë}}
Sipas [[Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve e Shqipërisë|Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve]] deri në [[Mars]] të vitit [[2007]] në Tiranë janë 64 subjekte të liçensuara për ushtrim veprimtarie turistike si agjenci turistike udhëtimi dhe 18 njësi akomoduese turistike të liçensuara. Tabela e mëposhtme jep të dhëna mbi klasifikimin e njësive akomoduese turistike të licencuara.
{| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;"
|+ Klasifikimi
|-
! style="width: 15em;" | Emërtimi
! style="width: 5em;" | Numër
! style="width: 5em;" | Dhoma
! style="width: 5em;" | Shtretër
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 1 yll || 2 || 38 || 72
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 2 yje || 2 || 37 || 51
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 3 yje || 6 || 129 || 212
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 4 yje || 4 || 364 || 706
|-
| style="text-align: left;" | Hotele me 5 yje || 1 || 151 || 302
|-
| style="text-align: left;" | Hotele të tjera || 3 || 100 || 193
|}
Burimi:<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |title=www.tirana.gov.al >> Statistikat 06 |access-date=13 qershor 2011 |archive-date=11 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080911063633/http://www.tirana.gov.al/common/images/Statisktikat_06_shqip.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
[[Skeda:07Tirana Clock Tower01.jpg|parapamje|180px|Kulla e Sahatit]]
[[Skeda:Tanners' Bridge, Tirana, Albania 03.jpg|parapamje|180px|Ura e Tabakëve]]
Disa nga pikat turistike që mund të vizitohen në Tiranë janë:
* [[Mozaiku i Tiranës|Mozaiku i Kishës Paleokristiane]]
* Kompleksi muzeal i [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit|Bulevardit "Dëshmorët e Kombit"]] dhe [[Sheshi Skënderbej|Sheshit "Skënderbej"]]
* Parlamenti (Teatri i Kukullave)
* [[Kulla e Sahatit e Tiranës|Kulla e Sahatit]] e ndërtuar në vitin 1830.
* [[Xhamia e Et'hem Beut]]
* [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja Ortodokse e Ringjalljes së Krishtit]]
* [[Katedralja e Shën Palit|Kisha-Katedrale e Shën Palit]]
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës|Varri monumental i Kapllan Pashës]]
* [[Kalaja e Tiranës]]
* [[Pallati i Princeshës Sanije]]
* Rezidenca Mbretërore
* Kompleksi monumental i Sheshit të Flamurit
* Lulishtja publike më e vjetër e qytetit
* Shatërvani i parë i qytetit
* [[Ura e Tabakëve, Tiranë|Ura e Tabakëve]]
* Vendi ku është shpallur Pavarësia
* Rrapi monumental i Tabakëve
* Varrezat e Dëshmorëve si pikë turistike dhe monument artistik.
* [[Pallati i Brigadave]]
* [[Kalaja e Petrelës]]
=== Dajti Ekspres ===
=== Hotele ===
Hotele të njohura në Tiranë janë:
* [[Dajti (hotel)|Hotel Dajti]]
* [[Hotel Tirana]]
* Rogner Hotel
* Sheraton Tirana Hotel
=== Kalatë ===
==== Kalaja e Petrelës ====
[[Skeda:Petrela.jpg|parapamje|Kalaja e Petrelës|242x242px]]
{{Kryesor|Kalaja e Petrelës}}
Kalaja e Petrelës nga zbulimet e bëra, është kala mesjetare e ndërtuar në kohën e sundimit të Perandorit Bizantin [[Justiniani I|Justinianit të I]], në [[Shekulli VI|shekullin e VI]] pas Krishtit. Kjo qe një prej kalave të ngritura prej tij në sistemin mbrojtës së [[Perandoria|Perandorisë]]. Është kala e ngritur mbi një terren me shpate mjaft të pjerrëta, madje nga ana jugore dhe juglindore të thepisura, të cilat e kanë bërë kalanë shumë të mbrojtur. Ajo u ngrit në momentin kur Kalaja e Vilës, kala antike, e cila ndodhet përballë Kalasë së Petrelës, e humbi rëndësinë e saj. Ajo u ngrit kryesisht për qëllime ushtarake. Kalaja e Petrelës kontrollonte [[Via Egnatia|rrugën Egnatia]], dega Durrës-Tiranë-Elbasan, e cila për kohën kishte rëndësi të veçantë. Në fillim të [[Shekulli XIV|shek. XIV-të]] ishte nën sundimin e Topiajve, në atë kohë zotërues midis Matit e Shkumbinit, në një faqe të murit ruhet dhe emblema e parë e Topiajve.<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Petrelës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |language=sq }}</ref>
==== Kalaja e Prezës ====
{{Kryesor|Kalaja e Prezës}}
Barleti përmend Prezën si qyteza e Parthinëve. Fakti që e përmend Barleti tregon se ajo duhet të jetë ndërtuar para rrethimeve të Krujës dhe ndërtimi i saj duhet të jetë në fillim të [[Shekulli XV|shek. XV]] nga Topiasit të cilët ishin zotëruesit e kësaj zone.
Me sa kuptohet, braktiset në kohën e [[Gjon Kastrioti]]t dhe vetë i biri i tij. Pas pushtimit turk asaj iu bënë disa riparime, ndërmjet të tjerave u ndërtua edhe një [[Xhamija|xhami]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |title=www.tirana.gov.al/Historia e Tiranës/Kalaja e Prezës |url-status=dead |access-date=9 maj 2011 |archive-date=26 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226191442/http://tirana.gov.al/?cid=1,8,3 |language=sq }}</ref>
== Ekonomia ==
{{Kryesor|Ekonomia e Tiranës}}
[[Skeda:Twin Towers Tirana, Albania 2017.jpg|parapamje|djathtas|Tirana shërben si qendra ekonomike e të gjithë vendit|290x290px]]
Tirana është qendra më e rëndësishme industriale në [[Albania|Shqipëri]]. Për tu përmendur janë industria e lehtë dhe ushqimore si dhe industria ndërtimore, por edhe industria e ndërtimit të makinerive apo ajo e tekstileve dhe e përpunimit të qelqit. Si në të gjithë vendin ashtu edhe kryeqyteti i Shqipërisë ndodhet në një periudhë tranzicioni. Pas rrëzimit të diktaturës komuniste shumë vepra të dikurshme industriale kanë dalë pjesërisht jashtë përdorimit dhe nuk funksionojnë rregullisht. Por ndërkohë po merren masa të shpejta për rimëkëmbjen dhe vënjen sa më të shpejtë në punë të veprave ekzistuese dhe të reja. Shumica e popullsisë janë sot të punësuar në sektorin e tregtisë dhe atë të ndërtimit, në sektorin e shërbimeve publike, atë turistik dhe si punonjës të shtetit.
== Transporti ==
=== Transporti rrugor ===
{{Kryesor|Linjat e autobuzave në Tiranë}}
[[Skeda:Tirana-Bus.jpg|parapamje|209x209px|Autobusë të rinj]]
Tirana ndodhet rreth 40 km larg portit më të rëndësishëm të vendit, që ndodhet në [[Durrës]]. Qysh prej vitit 2000 dy qytetet lidhen me autostradë. Nga Tirana udhëtojnë përditë autobuzë për në qytetet më të rëndësishme të vendit. Autobusë të rinj, sipas të gjitha standardeve evropiane dhe me të gjitha kushtet e një shërbimi cilësor urban. Ashtu siç është premtuar, Bashkia e Tiranës fillon ndërhyrjen në mjetet e transportit publik si pjesë e paketës së masave të përmirësimit të shërbimit, hartuar në kuadër të strategjisë së transportit, në të cilën u konsiderua parësore përmirësimi i kushteve të komoditetit dhe të lëvizjes në shërbimin e Transportit Publik. E konsideruar si një revolucion i madh në standartet e transportit të Tiranës, ky rinovim do të shtrihet në të gjitha linjat urbane të kryeqytetit, me vënien në funksionim të autobusëve të niveleve më të larta bashkëkohore.
==== Pikat e shtijes së aboneve ====
{| class="wikitable"
!Operatori
!Linja
!Vendndodhja e agjensisë<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane |title=Kopje e arkivuar |url-status=dead |access-date=5 dhjetor 2015 |archive-date=12 dhjetor 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151212104709/http://www.tirana.gov.al/sq/Linjat-Urbane-ne-Tirane |language=sq }}</ref>
|-
|'''Tirana Urban Trans'''
|Porcelani – Sauku
|Rruga “Abdi Toptani” Nr.5
|-
|'''Ferlut'''
|Unaza
|Rruga “Muhamet Gjollesha” (Kioska përballë karburantit 'Start')
|-
|'''P.T.U.Udhetarëve'''
|Kombinat – Kinostudio
|Në Kryqëzimin e Rr. së “Kavajës” me Rr. “Ded Gjo Luli”
|-
|'''Tirana Lines'''
|Lapraka – Instituti Bujqësor
|Tek kioska në krah të Muzeut Kombëtar
|-
|'''Alba Trans'''
|Tirana e re
Uzina autotraktori
Tufina
|Bulevardi Zogu i I, Nr. 97
|}
=== Transporti hekurudhor ===
Trena pasagjerësh të [[Hekurudha e Shqipërisë|Hekurudhës së Shqipërisë]] udhëtojnë gjithashtu rregullisht për në qytetet e Durrësit dhe me tej për në [[Vlora|Vlorë]] si dhe për në [[Pogradec]] dhe për në [[Shkodra|Shkodër]].
=== Transporti ajror ===
Në [[Rinas]] gjendet [[Aeroporti Nënë Tereza|Aeroporti Ndërkombëtar "Nënë Tereza"]], i cili është rreth 25 km larg nga Tirana. Linjat ajrore lidhin Tiranën direkt me metropolet e Evropës Perëndimore, Evropën Lindore dhe prej andej me mbarë botën. Qarkullimi rrugor vitet e fundit ka pasur nje rritje të jashtëzakonshme. Autobuzët, makina të shumta private dhe automjete të rënda transporti qarkullojnë në mbarë vendin. Perveç kësaj është planifikuar dhe ndërtimi i një linje hekurudhore, mbi të cilën do të qarkullojë treni ekspres nga Tirana për në aeroport dhe anasjelltas.
== Institucione e Tiranës ==
[[Skeda:Tirana from South.jpg|parapamje|djathtas|Tirana parë nga pjesa jugore e qytetit]]
[[Skeda:Tirana, palazzo dell'università 08.JPG|parapamje|djathtas|Sheshi Nënë Tereza me godinen e Universitetit Politeknik në sfond]]
=== Biblioteka ===
[[Biblioteka Kombëtare]] u themelua në vitin 1922 dhe kishte 5000 vëllime.
=== Institute Arsimore ===
* [[Universiteti i Tiranës]] (1957)
* [[Instituti i Agrokulturës|Instituti Bujqësor i Tiranës]] (1951)
* [[Akademia e Shkencave]] (1972)
[[Skeda:Tirana - Albanian National Assembly (by Pudelek).jpg|parapamje|djathtas|Godina e Kuvendit]]
=== Institucione qeveritare ===
* Presidenca
* Kryeministria
* Kuvendi
=== Muzetë ===
* [[Muzeu i Shkencave të Natyrës]] (1948)
* [[Muzeu Arkeologjik Kombëtar në Tiranë|Muzeu i Arkeologjisë]] (1948)
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] (1981)
* Muzeu Kombëtar i Përgjimeve “Shtëpia me Gjethe”
* Muzeu i Shkencave të Natyrës "Sabiha Kasimati"
* [[Shtëpia Studio Kadare]]
* Bunk’ Art 1
* Bunk’ Art 2
* [[Muzeu i Bankës së Shqipërisë]]
* Muzeu i Bektashizmit
* Muzeu i Forcave të Armatosura
* Muzeu Mezuraj
* Muzeu i Gruas
== Mediat ==
[[Skeda:Tirana with Dajti 2009.jpg|parapamje|Tirana dhe [[Dajti]] (2009)]]
=== Radio ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 55%;"
|- valign="top"
|
* [[Radio Tirana]]
* Radio Kontakt
* Plus 2 Radio
* AMC Love Radio
* Radio Italia
|
* Radio Planet
* Radio Tirana II
* AlbaKarta Radio Dee-Jay
* Radio 7
* National Radio 1
|
* [[Top Albania Radio]]
* [[Club FM]]
* Top Gold
* Plus 2 Radio
* RFI 1 Monde
|
* Radio ALSAT
* Radio Rock
* Radio Ime
* DW-Deutsche Welle
* Radio NRG
|
* VOA Europe
|}
=== Gazeta ===
{| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 22%;"
|- valign="top"
|
* ''[[Shekulli (gazetë)|Shekulli]]''
* ''[[Albanian Daily News]]''
* ''[[Korrieri]]''
* ''[[Panorama]]''
|
* ''[[Shqip (gazetë)|Shqip]]''
* ''[[Tema (gazetë)|Tema]]''
* ''[[Tirana observer|Tirana Observer]]''
* ''[[Zëri i popullit]]''
|}
=== Televizioni ===
* [[Radio Televizioni Publik Shqiptar|TVSH]]
* [[Top Channel]]
* [[TV Klan]]
* [[Vizion Plus]]
== Sporti ==
* [[KF Tirana]]
* [[KS Dinamo]]
* [[KF Partizani]]
== Trivia ==
[[Skeda:ALB 20070713 img 1260.jpg|parapamje|Kolonat]]
[[Skeda:Tirana Kapllan Pasha Tomb.jpg|parapamje|[[Tyrbja e Kapllan Pashës]]]]
* Lagjja e parë e Tiranës ishte ajo e Bamit.
* [[Xhamia]] në qendër të Tiranës, e quajtur [[Xhamia e Ethem Beut]], filloi të ndërtohej më [[1789]] nga [[Molla Mehmet beu|Molla beu]] i ardhur prej Petrelës dhe u përfundua më [[1821]] nga i biri, [[Et'hem bej Molla|Haxhi Et’hem Beu]], stërnipi i Sylejman Pashës. Për të punuan mjeshtërit më të mirë të Shqipërisë.
* [[Kulla e Sahatit]] u fillua nga Haxhi Et’hem Beu rreth vitit [[1821]]–[[1822]] dhe u përfundua me ndihmat e familjeve të pasura të Tiranës. Montimi i sahatit u bë nga familja Tufina. Më [[1928]] u ble në [[Gjermani]] nga shteti shqiptar një Sahat modern dhe kulla u ngrit në lartësinë 35 m. Gjatë Luftës së Dytë Botërore Sahati u dëmtua, por u rivu në punë në korrik të vitit [[1946]].
* [[Ura e Tabakëve]] (përballë Parlamentit) daton në shekullin XVIII.
* [[Tyrbja e Kapllan Pashës]] (pranë monumentit Ushtari i panjohur) është ndërtuar në vitin 1816.
* [[Kalaja e Petrelës]] ndodhet 12 km nga Tirana dhe daton në shekullin IV para Krishtit. Formën e saj aktuale e mori në shekullin e [[XIII]] nën sundimin e Topiajve dhe më vonë kaloi pronë e familjes së Kastriotëve.
* Mali i Dajtit, në lindje të Tiranës është [[1612]] m i lartë.
* Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm më 8 shkurt [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor [[1925]].
* Tirana është kryeqendra botërore e bektashinjve nga viti 1925, vit kur bektashinjtë u ndaluan dhe u përzunë nga Turqia.
* Rruga e Durrësit është hapur me [[1922]] dhe quhej «Nëna Mbretëreshë». Për ndërtimin e saj u prishën shumë shtepi e kopshte.
[[Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg|parapamje|djathtas|[[Sheshi Skënderbej]]]]
* Godina ekzistuese e Parlamentit u ngrit më [[1924]] dhe fillimisht ka shërbyer si Klubi i Oficerëve. Aty, më [[1 shtator]] [[1928]] [[Ahmet Zogu]] shpalli monarkinë.
* Qendra e Tiranës është projektuar nga arkitektët të njohur italianë të periudhës musoliniane Florestano de Fausto dhe Armando Brasini. Pallati i Brigadave (ish-pallati mbretëror), godinat e Ministrive, Banka Kombëtare dhe Bashkia janë vepra të tyre.
* Bulevardi «Dëshmorët e Kombit» është ndërtuar në vitin [[1930]] me emrin Bulevardi Zogu I. Në periudhën e komunizmit pjesa nga Sheshi Skënderbej deri tek Stacioni i trenit u quajt Bulevardi Stalin.
* [[Pallati i Kulturës]], ku ndodhet [[Teatri i Operas dhe Baletit]] dhe [[Biblioteka Kombëtare]], u përfundua më [[1963]]. Ai u ndërtua mbi ish-pazarin e vjetër të Tiranës dhe tulla e parë u vendos nga Hrushovi më 1959.
* [[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]] i ngritur më [[1968]], është vepër e [[Odhise Paskali]]t në bashkëpunim me Andrea Mano dhe Janaq Paço. Ai u vendos me rastin e 500 vjetorit te vdekjes së heroit kombëtar
* [[Monumenti Nëna Shqipëri]], 12 m i lartë, u përurua në varrezat « Dëshmorët e Kombit » më [[1971]].
* [[Akademia e Shkencave]] u përfundua më prill [[1972]].
* Galeria e Arteve Figurative u krijua më [[1976]] dhe në të përfshihen rreth 3200 vepra të autorëve shqiptarë dhe të huaj.
* [[Muzeu Historik Kombëtar]] u ndërtua më [[1981]] dhe mozaiku në ballë të tij titullohet «Shqipëria».
* Qendra Ndërkombëtare e Kulturës, ish-muzeu [[Enver Hoxha]] u përurua më [[1988]]. «Piramida» u projektua nga një grup arkitektësh nën drejtimin e Pranvera Hoxhës dhe [[Klement Kolaneci]]t.
* Ne shek. XVII, Tirana kishte reth 4000 banorë. Në vitin [[1920]] – 17.000 banorë. 1938 – 25.000 banorë.1945 – 40.000 banorë. 1990 – 250.000 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjithë pjesët e tjera të vendit drejt Metropolit, e ka çuar popullsinë e Tiranës mbi 700.000 banorë.
== Qytetarë nderi ==
{|
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Konti Galeacio Ciano (1937)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Konti Galeacio Ciano |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100253/http://tirana.gov.al/common/images/Konti%20GALEACIO%20CIANO.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Anton Jugov (1957)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anton Jugov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100235/http://tirana.gov.al/common/images/Anton%20Jugov.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Nikita Khrushov (1959)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Nikita Khrushov |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100400/http://www.tirana.gov.al/common/images/NIKITA%20KHRUSHOV.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Mahatir Bin Mohammed (1993)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Mahatir Bin Mohammed |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100410/http://www.tirana.gov.al/common/images/KRYEMINISTRI%20I%20MALAJZISE.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Norman Wisdom]] (1995)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Norman Wisdom |access-date=13 maj 2011 |archive-date=24 mars 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324053146/http://www.tirana.gov.al/common/images/NORMAN%20WISDOM%20.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Ibrahim Kodra]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ibrahim Kodra |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074704/http://tirana.gov.al/common/images/IBRAHIM%20KODRA.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Wolfgang Schüssel]] (1996)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Wolfgang Schüssel |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100422/http://www.tirana.gov.al/common/images/WOLFGANG%20SCHUSSEL.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Osman Kazazi]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Osman Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100330/http://www.tirana.gov.al/common/images/OSMAN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Azem Hajdari]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Azem Hajdari |access-date=13 maj 2011 |archive-date=21 korrik 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721013754/http://www.tirana.gov.al/common/images/AZEM%20HAJDARI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Ismail Kadare]] (1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Ismail Kadare |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074846/http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20ISMAIL%20KADARE.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Shefqet Ndroqi (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Shefqet Ndroqi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100348/http://www.tirana.gov.al/common/images/Doktor%20SHEFQET%20NDROQI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Hans Peter Furrer (1999)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hans Peter Furrer |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074935/http://www.tirana.gov.al/common/images/HANS%20PETER%20FURRER.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Sadik Kaceli]] (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sadik Kaceli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100244/http://www.tirana.gov.al/common/images/Piktori_SADIK_KACELI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Hysen Kazazi (2000)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Hysen Kazazi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100432/http://www.tirana.gov.al/common/images/HYSEN%20KAZAZI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Dritëro Agolli]] (2001)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Dritëro Agolli |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100506/http://www.tirana.gov.al/common/images/Shkrimtari%20DRITERO%20AGOLLI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Robert Shvarc]] (2002)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Robert Shvarc |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074756/http://www.tirana.gov.al/common/images/Perkthyesi%20ROBERT%20SHVARS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Haxhi Dedë Reshat Bardhi|Baba – Reshat Bardhi]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Reshat Bardhi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=27 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227074611/http://www.tirana.gov.al/common/images/Baba%20-%20RESHAT%20BARDHI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Rrok Mirdita|Arqipeshkvi Mitropolit Rrok Mirdita]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Rrok Mirdita |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100217/http://www.tirana.gov.al/common/images/Arqipeshkvi%20%20Mitropolit%20RROK%20MIRDITA.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[Anastasi Janullatos|Kryepeshkopi Anastas Janollatos]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Anastasi Janullatos |access-date=13 maj 2011 |archive-date=2 dhjetor 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202052318/http://www.tirana.gov.al/common/images/Kryepeshkopi%20%20ANASTAS%20JANOLLATOS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Haxhi Hafis Sabri Koçi (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Haxhi Hafis Sabri Koçi |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100149/http://www.tirana.gov.al/common/images/Haxhi%20Hafis%20Sabri%20KOCI.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
| style="vertical-align:top; width:25em;" |
* Emiri Sheik Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah (2008)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100327/http://www.tirana.gov.al/common/images/SHEIK_SABAH.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* [[George Soros]] (2005)<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |title=www.tirana.gov.al/Qytetarë Nderi/George Soros |access-date=13 maj 2011 |archive-date=12 tetor 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012100158/http://www.tirana.gov.al/common/images/Filantropisti_GEORGE%20SOKOS.pdf |url-status=dead |language=sq }}</ref>
* Kristo Frashëri (2012) <ref>{{Cite web |title=“Qytetar Nderi” historianit Kristo Frashëri - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/qytetar-nderi-historianit-kristo-frasheri |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al |language=sq}}</ref>
* Adem Demaçi (2016)<ref>{{Cite web |title=Bashkia e Tiranës nderon me titullin “Qytetar Nderi” Adem Demaçi - Bashkia Tirane |url=https://tirana.al/artikull/bashkia-e-tiranes-nderon-me-titullin-qytetar-nderi-adem-demaci |access-date=2023-02-27 |website=tirana.al |language=sq}}</ref>
|}
== Pamje nga qyteti ==
<gallery style="align:center" styles="align:center">
Skeda:Tirana - Skanderbeg Square (Sheshi Skënderbej) - by Pudelek.jpg| [[Sheshi Skënderbej]]
Skeda:07Tirana Skenderbeg-Denkmal03.jpg|[[Monumenti i Skënderbeut në Tiranë|Monumenti i Skënderbeut]]
Skeda:Tirana's Boulevard.jpg|Bulevardi kryesor
Skeda:Bunkeri në Tiranë.jpg| Bunkeri në Tiranë
Skeda:Tirana në muajin prill.jpg|Tirana në prill
Skeda:Clock Tower Tirana 2017.jpg|Kulla e Sahatit
Skeda:Pazari i Ri, Tirana Albania 2017.jpg|Pazari i ri
Skeda:Pazari i ri.jpg|image_skyline e pazarit te rinovuar
Skeda:Kalaja e petreles .jpg|Kalaja e Petrelës, në rrethinat e qytetit
Skeda:Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg|Qendra Tregtare 'Toptani'
</gallery>
== Panorama ==
{{Kryesor|Wikipedia:Projekti Fotoalbumi/Tirana}}
; Tirana nga Dajti
{{Wide image|Tirana_Albania_pano_2004-07-14.jpg|1000px}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://-tirana-.page.tl Komuniteti i kryeqytetit të Shqipërisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 shkurt 2017 }}
* [http://www.tirana.gov.al Faqja zyrtare e Tiranës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110414082050/http://www.tirana.gov.al/ |date=14 prill 2011 }}
* [https://web.archive.org/web/20140914051425/http://galeria.albeu.com/galeri.php?hap=Qytete-Shqiptare_Tirana Foto albumi i Tiranës]
* [http://www.tiranacity.com Faqja e Tiranes]
* [https://web.archive.org/web/20051105004030/http://www.tirana-online.de/bilder/tiranakarte.gif Harta e Tiranës]
* [https://web.archive.org/web/20060529085516/http://pages.albaniaonline.net/guida2001/curiosities%20about%20tirana.htm A e dini se? -Tirana]
* [https://web.archive.org/web/20120210210354/http://clicktirana.com/ ClickTirana.Com - faqe mbi Tiranën]
* [http://www.ssb.no/emner/02/90/doc_200402/doc_200402.pdf Njësitë bashkiake e Tiranës]
* [http://www.tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf Maredheniet me jashte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013003801/http://tirana.gov.al/common/images/Maredheniet_me_jashte.pdf |date=13 tetor 2011 }}
== Shiko dhe këtu ==
{{Bashkia Tiranë}}
{{Lokacioni
| Veriperëndim = [[Vora]]
| Veri = [[Kamza]]
| Verilindje =
| Perëndim = [[Durrësi]]
| Lindje =
| Në mes = Tirana
| Jugperëndim =
| Jug = [[Komuna Baldushk]]<br />[[Elbasani]]
| Juglindje = [[Komuna Krrabë]]
}}
* [[Dajti Ekspres]]
* [[Xhamia e Madhe e Tiranës]]
==Literatura==
* {{cite news |last=Burgen |first=Stephen |work=[[The Guardian]] |title='Build it and they will come': Tirana's plan for a 'kaleidoscope metropolis' |url=https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |access-date=20 nëntor 2020 |date=29 tetor 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120113513/https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/29/tirana-2030-albania-capital-plan-erion-veliaj |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Akkam |first=Alia |publisher=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |title=The Capital of Albania Has Transformed Into a Lively, Affordable Destination |url=https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 tetor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112034/https://www.vogue.com/article/where-to-go-in-tirana-albania |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Hillsdon |first=Mark |publisher=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |title=The European capital you'd never thought to visit (but really should) |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |access-date=20 nëntor 2020 |date=27 shkurt 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112327/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/albania/articles/tirana-albania-what-to-see-and-do-on-a-weekend-break/ |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=Crevar |first=Alex |work=[[The New York Times]] |title=Tirana, Breaking Free From Communist Past, Is a City Transformed |url=https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=28 gusht 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120112644/https://www.nytimes.com/2015/08/30/travel/tirana-restaurants-bars.html |archive-date=20 nëntor 2020 |language=en}}
* {{cite news |last=McRae |first=Hamish |work=[[The Independent]] |title=Albania: Charmed by Tirana |url=https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |access-date=20 nëntor 2020 |date=13 shtator 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704161151/https://www.independent.co.uk/travel/europe/albania-charmed-by-tirana-928159.html |archive-date=4 korrik 2020 |language=en}}
* {{cite journal |last=Capolino |first=Patrizia |title=Tirana: A Capital City Transformed by the Italians |year=2011 |journal=Planning Perspectives |volume=26 |issue=4 |pages=591–615 |doi=10.1080/02665433.2011.601610 |bibcode=2011PlPer..26..591C |s2cid=143255786 |language=en}}
== Referime ==
{{reflist|3}}
{{commons}}
{{Tirana}}
{{Qarku i Tiranës}}
{{AL-Vendbanime}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Tiranë]]
[[Kategoria:Qytete në Shqipëri]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]]
numcorbxy9zwp3r18zr16mjkviua102
Roma
0
3321
2939404
2917148
2026-04-08T00:51:53Z
Shqiperia2000
65435
2939404
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Roma
| official_name = Roma Capitale
| native_name = Roma
| settlement_type = [[Kryeqytet]] dhe [[Komuna (Itali)|komunë]]
| nickname = ''Urbs Aeterna''<br />{{small|Qyteti i Përjetshëm}}<br />''[[Caput Mundi]]''<br />{{small|Kryeqyteti i botës}}<br />Froni i Shën Pjetrit
| image_flag = Flag of Rome.svg
| flag_link = Flamuri i Romës
| image_seal = Insigne Romanum coronatum.svg
| seal_link = Stema e Romës
| image_skyline = Collage Rome.jpg
| image_caption =
| established_title = Themeluar
| established_date = 21 prill 753 p.e.s.
| founder = [[Romuli]] ([[Remi dhe Romuli|legjendar]])<ref name="britannica">{{cite encyclopedia |title=Rome |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Rome |access-date=2026-04-08 |language=en}}</ref>
| image_map = Map of comune of Rome (metropolitan city of Capital Rome, region Lazio, Italy).svg
| map_caption = Territori i ''comune'' (''Roma Capitale'', me të kuqe) brenda Qytetit metropolitan të Romës Kryeqytet (me të verdhë). Pika e bardhë në qendër është [[Qyteti i Vatikanit]].
| pushpin_map = Italy
| pushpin_map_caption =Vendndodhja në Itali
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|41|53|36|N|12|28|58|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]{{efn|Gjithashtu përfshin enklavën e [[Qyteti i Vatikanit|Qytetit të Vatikanit]].}}
| subdivision_type2 = [[Rajonet e Italisë|Rajoni]]
| subdivision_name2 = [[Lacio]]
| subdivision_type3 = [[Qytetet metropolitane të Italisë|Qyteti metropolitan]]
| subdivision_name3 = Romë Kryeqytet
| government_type = Sistem kryetar–këshill
| leader_title2 = Legjislatura
| leader_name2 = Asambleja Kapitoline
| leader_title1 = [[Kryetari i Romës|Kryetari]]
| leader_name1 = [[Roberto Gualtieri]] ([[Partia Demokratike e Italisë|PD]])<ref>{{cite web |title=Sindaco |url=https://www.comune.roma.it/web/it/sindaco-roberto-gualtieri.page |publisher=Roma Capitale |access-date=2026-04-08 |language=it}}</ref>
| area_total_km2 = 1287
| area_footnotes = <ref>{{cite web |title=Territorio |url=https://www.comune.roma.it/web-resources/cms/documents/Territorio_RomaCapitale.pdf |publisher=Roma Capitale |access-date=2026-04-08 |language=it}}</ref>
| elevation_m = 21
| population_total = 2797266
| population_as_of = 31 dhjetor 2024
| population_footnotes = <ref>{{cite web |title=CAP.2 POPOLAZIONE – Annuario statistico 2025 |url=https://www.comune.roma.it/web-resources/cms/documents/02_Popolazione_Annuario_2025.pdf |publisher=Roma Capitale |access-date=2026-04-08 |language=it}}</ref>
| population_rank = [[Lista e qyteteve të Evropës sipas popullsisë|8-ta]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = italisht: ''romano'' (m.), ''romana'' (f.)
| timezone1 = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 00100; 00118–00199
| area_code_type = Prefiksi lokal
| area_code = 06
| website = {{URL|www.comune.roma.it}}
}}
'''Roma''' është kryeqyteti i Italisë, kryeqyteti i rajonit [[Lacio]] dhe kryeqendra e [[Provinca e Romës|Provincës së Romës]]. Me mbi 2.900.000 banorë në 1,285.3 km<sup>2</sup> (496,3 sq mi), ajo është edhe qyteti më i madh dhe më i populluar i vendit.I vendosur në pjesën qendrore-perëndimore të gadishullit italian, në lumin Tiber.
Historia e Romës së përfshin më shumë se dymijë vjeçarë. Roma ishte kryeqyteti i Mbretërisë Romake, Republikës Romake dhe Perandorisë Romake, e cila ishte fuqia dominuese në Evropën Perëndimore dhe tokat në kufi Mesdheut për më shumë se shtatëqind vjet nga 1 shekulli 1 para Krishtit e deri në shekullin e 7-të dhe qyteti konsiderohet si një nga vendlindjet e qytetërimit perëndimor. Që nga shekulli 1 pas Krishtit Roma ka qenë selia e papatit dhe, pas përfundimit të dominimit bizantin, në shekullin e 8-të ajo u bë kryeqyteti i Shteteve të Papës, që zgjati deri në 1870. Në 1871 Roma u bë kryeqyteti i Mbretërisë së Italisë, dhe në vitin 1946 i Republikës Italiane.
Pas Mesjetës, Roma u qeveris nga papë të tillë si Alexander VI dhe Leo X, të cilët e shndërruan qytetin në një nga qendrat kryesore të Rilindjes Italiane, së bashku me [[Firence]]n. Versioni i tanishëm i bazilikës së Shën Pjetrit u ndërtua dhe Sistine Chapel u pikturua nga Michelangelo. Artistë dhe arkitektë të famshëm të Rilindjes, të tillë si Bramante, Bernini dhe Raphaeli kanë banuar për disa kohë në Romë, duke kontribuar në arkitekturën baroke të saj.
Roma është renditur nga GaWC në vitin 2010 si një beta + E qytet botëror, si dhe 28 të qytetit më të rëndësishme globale. Në vitin 2007, Roma ishte e 11-më-qyteti i vizituar në botë, 3 më të vizituara në Bashkimin Evropian, dhe tërheqje më të njohura turistike në Itali. Qyteti është një nga të Evropës dhe më të suksesshme në botë qytetit "markave", si në aspektin e reputacionit dhe pasuritë. Qendra e saj historike është e shënuar nga UNESCO si një Site Trashëgimisë Botërore. Monumentet dhe muzetë tilla si Muzetë e Vatikanit dhe Colosseum janë ndër destinacionet e 50 më të vizituara në botë turistik (të Muzetë e Vatikanit marrjen 4.2 milion turistë dhe Colosseum marrin 4 milionë turistë çdo vit). Roma priti Lojërat Olimpike Verore të vitit 1960.
Kryeqyteti i Italisë shërben edhe si kryeqyteti i rajonit të Lazio-s. Me 2,879,728 banorë në 1.285 km2, Roma është gjithashtu distrikti më i populluar i Italisë. Është qyteti i katërt më i populluar në Bashkimin Evropian nga popullsia, pa llogaritur periferitë. Roma është qendra e qytetit Metropolit të Romës, dhe në total ka një popullsi prej 4,355,725 banorë, duke e bërë kështu atë qytetin më të populluar metropolitan në Itali.
Roma shtrihet në pjesën qendrore-perëndimore të Gadishullit Italian, brenda rajonit të Lazio-s, përgjatë brigjeve të Tiber. Qyteti i Vatikanit (shteti më i vogël në botë), është një vend i pavarur brenda kufijve të qytetit të Romës, shembulli i vetëm ekzistues i një vendi brenda një qyteti: për këtë arsye Roma shpesh është përkufizuar si kryeqyteti i dy shteteve.
Historia e Romës përfshin 28 shekuj. Ndërsa mitologjia Romake daton nga themelimi i Romës rreth vitit 753 para Krishtit, vendi ka qenë i banuar shumë më gjatë, duke e bërë atë një nga qytetet më të vjetër dhe të pushtuar vazhdimisht në Evropë.
Roma u bë kryeqyteti i Mbretërisë Romake, Republikës Romake dhe Perandorisë Romake, dhe vlerësohet nga shumë si Qyteti i parë Imperial dhe metropolit. U quajt për herë të parë Qyteti i Përjetshëm (Latinisht: Urbs Aeterna; Italian: La Città Eterna) nga poeti romak Tibullus, në shekullin I para Krishtit.
Roma u bë në Mesjetë një nga qendrat kryesore të Rilindjes Italiane, dhe më pas vendlindja e stilit barok dhe neoklasicizmit. Artistë, piktorë, skulptorë dhe arkitektë të famshëm e bënë Romën qendrën e veprimtarisë së tyre, duke krijuar kryevepra në të gjithë qytetin. Në 1871, Roma u shpall kryeqyteti i Mbretërisë së Italisë, e cila, në 1946, u kthye në Republika Italiane.
Në vitin 2019, Roma ishte qyteti i 11-të më i vizituari në botë, i treti më i vizituari në Bashkimin Evropian dhe destinacioni më i njohur turistik në Itali. Qendra e saj historike është renditur nga UNESCO, si një sit i trashëgimisë botërore. /NOA.al
== Historia ==
[[Skeda:View from Stpeters bottomcropped.jpg|484x484px|thumb|Një pamje panoramike e Romës nga kupola e Shën Pjetrit]]
=== Historia e hershme ===
Nuk ka dëshmi arkeologjike e pranisë së njeriut në zonën e Romës nga të paktën 14,000 vjet më parë, por shtresa e dendura të mbeturinave shumë më të re errëson paleolitit dhe faqet neolitike. Evidenca e mjeteve gur, qeramikë dhe armë guri dëshmojnë për të paktën 10.000 vjet të pranisë njerëzore. Megjithatë, fuqia e përrallë të njohur të themelimit legjendar të Romës ka tendencë për të hequr vëmendjen nga aktual i saj, dhe shumë më tepër i lashtë, origjina.
==== Themelimi i Romës ====
Themelues i Romës mund të hetohet përmes arkeologjinë, por tregimet tradicionale transmetuar që nga romakët e lashtë vetë shpjegojë historinë më të hershme të qytetit të tyre në drejtim të legjendës dhe mit. Më i njohur i këtyre miteve, dhe ndoshta më i famshëm i të gjitha miteve romake, është historia e Romulus dhe Remus, binjakët të cilët ishin fshehur nga një ujkë. Kjo histori u desh të pajtohet me një traditë të dyfishtë, të caktuar më herët në kohë, që kishte Enea refugjatëve Trojan ikur për në Itali dhe e gjeti linjen e Romakëve me anë të Iulus birit të tij, adash i dinastisë Julio-Claudian.
====Monarkia, republika dhe perandoria====
Historia e hershme Romës është fshehur në legjendë. Sipas traditës romake, qyteti u themelua nga Romulusi më 21 prill 753 BC. Origjina legjendare e qytetit tregon se Romulusi dhe Remusi vendosën për të ndërtuar një qytet. Pas një argumenti lidhur ndaj cilës nga 7 kodrat në të cilat do të themelohej qyteti, Romulusi vrau Remusin vëllain i tij. Poeti romak Virgjili i referohet këtij besimi, kur ai përshkruan se si Enea i shpëton rënies së Trojës duke ardhur në Latium(Itali) për të gjetur një linjë të zbriste tek Romulus, i pari mbret i Romës. Dëshmi arkeologjike mbështet pikëpamjen se Roma u rrit nga vendbanimet baritore mbi kodrën paltine ndërtuar në zonën e Forumit ardhshëm romak. Ndërsa disa Arkeologët thonë se Roma u themelua me të vërtetë në mes të shek 8 p.e.s, data është objekt polemikash. Zgjidhje origjinale zhvilluar në kryeqytetin e Mbretërisë Roman (sundohej nga shtatë mbretër të një pas njëshëm por jo detyrimisht të lidhur me gjak, sipas traditës), dhe pastaj Republikës Romake (nga 510 BC, qeverisur nga Senati), dhe në fund të Perandorisë romake (nga 27 pes, vendosi nga një perandor). Ky sukses varet nga: gjenialiteti dhe epërsia ushtarake,mbizoterimin mbi rrugët e tregtisë, kthyerja e Siçilisë,Kartagjenës dhe më vonë Egjiptit(me tokat e tyre pjellore) në hambare të perandorisë, themele të përbashkëta kulturore me greqinë (që e bënë nënshtrimin e popullësive të reja më të leht),një sistem burokratik mjaft efikas dhe asimilimi selektiv i qytetërimeve fqinje, sidomos më të etruskëve dhe të kolonistëve grek. Nga themelimi i saj, edhe pse kishte humbur beteja të rastit, Roma kishte një rekord thuajse "të pastër" fitoresh në luftë deri në 386 p.e.s, kur ajo u zënë pak nga Gauls. Sipas legjendës, Gauls ofrohet për të dhënë shpinën e Romës të popullit të saj për një mijë paund prej ari, por romakët e refuzuan, duke preferuar të marrë përsëri qytetin e tyre me forcën e armëve sesa kurrë duke pranuar humbjen, pas së cilës romakët gjetën në qytet në të njëjtin vit.
Republika ishte e pasur, të fuqishëm dhe të qëndrueshëm para se ajo u bë një perandori.
Sipas traditës, Roma u bë një republikë në 509 p.e.s. Megjithatë, u nevojitën disa shekuj që qyteti i përjetshëm, të arrinte madhështinë e i imagjinatës popullore, dhe kjo u bë vetëm një perandori e madhe(zyrtarisht) pas sundimit të Perandor Augustit i njohur më parë si Oktavian(nipi i Jul Çezarit). Nga viti 264 p.e.s pranohet si viti në të cilin Roma siguroi hegjemoninë e saj mbi gjith gadishullin Italian, duke pushtuar dhe mundi Sabinët, Etruskëve, Samnitët dhe shumicën e kolonive greke në Sicili, Kampania dhe Italinë Jugore në përgjithësi. Gjatë luftërave punike midis Romës dhe Perandorisë së madhe detare të Kartagjenës, shteti i Romës u rrit më tej, pasi ajo u bë kryeqyteti i një perandorie jashtë gadishullit për herë të parë. Duke filluar në shekullin e 2, Roma shikoi një zgjerim të konsiderueshëm të popullsisë si fermerëve italianë, të drejtuar nga fermat e etërve të tyre me ardhjen e masive, rob-operuar fermat, të quajtur rimekembjen dyndën në qytet në një numër të madh. Fitorja mbi Kartagjenën në Siçilinë perëndimore siguroi jo vetëm fundin e Luftës së Parë Punike,por solli edhe dy krahinave të reja, Sicilin, Korsikën dhe Sardenjan si pjesë e bisedave të paqes që u zhvilluan më vonë. Pjesët e Spanjë (Hispania) ndjekur, dhe në fillim të shekullit të 2-romakët u përfshirë në punët e botës greke. Deri atëherë qytetërimi grek ishte në rënie, ishte parë që në luftën Romako-Maqedonase (të 214-205 p.e.s) se asnjë nga shtetet trashgimtare të Aleksandrit të Madh nuk do të ishte në gjendje ti bënte ball kontrollit romak dhe ato filluan të mbështeten mbi trupa mercenare për mbrojtjen e tyre. Kjo çoi në rënien e Greqisë pas Betejës së Korinthit (146 p.e.s) dhe vendosjen e kontrollit romak mbi Greqi.
Perandoria Romake kishte filluar më zyrtarisht kur Perandori Augustus (63 BC-14 AD, i njohur si Oktavian para hyrjes së tij fron) të themeluar në Principate në 27 pes. Ky ishte një sistem monarki e cila u kryesua nga një fuqi perandori mbajnë për jetën, në vend se duke e bërë vetë diktatori si Julius Cezari ikishte bërë, e cila kishte rezultuar në vrasjen e tij më 15 mars, 44 BC. Në shtëpi, Perandori Augustus filloi një program të madh të reformës sociale, politike dhe ekonomike dhe i madh në shkallë rindërtimin e qytetit të Romës. Qyteti u bë i pasur me ndërtesa mbresëlënëse dhe madhështore të reja, pallateve, forume dhe basilicae. Augustus u bë një mbrojtës i madh dhe i ditur e artit, dhe gjykata e tij u ndoq nga poetë të tillë si Virgil, Horace dhe Propertius. Sundimi i tij gjithashtu ka themeluar "Paxa Romana"(Paqen Romake), një periudhë e artë e paqes relative dhe zhvillimit ekonomik dhe kulturor e cila zgjati rreth 200 vjet. Pas sundimit të tij ishin perandorë të tilla si Caligula, të Nero, Trajanit, dhe Hadrian, për të përmendur disa. Romake perandori Nero ishte i njohur edhe për ekstravagancë e tij, mjerimi tiranisë, dhe mitin se ai ishte perandori i cili "i binte violinës teksa Roma digjej" gjatë natës së 18 në 19 korrik AD 64. Murtaja Antonine e 165-180 besohet të ketë vrarë sa më shumë që një të tretën e popullsisë.
Dominati Romak zgjeruar mbi shumicën e Evropës Perëndimore dhe në brigjet e Mesdheut, megjithëse ndikimi i saj përmes shteteve kliente dhe/ose vasale ishte më i gjërë se sa kufijtë e saj formale. Popullsia e qytetit kaloi një milion banorë. Për gati shtatëqind vjet, Roma ishte qyteti më i rëndësishm politikisht, më i pasur, dhe më e madhe jo vetëm në botën perëndimore por në të gjithë planetin. Pasi Perandoria filloi të bjerë dhe u nda, ajo humbi statusin e saj si kryeqytet i perandorisë ndaj Milanos dhe pastaj Ravenës për shkak se ato mund të mbroheshin më lehtësisht, dhe u tejkalua në famë nga kryeqyteti i Perandorisë Romake të Lindjes, Konstandinopoja, të cilit banorët grek vazhduan ndër shekuj duke e thirrur veten Romak.
=== Mesjeta ===
Peshkopi i Romës u bë Papa për shkak të rritjes së rëndësisë së tij politike dhe fetare, sipas perandorit Konstantin I. set Papa i Romës si qendër e Kishës Katolike. Pas Plaçkitjes së Romës në vitin 410 nga Alariku i I dhe rënien e Perandorisë Perëndimore Romake në vitin 476, Roma alternuar midis kontrollit të Perandorisë Bizantin dhe mbretërive të reja gjermanike. Popullsia e saj ka rënë nga më shumë se një milion në 210 AD në 35.000 thjeshtë gjatë Mesjetës, duke ulur qytetin zvarrisës për grupet e ndërtesave të banuara shpërndar midis zonave të mëdha të rrënojave dhe vegjetacionit. Roma mbeti formalisht pjesë e Perandorisë Bizantine deri 751 pas Krishtit, kur lombardëve shuhet në fund Exarchate e Ravenna e cila ishte territori i fundit Bizantin në Italinë veriore. Në 756, Pepin i Shhkurtri i dha juridiksion të përkohshëm Papës mbi Romën dhe zonat përreth, duke krijuar shtetet teokratike të Papës(pararendësit e Vatikanit të sotëm). Në 846, myslymanët arab pushtuan Romën duke plaçkitur bazilikën e Shën Pjetrit.
Roma mbeti kryeqyteti i Shteteve të Papës deri në aneksimin e saj nga ana e Mbretërisë së Italisë në 1870, qyteti u bë një vend pelegrinazhi i madh gjatë mesjetës dhe fokusi i përpjekjeve ndërmjet papatit dhe Perandoria e Shenjtë Romake duke filluar me Karli, i cili u kurorëzua perandor i parë i saj në Romën e vitit 800 nga Papa Leo III. Përveç një kohë të shkurtër si një qytet i pavarur gjatë Mesjetës, Roma mbajtur statusin e saj si kryeqytet Papës dhe "Qyteti i shenjtë" për shekuj me radhë, edhe kur Papati shkurtimisht u zhvendos në Avignon simbolit 1309-1377).
=== Periudha e hershme moderne ===
Gjysma e dytë e shekullit të 15-të pa vend e në lëvizje Rilindjes italiane në Romë nga Firence. Papati dëshironte të barabartë dhe të mposhtin madhështinë e qytete të tjera italiane dhe për këtë qëllim krijuan kishat gjithnjë e më të tepruar, urat, sheshet qytetit dhe hapësira publike, duke përfshirë bazilikën një shenjtor të ri Pjetrit, të Kapelën Sistine, Ponte Sisto (ura e parë për jetë ndërtuar në të gjithë Tiber prej antikitetit), dhe Piazza Navona. Papët ishin edhe padronët e artit të angazhohen artistë të tillë si Michelangelo, Perugino, Raphael, të Ghirlandaio, e Luca Signorelli, të Botticelli, dhe Cosimo Rosselli.
Periudha ishte gjithashtu i turpshëm për korrupsion papale, me Papët shumë fathering fëmijë, dhe të angazhohen në nepotizëm dhe Simonin. Korrupsioni i papëve dhe ekstravaganca e projekteve të tyre të ndërtimit të udhëhequr, pjesërisht, për të Reformimit dhe, nga ana tjetër, e Counter-Reformimit. Papët, të tilla si Aleksandër VI, ishin të njohur edhe për dekadencën e tyre, partive të egra, e shpenzime të tepruara dhe jetën e pamoralshme. Megjithatë, nën këto papë ekstravagante dhe të pasur, Roma u shndërrua në një qendër të artit, poezi, muzikë, letërsisë, arsimit dhe kulturës. Roma u bë i aftë për të konkurruar me qytetet e tjera të mëdha evropiane të asaj kohe në drejtim të pasurisë, madhështia, artet, njohuritë dhe arkitekturës.
Periudha e Rilindjes ndryshuar fytyrën e Romës në mënyrë dramatike, me vepra si Pietà nga Michelangelo dhe afresket e Apartament Borgia, bëri të gjitha gjatë mbretërimit të pafajshëm. Roma arriti pikën më të lartë të shkëlqimit nën Papa Julius II (1503-1513) dhe pasardhësit e tij Leo X dhe Clement VII, të dy anëtarë të familjes Medici. Në këtë periudhë njëzet vjeçare Roma u bë një nga qendrat më të mëdha të artit në botë. Bazilika e vjetër e Shën Pjetrit e ndërtuar nga perandori Konstandini i Madh (i cili deri atëherë ishte në një gjendje të tmerrshme) është shkatërruar dhe një të ri filluar. Qyteti priti artistët si Ghirlandaio, të Perugino, të Botticelli dhe Bramante, i cili ndërtoi tempullin e Shën Pjetrit në Montorio dhe planifikuar një projekt të madh për të rinovuar në Vatikan. Raphael, i cili në Romë u bë një nga piktorët më të famshëm të Italisë krijuar afreske në Farnesina Villa, dhoma e Raphael-së, plus shumë piktura të tjera të famshme.
Mikelanxhelo filloi dekorimin e tavanit të Kapelën Sistine dhe ekzekutuar statuja e famshme e Moisiut për varrin e Julius. Roma ka humbur pjesërisht karakterin e saj fetar, duke u bërë gjithnjë e më shumë një qytet i vërtetë Rilindjes, me një numër të madh të festave popullore, racave kali, partitë, intrigat dhe episode shthurur. Ekonomia e saj ishte e pasur, me praninë e disa bankierëve toskan, duke përfshirë Agostino Chigi, i cili ishte një mik i Raphael dhe një mbrojtës i arteve. Para vdekjes së tij të hershme, Raphael gjithashtu promovoi për herë të parë ruajtjen e rrënojave të lashta. Lufta midis Francës dhe Spanjës në Evropë shkaktoi plaçkitje e parë të qytetit në më shumë se një mijë vjet. Në 1527 në Landsknechts e perandorit Charles V shkarkua qytetin, duke e vënë në një fund të papritur në moshën e artë të Rilindjes në Romë.
Duke filluar me Këshillin e Trentit ne 1545, Kisha filloi kundër-reformimit si një përgjigje ndaj Reformimit, një shkallë të gjerë në pyetje të autoritetit të Kishës në çështjet shpirtërore dhe çështjet qeveritare. (Kjo humbje e besimit pastaj të çojë në ndërrime të mëdha të pushtetit larg nga Kisha.) Nën papë prej Piut IV në Sixtus V, Roma u bë qendra e katolicizmit reformuar dhe pa vendosjen e monumenteve të reja të cilat kremtohen madhështinë rivendosur papatit-së. Papë dhe kardinalët e shekujve 17 dhe në fillim të 18-të ka vazhduar lëvizjen duke peizazh qytetit pasurohet me ndërtesa stilit barok. Gjatë Epokës së Iluminizmit, ide të reja arriti edhe qyteti përjetshëm, ku papati mbështetur studimet arkeologjike dhe përmirësuar mirëqenien e njerëzve. Por jo gjithçka shkoi mirë për Kishën gjatë Counter të Reformimit.
Ka qenë pengesat në përpjekjet për të frenojnë e anti-Kishës politikat e fuqive evropiane të kohës. Pengesë më i dukshëm ndoshta duke qenë në 1773, kur Papa Klementi XIV u detyrua nga fuqitë sekulare të ketë mënyrë jezuit shtypur.
=== Periudha e vonë moderne dhe bashkëkohore ===
Rregulli i papëve u ndërpre nga Republika jetëshkurtër Roman (1798), e cila ishte ndërtuar nën ndikimin e Revolucionit Francez. Gjatë sundimit të Napoleonit, Roma u aneksua në Perandorinë Franceze. Pas rënies së Napoleonit, shteti Kisha nën papës u rikthye përmes Kongresit të Vjenës të 1814. Në 1849, një tjetër Republika Romake u ngrit në kuadër të revolucioneve të 1848. Dy prej figurave më me ndikim të bashkimit italian, Giuseppe Mazzini dhe Giuseppe Garibaldi, luftuan për republikën jetëshkurtër.
Roma u bë fokusi i shpresat e bashkimit italian kur pjesa tjetër e Italisë u ribashkua nën Mbretërisë së Italisë me një kapital të përkohshëm në Firence. Në 1861, Romë u shpall kryeqyteti i Italisë, edhe pse ai ishte ende nën kontrollin e Papës. Gjatë viteve 1860, në gjurmët e fundit të Shteteve të Papës ishin nën mbrojtjen e Francës, në sajë të politikës së jashtme të Napoleon III. Dhe kjo ishte vetëm kur kjo u ngrit në 1870, për shkak të shpërthimit të Luftës Franko-Prusiane, se trupat italiane ishin në gjendje për të kapur Roma hyjnë në qytet përmes një shkeljeje në afërsi Porta Pia. Më pas, Papa Pius IX shpalli veten si të burgosur në Vatikan, dhe në vitin 1871 kryeqyteti i Italisë u zhvendos nga Firence në Romë.
Menjëherë pas Luftës së Parë Botërore, Roma dëshmuar ngritjen në pushtet të fashizmit italian udhëhequr nga Benito Musolini, të cilët marshuan në qytet në vitin 1922, përfundimisht deklaruar një perandori të re dhe formoi aleanc ushtarake "Pakti i Çelikut" midis Italinë dhe Gjermanisë naziste. Periudhën midis dy luftërave pa një rritje të shpejtë në popullsinë e qytetit, që tejkaluar 1.000.000 banorë. Në Luftën e Dytë Botërore, për shkak të statusit të saj të një qyteti të hapur, Roma kryesisht shpëtuar fatin tragjik të qyteteve të tjera evropiane, por u pushtua nga gjermanët nga armëpushimit italiane deri në çlirimin e saj më 4 qershor 1944. Megjithatë, më 19 qershor 1943 në Romë u bombardua nga forcat anglo-amerikane, duke qenë një nga zonat më të vështira të goditura në distriktin San Lorenzo, duke rezultuar në rreth 3.000 vdekje dhe 11.000 të plagosur.
Roma u rrit tmerrësisht pas luftës, si një nga forcat lëvizëse prapa "mrekulli ekonomike" italiane të pasluftës rindërtimit dhe modernizimit. Ai u bë një qytet në modë në vitet 1950 dhe 1960 e hershme, vitet e "la dolce vita" ("Jeta e ëmbël"), me fima popullore klasike të tilla si Ben Hurit, Quo Vadis, Roman pushime dhe La Dolce Vita duke u filmuar në portreti qytetit "Cinecittà Studios". Një prirje e re në rritje në popullsinë vazhdoi deri nga mesi i viteve 1980, kur prinderve kishte më shumë se 2.800.000 banorë, pas kësaj, popullata filloi të bjerë ngadalë si banorët më të lëvizur në rrethinat e afërta.
== Demografia ==
[[Skeda:Rome (comune) population pyramid in 2022.svg|parapamje|256x256px|Piramida demografike e komunës së Romës në 2022]]
Në kohën e Augustit perandorit, Roma ishte qyteti më i madh në botë: me një popullsi prej rreth një milion njerëz (në lidhje me madhësinë e Londrës në fillim të shekullit të 19-të, kur Londra ishte qyteti më i madh në botë).
Pas rënies së Perandorisë Romake Perëndimore, popullsia e qytetit ra në mënyrë dramatike në më pak se 50.000 njerëz, dhe vazhdon të ngecë në vend ose ose tkurret deri Rilindjes. Kur Mbretëria e Italisë aneksuar në Romë në vitin 1870, qyteti kishte një popullsi prej rreth 200.000, i cili me shpejtësi në rritje për 600,000 nga prag të Luftës së Parë Botërore regjimi fashist i Musolinit u përpoq për të bllokuar një rritje e tepruar demografike e qytetit, por nuk arriti për të parandaluar atë nga arritja e një milion njerëz nga fillim të viteve 1930. Pas Luftës së Dytë Botërore, rritja e vazhduar, të ndihmuar nga një bum të post-luftës ekonomike. Një bum i ndërtimit gjithashtu krijoi një numër të madh të periferi gjatë viteve 1950 dhe 1960.<ref>{{Cite web |title=Popolazione residente al 1° gennaio |url=http://dati.istat.it/Index.aspx?DataSetCode=DCIS_POPRES1 |access-date=2022-08-28 |website=dati.istat.it |language=it}}</ref>
Në mes të vitit 2010, ka pasur 2,754,440 banorë në qytetin e duhur, ndërsa disa 4.2 milion njerëz kanë jetuar në zonën më të madhe të Romës (e cila mund të identifikohet me rreth krahinës së saj administrative, me një dendësi të popullsisë prej rreth 800inhab./km2 shtrihen mbi më shumë se 5.000 km2). Të miturit (fëmijët e moshave 18 dhe të rinj) arritën në 17.00 për qind të popullsisë në krahasim me numrin e pensionistëve që 20,76 për qind. Kjo krahasohet me mesataren italiane e 18.06 për qind (të mitur) dhe 19.94 për qind (pensionistët).Mosha mesatare e një rezident romak është 43 në krahasim me mesataren italiane të 42. Në pesë vitet ndërmjet 2002 dhe 2007, popullsia e Romës u rrit me 6.54 për qind, ndërsa Italia, si një e tërë u rrit me 3.56 për qind. Shkalla aktuale e lindjes të Romës është 9.10 lindje për 1,000 banorë në krahasim me mesataren italian 9.45 lindjeve.
== Qeveria ==
[[Skeda:Musei Capitolini 20150812.jpg|parapamje|[[Piazza del Campidoglio|Palazzo Senatorio]], selia e komunës së Romës. Ajo ka qenë një bashki që nga viti 1144, duke e bërë atë bashkinë më të vjetër në botë.<ref name="Falconi">{{cite book|first=Fabrizio|last=Falconi|year=2015|title=Roma segreta e misteriosa|publisher=[[Newton Compton Editori]]|isbn=9788854188075 |url=https://books.google.com/books?id=rgrkCgAAQBAJ| access-date=19 gusht 2019|language=it}}</ref>]]
[[Skeda:Quirinale palazzo e obelisco con dioscuri Roma.jpg|parapamje|djathtas|[[Palazzo del Quirinale]], selia e tanishme e [[Presidenti i Italisë|Presidentit të Republikës Italiane]]]]
Roma përbën një komunë speciale, të quajtur ''"Roma Capitale"'',<ref>{{cite web |url=http://www.comune.roma.it/wps/portal/pcr?contentId=NEW151061&jp_pagecode=newsview.wp&ahew=contentId:jp_pagecode |title=Roma diventa Capitale |access-date=6 mars 2012 |language=it |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205130517/http://www.comune.roma.it/wps/portal/pcr?contentId=NEW151061&jp_pagecode=newsview.wp&ahew=contentId:jp_pagecode |archive-date=5 shkurt 2012}}</ref> dhe është më e madhja si për sa i përket sipërfaqes së tokës dhe popullsisë, midis 8101 komunave të Italisë. Ajo qeveriset nga një kryetar bashkie dhe një këshill bashkiak. Selia e komunës është ''Palazzo Senatorio'' në [[Kodra e Kapitolinës|Kodrën e Kapitolinës]], selia historike e qeverisë së qytetit. Administrata lokale në Romë zakonisht quhet "''Campidoglio''", emri italian i kodrës. Palazzo Senatorio, selia e bashkisë së Romës, ka qenë një bashki që nga viti 1144 e.r., duke e bërë atë bashkinë më të vjetër në botë.<ref name="Falconi"/>
Që nga viti 1972, qyteti është ndarë në zona administrative, të quajtura ''municipi'' (njëjës ''municipio'') (deri në vitin 2001 e quajtur ''circoscrizioni''). Ato u krijuan për arsye administrative për të rritur shqendërzimin në qytet. Çdo ''municipio'' qeveriset nga një president dhe një këshill prej njëzet e pesë anëtarësh, të cilët zgjidhen nga banorët e saj çdo pesë vjet. ''Municipi'' shpesh kalojnë kufijtë e ndarjeve tradicionale, jo-administrative të qytetit. Municipi fillimisht ishin 20, më pas 19, dhe në vitin 2013 numri i tyre u reduktua në 15.<ref>{{cite news |title=Roma, sì all'accorpamento dei municipi: il Consiglio li riduce da 19 a 15 |url=http://www.ilmessaggero.it/roma/campidoglio/roma_municipi_accorpamento_consiglio_s_riduzione/notizie/257651.shtml# |access-date=13 mars 2013 |newspaper=Il Messaggero |date=11 mars 2013 |language=it |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130316064219/http://www.ilmessaggero.it/roma/campidoglio/roma_municipi_accorpamento_consiglio_s_riduzione/notizie/257651.shtml |archive-date=16 mars 2013}}</ref>
Roma është kryeqyteti kombëtar i Italisë dhe është selia e [[Sistemi shtetëror në Itali|Qeverisë Italiane]]. Rezidencat zyrtare të [[Presidenti i Italisë|Presidentit të Republikës Italiane]] dhe [[Kryeministri i Italisë|Kryeministrit Italian]], selitë e të dy dhomave të [[Parlamenti i Italisë|Parlamentit Italian]] dhe [[Gjykata Kushtetuese e Italisë|Gjykatës Kushtetuese Italiane]] ndodhen në qendrën historike. Ministritë e shtetit janë të shpërndara nëpër qytet; këtu përfshihet Ministria e Punëve të Jashtme, e cila ndodhet në [[Palazzo della Farnesina]] pranë stadiumit olimpik.
== Ekonomia ==
[[Skeda:Sede BNL Roma.jpg|parapamje|Selia e BNL në Romë]]
Duke qenë kryeqyteti i Italisë, Roma pret të gjitha institucionet kryesore të kombit, si të Kryesisë së Republikës, të qeverisë (dhe Ministeri e saj të vetme), parlamenti, gjykatat kryesore gjyqësore, si dhe përfaqësuesve diplomatikë të të gjitha vendeve për shtetet e Italisë dhe të Qytetit të Vatikanit (interesant, Roma gjithashtu pret, në pjesën italiane të territorit të saj, Ambasada e Italisë për Qytetin e Vatikanit, një rast unik i një Ambasadës brenda kufijve të vendit të vet). Shumë institucione ndërkombëtare janë të vendosura në Romë, sidomos ato kulturore dhe shkencore - të tilla si Instituti Amerikan, në Shkollën Britanike, frëngjisht Akademia, Institutet skandinave, Instituti Arkeologjik gjerman - për nder të bursës në qytetin e Përjetshme, dhe ato humanitare , si FAO-s. Roma, edhe pret organizatat e mëdha ndërkombëtare dhe në mbarë botën politike dhe kulturore, të tilla si Fondi Ndërkombëtar për Zhvillimin Bujqësor (IFAD), Programi Botëror i Ushqimit (WFP), Mbrojtjes i NATO-s College dhe ICCROM, Qendra Ndërkombëtare për Studimin e Ruajtjes dhe Restaurimit të Pasurisë Kulturore. Roma është aktualisht një beta + qytet botëror, duke rënë poshtë nga statusi alfa të saj në vitin 2008, së bashku me Berlin, Stokholm, të Athinës, Pragë, Montreal dhe Vancouver, për të përmendur disa. Me një pikavarazh prej 2.56, Roma u rendit edhe në vitin 2010 si 28 në Indeksin Global qytete (lëviz deri dy vende nga vitit 2008 pozicionin e saj), duke qenë më i lartë qytet në Itali (Milan vjen e dytë në 42). Për më tepër, Roma ishte në vitin 2008, renditet edhe 15 nga të gjitha qytetet e botës për rëndësinë globale, kryesisht për përvoja kulturore.
Me një 2005 GDP e 94376000000 € (US $ 121.500.000.000), qytet prodhon 6.7 për qind të GDP-së kombëtare (më shumë se çdo qytet tjetër të vetme në Itali), dhe shkalla e papunësisë, ulur nga 11.1% në 6.5% midis viteve 2001 dhe 2005 , është tani një nga normat më të ulëta të gjitha kryeqytetet e Bashkimit Europian. Roma rritet +4.4 për qind në vit dhe vazhdon të rritet me një normë më të lartë në krahasim me çdo qytet tjetër në pjesën tjetër të vendit. Kjo do të thotë se ishin Roma një vend, do të ishte vendi i 52 më i pasur në botë me PBB-së, në afërsi të madhësisë me atë të Egjiptit. Roma gjithashtu kishte një GDP 2003 për kokë banori prej € 29,153 (US $ 37,412), e cila ishte e dyta në Itali, (pas Milanit), dhe është më shumë se 134.1% të PBB-së mesatare të BE-së për frymë. Roma, në tërësi, ka të ardhurat më të larta të përgjithshme në Itali, duke arritur euro 47,076,890,463 në vitin 2008, megjithatë, në aspektin e të ardhurave të punëtorëve mesatar, qyteti vendos vetë 9 në Itali, me € 24,509 Në nivel global, punëtorët Romës marrin 30 pagat më të larta në vitin 2009, që vijnë tre vende më të larta se në vitin 2008, në të cilin qytet renditur 33.
Edhe pse ekonomia e Romës është e karakterizuar nga mungesa e industrisë së rëndë dhe ajo është e dominuar kryesisht nga shërbimet, të teknologjisë së lartë kompanitë (IT, hapësirës ajrore, mbrojtjes, telekomunikacionit), hulumtime, ndërtimi dhe aktivitete tregtare (sidomos bankar), dhe zhvillim të madh e turizmit janë shumë dinamike dhe shumë e rëndësishme për ekonominë e saj. Aeroporti ndërkombëtar i Romës, Fiumicino, është më e madhe në Itali, dhe qyteti pret selive të pjesës më të madhe të kompanive të mëdha italiane, si dhe selinë e tre kompanive të mëdha 100 në botë: Enel, Eni, dhe Telecom Italia .
Universitetet, radio dhe televizion kombëtar dhe industria e filmit në Romë janë gjithashtu pjesë e rëndësishme e ekonomisë: Roma është gjithashtu qendër e industrisë së filmit italian, falë studiot Cinecittà, punuar që nga viti 1930. Qyteti është gjithashtu një qendër për banka dhe sigurime si dhe elektronikë, energjia, transporti, dhe industritë e hapësirës. Kompani të shumta ndërkombëtare dhe agjencitë selinë, ministritë qeveritare, qendra konferencash, sportive objektet dhe muzetë janë të vendosura në Romës rrethe të biznesit kryesore: universale Esposizione Rome (EUR); Torrino (jug më tej nga euro); Magliana; de Parco 'Medici-Laurentina dhe e ashtuquajtura Tiburtina-lugina përgjatë Via Tiburtina lashtë.
== Sporti ==
Sporti me i përhapur ne Romë është futbolli dhe dy skuadrat me te njohura të ketij qyteti janë, [[AS Roma]] dhe [[SS Lazio]], të cilat zhvillojnë ndeshjet e tyre ne Stadiumin Olimpik.në skuadër që ka fituar një kampionat me fanellën e Romës. Më pas lista zgjatet me emrat e Morgan De Sanktis, që ka festuar titullin në moshë të re me Juventusin, Marko Borielo po me fanellën e bardhezinjve dhe në fund Urbi Emanuelson, i diplomuar kampion me Milanin. Në fund totali është 38 tituj të fituar nga lojtarët që sot janë në organikën e ekipit të drejtuar nga Rudi Garsia. Në këtë pikë fitimi i kampionatit për francezin duket një mision tepër i thjeshtë në letër. Duke qëndruar te trajneri, kujtojmë se edhe ky i fundit ka arritur të fitojë me ekipin e Lilës në sezonin 2010/2011.<ref>{{Cite web |last=Ray |first=Brian |date=9/6/2013 |title=Invicta - First Punic War |url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLGGY1aTcdAw536Mw9-xLtIxQlLpWcPWLd |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220828113206/https://www.youtube.com/playlist?list=PLGGY1aTcdAw536Mw9-xLtIxQlLpWcPWLd |archive-date=28 gusht 2022 |access-date=8/28/2022 |website=YouTube |language=en }}</ref>
== Kultura ==
===Universitetet e Romës===
* [[Universiteti La Sapienza]]
* Universiteti Tor Vergata
* Universiteti Roma Tre
* Universiteti i Sporteve Foro Italico
== Shkrimtarë dhe filozofë të njohur ==
Disa nga shkrimtarët më të njohur me prejardhje nga Roma janë: Polibi, Tit Livi, Tuqididi dhe Taciti, ndërsa në [[Filozofia|filozofi]] dallohet Seneka, Luciu Ciceroni etj.
== Personalitet të njohura ==
* [[Benedicta Boccoli]] (1966), aktore.
* [[Paolo Gentiloni]] (1954), politikan.
* [[Gaia Zucchi]] (1970), aktore.
== Shënime ==
{{notelist}}
== Referime ==
{{Reflist}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Romë]]
4kesoe9iali3isbb8rvalqyzhmoieis
2939405
2939404
2026-04-08T00:54:07Z
Shqiperia2000
65435
2939405
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Roma
| official_name = Roma Capitale
| native_name = Roma
| settlement_type = [[Kryeqytet]] dhe [[Komuna (Itali)|komunë]]
| nickname = ''Urbs Aeterna''<br />{{small|Qyteti i Përjetshëm}}<br />''[[Caput Mundi]]''<br />{{small|Kryeqyteti i botës}}<br />Froni i Shën Pjetrit
| image_flag = Flag of Rome.svg
| flag_link = Flamuri i Romës
| image_seal = Insigne Romanum coronatum.svg
| seal_link = Stema e Romës
| image_skyline = Collage Rome.jpg
| image_caption =
| established_title = Themeluar
| established_date = 21 prill 753 p.e.s.
| founder = [[Romuli]] ([[Remi dhe Romuli|legjendar]])<ref name="britannica">{{cite encyclopedia |title=Rome |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Rome |access-date=2026-04-08 |language=en}}</ref>
| image_map = Map of comune of Rome (metropolitan city of Capital Rome, region Lazio, Italy).svg
| map_caption = Territori i ''comune'' (''Roma Capitale'', me të kuqe) brenda Qytetit metropolitan të Romës Kryeqytet (me të verdhë). Pika e bardhë në qendër është [[Qyteti i Vatikanit]].
| pushpin_map = Italy
| pushpin_map_caption =Vendndodhja në Itali
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|41|53|36|N|12|28|58|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]{{efn|Gjithashtu përfshin enklavën e [[Qyteti i Vatikanit|Qytetit të Vatikanit]].}}
| subdivision_type2 = [[Rajonet e Italisë|Rajoni]]
| subdivision_name2 = [[Lacio]]
| subdivision_type3 = [[Qytetet metropolitane të Italisë|Qyteti metropolitan]]
| subdivision_name3 = Romë Kryeqytet
| government_type = Sistem kryetar–këshill
| leader_title2 = Legjislatura
| leader_name2 = Asambleja Kapitoline
| leader_title1 = [[Kryetari i Romës|Kryetari]]
| leader_name1 = [[Roberto Gualtieri]] ([[Partia Demokratike e Italisë|PD]])<ref>{{cite web |title=Sindaco |url=https://www.comune.roma.it/web/it/sindaco-roberto-gualtieri.page |publisher=Roma Capitale |access-date=2026-04-08 |language=it}}</ref>
| area_total_km2 = 1287
| area_footnotes = <ref>{{cite web |title=Territorio |url=https://www.comune.roma.it/web-resources/cms/documents/Territorio_RomaCapitale.pdf |publisher=Roma Capitale |access-date=2026-04-08 |language=it}}</ref>
| elevation_m = 21
| population_total = 2797266
| population_as_of = 31 dhjetor 2024
| population_footnotes = <ref>{{cite web |title=CAP.2 POPOLAZIONE – Annuario statistico 2025 |url=https://www.comune.roma.it/web-resources/cms/documents/02_Popolazione_Annuario_2025.pdf |publisher=Roma Capitale |access-date=2026-04-08 |language=it}}</ref>
| population_rank = [[Lista e qyteteve të Evropës sipas popullsisë|8-ta]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = italisht: ''romano'' (m.), ''romana'' (f.)
| timezone1 = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 00100; 00118–00199
| area_code_type = Prefiksi lokal
| area_code = 06
| blank_name_sec1 = Shenjt mbrojtës
| blank_info_sec1 = [[Shën Pjetri]] dhe [[Shën Pali]]
| blank1_name_sec1 = Dita festive
| blank1_info_sec1 = 29 qershor
| website = {{URL|www.comune.roma.it}}
}}
'''Roma''' është kryeqyteti i Italisë, kryeqyteti i rajonit [[Lacio]] dhe kryeqendra e [[Provinca e Romës|Provincës së Romës]]. Me mbi 2.900.000 banorë në 1,285.3 km<sup>2</sup> (496,3 sq mi), ajo është edhe qyteti më i madh dhe më i populluar i vendit.I vendosur në pjesën qendrore-perëndimore të gadishullit italian, në lumin Tiber.
Historia e Romës së përfshin më shumë se dymijë vjeçarë. Roma ishte kryeqyteti i Mbretërisë Romake, Republikës Romake dhe Perandorisë Romake, e cila ishte fuqia dominuese në Evropën Perëndimore dhe tokat në kufi Mesdheut për më shumë se shtatëqind vjet nga 1 shekulli 1 para Krishtit e deri në shekullin e 7-të dhe qyteti konsiderohet si një nga vendlindjet e qytetërimit perëndimor. Që nga shekulli 1 pas Krishtit Roma ka qenë selia e papatit dhe, pas përfundimit të dominimit bizantin, në shekullin e 8-të ajo u bë kryeqyteti i Shteteve të Papës, që zgjati deri në 1870. Në 1871 Roma u bë kryeqyteti i Mbretërisë së Italisë, dhe në vitin 1946 i Republikës Italiane.
Pas Mesjetës, Roma u qeveris nga papë të tillë si Alexander VI dhe Leo X, të cilët e shndërruan qytetin në një nga qendrat kryesore të Rilindjes Italiane, së bashku me [[Firence]]n. Versioni i tanishëm i bazilikës së Shën Pjetrit u ndërtua dhe Sistine Chapel u pikturua nga Michelangelo. Artistë dhe arkitektë të famshëm të Rilindjes, të tillë si Bramante, Bernini dhe Raphaeli kanë banuar për disa kohë në Romë, duke kontribuar në arkitekturën baroke të saj.
Roma është renditur nga GaWC në vitin 2010 si një beta + E qytet botëror, si dhe 28 të qytetit më të rëndësishme globale. Në vitin 2007, Roma ishte e 11-më-qyteti i vizituar në botë, 3 më të vizituara në Bashkimin Evropian, dhe tërheqje më të njohura turistike në Itali. Qyteti është një nga të Evropës dhe më të suksesshme në botë qytetit "markave", si në aspektin e reputacionit dhe pasuritë. Qendra e saj historike është e shënuar nga UNESCO si një Site Trashëgimisë Botërore. Monumentet dhe muzetë tilla si Muzetë e Vatikanit dhe Colosseum janë ndër destinacionet e 50 më të vizituara në botë turistik (të Muzetë e Vatikanit marrjen 4.2 milion turistë dhe Colosseum marrin 4 milionë turistë çdo vit). Roma priti Lojërat Olimpike Verore të vitit 1960.
Kryeqyteti i Italisë shërben edhe si kryeqyteti i rajonit të Lazio-s. Me 2,879,728 banorë në 1.285 km2, Roma është gjithashtu distrikti më i populluar i Italisë. Është qyteti i katërt më i populluar në Bashkimin Evropian nga popullsia, pa llogaritur periferitë. Roma është qendra e qytetit Metropolit të Romës, dhe në total ka një popullsi prej 4,355,725 banorë, duke e bërë kështu atë qytetin më të populluar metropolitan në Itali.
Roma shtrihet në pjesën qendrore-perëndimore të Gadishullit Italian, brenda rajonit të Lazio-s, përgjatë brigjeve të Tiber. Qyteti i Vatikanit (shteti më i vogël në botë), është një vend i pavarur brenda kufijve të qytetit të Romës, shembulli i vetëm ekzistues i një vendi brenda një qyteti: për këtë arsye Roma shpesh është përkufizuar si kryeqyteti i dy shteteve.
Historia e Romës përfshin 28 shekuj. Ndërsa mitologjia Romake daton nga themelimi i Romës rreth vitit 753 para Krishtit, vendi ka qenë i banuar shumë më gjatë, duke e bërë atë një nga qytetet më të vjetër dhe të pushtuar vazhdimisht në Evropë.
Roma u bë kryeqyteti i Mbretërisë Romake, Republikës Romake dhe Perandorisë Romake, dhe vlerësohet nga shumë si Qyteti i parë Imperial dhe metropolit. U quajt për herë të parë Qyteti i Përjetshëm (Latinisht: Urbs Aeterna; Italian: La Città Eterna) nga poeti romak Tibullus, në shekullin I para Krishtit.
Roma u bë në Mesjetë një nga qendrat kryesore të Rilindjes Italiane, dhe më pas vendlindja e stilit barok dhe neoklasicizmit. Artistë, piktorë, skulptorë dhe arkitektë të famshëm e bënë Romën qendrën e veprimtarisë së tyre, duke krijuar kryevepra në të gjithë qytetin. Në 1871, Roma u shpall kryeqyteti i Mbretërisë së Italisë, e cila, në 1946, u kthye në Republika Italiane.
Në vitin 2019, Roma ishte qyteti i 11-të më i vizituari në botë, i treti më i vizituari në Bashkimin Evropian dhe destinacioni më i njohur turistik në Itali. Qendra e saj historike është renditur nga UNESCO, si një sit i trashëgimisë botërore. /NOA.al
== Historia ==
[[Skeda:View from Stpeters bottomcropped.jpg|484x484px|thumb|Një pamje panoramike e Romës nga kupola e Shën Pjetrit]]
=== Historia e hershme ===
Nuk ka dëshmi arkeologjike e pranisë së njeriut në zonën e Romës nga të paktën 14,000 vjet më parë, por shtresa e dendura të mbeturinave shumë më të re errëson paleolitit dhe faqet neolitike. Evidenca e mjeteve gur, qeramikë dhe armë guri dëshmojnë për të paktën 10.000 vjet të pranisë njerëzore. Megjithatë, fuqia e përrallë të njohur të themelimit legjendar të Romës ka tendencë për të hequr vëmendjen nga aktual i saj, dhe shumë më tepër i lashtë, origjina.
==== Themelimi i Romës ====
Themelues i Romës mund të hetohet përmes arkeologjinë, por tregimet tradicionale transmetuar që nga romakët e lashtë vetë shpjegojë historinë më të hershme të qytetit të tyre në drejtim të legjendës dhe mit. Më i njohur i këtyre miteve, dhe ndoshta më i famshëm i të gjitha miteve romake, është historia e Romulus dhe Remus, binjakët të cilët ishin fshehur nga një ujkë. Kjo histori u desh të pajtohet me një traditë të dyfishtë, të caktuar më herët në kohë, që kishte Enea refugjatëve Trojan ikur për në Itali dhe e gjeti linjen e Romakëve me anë të Iulus birit të tij, adash i dinastisë Julio-Claudian.
====Monarkia, republika dhe perandoria====
Historia e hershme Romës është fshehur në legjendë. Sipas traditës romake, qyteti u themelua nga Romulusi më 21 prill 753 BC. Origjina legjendare e qytetit tregon se Romulusi dhe Remusi vendosën për të ndërtuar një qytet. Pas një argumenti lidhur ndaj cilës nga 7 kodrat në të cilat do të themelohej qyteti, Romulusi vrau Remusin vëllain i tij. Poeti romak Virgjili i referohet këtij besimi, kur ai përshkruan se si Enea i shpëton rënies së Trojës duke ardhur në Latium(Itali) për të gjetur një linjë të zbriste tek Romulus, i pari mbret i Romës. Dëshmi arkeologjike mbështet pikëpamjen se Roma u rrit nga vendbanimet baritore mbi kodrën paltine ndërtuar në zonën e Forumit ardhshëm romak. Ndërsa disa Arkeologët thonë se Roma u themelua me të vërtetë në mes të shek 8 p.e.s, data është objekt polemikash. Zgjidhje origjinale zhvilluar në kryeqytetin e Mbretërisë Roman (sundohej nga shtatë mbretër të një pas njëshëm por jo detyrimisht të lidhur me gjak, sipas traditës), dhe pastaj Republikës Romake (nga 510 BC, qeverisur nga Senati), dhe në fund të Perandorisë romake (nga 27 pes, vendosi nga një perandor). Ky sukses varet nga: gjenialiteti dhe epërsia ushtarake,mbizoterimin mbi rrugët e tregtisë, kthyerja e Siçilisë,Kartagjenës dhe më vonë Egjiptit(me tokat e tyre pjellore) në hambare të perandorisë, themele të përbashkëta kulturore me greqinë (që e bënë nënshtrimin e popullësive të reja më të leht),një sistem burokratik mjaft efikas dhe asimilimi selektiv i qytetërimeve fqinje, sidomos më të etruskëve dhe të kolonistëve grek. Nga themelimi i saj, edhe pse kishte humbur beteja të rastit, Roma kishte një rekord thuajse "të pastër" fitoresh në luftë deri në 386 p.e.s, kur ajo u zënë pak nga Gauls. Sipas legjendës, Gauls ofrohet për të dhënë shpinën e Romës të popullit të saj për një mijë paund prej ari, por romakët e refuzuan, duke preferuar të marrë përsëri qytetin e tyre me forcën e armëve sesa kurrë duke pranuar humbjen, pas së cilës romakët gjetën në qytet në të njëjtin vit.
Republika ishte e pasur, të fuqishëm dhe të qëndrueshëm para se ajo u bë një perandori.
Sipas traditës, Roma u bë një republikë në 509 p.e.s. Megjithatë, u nevojitën disa shekuj që qyteti i përjetshëm, të arrinte madhështinë e i imagjinatës popullore, dhe kjo u bë vetëm një perandori e madhe(zyrtarisht) pas sundimit të Perandor Augustit i njohur më parë si Oktavian(nipi i Jul Çezarit). Nga viti 264 p.e.s pranohet si viti në të cilin Roma siguroi hegjemoninë e saj mbi gjith gadishullin Italian, duke pushtuar dhe mundi Sabinët, Etruskëve, Samnitët dhe shumicën e kolonive greke në Sicili, Kampania dhe Italinë Jugore në përgjithësi. Gjatë luftërave punike midis Romës dhe Perandorisë së madhe detare të Kartagjenës, shteti i Romës u rrit më tej, pasi ajo u bë kryeqyteti i një perandorie jashtë gadishullit për herë të parë. Duke filluar në shekullin e 2, Roma shikoi një zgjerim të konsiderueshëm të popullsisë si fermerëve italianë, të drejtuar nga fermat e etërve të tyre me ardhjen e masive, rob-operuar fermat, të quajtur rimekembjen dyndën në qytet në një numër të madh. Fitorja mbi Kartagjenën në Siçilinë perëndimore siguroi jo vetëm fundin e Luftës së Parë Punike,por solli edhe dy krahinave të reja, Sicilin, Korsikën dhe Sardenjan si pjesë e bisedave të paqes që u zhvilluan më vonë. Pjesët e Spanjë (Hispania) ndjekur, dhe në fillim të shekullit të 2-romakët u përfshirë në punët e botës greke. Deri atëherë qytetërimi grek ishte në rënie, ishte parë që në luftën Romako-Maqedonase (të 214-205 p.e.s) se asnjë nga shtetet trashgimtare të Aleksandrit të Madh nuk do të ishte në gjendje ti bënte ball kontrollit romak dhe ato filluan të mbështeten mbi trupa mercenare për mbrojtjen e tyre. Kjo çoi në rënien e Greqisë pas Betejës së Korinthit (146 p.e.s) dhe vendosjen e kontrollit romak mbi Greqi.
Perandoria Romake kishte filluar më zyrtarisht kur Perandori Augustus (63 BC-14 AD, i njohur si Oktavian para hyrjes së tij fron) të themeluar në Principate në 27 pes. Ky ishte një sistem monarki e cila u kryesua nga një fuqi perandori mbajnë për jetën, në vend se duke e bërë vetë diktatori si Julius Cezari ikishte bërë, e cila kishte rezultuar në vrasjen e tij më 15 mars, 44 BC. Në shtëpi, Perandori Augustus filloi një program të madh të reformës sociale, politike dhe ekonomike dhe i madh në shkallë rindërtimin e qytetit të Romës. Qyteti u bë i pasur me ndërtesa mbresëlënëse dhe madhështore të reja, pallateve, forume dhe basilicae. Augustus u bë një mbrojtës i madh dhe i ditur e artit, dhe gjykata e tij u ndoq nga poetë të tillë si Virgil, Horace dhe Propertius. Sundimi i tij gjithashtu ka themeluar "Paxa Romana"(Paqen Romake), një periudhë e artë e paqes relative dhe zhvillimit ekonomik dhe kulturor e cila zgjati rreth 200 vjet. Pas sundimit të tij ishin perandorë të tilla si Caligula, të Nero, Trajanit, dhe Hadrian, për të përmendur disa. Romake perandori Nero ishte i njohur edhe për ekstravagancë e tij, mjerimi tiranisë, dhe mitin se ai ishte perandori i cili "i binte violinës teksa Roma digjej" gjatë natës së 18 në 19 korrik AD 64. Murtaja Antonine e 165-180 besohet të ketë vrarë sa më shumë që një të tretën e popullsisë.
Dominati Romak zgjeruar mbi shumicën e Evropës Perëndimore dhe në brigjet e Mesdheut, megjithëse ndikimi i saj përmes shteteve kliente dhe/ose vasale ishte më i gjërë se sa kufijtë e saj formale. Popullsia e qytetit kaloi një milion banorë. Për gati shtatëqind vjet, Roma ishte qyteti më i rëndësishm politikisht, më i pasur, dhe më e madhe jo vetëm në botën perëndimore por në të gjithë planetin. Pasi Perandoria filloi të bjerë dhe u nda, ajo humbi statusin e saj si kryeqytet i perandorisë ndaj Milanos dhe pastaj Ravenës për shkak se ato mund të mbroheshin më lehtësisht, dhe u tejkalua në famë nga kryeqyteti i Perandorisë Romake të Lindjes, Konstandinopoja, të cilit banorët grek vazhduan ndër shekuj duke e thirrur veten Romak.
=== Mesjeta ===
Peshkopi i Romës u bë Papa për shkak të rritjes së rëndësisë së tij politike dhe fetare, sipas perandorit Konstantin I. set Papa i Romës si qendër e Kishës Katolike. Pas Plaçkitjes së Romës në vitin 410 nga Alariku i I dhe rënien e Perandorisë Perëndimore Romake në vitin 476, Roma alternuar midis kontrollit të Perandorisë Bizantin dhe mbretërive të reja gjermanike. Popullsia e saj ka rënë nga më shumë se një milion në 210 AD në 35.000 thjeshtë gjatë Mesjetës, duke ulur qytetin zvarrisës për grupet e ndërtesave të banuara shpërndar midis zonave të mëdha të rrënojave dhe vegjetacionit. Roma mbeti formalisht pjesë e Perandorisë Bizantine deri 751 pas Krishtit, kur lombardëve shuhet në fund Exarchate e Ravenna e cila ishte territori i fundit Bizantin në Italinë veriore. Në 756, Pepin i Shhkurtri i dha juridiksion të përkohshëm Papës mbi Romën dhe zonat përreth, duke krijuar shtetet teokratike të Papës(pararendësit e Vatikanit të sotëm). Në 846, myslymanët arab pushtuan Romën duke plaçkitur bazilikën e Shën Pjetrit.
Roma mbeti kryeqyteti i Shteteve të Papës deri në aneksimin e saj nga ana e Mbretërisë së Italisë në 1870, qyteti u bë një vend pelegrinazhi i madh gjatë mesjetës dhe fokusi i përpjekjeve ndërmjet papatit dhe Perandoria e Shenjtë Romake duke filluar me Karli, i cili u kurorëzua perandor i parë i saj në Romën e vitit 800 nga Papa Leo III. Përveç një kohë të shkurtër si një qytet i pavarur gjatë Mesjetës, Roma mbajtur statusin e saj si kryeqytet Papës dhe "Qyteti i shenjtë" për shekuj me radhë, edhe kur Papati shkurtimisht u zhvendos në Avignon simbolit 1309-1377).
=== Periudha e hershme moderne ===
Gjysma e dytë e shekullit të 15-të pa vend e në lëvizje Rilindjes italiane në Romë nga Firence. Papati dëshironte të barabartë dhe të mposhtin madhështinë e qytete të tjera italiane dhe për këtë qëllim krijuan kishat gjithnjë e më të tepruar, urat, sheshet qytetit dhe hapësira publike, duke përfshirë bazilikën një shenjtor të ri Pjetrit, të Kapelën Sistine, Ponte Sisto (ura e parë për jetë ndërtuar në të gjithë Tiber prej antikitetit), dhe Piazza Navona. Papët ishin edhe padronët e artit të angazhohen artistë të tillë si Michelangelo, Perugino, Raphael, të Ghirlandaio, e Luca Signorelli, të Botticelli, dhe Cosimo Rosselli.
Periudha ishte gjithashtu i turpshëm për korrupsion papale, me Papët shumë fathering fëmijë, dhe të angazhohen në nepotizëm dhe Simonin. Korrupsioni i papëve dhe ekstravaganca e projekteve të tyre të ndërtimit të udhëhequr, pjesërisht, për të Reformimit dhe, nga ana tjetër, e Counter-Reformimit. Papët, të tilla si Aleksandër VI, ishin të njohur edhe për dekadencën e tyre, partive të egra, e shpenzime të tepruara dhe jetën e pamoralshme. Megjithatë, nën këto papë ekstravagante dhe të pasur, Roma u shndërrua në një qendër të artit, poezi, muzikë, letërsisë, arsimit dhe kulturës. Roma u bë i aftë për të konkurruar me qytetet e tjera të mëdha evropiane të asaj kohe në drejtim të pasurisë, madhështia, artet, njohuritë dhe arkitekturës.
Periudha e Rilindjes ndryshuar fytyrën e Romës në mënyrë dramatike, me vepra si Pietà nga Michelangelo dhe afresket e Apartament Borgia, bëri të gjitha gjatë mbretërimit të pafajshëm. Roma arriti pikën më të lartë të shkëlqimit nën Papa Julius II (1503-1513) dhe pasardhësit e tij Leo X dhe Clement VII, të dy anëtarë të familjes Medici. Në këtë periudhë njëzet vjeçare Roma u bë një nga qendrat më të mëdha të artit në botë. Bazilika e vjetër e Shën Pjetrit e ndërtuar nga perandori Konstandini i Madh (i cili deri atëherë ishte në një gjendje të tmerrshme) është shkatërruar dhe një të ri filluar. Qyteti priti artistët si Ghirlandaio, të Perugino, të Botticelli dhe Bramante, i cili ndërtoi tempullin e Shën Pjetrit në Montorio dhe planifikuar një projekt të madh për të rinovuar në Vatikan. Raphael, i cili në Romë u bë një nga piktorët më të famshëm të Italisë krijuar afreske në Farnesina Villa, dhoma e Raphael-së, plus shumë piktura të tjera të famshme.
Mikelanxhelo filloi dekorimin e tavanit të Kapelën Sistine dhe ekzekutuar statuja e famshme e Moisiut për varrin e Julius. Roma ka humbur pjesërisht karakterin e saj fetar, duke u bërë gjithnjë e më shumë një qytet i vërtetë Rilindjes, me një numër të madh të festave popullore, racave kali, partitë, intrigat dhe episode shthurur. Ekonomia e saj ishte e pasur, me praninë e disa bankierëve toskan, duke përfshirë Agostino Chigi, i cili ishte një mik i Raphael dhe një mbrojtës i arteve. Para vdekjes së tij të hershme, Raphael gjithashtu promovoi për herë të parë ruajtjen e rrënojave të lashta. Lufta midis Francës dhe Spanjës në Evropë shkaktoi plaçkitje e parë të qytetit në më shumë se një mijë vjet. Në 1527 në Landsknechts e perandorit Charles V shkarkua qytetin, duke e vënë në një fund të papritur në moshën e artë të Rilindjes në Romë.
Duke filluar me Këshillin e Trentit ne 1545, Kisha filloi kundër-reformimit si një përgjigje ndaj Reformimit, një shkallë të gjerë në pyetje të autoritetit të Kishës në çështjet shpirtërore dhe çështjet qeveritare. (Kjo humbje e besimit pastaj të çojë në ndërrime të mëdha të pushtetit larg nga Kisha.) Nën papë prej Piut IV në Sixtus V, Roma u bë qendra e katolicizmit reformuar dhe pa vendosjen e monumenteve të reja të cilat kremtohen madhështinë rivendosur papatit-së. Papë dhe kardinalët e shekujve 17 dhe në fillim të 18-të ka vazhduar lëvizjen duke peizazh qytetit pasurohet me ndërtesa stilit barok. Gjatë Epokës së Iluminizmit, ide të reja arriti edhe qyteti përjetshëm, ku papati mbështetur studimet arkeologjike dhe përmirësuar mirëqenien e njerëzve. Por jo gjithçka shkoi mirë për Kishën gjatë Counter të Reformimit.
Ka qenë pengesat në përpjekjet për të frenojnë e anti-Kishës politikat e fuqive evropiane të kohës. Pengesë më i dukshëm ndoshta duke qenë në 1773, kur Papa Klementi XIV u detyrua nga fuqitë sekulare të ketë mënyrë jezuit shtypur.
=== Periudha e vonë moderne dhe bashkëkohore ===
Rregulli i papëve u ndërpre nga Republika jetëshkurtër Roman (1798), e cila ishte ndërtuar nën ndikimin e Revolucionit Francez. Gjatë sundimit të Napoleonit, Roma u aneksua në Perandorinë Franceze. Pas rënies së Napoleonit, shteti Kisha nën papës u rikthye përmes Kongresit të Vjenës të 1814. Në 1849, një tjetër Republika Romake u ngrit në kuadër të revolucioneve të 1848. Dy prej figurave më me ndikim të bashkimit italian, Giuseppe Mazzini dhe Giuseppe Garibaldi, luftuan për republikën jetëshkurtër.
Roma u bë fokusi i shpresat e bashkimit italian kur pjesa tjetër e Italisë u ribashkua nën Mbretërisë së Italisë me një kapital të përkohshëm në Firence. Në 1861, Romë u shpall kryeqyteti i Italisë, edhe pse ai ishte ende nën kontrollin e Papës. Gjatë viteve 1860, në gjurmët e fundit të Shteteve të Papës ishin nën mbrojtjen e Francës, në sajë të politikës së jashtme të Napoleon III. Dhe kjo ishte vetëm kur kjo u ngrit në 1870, për shkak të shpërthimit të Luftës Franko-Prusiane, se trupat italiane ishin në gjendje për të kapur Roma hyjnë në qytet përmes një shkeljeje në afërsi Porta Pia. Më pas, Papa Pius IX shpalli veten si të burgosur në Vatikan, dhe në vitin 1871 kryeqyteti i Italisë u zhvendos nga Firence në Romë.
Menjëherë pas Luftës së Parë Botërore, Roma dëshmuar ngritjen në pushtet të fashizmit italian udhëhequr nga Benito Musolini, të cilët marshuan në qytet në vitin 1922, përfundimisht deklaruar një perandori të re dhe formoi aleanc ushtarake "Pakti i Çelikut" midis Italinë dhe Gjermanisë naziste. Periudhën midis dy luftërave pa një rritje të shpejtë në popullsinë e qytetit, që tejkaluar 1.000.000 banorë. Në Luftën e Dytë Botërore, për shkak të statusit të saj të një qyteti të hapur, Roma kryesisht shpëtuar fatin tragjik të qyteteve të tjera evropiane, por u pushtua nga gjermanët nga armëpushimit italiane deri në çlirimin e saj më 4 qershor 1944. Megjithatë, më 19 qershor 1943 në Romë u bombardua nga forcat anglo-amerikane, duke qenë një nga zonat më të vështira të goditura në distriktin San Lorenzo, duke rezultuar në rreth 3.000 vdekje dhe 11.000 të plagosur.
Roma u rrit tmerrësisht pas luftës, si një nga forcat lëvizëse prapa "mrekulli ekonomike" italiane të pasluftës rindërtimit dhe modernizimit. Ai u bë një qytet në modë në vitet 1950 dhe 1960 e hershme, vitet e "la dolce vita" ("Jeta e ëmbël"), me fima popullore klasike të tilla si Ben Hurit, Quo Vadis, Roman pushime dhe La Dolce Vita duke u filmuar në portreti qytetit "Cinecittà Studios". Një prirje e re në rritje në popullsinë vazhdoi deri nga mesi i viteve 1980, kur prinderve kishte më shumë se 2.800.000 banorë, pas kësaj, popullata filloi të bjerë ngadalë si banorët më të lëvizur në rrethinat e afërta.
== Demografia ==
[[Skeda:Rome (comune) population pyramid in 2022.svg|parapamje|256x256px|Piramida demografike e komunës së Romës në 2022]]
Në kohën e Augustit perandorit, Roma ishte qyteti më i madh në botë: me një popullsi prej rreth një milion njerëz (në lidhje me madhësinë e Londrës në fillim të shekullit të 19-të, kur Londra ishte qyteti më i madh në botë).
Pas rënies së Perandorisë Romake Perëndimore, popullsia e qytetit ra në mënyrë dramatike në më pak se 50.000 njerëz, dhe vazhdon të ngecë në vend ose ose tkurret deri Rilindjes. Kur Mbretëria e Italisë aneksuar në Romë në vitin 1870, qyteti kishte një popullsi prej rreth 200.000, i cili me shpejtësi në rritje për 600,000 nga prag të Luftës së Parë Botërore regjimi fashist i Musolinit u përpoq për të bllokuar një rritje e tepruar demografike e qytetit, por nuk arriti për të parandaluar atë nga arritja e një milion njerëz nga fillim të viteve 1930. Pas Luftës së Dytë Botërore, rritja e vazhduar, të ndihmuar nga një bum të post-luftës ekonomike. Një bum i ndërtimit gjithashtu krijoi një numër të madh të periferi gjatë viteve 1950 dhe 1960.<ref>{{Cite web |title=Popolazione residente al 1° gennaio |url=http://dati.istat.it/Index.aspx?DataSetCode=DCIS_POPRES1 |access-date=2022-08-28 |website=dati.istat.it |language=it}}</ref>
Në mes të vitit 2010, ka pasur 2,754,440 banorë në qytetin e duhur, ndërsa disa 4.2 milion njerëz kanë jetuar në zonën më të madhe të Romës (e cila mund të identifikohet me rreth krahinës së saj administrative, me një dendësi të popullsisë prej rreth 800inhab./km2 shtrihen mbi më shumë se 5.000 km2). Të miturit (fëmijët e moshave 18 dhe të rinj) arritën në 17.00 për qind të popullsisë në krahasim me numrin e pensionistëve që 20,76 për qind. Kjo krahasohet me mesataren italiane e 18.06 për qind (të mitur) dhe 19.94 për qind (pensionistët).Mosha mesatare e një rezident romak është 43 në krahasim me mesataren italiane të 42. Në pesë vitet ndërmjet 2002 dhe 2007, popullsia e Romës u rrit me 6.54 për qind, ndërsa Italia, si një e tërë u rrit me 3.56 për qind. Shkalla aktuale e lindjes të Romës është 9.10 lindje për 1,000 banorë në krahasim me mesataren italian 9.45 lindjeve.
== Qeveria ==
[[Skeda:Musei Capitolini 20150812.jpg|parapamje|[[Piazza del Campidoglio|Palazzo Senatorio]], selia e komunës së Romës. Ajo ka qenë një bashki që nga viti 1144, duke e bërë atë bashkinë më të vjetër në botë.<ref name="Falconi">{{cite book|first=Fabrizio|last=Falconi|year=2015|title=Roma segreta e misteriosa|publisher=[[Newton Compton Editori]]|isbn=9788854188075 |url=https://books.google.com/books?id=rgrkCgAAQBAJ| access-date=19 gusht 2019|language=it}}</ref>]]
[[Skeda:Quirinale palazzo e obelisco con dioscuri Roma.jpg|parapamje|djathtas|[[Palazzo del Quirinale]], selia e tanishme e [[Presidenti i Italisë|Presidentit të Republikës Italiane]]]]
Roma përbën një komunë speciale, të quajtur ''"Roma Capitale"'',<ref>{{cite web |url=http://www.comune.roma.it/wps/portal/pcr?contentId=NEW151061&jp_pagecode=newsview.wp&ahew=contentId:jp_pagecode |title=Roma diventa Capitale |access-date=6 mars 2012 |language=it |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205130517/http://www.comune.roma.it/wps/portal/pcr?contentId=NEW151061&jp_pagecode=newsview.wp&ahew=contentId:jp_pagecode |archive-date=5 shkurt 2012}}</ref> dhe është më e madhja si për sa i përket sipërfaqes së tokës dhe popullsisë, midis 8101 komunave të Italisë. Ajo qeveriset nga një kryetar bashkie dhe një këshill bashkiak. Selia e komunës është ''Palazzo Senatorio'' në [[Kodra e Kapitolinës|Kodrën e Kapitolinës]], selia historike e qeverisë së qytetit. Administrata lokale në Romë zakonisht quhet "''Campidoglio''", emri italian i kodrës. Palazzo Senatorio, selia e bashkisë së Romës, ka qenë një bashki që nga viti 1144 e.r., duke e bërë atë bashkinë më të vjetër në botë.<ref name="Falconi"/>
Që nga viti 1972, qyteti është ndarë në zona administrative, të quajtura ''municipi'' (njëjës ''municipio'') (deri në vitin 2001 e quajtur ''circoscrizioni''). Ato u krijuan për arsye administrative për të rritur shqendërzimin në qytet. Çdo ''municipio'' qeveriset nga një president dhe një këshill prej njëzet e pesë anëtarësh, të cilët zgjidhen nga banorët e saj çdo pesë vjet. ''Municipi'' shpesh kalojnë kufijtë e ndarjeve tradicionale, jo-administrative të qytetit. Municipi fillimisht ishin 20, më pas 19, dhe në vitin 2013 numri i tyre u reduktua në 15.<ref>{{cite news |title=Roma, sì all'accorpamento dei municipi: il Consiglio li riduce da 19 a 15 |url=http://www.ilmessaggero.it/roma/campidoglio/roma_municipi_accorpamento_consiglio_s_riduzione/notizie/257651.shtml# |access-date=13 mars 2013 |newspaper=Il Messaggero |date=11 mars 2013 |language=it |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130316064219/http://www.ilmessaggero.it/roma/campidoglio/roma_municipi_accorpamento_consiglio_s_riduzione/notizie/257651.shtml |archive-date=16 mars 2013}}</ref>
Roma është kryeqyteti kombëtar i Italisë dhe është selia e [[Sistemi shtetëror në Itali|Qeverisë Italiane]]. Rezidencat zyrtare të [[Presidenti i Italisë|Presidentit të Republikës Italiane]] dhe [[Kryeministri i Italisë|Kryeministrit Italian]], selitë e të dy dhomave të [[Parlamenti i Italisë|Parlamentit Italian]] dhe [[Gjykata Kushtetuese e Italisë|Gjykatës Kushtetuese Italiane]] ndodhen në qendrën historike. Ministritë e shtetit janë të shpërndara nëpër qytet; këtu përfshihet Ministria e Punëve të Jashtme, e cila ndodhet në [[Palazzo della Farnesina]] pranë stadiumit olimpik.
== Ekonomia ==
[[Skeda:Sede BNL Roma.jpg|parapamje|Selia e BNL në Romë]]
Duke qenë kryeqyteti i Italisë, Roma pret të gjitha institucionet kryesore të kombit, si të Kryesisë së Republikës, të qeverisë (dhe Ministeri e saj të vetme), parlamenti, gjykatat kryesore gjyqësore, si dhe përfaqësuesve diplomatikë të të gjitha vendeve për shtetet e Italisë dhe të Qytetit të Vatikanit (interesant, Roma gjithashtu pret, në pjesën italiane të territorit të saj, Ambasada e Italisë për Qytetin e Vatikanit, një rast unik i një Ambasadës brenda kufijve të vendit të vet). Shumë institucione ndërkombëtare janë të vendosura në Romë, sidomos ato kulturore dhe shkencore - të tilla si Instituti Amerikan, në Shkollën Britanike, frëngjisht Akademia, Institutet skandinave, Instituti Arkeologjik gjerman - për nder të bursës në qytetin e Përjetshme, dhe ato humanitare , si FAO-s. Roma, edhe pret organizatat e mëdha ndërkombëtare dhe në mbarë botën politike dhe kulturore, të tilla si Fondi Ndërkombëtar për Zhvillimin Bujqësor (IFAD), Programi Botëror i Ushqimit (WFP), Mbrojtjes i NATO-s College dhe ICCROM, Qendra Ndërkombëtare për Studimin e Ruajtjes dhe Restaurimit të Pasurisë Kulturore. Roma është aktualisht një beta + qytet botëror, duke rënë poshtë nga statusi alfa të saj në vitin 2008, së bashku me Berlin, Stokholm, të Athinës, Pragë, Montreal dhe Vancouver, për të përmendur disa. Me një pikavarazh prej 2.56, Roma u rendit edhe në vitin 2010 si 28 në Indeksin Global qytete (lëviz deri dy vende nga vitit 2008 pozicionin e saj), duke qenë më i lartë qytet në Itali (Milan vjen e dytë në 42). Për më tepër, Roma ishte në vitin 2008, renditet edhe 15 nga të gjitha qytetet e botës për rëndësinë globale, kryesisht për përvoja kulturore.
Me një 2005 GDP e 94376000000 € (US $ 121.500.000.000), qytet prodhon 6.7 për qind të GDP-së kombëtare (më shumë se çdo qytet tjetër të vetme në Itali), dhe shkalla e papunësisë, ulur nga 11.1% në 6.5% midis viteve 2001 dhe 2005 , është tani një nga normat më të ulëta të gjitha kryeqytetet e Bashkimit Europian. Roma rritet +4.4 për qind në vit dhe vazhdon të rritet me një normë më të lartë në krahasim me çdo qytet tjetër në pjesën tjetër të vendit. Kjo do të thotë se ishin Roma një vend, do të ishte vendi i 52 më i pasur në botë me PBB-së, në afërsi të madhësisë me atë të Egjiptit. Roma gjithashtu kishte një GDP 2003 për kokë banori prej € 29,153 (US $ 37,412), e cila ishte e dyta në Itali, (pas Milanit), dhe është më shumë se 134.1% të PBB-së mesatare të BE-së për frymë. Roma, në tërësi, ka të ardhurat më të larta të përgjithshme në Itali, duke arritur euro 47,076,890,463 në vitin 2008, megjithatë, në aspektin e të ardhurave të punëtorëve mesatar, qyteti vendos vetë 9 në Itali, me € 24,509 Në nivel global, punëtorët Romës marrin 30 pagat më të larta në vitin 2009, që vijnë tre vende më të larta se në vitin 2008, në të cilin qytet renditur 33.
Edhe pse ekonomia e Romës është e karakterizuar nga mungesa e industrisë së rëndë dhe ajo është e dominuar kryesisht nga shërbimet, të teknologjisë së lartë kompanitë (IT, hapësirës ajrore, mbrojtjes, telekomunikacionit), hulumtime, ndërtimi dhe aktivitete tregtare (sidomos bankar), dhe zhvillim të madh e turizmit janë shumë dinamike dhe shumë e rëndësishme për ekonominë e saj. Aeroporti ndërkombëtar i Romës, Fiumicino, është më e madhe në Itali, dhe qyteti pret selive të pjesës më të madhe të kompanive të mëdha italiane, si dhe selinë e tre kompanive të mëdha 100 në botë: Enel, Eni, dhe Telecom Italia .
Universitetet, radio dhe televizion kombëtar dhe industria e filmit në Romë janë gjithashtu pjesë e rëndësishme e ekonomisë: Roma është gjithashtu qendër e industrisë së filmit italian, falë studiot Cinecittà, punuar që nga viti 1930. Qyteti është gjithashtu një qendër për banka dhe sigurime si dhe elektronikë, energjia, transporti, dhe industritë e hapësirës. Kompani të shumta ndërkombëtare dhe agjencitë selinë, ministritë qeveritare, qendra konferencash, sportive objektet dhe muzetë janë të vendosura në Romës rrethe të biznesit kryesore: universale Esposizione Rome (EUR); Torrino (jug më tej nga euro); Magliana; de Parco 'Medici-Laurentina dhe e ashtuquajtura Tiburtina-lugina përgjatë Via Tiburtina lashtë.
== Sporti ==
Sporti me i përhapur ne Romë është futbolli dhe dy skuadrat me te njohura të ketij qyteti janë, [[AS Roma]] dhe [[SS Lazio]], të cilat zhvillojnë ndeshjet e tyre ne Stadiumin Olimpik.në skuadër që ka fituar një kampionat me fanellën e Romës. Më pas lista zgjatet me emrat e Morgan De Sanktis, që ka festuar titullin në moshë të re me Juventusin, Marko Borielo po me fanellën e bardhezinjve dhe në fund Urbi Emanuelson, i diplomuar kampion me Milanin. Në fund totali është 38 tituj të fituar nga lojtarët që sot janë në organikën e ekipit të drejtuar nga Rudi Garsia. Në këtë pikë fitimi i kampionatit për francezin duket një mision tepër i thjeshtë në letër. Duke qëndruar te trajneri, kujtojmë se edhe ky i fundit ka arritur të fitojë me ekipin e Lilës në sezonin 2010/2011.<ref>{{Cite web |last=Ray |first=Brian |date=9/6/2013 |title=Invicta - First Punic War |url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLGGY1aTcdAw536Mw9-xLtIxQlLpWcPWLd |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220828113206/https://www.youtube.com/playlist?list=PLGGY1aTcdAw536Mw9-xLtIxQlLpWcPWLd |archive-date=28 gusht 2022 |access-date=8/28/2022 |website=YouTube |language=en }}</ref>
== Kultura ==
===Universitetet e Romës===
* [[Universiteti La Sapienza]]
* Universiteti Tor Vergata
* Universiteti Roma Tre
* Universiteti i Sporteve Foro Italico
== Shkrimtarë dhe filozofë të njohur ==
Disa nga shkrimtarët më të njohur me prejardhje nga Roma janë: Polibi, Tit Livi, Tuqididi dhe Taciti, ndërsa në [[Filozofia|filozofi]] dallohet Seneka, Luciu Ciceroni etj.
== Personalitet të njohura ==
* [[Benedicta Boccoli]] (1966), aktore.
* [[Paolo Gentiloni]] (1954), politikan.
* [[Gaia Zucchi]] (1970), aktore.
== Shënime ==
{{notelist}}
== Referime ==
{{Reflist}}
{{Kryeqytetet e Evropës}}
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Kryeqytete në Evropë]]
[[Kategoria:Kryeqytete]]
[[Kategoria:Romë]]
tlrt1h2k9q1e4gl6rzddtoaz3xyar4x
Federata Shqiptare e Futbollit
0
4460
2939408
2894462
2026-04-08T01:22:06Z
Shqiperia2000
65435
2939408
wikitext
text/x-wiki
'''Federata Shqiptare e Futbollit''' ('''FSHF''') është organi qeverisës i [[futbolli]]t në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Ajo u themelua më 6 qershor 1930, u pranua në [[FIFA]] më 1932 dhe ishte ndër anëtarët themelues të [[UEFA]]-s më 1954.<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
Selia e FSHF-së ndodhet në [[Tirana|Tiranë]].<ref>{{cite web |title=Kontakt |url=https://fshf.org/kontakt/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref> Që nga viti 2002 president i FSHF-së është [[Armand Duka]], i rizgjedhur për një mandat të ri katërvjeçar më 16 shkurt 2026.<ref>{{cite web |title=Armand Duka |url=https://fshf.org/sq/cv/armand-duka-2/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Armand Duka merr besimin e plotë të Asamblesë, udhëheq futbollin shqiptar për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/armand-duka-merr-besimin-e-plote-te-asamblese-udheheq-futbollin-shqiptar-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref> Sekretari i përgjithshëm i federatës është [[Ilir Shulku]].<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
== Historia ==
Zhvillimi i futbollit në Shqipëri lidhet me ndeshjet e para të dokumentuara në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1913. Kampionati kombëtar u zhvillua për herë të parë në prill 1930 me gjashtë skuadra, ndërsa po atë vit, më 6 qershor, u themelua edhe Federata Shqiptare e Futbollit.<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
== Organizimi ==
Asambleja e Përgjithshme është organi më i lartë i FSHF-së, ndërsa [[Komiteti Ekzekutiv]] është organi kolegjial që drejton dhe merr vendime ndërmjet dy asambleve. Sipas faqes zyrtare të federatës, Komiteti Ekzekutiv përbëhet nga 11 anëtarë: presidenti dhe 10 anëtarë të zgjedhur nga Asambleja.<ref>{{cite web |title=Komiteti Ekzekutiv |url=https://fshf.org/komiteti-ekzekutiv/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
Përbërja e Komitetit Ekzekutiv të dalë nga Asambleja e 16 shkurtit 2026 është: [[Armand Duka]] (president), Lutfi Nuriu, Geri Çipi, Anila Basha, Armando Cungu, Blendi Fevziu, Edmond Hasanbelli, Envi Hicka, Erind Resuli, Gjergji Petro dhe Pano Xhixho.<ref>{{cite web |title=Zgjidhen anëtarët e Komitetit Ekzekutiv të Federatës Shqiptare të Futbollit për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/zgjidhen-anetaret-e-komitetit-ekzekutiv-te-federates-shqiptare-te-futbollit-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
Selia e federatës ndodhet në adresën: ''Rr. Liman Kaba, Nd. 5, Hyrja 1, Njësia Administrative 5, Kodi Postar 1019, Tirana, Albania''.<ref>{{cite web |title=Kontakt |url=https://fshf.org/kontakt/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
== Veprimtaria ==
FSHF organizon kampionatet kombëtare dhe kupat e futbollit në Shqipëri, si edhe administron ekipet kombëtare të meshkujve, të vajzave, futsallit dhe grupmoshave. Në faqen zyrtare të federatës listohen, ndër të tjera, ''Abissnet Superiore'', ''Kategoria e Parë'', ''Kategoria e Dytë'', ''Kupa e Shqipërisë'', kampionatet e vajzave, futsali dhe programet e futbollit të fëmijëve, si edhe ekipet kombëtare A, U-21, U-19, U-17, U-15 dhe përfaqësueset e vajzave.<ref>{{cite web |title=FSHF - Federata Shqiptare e Futbollit |url=https://fshf.org/sq/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Kategoria Superiore]]
* [[Kupa e Shqipërisë]]
* [[Kombëtarja shqiptare e futbollit]]
* [[UEFA]]
* [[FIFA]]
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]]
[[Kategoria:Organizata sportive në Shqipëri]]
[[Kategoria:Anëtarë të UEFA-s]]
[[Kategoria:Anëtarë të FIFA-s]]
p33jqb52br5xr2rnn0k19w854bkrhuq
2939409
2939408
2026-04-08T01:29:33Z
Shqiperia2000
65435
/* Shih edhe */
2939409
wikitext
text/x-wiki
'''Federata Shqiptare e Futbollit''' ('''FSHF''') është organi qeverisës i [[futbolli]]t në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Ajo u themelua më 6 qershor 1930, u pranua në [[FIFA]] më 1932 dhe ishte ndër anëtarët themelues të [[UEFA]]-s më 1954.<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
Selia e FSHF-së ndodhet në [[Tirana|Tiranë]].<ref>{{cite web |title=Kontakt |url=https://fshf.org/kontakt/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref> Që nga viti 2002 president i FSHF-së është [[Armand Duka]], i rizgjedhur për një mandat të ri katërvjeçar më 16 shkurt 2026.<ref>{{cite web |title=Armand Duka |url=https://fshf.org/sq/cv/armand-duka-2/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Armand Duka merr besimin e plotë të Asamblesë, udhëheq futbollin shqiptar për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/armand-duka-merr-besimin-e-plote-te-asamblese-udheheq-futbollin-shqiptar-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref> Sekretari i përgjithshëm i federatës është [[Ilir Shulku]].<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
== Historia ==
Zhvillimi i futbollit në Shqipëri lidhet me ndeshjet e para të dokumentuara në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1913. Kampionati kombëtar u zhvillua për herë të parë në prill 1930 me gjashtë skuadra, ndërsa po atë vit, më 6 qershor, u themelua edhe Federata Shqiptare e Futbollit.<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
== Organizimi ==
Asambleja e Përgjithshme është organi më i lartë i FSHF-së, ndërsa [[Komiteti Ekzekutiv]] është organi kolegjial që drejton dhe merr vendime ndërmjet dy asambleve. Sipas faqes zyrtare të federatës, Komiteti Ekzekutiv përbëhet nga 11 anëtarë: presidenti dhe 10 anëtarë të zgjedhur nga Asambleja.<ref>{{cite web |title=Komiteti Ekzekutiv |url=https://fshf.org/komiteti-ekzekutiv/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
Përbërja e Komitetit Ekzekutiv të dalë nga Asambleja e 16 shkurtit 2026 është: [[Armand Duka]] (president), Lutfi Nuriu, Geri Çipi, Anila Basha, Armando Cungu, Blendi Fevziu, Edmond Hasanbelli, Envi Hicka, Erind Resuli, Gjergji Petro dhe Pano Xhixho.<ref>{{cite web |title=Zgjidhen anëtarët e Komitetit Ekzekutiv të Federatës Shqiptare të Futbollit për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/zgjidhen-anetaret-e-komitetit-ekzekutiv-te-federates-shqiptare-te-futbollit-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
Selia e federatës ndodhet në adresën: ''Rr. Liman Kaba, Nd. 5, Hyrja 1, Njësia Administrative 5, Kodi Postar 1019, Tirana, Albania''.<ref>{{cite web |title=Kontakt |url=https://fshf.org/kontakt/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
== Veprimtaria ==
FSHF organizon kampionatet kombëtare dhe kupat e futbollit në Shqipëri, si edhe administron ekipet kombëtare të meshkujve, të vajzave, futsallit dhe grupmoshave. Në faqen zyrtare të federatës listohen, ndër të tjera, ''Abissnet Superiore'', ''Kategoria e Parë'', ''Kategoria e Dytë'', ''Kupa e Shqipërisë'', kampionatet e vajzave, futsali dhe programet e futbollit të fëmijëve, si edhe ekipet kombëtare A, U-21, U-19, U-17, U-15 dhe përfaqësueset e vajzave.<ref>{{cite web |title=FSHF - Federata Shqiptare e Futbollit |url=https://fshf.org/sq/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
== Presidentët ==
President i Federatës Shqiptare të Futbollit është [[Armand Duka]], i cili e mban këtë detyrë që nga viti 2002.<ref>{{cite web |title=Armand Duka |url=https://fshf.org/sq/cv/armand-duka-2/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Armand Duka merr besimin e plotë të Asamblesë, udhëheq futbollin shqiptar për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/armand-duka-merr-besimin-e-plote-te-asamblese-udheheq-futbollin-shqiptar-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Futbolli shqiptar në 88 vite, nga amator në profesionist |url=https://telegraf.al/sport/futbolli-shqiptar-ne-88-vite-nga-amator-ne-profesionist/ |publisher=Telegraf |date=9 janar 2018 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable"
! Nr.
! Emri
! Mandati
|-
| 1
| [[Anton Mazreku]]
| 1945–1970
|-
| 2
| [[Zyber Konçi]]
| 1970–1980
|-
| 3
| [[Kristaq Miço]]
| 1980–1990
|-
| 4
| [[Eduard Dervishi]]
| 1990–1997
|-
| 5
| [[Miço Papadhopulli]]
| 1997–2002
|-
| 6
| [[Armand Duka]]
| 2002–sot
|}
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]]
[[Kategoria:Organizata sportive në Shqipëri]]
[[Kategoria:Anëtarë të UEFA-s]]
[[Kategoria:Anëtarë të FIFA-s]]
b00bslnzwrelfoe5hadw2c87rvz78nu
2939410
2939409
2026-04-08T01:32:59Z
Shqiperia2000
65435
2939410
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox organizatë
| name = Federata Shqiptare e Futbollit
| image = Stema e Kombëtares.svg
| caption = Logoja zyrtare e FSHF-së
| type = Federatë sportive
| formation = 6 qershor 1930
| location = [[Tirana]], [[Shqipëria]]
| key_people = [[Armand Duka]], president<br />[[Ilir Shulku]], sekretar i përgjithshëm
| region_served = [[Shqipëria]]
| affiliations = [[FIFA]], [[UEFA]]
| website = [https://fshf.org/ fshf.org]
}}
'''Federata Shqiptare e Futbollit''' ('''FSHF''') është organi qeverisës i [[futbolli]]t në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Ajo u themelua më 6 qershor 1930, u pranua në [[FIFA]] më 1932 dhe ishte ndër anëtarët themelues të [[UEFA]]-s më 1954.<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
Selia e FSHF-së ndodhet në [[Tirana|Tiranë]].<ref>{{cite web |title=Kontakt |url=https://fshf.org/kontakt/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref> Që nga viti 2002 president i FSHF-së është [[Armand Duka]], i rizgjedhur për një mandat të ri katërvjeçar më 16 shkurt 2026.<ref>{{cite web |title=Armand Duka |url=https://fshf.org/sq/cv/armand-duka-2/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Armand Duka merr besimin e plotë të Asamblesë, udhëheq futbollin shqiptar për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/armand-duka-merr-besimin-e-plote-te-asamblese-udheheq-futbollin-shqiptar-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref> Sekretari i përgjithshëm i federatës është [[Ilir Shulku]].<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
== Historia ==
Zhvillimi i futbollit në Shqipëri lidhet me ndeshjet e para të dokumentuara në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1913. Kampionati kombëtar u zhvillua për herë të parë në prill 1930 me gjashtë skuadra, ndërsa po atë vit, më 6 qershor, u themelua edhe Federata Shqiptare e Futbollit.<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
== Organizimi ==
Asambleja e Përgjithshme është organi më i lartë i FSHF-së, ndërsa [[Komiteti Ekzekutiv]] është organi kolegjial që drejton dhe merr vendime ndërmjet dy asambleve. Sipas faqes zyrtare të federatës, Komiteti Ekzekutiv përbëhet nga 11 anëtarë: presidenti dhe 10 anëtarë të zgjedhur nga Asambleja.<ref>{{cite web |title=Komiteti Ekzekutiv |url=https://fshf.org/komiteti-ekzekutiv/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
Përbërja e Komitetit Ekzekutiv të dalë nga Asambleja e 16 shkurtit 2026 është: [[Armand Duka]] (president), Lutfi Nuriu, Geri Çipi, Anila Basha, Armando Cungu, Blendi Fevziu, Edmond Hasanbelli, Envi Hicka, Erind Resuli, Gjergji Petro dhe Pano Xhixho.<ref>{{cite web |title=Zgjidhen anëtarët e Komitetit Ekzekutiv të Federatës Shqiptare të Futbollit për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/zgjidhen-anetaret-e-komitetit-ekzekutiv-te-federates-shqiptare-te-futbollit-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
Selia e federatës ndodhet në adresën: ''Rr. Liman Kaba, Nd. 5, Hyrja 1, Njësia Administrative 5, Kodi Postar 1019, Tirana, Albania''.<ref>{{cite web |title=Kontakt |url=https://fshf.org/kontakt/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
== Veprimtaria ==
FSHF organizon kampionatet kombëtare dhe kupat e futbollit në Shqipëri, si edhe administron ekipet kombëtare të meshkujve, të vajzave, futsallit dhe grupmoshave. Në faqen zyrtare të federatës listohen, ndër të tjera, ''Abissnet Superiore'', ''Kategoria e Parë'', ''Kategoria e Dytë'', ''Kupa e Shqipërisë'', kampionatet e vajzave, futsali dhe programet e futbollit të fëmijëve, si edhe ekipet kombëtare A, U-21, U-19, U-17, U-15 dhe përfaqësueset e vajzave.<ref>{{cite web |title=FSHF - Federata Shqiptare e Futbollit |url=https://fshf.org/sq/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
== Presidentët ==
President i Federatës Shqiptare të Futbollit është [[Armand Duka]], i cili e mban këtë detyrë që nga viti 2002.<ref>{{cite web |title=Armand Duka |url=https://fshf.org/sq/cv/armand-duka-2/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Armand Duka merr besimin e plotë të Asamblesë, udhëheq futbollin shqiptar për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/armand-duka-merr-besimin-e-plote-te-asamblese-udheheq-futbollin-shqiptar-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Futbolli shqiptar në 88 vite, nga amator në profesionist |url=https://telegraf.al/sport/futbolli-shqiptar-ne-88-vite-nga-amator-ne-profesionist/ |publisher=Telegraf |date=9 janar 2018 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable"
! Nr.
! Emri
! Mandati
|-
| 1
| [[Anton Mazreku]]
| 1945–1970
|-
| 2
| [[Zyber Konçi]]
| 1970–1980
|-
| 3
| [[Kristaq Miço]]
| 1980–1990
|-
| 4
| [[Eduard Dervishi]]
| 1990–1997
|-
| 5
| [[Miço Papadhopulli]]
| 1997–2002
|-
| 6
| [[Armand Duka]]
| 2002–sot
|}
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]]
[[Kategoria:Organizata sportive në Shqipëri]]
[[Kategoria:Anëtarë të UEFA-s]]
[[Kategoria:Anëtarë të FIFA-s]]
nwcwba58c5wu9z37jn9orp38p40h71w
2939411
2939410
2026-04-08T01:38:37Z
Shqiperia2000
65435
/* Organizimi */
2939411
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox organizatë
| name = Federata Shqiptare e Futbollit
| image = Stema e Kombëtares.svg
| caption = Logoja zyrtare e FSHF-së
| type = Federatë sportive
| formation = 6 qershor 1930
| location = [[Tirana]], [[Shqipëria]]
| key_people = [[Armand Duka]], president<br />[[Ilir Shulku]], sekretar i përgjithshëm
| region_served = [[Shqipëria]]
| affiliations = [[FIFA]], [[UEFA]]
| website = [https://fshf.org/ fshf.org]
}}
'''Federata Shqiptare e Futbollit''' ('''FSHF''') është organi qeverisës i [[futbolli]]t në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Ajo u themelua më 6 qershor 1930, u pranua në [[FIFA]] më 1932 dhe ishte ndër anëtarët themelues të [[UEFA]]-s më 1954.<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
Selia e FSHF-së ndodhet në [[Tirana|Tiranë]].<ref>{{cite web |title=Kontakt |url=https://fshf.org/kontakt/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref> Që nga viti 2002 president i FSHF-së është [[Armand Duka]], i rizgjedhur për një mandat të ri katërvjeçar më 16 shkurt 2026.<ref>{{cite web |title=Armand Duka |url=https://fshf.org/sq/cv/armand-duka-2/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Armand Duka merr besimin e plotë të Asamblesë, udhëheq futbollin shqiptar për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/armand-duka-merr-besimin-e-plote-te-asamblese-udheheq-futbollin-shqiptar-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref> Sekretari i përgjithshëm i federatës është [[Ilir Shulku]].<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
== Historia ==
Zhvillimi i futbollit në Shqipëri lidhet me ndeshjet e para të dokumentuara në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1913. Kampionati kombëtar u zhvillua për herë të parë në prill 1930 me gjashtë skuadra, ndërsa po atë vit, më 6 qershor, u themelua edhe Federata Shqiptare e Futbollit.<ref>{{cite web |title=Developing football in Albania |url=https://www.uefa.com/nationalassociations/alb/ |publisher=UEFA |access-date=8 prill 2026 |language=en}}</ref>
== Organizimi ==
Asambleja e Përgjithshme është organi më i lartë i FSHF-së, ndërsa [[Komiteti Ekzekutiv]] është organi kolegjial që drejton dhe merr vendime ndërmjet dy asambleve. Sipas faqes zyrtare të federatës, Komiteti Ekzekutiv përbëhet nga 11 anëtarë: presidenti dhe 10 anëtarë të zgjedhur nga Asambleja.<ref>{{cite web |title=Komiteti Ekzekutiv |url=https://fshf.org/komiteti-ekzekutiv/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
Përbërja e Komitetit Ekzekutiv të dalë nga Asambleja e 16 shkurtit 2026 është: [[Armand Duka]] (president), Lutfi Nuriu, Geri Çipi, Anila Basha, Armando Cungu, Blendi Fevziu, Edmond Hasanbelli, Envi Hicka, Erind Resuli, Gjergji Petro dhe Pano Xhixho.<ref>{{cite web |title=Zgjidhen anëtarët e Komitetit Ekzekutiv të Federatës Shqiptare të Futbollit për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/zgjidhen-anetaret-e-komitetit-ekzekutiv-te-federates-shqiptare-te-futbollit-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
Selia e federatës ndodhet në adresën: ''Rr. Liman Kaba, Nd. 5, Hyrja 1, Njësia Administrative 5, Kodi Postar 1019, Tiranë, Shqipëri''.<ref>{{cite web |title=Kontakt |url=https://fshf.org/kontakt/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
== Veprimtaria ==
FSHF organizon kampionatet kombëtare dhe kupat e futbollit në Shqipëri, si edhe administron ekipet kombëtare të meshkujve, të vajzave, futsallit dhe grupmoshave. Në faqen zyrtare të federatës listohen, ndër të tjera, ''[[Kategoria Superiore|Abissnet Superiore]]'', ''[[Kategoria e Parë]]'', ''[[Kategoria e Dytë]]'', ''[[Kupa e Shqipërisë]]'', kampionatet e femrave, futsali dhe programet e futbollit të fëmijëve, si edhe ekipet [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtare A]], [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|U-21]], [[Kombëtarja shqiptare nën-20 e futbollit|U-20]], [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|U-19]], U-17, U-15 dhe përfaqësueset e [[Kombëtarja shqiptare e futbollit e femrave|femrave]] .<ref>{{cite web |title=FSHF - Federata Shqiptare e Futbollit |url=https://fshf.org/sq/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
== Presidentët ==
President i Federatës Shqiptare të Futbollit është [[Armand Duka]], i cili e mban këtë detyrë që nga viti 2002.<ref>{{cite web |title=Armand Duka |url=https://fshf.org/sq/cv/armand-duka-2/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Armand Duka merr besimin e plotë të Asamblesë, udhëheq futbollin shqiptar për katër vitet e ardhshme |url=https://fshf.org/sq/armand-duka-merr-besimin-e-plote-te-asamblese-udheheq-futbollin-shqiptar-per-kater-vitet-e-ardhshme/ |publisher=Federata Shqiptare e Futbollit |date=16 shkurt 2026 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref><ref>{{cite web |title=Futbolli shqiptar në 88 vite, nga amator në profesionist |url=https://telegraf.al/sport/futbolli-shqiptar-ne-88-vite-nga-amator-ne-profesionist/ |publisher=Telegraf |date=9 janar 2018 |access-date=8 prill 2026 |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable"
! Nr.
! Emri
! Mandati
|-
| 1
| [[Anton Mazreku]]
| 1945–1970
|-
| 2
| [[Zyber Konçi]]
| 1970–1980
|-
| 3
| [[Kristaq Miço]]
| 1980–1990
|-
| 4
| [[Eduard Dervishi]]
| 1990–1997
|-
| 5
| [[Miço Papadhopulli]]
| 1997–2002
|-
| 6
| [[Armand Duka]]
| 2002–sot
|}
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]]
[[Kategoria:Organizata sportive në Shqipëri]]
[[Kategoria:Anëtarë të UEFA-s]]
[[Kategoria:Anëtarë të FIFA-s]]
s6rhf2irhve48zw66lpfyosb3oxkk4d
Basketbolli
0
6625
2939293
2899348
2026-04-07T12:48:35Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Chicago_Bulls_and_New_Jersey_Nets,_March_28,_1991.jpg|Chicago_Bulls_and_New_Jersey_Nets,_March_28,_1991.jpg]] u zëvendësua me materialin multimedial [[c:File:Chicago_Bulls_and_New_Jersey_Nets,_January_23,_1991.jpg|Chicago_Bu
2939293
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sport
| name = Basketbolli
| image = Chicago Bulls and New Jersey Nets, January 23, 1991.jpg
| imagesize = 275px
| caption = [[Chris Dudley]] (#22), duke luajtur për [[Brooklyn Nets|New Jersey Nets]], përballet me [[Michael Jordan]] (#23), i [[Chicago Bulls]] më 28 mars 1991. Lojtarë të tjerë duke përfshirë [[Bill Cartwright]] të Çikagos (#24) janë të pranishëm në fushë.
| union = [[FIBA]]
| nickname =
| first = {{Start date and years ago|1891|12|21|df=yes}}. [[Springfield, Massachusetts]], U.S.
| registered =
| region = Mbarë botën
| contact = E kufizuar
| team = 5 për anë
| mgender = Po, gara të veçanta
| type = Indoor/Outdoor
| category = [[Team sport]], [[Ball game|ball sport]]
| venue = Fushë e brendshme (kryesisht) ose fushë e jashtme ([[Streetball]])
| glossary = [[Fjalorthi i basketbollit]]
| ball = [[Basketbolli (top)|Basketbolli]]
| olympic = Po, demonstruar në Lojërat Olimpike Verore të 1904 dhe 1924<br>Pjesë e programit Olimpik Veror që nga viti 1936
| paralympic = Po
}}
'''Basketbolli''' është një [[sport ekipor]] në të cilin bëjnë pjesë dy skuadra, gjithsej duhen 5 lojtarë për skuadër por që më së shpeshti luhet prej pesë lojtarësh secila skuadër.Të dyja skuadrat kundërshtojnë njëra-tjetrën në një fushë drejtkëndore, ata konkurrojnë me qëllimin kryesor të [[#Gjuajtja|gjuajtjes]] së një topi basketbolli (rreth 9.4 inç (24 centimetera) në diametër) përmes rrethit të mbrojtësit (një [[Koshi (basketboll)|kosh]] me diametër 18 inç (46 centimetra) i montuar 3,048 metra të lartë në një dërrasë në çdo skaj të fushës), ndërkohë që parandalojnë skuadrën kundërshtare që të gjuajë përmes rrjetës së tyre. Një gol nga fusha vlen dy pikë, përveç nëse bëhet nga prapa [[Fusha e basketbollit#Vija tre-pikëshe|vijës së tre pikëve]], kur vlen tre. Pas një faulli, loja me kohë ndalet dhe lojtari i faulluar ose i caktuar për të gjuajtur një faull teknik jepet një, dy ose tre gjuajtje të lira me një pikë. Skuadra me më shumë pikë në fund të lojës fiton, por nëse loja me rregullore skadon me rezultat të barabartë, kërkohet një periudhë shtesë e lojës ([[Koha shtesë (sport)|kohë shtesë]]).
Lojtarët e avancojnë topin duke e kërcyer atë gjatë ecjes ose vrapimit ,(driblimit) ose duke ia kaluar një shoku të skuadrës, të dyja këto kërkojnë aftësi të konsiderueshme. Në sulm, lojtarët mund të përdorin një sërë gjuajtjesh - [[layup]], [[Kërcim gjuajtje (basketboll)|kërcim]], ose një [[Slam dunk|dunk]]; në mbrojtje, ata mund të [[Grabitje (basketboll)|grabisin]] topin nga një driblues, të ndërpresin pasimet ose të [[Blloku (basketboll)|bllokojnë]] gjuajtjet; ose sulmi ose mbrojtja mund të mbledhë një [[Rebound (basketball)|rebound]]. Është shkelje të ngresh ose tërheqësh këmbën e strumbullarit pa e dribluar topin, ta mbash atë, ose [[Driblim i dyfishtë|ta mbash topin me të dyja duart dhe pastaj të rifillosh driblimin]].
Pesë lojtarët në secilën anë bien në pesë [[Pozicionet e basketbollit|pozicione të lojës]]. Lojtari më i gjatë është zakonisht [[Center (basketboll)|center]], i dyti më i gjatë dhe më i fortë është [[power forward]], një lojtar pak më i shkurtër por më i shkathët është [[small forward]], dhe lojtarët më të shkurtër ose mbajtësit më të mirë të topit janë [[shooting guard]] dhe [[point guard]], të cilët zbatojnë planin e lojës së trajnerit duke menaxhuar "ekzekutimin" e lojërave sulmuese dhe mbrojtëse (pozicionimi i lojtarëve). Joformalisht, lojtarët mund të luajnë tre-me-tre, dy-me-dy dhe një-me-një.
I shpikur në vitin 1891 nga mësuesi kanadezo-amerikan i palestrës [[James Naismith]] në [[Springfield, Massachusetts]], në Shtetet e Bashkuara, basketbolli ka evoluar për t'u bërë një nga sportet më të njohura dhe më të shikuara në botë.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11348053|title=The Canadian who invented basketball|language=en|access-date=14 shtator 2011|date=20 shtator 2010|work=BBC News|first=Sian|last=Griffiths|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425025454/http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11348053|archive-date=25 prill 2012|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ranking The Top 10 Most Popular Sports In The World in 2023 |last1=Maria |website=Sports Virsa |date=3 janar 2023 |language=en |url=https://sportsvirsa.com/most-popular-sports/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925040942/https://sportsvirsa.com/most-popular-sports/ |archive-date=25 shtator 2023 }}</ref> The [[National Basketball Association]] (NBA) është liga më e rëndësishme e [[Sportet profesionale#Basketbolli|basketbollit profesional]] në botë për sa i përket popullaritetit, pagave, talentit dhe nivelit të konkurrencës<ref>{{cite magazine |magazine=Forbes |first1=Alicia |last1=Jessop |title=The Surge of the NBA's International Viewership and Popularity |url=https://www.forbes.com/sites/aliciajessop/2012/06/14/the-surge-of-the-nbas-international-viewership-and-popularity/ |url-access=subscription |date=14 qershor 2012 |access-date=14 qershor 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618104120/http://www.forbes.com/sites/aliciajessop/2012/06/14/the-surge-of-the-nbas-international-viewership-and-popularity/ |archive-date=18 qershor 2012 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |publisher=Sporting Intelligence |first1=Nick |last1=Harris |title=REVEALED: The world's best paid teams, Man City close in on Barca and Real Madrid |url=http://www.sportingintelligence.com/2012/05/01/revealed-the-worlds-best-paid-teams-man-city-close-in-on-barca-and-real-madrid-010501/ |date=1 maj 2012 |access-date=11 qershor 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616192611/http://www.sportingintelligence.com/2012/05/01/revealed-the-worlds-best-paid-teams-man-city-close-in-on-barca-and-real-madrid-010501/ |archive-date=16 qershor 2012 |url-status=live }}</ref> (duke tërhequr shumicën e talenteve të saj nga basketbolli i kolegjit të SHBA-së). Jashtë Amerikës së Veriut, klubet më të mira nga ligat kombëtare kualifikohen në kampionatet kontinentale si [[Euroliga]] dhe [[Liga e Kampionëve të Basketbollit të Amerikës]]. [[FIBA Kupa Botërore e Basketbollit]] dhe [[Basketbolli në Lojërat Olimpike Verore#Turne për Meshkuj|Turneu Olimpik i Basketbollit për Meshkuj]] janë ngjarjet kryesore ndërkombëtare të sportit dhe tërheqin ekipe kombëtare të mira nga e gjithë bota. Çdo kontinent pret garat rajonale për ekipet kombëtare, si [[EuroBasket]] dhe [[FIBA AmeriCup]].
[[FIBA Kupa Botërore e Basketbollit për Femra]] dhe [[Basketbolli në Lojërat Olimpike Verore#Turne për Femra|Turneu Olimpik i Basketbollit për Femra]] paraqesin ekipe kombëtare më të mira nga kampionatet kontinentale. Liga kryesore e Amerikës së Veriut është [[WNBA]] ([[NCAA Kampionati i Kategorisë I të Basketbollit për Femra|NCAA Kampionati i Kategorisë të Basketbollit për Femra]] është gjithashtu i njohur), ndërsa klubet më të forta evropiane marrin pjesë në [[Euroliga për Femra|Euroligën për Femra]].
== Historia ==
[[Skeda:James Naismith at Springfield College circa 1920.jpg|parapamje|165px|[[James Naismith]] {{rreth|1920}}]]
Në dhjetor 1891, [[James Naismith]], një profesor kanadezo-amerikan i [[Edukimi fizik|edukimit fizik]] dhe instruktor në Shkollën e Trajnimit të Shoqatës Ndërkombëtare të të Rinjve të Krishterë (tani [[Springfield College]]) në [[Springfield, Massachusetts]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ymca.int/who-we-are/history/basketball-a-ymca-invention/|title=YMCA International – World Alliance of YMCAs: Basketball : a YMCA Invention|website=www.ymca.int|language=en|access-date=22 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314065438/http://www.ymca.int/who-we-are/history/basketball-a-ymca-invention/|archive-date=14 mars 2016|url-status=dead}}</ref> po përpiqej ta mbante klasën e tij të palestrës aktive në një ditë me shi.<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/inventions/inventions.html |title=The Greatest Canadian Invention |work=CBC News |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20101203114542/http://www.cbc.ca/inventions/inventions.html |archive-date=3 dhjetor 2010 |url-status=dead}}</ref> Ai kërkoi një lojë të fuqishme në ambiente të mbyllura për t'i mbajtur studentët e tij të zënë dhe në nivelet e duhura të fitnesit gjatë dimrave të gjatë të [[New England]]. Pasi hodhi poshtë idetë e tjera si shumë të përafërta ose të papërshtatshme për gjimnazet me mure, ai shpiku një lojë të re në të cilën lojtarët u kalonin një top shokëve të skuadrës dhe përpiqeshin të shënonin pikë duke e hedhur topin në një kosh të montuar në mur. Naismith shkroi [[Rregullat e basketbollit|rregullat]] bazë dhe gozhdoi një shportë pjeshke në një pistë të ngritur. Naismith fillimisht vendosi koshin e pjeshkës me pjesën e poshtme të saj të paprekur, që do të thoshte se topi duhej të merrej me dorë pas çdo "shporte" ose pikë të shënuar. Kjo shpejt doli e lodhshme, kështu që Naismith hoqi pjesën e poshtme të koshit për të lejuar që topat të nxirreshin jashtë me një kunj të gjatë pas çdo koshi të shënuar.
=== Basketbolli ndërkombëtar ===
[[Skeda:Basketball World Cup 2014.jpg|parapamje|SHBA duke luajtur kundër Meksikës në [[FIBA Kupa e Botës 2014]]]]
[[FIBA]] (Federata Ndërkombëtare e Basketbollit) u formua në [[1932]] nga tetë vende: [[Argjentina]], [[Çekosllovakia]], [[Greqia]], [[Italia]], [[Letonia]], [[Portugalia]], [[Rumania]] dhe [[Zvicra]]. Në këtë kohë, organizata mbikëqyrte vetëm lojtarët amatorë. Akronimi i tij, që rrjedh nga frëngjishtja ''Fédération Internationale de Basket-ball Amateur'', ishte "FIBA".
=== Basketbolli i Grave ===
Basketbolli i Grave filloi në 1892 në Kolegjin Smith kur Senda Berenson, një mësuese e edukimit fizik, ndryshoi për herë të parë rregullat për gratë. Pak pasi ajo u punësua në Smith, ajo shkoi në Naismith për të mësuar më shumë për lojërat[7].E Hipnotizuar me këtë sport të ri dhe vlerat që mund të mësojë, ajo organizoi lojë studentore të basketbollit më 21 mars, 1893 kur e saj freshmen Smith dhe sophomores luajtur kundër njëri-tjetrit[8]. Rregullat e saj janë botuar të parë në vitin 1899 dhe dy vjet më vonë Berenson u bë redaktor i Grave të parë Guide AG Spalding e Basketbollit[8], i cili më tej përhapur versionin e saj të basketbollit për femra.
== Rregulloret ==
Objekti i lojës është të shënosh më shumë pikë se sa kundërshtari, duke e hedhur topin sa më shpesh në koshin e kundërshtarit dhe ta ndalosh kundërshtarin ta hedhi topin në koshin tënd. Një përpjekje për të realizuar një pikë quhet gjuajtje. Një gjuajtje e suksesshme vlen dy pikë ose tre nëse realizohet nga jashtë harkut të trepikëshit që ka një distancë prej 6,75 m nga koshi, në lojërat internacionale dhe 7,24 m nga lojërat në NBA. Pika e realizuar pas gjuajtjes së një faulli vlen 1 pikë.topi gjuhet me kembet e hapura ne permasat e shpatullave dhe behet nje perulje duke gjuajtur topin ne formen e nje harku.
==== Rregullat e lojës ====
Loja ndahet në katër pjesë prej 10 minutash (FIBA) ose prej 12 minutash (NBA). Pushimi i gjysmës së lojës është 15 minuta sipas rregullores së NBA, FIBA, NCAA. Koha shtesë zgjat 5 minuta. Skuadrat ndryshojnë fushën pas pjesës së dytë. Zëvendësimet janë të pafundta, por ato mund të bëhen vetëm kur loja ka ndalur. Gjithashtu ekipi ka nga një trajner, që jep udhëzimet për strategjinë në fushën e lojës dhe stafin personal të vet, që përfshin doktorët, menaxherët, statisticienët, trajnerët. Uniforma standarde përbëhet prej një palë tutash të shkurtra dhe një kanatiere, e cila përmban numrin e lojtarit. Trajneri ka në dispozicion një numër të lejuar time-out dhe ndalime të kohës, të cilat nuk zgjasin më shumë se një minutë (vetëm në rastet e ndeshjeve televizive, kur ka hapësira publicitare),ekipi duhet ta mbaj topin 24 sec.
=== Pajisjet ===
Pajisjet e vetme të nevojshme për lojën e basketbollit janë një sipërfaqe e sheshtë dhe drejtkëndore, që ka nga dy kosha në anët e saj.
Pikat shënohen nga gjuajtja e (qitje) topit në kosh nga lart. Dunking dhe përplasur topin në rim, apo ndonjë nga stilet e tjera për të bërë akrobatik topin në kosh nga çdo distancë, ekipi me më shumë pikë në fund të lojës fiton, por kohë shtesë (jashtë orarit të punës) mund të lëshohet kur rezultatet të dyja ekipet janë të njëjta. Topin mund të avancuar në gjykatë nga kërcim atë (dribbling) apo shokët e kalon atë në mes. Përçarës kontakt fizik (i ndyrë) është penalizuar dhe i lirë gjuan do të lëshohet nëse lojtari është fouled ndërsa qitje topin dhe ka kufizime mbi topin si mund të trajtohen (shkelje).
Nëpërmjet kohë, basketboll ka zhvilluar teknika të përfshijë shumë të përbashkët të shtënat, duke kaluar dhe dribbling, si edhe pozicionet e lojtarëve të', dhe fyese dhe strukturat mbrojtëse. Në mënyrë tipike, anëtarët e lartë e një skuadre do të luajë qendër apo një nga dy pozicione përpara, ndërsa lojtarët më të shkurtër ose ata që zotërojnë topin trajtimin më të mirë aftësitë dhe shpejtësisë, luajnë qëndrimet roje. Ndërsa basketbolli konkurrues është e rregulluar me kujdes, variacione të shumta të basketbollit janë zhvilluar për lojë rastësor. Në disa vende, basketbolli është një sport popullor spektator.
Ndërsa basketbolli konkurrues është kryesisht një sport shtëpie, ka luajtur në një gjykatë të basketbollit, dhe variacione më pak të rregulluara luajtur në jashtë janë bërë gjithnjë e më popullor mes të dy grupeve të qytetit të brendshme dhe rurale. Basketbolli poashtu është sport kolektiv.
=== Berenson, një mësues të edukimit fizik, ndryshuar për herë të rregullave Naismith për gratë ===
Pak pasi ajo u punësua në Smith, ajo shkoi në Naismith për të mësuar më shumë për lojë[7]. Hipnotizuar me këtë sport të ri dhe vlerat që mund të mësojë, ajo organizuar studentor lojë për femra e parë të basketbollit më 21 mars, 1893 kur e saj freshmen Smith dhe sophomores luajtur kundër njëri-tjetrit[8]. Rregullat e saj janë botuar të parë në vitin 1899 dhe dy vjet më vonë Berenson u bë redaktor i Grave të parë Guide AG Spalding e Basketbollit[8], i cili më tej përhapur versionin e saj të basketbollit për femra.
Në fillim të dhjetorit [[1891]], Dr James Naismith[2], një kanadez i lindur profesor fizike e arsimit dhe mësues në shkollën e krishterë Young Men's Asociacioni Ndërkombëtar i Trajnimit[3] (YMCA) (sot, Springfield College) në Springfield, Massachusetts, USA, kërkoj një lojë energjike shtëpie studentëve të tij për të mbajtur të pushtuar dhe në nivelet e duhura të palestër gjatë dimri të gjatë New England. Pas duke hedhur poshtë idetë e tjera ose shumë i përafërt ose i përshtatshëm dobët të rrethuar me mure-në gjimnazet, ai i shkroi rregullat themelore dhe gozhdohem një shportë bukuroshe mbi një 10-foot (3,05 m) pista ngritur. Në kontrast me rrjeta basketboll modern, këtë shportë bukuroshe mbajti fund të saj, dhe balla duhej të marrë dorë pas çdo shportë "apo pikë të shënuara, ky provuar joefikase, megjithatë, kështu që një vrimë ishte shpuar në fund të shporta, duke lejuar topa të poked me një kunj gjatë çdo kohë. Shporta pjeshkë u përdorën deri në 1906 kur ato u zëvendësuan më në fund nga hoops metali me backboards. Një ndryshim i mëtejshëm është bërë shpejt, kështu që kaloi topin vetëm përmes, duke hapur rrugën për lojë e njohim sot. Një top futbolli është përdorur për të xhiruar shporta. Kurdo që një person i mori topin në shportë, ekipi i tij do të fitonte një pikë. Cilido ekip kam fituar më shumë pikë lojës[4]. Shportat janë bërë pa kujdes në fillim të ballkon kat i ndërmjetëm i gjykatës duke luajtur, por këtë dëshmuar praktike kur spektatorët filloi në ballkon për të ndërhyrë me të shtëna. Backboard u prezantua për të parandaluar këtë ndërhyrje, ajo kishte efekt shtesë e lejimit të shtëna reagim[5]. Ditarë të shkruar me dorë Naismith, zbuluar nga mbesa e tij në fillim të vitit 2006, tregojnë se ai ishte nervozuar për lojë të re që kishte shpikur, e cila inkorporuar rregullat nga loja për fëmijë të quajtur "Duck në një Rock", pasi shume kishin dështuar para tij. Naismith quajtur lojë të re "Basket Ball".[6]
Loja e parë zyrtare u luajt në gjimnaz YMCA më 20 janar 1892 me nëntë lojtarë. Në lojë përfundoi 1-0, shtënë ishte bërë nga 25 metra (7,6 m), në një gjykatë vetëm gjysma e madhësisë së një ditë të pranishëm-Streetball ose Shoqatës Kombëtare të Basketbollit (NBA) gjykatës. Nga 1897-1898 u bë pesë ekipet e standardeve.
=== Zhvillimi i pajisjeve dhe teknikës ===
Basketboll është luajtur fillimisht me një top futbolli. Dhe topat e parë e bëri në mënyrë specifike për basketboll ishin ngjyrë kafe, dhe ajo ishte vetëm në fund të viteve 1950 që Toni Hinkle, në kërkim të një top që do të jenë më të dukshme për lojtarët dhe spektatorët ashtu, i futur topin portokalli që është tani në përdorim të përbashkët. Dribbling nuk ishte pjesë e lojës origjinal me përjashtim të kalojnë "fryrje" për shokët. Kalimi topin ishte mjet kryesor të lëvizjes topin. Dribbling u fut në fund, por i kufizuar nga forma asimetrike e balls hershme. Dribbling vetëm u bë një pjesë të madhe të lojës rreth viteve 1950, si prodhuese përmirësuar formën topin.
=== Antecedents Historike ===
Basketball, netball, Dodgeball, volejboll dhe LaCrosse janë lojëra vetëm topin, të cilat janë identifikuar si të shpikur nga amerikanët të Veriut. Lojra të tjera topin, të tilla si bejzbollit dhe futbollit kanadez, kanë Bashkësinë e Kombeve, evropiane, aziatike apo lidhjet afrikane. Edhe pse nuk ka ende dëshmi të drejtpërdrejtë se ideja e basketbollit erdhi nga ballgame lashtë Mesoamerican, njohja e kësaj loje kanë qenë në dispozicion për të paktën 50 vjet para krijimit Naismith, në shkrimet e Xhon Lloyd Stephens dhe Alexander von Humboldt. Punon Stephens "sidomos, i cili përfshinte vizatime nga Frederick Catherwood, ishin në dispozicion në shumicën e institucioneve arsimore në shekullin e 19 dhe gjithashtu kishte qarkullimit të gjerë popullor.
=== Untitled ===
Dr James Naismith ishte i dobishëm në ngritjen e basketboll kolegj. Ai trajnoi në Universitetin e Kansas për gjashtë vjet, para se të ia dhënë në dorë frenat për të trajnerit të njohur Forrest "Phog" Allen. Naismith dishepull i Amosit Alonzo Stagg solli basketboll për Universitetin e Çikagos, ndërsa Adolph Rupp, një student i Naismith së në Kansas, ka gëzuar sukses të madh si trajner në Universitetin e Kentucky.
Më [[9 shkurt]] [[1895]], 5 parë ndëruniversitar-on-5 lojë është luajtur në Universitetin Hamline mes Hamline dhe Shkolla e Bujqësisë, e cila ishte e lidhur me Universitetin e Minesotës[9][10]. Shkolla e Bujqësisë fituar në 9-3 lojë.
Në 1901, kolegjet, përfshirë Universitetin e Çikagos, Columbia University, Dartmouth College, në Universitetin e Minesotës, të Akademisë Detare të SHBA, në Universitetin e Utah dhe Yale University nisi sponsorizimin lojërat e burrave. Në 1905, lëndimet e shpeshta në fushën e futbollit bëri Presidenti Theodore Roosevelt për të sugjeruar se Kolegjet e formojnë një organ qeverisës, duke rezultuar në krijimin e Shoqatës Sportiv ndëruniversitar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës (IAAUS). Në vitin 1910, se trupi do të ndryshojë emrin e saj për të Shoqatës Kombëtare të Atletikës studentor (NCAA).
=== Zhvillimi i hershëm i grave basketboll ===
Në 1891, Universiteti i Kalifornisë dhe Shkolla Miss Shef luajti ndeshjen e parë të grave interinstitutional. Freshmen Berenson të luajtur në ndeshjen e klasës i paedukuar mjaft ndëruniversitar e parë për femra në basketboll në Smith College, 21 mars 1893[11]. Në të njëjtin vit, malin Holyoke dhe Sophie Njukomb College (coached nga Clara Gregori Baer) gratë filluan të luajnë basketboll. Nga 1895, loja ishte përhapur në Kolegjet e të gjithë vendin, duke përfshirë Wellesley, Vassar, dhe Bryn Mawr. Loja gratë e parë ndëruniversitar ishte më 4 prill, 1896. Gratë Stanford luajtur Berkeley, 9-9-të, duke i dhënë fund në një fitore 2-1 të Stanfordit.
Zhvillimin e grave basketboll ishte më i strukturuar sesa që për burrat në vitet e hershme. Në 1905, Komiteti Ekzekutiv në Basket Ball Rregullat e Komitetit Basketbollit (National Women's) u krijua nga Shoqata Amerikane Fizike Arsimit. [12] Këto rregulla bëri thirrje për gjashtë deri në nëntë lojtarë dhe për ekipin e 11 zyrtarëve. Sport Federatës Ndërkombëtare të Grave (1924) përfshinte një konkurim të grave basketbolli. Lartë 37 gratë e universitetit shkollë basketboll apo turnet e shtetit u mbajtën nga 1925. Dhe në vitin 1926, të mbështetur nga Bashkimi Amatori Sportiv kampionatit kombëtar për femra e parë të basketbollit, të plotë me rregullat e burrave.[12]
The Grads Edmonton, një ekip turne grave kanadeze bazuar në Edmonton, Alberta, e operuar midis 1915 dhe 1940. The Grads turne në të gjithë Amerikën e Veriut, dhe ishin jashtëzakonisht të suksesshme. Ata postuar një rekord të 522 dhe fiton vetëm 20 humbjeve gjatë kësaj hapësirë, pasi ata u takuan ndonjë ekipi që dëshironte për të sfiduar ato, financimi turne e tyre nga faturat portë[13]. Grads gjithashtu shndriste në ekspozitë disa udhëtime në Evropë, dhe fitoi katër Olimpiada rresht ekspozitë turne, në 1924, 1928, 1932, dhe 1936, megjithatë, basketboll grave nuk është një sport olimpik zyrtare deri në 1976. Lojtarët Grads 'ishin të papaguara, dhe kishte të mbeten të vetme. Stil Grads 'u përqëndrua në ekip luajnë, pa tepër duke theksuar aftësitë individuale të lojtarëve.
Të gjitha AAU i parë i grave në ekip Amerika ishte zgjedhur në vitin 1929[12]. leagues industriale e grave doli deri në mbarë Shtetet e Bashkuara, duke prodhuar atletët e famshme, duke përfshirë Babe Didrikson e Cyclones Artë, dhe amerikan gjitha Kuq kryeson grupin, i cili konkuroi kundër burrave ekipe, duke përdorur rregullat e meshkujve. Nga 1938, kampionatit kombëtar për femra u ndryshua nga një vizitë tre-lojë të gjykatës për dy-lojë gjykatë me gjashtë lojtarë nga ekipi[12].
== Lojë interuniversity parë kanadez ==
I parë kanadez basketboll interuniversity lojë është luajtur në YMCA në Kingston, Ontario më 6 shkurt, 1904, kur vizitoi Universitetin McGill University Queen's. McGill fitoi 9-7 në kohën shtesë, rezultati ishte 7-7 në fund të luajnë rregullore, dhe një dhjetë minuta jashtë orarit periudhë vendosur rezultatin. Një pjesëmarrje e mirë e spektatorëve të shiquarat lojës[14].
Ad nga revista çlirues promovimin e një ekspozitë në Harlem, mars 1922. Vizatim nga Hugo Gellert.
Ekipet e hershëm amerikan profesionale dhe barnstorming
Ekipet abounded gjatë viteve 1920. Kishte qindra burrave ekipet e basketbollit profesionist në qytete dhe qytete në të gjithë Shtetet e Bashkuara, dhe organizimin e lojës pak profesionale. Lojtaret kërceu nga ekipi në ekip dhe skuadrat e luajtur në sallat e nxirë armories dhe valle. Leagues erdhi dhe shkoi. Barnstorming skuadra të tilla si Celtics origjinal dhe dy ekipe të gjitha African American, New York Rilindja Pesë ("Rens") dhe (ende në ekzistencë që nga 2009) i Globetrotters Harlem luajtur deri në dyqind lojra një vit në turne e tyre kombëtar.
Kampionatet kombëtare kolegj amerikan
Turneu kombëtar për meshkuj në kampionatin e parë, Shoqata Kombëtare e ndëruniversitar turneu Basketball, e cila akoma ekziston si Shoqata Kombëtare e ndëruniversitar Atletikës (NAIA) turne, u organizua në vitin 1937. Kampionati i parë kombëtar për ekipet NCAA, ftesa Turneun Kombëtar (NIT) në Nju Jork, ishte organizuar në vitin 1938, të turneut NCAA kombëtar do të fillojnë një vit më vonë.
Basketboll Kolegji u trondit nga lojërat e fatit skandalet 1948-1951, kur dhjetëra e lojtarëve nga ekipe të lartë ishin implikuar në manipulimin e ndeshjeve dhe rruajtje pikë. Pjesërisht nxitur nga një shoqatë me mashtrimit, të NIT humbur mbështetje të turneut NCAA.
== Shoqata Amerikane e Basketbollit (NBA) ==
Shoqata Amerikane e Basketbollit (NBA), u shfaq në vitin 1967 dhe shkurtimisht kërcënuar dominimin e NBA-së deri ABA-bashkim NBA në vitin 1976. Sot NBA është në krye të ligës profesionale të basketbollit në botë përsa i përket popullaritetit, pagat, talent, dhe niveli i konkurrencës.Para rrethit konsolidimin e shkollës e përhapur, më Shtetet e Bashkuara të shkollave të mesme kanë qenë shumë më e vogël se sa homologët e tyre ditët e sotme. Gjatë dekadave të parë të shekullit të 20, basketboll shpejt u bë interscholastic sport ideal për shkak të pajisjeve të saj modeste dhe personelit kërkesat. Në ditët e para njoftime të shumta televizive e profesionale dhe sportive kolegj, të popullaritetit të basketbollit të shkollës së mesme u unrivaled në shumë pjesë të Amerikës. Ndoshta më legjendar e ekipeve të shkollës së mesme u Wonder Five Franklin Indianës, e cila mori vendin nga stuhia gjatë viteve 1920, dominuese basketboll Indianës dhe fituar njohje nacionale.
Sot pothuajse çdo shkollë të mesme në Shtetet e Bashkuara fushat një ekip basketbolli në konkurrencë të universitetit. Popullariteti i Basketbollit të mbetet i lartë, si në zonat rurale ku ata kryejnë identifikimin e gjithë komunitetit, si edhe në disa shkolla të mëdha për ekipet e tyre të njohur të basketbollit, ku shumë lojtarë të shkoni në të marrin pjesë në nivele më të larta të konkurrencës pas diplomimit. Në sezonin 2003-04, 1.002.797 djemve dhe vajzave të përfaqësuar shkollat e tyre në konkurrencë basketboll interscholastic, sipas të Federatës Kombëtare të Shoqatave të Lartë të Shtetit shkollës. Shtetet e Illinois, Indiana dhe Kentaki janë veçanërisht të njohur edhe për përkushtimin e banorëve të tyre për të basketbollit të shkollës së mesme, zakonisht i quajtur Hoosier histeri në Indiana, në mënyrë kritike the Hoosiers vlerësua filmi tregon thellësi basketbollit të shkollës së mesme të kuptimit të këtyre komuniteteve rurale.
== Kampionatet kombëtare ==
Tani për tani nuk ka turneu kombëtar për të përcaktuar një kampion kombëtar.
Përpjekja më serioze ishte Interscholastic NBA Turneun në Universitetin e Çikagos 1917-1930. Veprimtaria e organizuar nga Amos Alonzo Stagg dhe dërguar ftesat për ekipe kampion shtetëror. Gara e nisi si një çështje më së shumti Midwest por u rrit. Në 1929 kishte 29 kampionëve të shtetit. Të ballafaquar me kundërshtime nga Federata Kombëtare e Shoqatave të Lartë të Shtetit Shkolla dhe North Central Shoqata e Kolegjeve dhe Shkollat që lindi një kërcënim të shkollave të humbjes së akreditimit të tyre turneun e fundit ishte në vitin 1930. Organizatat tha se ata ishin të shqetësuar se turneu është duke u përdorur për të rekrutuar lojtarë profesional nga radhët prep.[15]
Turneu nuk ftojnë shkollat e pakicave apo private / shkollat provincial.
National Catholic Interscholastic Basketball Tournament u 1924-1941 në Loyola University[16]. National Catholic ftesës Basketball Tournament 1954-1978 luajë në një seri të provave në Universitetin Katolik, Georgetown dhe George Mason.[17]
The Interscholastic NBA Tournament Shkolla e Lartë për të Zi u mbajtën 1929-1942 në Hampton Institutit[18]. Ky i ftesës Kombëtare Interscholastic basketbollit u mbajt Turneu 1941-1967 duke filluar nga në Tuskegee Institute. Pas një pauzë gjatë Luftës së Dytë Botërore ai rifilloi në Tenesi në Kolegjin Shtetëror në Nashville. Bazë për kampion ulur pas 1954 kur Brown v. Board of Education filloi një integrim të shkollave. Të turnet e fundit u mbajt në Alabama në Kolegjin Shtetëror të 1964-1967. [19]
=== NBA Shoqata ===
Në vitin 1946, Shoqata e Basketbollit të Amerikës (baa) ishte formuar. Loja e parë është luajtur në Toronto, Ontario, Kanada midis Huskies Toronto dhe Nju Jork kilota burrash më [[1 Nëntor|1 nëntor]] [[1946]]. Tre sezonet më vonë, në 1949, u bashkua me baa i Lidhjes Kombëtare të Basketbollit për formimin e Shoqatës Kombëtare të Basketbollit (NBA). Një organizatë zengjim, Basketball Shoqatës Amerikane, u shfaq në vitin 1967 dhe shkurtimisht kërcënuar dominimin e NBA-së deri ABA-bashkim NBA në vitin 1976. Sot NBA është në krye të ligës profesionale të basketbollit në botë përsa i përket popullaritetit, pagat, talent, dhe niveli i konkurrencës.
Të NBA ka paraqitur shumë lojtarë të njohur, duke përfshirë edhe George Mikan, e para dominuese "njeriu i madh" ; top-trajtimit magjistar Bob Cousy dhe mbrojtëse gjeniale e Bill Russell Boston Celtics, Wilt Chamberlain, i cili fillimisht ka luajtur për Globetrotters barnstorming Harlem, të gjitha - rreth yjeve Oscar Robertson dhe Jerry West ; më të fundit burra të mëdha Kareem Abdul-Jabbar dhe Karl Malone ; playmaker John Stockton, turma-i kënaqshëm përpara Julius Erving ; Evropian yjet Dirk Nowitzki dhe Drazhen Petroviq dhe tre lojtarët që shumë kredi me ushering lojë profesional me nivelin e saj më të lartë të popullaritetit : Larry Bird, Earvin "Magic" Xhonson, dhe Michael Jordan.
Në vitin 2001, të NBA formuar një kategori zhvillimore, të NBDL. Si të vitit 2008, kampionat ka ekipe të gjashtëmbëdhjetë.
=== Asociationi kombetar i grave në basketboll ===
Të NBA-mbështeti Kombëtare e Grave Basketball Association (WNBA) filloi në vitin 1997. Edhe pse kishte figura të dredhur pjesëmarrje, disa lojtarë të çadër (Lisa Leslie, Diana Taurasi, Candace Parker dhe ndër të tjera) kanë ndihmuar popullaritetin e ligë dhe nivelin e konkurrencës. Leagues grave të tjera profesionale të basketbollit në Shtetet e Bashkuara, të tilla si Liga e Basketbollit Amerikan (1996-1998), kanë palosur pjesërisht për shkak të popullaritetit të WNBA.
The WNBA është shikuar nga shumë si një kategori të ngrohtë. Megjithatë, kampionat ka marrë kohët e fundit hapa përpara.
Në qershor 2007, WNBA nënshkruar një kontratë me zgjatje ESPN. Marrëveshja e re televizive shkon 2009-2016. Së bashku me këtë marrëveshje, erdhi gjithnjë e parë të drejtat e taksat që do të paguhet në ligën profesionale të grave sportive. Gjatë tetë viteve të kontratës, "miliona e miliona dollarë" do të jetë "shpërndau të skuadrave të ligës së".
WNBA merr më shumë shikues në transmetimet e televizionit kombëtar (413.000) se të dy Major League Soccer (253.000)[20] dhe NHL (310.732).[21]
Në 12 mars, neni 2009, Komisionari i NBA David Stern tha se në ekonominë e keqe, "NBA është shumë më pak fitimprurës se WNBA. Ne jemi duke humbur një shumë të holla në mesin e një numri të madh të ekipeve. Ne jemi të buxhetit WNBA për të thyer edhe këtë vit".[22]
=== Filipine Basketball Association ===
The Basketball Filipine Shoqata është në ligën e dytë më të vjetër profesionale në botë. Loja e parë u luajt më [[9 Prill|9 prill]] [[1975]] në Araneta në Cubao Coliseum, Quezon City, Filipinet. Ajo u krijua si një rebelim e disa ekipeve nga tani-vdekur Manila Industriale dhe Tregtare Sportiv Shoqata e cila u kontrolluar fort nga Shoqata e Basketbollit e Filipineve (tani vdekur), e pastaj-FIBA njohur shoqata kombëtare. Nëntë ekipet MICAA marrë pjesë në sezonin e parë të ligë që u hap në 9 prill 1975.
== Ndërkombëtare ==
Çekosllovakisë
Argjentinë, Çekosllovaki, Greqia, Italia, Letonia, Portugalia, Rumania dhe Zvicra. Në këtë kohë, e vetmja organizatë mbikëqyri lojtarë amatorë. Akronim i saj, që rrjedhin nga frëngjisht Fédération Internationale de Basketball Amateur, ishte kështu "FIBA."
Men's Basketball ishte përfshirë të parë në Lojërat Olimpike të Berlinit në 1936, edhe pse një turne demonstratë u mbajt në vitin 1904. Shtetet e Bashkuara mposhtën në Kanada e parë finale, luajtur jashtë. Ky konkurs ka qenë e dominuar zakonisht nga Shtetet e Bashkuara, ekipi i të cilit ka fituar të gjitha, por tre tituj, humbjen e parë në një lojë të diskutueshëm përfundimtar në Mynih në vitin 1972 kundër Bashkimit Sovjetik. Në 1950 e parë FIBA World Championship për meshkuj u zhvillua në Argjentinë. Tre vjet më vonë, i pari FIBA World Championship për Gratë u mbajt në Kili. Basketboll Grave u shtuar në Olimpiadën në vitin 1976, që u mbajtën në Montreal, Kanada me ekipe të tilla si Bashkimi Sovjetik, Brazil dhe Australi rivaling skuadrat amerikan.
== Rekuizitë në Olimpiadën ==
FIBA rënë dallimi mes lojtarëve amatore dhe profesionale në vitin 1989, dhe në vitin 1992, lojtarët profesional ka luajtur për herë të parë në Lojërat Olimpike. Dominimi Shtetet e Bashkuara vazhduan me paraqitjen e ekipit të tyre Dream. Megjithatë, me zhvillimin e programeve tjetërkund, ekipet e tjera kombëtare filloi të mundë Shtetet e Bashkuara. Një ekip bërë tërësisht e lojtarëve të NBA mbaruar gjashtë në kampionatin botëror më 2002 në Indianapolis, pas Jugosllavi, Argjentina, Gjermania, Zelanda e Re dhe Spanjës. Në Olimpiadën Athinë 2004, Shtetet e Bashkuara pësoi humbjen e saj të parë olimpik duke përdorur lojtarët e profesional, duke rënë në Puerto Rico (në një 19-humbje pikë) dhe Lituania në lojëra grup, dhe u eliminuan në gjysmëfinale nga Argjentina. Kjo përfundimisht fitoi medaljen e bronzit mposhtur Lituaninë, duke përfunduar prapa Argjentinës dhe Italisë. Në vitin 2006, në Kampionatin Botëror të Japonisë, Shteteve të Bashkuara të avancuara në gjysmëfinale, por u mundën nga Greqia nga 101-95. Në ndeshjen për medaljen e bronzit ajo mundi ekipin e Argjentinës dhe përfunduar pas 3 Greqia dhe Spanja.
Yjet ndërkombëtare në NBA
Mbarë botën, turnet e basketbollit mbahen për djem dhe vajza të të gjitha niveleve të moshës. Popullaritetin global të sportit është reflektuar në të nacionaliteteve të përfaqësuara në NBA. Lojtaret nga e gjithë bota mund të gjenden në ekipet e NBA :
* Chicago Bulls, ylli përpara Luol Deng është një refugjat sudanez i cili u vendos në Britaninë e Madhe.
* Steve Nash, i cili fitoi 2005 dhe 2006 NBA çmimin MVP, Afrika e Jugut është i lindur në kanadez.
* Andrea Bargnani e Raptors Toronto, marr lartë në NBA Draft 2006, është nga Italia. Përveç kësaj, superstar amerikan Kobe Bryant kaloi shumë të fëmijërisë së tij në Itali, ndërsa babai i tij ishte duke luajtur atje.
* All-Star Pau Gasol Lakers të Los Anxhelosit është nga Spanja.
* 2005 NBA Draft lartë të përgjithshëm të vini Andrew Bogut e Milwaukee Bucks është Australiane. Gjithashtu, 2008-09 rishtar Nathan Jawai është i pari indigjene australian ndonjëherë për të luajtur në kampionat.
* Houston Rockets All-qendra Yao Ming yll është nga Kina.
* Të gjitha yll dhe ish-kampion tre pikë Peja Stojakovic është serbe.
* Të gjitha ylli Andrei Kirilenko është ruse.
* Roje Phoenix suns Leandro Barbosa, Cleveland Cavaliers përpara Anderson Varejão dhe Denver nuggets Nene qendër janë braziliane.
* Cleveland Cavaliers njeri i madh Žydrūnas Ilgauskas është lituanisht.
* Ndoshta nuk ka ekip NBA është identifikuar si nga lojtarët ndërkombëtarë si San Antonio Spurs. Tre lojtarët më të spikatur i ekipit janë të gjitha ndërkombëtare-Tim Duncan i Ishujve të Virgjër të SHBA, Manu Ginóbili e Argjentinës dhe Tony Parker në Francë (Duncan konkuron për në Shtetet e Bashkuara ndërkombëtarisht, si Ishujve të Virgjër nuk fushë një ekip basketbolli për konkurrencë ndërkombëtare, derisa të edhe pas Duncan filloi të luajë ndërkombëtarisht, dhe të gjithë vendasit Ishujt e Virgjër të SHBA janë Shtetet e Bashkuara të qytetarëve nga lindja).
* Fshatar Ginobili's Andres Nocioni luan për Sacramento Kings.
Edhe në vitet '90, shumë jo-amerikan lojtarët bërë emrat e tyre në NBA, të tilla si kroatët Dražen Petrović dhe Toni Kukoč, serb Vlade Divac, Lithuanians Arvydas Sabonis dhe Šarūnas Marčiulionis dhe gjermane Detlef Schrempf.
== Globalizimi i basketboll ==
Ekiet gjitha-turne në të dy më të fundit të Kampionatit FIBA Botërore, të mbajtur në vitin 2002 në Indianapolis dhe 2006 në Japoni, demonstrojnë globalizimit e lojës në mënyrë të barabartë në mënyrë dramatike. Vetëm një anëtar i ekipit ishte as amerikan, përkatësisht Carmelo Anthony në vitin 2006. 2002 Ekipi tipare Nowitzki, Ginobili, Yao, Peja Stojakovic të Jugosllavisë (tani të Serbisë), dhe Pero Cameron e Re Zelanda e Re. Ginobili gjithashtu bëri ekipi i 2006, anëtarët e tjerë ishin Anthony, Gasol, spanjisht shok grupi i tij Jorge Garbajosa dhe Theodoros Papaloukas e Greqisë. Lojtarët e vetëm në ekip ose nuk janë bashkuar për të NBA janë Cameron dhe Papaloukas. Fuqia e basketbollit ndërkombëtare është evidente në faktin se i fundit tre kampionatet botërore FIBA u fituan (me qëllim) nga Serbia (Jugosllavia në 1998) dhe Spanjës.
== Rregullat ==
Lojtari nga ekipi tjetër që është në sulm nuk duhet ta mbaj topin më shumë se 3 sekonda me dy duar. Lojtari që bën 5 gabime personale atëherë ai duhet të dal jashtë dhe të ndërrohet me një bashkëlojtar tjetër. Gjithashtu koshat duhet të jepen me dyhapshin.Ndalohet te vraponi me top ne dorë! Nuk lejohen shtyrjet me duar apo trup ose ofendimet mes lojtarëve kundërshtarë.Gjithashtu nuk duhet ta prekesh me dore lojtarin qe eshte gati te beje koshin sepse quhet faull
== Lidhje të jashtme ==
{{sport-cung}}
{{sport}}
[[Kategoria:Basketboll| ]]
[[Kategoria:Lojëra me top]]
[[Kategoria:Lojëra dhe sporte të prezantuara më 1891]]
[[Kategoria:Sportet me prejardhje nga Shtetet e Bashkuara]]
[[Kategoria:Sporte olimpike verore]]
[[Kategoria:Sportet ekipore]]
sck6iyvy4yphyhyiygj2u4qd3ky3niu
Gramshi
0
7469
2939397
2898355
2026-04-08T00:09:28Z
Shqiperia2000
65435
Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/Afrim12|Afrim12]]) dhe riktheu versionin 2801709 nga Divinations
2939397
wikitext
text/x-wiki
{{Qytet në Shqipëri
| EMRI = Gramshi KD
| EMRIIPASHQUAJTUR = Gramsh Qytet KD
| FOTO = Gramsh (Albania).jpg
| lat_deg = 40
| lat_min = 52
| lat_sec = 50
| lon_deg = 20
| lon_min = 16
| lon_sec = 50
| SIPERFAQJA =
| POPULLSIA = 524 235
| POPULLSIA_DENDESIA =
| SHTETI = [[Shqipëria]]
| RRETHI = [[Rrethi i Gramshit]]
| KODI_POSTAR = 3301-3310
| PREFIKSI = 513
| FAQJA_ZYRTARE = [http://www.bashkiagramsh.gov.al/ Bashkia e Gramshit]
| KRYETARI =
| PARTIA =
| SKEDA_EMBLEMA =
| IATA = TIA
| AEROPORTI = [[Aeroporti Nënë Tereza|Nënë Tereza]], [[Tiranë]]
| DISTANCA_NGA_AEROPORTI = 115
| VENDASIT = Gramshiotë
}}
'''Gramshi''' është qytet KD në [[Shqipëri]]. Shtrihet në pjesën juglindore të Shqipërisë. Mund të shkohet me çdo lloj mjeti me anë të rrugës së asfaltuar Elbasan-Cerrik-Gramsh.
== Gjeografia ==
Rrethi i Gramshit ndodhet në pjesën qëndrore dhe jugore të Shqipërisë, nga Qafa e Shënkollit, Lleshan në veri deri në Siman(Sqimar) në jug dhe nga Saraseli në perëndim deri në malin e Valamarës, Lenie në lindje.
Sipas të dhënave statistikore të viti 2004 ky rreth numëron 42616 banorë.
Pjesa më e madhe e tij shtrihet në Krahinën Malore Qëndrore, e cila quhet Krahina e Vërçës. Kjo pjesë ndodhet në anën lindore të lumit të Devollit Pjesa lindore e tij shtrihet në Ultësirën Perëndimore, e njohur kjo si krahina e Sulovës dhe zona që shtrihet midis lumit të Devollit dhe të Tomorricës shtrihet në Krahinën Malore jugore dhe njihet si krahina e Tomorricës.
Ky rreth shtrihet në sektorin e mesëm të lumit të Devollit, i cili brenda rrethit ka një gjatësi prej 49 km, lumë, i cili sic e thamë, sëbashku me lumin e Tomorricës e ndan Rrethin e Gramshit në 3 krahina.
Rrethi i Gramshit bën pjesë në prefekturën e Elbasanit. Ai kufizohet nga shtatë rrethe të tjera të cilat janë; Elbasani, Librazhdi, Pogradeci, Korça, Skrapari, Berati dhe Kuçova, dhe ka një sipërfaqe prej 695 km2. Përbëhet nga një bashki, 9 komuna dhe 95 fshatra.
Sipas vendosjes gjeografike, ndodhet në zonën e klimës tranzitore, zonë që është mjaft e përshtatshme për zhvillimin e aktivitetit ekonomik. Këtë avantazh që ofron pozita gjeografike e dëmton karakteri i relievit, i cili në përgjithësi është mjaft i përthyer. Në tërësinë e vet territori i rrethit është një luginë. Lugina e Devollit dhe e Tomorricës përbëjnë pjesën më të shtruar të terrenit dhe ku gjenden edhe tokat më pjellore të tij. Në kurrizin jugor të vargut perëndimor janë zhvilluar mjaft fenomenet glaciale si liqene, të vendosura në lartësinë 1500-1800 m mbi nivelin e detit.
Sipas ndarjes klimatike bën pjesë në zonën klimatike mesdhetare kodrinore nënzona jugperëndimore që shtrihet deri në 800-1000m mbi nivelin e detit dhe në zonën klimatike mesdhetare malore nënzona juglindore pjesa e sipërme e relievit deri në lartësinë 2373m. Temperatura mesatare e ajrit është 12.3oC-15.1oC për Zonat e ulëta dhe 9.5oC-10.9oc për zonën malore.
Në ndërtimin gjeologjik të rrethit të Gramshit marin pjesë kryesisht shkëmbinjtë sedimentarë dhe në sasi të pakët ata magmatikë. Nga studimet e bëra në rrethin e Gramshit njihen 70 shfaqje burimesh të mineraleve të dobishme, metalore dhe jo metalore si dhe minerale industriale ndërtimore.Vlejnë të përmenden ekspeditat gjeologjike të huaja dhe prezenca e disa shpimeve per kerkim nafte.Një ndër ta ndodhet ne afërsi të fshatit Galigat. Në këtë rreth gjenden edhe burime të pastra të ujit të pijshëm me rezerva të mëdha, siç janë ujrat Sotires e Kerpices,ku prej këtij burimi furnizohet me ujë të pijshëm qyteti i Gramshit. Njihen gjithashtu burime ujrash Kurative si në Kërpicë, Holtë dhe Liqeni i Zi, të cilat nëpërmjet investimeve mund të përdoren për kurimin e reumatizmës.
Mund të themi se rrethi i Gramshit ka një hidrografi dhe hidrologji të zhvilluar. Rrjeti hidrografik është shumë i dendur dhe mjaft aktiv në periudhën e shirave.
Burimet ujore përbëjnë një pasuri të madhe potenciale për zhvillimin e industrisë energjitike të rrethit, me kosto jo shumë të lartë. Studimi i bërë për shfrytëzimin e rrjedhjes së lumit Devoll ka nxjerrë si konkluzion se mbi të mund të ndërtohen tre hidrocentrale të mëdhenj. Njëri prej tyre, ai i Banjës. Aktualisht Gramshi ka dy hidrocentrale të vegjël, një mbi lumin Grabovë, në Lenie, me kapacitet 400kw/h, dhe një në fshatin Kërpicë, me kapacitet 200kw/h.Gjithashtu tashmë prej disa kohësh ka përfunduar edhe Hidrocentrali i Tërvolit.
Lumi kryesor i rrethit është Devolli, i cili e përshkon atë thuajse mespërmes. Ai ka rëndësi të madhe ekonomike pasi në të dyja anët ka mjaft toka bujqësore të cilat ujiten prej tij.
Në pasuritë ujore të Gramshit liqenet janë një pjesë e rëndësishme dhe nga elementët që krijojnë vende të bukura turistike. Ato gjenden të rrethuar nga pyje shumë të bukur ahu dhe rrotull tyre ka lëndina e kullota me sipërfaqe të konsiderueshme e bukuri përrallore në pranverë e verë.
Gramshi është 97 km larg Tiranës, 94km larg Korçës dhe 47 km larg Elbasanit. Pra, duhet theksuar fakti se ai është rreth afër autostradave, veçanërisht pranë aksit perëndim-lindje: Durrës-Qafë Thanë-Pogradec-Korçë.
Për ndërtimin gjeologjik, përcaktohet zhvillimi i territorit mbi shkëmbinjë kryesisht sedimentarë dhe më pak mbi magmatikë. Lartësia mesatare mbi nivelin e detit është 804m, ajo më e larta është 2373m (Mali i Valamarës), ndërsa minimalja është 119m(i kërkohet autorit të këtij shkrimi të tregojë se ku ndodhet).
Vendosja e kësaj zone në një territor të pasur me resurse natyrore, të populluar që në lashtësi, të shoqëruar me zhvillime të hershme dhe të vrullshme historike, duke siguruar dhe vazhdimësinë iliro-shqiptare, kanë kushtëzuar larminë e madhe e të jashtëzakonshme natyrore dhe materialo-shpirtërore në zonat e vërejtura.
=== Kushtet natyrore ===
Rrethi i Gramshit bën pjesë në Krahina Malore Qendrore, Ultësirën Perëndimore, dhe Krahina Malore Jugore me një reliev Kodrinoro m-malor, me një mesatare prej 804 m mbi nivelin e detit, me lartësi minimale 119 m mbi nivelin e detit dhe maksimale 2373 m. Ka një reliev kryesisht të thyer, i cili vjen duke u ngritur nga perëndimi në drejtim të Lindjes. Lumi i Devollit është një urë ndarëse midis relievit më të ulët në perëndim dhe relievit më malor në lindje. Pikërisht në rrjedhjen e mesme të Devollit , aty afër mesit të gjatësisë së tij brenda rrethit të Gramshit, ndodhet qyteti i Gramshit, 230 m mbi nivelin e detit, ndërtuar ky në një nga tarracat lumore të krijuara nga lumi Devoll në këtë sektor.
Përsa i përket ndërtimit gjeologjik, për rrethin e Gramshit përcaktohet zhvillimi i territorit mbi shkëmbinjë sedimentarë dhe më pak në ata magmatikë, këta të fundit gjenden më tepër në lartësitë e mëdha.
Nga studimet e bëra në rrethin e Gramshit njihen 70 shfaqje burimesh të mineraleve të dobishme, metalore dhe jo metalore si dhe minerale industriale ndërtimore.
Rrethi i Gramshit dallohet për një amplitudë të madhe hipsometrike, kjo për shkak të relievit shumë të thyer të tij, pasi në të janë të pranishme lartësitë 120m mbi nivelin e detit, por ka edhe lartësi që shkojnë deri në 2373 m mbi nivelin e detit, pa përmendur këtu malin e Tomorrit në kufirin jug-jugperëndimor të tij që arrin një lartësi maksimale prej 2415 m. këto kontraste kanë krijuar një reliev të larmishëm, por gjithsesi duke mbetur brenda kuadratit të relievit kodrinoro-malor.
Klima: Rrethi i Gramshit futet në zonën klimatike mesdhetare kodrinore nënzona jugperëndimore që shtrihet deri në 800-1000m mbi nivelin e detit dhe në zonën klimatike mesdhetare malore nënzona juglindore pjesa e sipërme e relievit deri në lartësinë 2373m. Temperatura mesatare e ajrit është 12.3oC-15.1oC për Zonat e ulëta dhe 9.5oC-10.9oc për zonën malore.
Mund të themi se temperatura mesatare eajrit është/varion nga 12.3oC deri 15.1oC për zonat e ulëta dhe 9.5 oC deri 10.9 oC për zonat malore. Niveli i reshjeve varion, por mestarje e tyre është afërsisht 1200 mm shi në vit. Reshjet më së shumti janë në formë në shiut, por në zonat malore bien edhe reshje dëbore të cilat qëndrojnë pa shkrirë 2 deri në 3 muaj në vit. Reshjet më së shumti janë të përqëndruara në stinën e dimrit, vërehet një maksimum në nëntor dhe një minimum në korrik.
Kushtet klimatike në përgjithësi janë të përshtatshme për zhvillimin ekonomik,sidomos atij bujqësor dhe blektorial, pasi sic e theksuam edhe më lart temperaturat janë optimale, gjithashtu eddhe reshjet janë të mjaftueshme. Shumë mirë këto reshje mund të shfrytëzohen për rritjen e kulturave bujqësore, pasi ajo lejon që të paktën në lartësitë më të vogla të merren edhe dy produkte bujqësore në vit, por gjithsesi ndihet nevoja e ujitjes artificiale sidomos në periudhën me reshje të pakëta, gjë e cila mund të rregullohet nëpërmjet shfrytëzimit të lumit të Devollit, ku në bazë të tij janë ngritur një rrjet kanalesh ujitëse, në kohën para viteve ‘90 rreth 30% e sipërfaqes së rrethit u vendos nën ujë.
Gjthashtu një klimë e tillë ndikon pozitivisht edhe mbi shëndetin e njeriut, sidomos nbi luginën e Devollit, prandaj përqëndrimet e popullsisë janë më të mëdha mbi të ose shumë afër tij.
Hidrografia: Rrethi i Gramshit ka një hidrografi të pasur si me ujëra sipërfaqësore ashtu edhe nëntokësore, edhe pse burimet aktive gjithëvjetore janë të dendura vetëm nga lartësitë 1000 m mbi nivelin e detit, ndërsa në zonën e poshtme ato janë të rralla.
Këtu mund të përmendim dy lumenjtë kryesorë të rrethit Devolli me gjatësi breda tij 49km dhe Tomorrica me një gjatësi prej 14km, gjithashtu janë të pranishme edhe disa lumenj të tjerë, por më të vegjël si ai i Holtës, Lenies, etj. Ndër liqenet mund të përmendim më të rëndësishmin prej tyre, liqenin e Dushkut me sipërfaqe prej 1km2.
Në rrëzë të malit të Tomorrit gjendet burimi i Kerpices, që furnizon qytetin e Gramshit dhe shumë fshatra në të cilat kalojnë tubacionet e ujit të pijshëm, por edhe më gjërë, me ujë të pijshëm. Mund të themi se vetëm gjysma e tij shfrytëzohet për ujë të pijshëm, pjesa tjetër shfrytezohet per prodhimin e energjise ne hidrocentralin e Kerpices.
Gjithashtu, të pakëta por jo të parëndësishme janë dhe ujërat termale, të cilat kanë një shfrytëzim të kufizuar vetëm për popullsinë e zonës.
Pra duke bërë një vlerësim të hidrografisë, mund të themi se ky rreth është mjaft i pasur me ujëra,si për të pirë, për ujitje dhe për aktivitete të ndryshme të ekonomisë siç mund të përmendim mullinjtë e bluarjes së miellit, të cilët përdorin ujin e rrjedhshëm 24 h për ushtrimin e aktivitetit të tyre punues. U bënë tashmë 8-9 vjet që qyteti i Gramshit ka ujë 24 h në ditë.
Tokat: Rrethi i Gramshit për vetë nga lartësitë mbi nivelin e detit që variojnë ka të pranishme disa lloje tokash, të cilat janë:
Tokat e imëta kafe, të pranishme kryesisht nga lartësia 119 deri në 600-700m mbi nivelin e detit.
Tokat e kafenjta, nga 700-1000 m
Tokat e murrme pyjore, 1000 deri 1700-1800 m
Tokat livadhore malore, mbi 1800 m mbi nivelin e detit.
Prania e këtyre tokave ka kushtëzuar edhe bimësinë, si atë natyrore dhe atë të kultivuar, tek këta të fundit përmendim praninë e pishave pranë fshatit Pishaj të pazakonta për këtë lartësi.
=== Ndër katet bimore mund të përmendim ===
Zonën e dafinës deri në 1000 m
Zonën e ahut, 1700-1800 m
Zonën e rrobullit, 1600-2000 m
Zonën e kullotave sub-alpine, 1900-2373 m mbi nivelin e detit.
Veshja bimore, klima, toka kanë qënë kushte që megjithë ndryshimet e pësuara, edhe sot vlerësohen relativisht të përshtatshme për faunën e Gramshit.
Veprimtaria njerëzore prishi ndjeshëm zinxhirin jetësor të llojeve të veçanta, po ashtu edhe në dëndësinë e “banorëve” të egër në territorin aktual. Ekuilibret e reja nuk janë edhe aq të favorshme për shtimin dhe përhapjen e tyre. Gërryerja e tokës, presioni i aktivitetit të njeriut në mbulesën bimore sjell shkatërrimin e vendbanimeve, pakëson ndjeshëm ushqimin dhe mundësinë për të përballuar faktorët klimatikë dhe “stresin” tek mjaft lloje kafshësh dhe shpendësh. Administrimi i faunës ekzistuese, sado i “disiplinar” me shkresa e ligje, mbetet aktivitet në duart e pakontrolluara dhe spontane me rezultate të pafavorshme për këtë pjesë të botës së gjallë të territorit të rrethit (dhija e egër,gjeli i egër, kaprolli, etj.)
=== Ekonomia===
Periudha socialiste
.
Rrethi i Gramshit historikisht renditet ndër zonat me zhvillim të ulët ekonomik.
Në vitet e të ashtuquajturit kolektivizimi socialist në fshat karakterizohej nga ekonomia e mbyllur, kurse në qytet industia filloi të merrte fizionominë e vet mbas viteve 1960 me ngritjen e [[Uzina Mekanike Gramsh|Uzinës Mekanike të Çekinit]] e të fabrikave të tjera që e pasuan atë.
Banorët e këtij rrethi historikisht janë marrë me blegtori e bujqësi dhe një pjesë me përpunimin e drurit. Reformat për thellimin e revolucionit socialist në bujqësi dhe politika e centralizuar demografike, çoi në ngushtimin e pronës private deri aty sa disa fshatra (Shemriza, Lubinja, Gurrëza, Ostenthi, Trashovica, ish- kooperativa bujqësore e Darzezës) mbas vitit 1981 në emër të ″inisiativës″ nga poshtë nuk lejoheshin të mbanin asnjë lopë ose familjet e reja që ndaheshin nga trungu nuk mund të mernin tokë sa gjithë familjet e tjera.
Si rezultat i ngushtimit artificial te “Oborrit kooperativist” fshatari gramshiot në vitet 1985-1991 detyrohej të blinte në tregun e qytetit produkte të tilla si djathin, gjizën, gjalpin, mishin etj. Ky ishte ndoshta paradoksi më i madh.
Gjatë viteve të kooperativizmit, blegtoria, jo vetëm nuk u zhvillua intensivisht, por mbeti mbrapa edhe nga pikpamja ekstensive. Numri i bagëtive të imëta gjatë këtyre viteve ishte 2 herë më i ulët se para kolektivizimit.
Nga regjimi i kaluar Gramshi trashëgoi industrinë ushtarake ku përfshihen Uzina Mekanike e Çekinit dhe Uzina e Prodhimit të Baterive, industrinë e përpunimit të produkteve bujqësore e blegtorale ku përfshihen Fabrika e konservave, Fabrika e pijeve freskuese dhe atyre alkoolike, linjat e përpunimit të qumështit në qytet e disa fshatra, industrinë e materialeve të ndërtimit, veçanërisht të inerteve, industrinë e prodhimit të produkteve prej thupre e kashte misri për eksport, disa reparte mekanike të përpunimit të drurit etj.
Bujqësia është dega bazë e ekonomisë së rrethit,ajo zë 65% të GDP.
Vlen të përmendet se fshati Lubinjë shquhet si fshati me popullsinë më punëtore të këtij rrethi. Pothuajse çdo shtëpi është ndërtuar nga fillimi dhe aktualisht gjenden në gjendje shumë të mirë. Çdo familje fshatare në Gramsh ka në pronësi 0,97ha tokë arë ose 0.2 ha për frymë,sasi kjo e pamjaftueshme për zhvillimin e një ekonomie bujqësore me kërkesat e ekonomisë së tregut.
Ndër kulturat e drithërave gruri zë peshën specifike më të madhe. Ai zë aktualisht 46% të sipërfaqes së mbjellë me bimë arësh dhe 72% të prodhimit të drithërave të bukës
Me misër mbillet 21% e sipërfaqes që zënë drithërat e kjo kulturë jep 27% të prodhimit të drithërave. Pesha specifike e misrit për prodhim buke po vjen duke rënë çdo vit. Ai më gjërë përdoret si ushqim për blegtorinë.
Gramshi është i njohur për prodhimin e duhanit. Sot sipërfaqja e mbjellë me duhan ka rënë, po kështu edhe rendimenti. Çmimi që ofrohet për blerjen e prodhimit të duhanit nuk i nxit fermerët të meren me kultivimin e tij.
Me mikroklimat që ka Gramshi është rreth që kultivohen një numër i konsiderueshëm perimesh, rreth 20 lloje, si patatja, fasulja, domatja, qepa, preshi , trangulli(kastraveci), speci, hudhra, bamja, patëllxhani, bostani, shalqini, sallata, mashurka, panxhari i kuq, karrota, kungulli, lakra, spinaqi e deri tek erëzat e ndryshme. Perimet që kultivohen masivisht në këtë rreth janë patatja, fasulja, domatja, trangulli, qepa, preshi, hudhra e lakra.
Rrethi i Gramshit ka tradita edhe në pemëtari e vreshtari. Mikroklima që ai ka bëjnë të mundur që të kultivohen një numër i konsiderueshëm frutash si rrushi, fiku, molla, dardha, kumbulla, qershia, pjeshka, hurma, arra, gështenja, shega, kajsia, ulliri, bajamja etj.
Kushtet natyrale të relievit krijojnë mundësi për mbarështimin e blegtorisë, veçanërisht të deles e të dhisë, por edhe të gjedhit e të një thundrakëve. Në Gramsh rriten edhe mjaft shpendë të butë si pula, rosa, pata e gjeli i detit. (Në fshatin Çekin ndodhet edhe një pulari për mbarështimin e pulave).
Gramshi njihet edhe për mbarështimin e bletës duke shfrytëzuar masive kullësore. Mjalti i prodhuar sidomos në zonën e Vërçës është i një cilësie të lartë me vlera kurative.
== Kultura ==
Qyteti kanje Pallat Kulture qe quhet "Thoma Prifti" ku mblidhen fëmijët, te rinjtë dhe te gjithë te talentuarit ne fushën e artit dhe ku mund te shpalosin talentin e tyre ne shume drejtime si : këngë, kërcim (popullor dhe modern), humor etj. Gramshi është një qytet mjaft i gjallëruar dhe njëkohësisht një vend ku mund te jetosh i qete, larg zhurmave dhe ajrit super te ndotur te qyteteve te mëdha.
Ka edhe një klub futbolli i cili quhet : KF Gramshi. Gjithashtu ka te zhvilluar shume edhe sportin e volejbollit (për femra). Gjithashtu ka dhe një pallat sporti dhe një kënd sportiv. Gramshi është shume i njohur për muzikën e tij popullore. Nga gjiri i tij kane dale shume këngëtare me zërin si bilbil.
Karakteristika më e dalluar e Gramshit në Muzikën burimore janë 'FYEJT E GRAMSHIT', të cilët kanë marrë vlerësime nga shumë studiues të folklorit tonë. Aktiviteti më i rëndësishëm kushtuar këtij instrumenti ishte festivali që u mbajt vitin e kaluar (2010) në datat 2-3 qershor nën titullin 'Festivali Mbarëkombëtar i Fyejve'.Shpresojmë që ky aktivitet i iniciuar nga Pallati i Kulturës 'Thoma Prifti' të vazhdojë traditën e nisur.
Gjithashtu një pjesë e dalluar e kulturës së Gramshit janë edhe Lojërat Popullore.Disa e kanë vlerësuar si gjënë më të rëndësishme të kulturës së Gramshit.
== Politika ==
=== Vlerësimi i potencialeve natyrore dhe humane për zhvillimin e kësaj zone ===
Rethi i Gramshit është një rreth që ka një pozitë të favorshme gjeografike dhe një klimë që është shumë e përshtatshme për zhvillimin e ekonomisë së tij, por këto favore dëmtohen nga karakteristikat e relievit, që përgjithësisht është e përthyer (kodrinoro-malor). Por këtë reliev të përthyer mund ta vlerësojmë për pasurin e peizazheve që na ofron.
Në rrethin e Gramshit gjenden luginat e gjëra lumore deri tek kanionet, burime të shumta ujore e ujëvara,ujra të pijshëm e termle, kodra e deri tek malet më të larta të zonës të mbuluar pothuajse gjysëm viti me dëborë, zona të zhveshura, por edhe hektarë të tërë me pyje rrobulli, ahu e pishe.
Të gjitha këto pasuri bëjnë që në të të krijohen lloje të ndryshme vendbanimesh, të cilat edhe këto formojnë një peizazh interesant kryesisht në zonat rurale. Gjithashtu këto pasuri përbëjnë një bazë të rëndësishme për zhvillimin e ekonomisë sidomos sektorit të tretë dhe më saktësisht të disa llojeve të turizmit si: turizmi i bardhë në Malin e Valamarës, turizmi kurativ duke shfrytëzuar burimet e liqenit të Zi, turizmi kulturor e fetar në Grabovën e Sipërme etj. të gjitha këto janë një potencial të cilëve në qoftë se u jepet vëmendja dhe mbështetja e duhur nga organet përkatëse, duke dhënë investimet e duhura, pa frikë brenda një kohe shumë të shkurtër mund të zërë vendin e parë në të ardhurat që ajo mund të sjellë në ekonominë e këtij rrethi.
Gjithashtu një potencial i rëndësishëm është edhe popullsia vitale e kësaj zone. E them këtë sepse numri më i madh i popullsisë është midis moshës 14-64 vjeç (22122 banorë kundrejt 11527 banorë të moshës deri në 14 vjeç dhe 2101 të moshës 65 e lartë). Pra popullsia e rrethit të Gramshit është akoma e re, gjë që bën të jetë një forcë e madhe pune e cila është në kërkim vetëm të punës, që në rrethin e Gramshit mungon, si rrjedhojë kjo popullsi vitale dhe aktive për punë është e detyruar të emigrojë.
=== Problemet aktuale dhe e ardhmja, perspektiva e zhvillimit ekonomik të kësaj zone ===
Problemet aktuale që bëjnë pjesë në rrethin e Gramshit janë disa. Pas rënies së sistemit socialist dhe nga kalimi i ekonomisë nga ekonomi socialiste në ekonomi tregu, e dëmtoi rëndë ekonominë e këtij rrethi. Por e meta më e madhe është se ajo edhe në kohën e kolektivizimit nuk pati ndonjë rritje, madje mund të themi që pati një stanjacion në disa raste edhe hapa mbrapa, deri në atë pikë sa fshati gramshiot i blinte në qytet produkte blegtorale, si bulmet e mish, perime e produkte të tjera që mbilleshin në fshat. Me kolektivizimin numri i bagëtive ra, si rrjedhojë edhe rendimenti i tyre pavarësisht se u bë një përpjekje për përmirësim racor.
Gjithashtu nuk mund të mohohen një sërë uzinash e fabrikash të cilat u ngritën në periudhën socialiste dhe u siguronin punë një numri te madh te pupullsisë, por që me privatizimin e tyre dolën mjaft të papunë. Kjo erdhi për shkak se nuk kishte kapital investues gjithashtu teknologjia e tyre ishte shumë e vjetër dhe nuk jepte rendiment.
Unë në fund të çdo çështjeje e çdo mundësie që ekziston për zhvillim kur kam trajtuar objektet punëdhënëse në periudhën socialiste jam munduar ti jap edhe një zgjidhje të mundshme për këto potenciale, të cilët mund të punesonin në punë një numër të madh të popullsisë sidomos të qytetit dhe të disa fshatrave afër tij meqënëse këto objekte lokalizohen më tepër në territorin e qytetit.
Duke u bërë më shumë investime në vend do të mund të ulej edhe numri i të larguarve si brenda ashtu edhe jashtë vendit , kapitali i tytre do të investohej për zhvillimin e rrethit të tyre si rrjedhojë do të ndodhte edhe një riaktivizim i këtij rrethi.
Mendohet që, në qoftë se në rrethin e Gramshit do të ndërtohen tre hidrocentralet që janë parashikuar për t’u ndërtuar, jeta në këtë rreth mund të ndryshojë. Ai mund të bëhet rrugëkalimi midis lindjes dhe perëndimit, duke u lidhur kështu me Korçën (rrugë nacionale), Pogradecin, Beratin, Kuçovën etj., duke shkurtuar kështu disa km rrugë, gjithashtu duke bërë të mundur hapjen e rrethit të Gramshit pasi deri tani ai është si një xhep i cili ka lidhje vetëm me Elbasanin dhe Cerrikun.
Po të shfrytëzohen siç duhet pasuritë hidrike, përfitimet do jenë jo vetëm për këtë territor, por edhe për gjithë Shqipërinë.
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.bashkiagramsh.gov.al/ Bashkia Gramsh]
* https://web.archive.org/web/20161106045145/http://www.panoramio.com/user/8109026
== Burimet ==
<references/>
{{Qarku i Elbasanit}}[[Kategoria:Qytete në Shqipëri]]
[[Kategoria:Qytete shqiptare]]
[[Kategoria:Gramsh]]
trp6k26iaib07msqsz429z03wuc6u3b
2939398
2939397
2026-04-08T00:12:34Z
Shqiperia2000
65435
2939398
wikitext
text/x-wiki
{{Qytet në Shqipëri
| EMRI = Gramshi KD
| EMRIIPASHQUAJTUR = Gramsh Qytet KD
| FOTO = Gramsh (Albania).jpg
| lat_deg = 40
| lat_min = 52
| lat_sec = 50
| lon_deg = 20
| lon_min = 16
| lon_sec = 50
| SIPERFAQJA =
| POPULLSIA = 524 235
| POPULLSIA_DENDESIA =
| SHTETI = [[Shqipëria]]
| RRETHI = [[Rrethi i Gramshit]]
| KODI_POSTAR = 3301-3310
| PREFIKSI = 513
| FAQJA_ZYRTARE = [http://www.bashkiagramsh.gov.al/ Bashkia e Gramshit]
| KRYETARI =
| PARTIA =
| SKEDA_EMBLEMA =
| IATA = TIA
| AEROPORTI = [[Aeroporti Nënë Tereza|Nënë Tereza]], [[Tiranë]]
| DISTANCA_NGA_AEROPORTI = 115
| VENDASIT = Gramshiotë
}}
'''Gramshi''' është qytet në [[Shqipëri]]. Shtrihet në pjesën juglindore të Shqipërisë. Mund të shkohet me çdo lloj mjeti me anë të rrugës së asfaltuar Elbasan-Cerrik-Gramsh.
== Gjeografia ==
Rrethi i Gramshit ndodhet në pjesën qëndrore dhe jugore të Shqipërisë, nga Qafa e Shënkollit, Lleshan në veri deri në Siman(Sqimar) në jug dhe nga Saraseli në perëndim deri në malin e Valamarës, Lenie në lindje.
Sipas të dhënave statistikore të viti 2004 ky rreth numëron 42616 banorë.
Pjesa më e madhe e tij shtrihet në Krahinën Malore Qëndrore, e cila quhet Krahina e Vërçës. Kjo pjesë ndodhet në anën lindore të lumit të Devollit Pjesa lindore e tij shtrihet në Ultësirën Perëndimore, e njohur kjo si krahina e Sulovës dhe zona që shtrihet midis lumit të Devollit dhe të Tomorricës shtrihet në Krahinën Malore jugore dhe njihet si krahina e Tomorricës.
Ky rreth shtrihet në sektorin e mesëm të lumit të Devollit, i cili brenda rrethit ka një gjatësi prej 49 km, lumë, i cili sic e thamë, sëbashku me lumin e Tomorricës e ndan Rrethin e Gramshit në 3 krahina.
Rrethi i Gramshit bën pjesë në prefekturën e Elbasanit. Ai kufizohet nga shtatë rrethe të tjera të cilat janë; Elbasani, Librazhdi, Pogradeci, Korça, Skrapari, Berati dhe Kuçova, dhe ka një sipërfaqe prej 695 km2. Përbëhet nga një bashki, 9 komuna dhe 95 fshatra.
Sipas vendosjes gjeografike, ndodhet në zonën e klimës tranzitore, zonë që është mjaft e përshtatshme për zhvillimin e aktivitetit ekonomik. Këtë avantazh që ofron pozita gjeografike e dëmton karakteri i relievit, i cili në përgjithësi është mjaft i përthyer. Në tërësinë e vet territori i rrethit është një luginë. Lugina e Devollit dhe e Tomorricës përbëjnë pjesën më të shtruar të terrenit dhe ku gjenden edhe tokat më pjellore të tij. Në kurrizin jugor të vargut perëndimor janë zhvilluar mjaft fenomenet glaciale si liqene, të vendosura në lartësinë 1500-1800 m mbi nivelin e detit.
Sipas ndarjes klimatike bën pjesë në zonën klimatike mesdhetare kodrinore nënzona jugperëndimore që shtrihet deri në 800-1000m mbi nivelin e detit dhe në zonën klimatike mesdhetare malore nënzona juglindore pjesa e sipërme e relievit deri në lartësinë 2373m. Temperatura mesatare e ajrit është 12.3oC-15.1oC për Zonat e ulëta dhe 9.5oC-10.9oc për zonën malore.
Në ndërtimin gjeologjik të rrethit të Gramshit marin pjesë kryesisht shkëmbinjtë sedimentarë dhe në sasi të pakët ata magmatikë. Nga studimet e bëra në rrethin e Gramshit njihen 70 shfaqje burimesh të mineraleve të dobishme, metalore dhe jo metalore si dhe minerale industriale ndërtimore.Vlejnë të përmenden ekspeditat gjeologjike të huaja dhe prezenca e disa shpimeve per kerkim nafte.Një ndër ta ndodhet ne afërsi të fshatit Galigat. Në këtë rreth gjenden edhe burime të pastra të ujit të pijshëm me rezerva të mëdha, siç janë ujrat Sotires e Kerpices,ku prej këtij burimi furnizohet me ujë të pijshëm qyteti i Gramshit. Njihen gjithashtu burime ujrash Kurative si në Kërpicë, Holtë dhe Liqeni i Zi, të cilat nëpërmjet investimeve mund të përdoren për kurimin e reumatizmës.
Mund të themi se rrethi i Gramshit ka një hidrografi dhe hidrologji të zhvilluar. Rrjeti hidrografik është shumë i dendur dhe mjaft aktiv në periudhën e shirave.
Burimet ujore përbëjnë një pasuri të madhe potenciale për zhvillimin e industrisë energjitike të rrethit, me kosto jo shumë të lartë. Studimi i bërë për shfrytëzimin e rrjedhjes së lumit Devoll ka nxjerrë si konkluzion se mbi të mund të ndërtohen tre hidrocentrale të mëdhenj. Njëri prej tyre, ai i Banjës. Aktualisht Gramshi ka dy hidrocentrale të vegjël, një mbi lumin Grabovë, në Lenie, me kapacitet 400kw/h, dhe një në fshatin Kërpicë, me kapacitet 200kw/h.Gjithashtu tashmë prej disa kohësh ka përfunduar edhe Hidrocentrali i Tërvolit.
Lumi kryesor i rrethit është Devolli, i cili e përshkon atë thuajse mespërmes. Ai ka rëndësi të madhe ekonomike pasi në të dyja anët ka mjaft toka bujqësore të cilat ujiten prej tij.
Në pasuritë ujore të Gramshit liqenet janë një pjesë e rëndësishme dhe nga elementët që krijojnë vende të bukura turistike. Ato gjenden të rrethuar nga pyje shumë të bukur ahu dhe rrotull tyre ka lëndina e kullota me sipërfaqe të konsiderueshme e bukuri përrallore në pranverë e verë.
Gramshi është 97 km larg Tiranës, 94km larg Korçës dhe 47 km larg Elbasanit. Pra, duhet theksuar fakti se ai është rreth afër autostradave, veçanërisht pranë aksit perëndim-lindje: Durrës-Qafë Thanë-Pogradec-Korçë.
Për ndërtimin gjeologjik, përcaktohet zhvillimi i territorit mbi shkëmbinjë kryesisht sedimentarë dhe më pak mbi magmatikë. Lartësia mesatare mbi nivelin e detit është 804m, ajo më e larta është 2373m (Mali i Valamarës), ndërsa minimalja është 119m(i kërkohet autorit të këtij shkrimi të tregojë se ku ndodhet).
Vendosja e kësaj zone në një territor të pasur me resurse natyrore, të populluar që në lashtësi, të shoqëruar me zhvillime të hershme dhe të vrullshme historike, duke siguruar dhe vazhdimësinë iliro-shqiptare, kanë kushtëzuar larminë e madhe e të jashtëzakonshme natyrore dhe materialo-shpirtërore në zonat e vërejtura.
=== Kushtet natyrore ===
Rrethi i Gramshit bën pjesë në Krahina Malore Qendrore, Ultësirën Perëndimore, dhe Krahina Malore Jugore me një reliev Kodrinoro m-malor, me një mesatare prej 804 m mbi nivelin e detit, me lartësi minimale 119 m mbi nivelin e detit dhe maksimale 2373 m. Ka një reliev kryesisht të thyer, i cili vjen duke u ngritur nga perëndimi në drejtim të Lindjes. Lumi i Devollit është një urë ndarëse midis relievit më të ulët në perëndim dhe relievit më malor në lindje. Pikërisht në rrjedhjen e mesme të Devollit , aty afër mesit të gjatësisë së tij brenda rrethit të Gramshit, ndodhet qyteti i Gramshit, 230 m mbi nivelin e detit, ndërtuar ky në një nga tarracat lumore të krijuara nga lumi Devoll në këtë sektor.
Përsa i përket ndërtimit gjeologjik, për rrethin e Gramshit përcaktohet zhvillimi i territorit mbi shkëmbinjë sedimentarë dhe më pak në ata magmatikë, këta të fundit gjenden më tepër në lartësitë e mëdha.
Nga studimet e bëra në rrethin e Gramshit njihen 70 shfaqje burimesh të mineraleve të dobishme, metalore dhe jo metalore si dhe minerale industriale ndërtimore.
Rrethi i Gramshit dallohet për një amplitudë të madhe hipsometrike, kjo për shkak të relievit shumë të thyer të tij, pasi në të janë të pranishme lartësitë 120m mbi nivelin e detit, por ka edhe lartësi që shkojnë deri në 2373 m mbi nivelin e detit, pa përmendur këtu malin e Tomorrit në kufirin jug-jugperëndimor të tij që arrin një lartësi maksimale prej 2415 m. këto kontraste kanë krijuar një reliev të larmishëm, por gjithsesi duke mbetur brenda kuadratit të relievit kodrinoro-malor.
Klima: Rrethi i Gramshit futet në zonën klimatike mesdhetare kodrinore nënzona jugperëndimore që shtrihet deri në 800-1000m mbi nivelin e detit dhe në zonën klimatike mesdhetare malore nënzona juglindore pjesa e sipërme e relievit deri në lartësinë 2373m. Temperatura mesatare e ajrit është 12.3oC-15.1oC për Zonat e ulëta dhe 9.5oC-10.9oc për zonën malore.
Mund të themi se temperatura mesatare eajrit është/varion nga 12.3oC deri 15.1oC për zonat e ulëta dhe 9.5 oC deri 10.9 oC për zonat malore. Niveli i reshjeve varion, por mestarje e tyre është afërsisht 1200 mm shi në vit. Reshjet më së shumti janë në formë në shiut, por në zonat malore bien edhe reshje dëbore të cilat qëndrojnë pa shkrirë 2 deri në 3 muaj në vit. Reshjet më së shumti janë të përqëndruara në stinën e dimrit, vërehet një maksimum në nëntor dhe një minimum në korrik.
Kushtet klimatike në përgjithësi janë të përshtatshme për zhvillimin ekonomik,sidomos atij bujqësor dhe blektorial, pasi sic e theksuam edhe më lart temperaturat janë optimale, gjithashtu eddhe reshjet janë të mjaftueshme. Shumë mirë këto reshje mund të shfrytëzohen për rritjen e kulturave bujqësore, pasi ajo lejon që të paktën në lartësitë më të vogla të merren edhe dy produkte bujqësore në vit, por gjithsesi ndihet nevoja e ujitjes artificiale sidomos në periudhën me reshje të pakëta, gjë e cila mund të rregullohet nëpërmjet shfrytëzimit të lumit të Devollit, ku në bazë të tij janë ngritur një rrjet kanalesh ujitëse, në kohën para viteve ‘90 rreth 30% e sipërfaqes së rrethit u vendos nën ujë.
Gjthashtu një klimë e tillë ndikon pozitivisht edhe mbi shëndetin e njeriut, sidomos nbi luginën e Devollit, prandaj përqëndrimet e popullsisë janë më të mëdha mbi të ose shumë afër tij.
Hidrografia: Rrethi i Gramshit ka një hidrografi të pasur si me ujëra sipërfaqësore ashtu edhe nëntokësore, edhe pse burimet aktive gjithëvjetore janë të dendura vetëm nga lartësitë 1000 m mbi nivelin e detit, ndërsa në zonën e poshtme ato janë të rralla.
Këtu mund të përmendim dy lumenjtë kryesorë të rrethit Devolli me gjatësi breda tij 49km dhe Tomorrica me një gjatësi prej 14km, gjithashtu janë të pranishme edhe disa lumenj të tjerë, por më të vegjël si ai i Holtës, Lenies, etj. Ndër liqenet mund të përmendim më të rëndësishmin prej tyre, liqenin e Dushkut me sipërfaqe prej 1km2.
Në rrëzë të malit të Tomorrit gjendet burimi i Kerpices, që furnizon qytetin e Gramshit dhe shumë fshatra në të cilat kalojnë tubacionet e ujit të pijshëm, por edhe më gjërë, me ujë të pijshëm. Mund të themi se vetëm gjysma e tij shfrytëzohet për ujë të pijshëm, pjesa tjetër shfrytezohet per prodhimin e energjise ne hidrocentralin e Kerpices.
Gjithashtu, të pakëta por jo të parëndësishme janë dhe ujërat termale, të cilat kanë një shfrytëzim të kufizuar vetëm për popullsinë e zonës.
Pra duke bërë një vlerësim të hidrografisë, mund të themi se ky rreth është mjaft i pasur me ujëra,si për të pirë, për ujitje dhe për aktivitete të ndryshme të ekonomisë siç mund të përmendim mullinjtë e bluarjes së miellit, të cilët përdorin ujin e rrjedhshëm 24 h për ushtrimin e aktivitetit të tyre punues. U bënë tashmë 8-9 vjet që qyteti i Gramshit ka ujë 24 h në ditë.
Tokat: Rrethi i Gramshit për vetë nga lartësitë mbi nivelin e detit që variojnë ka të pranishme disa lloje tokash, të cilat janë:
Tokat e imëta kafe, të pranishme kryesisht nga lartësia 119 deri në 600-700m mbi nivelin e detit.
Tokat e kafenjta, nga 700-1000 m
Tokat e murrme pyjore, 1000 deri 1700-1800 m
Tokat livadhore malore, mbi 1800 m mbi nivelin e detit.
Prania e këtyre tokave ka kushtëzuar edhe bimësinë, si atë natyrore dhe atë të kultivuar, tek këta të fundit përmendim praninë e pishave pranë fshatit Pishaj të pazakonta për këtë lartësi.
=== Ndër katet bimore mund të përmendim ===
Zonën e dafinës deri në 1000 m
Zonën e ahut, 1700-1800 m
Zonën e rrobullit, 1600-2000 m
Zonën e kullotave sub-alpine, 1900-2373 m mbi nivelin e detit.
Veshja bimore, klima, toka kanë qënë kushte që megjithë ndryshimet e pësuara, edhe sot vlerësohen relativisht të përshtatshme për faunën e Gramshit.
Veprimtaria njerëzore prishi ndjeshëm zinxhirin jetësor të llojeve të veçanta, po ashtu edhe në dëndësinë e “banorëve” të egër në territorin aktual. Ekuilibret e reja nuk janë edhe aq të favorshme për shtimin dhe përhapjen e tyre. Gërryerja e tokës, presioni i aktivitetit të njeriut në mbulesën bimore sjell shkatërrimin e vendbanimeve, pakëson ndjeshëm ushqimin dhe mundësinë për të përballuar faktorët klimatikë dhe “stresin” tek mjaft lloje kafshësh dhe shpendësh. Administrimi i faunës ekzistuese, sado i “disiplinar” me shkresa e ligje, mbetet aktivitet në duart e pakontrolluara dhe spontane me rezultate të pafavorshme për këtë pjesë të botës së gjallë të territorit të rrethit (dhija e egër,gjeli i egër, kaprolli, etj.)
=== Ekonomia===
Periudha socialiste
.
Rrethi i Gramshit historikisht renditet ndër zonat me zhvillim të ulët ekonomik.
Në vitet e të ashtuquajturit kolektivizimi socialist në fshat karakterizohej nga ekonomia e mbyllur, kurse në qytet industia filloi të merrte fizionominë e vet mbas viteve 1960 me ngritjen e [[Uzina Mekanike Gramsh|Uzinës Mekanike të Çekinit]] e të fabrikave të tjera që e pasuan atë.
Banorët e këtij rrethi historikisht janë marrë me blegtori e bujqësi dhe një pjesë me përpunimin e drurit. Reformat për thellimin e revolucionit socialist në bujqësi dhe politika e centralizuar demografike, çoi në ngushtimin e pronës private deri aty sa disa fshatra (Shemriza, Lubinja, Gurrëza, Ostenthi, Trashovica, ish- kooperativa bujqësore e Darzezës) mbas vitit 1981 në emër të ″inisiativës″ nga poshtë nuk lejoheshin të mbanin asnjë lopë ose familjet e reja që ndaheshin nga trungu nuk mund të mernin tokë sa gjithë familjet e tjera.
Si rezultat i ngushtimit artificial te “Oborrit kooperativist” fshatari gramshiot në vitet 1985-1991 detyrohej të blinte në tregun e qytetit produkte të tilla si djathin, gjizën, gjalpin, mishin etj. Ky ishte ndoshta paradoksi më i madh.
Gjatë viteve të kooperativizmit, blegtoria, jo vetëm nuk u zhvillua intensivisht, por mbeti mbrapa edhe nga pikpamja ekstensive. Numri i bagëtive të imëta gjatë këtyre viteve ishte 2 herë më i ulët se para kolektivizimit.
Nga regjimi i kaluar Gramshi trashëgoi industrinë ushtarake ku përfshihen Uzina Mekanike e Çekinit dhe Uzina e Prodhimit të Baterive, industrinë e përpunimit të produkteve bujqësore e blegtorale ku përfshihen Fabrika e konservave, Fabrika e pijeve freskuese dhe atyre alkoolike, linjat e përpunimit të qumështit në qytet e disa fshatra, industrinë e materialeve të ndërtimit, veçanërisht të inerteve, industrinë e prodhimit të produkteve prej thupre e kashte misri për eksport, disa reparte mekanike të përpunimit të drurit etj.
Bujqësia është dega bazë e ekonomisë së rrethit,ajo zë 65% të GDP.
Vlen të përmendet se fshati Lubinjë shquhet si fshati me popullsinë më punëtore të këtij rrethi. Pothuajse çdo shtëpi është ndërtuar nga fillimi dhe aktualisht gjenden në gjendje shumë të mirë. Çdo familje fshatare në Gramsh ka në pronësi 0,97ha tokë arë ose 0.2 ha për frymë,sasi kjo e pamjaftueshme për zhvillimin e një ekonomie bujqësore me kërkesat e ekonomisë së tregut.
Ndër kulturat e drithërave gruri zë peshën specifike më të madhe. Ai zë aktualisht 46% të sipërfaqes së mbjellë me bimë arësh dhe 72% të prodhimit të drithërave të bukës
Me misër mbillet 21% e sipërfaqes që zënë drithërat e kjo kulturë jep 27% të prodhimit të drithërave. Pesha specifike e misrit për prodhim buke po vjen duke rënë çdo vit. Ai më gjërë përdoret si ushqim për blegtorinë.
Gramshi është i njohur për prodhimin e duhanit. Sot sipërfaqja e mbjellë me duhan ka rënë, po kështu edhe rendimenti. Çmimi që ofrohet për blerjen e prodhimit të duhanit nuk i nxit fermerët të meren me kultivimin e tij.
Me mikroklimat që ka Gramshi është rreth që kultivohen një numër i konsiderueshëm perimesh, rreth 20 lloje, si patatja, fasulja, domatja, qepa, preshi , trangulli(kastraveci), speci, hudhra, bamja, patëllxhani, bostani, shalqini, sallata, mashurka, panxhari i kuq, karrota, kungulli, lakra, spinaqi e deri tek erëzat e ndryshme. Perimet që kultivohen masivisht në këtë rreth janë patatja, fasulja, domatja, trangulli, qepa, preshi, hudhra e lakra.
Rrethi i Gramshit ka tradita edhe në pemëtari e vreshtari. Mikroklima që ai ka bëjnë të mundur që të kultivohen një numër i konsiderueshëm frutash si rrushi, fiku, molla, dardha, kumbulla, qershia, pjeshka, hurma, arra, gështenja, shega, kajsia, ulliri, bajamja etj.
Kushtet natyrale të relievit krijojnë mundësi për mbarështimin e blegtorisë, veçanërisht të deles e të dhisë, por edhe të gjedhit e të një thundrakëve. Në Gramsh rriten edhe mjaft shpendë të butë si pula, rosa, pata e gjeli i detit. (Në fshatin Çekin ndodhet edhe një pulari për mbarështimin e pulave).
Gramshi njihet edhe për mbarështimin e bletës duke shfrytëzuar masive kullësore. Mjalti i prodhuar sidomos në zonën e Vërçës është i një cilësie të lartë me vlera kurative.
== Kultura ==
Qyteti kanje Pallat Kulture qe quhet "Thoma Prifti" ku mblidhen fëmijët, te rinjtë dhe te gjithë te talentuarit ne fushën e artit dhe ku mund te shpalosin talentin e tyre ne shume drejtime si : këngë, kërcim (popullor dhe modern), humor etj. Gramshi është një qytet mjaft i gjallëruar dhe njëkohësisht një vend ku mund te jetosh i qete, larg zhurmave dhe ajrit super te ndotur te qyteteve te mëdha.
Ka edhe një klub futbolli i cili quhet : KF Gramshi. Gjithashtu ka te zhvilluar shume edhe sportin e volejbollit (për femra). Gjithashtu ka dhe një pallat sporti dhe një kënd sportiv. Gramshi është shume i njohur për muzikën e tij popullore. Nga gjiri i tij kane dale shume këngëtare me zërin si bilbil.
Karakteristika më e dalluar e Gramshit në Muzikën burimore janë 'FYEJT E GRAMSHIT', të cilët kanë marrë vlerësime nga shumë studiues të folklorit tonë. Aktiviteti më i rëndësishëm kushtuar këtij instrumenti ishte festivali që u mbajt vitin e kaluar (2010) në datat 2-3 qershor nën titullin 'Festivali Mbarëkombëtar i Fyejve'.Shpresojmë që ky aktivitet i iniciuar nga Pallati i Kulturës 'Thoma Prifti' të vazhdojë traditën e nisur.
Gjithashtu një pjesë e dalluar e kulturës së Gramshit janë edhe Lojërat Popullore.Disa e kanë vlerësuar si gjënë më të rëndësishme të kulturës së Gramshit.
== Politika ==
=== Vlerësimi i potencialeve natyrore dhe humane për zhvillimin e kësaj zone ===
Rethi i Gramshit është një rreth që ka një pozitë të favorshme gjeografike dhe një klimë që është shumë e përshtatshme për zhvillimin e ekonomisë së tij, por këto favore dëmtohen nga karakteristikat e relievit, që përgjithësisht është e përthyer (kodrinoro-malor). Por këtë reliev të përthyer mund ta vlerësojmë për pasurin e peizazheve që na ofron.
Në rrethin e Gramshit gjenden luginat e gjëra lumore deri tek kanionet, burime të shumta ujore e ujëvara,ujra të pijshëm e termle, kodra e deri tek malet më të larta të zonës të mbuluar pothuajse gjysëm viti me dëborë, zona të zhveshura, por edhe hektarë të tërë me pyje rrobulli, ahu e pishe.
Të gjitha këto pasuri bëjnë që në të të krijohen lloje të ndryshme vendbanimesh, të cilat edhe këto formojnë një peizazh interesant kryesisht në zonat rurale. Gjithashtu këto pasuri përbëjnë një bazë të rëndësishme për zhvillimin e ekonomisë sidomos sektorit të tretë dhe më saktësisht të disa llojeve të turizmit si: turizmi i bardhë në Malin e Valamarës, turizmi kurativ duke shfrytëzuar burimet e liqenit të Zi, turizmi kulturor e fetar në Grabovën e Sipërme etj. të gjitha këto janë një potencial të cilëve në qoftë se u jepet vëmendja dhe mbështetja e duhur nga organet përkatëse, duke dhënë investimet e duhura, pa frikë brenda një kohe shumë të shkurtër mund të zërë vendin e parë në të ardhurat që ajo mund të sjellë në ekonominë e këtij rrethi.
Gjithashtu një potencial i rëndësishëm është edhe popullsia vitale e kësaj zone. E them këtë sepse numri më i madh i popullsisë është midis moshës 14-64 vjeç (22122 banorë kundrejt 11527 banorë të moshës deri në 14 vjeç dhe 2101 të moshës 65 e lartë). Pra popullsia e rrethit të Gramshit është akoma e re, gjë që bën të jetë një forcë e madhe pune e cila është në kërkim vetëm të punës, që në rrethin e Gramshit mungon, si rrjedhojë kjo popullsi vitale dhe aktive për punë është e detyruar të emigrojë.
=== Problemet aktuale dhe e ardhmja, perspektiva e zhvillimit ekonomik të kësaj zone ===
Problemet aktuale që bëjnë pjesë në rrethin e Gramshit janë disa. Pas rënies së sistemit socialist dhe nga kalimi i ekonomisë nga ekonomi socialiste në ekonomi tregu, e dëmtoi rëndë ekonominë e këtij rrethi. Por e meta më e madhe është se ajo edhe në kohën e kolektivizimit nuk pati ndonjë rritje, madje mund të themi që pati një stanjacion në disa raste edhe hapa mbrapa, deri në atë pikë sa fshati gramshiot i blinte në qytet produkte blegtorale, si bulmet e mish, perime e produkte të tjera që mbilleshin në fshat. Me kolektivizimin numri i bagëtive ra, si rrjedhojë edhe rendimenti i tyre pavarësisht se u bë një përpjekje për përmirësim racor.
Gjithashtu nuk mund të mohohen një sërë uzinash e fabrikash të cilat u ngritën në periudhën socialiste dhe u siguronin punë një numri te madh te pupullsisë, por që me privatizimin e tyre dolën mjaft të papunë. Kjo erdhi për shkak se nuk kishte kapital investues gjithashtu teknologjia e tyre ishte shumë e vjetër dhe nuk jepte rendiment.
Unë në fund të çdo çështjeje e çdo mundësie që ekziston për zhvillim kur kam trajtuar objektet punëdhënëse në periudhën socialiste jam munduar ti jap edhe një zgjidhje të mundshme për këto potenciale, të cilët mund të punesonin në punë një numër të madh të popullsisë sidomos të qytetit dhe të disa fshatrave afër tij meqënëse këto objekte lokalizohen më tepër në territorin e qytetit.
Duke u bërë më shumë investime në vend do të mund të ulej edhe numri i të larguarve si brenda ashtu edhe jashtë vendit , kapitali i tytre do të investohej për zhvillimin e rrethit të tyre si rrjedhojë do të ndodhte edhe një riaktivizim i këtij rrethi.
Mendohet që, në qoftë se në rrethin e Gramshit do të ndërtohen tre hidrocentralet që janë parashikuar për t’u ndërtuar, jeta në këtë rreth mund të ndryshojë. Ai mund të bëhet rrugëkalimi midis lindjes dhe perëndimit, duke u lidhur kështu me Korçën (rrugë nacionale), Pogradecin, Beratin, Kuçovën etj., duke shkurtuar kështu disa km rrugë, gjithashtu duke bërë të mundur hapjen e rrethit të Gramshit pasi deri tani ai është si një xhep i cili ka lidhje vetëm me Elbasanin dhe Cerrikun.
Po të shfrytëzohen siç duhet pasuritë hidrike, përfitimet do jenë jo vetëm për këtë territor, por edhe për gjithë Shqipërinë.
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.bashkiagramsh.gov.al/ Bashkia Gramsh]
* https://web.archive.org/web/20161106045145/http://www.panoramio.com/user/8109026
== Burimet ==
<references/>
{{Qarku i Elbasanit}}[[Kategoria:Qytete në Shqipëri]]
[[Kategoria:Qytete shqiptare]]
[[Kategoria:Gramsh]]
8y7qgbq2skurtak4k9zhp60acbvt7ny
Presidenti i Kosovës
0
14878
2939385
2907824
2026-04-07T23:28:37Z
Shqiperia2000
65435
2939385
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox post zyrtar
| post = Presidenti
| body = Republikës së Kosovës
| insignia = Seal of the President of Kosovo.svg
| insigniasize = 120
| insigniacaption = Vula presidenciale
| flag = Flag of Dardania.svg
| flagsize = 130
| flagcaption = Flamuri presidencial
| flagborder = yes
| image = Albulena Haxhiu.png
| incumbent = [[Albulena Haxhiu]] (përkohshëm)
| incumbentsince = 4 prill 2026
| style =
| status = [[Kreu i shtetit]]
| residence = ''Ratkoc''
| seat = [[Prishtinë]]
| appointer = [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendi]]
| termlength = 5 vjet
| termlength_qualified = Rinovohet një herë
| constituting_instrument = [[Kushtetuta e Kosovës]]
| inaugural = {{plainlist|
*Mehmed Hoxha<sup>a</sup>
*[[Fadil Hoxha]]<sup>b</sup>
*Xhavid Nimani<sup>c</sup>
*[[Ibrahim Rugova]]<sup>d</sup>}}
| formation = {{plainlist|
*1 janar 1944<sup>a</sup>
*11 korrik1945<sup>b</sup>
*maj 1974<sup>c</sup>
*25 janar 1992<br />(de jure)<sup>d</sup>
*4 mars 2002<br />(de facto)<sup>d</sup>}}
| salary = 2,873 euro në muaj<ref name="sarajevotimes.com">
{{cite web|url=http://www.sarajevotimes.com/infographic-monthly-salaries-presidents-region/|title=Infographic: What are the Monthly Salaries of Presidents in the Region - Sarajevo Times|date=25 shkurt 2018|publisher=Sarajevo Times|language=en}}</ref>
| website = [http://www.president-ksgov.net/ Faqja zyrtare]
| footnotes = {{plainlist|
*a. Si Kryetar i Komitetit të Çlirimit Popullor të [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|KSA të Kosovës]].
*b. Si Kryetar i Asamblesë së KSA të Kosovës.
*c. Si President i Presidencës së KSA të Kosovës.
*d. Si President i Kosovës.}}
}}
'''Presidenti i Kosovës''', zyrtarisht '''Presidenti i Republikës së Kosovës''', është [[Kreu i shtetit|kreu i shtetit]] dhe përfaqësuesi kryesor i [[Kosova|Republikës së Kosovës]] brenda dhe jashtë vendit. Kohëzgjatja e mandatit është pesë vjet dhe zgjedhja bëhet nga [[Kuvendi i Kosovës]] me votim të fshehtë dhe duhet të marrë votat e dy të tretave e votave të deputetëve. Nëse nuk merr votat e dy të tretave të deputetëve në dy raundet e para, në raudin e tretë zgjedhet me votat e gjysmës së deputetëve.<ref>{{Cite web |url=http://www.balkanupdate.com/2011/03/constituional-court-in-kosovo-says.html |title=Balkan Update |access-date=5 nëntor 2020 |archive-date=1 mars 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301002945/http://www.balkanupdate.com/2011/03/constituional-court-in-kosovo-says.html |url-status=dead }}</ref>
== Historia e Presidencës ==
{{kryesor|Historia e Presidencës së Kosovës}}
Presidenti i parë i Kosovës ishte [[Ibrahim Rugova]] i zgjedhur në vitin 1992. Pas vdekjes së Rugovës, u zgjodh kryetar [[Fatmir Sejdiu]] me 10 shkurt 2006. Ndërsa është rizgjedhur në këtë post në janar të vitit 2008, me mandate pesëvjeçar. Sejdiu dha dorëheqje në vitin 2010 pasi gjykata kushtetuese konstatoi se kishte shkelur seriozisht kushtetuten e vendit.<ref>https://www.dw.com/sq/presidenti-sejdiu-jep-dor%C3%ABheqjen/a-6049627</ref>
Pas marrjes së postit të kryetarës më 6 prill 2011, presidentja Atifete Jahjaga formojë kabineti e parë të saj me përbërjen: [[Ibrahim Berisha]] në funksion të këshilltarit për arsim, shkencë dhe kulturë; [[Isa Mustafa]] në funksion të këshilltarit për ekonomi; [[Vjosa Osmani]] në funksionin e shefës së stafit të Presidentes së Republikës; [[Xhavit Beqiri]] në funksion të këshilltarit për media dhe në funksion të zëdhënsit; [[Naim Jerliu]] në funksion të këshilltarit politik; [[Shqipe Mjekiqi]] në funksinon të këshilltarës për Integrim Evropian; [[Korab R. Sejdiu]] në funksion të këshilltarit ligjor; [[Berim Ramosaj]] në funksion të këshilltarit për ekonomi; dhe [[Ilaz Pireva]] në funksion të këshilltarit politik për pushtet lokal.<ref>[http://www.president-ksgov.net/?page=1,50 Amëza zyrtare e presidentes së Kosovës]</ref>
Pas mbarimit të mandatit të Jahjagës, kryetar u zgjodh Hashim Thaçi. Ai fitoi me 71 vota në raundin e tretë pasi që në dy raundet e para nuk arriti të sigurojë dy të tretat e votave të deputetëve. Zgjedhja e tij u kundërshtua ashpër nga partitë opozitare të cilat dy herë radhazi ndërprenë seancën e kuvendit duke hedhur gaz lotsjellës.<ref>https://www.zeriamerikes.com/a/kosovo-new-president/3209787.html</ref> Në 5 nëntor 2020 dha dorëheqje për shkak të konfirmimit të aktakuzës nga Haga.<ref>https://www.dw.com/sq/konfirmohet-aktakuza-kund%C3%ABr-presidentit-hashim-tha%C3%A7i-jep-dor%C3%ABheqje/a-55507794</ref>
== Lista e Kryetarëve ==
; Partitë
{{legend2|#F37476|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#2E96D2|[[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#0000FF|[[Aleanca Kosova e Re|AKR]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#DCDCDC|Të pavarur|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#14B0A7|[[Guxo]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#CC0033|[[Lëvizja Vetëvendosje|LVV]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!{{Abbr|No.|Numbri rendor}}
!width=180 |Emri<br />{{small|(vitlindja–vitvdekja)}}
!Portreti
!colspan=2 |Mandati
!Partia
|-
|align="center" colspan="6" |'''President i Republikës së Kosovës'''<br />{{small|1992–sot}}
|-
!style="background-color: #F37476; color:black;" |1
|[[Ibrahim Rugova]]<br />{{small|(1944–2006)}}<br />[[File:Ibrahim Rugova (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Dr. Ibrahim Rugova (cropped).jpg|60px]]
|25 maj 1992
|21 janar 2006
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #F37476; color:black;" |—
![[Nexhat Daci]]<br />{{small|(1944–2026)}}<br />[[File:Nexhat Daci (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Nexhat Daci1.jpg|60px]]
|21 January 2006
|10 February 2006
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|-
!style="background-color: #F37476; color:black;" |2
|[[Fatmir Sejdiu]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Fatmir Sejdiu (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Fatmir Sejdiu1 (cropped).jpg|60px]]
|10 shkurt 2006
|27 shtator 2010
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |—
|[[Jakup Krasniqi]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Jakup Krasniqi (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Jakup Krasniqi1 (cropped).jpg|60px]]
|27 shtator 2010
|22 shkurt 2011
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|-
!style="background-color: #0000FF; color:white;" |3
|[[Behgjet Pacolli]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Behgjet Pacolli (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Bp2015.jpg|60px]]
|22 shkurt 2011
|4 prill 2011
|[[Aleanca Kosova e Re]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |—
|[[Jakup Krasniqi]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Jakup Krasniqi (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Jakup Krasniqi1 (cropped).jpg|60px]]
|4 prill 2011
|7 prill 2011
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|-
!style="background-color: #DCDCDC; color:black;" |4
|[[Atifete Jahjaga]]<br />{{small|(1975–)}}<br />[[File:Atifete Jahjaga (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Atifete Jahjaga1 (cropped).jpg|60px]]
|7 prill 2011
|7 prill 2016
|E pavarur
|-
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |5
|[[Hashim Thaçi]]<br />{{small|(1968–)}}<br />[[File:Hashim Thaçi (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Hashim Thaçi official portrait.jpg|60px]]
|7 prill 2016
|5 nëntor 2020
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #14B0A7; color:black;" |—
|[[Vjosa Osmani]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Vjosa Osmani (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtruese e detyrës''}}
|[[File:Vjosa Osmani1.jpg|60px]]
|5 nëntor 2020
|22 mars 2021
|[[Guxo]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #CC0033; color:black;" |—
|[[Glauk Konjufca]]<br />{{small|(1981–)}}<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Glauk Konjufca (cropped) 2.jpg|60px]]
|22 mars 2021
|4 prill 2021
|[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]
|-
!style="background-color: #14B0A7; color:black;" |6
|[[Vjosa Osmani]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Vjosa Osmani (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Vjosa Osmani1.jpg|60px]]
|4 prill 2021
|4 prill 2026
|[[Guxo]]
|-
!style="background-color: #CC0033; color:black;" |6
|[[Albulena Haxhiu]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Albulena Haxhiu (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Albulena Haxhiu.png|60px]]
|4 prill 2026
|në detyrë
|[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]
|}
== Referime ==
<references/>
== Literatura ==
== Shih dhe ==
* [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës]]
{{sistemishtetrorKSH|Kryetari}}
[[Kategoria:Presidentë sipas vendit|Kosova]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës| ]]
[[Kategoria:Presidenca e Kosovës]]
ceo8dsed37bj8b61d4nacrg0dotpeaw
2939386
2939385
2026-04-07T23:29:38Z
Shqiperia2000
65435
2939386
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox post zyrtar
| post = Presidenti
| body = Republikës së Kosovës
| insignia = Seal of the President of Kosovo.svg
| insigniasize = 120
| insigniacaption = Vula presidenciale
| flag = Flag of Dardania.svg
| flagsize = 130
| flagcaption = Flamuri presidencial
| flagborder = yes
| image = Albulena Haxhiu.png
| incumbent = [[Albulena Haxhiu]]<br/>(përkohshëm)
| incumbentsince = 4 prill 2026
| style =
| status = [[Kreu i shtetit]]
| residence = ''Ratkoc''
| seat = [[Prishtinë]]
| appointer = [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendi]]
| termlength = 5 vjet
| termlength_qualified = Rinovohet një herë
| constituting_instrument = [[Kushtetuta e Kosovës]]
| inaugural = {{plainlist|
*Mehmed Hoxha<sup>a</sup>
*[[Fadil Hoxha]]<sup>b</sup>
*Xhavid Nimani<sup>c</sup>
*[[Ibrahim Rugova]]<sup>d</sup>}}
| formation = {{plainlist|
*1 janar 1944<sup>a</sup>
*11 korrik1945<sup>b</sup>
*maj 1974<sup>c</sup>
*25 janar 1992<br />(de jure)<sup>d</sup>
*4 mars 2002<br />(de facto)<sup>d</sup>}}
| salary = 2,873 euro në muaj<ref name="sarajevotimes.com">
{{cite web|url=http://www.sarajevotimes.com/infographic-monthly-salaries-presidents-region/|title=Infographic: What are the Monthly Salaries of Presidents in the Region - Sarajevo Times|date=25 shkurt 2018|publisher=Sarajevo Times|language=en}}</ref>
| website = [http://www.president-ksgov.net/ Faqja zyrtare]
| footnotes = {{plainlist|
*a. Si Kryetar i Komitetit të Çlirimit Popullor të [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|KSA të Kosovës]].
*b. Si Kryetar i Asamblesë së KSA të Kosovës.
*c. Si President i Presidencës së KSA të Kosovës.
*d. Si President i Kosovës.}}
}}
'''Presidenti i Kosovës''', zyrtarisht '''Presidenti i Republikës së Kosovës''', është [[Kreu i shtetit|kreu i shtetit]] dhe përfaqësuesi kryesor i [[Kosova|Republikës së Kosovës]] brenda dhe jashtë vendit. Kohëzgjatja e mandatit është pesë vjet dhe zgjedhja bëhet nga [[Kuvendi i Kosovës]] me votim të fshehtë dhe duhet të marrë votat e dy të tretave e votave të deputetëve. Nëse nuk merr votat e dy të tretave të deputetëve në dy raundet e para, në raudin e tretë zgjedhet me votat e gjysmës së deputetëve.<ref>{{Cite web |url=http://www.balkanupdate.com/2011/03/constituional-court-in-kosovo-says.html |title=Balkan Update |access-date=5 nëntor 2020 |archive-date=1 mars 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301002945/http://www.balkanupdate.com/2011/03/constituional-court-in-kosovo-says.html |url-status=dead }}</ref>
== Historia e Presidencës ==
{{kryesor|Historia e Presidencës së Kosovës}}
Presidenti i parë i Kosovës ishte [[Ibrahim Rugova]] i zgjedhur në vitin 1992. Pas vdekjes së Rugovës, u zgjodh kryetar [[Fatmir Sejdiu]] me 10 shkurt 2006. Ndërsa është rizgjedhur në këtë post në janar të vitit 2008, me mandate pesëvjeçar. Sejdiu dha dorëheqje në vitin 2010 pasi gjykata kushtetuese konstatoi se kishte shkelur seriozisht kushtetuten e vendit.<ref>https://www.dw.com/sq/presidenti-sejdiu-jep-dor%C3%ABheqjen/a-6049627</ref>
Pas marrjes së postit të kryetarës më 6 prill 2011, presidentja Atifete Jahjaga formojë kabineti e parë të saj me përbërjen: [[Ibrahim Berisha]] në funksion të këshilltarit për arsim, shkencë dhe kulturë; [[Isa Mustafa]] në funksion të këshilltarit për ekonomi; [[Vjosa Osmani]] në funksionin e shefës së stafit të Presidentes së Republikës; [[Xhavit Beqiri]] në funksion të këshilltarit për media dhe në funksion të zëdhënsit; [[Naim Jerliu]] në funksion të këshilltarit politik; [[Shqipe Mjekiqi]] në funksinon të këshilltarës për Integrim Evropian; [[Korab R. Sejdiu]] në funksion të këshilltarit ligjor; [[Berim Ramosaj]] në funksion të këshilltarit për ekonomi; dhe [[Ilaz Pireva]] në funksion të këshilltarit politik për pushtet lokal.<ref>[http://www.president-ksgov.net/?page=1,50 Amëza zyrtare e presidentes së Kosovës]</ref>
Pas mbarimit të mandatit të Jahjagës, kryetar u zgjodh Hashim Thaçi. Ai fitoi me 71 vota në raundin e tretë pasi që në dy raundet e para nuk arriti të sigurojë dy të tretat e votave të deputetëve. Zgjedhja e tij u kundërshtua ashpër nga partitë opozitare të cilat dy herë radhazi ndërprenë seancën e kuvendit duke hedhur gaz lotsjellës.<ref>https://www.zeriamerikes.com/a/kosovo-new-president/3209787.html</ref> Në 5 nëntor 2020 dha dorëheqje për shkak të konfirmimit të aktakuzës nga Haga.<ref>https://www.dw.com/sq/konfirmohet-aktakuza-kund%C3%ABr-presidentit-hashim-tha%C3%A7i-jep-dor%C3%ABheqje/a-55507794</ref>
== Lista e Kryetarëve ==
; Partitë
{{legend2|#F37476|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#2E96D2|[[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#0000FF|[[Aleanca Kosova e Re|AKR]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#DCDCDC|Të pavarur|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#14B0A7|[[Guxo]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#CC0033|[[Lëvizja Vetëvendosje|LVV]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!{{Abbr|No.|Numbri rendor}}
!width=180 |Emri<br />{{small|(vitlindja–vitvdekja)}}
!Portreti
!colspan=2 |Mandati
!Partia
|-
|align="center" colspan="6" |'''President i Republikës së Kosovës'''<br />{{small|1992–sot}}
|-
!style="background-color: #F37476; color:black;" |1
|[[Ibrahim Rugova]]<br />{{small|(1944–2006)}}<br />[[File:Ibrahim Rugova (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Dr. Ibrahim Rugova (cropped).jpg|60px]]
|25 maj 1992
|21 janar 2006
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #F37476; color:black;" |—
![[Nexhat Daci]]<br />{{small|(1944–2026)}}<br />[[File:Nexhat Daci (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Nexhat Daci1.jpg|60px]]
|21 January 2006
|10 February 2006
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|-
!style="background-color: #F37476; color:black;" |2
|[[Fatmir Sejdiu]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Fatmir Sejdiu (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Fatmir Sejdiu1 (cropped).jpg|60px]]
|10 shkurt 2006
|27 shtator 2010
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |—
|[[Jakup Krasniqi]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Jakup Krasniqi (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Jakup Krasniqi1 (cropped).jpg|60px]]
|27 shtator 2010
|22 shkurt 2011
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|-
!style="background-color: #0000FF; color:white;" |3
|[[Behgjet Pacolli]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Behgjet Pacolli (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Bp2015.jpg|60px]]
|22 shkurt 2011
|4 prill 2011
|[[Aleanca Kosova e Re]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |—
|[[Jakup Krasniqi]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Jakup Krasniqi (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Jakup Krasniqi1 (cropped).jpg|60px]]
|4 prill 2011
|7 prill 2011
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|-
!style="background-color: #DCDCDC; color:black;" |4
|[[Atifete Jahjaga]]<br />{{small|(1975–)}}<br />[[File:Atifete Jahjaga (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Atifete Jahjaga1 (cropped).jpg|60px]]
|7 prill 2011
|7 prill 2016
|E pavarur
|-
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |5
|[[Hashim Thaçi]]<br />{{small|(1968–)}}<br />[[File:Hashim Thaçi (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Hashim Thaçi official portrait.jpg|60px]]
|7 prill 2016
|5 nëntor 2020
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #14B0A7; color:black;" |—
|[[Vjosa Osmani]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Vjosa Osmani (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtruese e detyrës''}}
|[[File:Vjosa Osmani1.jpg|60px]]
|5 nëntor 2020
|22 mars 2021
|[[Guxo]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #CC0033; color:black;" |—
|[[Glauk Konjufca]]<br />{{small|(1981–)}}<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Glauk Konjufca (cropped) 2.jpg|60px]]
|22 mars 2021
|4 prill 2021
|[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]
|-
!style="background-color: #14B0A7; color:black;" |6
|[[Vjosa Osmani]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Vjosa Osmani (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Vjosa Osmani1.jpg|60px]]
|4 prill 2021
|4 prill 2026
|[[Guxo]]
|-
!style="background-color: #CC0033; color:black;" |-
|[[Albulena Haxhiu]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Albulena Haxhiu (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Albulena Haxhiu.png|60px]]
|4 prill 2026
|në detyrë
|[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]
|}
== Referime ==
<references/>
== Literatura ==
== Shih dhe ==
* [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës]]
{{sistemishtetrorKSH|Kryetari}}
[[Kategoria:Presidentë sipas vendit|Kosova]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës| ]]
[[Kategoria:Presidenca e Kosovës]]
bn8up22pqc8sspn3b2v6wcu2two6ev9
2939388
2939386
2026-04-07T23:30:40Z
Shqiperia2000
65435
/* Lista e Kryetarëve */
2939388
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox post zyrtar
| post = Presidenti
| body = Republikës së Kosovës
| insignia = Seal of the President of Kosovo.svg
| insigniasize = 120
| insigniacaption = Vula presidenciale
| flag = Flag of Dardania.svg
| flagsize = 130
| flagcaption = Flamuri presidencial
| flagborder = yes
| image = Albulena Haxhiu.png
| incumbent = [[Albulena Haxhiu]]<br/>(përkohshëm)
| incumbentsince = 4 prill 2026
| style =
| status = [[Kreu i shtetit]]
| residence = ''Ratkoc''
| seat = [[Prishtinë]]
| appointer = [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendi]]
| termlength = 5 vjet
| termlength_qualified = Rinovohet një herë
| constituting_instrument = [[Kushtetuta e Kosovës]]
| inaugural = {{plainlist|
*Mehmed Hoxha<sup>a</sup>
*[[Fadil Hoxha]]<sup>b</sup>
*Xhavid Nimani<sup>c</sup>
*[[Ibrahim Rugova]]<sup>d</sup>}}
| formation = {{plainlist|
*1 janar 1944<sup>a</sup>
*11 korrik1945<sup>b</sup>
*maj 1974<sup>c</sup>
*25 janar 1992<br />(de jure)<sup>d</sup>
*4 mars 2002<br />(de facto)<sup>d</sup>}}
| salary = 2,873 euro në muaj<ref name="sarajevotimes.com">
{{cite web|url=http://www.sarajevotimes.com/infographic-monthly-salaries-presidents-region/|title=Infographic: What are the Monthly Salaries of Presidents in the Region - Sarajevo Times|date=25 shkurt 2018|publisher=Sarajevo Times|language=en}}</ref>
| website = [http://www.president-ksgov.net/ Faqja zyrtare]
| footnotes = {{plainlist|
*a. Si Kryetar i Komitetit të Çlirimit Popullor të [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|KSA të Kosovës]].
*b. Si Kryetar i Asamblesë së KSA të Kosovës.
*c. Si President i Presidencës së KSA të Kosovës.
*d. Si President i Kosovës.}}
}}
'''Presidenti i Kosovës''', zyrtarisht '''Presidenti i Republikës së Kosovës''', është [[Kreu i shtetit|kreu i shtetit]] dhe përfaqësuesi kryesor i [[Kosova|Republikës së Kosovës]] brenda dhe jashtë vendit. Kohëzgjatja e mandatit është pesë vjet dhe zgjedhja bëhet nga [[Kuvendi i Kosovës]] me votim të fshehtë dhe duhet të marrë votat e dy të tretave e votave të deputetëve. Nëse nuk merr votat e dy të tretave të deputetëve në dy raundet e para, në raudin e tretë zgjedhet me votat e gjysmës së deputetëve.<ref>{{Cite web |url=http://www.balkanupdate.com/2011/03/constituional-court-in-kosovo-says.html |title=Balkan Update |access-date=5 nëntor 2020 |archive-date=1 mars 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301002945/http://www.balkanupdate.com/2011/03/constituional-court-in-kosovo-says.html |url-status=dead }}</ref>
== Historia e Presidencës ==
{{kryesor|Historia e Presidencës së Kosovës}}
Presidenti i parë i Kosovës ishte [[Ibrahim Rugova]] i zgjedhur në vitin 1992. Pas vdekjes së Rugovës, u zgjodh kryetar [[Fatmir Sejdiu]] me 10 shkurt 2006. Ndërsa është rizgjedhur në këtë post në janar të vitit 2008, me mandate pesëvjeçar. Sejdiu dha dorëheqje në vitin 2010 pasi gjykata kushtetuese konstatoi se kishte shkelur seriozisht kushtetuten e vendit.<ref>https://www.dw.com/sq/presidenti-sejdiu-jep-dor%C3%ABheqjen/a-6049627</ref>
Pas marrjes së postit të kryetarës më 6 prill 2011, presidentja Atifete Jahjaga formojë kabineti e parë të saj me përbërjen: [[Ibrahim Berisha]] në funksion të këshilltarit për arsim, shkencë dhe kulturë; [[Isa Mustafa]] në funksion të këshilltarit për ekonomi; [[Vjosa Osmani]] në funksionin e shefës së stafit të Presidentes së Republikës; [[Xhavit Beqiri]] në funksion të këshilltarit për media dhe në funksion të zëdhënsit; [[Naim Jerliu]] në funksion të këshilltarit politik; [[Shqipe Mjekiqi]] në funksinon të këshilltarës për Integrim Evropian; [[Korab R. Sejdiu]] në funksion të këshilltarit ligjor; [[Berim Ramosaj]] në funksion të këshilltarit për ekonomi; dhe [[Ilaz Pireva]] në funksion të këshilltarit politik për pushtet lokal.<ref>[http://www.president-ksgov.net/?page=1,50 Amëza zyrtare e presidentes së Kosovës]</ref>
Pas mbarimit të mandatit të Jahjagës, kryetar u zgjodh Hashim Thaçi. Ai fitoi me 71 vota në raundin e tretë pasi që në dy raundet e para nuk arriti të sigurojë dy të tretat e votave të deputetëve. Zgjedhja e tij u kundërshtua ashpër nga partitë opozitare të cilat dy herë radhazi ndërprenë seancën e kuvendit duke hedhur gaz lotsjellës.<ref>https://www.zeriamerikes.com/a/kosovo-new-president/3209787.html</ref> Në 5 nëntor 2020 dha dorëheqje për shkak të konfirmimit të aktakuzës nga Haga.<ref>https://www.dw.com/sq/konfirmohet-aktakuza-kund%C3%ABr-presidentit-hashim-tha%C3%A7i-jep-dor%C3%ABheqje/a-55507794</ref>
== Lista e Kryetarëve ==
; Partitë
{{legend2|#F37476|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#2E96D2|[[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#0000FF|[[Aleanca Kosova e Re|AKR]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#DCDCDC|Të pavarur|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#14B0A7|[[Guxo]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#CC0033|[[Lëvizja Vetëvendosje|LVV]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!{{Abbr|No.|Numbri rendor}}
!width=180 |Emri<br />{{small|(vitlindja–vitvdekja)}}
!Portreti
!colspan=2 |Mandati
!Partia
|-
|align="center" colspan="6" |'''President i Republikës së Kosovës'''<br />{{small|1992–sot}}
|-
!style="background-color: #F37476; color:black;" |1
|[[Ibrahim Rugova]]<br />{{small|(1944–2006)}}<br />[[File:Ibrahim Rugova (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Dr. Ibrahim Rugova (cropped).jpg|60px]]
|25 maj 1992
|21 janar 2006
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #F37476; color:black;" |—
![[Nexhat Daci]]<br />{{small|(1944–2026)}}<br />[[File:Nexhat Daci (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Nexhat Daci1.jpg|60px]]
|21 January 2006
|10 February 2006
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|-
!style="background-color: #F37476; color:black;" |2
|[[Fatmir Sejdiu]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Fatmir Sejdiu (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Fatmir Sejdiu1 (cropped).jpg|60px]]
|10 shkurt 2006
|27 shtator 2010
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |—
|[[Jakup Krasniqi]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Jakup Krasniqi (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Jakup Krasniqi1 (cropped).jpg|60px]]
|27 shtator 2010
|22 shkurt 2011
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|-
!style="background-color: #0000FF; color:white;" |3
|[[Behgjet Pacolli]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Behgjet Pacolli (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Bp2015.jpg|60px]]
|22 shkurt 2011
|4 prill 2011
|[[Aleanca Kosova e Re]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |—
|[[Jakup Krasniqi]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Jakup Krasniqi (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Jakup Krasniqi1 (cropped).jpg|60px]]
|4 prill 2011
|7 prill 2011
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|-
!style="background-color: #DCDCDC; color:black;" |4
|[[Atifete Jahjaga]]<br />{{small|(1975–)}}<br />[[File:Atifete Jahjaga (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Atifete Jahjaga1 (cropped).jpg|60px]]
|7 prill 2011
|7 prill 2016
|E pavarur
|-
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |5
|[[Hashim Thaçi]]<br />{{small|(1968–)}}<br />[[File:Hashim Thaçi (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Hashim Thaçi official portrait.jpg|60px]]
|7 prill 2016
|5 nëntor 2020
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #14B0A7; color:black;" |—
|[[Vjosa Osmani]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Vjosa Osmani (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtruese e detyrës''}}
|[[File:Vjosa Osmani1.jpg|60px]]
|5 nëntor 2020
|22 mars 2021
|[[Guxo]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #CC0033; color:black;" |—
|[[Glauk Konjufca]]<br />{{small|(1981–)}}<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Glauk Konjufca (cropped) 2.jpg|60px]]
|22 mars 2021
|4 prill 2021
|[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]
|-
!style="background-color: #14B0A7; color:black;" |6
|[[Vjosa Osmani]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Vjosa Osmani (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Vjosa Osmani1.jpg|60px]]
|4 prill 2021
|4 prill 2026
|[[Guxo]]
|-
!style="background-color: #CC0033; color:black;" |-
|[[Albulena Haxhiu]]<br />{{small|(1987–)}}<br />[[File:Albulena Haxhiu (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Albulena Haxhiu.png|60px]]
|4 prill 2026
|në detyrë
|[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]
|}
== Referime ==
<references/>
== Literatura ==
== Shih dhe ==
* [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës]]
{{sistemishtetrorKSH|Kryetari}}
[[Kategoria:Presidentë sipas vendit|Kosova]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës| ]]
[[Kategoria:Presidenca e Kosovës]]
cre0ld2dp3vm9s341ehai89xig3q7qn
2939389
2939388
2026-04-07T23:33:01Z
Shqiperia2000
65435
/* Lista e Kryetarëve */
2939389
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox post zyrtar
| post = Presidenti
| body = Republikës së Kosovës
| insignia = Seal of the President of Kosovo.svg
| insigniasize = 120
| insigniacaption = Vula presidenciale
| flag = Flag of Dardania.svg
| flagsize = 130
| flagcaption = Flamuri presidencial
| flagborder = yes
| image = Albulena Haxhiu.png
| incumbent = [[Albulena Haxhiu]]<br/>(përkohshëm)
| incumbentsince = 4 prill 2026
| style =
| status = [[Kreu i shtetit]]
| residence = ''Ratkoc''
| seat = [[Prishtinë]]
| appointer = [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendi]]
| termlength = 5 vjet
| termlength_qualified = Rinovohet një herë
| constituting_instrument = [[Kushtetuta e Kosovës]]
| inaugural = {{plainlist|
*Mehmed Hoxha<sup>a</sup>
*[[Fadil Hoxha]]<sup>b</sup>
*Xhavid Nimani<sup>c</sup>
*[[Ibrahim Rugova]]<sup>d</sup>}}
| formation = {{plainlist|
*1 janar 1944<sup>a</sup>
*11 korrik1945<sup>b</sup>
*maj 1974<sup>c</sup>
*25 janar 1992<br />(de jure)<sup>d</sup>
*4 mars 2002<br />(de facto)<sup>d</sup>}}
| salary = 2,873 euro në muaj<ref name="sarajevotimes.com">
{{cite web|url=http://www.sarajevotimes.com/infographic-monthly-salaries-presidents-region/|title=Infographic: What are the Monthly Salaries of Presidents in the Region - Sarajevo Times|date=25 shkurt 2018|publisher=Sarajevo Times|language=en}}</ref>
| website = [http://www.president-ksgov.net/ Faqja zyrtare]
| footnotes = {{plainlist|
*a. Si Kryetar i Komitetit të Çlirimit Popullor të [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|KSA të Kosovës]].
*b. Si Kryetar i Asamblesë së KSA të Kosovës.
*c. Si President i Presidencës së KSA të Kosovës.
*d. Si President i Kosovës.}}
}}
'''Presidenti i Kosovës''', zyrtarisht '''Presidenti i Republikës së Kosovës''', është [[Kreu i shtetit|kreu i shtetit]] dhe përfaqësuesi kryesor i [[Kosova|Republikës së Kosovës]] brenda dhe jashtë vendit. Kohëzgjatja e mandatit është pesë vjet dhe zgjedhja bëhet nga [[Kuvendi i Kosovës]] me votim të fshehtë dhe duhet të marrë votat e dy të tretave e votave të deputetëve. Nëse nuk merr votat e dy të tretave të deputetëve në dy raundet e para, në raudin e tretë zgjedhet me votat e gjysmës së deputetëve.<ref>{{Cite web |url=http://www.balkanupdate.com/2011/03/constituional-court-in-kosovo-says.html |title=Balkan Update |access-date=5 nëntor 2020 |archive-date=1 mars 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301002945/http://www.balkanupdate.com/2011/03/constituional-court-in-kosovo-says.html |url-status=dead }}</ref>
== Historia e Presidencës ==
{{kryesor|Historia e Presidencës së Kosovës}}
Presidenti i parë i Kosovës ishte [[Ibrahim Rugova]] i zgjedhur në vitin 1992. Pas vdekjes së Rugovës, u zgjodh kryetar [[Fatmir Sejdiu]] me 10 shkurt 2006. Ndërsa është rizgjedhur në këtë post në janar të vitit 2008, me mandate pesëvjeçar. Sejdiu dha dorëheqje në vitin 2010 pasi gjykata kushtetuese konstatoi se kishte shkelur seriozisht kushtetuten e vendit.<ref>https://www.dw.com/sq/presidenti-sejdiu-jep-dor%C3%ABheqjen/a-6049627</ref>
Pas marrjes së postit të kryetarës më 6 prill 2011, presidentja Atifete Jahjaga formojë kabineti e parë të saj me përbërjen: [[Ibrahim Berisha]] në funksion të këshilltarit për arsim, shkencë dhe kulturë; [[Isa Mustafa]] në funksion të këshilltarit për ekonomi; [[Vjosa Osmani]] në funksionin e shefës së stafit të Presidentes së Republikës; [[Xhavit Beqiri]] në funksion të këshilltarit për media dhe në funksion të zëdhënsit; [[Naim Jerliu]] në funksion të këshilltarit politik; [[Shqipe Mjekiqi]] në funksinon të këshilltarës për Integrim Evropian; [[Korab R. Sejdiu]] në funksion të këshilltarit ligjor; [[Berim Ramosaj]] në funksion të këshilltarit për ekonomi; dhe [[Ilaz Pireva]] në funksion të këshilltarit politik për pushtet lokal.<ref>[http://www.president-ksgov.net/?page=1,50 Amëza zyrtare e presidentes së Kosovës]</ref>
Pas mbarimit të mandatit të Jahjagës, kryetar u zgjodh Hashim Thaçi. Ai fitoi me 71 vota në raundin e tretë pasi që në dy raundet e para nuk arriti të sigurojë dy të tretat e votave të deputetëve. Zgjedhja e tij u kundërshtua ashpër nga partitë opozitare të cilat dy herë radhazi ndërprenë seancën e kuvendit duke hedhur gaz lotsjellës.<ref>https://www.zeriamerikes.com/a/kosovo-new-president/3209787.html</ref> Në 5 nëntor 2020 dha dorëheqje për shkak të konfirmimit të aktakuzës nga Haga.<ref>https://www.dw.com/sq/konfirmohet-aktakuza-kund%C3%ABr-presidentit-hashim-tha%C3%A7i-jep-dor%C3%ABheqje/a-55507794</ref>
== Lista e Kryetarëve ==
; Partitë
{{legend2|#F37476|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#2E96D2|[[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#0000FF|[[Aleanca Kosova e Re|AKR]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#DCDCDC|Të pavarur|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#14B0A7|[[Guxo]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#CC0033|[[Lëvizja Vetëvendosje|LVV]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!{{Abbr|No.|Numbri rendor}}
!width=180 |Emri<br />{{small|(vitlindja–vitvdekja)}}
!Portreti
!colspan=2 |Mandati
!Partia
|-
|align="center" colspan="6" |'''President i Republikës së Kosovës'''<br />{{small|1992–sot}}
|-
!style="background-color: #F37476; color:black;" |1
|[[Ibrahim Rugova]]<br />{{small|(1944–2006)}}<br />[[File:Ibrahim Rugova (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Dr. Ibrahim Rugova (cropped).jpg|60px]]
|25 maj 1992
|21 janar 2006
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #F37476; color:black;" |—
![[Nexhat Daci]]<br />{{small|(1944–2026)}}<br />[[File:Nexhat Daci (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Nexhat Daci1.jpg|60px]]
|21 January 2006
|10 February 2006
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|-
!style="background-color: #F37476; color:black;" |2
|[[Fatmir Sejdiu]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Fatmir Sejdiu (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Fatmir Sejdiu1 (cropped).jpg|60px]]
|10 shkurt 2006
|27 shtator 2010
|[[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhja Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |—
|[[Jakup Krasniqi]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Jakup Krasniqi (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Jakup Krasniqi1 (cropped).jpg|60px]]
|27 shtator 2010
|22 shkurt 2011
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|-
!style="background-color: #0000FF; color:white;" |3
|[[Behgjet Pacolli]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Behgjet Pacolli (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Bp2015.jpg|60px]]
|22 shkurt 2011
|4 prill 2011
|[[Aleanca Kosova e Re]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |—
|[[Jakup Krasniqi]]<br />{{small|(1951–)}}<br />[[File:Jakup Krasniqi (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Jakup Krasniqi1 (cropped).jpg|60px]]
|4 prill 2011
|7 prill 2011
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|-
!style="background-color: #DCDCDC; color:black;" |4
|[[Atifete Jahjaga]]<br />{{small|(1975–)}}<br />[[File:Atifete Jahjaga (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Atifete Jahjaga1 (cropped).jpg|60px]]
|7 prill 2011
|7 prill 2016
|E pavarur
|-
!style="background-color: #2E96D2; color:black;" |5
|[[Hashim Thaçi]]<br />{{small|(1968–)}}<br />[[File:Hashim Thaçi (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Hashim Thaçi official portrait.jpg|60px]]
|7 prill 2016
|5 nëntor 2020
|[[Partia Demokratike e Kosovës|Partia Demokratike]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #14B0A7; color:black;" |—
|[[Vjosa Osmani]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Vjosa Osmani (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtruese e detyrës''}}
|[[File:Vjosa Osmani1.jpg|60px]]
|5 nëntor 2020
|22 mars 2021
|[[Guxo]]
|- bgcolor=#fcfcdc
!style="background-color: #CC0033; color:black;" |—
|[[Glauk Konjufca]]<br />{{small|(1981–)}}<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Glauk Konjufca (cropped) 2.jpg|60px]]
|22 mars 2021
|4 prill 2021
|[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]
|-
!style="background-color: #14B0A7; color:black;" |6
|[[Vjosa Osmani]]<br />{{small|(1982–)}}<br />[[File:Vjosa Osmani (nënshkrim).svg|45px]]
|[[File:Vjosa Osmani1.jpg|60px]]
|4 prill 2021
|4 prill 2026
|[[Guxo]]
|-
!style="background-color: #CC0033; color:black;" |-
|[[Albulena Haxhiu]]<br />{{small|(1987–)}}<br />[[File:Albulena Haxhiu (nënshkrim).svg|45px]]<br />{{small|''ushtrues i detyrës''}}
|[[File:Albulena Haxhiu.png|60px]]
|4 prill 2026
|në detyrë
|[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]
|}
== Referime ==
<references/>
== Literatura ==
== Shih dhe ==
* [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës]]
{{sistemishtetrorKSH|Kryetari}}
[[Kategoria:Presidentë sipas vendit|Kosova]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës| ]]
[[Kategoria:Presidenca e Kosovës]]
cbv742p9tjw6x4lbmjabuszb1dnzlmq
Firencia
0
16763
2939401
2774318
2026-04-08T00:35:16Z
Shqiperia2000
65435
2939401
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Firence
| official_name = Comune di Firenze
| native_name = Firenze
| settlement_type = [[Komunë]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| perrow = 1/3/2/1
| total_width = 290
| align = center
| caption_align = center
| image1 = FirenzeDec092023 01.jpg
| caption1 = Firence nga [[Piazzale Michelangelo]]
| image2 = Palazzo Pitti nel tardo pomeriggio.jpg
| caption2 = [[Palazzo Pitti]]
| image3 = Basílica de la Santa Cruz, Florencia, Italia, 2022-09-18, DD 95.jpg
| caption3 = [[Santa Croce, Florence|Santa Croce]]
| image4 = Uffizi Gallery, Florence.jpg
| caption4 = [[Uffizi|Galeria Uffizi]]
| image5 = Palacio Viejo, Florencia, Italia, 2022-09-18, DD 236-238 HDR.jpg
| caption5 = [[Palazzo Vecchio]]
| image6 = Catedral, Florencia, Italia, 2022-09-19, DD 91.jpg
| caption6 = [[Florence Cathedral|Katedralja e Firences]]
| image7 = Panorama of the Ponte Vecchio in Florence, Italy.jpg
| caption7 = [[Ponte Vecchio]]
}}
| image_shield = FlorenceCoA.svg
| image_flag = Flag of Florence.svg
| pushpin_map = Italy#Tuscany#Europe
| pushpin_relief = y
| coordinates =
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Toskana]]
| subdivision_type2 = Qyteti metropolit
| subdivision_name2 = [[Metropolitan City of Florence|Firence]] (FI)
| leader_party = [[Partia Demokratike (Itali)|PD]]
| leader_title = Kryetarja
| leader_name = [[Sara Funaro]]
| elevation_m = 50
| area_total_km2 = 102.32
| population_footnotes = <ref name="population">{{cite web |title=Monthly Demographic Balance |url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=en}}</ref>
| population_as_of = 2025
| population_total = 362353
| population_demonym = firentin (m.), firentine (f.)
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 50121–50145
| area_code_type = Kodi telefonik
| area_code = 055
| blank_name_sec1 = Shenjt mbrojtës
| blank_info_sec1 = [[Gjon Pagëzori]]
| blank1_name_sec1 = Dita festive
| blank1_info_sec1 = 24 qershor
| website = {{URL|www.comune.firenze.it}}
}}
'''Firence''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Firenze'') është kryeqyteti i rajonit italian të Toskanës. Është qyteti më i populluar në Toskana, me 383,084 banorë në vitin 2013 dhe mbi 1,520,000 në zonën e tij metropolitane.
Firence ishte një qendër e tregtisë dhe financës mesjetare evropiane dhe një nga qytetet më të pasura të asaj epoke. Ajo konsiderohet vendlindja e Rilindjes dhe quhet "Athina e Mesjetës". Një histori politike e turbullt përfshin periudhat e sundimit të familjes së fuqishme Medici dhe revolucione të shumta fetare dhe republikane. Nga viti 1865 deri në 1871 qyteti ishte kryeqyteti i Mbretërisë së sapo krijuar të Italisë. Dialekti fiorentin formon bazën e standardeve italiane dhe u bë gjuhë e kulturës në të gjithë Italinë për shkak të prestigjit të kryeveprave të [[Dante Aligieri|Dante Alighierit]], [[Françesko Petrarka|Petrarkut]], [[Xhovani Bokaço]], [[Nikolo Makiaveli]] dhe Francesco Guicciardini.
Qyteti tërheq miliona turistë çdo vit, dhe Qendra Historike e Firences u shpall si një [[Vende të trashëgimisë botërore|Trashëgimisë Botërore]] nga [[UNESCO]] në vitin 1982. Qyteti është i njohur për kulturën e tij, artin e Rilindjes, arkitekturën dhe monumentet. Qyteti gjithashtu përmban muze të shumta dhe galeri arti, si Galeria e Uffizi dhe Palazzo Pitti, dhe ende ushtron një ndikim në fushat e artit, kulturës dhe politikës. Për shkak të trashëgimisë artistike dhe arkitektonike të Firences, ajo është renditur nga Forbes si një nga qytetet më të bukura në botë.
Firence është një qytet i rëndësishëm në modën italiane, duke u renditur njëri nga 15 kryeqytetet e modes në botës. Për më tepër, ajo është një qendër e madhe kombëtare ekonomike, si dhe një qendër turistike dhe industriale. Mbas Milano-s, Firence eshtë qyteti i dytë me i zhvilluar në Itali dhe një nga me te zhvilluarit ne Evropë.
== Historia ==
Firenca u themelua në vitin 59 p.e.s. nga [[Jul Çezari]] si koloni me emrin ''Florentia'', siç quhej perëndesha romake e luleve dhe rritjes së pemëve.
Deri në shekullin XII. Firenca në mesjetë nuk kishte ndonjë rëndësi të veçantë, dukatet të rajonit qëndronin në [[Luka]] dhe [[Piza]]. Por në këtë shekull erdhi feudalizmi dhe qyteti filloi të zgjerohet dhe u bë autonom.
Në shekullin XIV. dhe XV. Firenca lulëzoi dhe vendosi standardet në artin dhe kulturën [[Evropa|evropiane]]. U vendosën shumë artistë dhe dijetarë (për shembull [[Donatello]], [[Sandro Botticelli|Botticelli]]; më vonë [[Michelangelo Buonarroti]], [[Niccolò Machiavelli]], [[Leonardo da Vinci]] dhe [[Galileo Galilei]]). Zhvillohej epoka kulturohistorike e [[Rilindja|Rilindjes]].
Në kohën e njëjtë Firenca u bë qendër tregtare dhe financiare. Familja e pasur e [[Medici]] u ngrit në shekullin XV. dhe XVI. në një fuqi të madhe. Ato vazhduan ti promovojnë artet dhe shkencen dhe qeverisnin qytetin. Por rëndësia kulturore e Firencës zhdukej në shekullin XVII. Medicitë u bënë të vdekur dhe kur Franc I. Shtjefën, i shoqi i [[Maria Terezia|Maria Tereziës]] i ndoqi, Firenca u bë pronë e [[Dinastia Habsburg|habsburgëve]].
Vetëm në shekullin XIX. filloi një rimëkëmbje të re ekonomike. Firenca u bë objektivi i udhëtimeve arsimore. Por në vitin 1859 [[austriakë]]t e humbën qytetin kundër [[Franca|Francës]] dhe Mbretërisë Sardenjë-Pjemont. 1861 iu bashkangjit Firenca Italisë së bashkuar dhe u bë në vitin 1865 kryeqyteti i saj. U ndërtua një parlament i ri, por vetëm mbas gjashtë viteve Firenca e humbi rolin kyç në [[Roma|Romën]]. Në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]] gjatë viteve 1943-1944 qyteti ishte i okupuar nga ushtria gjermane.
Përmbytjet të Arnos në nëntor të viti 1966 shkatërruan thesare të shumta arti dhe kërkuan vdekjen e 34 njerëzve.
== Gjeografia ==
Në Firence kalon lumi [[Arno]], i cili për banorët e saj ka pasur dy anë të medaljës. Ishte i rëndësishëm për furnizimin e njerëzve nga tregtia, por edhe sillte vuajtje e shkatërrim nga përmbytjet. Në veri të qytetit shtrihen [[Malet Apenine]], ndërsa në jug gjenden kodrat e buta të [[Chianti]]t ku prodhohen verërat të famshëm të Firencës.
== Klima ==
Firence ka një klimë subtropikale të lagësht. Ka verë të nxehtë me reshje të lehta dhe dimra të freskëta dhe të thata. Në Firence mungon një erë mbizotëruese dhe temperaturat e verës janë më të larta se përgjatë bregdetit. Shiu në verë është konvekcionist, ndërsa reshjevet dominojnë në dimër. Dëbora është prezente pothuajse çdo fund vit, por shpesh nuk rezulton në akumulim. Temperatura më e lartë e regjistruar ështe 42.6 ° C (108.7 ° F) më 26 korrik 1983 dhe më e ulët ishte -23.2 ° C (-9.8 ° F) më 12 janar 1985.
== Demografia ==
Në vitin 1200 qyteti kishte 50 mijë banorë. Deri në vitin 1300 popullsia e qytetit ishte 120,000, me 300,000 banorë të tjerë në Kontado. Mes viteve 1500 dhe 1650 popullsia ishte rreth 70,000.
Që nga 31 tetori 2010, popullsia e qytetit është 370,702, ndërsa Eurostat vlerëson se 696,767 njerëz jetojnë në zonën urbane të Firences. Zona Metropolitane e Firences, Prato dhe Pistoia, e përbërë në vitin 2000 në një sipërfaqe prej rreth 4.800 kilometra katrorë, është shtëpia e 1.5 milionë banorëve. Brenda Firences 46.8% e popullsisë ishte mashkull në vitin 2007 dhe 53.2% ishin femra. Të miturit (fëmijët e moshës 18 vjeç e më pak) arritën në 14.10 përqind të popullsisë në krahasim me pensionistët, të cilët ishin 25.95 përqind. Kjo krahasohet me mesataren italiane prej 18.06 përqind (të miturit) dhe 19.94 përqind (pensionistë). Mosha mesatare e banorëve të Firences është 49 në krahasim me mesataren italiane 42. Në pesë vitet në mes të viteve 2002 dhe 2007, popullsia e Firences u rrit me 3.22 për qind, ndërsa Italia në tërësi u rrit 3.56 për qind. Shkalla e lindjeve të Firences është 7.66 lindje për 1,000 banorë krahasuar me mesataren italiane prej 9.45 lindjeve.
Që nga viti 2009, 87.46% e popullsisë ishte italiane. Rreth 6,000 kinezë jetojnë në qytet. Grupe tjera të imigrantëve erdhen nga vende të tjera evropiane (kryesisht rumunë dhe shqiptarë): 3.52%, Azia Lindore (kryesisht kineze dhe filipinase): 2.17%, Amerika: 1.41% dhe Afrika e Veriut (kryesisht marokene): 0.9%.
== Ekonomia ==
Turizmi është sektori më i rëndësishmi nga të gjitha industritë dhe shumica e ekonomisë fiorentine mbështetet në paratë e gjeneruara nga të ardhurit ndërkombëtarë dhe studentët që studiojnë në qytet. Vlera turizmi në qytet arriti në 62.5 miliardë euro në vitin 2015 dhe numri i vizitorëve është rritur me 5.5% nga viti i kaluar.
Në vitin 2013, Firence u rendit si qyteti i dytë më i mirë në botë nga Condé Nast Traveler.
Megjithatë, prodhimi dhe tregtia ende mbesin shumë të rëndësishme. Firence është edhe qyteti më i pasur në Itali për sa i përket të ardhurave mesatare të punëtorëve, me një shifër prej 23,265 € (të ardhurat e përgjithshme të qytetit janë 6,531,204,473 €), që vijnë pas Mantovës, duke e tejkaluar Bolzanon.
=== Industria, tregtia dhe shërbimet ===
Firence është një qendër e madhe prodhimi dhe tregtie në Itali, ku komplekset industriale fiorentin në periferi prodhojnë të gjitha llojet e mallrave, nga mobiljet, mallrat e gomës, kimikatet dhe ushqimi. Megjithatë, prodhimet tradicionale dhe lokale, siç janë antikët, punimet artizanale, qelqe, lëkurëza, riprodhimet e artit, stoli, suvenire, përpunimi i metaleve dhe hekuri, këpucë, aksesorë dhe rroba të modës, gjithashtu dominojnë një sektor të ekonomisë së Firences. Të ardhurat e qytetit mbështetet pjesërisht në shërbimet dhe interesat komerciale dhe kulturore, si panaire vjetore, prodhime teatrale dhe lirike, ekspozita arti, festivale dhe shfaqje modës, si Calcio Fiorentino. Industria dhe makineritë e rënda gjithashtu marrin pjesë në sigurimin e të ardhurave. Në Nuovo Pignone, fabrika të shumta janë të pranishme kurse bizneset e vogla dhe të mesme janë dominante. Rrethet dhe zonat industriale Florence-Prato-Pistoia u njohën si "Italia e tretë" në vitet 1990, për shkak të eksporteve të mallrave dhe automobilave me cilësi të lartë (sidomos Vespa) dhe prosperitetit dhe produktivitetit të sipërmarrësve fiorentin. Disa nga këto industri madje rivalizuan rrethet tradicionale industriale në Emilia-Romagna dhe Veneto, për shkak të fitimeve dhe produktivitetit të lartë.
Në tremujorin e katërt të vitit 2015, prodhimi u rrit me 2.4% dhe eksportet u rritën me 7.2%. Sektorët kryesorë përfshinin inxhinieri mekanike, modë, farmaceutikë, ushqim dhe verë. Gjatë vitit 2015, kontratat e punësimit të përhershëm u rritën me 48.8 për qind, të nxitura nga pushimet tatimore në mbarë vendin.
== Turizmi ==
Turizmi është industria më e rëndësishme në Firenzen qendrore. Prej prillit deri në tetor, turistët janë më të shumtë se popullsia lokale. Biletat në muzetë e Uffizi dhe Accademia janë shitur rregullisht dhe grupe të mëdha mbushin bazilikat e Santa Croce dhe Santa Maria Novella. Biletat për Uffizi dhe Accademia mund të blihen online para vizitës. Në vitin 2010, lexuesit e revistës Travel + Leisure renditën qytetin si destinacionin e tyre të tretë të preferuar turistik. Në vitin 2015, lexuesit e Condé Nast Travel votuan Firence si qytetin më të mirë në Evropë.
Studimet nga Euromonitor International kanë arritur në përfundimin se turizmi kulturor dhe i orientuar drejt historisë po gjeneron një rritje të konsiderueshme të shpenzimeve në të gjithë Evropën.
Besohet se Firence ka përqendrimin më të madh të artit (në proporcion me përmasat e saj) në botë. Kështu, turizmi kulturor është veçanërisht i fortë, me muze të njohur botërisht si Uffizi që ka shitur më shumë se 1.93 milionë bileta në 2014. Objektet e qendrës në qytet u ristrukturuan gjatë viteve 1990 dhe organizuan ekspozita, konferenca, takime, forume sociale, koncerte dhe evenimente të tjera gjatë gjithë vitit.
Në 2016, Firence kishte 20.588 dhoma hoteli në 570 objekte. Vizitorët ndërkombëtarë përdorin 75% të dhomave ku rreth 18% e tyre ishin nga SHBA. Në vitin 2014, qyteti kishte 8.5 milionë "qëndrime" gjatë natës. Një raport Euromonitor tregon se në vitin 2015 qyteti u rendit i 36 nga vendet më të vizituar në botë, me mbi 4.95 milionë të ardhur për vitin.
Turizmi sjell të ardhura në Firence, por krijon probleme të caktuara. Ponte Vecchio, Tregu San Lorenzo dhe Santa Maria Novella janë të rrënuar nga xhepat. Provinca e Firences merr përafërsisht 13 milionë vizitorë në vit, dhe në disa sezona, mund të çojnë në mbingarkesë të vendeve të njohura. Kryebashkiaku Dario Nardella është veçanërisht i shqetësuar për vizitorët që vijnë me autobusë, qëndrojnë vetëm disa orë, shpenzojnë pak para, dhe kontribuojnë dukshëm në mbipopullimin. "Asnjë vizitë në muze, vetëm një foto nga sheshi, kthehen me autobus dhe pastaj vazhdojn në Venecia ... Ne nuk duam turistë si kta," tha ai.
Disa turistë nuk respektojnë trashëgiminë kulturore të qytetit, sipas Nardella. Në qershor të vitit 2017, ai krijoi një program të spërkatjeve të hapave të kishës me ujë, për të parandaluar që turistët të përdorin zona të tilla si spote pikniku. Ndërsa vlerëson përfitimet e turizmit, ku ka pasur "një rritje midis atyre që ulen në rreth kishash, hanë ushqimin e tyre dhe lënë mbeturina të shpërndara ", shpjegoi ai. Për të rritur shitjen e ushqimeve tradicionale, kryebashkiaku kishte prezantuar legjislacionin (miratuar në vitin 2016) që kërkon që restorantet të përdorin produktet tipike toskan dhe të refuzojnë kërkesën e McDonald për të hapur një lokacion në Piazza del Duomo.
=== Prodhimi i ushqimit dhe verës ===
Ushqimi dhe vera kanë qenë prej kohësh një element i rëndësishëm i ekonomisë. Rajoni i Chianti është në jug të qytetit, dhe rrushi i saj Sangiovese figuron dukshëm jo vetëm në verërat e saj Chianti Classico, por edhe me shumë në Supertuscan të zhvilluar së fundmi. Brenda 32 km (20 mi) në perëndim është zona Carmignano, gjithashtu shtëpi me sangiovese. Rrethi i famshëm i Chianti Rufina, gjeografikisht dhe historikisht i ndarë nga rajoni kryesor i Chianti, është gjithashtu pak kilometra në lindje të Firences. Kohët e fundit, rajoni Bolgheri (rreth 150 km (93 mi) në jugperëndim të Firences) është bërë i famshëm për "Reds Super toskan" si Sassicaia dhe Ornellaia.
== Sporti ==
Në futbollin e shoqatës, Firence përfaqësohet nga [[ACF Fiorentina]], e cila luan në Serie A, ligën e lartë të sistemit të ligës italiane. AFC Fiorentina ka fituar dy Kampionate italiane që nga formimi i tyre në 1926. Ata luajnë lojrat e tyre në Stadio Artemio Franchi(47.282 ulëse). Skuadra e femrave e ACF Fiorentina ka fituar kampionatin italian të futbollit italian të sezonit 2016-17.
Qyteti është shtëpia e Coverciano, vendi kryesor i trajnimit të ekipit kombëtar italian dhe departamenti teknik të Federatës Italiane të Futbollit.
Firence u zgjodh për të organizuar Kampionatin Botëror të Çiklizmit në UCI 2013.
Që nga viti 2017 Firence është e përfaqësuar edhe në Eccellenza, shtresën e lartë të sistemit të ligës së bashkimit të rugby në Itali, nga I Medicei, i cili është një klub i themeluar në vitin 2015 me bashkimin e skuadrave të mëdhenj të I Cavalieri (Prato) dhe Firenze Rugby 1931. I Medicei fitoi kampionatin e Serie A në 2016-17 dhe u promovua në Eccellenza për sezonin 2017-18.
Rari Nantes Florentia është një klub i suksesshëm në Firence; të dy skuadrat e tij meshkuj dhe femra kanë fituar disa kampionate italiane dhe skuadra femërore ka edhe tituj evropianë.
== Arti ==
Cimabue dhe Giotto, etërit e pikturës italiane, jetonin në Firence, si dhe Arnolfo dhe Andrea Pisano, rinovues të arkitekturës dhe skulpturës. Brunelleschi, Donatello dhe Masaccio, paraardhësit e Rilindjes, Ghiberti dhe Della Robbias, Filippo Lippi dhe Angelico; Botticelli, Paolo Uccello dhe gjeniu universal i Leonardo da Vinçit dhe Michelangelo.
Veprat e tyre, së bashku me ato të shumë gjeneratave të tjera artistike, janë mbledhur në disa muze të qytetit: Galeria Uffizi, Galeria Palatina me pikturat e "Epokave të Artë", Bargello me skulpturat e Rilindjes, muzeu i San Marco me veprat e Fra Angelico, Akademia, kapelat e Medicis, Shtëpia Buonarroti me skulpturat e Michelangelo, muzeumet e mëposhtme: Bardini, Horne, Stibbert, Romano, Corsini, Galeria e Artit Modern , Museo dell'Opera del Duomo, muzeu i Silverware dhe muzeu i gurëve të çmuar. Disa firma janë të vendosura në Firence: Baptisteri i Firences me mozaikë; Katedralja me skulpturat e saj, kishat mesjetare me bende me afreske; publike dhe private: Palazzo Vecchio, Palazzo Pitti, Palazzo Medici Riccardi, Palazzo Davanzati; manastire, kolona, refectories; "Certosa". Në muzeun arkeologjik përfshihen dokumentet e qytetërimit etrusk.
Katedralja, e kryesuar nga kupola e Brunelleschi, dominon horizontin fiorentine. Florentines vendosën të fillojnë ndërtimin e saj - në fund të shekullit të 13-të, pa një dizajn për kupolën. Projekti i propozuar nga Brunelleschi në shekullin e 14 ishte më i madhi ndonjëherë i ndërtuar në atë kohë dhe kupola e parë e madhe e ndërtuar në Evropë që nga dy kupat e mëdha të kohës romake - Panteoni në Romë dhe Hagia Sophia në Kostandinopojë. Kupola e Santa Maria del Fiore mbetet ndërtimi më i madh i tullave të këtij lloji në botë. Përpara saj është Baptisteri mesjetar. Dy ndërtesat përfshijnë në dekorimin e tyre tranzicionin nga Mesjeta në Rilindje. Në vitet e fundit, pjesa më e madhe e veprave të rëndësishme të artit nga të dy ndërtesat - dhe nga Campanile pranë Giotto-së, janë hequr dhe zëvendësuar me kopje. Origjinalet tani janë vendosur në Muzeun e Operës së Duomo, në lindje të Katedrales.
Firence ka një numër të madh kishash të mbushura me art, si San Miniato al Monte, San Lorenzo, Santa Maria Novella, Santa Trinita, Santa Maria del Carmine, Santa Croce, Santo Spirito, Annunziata, Ognissanti dhe shumë të tjera.
== Muzika ==
Firence u bë një qendër muzikore gjatë Mesjetës dhe muzika dhe artet interpretuese mbeten një pjesë e rëndësishme e kulturës së saj. Rritja e qyteteve të Italisë Veriore në vitet 1500 ka kontribuar në ngritjen e saj. Gjatë Rilindjes, në qytet ishin katër lloje të patronazhit muzikor në lidhje me muzikën e shenjtë dhe sekulare: shteti, korporata, kisha dhe private. Ishte këtu që Camerata fiorentin u mblodh në mes të shekullit të 16 dhe eksperimentoi me vendosjen e mitologjisë greke në muzikë dhe vendosjen e rezultatit - me fjalë të tjera, operat e para, duke vendosur rrotat në lëvizje jo vetëm për zhvillimin e mëtejshëm por për zhvillime të mëvonshme të formave të veçanta "klasike" të tilla si simfoni dhe koncerte. Pas vitit 1600, tendencat italiane mbizotëruan në të gjithë Evropën, deri në vitin 1750 ishte gjuha kryesore muzikore. Zhanri i Madrigal, i lindur në Itali, fitoi popullaritet në Britani dhe gjetkë. Disa qytete italiane ishin "më të mëdha në hartën muzikore se madhësia e tyre reale për pushtetin e sugjeruar. Firence, dikur ishte një qytet i tillë që përjetoi një periudhë fantastike në fillim të shekullit të shtatëmbëdhjetë të inovacionit muzikor-teatror, duke përfshirë fillimin dhe lulëzimin e operës.
Opera u shpik në Firence në fund të shekullit të 16-të, kur Dafneja e Jacobo Peri-it ishte në stilin e monodisë. Opera përhapet nga Firence në të gjithë Italinë dhe përfundimisht në Evropë. Muzika Vokale në vendosjen e korit po merrte gjithashtu identitet të ri në këtë kohë. Në fillim të shekullit të 17-të, u krijuan dy praktika për të shkruar muzikë, njëra praktikë e parë ose Stile Antico / Prima Prattica, tjetra Stile Moderno / Secondo Prattica. Stili Antico ishte më i përhapur në Evropën Veriore dhe Stile Moderno u praktikua më shumë nga Kompozitorët Italianë të kohës.
Kompozitorët dhe muzikantët që kanë jetuar në Firence përfshijnë Piero Strozzi (1550 - pas 1608), Giulio Caccini (1551-1618) dhe Mike Francis (1961-2009). Libri i Giulio Caccinit, Le Nuove Musiche, ishte i rëndësishëm në instruksionin teknik të praktikave të performancës në atë kohë. [74] Libri specifikonte një term të ri, në përdorim nga vitet 1630, i quajtur monodi i cili tregonte kombinimin e zërit dhe basso continuo dhe nënkuptonte një praktikë të deklarimit të tekstit në një mënyrë lirike, por në mënyrë të ngjashme. Kjo do të ndodhte ndërkohë që një instrument, zakonisht një lloj tastiere si klaviçori, luajti dhe mbajti akorde ndërsa këngëtari këndonte.
== Monumentet historike ==
Qyteti i vjetër i Firencës pasqyron performanca të squara të qytetit në fushën e arkitekturës. Këtu u ngritën ndërtime të shumta nga koha e Rilindjes së herët deri në qeverisjen e Medici në shekujt të XV. dhe XVI., të cilat tregojnë rëndësinë ekonomike dhe kulturore të fortë të qytetit për atë kohë. Këto ndërtime u promovuan nga bankierët dhe tregtarët të qytetit të asaj kohe. Arkitektura fjorentine është specifikisht e karakterizuar nga parimet të arkitekturës rilindore të shekullit të XV., të cilat fituan rëndësi në qytetet. Në vitin 1982 qyteti i vjetër i Firencës u bë trashëgim botëror i [[UNESCO]]-së.
=== Sheshe, rrugë dhe ura ===
==== Piazza della Signoria ====
Qendra e qytetit të vjetër është ''Piazza della Signoria'' (''Sheshi i zotërisë''). Në këtë vend para [[Palazzo Vecchio]] fillimisht u ngrit statuja e Davidit nga [[Michelangelo Buonarroti]], e cila u zhvendos nga një kopje në ''Accademia delle Arti del Disegno''.
==== Ponte Vecchio ====
[[File:View_of_Ancient_Florence_by_Fabio_Borbottoni_1820-1902_(3).jpg|Fabio Borbottoni (1820-1902), Ponte Vecchio|thumb]] E vetmja urë që mbijetoi në Luftën e Dytë Botërore është ''Ponte Vecchio'' (''Ura e Vjetër''). E ndërtuar për herë të parë nga [[Etruskët]] ura lidh ''Galleria degli Uffizi'' me pallatin e Mediceve. Sipër urës në anët e saj gjenden sot bizhuteri të shumta.
=== Kisha ===
Qendra e kishave fjorentine është katedralja romako-gotike ''Santa Maria del Fiore'' me kupolën e famshme të [[Filippo Brunelleschi]]. Kompleksit katedral i ngjitet në jug kambanarja e [[Giotto di Bondone]] dhe në perëndim pagëzimorja e ''San Giovanni''.
=== Pallate ===
''Palazzo Pitti'' mban sot në brendësinë e saj koleksionin privat të familjës Medici dhe gjendet në front të ''Piazza della Signoria'' në anën tjetër të Arnos. Ngjitur me pallatit janë kopshtet ''Boboli'' me skulptura të shumta.
=== Muze ===
''Galleria degli Uffizi'' në mesjetë përdorej si ndërtesë administrative e Dukatit të madh të [[Toskana|Toskanës]] dhe përmban koleksionin më të famshëm në botë në artin klasik, sidomos në pikturimin italian. Galeria gjendet pranë ''Piazza della Signoria''.
== Personazhe nga Firenca ==
* [[Dante Alighieri]] (1265-1321), poet
* [[Donatello]] (1386-1466), skulptor
* [[Sandro Botticelli]] (1445-1510), piktor dhe illustrator
* [[Amerigo Vespucci]] (1451-1512), tregtar, detar, navigator dhe zbulues
* [[Niccolò Machiavelli]] (1469-1527), diplomat, filozof, historian dhe poet
* [[Michelangelo Buonarroti]] (1475-1564), skulptor, piktor, arkitekt dhe poet
* [[Matteo Renzi]] (1975), politikan
== Panorama ==
[[Skeda:View of Florence from Piazzale Michelangelo.jpg|1000px|center|thumb|Panoramë e Firencës nga ''Piazzale Michelangelo'']]
== Fotogaleria ==
<gallery>
Skeda:Luftbild Firenze 02 (RaBoe).jpg|Firenca nga avioni
Skeda:File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Fasada e katedrales ''Santa Maria del Fiore''
Skeda:CampanileGiotto-01.jpg|Kambanarja e Giotto
Skeda:David von Michelangelo.jpg|Davidi i Michelangelo
Skeda:Firenze.PalVecchio.Uffizi02.JPG|''Galleria degli Uffizi'' dhe në fund ''Palazzo Vecchio''
Skeda:Firenze.Baptistry06.JPG|Pagëzorja e ''San Giovanni''
Skeda:Cupola di santa maria del fiore dal campanile di giotto, 02.JPG|Kupola e katedrales së madhe
Skeda:Ponte Vecchio 001.jpg|''Ponte Vecchio''
Skeda:Firenze Panorama 13.jpg|Panoramë nga kupola e katedrales së madhe
Skeda:Boboli, prato di ganimede.JPG|Kopshti ''Boboli''
Skeda:Santa Maria del Fiore - 0968.jpg|Katedralja ''Santa Maria del Fiore''
Skeda:Palazzo vecchio 11.JPG|''Palazzo Vecchio''
Skeda:Piazza della Signoria 52.JPG|''Piazza della Signoria''
Skeda:Palazzo Pitti Gartenfassade Florenz.jpg|''Palazzo Pitti'', fasada nga kopshti
</gallery>
== Referimet ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* {{Commonscat|Firenze|Firenca}}
* [https://web.archive.org/web/20080105140125/http://www.comune.fi.it/home.htm Faqja zyrtare e qytetit] (italisht dhe anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20130606102117/http://de.firenze-online.com/ Informata për turistë] (anglisht, italisht, spanjisht, frëngjisht, gjermanisht)
* [http://www.florentinermuseen.com/ Muzetë të Firencës] (gjermanisht)
* [http://www.italyguides.it/us/florence/florence_italy.htm Udhëtime virtuale nëpër Firencë] (anglisht)
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Firence]]
frmkkt0w5ixifzbys93yzttlrn1gesn
2939402
2939401
2026-04-08T00:42:20Z
Shqiperia2000
65435
2939402
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Firence
| official_name = Comune di Firenze
| native_name = Firenze
| settlement_type = [[Komunë]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| perrow = 1/3/2/1
| total_width = 290
| align = center
| caption_align = center
| image1 = FirenzeDec092023 01.jpg
| caption1 = Firence nga [[Piazzale Michelangelo]]
| image2 = Palazzo Pitti nel tardo pomeriggio.jpg
| caption2 = [[Palazzo Pitti]]
| image3 = Basílica de la Santa Cruz, Florencia, Italia, 2022-09-18, DD 95.jpg
| caption3 = [[Santa Croce, Florence|Santa Croce]]
| image4 = Uffizi Gallery, Florence.jpg
| caption4 = [[Uffizi|Galeria Uffizi]]
| image5 = Palacio Viejo, Florencia, Italia, 2022-09-18, DD 236-238 HDR.jpg
| caption5 = [[Palazzo Vecchio]]
| image6 = Catedral, Florencia, Italia, 2022-09-19, DD 91.jpg
| caption6 = [[Florence Cathedral|Katedralja e Firences]]
| image7 = Panorama of the Ponte Vecchio in Florence, Italy.jpg
| caption7 = [[Ponte Vecchio]]
}}
| image_shield = FlorenceCoA.svg
| image_flag = Flag of Florence.svg
| pushpin_map = Italy
| pushpin_relief = yes
| pushpin_map_caption = Vendndodhja në Itali
| coordinates = {{Coord|43|46|17|N|11|15|15|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Toskana]]
| subdivision_type2 = Qyteti metropolit
| subdivision_name2 = [[Qyteti metropolitan i Firences|Firence]] (FI)
| leader_party = [[Partia Demokratike e Italisë|PD]]
| leader_title = Kryetarja
| leader_name = [[Sara Funaro]]
| elevation_m = 50
| area_total_km2 = 102.32
| population_footnotes = <ref name="population">{{cite web |title=Monthly Demographic Balance |url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=en}}</ref>
| population_as_of = 2025
| population_total = 362353
| population_demonym = firentin (m.), firentine (f.)
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 50121–50145
| area_code_type = Kodi telefonik
| area_code = 055
| blank_name_sec1 = Shenjt mbrojtës
| blank_info_sec1 = [[Gjon Pagëzori]]
| blank1_name_sec1 = Dita festive
| blank1_info_sec1 = 24 qershor
| website = {{URL|www.comune.firenze.it}}
}}
'''Firence''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Firenze'') është kryeqyteti i rajonit italian të Toskanës. Është qyteti më i populluar në Toskana, me 383,084 banorë në vitin 2013 dhe mbi 1,520,000 në zonën e tij metropolitane.
Firence ishte një qendër e tregtisë dhe financës mesjetare evropiane dhe një nga qytetet më të pasura të asaj epoke. Ajo konsiderohet vendlindja e Rilindjes dhe quhet "Athina e Mesjetës". Një histori politike e turbullt përfshin periudhat e sundimit të familjes së fuqishme Medici dhe revolucione të shumta fetare dhe republikane. Nga viti 1865 deri në 1871 qyteti ishte kryeqyteti i Mbretërisë së sapo krijuar të Italisë. Dialekti fiorentin formon bazën e standardeve italiane dhe u bë gjuhë e kulturës në të gjithë Italinë për shkak të prestigjit të kryeveprave të [[Dante Aligieri|Dante Alighierit]], [[Françesko Petrarka|Petrarkut]], [[Xhovani Bokaço]], [[Nikolo Makiaveli]] dhe Francesco Guicciardini.
Qyteti tërheq miliona turistë çdo vit, dhe Qendra Historike e Firences u shpall si një [[Vende të trashëgimisë botërore|Trashëgimisë Botërore]] nga [[UNESCO]] në vitin 1982. Qyteti është i njohur për kulturën e tij, artin e Rilindjes, arkitekturën dhe monumentet. Qyteti gjithashtu përmban muze të shumta dhe galeri arti, si Galeria e Uffizi dhe Palazzo Pitti, dhe ende ushtron një ndikim në fushat e artit, kulturës dhe politikës. Për shkak të trashëgimisë artistike dhe arkitektonike të Firences, ajo është renditur nga Forbes si një nga qytetet më të bukura në botë.
Firence është një qytet i rëndësishëm në modën italiane, duke u renditur njëri nga 15 kryeqytetet e modes në botës. Për më tepër, ajo është një qendër e madhe kombëtare ekonomike, si dhe një qendër turistike dhe industriale. Mbas Milano-s, Firence eshtë qyteti i dytë me i zhvilluar në Itali dhe një nga me te zhvilluarit ne Evropë.
== Historia ==
Firenca u themelua në vitin 59 p.e.s. nga [[Jul Çezari]] si koloni me emrin ''Florentia'', siç quhej perëndesha romake e luleve dhe rritjes së pemëve.
Deri në shekullin XII. Firenca në mesjetë nuk kishte ndonjë rëndësi të veçantë, dukatet të rajonit qëndronin në [[Luka]] dhe [[Piza]]. Por në këtë shekull erdhi feudalizmi dhe qyteti filloi të zgjerohet dhe u bë autonom.
Në shekullin XIV. dhe XV. Firenca lulëzoi dhe vendosi standardet në artin dhe kulturën [[Evropa|evropiane]]. U vendosën shumë artistë dhe dijetarë (për shembull [[Donatello]], [[Sandro Botticelli|Botticelli]]; më vonë [[Michelangelo Buonarroti]], [[Niccolò Machiavelli]], [[Leonardo da Vinci]] dhe [[Galileo Galilei]]). Zhvillohej epoka kulturohistorike e [[Rilindja|Rilindjes]].
Në kohën e njëjtë Firenca u bë qendër tregtare dhe financiare. Familja e pasur e [[Medici]] u ngrit në shekullin XV. dhe XVI. në një fuqi të madhe. Ato vazhduan ti promovojnë artet dhe shkencen dhe qeverisnin qytetin. Por rëndësia kulturore e Firencës zhdukej në shekullin XVII. Medicitë u bënë të vdekur dhe kur Franc I. Shtjefën, i shoqi i [[Maria Terezia|Maria Tereziës]] i ndoqi, Firenca u bë pronë e [[Dinastia Habsburg|habsburgëve]].
Vetëm në shekullin XIX. filloi një rimëkëmbje të re ekonomike. Firenca u bë objektivi i udhëtimeve arsimore. Por në vitin 1859 [[austriakë]]t e humbën qytetin kundër [[Franca|Francës]] dhe Mbretërisë Sardenjë-Pjemont. 1861 iu bashkangjit Firenca Italisë së bashkuar dhe u bë në vitin 1865 kryeqyteti i saj. U ndërtua një parlament i ri, por vetëm mbas gjashtë viteve Firenca e humbi rolin kyç në [[Roma|Romën]]. Në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]] gjatë viteve 1943-1944 qyteti ishte i okupuar nga ushtria gjermane.
Përmbytjet të Arnos në nëntor të viti 1966 shkatërruan thesare të shumta arti dhe kërkuan vdekjen e 34 njerëzve.
== Gjeografia ==
Në Firence kalon lumi [[Arno]], i cili për banorët e saj ka pasur dy anë të medaljës. Ishte i rëndësishëm për furnizimin e njerëzve nga tregtia, por edhe sillte vuajtje e shkatërrim nga përmbytjet. Në veri të qytetit shtrihen [[Malet Apenine]], ndërsa në jug gjenden kodrat e buta të [[Chianti]]t ku prodhohen verërat të famshëm të Firencës.
== Klima ==
Firence ka një klimë subtropikale të lagësht. Ka verë të nxehtë me reshje të lehta dhe dimra të freskëta dhe të thata. Në Firence mungon një erë mbizotëruese dhe temperaturat e verës janë më të larta se përgjatë bregdetit. Shiu në verë është konvekcionist, ndërsa reshjevet dominojnë në dimër. Dëbora është prezente pothuajse çdo fund vit, por shpesh nuk rezulton në akumulim. Temperatura më e lartë e regjistruar ështe 42.6 ° C (108.7 ° F) më 26 korrik 1983 dhe më e ulët ishte -23.2 ° C (-9.8 ° F) më 12 janar 1985.
== Demografia ==
Në vitin 1200 qyteti kishte 50 mijë banorë. Deri në vitin 1300 popullsia e qytetit ishte 120,000, me 300,000 banorë të tjerë në Kontado. Mes viteve 1500 dhe 1650 popullsia ishte rreth 70,000.
Që nga 31 tetori 2010, popullsia e qytetit është 370,702, ndërsa Eurostat vlerëson se 696,767 njerëz jetojnë në zonën urbane të Firences. Zona Metropolitane e Firences, Prato dhe Pistoia, e përbërë në vitin 2000 në një sipërfaqe prej rreth 4.800 kilometra katrorë, është shtëpia e 1.5 milionë banorëve. Brenda Firences 46.8% e popullsisë ishte mashkull në vitin 2007 dhe 53.2% ishin femra. Të miturit (fëmijët e moshës 18 vjeç e më pak) arritën në 14.10 përqind të popullsisë në krahasim me pensionistët, të cilët ishin 25.95 përqind. Kjo krahasohet me mesataren italiane prej 18.06 përqind (të miturit) dhe 19.94 përqind (pensionistë). Mosha mesatare e banorëve të Firences është 49 në krahasim me mesataren italiane 42. Në pesë vitet në mes të viteve 2002 dhe 2007, popullsia e Firences u rrit me 3.22 për qind, ndërsa Italia në tërësi u rrit 3.56 për qind. Shkalla e lindjeve të Firences është 7.66 lindje për 1,000 banorë krahasuar me mesataren italiane prej 9.45 lindjeve.
Që nga viti 2009, 87.46% e popullsisë ishte italiane. Rreth 6,000 kinezë jetojnë në qytet. Grupe tjera të imigrantëve erdhen nga vende të tjera evropiane (kryesisht rumunë dhe shqiptarë): 3.52%, Azia Lindore (kryesisht kineze dhe filipinase): 2.17%, Amerika: 1.41% dhe Afrika e Veriut (kryesisht marokene): 0.9%.
== Ekonomia ==
Turizmi është sektori më i rëndësishmi nga të gjitha industritë dhe shumica e ekonomisë fiorentine mbështetet në paratë e gjeneruara nga të ardhurit ndërkombëtarë dhe studentët që studiojnë në qytet. Vlera turizmi në qytet arriti në 62.5 miliardë euro në vitin 2015 dhe numri i vizitorëve është rritur me 5.5% nga viti i kaluar.
Në vitin 2013, Firence u rendit si qyteti i dytë më i mirë në botë nga Condé Nast Traveler.
Megjithatë, prodhimi dhe tregtia ende mbesin shumë të rëndësishme. Firence është edhe qyteti më i pasur në Itali për sa i përket të ardhurave mesatare të punëtorëve, me një shifër prej 23,265 € (të ardhurat e përgjithshme të qytetit janë 6,531,204,473 €), që vijnë pas Mantovës, duke e tejkaluar Bolzanon.
=== Industria, tregtia dhe shërbimet ===
Firence është një qendër e madhe prodhimi dhe tregtie në Itali, ku komplekset industriale fiorentin në periferi prodhojnë të gjitha llojet e mallrave, nga mobiljet, mallrat e gomës, kimikatet dhe ushqimi. Megjithatë, prodhimet tradicionale dhe lokale, siç janë antikët, punimet artizanale, qelqe, lëkurëza, riprodhimet e artit, stoli, suvenire, përpunimi i metaleve dhe hekuri, këpucë, aksesorë dhe rroba të modës, gjithashtu dominojnë një sektor të ekonomisë së Firences. Të ardhurat e qytetit mbështetet pjesërisht në shërbimet dhe interesat komerciale dhe kulturore, si panaire vjetore, prodhime teatrale dhe lirike, ekspozita arti, festivale dhe shfaqje modës, si Calcio Fiorentino. Industria dhe makineritë e rënda gjithashtu marrin pjesë në sigurimin e të ardhurave. Në Nuovo Pignone, fabrika të shumta janë të pranishme kurse bizneset e vogla dhe të mesme janë dominante. Rrethet dhe zonat industriale Florence-Prato-Pistoia u njohën si "Italia e tretë" në vitet 1990, për shkak të eksporteve të mallrave dhe automobilave me cilësi të lartë (sidomos Vespa) dhe prosperitetit dhe produktivitetit të sipërmarrësve fiorentin. Disa nga këto industri madje rivalizuan rrethet tradicionale industriale në Emilia-Romagna dhe Veneto, për shkak të fitimeve dhe produktivitetit të lartë.
Në tremujorin e katërt të vitit 2015, prodhimi u rrit me 2.4% dhe eksportet u rritën me 7.2%. Sektorët kryesorë përfshinin inxhinieri mekanike, modë, farmaceutikë, ushqim dhe verë. Gjatë vitit 2015, kontratat e punësimit të përhershëm u rritën me 48.8 për qind, të nxitura nga pushimet tatimore në mbarë vendin.
== Turizmi ==
Turizmi është industria më e rëndësishme në Firenzen qendrore. Prej prillit deri në tetor, turistët janë më të shumtë se popullsia lokale. Biletat në muzetë e Uffizi dhe Accademia janë shitur rregullisht dhe grupe të mëdha mbushin bazilikat e Santa Croce dhe Santa Maria Novella. Biletat për Uffizi dhe Accademia mund të blihen online para vizitës. Në vitin 2010, lexuesit e revistës Travel + Leisure renditën qytetin si destinacionin e tyre të tretë të preferuar turistik. Në vitin 2015, lexuesit e Condé Nast Travel votuan Firence si qytetin më të mirë në Evropë.
Studimet nga Euromonitor International kanë arritur në përfundimin se turizmi kulturor dhe i orientuar drejt historisë po gjeneron një rritje të konsiderueshme të shpenzimeve në të gjithë Evropën.
Besohet se Firence ka përqendrimin më të madh të artit (në proporcion me përmasat e saj) në botë. Kështu, turizmi kulturor është veçanërisht i fortë, me muze të njohur botërisht si Uffizi që ka shitur më shumë se 1.93 milionë bileta në 2014. Objektet e qendrës në qytet u ristrukturuan gjatë viteve 1990 dhe organizuan ekspozita, konferenca, takime, forume sociale, koncerte dhe evenimente të tjera gjatë gjithë vitit.
Në 2016, Firence kishte 20.588 dhoma hoteli në 570 objekte. Vizitorët ndërkombëtarë përdorin 75% të dhomave ku rreth 18% e tyre ishin nga SHBA. Në vitin 2014, qyteti kishte 8.5 milionë "qëndrime" gjatë natës. Një raport Euromonitor tregon se në vitin 2015 qyteti u rendit i 36 nga vendet më të vizituar në botë, me mbi 4.95 milionë të ardhur për vitin.
Turizmi sjell të ardhura në Firence, por krijon probleme të caktuara. Ponte Vecchio, Tregu San Lorenzo dhe Santa Maria Novella janë të rrënuar nga xhepat. Provinca e Firences merr përafërsisht 13 milionë vizitorë në vit, dhe në disa sezona, mund të çojnë në mbingarkesë të vendeve të njohura. Kryebashkiaku Dario Nardella është veçanërisht i shqetësuar për vizitorët që vijnë me autobusë, qëndrojnë vetëm disa orë, shpenzojnë pak para, dhe kontribuojnë dukshëm në mbipopullimin. "Asnjë vizitë në muze, vetëm një foto nga sheshi, kthehen me autobus dhe pastaj vazhdojn në Venecia ... Ne nuk duam turistë si kta," tha ai.
Disa turistë nuk respektojnë trashëgiminë kulturore të qytetit, sipas Nardella. Në qershor të vitit 2017, ai krijoi një program të spërkatjeve të hapave të kishës me ujë, për të parandaluar që turistët të përdorin zona të tilla si spote pikniku. Ndërsa vlerëson përfitimet e turizmit, ku ka pasur "një rritje midis atyre që ulen në rreth kishash, hanë ushqimin e tyre dhe lënë mbeturina të shpërndara ", shpjegoi ai. Për të rritur shitjen e ushqimeve tradicionale, kryebashkiaku kishte prezantuar legjislacionin (miratuar në vitin 2016) që kërkon që restorantet të përdorin produktet tipike toskan dhe të refuzojnë kërkesën e McDonald për të hapur një lokacion në Piazza del Duomo.
=== Prodhimi i ushqimit dhe verës ===
Ushqimi dhe vera kanë qenë prej kohësh një element i rëndësishëm i ekonomisë. Rajoni i Chianti është në jug të qytetit, dhe rrushi i saj Sangiovese figuron dukshëm jo vetëm në verërat e saj Chianti Classico, por edhe me shumë në Supertuscan të zhvilluar së fundmi. Brenda 32 km (20 mi) në perëndim është zona Carmignano, gjithashtu shtëpi me sangiovese. Rrethi i famshëm i Chianti Rufina, gjeografikisht dhe historikisht i ndarë nga rajoni kryesor i Chianti, është gjithashtu pak kilometra në lindje të Firences. Kohët e fundit, rajoni Bolgheri (rreth 150 km (93 mi) në jugperëndim të Firences) është bërë i famshëm për "Reds Super toskan" si Sassicaia dhe Ornellaia.
== Sporti ==
Në futbollin e shoqatës, Firence përfaqësohet nga [[ACF Fiorentina]], e cila luan në Serie A, ligën e lartë të sistemit të ligës italiane. AFC Fiorentina ka fituar dy Kampionate italiane që nga formimi i tyre në 1926. Ata luajnë lojrat e tyre në Stadio Artemio Franchi(47.282 ulëse). Skuadra e femrave e ACF Fiorentina ka fituar kampionatin italian të futbollit italian të sezonit 2016-17.
Qyteti është shtëpia e Coverciano, vendi kryesor i trajnimit të ekipit kombëtar italian dhe departamenti teknik të Federatës Italiane të Futbollit.
Firence u zgjodh për të organizuar Kampionatin Botëror të Çiklizmit në UCI 2013.
Që nga viti 2017 Firence është e përfaqësuar edhe në Eccellenza, shtresën e lartë të sistemit të ligës së bashkimit të rugby në Itali, nga I Medicei, i cili është një klub i themeluar në vitin 2015 me bashkimin e skuadrave të mëdhenj të I Cavalieri (Prato) dhe Firenze Rugby 1931. I Medicei fitoi kampionatin e Serie A në 2016-17 dhe u promovua në Eccellenza për sezonin 2017-18.
Rari Nantes Florentia është një klub i suksesshëm në Firence; të dy skuadrat e tij meshkuj dhe femra kanë fituar disa kampionate italiane dhe skuadra femërore ka edhe tituj evropianë.
== Arti ==
Cimabue dhe Giotto, etërit e pikturës italiane, jetonin në Firence, si dhe Arnolfo dhe Andrea Pisano, rinovues të arkitekturës dhe skulpturës. Brunelleschi, Donatello dhe Masaccio, paraardhësit e Rilindjes, Ghiberti dhe Della Robbias, Filippo Lippi dhe Angelico; Botticelli, Paolo Uccello dhe gjeniu universal i Leonardo da Vinçit dhe Michelangelo.
Veprat e tyre, së bashku me ato të shumë gjeneratave të tjera artistike, janë mbledhur në disa muze të qytetit: Galeria Uffizi, Galeria Palatina me pikturat e "Epokave të Artë", Bargello me skulpturat e Rilindjes, muzeu i San Marco me veprat e Fra Angelico, Akademia, kapelat e Medicis, Shtëpia Buonarroti me skulpturat e Michelangelo, muzeumet e mëposhtme: Bardini, Horne, Stibbert, Romano, Corsini, Galeria e Artit Modern , Museo dell'Opera del Duomo, muzeu i Silverware dhe muzeu i gurëve të çmuar. Disa firma janë të vendosura në Firence: Baptisteri i Firences me mozaikë; Katedralja me skulpturat e saj, kishat mesjetare me bende me afreske; publike dhe private: Palazzo Vecchio, Palazzo Pitti, Palazzo Medici Riccardi, Palazzo Davanzati; manastire, kolona, refectories; "Certosa". Në muzeun arkeologjik përfshihen dokumentet e qytetërimit etrusk.
Katedralja, e kryesuar nga kupola e Brunelleschi, dominon horizontin fiorentine. Florentines vendosën të fillojnë ndërtimin e saj - në fund të shekullit të 13-të, pa një dizajn për kupolën. Projekti i propozuar nga Brunelleschi në shekullin e 14 ishte më i madhi ndonjëherë i ndërtuar në atë kohë dhe kupola e parë e madhe e ndërtuar në Evropë që nga dy kupat e mëdha të kohës romake - Panteoni në Romë dhe Hagia Sophia në Kostandinopojë. Kupola e Santa Maria del Fiore mbetet ndërtimi më i madh i tullave të këtij lloji në botë. Përpara saj është Baptisteri mesjetar. Dy ndërtesat përfshijnë në dekorimin e tyre tranzicionin nga Mesjeta në Rilindje. Në vitet e fundit, pjesa më e madhe e veprave të rëndësishme të artit nga të dy ndërtesat - dhe nga Campanile pranë Giotto-së, janë hequr dhe zëvendësuar me kopje. Origjinalet tani janë vendosur në Muzeun e Operës së Duomo, në lindje të Katedrales.
Firence ka një numër të madh kishash të mbushura me art, si San Miniato al Monte, San Lorenzo, Santa Maria Novella, Santa Trinita, Santa Maria del Carmine, Santa Croce, Santo Spirito, Annunziata, Ognissanti dhe shumë të tjera.
== Muzika ==
Firence u bë një qendër muzikore gjatë Mesjetës dhe muzika dhe artet interpretuese mbeten një pjesë e rëndësishme e kulturës së saj. Rritja e qyteteve të Italisë Veriore në vitet 1500 ka kontribuar në ngritjen e saj. Gjatë Rilindjes, në qytet ishin katër lloje të patronazhit muzikor në lidhje me muzikën e shenjtë dhe sekulare: shteti, korporata, kisha dhe private. Ishte këtu që Camerata fiorentin u mblodh në mes të shekullit të 16 dhe eksperimentoi me vendosjen e mitologjisë greke në muzikë dhe vendosjen e rezultatit - me fjalë të tjera, operat e para, duke vendosur rrotat në lëvizje jo vetëm për zhvillimin e mëtejshëm por për zhvillime të mëvonshme të formave të veçanta "klasike" të tilla si simfoni dhe koncerte. Pas vitit 1600, tendencat italiane mbizotëruan në të gjithë Evropën, deri në vitin 1750 ishte gjuha kryesore muzikore. Zhanri i Madrigal, i lindur në Itali, fitoi popullaritet në Britani dhe gjetkë. Disa qytete italiane ishin "më të mëdha në hartën muzikore se madhësia e tyre reale për pushtetin e sugjeruar. Firence, dikur ishte një qytet i tillë që përjetoi një periudhë fantastike në fillim të shekullit të shtatëmbëdhjetë të inovacionit muzikor-teatror, duke përfshirë fillimin dhe lulëzimin e operës.
Opera u shpik në Firence në fund të shekullit të 16-të, kur Dafneja e Jacobo Peri-it ishte në stilin e monodisë. Opera përhapet nga Firence në të gjithë Italinë dhe përfundimisht në Evropë. Muzika Vokale në vendosjen e korit po merrte gjithashtu identitet të ri në këtë kohë. Në fillim të shekullit të 17-të, u krijuan dy praktika për të shkruar muzikë, njëra praktikë e parë ose Stile Antico / Prima Prattica, tjetra Stile Moderno / Secondo Prattica. Stili Antico ishte më i përhapur në Evropën Veriore dhe Stile Moderno u praktikua më shumë nga Kompozitorët Italianë të kohës.
Kompozitorët dhe muzikantët që kanë jetuar në Firence përfshijnë Piero Strozzi (1550 - pas 1608), Giulio Caccini (1551-1618) dhe Mike Francis (1961-2009). Libri i Giulio Caccinit, Le Nuove Musiche, ishte i rëndësishëm në instruksionin teknik të praktikave të performancës në atë kohë. [74] Libri specifikonte një term të ri, në përdorim nga vitet 1630, i quajtur monodi i cili tregonte kombinimin e zërit dhe basso continuo dhe nënkuptonte një praktikë të deklarimit të tekstit në një mënyrë lirike, por në mënyrë të ngjashme. Kjo do të ndodhte ndërkohë që një instrument, zakonisht një lloj tastiere si klaviçori, luajti dhe mbajti akorde ndërsa këngëtari këndonte.
== Monumentet historike ==
Qyteti i vjetër i Firencës pasqyron performanca të squara të qytetit në fushën e arkitekturës. Këtu u ngritën ndërtime të shumta nga koha e Rilindjes së herët deri në qeverisjen e Medici në shekujt të XV. dhe XVI., të cilat tregojnë rëndësinë ekonomike dhe kulturore të fortë të qytetit për atë kohë. Këto ndërtime u promovuan nga bankierët dhe tregtarët të qytetit të asaj kohe. Arkitektura fjorentine është specifikisht e karakterizuar nga parimet të arkitekturës rilindore të shekullit të XV., të cilat fituan rëndësi në qytetet. Në vitin 1982 qyteti i vjetër i Firencës u bë trashëgim botëror i [[UNESCO]]-së.
=== Sheshe, rrugë dhe ura ===
==== Piazza della Signoria ====
Qendra e qytetit të vjetër është ''Piazza della Signoria'' (''Sheshi i zotërisë''). Në këtë vend para [[Palazzo Vecchio]] fillimisht u ngrit statuja e Davidit nga [[Michelangelo Buonarroti]], e cila u zhvendos nga një kopje në ''Accademia delle Arti del Disegno''.
==== Ponte Vecchio ====
[[File:View_of_Ancient_Florence_by_Fabio_Borbottoni_1820-1902_(3).jpg|Fabio Borbottoni (1820-1902), Ponte Vecchio|thumb]] E vetmja urë që mbijetoi në Luftën e Dytë Botërore është ''Ponte Vecchio'' (''Ura e Vjetër''). E ndërtuar për herë të parë nga [[Etruskët]] ura lidh ''Galleria degli Uffizi'' me pallatin e Mediceve. Sipër urës në anët e saj gjenden sot bizhuteri të shumta.
=== Kisha ===
Qendra e kishave fjorentine është katedralja romako-gotike ''Santa Maria del Fiore'' me kupolën e famshme të [[Filippo Brunelleschi]]. Kompleksit katedral i ngjitet në jug kambanarja e [[Giotto di Bondone]] dhe në perëndim pagëzimorja e ''San Giovanni''.
=== Pallate ===
''Palazzo Pitti'' mban sot në brendësinë e saj koleksionin privat të familjës Medici dhe gjendet në front të ''Piazza della Signoria'' në anën tjetër të Arnos. Ngjitur me pallatit janë kopshtet ''Boboli'' me skulptura të shumta.
=== Muze ===
''Galleria degli Uffizi'' në mesjetë përdorej si ndërtesë administrative e Dukatit të madh të [[Toskana|Toskanës]] dhe përmban koleksionin më të famshëm në botë në artin klasik, sidomos në pikturimin italian. Galeria gjendet pranë ''Piazza della Signoria''.
== Personazhe nga Firenca ==
* [[Dante Alighieri]] (1265-1321), poet
* [[Donatello]] (1386-1466), skulptor
* [[Sandro Botticelli]] (1445-1510), piktor dhe illustrator
* [[Amerigo Vespucci]] (1451-1512), tregtar, detar, navigator dhe zbulues
* [[Niccolò Machiavelli]] (1469-1527), diplomat, filozof, historian dhe poet
* [[Michelangelo Buonarroti]] (1475-1564), skulptor, piktor, arkitekt dhe poet
* [[Matteo Renzi]] (1975), politikan
== Panorama ==
[[Skeda:View of Florence from Piazzale Michelangelo.jpg|1000px|center|thumb|Panoramë e Firencës nga ''Piazzale Michelangelo'']]
== Fotogaleria ==
<gallery>
Skeda:Luftbild Firenze 02 (RaBoe).jpg|Firenca nga avioni
Skeda:File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Fasada e katedrales ''Santa Maria del Fiore''
Skeda:CampanileGiotto-01.jpg|Kambanarja e Giotto
Skeda:David von Michelangelo.jpg|Davidi i Michelangelo
Skeda:Firenze.PalVecchio.Uffizi02.JPG|''Galleria degli Uffizi'' dhe në fund ''Palazzo Vecchio''
Skeda:Firenze.Baptistry06.JPG|Pagëzorja e ''San Giovanni''
Skeda:Cupola di santa maria del fiore dal campanile di giotto, 02.JPG|Kupola e katedrales së madhe
Skeda:Ponte Vecchio 001.jpg|''Ponte Vecchio''
Skeda:Firenze Panorama 13.jpg|Panoramë nga kupola e katedrales së madhe
Skeda:Boboli, prato di ganimede.JPG|Kopshti ''Boboli''
Skeda:Santa Maria del Fiore - 0968.jpg|Katedralja ''Santa Maria del Fiore''
Skeda:Palazzo vecchio 11.JPG|''Palazzo Vecchio''
Skeda:Piazza della Signoria 52.JPG|''Piazza della Signoria''
Skeda:Palazzo Pitti Gartenfassade Florenz.jpg|''Palazzo Pitti'', fasada nga kopshti
</gallery>
== Referimet ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* {{Commonscat|Firenze|Firenca}}
* [https://web.archive.org/web/20080105140125/http://www.comune.fi.it/home.htm Faqja zyrtare e qytetit] (italisht dhe anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20130606102117/http://de.firenze-online.com/ Informata për turistë] (anglisht, italisht, spanjisht, frëngjisht, gjermanisht)
* [http://www.florentinermuseen.com/ Muzetë të Firencës] (gjermanisht)
* [http://www.italyguides.it/us/florence/florence_italy.htm Udhëtime virtuale nëpër Firencë] (anglisht)
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Firence]]
0rjgm603bajgyla8d9ipi8jos55x7nk
2939403
2939402
2026-04-08T00:42:51Z
Shqiperia2000
65435
2939403
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Firence
| official_name = Comune di Firenze
| native_name = Firenze
| settlement_type = [[Komunë]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| perrow = 1/3/2/1
| total_width = 290
| align = center
| caption_align = center
| image1 = FirenzeDec092023 01.jpg
| caption1 = Firence nga [[Piazzale Michelangelo]]
| image2 = Palazzo Pitti nel tardo pomeriggio.jpg
| caption2 = [[Palazzo Pitti]]
| image3 = Basílica de la Santa Cruz, Florencia, Italia, 2022-09-18, DD 95.jpg
| caption3 = [[Santa Croce, Florence|Santa Croce]]
| image4 = Uffizi Gallery, Florence.jpg
| caption4 = [[Uffizi|Galeria Uffizi]]
| image5 = Palacio Viejo, Florencia, Italia, 2022-09-18, DD 236-238 HDR.jpg
| caption5 = [[Palazzo Vecchio]]
| image6 = Catedral, Florencia, Italia, 2022-09-19, DD 91.jpg
| caption6 = [[Katedralja e Firences]]
| image7 = Panorama of the Ponte Vecchio in Florence, Italy.jpg
| caption7 = [[Ponte Vecchio]]
}}
| image_shield = FlorenceCoA.svg
| image_flag = Flag of Florence.svg
| pushpin_map = Italy
| pushpin_relief = yes
| pushpin_map_caption = Vendndodhja në Itali
| coordinates = {{Coord|43|46|17|N|11|15|15|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Toskana]]
| subdivision_type2 = Qyteti metropolit
| subdivision_name2 = [[Qyteti metropolitan i Firences|Firence]] (FI)
| leader_party = [[Partia Demokratike e Italisë|PD]]
| leader_title = Kryetarja
| leader_name = [[Sara Funaro]]
| elevation_m = 50
| area_total_km2 = 102.32
| population_footnotes = <ref name="population">{{cite web |title=Monthly Demographic Balance |url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=en}}</ref>
| population_as_of = 2025
| population_total = 362353
| population_demonym = firentin (m.), firentine (f.)
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Kodi postar
| postal_code = 50121–50145
| area_code_type = Kodi telefonik
| area_code = 055
| blank_name_sec1 = Shenjt mbrojtës
| blank_info_sec1 = [[Gjon Pagëzori]]
| blank1_name_sec1 = Dita festive
| blank1_info_sec1 = 24 qershor
| website = {{URL|www.comune.firenze.it}}
}}
'''Firence''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Firenze'') është kryeqyteti i rajonit italian të Toskanës. Është qyteti më i populluar në Toskana, me 383,084 banorë në vitin 2013 dhe mbi 1,520,000 në zonën e tij metropolitane.
Firence ishte një qendër e tregtisë dhe financës mesjetare evropiane dhe një nga qytetet më të pasura të asaj epoke. Ajo konsiderohet vendlindja e Rilindjes dhe quhet "Athina e Mesjetës". Një histori politike e turbullt përfshin periudhat e sundimit të familjes së fuqishme Medici dhe revolucione të shumta fetare dhe republikane. Nga viti 1865 deri në 1871 qyteti ishte kryeqyteti i Mbretërisë së sapo krijuar të Italisë. Dialekti fiorentin formon bazën e standardeve italiane dhe u bë gjuhë e kulturës në të gjithë Italinë për shkak të prestigjit të kryeveprave të [[Dante Aligieri|Dante Alighierit]], [[Françesko Petrarka|Petrarkut]], [[Xhovani Bokaço]], [[Nikolo Makiaveli]] dhe Francesco Guicciardini.
Qyteti tërheq miliona turistë çdo vit, dhe Qendra Historike e Firences u shpall si një [[Vende të trashëgimisë botërore|Trashëgimisë Botërore]] nga [[UNESCO]] në vitin 1982. Qyteti është i njohur për kulturën e tij, artin e Rilindjes, arkitekturën dhe monumentet. Qyteti gjithashtu përmban muze të shumta dhe galeri arti, si Galeria e Uffizi dhe Palazzo Pitti, dhe ende ushtron një ndikim në fushat e artit, kulturës dhe politikës. Për shkak të trashëgimisë artistike dhe arkitektonike të Firences, ajo është renditur nga Forbes si një nga qytetet më të bukura në botë.
Firence është një qytet i rëndësishëm në modën italiane, duke u renditur njëri nga 15 kryeqytetet e modes në botës. Për më tepër, ajo është një qendër e madhe kombëtare ekonomike, si dhe një qendër turistike dhe industriale. Mbas Milano-s, Firence eshtë qyteti i dytë me i zhvilluar në Itali dhe një nga me te zhvilluarit ne Evropë.
== Historia ==
Firenca u themelua në vitin 59 p.e.s. nga [[Jul Çezari]] si koloni me emrin ''Florentia'', siç quhej perëndesha romake e luleve dhe rritjes së pemëve.
Deri në shekullin XII. Firenca në mesjetë nuk kishte ndonjë rëndësi të veçantë, dukatet të rajonit qëndronin në [[Luka]] dhe [[Piza]]. Por në këtë shekull erdhi feudalizmi dhe qyteti filloi të zgjerohet dhe u bë autonom.
Në shekullin XIV. dhe XV. Firenca lulëzoi dhe vendosi standardet në artin dhe kulturën [[Evropa|evropiane]]. U vendosën shumë artistë dhe dijetarë (për shembull [[Donatello]], [[Sandro Botticelli|Botticelli]]; më vonë [[Michelangelo Buonarroti]], [[Niccolò Machiavelli]], [[Leonardo da Vinci]] dhe [[Galileo Galilei]]). Zhvillohej epoka kulturohistorike e [[Rilindja|Rilindjes]].
Në kohën e njëjtë Firenca u bë qendër tregtare dhe financiare. Familja e pasur e [[Medici]] u ngrit në shekullin XV. dhe XVI. në një fuqi të madhe. Ato vazhduan ti promovojnë artet dhe shkencen dhe qeverisnin qytetin. Por rëndësia kulturore e Firencës zhdukej në shekullin XVII. Medicitë u bënë të vdekur dhe kur Franc I. Shtjefën, i shoqi i [[Maria Terezia|Maria Tereziës]] i ndoqi, Firenca u bë pronë e [[Dinastia Habsburg|habsburgëve]].
Vetëm në shekullin XIX. filloi një rimëkëmbje të re ekonomike. Firenca u bë objektivi i udhëtimeve arsimore. Por në vitin 1859 [[austriakë]]t e humbën qytetin kundër [[Franca|Francës]] dhe Mbretërisë Sardenjë-Pjemont. 1861 iu bashkangjit Firenca Italisë së bashkuar dhe u bë në vitin 1865 kryeqyteti i saj. U ndërtua një parlament i ri, por vetëm mbas gjashtë viteve Firenca e humbi rolin kyç në [[Roma|Romën]]. Në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]] gjatë viteve 1943-1944 qyteti ishte i okupuar nga ushtria gjermane.
Përmbytjet të Arnos në nëntor të viti 1966 shkatërruan thesare të shumta arti dhe kërkuan vdekjen e 34 njerëzve.
== Gjeografia ==
Në Firence kalon lumi [[Arno]], i cili për banorët e saj ka pasur dy anë të medaljës. Ishte i rëndësishëm për furnizimin e njerëzve nga tregtia, por edhe sillte vuajtje e shkatërrim nga përmbytjet. Në veri të qytetit shtrihen [[Malet Apenine]], ndërsa në jug gjenden kodrat e buta të [[Chianti]]t ku prodhohen verërat të famshëm të Firencës.
== Klima ==
Firence ka një klimë subtropikale të lagësht. Ka verë të nxehtë me reshje të lehta dhe dimra të freskëta dhe të thata. Në Firence mungon një erë mbizotëruese dhe temperaturat e verës janë më të larta se përgjatë bregdetit. Shiu në verë është konvekcionist, ndërsa reshjevet dominojnë në dimër. Dëbora është prezente pothuajse çdo fund vit, por shpesh nuk rezulton në akumulim. Temperatura më e lartë e regjistruar ështe 42.6 ° C (108.7 ° F) më 26 korrik 1983 dhe më e ulët ishte -23.2 ° C (-9.8 ° F) më 12 janar 1985.
== Demografia ==
Në vitin 1200 qyteti kishte 50 mijë banorë. Deri në vitin 1300 popullsia e qytetit ishte 120,000, me 300,000 banorë të tjerë në Kontado. Mes viteve 1500 dhe 1650 popullsia ishte rreth 70,000.
Që nga 31 tetori 2010, popullsia e qytetit është 370,702, ndërsa Eurostat vlerëson se 696,767 njerëz jetojnë në zonën urbane të Firences. Zona Metropolitane e Firences, Prato dhe Pistoia, e përbërë në vitin 2000 në një sipërfaqe prej rreth 4.800 kilometra katrorë, është shtëpia e 1.5 milionë banorëve. Brenda Firences 46.8% e popullsisë ishte mashkull në vitin 2007 dhe 53.2% ishin femra. Të miturit (fëmijët e moshës 18 vjeç e më pak) arritën në 14.10 përqind të popullsisë në krahasim me pensionistët, të cilët ishin 25.95 përqind. Kjo krahasohet me mesataren italiane prej 18.06 përqind (të miturit) dhe 19.94 përqind (pensionistë). Mosha mesatare e banorëve të Firences është 49 në krahasim me mesataren italiane 42. Në pesë vitet në mes të viteve 2002 dhe 2007, popullsia e Firences u rrit me 3.22 për qind, ndërsa Italia në tërësi u rrit 3.56 për qind. Shkalla e lindjeve të Firences është 7.66 lindje për 1,000 banorë krahasuar me mesataren italiane prej 9.45 lindjeve.
Që nga viti 2009, 87.46% e popullsisë ishte italiane. Rreth 6,000 kinezë jetojnë në qytet. Grupe tjera të imigrantëve erdhen nga vende të tjera evropiane (kryesisht rumunë dhe shqiptarë): 3.52%, Azia Lindore (kryesisht kineze dhe filipinase): 2.17%, Amerika: 1.41% dhe Afrika e Veriut (kryesisht marokene): 0.9%.
== Ekonomia ==
Turizmi është sektori më i rëndësishmi nga të gjitha industritë dhe shumica e ekonomisë fiorentine mbështetet në paratë e gjeneruara nga të ardhurit ndërkombëtarë dhe studentët që studiojnë në qytet. Vlera turizmi në qytet arriti në 62.5 miliardë euro në vitin 2015 dhe numri i vizitorëve është rritur me 5.5% nga viti i kaluar.
Në vitin 2013, Firence u rendit si qyteti i dytë më i mirë në botë nga Condé Nast Traveler.
Megjithatë, prodhimi dhe tregtia ende mbesin shumë të rëndësishme. Firence është edhe qyteti më i pasur në Itali për sa i përket të ardhurave mesatare të punëtorëve, me një shifër prej 23,265 € (të ardhurat e përgjithshme të qytetit janë 6,531,204,473 €), që vijnë pas Mantovës, duke e tejkaluar Bolzanon.
=== Industria, tregtia dhe shërbimet ===
Firence është një qendër e madhe prodhimi dhe tregtie në Itali, ku komplekset industriale fiorentin në periferi prodhojnë të gjitha llojet e mallrave, nga mobiljet, mallrat e gomës, kimikatet dhe ushqimi. Megjithatë, prodhimet tradicionale dhe lokale, siç janë antikët, punimet artizanale, qelqe, lëkurëza, riprodhimet e artit, stoli, suvenire, përpunimi i metaleve dhe hekuri, këpucë, aksesorë dhe rroba të modës, gjithashtu dominojnë një sektor të ekonomisë së Firences. Të ardhurat e qytetit mbështetet pjesërisht në shërbimet dhe interesat komerciale dhe kulturore, si panaire vjetore, prodhime teatrale dhe lirike, ekspozita arti, festivale dhe shfaqje modës, si Calcio Fiorentino. Industria dhe makineritë e rënda gjithashtu marrin pjesë në sigurimin e të ardhurave. Në Nuovo Pignone, fabrika të shumta janë të pranishme kurse bizneset e vogla dhe të mesme janë dominante. Rrethet dhe zonat industriale Florence-Prato-Pistoia u njohën si "Italia e tretë" në vitet 1990, për shkak të eksporteve të mallrave dhe automobilave me cilësi të lartë (sidomos Vespa) dhe prosperitetit dhe produktivitetit të sipërmarrësve fiorentin. Disa nga këto industri madje rivalizuan rrethet tradicionale industriale në Emilia-Romagna dhe Veneto, për shkak të fitimeve dhe produktivitetit të lartë.
Në tremujorin e katërt të vitit 2015, prodhimi u rrit me 2.4% dhe eksportet u rritën me 7.2%. Sektorët kryesorë përfshinin inxhinieri mekanike, modë, farmaceutikë, ushqim dhe verë. Gjatë vitit 2015, kontratat e punësimit të përhershëm u rritën me 48.8 për qind, të nxitura nga pushimet tatimore në mbarë vendin.
== Turizmi ==
Turizmi është industria më e rëndësishme në Firenzen qendrore. Prej prillit deri në tetor, turistët janë më të shumtë se popullsia lokale. Biletat në muzetë e Uffizi dhe Accademia janë shitur rregullisht dhe grupe të mëdha mbushin bazilikat e Santa Croce dhe Santa Maria Novella. Biletat për Uffizi dhe Accademia mund të blihen online para vizitës. Në vitin 2010, lexuesit e revistës Travel + Leisure renditën qytetin si destinacionin e tyre të tretë të preferuar turistik. Në vitin 2015, lexuesit e Condé Nast Travel votuan Firence si qytetin më të mirë në Evropë.
Studimet nga Euromonitor International kanë arritur në përfundimin se turizmi kulturor dhe i orientuar drejt historisë po gjeneron një rritje të konsiderueshme të shpenzimeve në të gjithë Evropën.
Besohet se Firence ka përqendrimin më të madh të artit (në proporcion me përmasat e saj) në botë. Kështu, turizmi kulturor është veçanërisht i fortë, me muze të njohur botërisht si Uffizi që ka shitur më shumë se 1.93 milionë bileta në 2014. Objektet e qendrës në qytet u ristrukturuan gjatë viteve 1990 dhe organizuan ekspozita, konferenca, takime, forume sociale, koncerte dhe evenimente të tjera gjatë gjithë vitit.
Në 2016, Firence kishte 20.588 dhoma hoteli në 570 objekte. Vizitorët ndërkombëtarë përdorin 75% të dhomave ku rreth 18% e tyre ishin nga SHBA. Në vitin 2014, qyteti kishte 8.5 milionë "qëndrime" gjatë natës. Një raport Euromonitor tregon se në vitin 2015 qyteti u rendit i 36 nga vendet më të vizituar në botë, me mbi 4.95 milionë të ardhur për vitin.
Turizmi sjell të ardhura në Firence, por krijon probleme të caktuara. Ponte Vecchio, Tregu San Lorenzo dhe Santa Maria Novella janë të rrënuar nga xhepat. Provinca e Firences merr përafërsisht 13 milionë vizitorë në vit, dhe në disa sezona, mund të çojnë në mbingarkesë të vendeve të njohura. Kryebashkiaku Dario Nardella është veçanërisht i shqetësuar për vizitorët që vijnë me autobusë, qëndrojnë vetëm disa orë, shpenzojnë pak para, dhe kontribuojnë dukshëm në mbipopullimin. "Asnjë vizitë në muze, vetëm një foto nga sheshi, kthehen me autobus dhe pastaj vazhdojn në Venecia ... Ne nuk duam turistë si kta," tha ai.
Disa turistë nuk respektojnë trashëgiminë kulturore të qytetit, sipas Nardella. Në qershor të vitit 2017, ai krijoi një program të spërkatjeve të hapave të kishës me ujë, për të parandaluar që turistët të përdorin zona të tilla si spote pikniku. Ndërsa vlerëson përfitimet e turizmit, ku ka pasur "një rritje midis atyre që ulen në rreth kishash, hanë ushqimin e tyre dhe lënë mbeturina të shpërndara ", shpjegoi ai. Për të rritur shitjen e ushqimeve tradicionale, kryebashkiaku kishte prezantuar legjislacionin (miratuar në vitin 2016) që kërkon që restorantet të përdorin produktet tipike toskan dhe të refuzojnë kërkesën e McDonald për të hapur një lokacion në Piazza del Duomo.
=== Prodhimi i ushqimit dhe verës ===
Ushqimi dhe vera kanë qenë prej kohësh një element i rëndësishëm i ekonomisë. Rajoni i Chianti është në jug të qytetit, dhe rrushi i saj Sangiovese figuron dukshëm jo vetëm në verërat e saj Chianti Classico, por edhe me shumë në Supertuscan të zhvilluar së fundmi. Brenda 32 km (20 mi) në perëndim është zona Carmignano, gjithashtu shtëpi me sangiovese. Rrethi i famshëm i Chianti Rufina, gjeografikisht dhe historikisht i ndarë nga rajoni kryesor i Chianti, është gjithashtu pak kilometra në lindje të Firences. Kohët e fundit, rajoni Bolgheri (rreth 150 km (93 mi) në jugperëndim të Firences) është bërë i famshëm për "Reds Super toskan" si Sassicaia dhe Ornellaia.
== Sporti ==
Në futbollin e shoqatës, Firence përfaqësohet nga [[ACF Fiorentina]], e cila luan në Serie A, ligën e lartë të sistemit të ligës italiane. AFC Fiorentina ka fituar dy Kampionate italiane që nga formimi i tyre në 1926. Ata luajnë lojrat e tyre në Stadio Artemio Franchi(47.282 ulëse). Skuadra e femrave e ACF Fiorentina ka fituar kampionatin italian të futbollit italian të sezonit 2016-17.
Qyteti është shtëpia e Coverciano, vendi kryesor i trajnimit të ekipit kombëtar italian dhe departamenti teknik të Federatës Italiane të Futbollit.
Firence u zgjodh për të organizuar Kampionatin Botëror të Çiklizmit në UCI 2013.
Që nga viti 2017 Firence është e përfaqësuar edhe në Eccellenza, shtresën e lartë të sistemit të ligës së bashkimit të rugby në Itali, nga I Medicei, i cili është një klub i themeluar në vitin 2015 me bashkimin e skuadrave të mëdhenj të I Cavalieri (Prato) dhe Firenze Rugby 1931. I Medicei fitoi kampionatin e Serie A në 2016-17 dhe u promovua në Eccellenza për sezonin 2017-18.
Rari Nantes Florentia është një klub i suksesshëm në Firence; të dy skuadrat e tij meshkuj dhe femra kanë fituar disa kampionate italiane dhe skuadra femërore ka edhe tituj evropianë.
== Arti ==
Cimabue dhe Giotto, etërit e pikturës italiane, jetonin në Firence, si dhe Arnolfo dhe Andrea Pisano, rinovues të arkitekturës dhe skulpturës. Brunelleschi, Donatello dhe Masaccio, paraardhësit e Rilindjes, Ghiberti dhe Della Robbias, Filippo Lippi dhe Angelico; Botticelli, Paolo Uccello dhe gjeniu universal i Leonardo da Vinçit dhe Michelangelo.
Veprat e tyre, së bashku me ato të shumë gjeneratave të tjera artistike, janë mbledhur në disa muze të qytetit: Galeria Uffizi, Galeria Palatina me pikturat e "Epokave të Artë", Bargello me skulpturat e Rilindjes, muzeu i San Marco me veprat e Fra Angelico, Akademia, kapelat e Medicis, Shtëpia Buonarroti me skulpturat e Michelangelo, muzeumet e mëposhtme: Bardini, Horne, Stibbert, Romano, Corsini, Galeria e Artit Modern , Museo dell'Opera del Duomo, muzeu i Silverware dhe muzeu i gurëve të çmuar. Disa firma janë të vendosura në Firence: Baptisteri i Firences me mozaikë; Katedralja me skulpturat e saj, kishat mesjetare me bende me afreske; publike dhe private: Palazzo Vecchio, Palazzo Pitti, Palazzo Medici Riccardi, Palazzo Davanzati; manastire, kolona, refectories; "Certosa". Në muzeun arkeologjik përfshihen dokumentet e qytetërimit etrusk.
Katedralja, e kryesuar nga kupola e Brunelleschi, dominon horizontin fiorentine. Florentines vendosën të fillojnë ndërtimin e saj - në fund të shekullit të 13-të, pa një dizajn për kupolën. Projekti i propozuar nga Brunelleschi në shekullin e 14 ishte më i madhi ndonjëherë i ndërtuar në atë kohë dhe kupola e parë e madhe e ndërtuar në Evropë që nga dy kupat e mëdha të kohës romake - Panteoni në Romë dhe Hagia Sophia në Kostandinopojë. Kupola e Santa Maria del Fiore mbetet ndërtimi më i madh i tullave të këtij lloji në botë. Përpara saj është Baptisteri mesjetar. Dy ndërtesat përfshijnë në dekorimin e tyre tranzicionin nga Mesjeta në Rilindje. Në vitet e fundit, pjesa më e madhe e veprave të rëndësishme të artit nga të dy ndërtesat - dhe nga Campanile pranë Giotto-së, janë hequr dhe zëvendësuar me kopje. Origjinalet tani janë vendosur në Muzeun e Operës së Duomo, në lindje të Katedrales.
Firence ka një numër të madh kishash të mbushura me art, si San Miniato al Monte, San Lorenzo, Santa Maria Novella, Santa Trinita, Santa Maria del Carmine, Santa Croce, Santo Spirito, Annunziata, Ognissanti dhe shumë të tjera.
== Muzika ==
Firence u bë një qendër muzikore gjatë Mesjetës dhe muzika dhe artet interpretuese mbeten një pjesë e rëndësishme e kulturës së saj. Rritja e qyteteve të Italisë Veriore në vitet 1500 ka kontribuar në ngritjen e saj. Gjatë Rilindjes, në qytet ishin katër lloje të patronazhit muzikor në lidhje me muzikën e shenjtë dhe sekulare: shteti, korporata, kisha dhe private. Ishte këtu që Camerata fiorentin u mblodh në mes të shekullit të 16 dhe eksperimentoi me vendosjen e mitologjisë greke në muzikë dhe vendosjen e rezultatit - me fjalë të tjera, operat e para, duke vendosur rrotat në lëvizje jo vetëm për zhvillimin e mëtejshëm por për zhvillime të mëvonshme të formave të veçanta "klasike" të tilla si simfoni dhe koncerte. Pas vitit 1600, tendencat italiane mbizotëruan në të gjithë Evropën, deri në vitin 1750 ishte gjuha kryesore muzikore. Zhanri i Madrigal, i lindur në Itali, fitoi popullaritet në Britani dhe gjetkë. Disa qytete italiane ishin "më të mëdha në hartën muzikore se madhësia e tyre reale për pushtetin e sugjeruar. Firence, dikur ishte një qytet i tillë që përjetoi një periudhë fantastike në fillim të shekullit të shtatëmbëdhjetë të inovacionit muzikor-teatror, duke përfshirë fillimin dhe lulëzimin e operës.
Opera u shpik në Firence në fund të shekullit të 16-të, kur Dafneja e Jacobo Peri-it ishte në stilin e monodisë. Opera përhapet nga Firence në të gjithë Italinë dhe përfundimisht në Evropë. Muzika Vokale në vendosjen e korit po merrte gjithashtu identitet të ri në këtë kohë. Në fillim të shekullit të 17-të, u krijuan dy praktika për të shkruar muzikë, njëra praktikë e parë ose Stile Antico / Prima Prattica, tjetra Stile Moderno / Secondo Prattica. Stili Antico ishte më i përhapur në Evropën Veriore dhe Stile Moderno u praktikua më shumë nga Kompozitorët Italianë të kohës.
Kompozitorët dhe muzikantët që kanë jetuar në Firence përfshijnë Piero Strozzi (1550 - pas 1608), Giulio Caccini (1551-1618) dhe Mike Francis (1961-2009). Libri i Giulio Caccinit, Le Nuove Musiche, ishte i rëndësishëm në instruksionin teknik të praktikave të performancës në atë kohë. [74] Libri specifikonte një term të ri, në përdorim nga vitet 1630, i quajtur monodi i cili tregonte kombinimin e zërit dhe basso continuo dhe nënkuptonte një praktikë të deklarimit të tekstit në një mënyrë lirike, por në mënyrë të ngjashme. Kjo do të ndodhte ndërkohë që një instrument, zakonisht një lloj tastiere si klaviçori, luajti dhe mbajti akorde ndërsa këngëtari këndonte.
== Monumentet historike ==
Qyteti i vjetër i Firencës pasqyron performanca të squara të qytetit në fushën e arkitekturës. Këtu u ngritën ndërtime të shumta nga koha e Rilindjes së herët deri në qeverisjen e Medici në shekujt të XV. dhe XVI., të cilat tregojnë rëndësinë ekonomike dhe kulturore të fortë të qytetit për atë kohë. Këto ndërtime u promovuan nga bankierët dhe tregtarët të qytetit të asaj kohe. Arkitektura fjorentine është specifikisht e karakterizuar nga parimet të arkitekturës rilindore të shekullit të XV., të cilat fituan rëndësi në qytetet. Në vitin 1982 qyteti i vjetër i Firencës u bë trashëgim botëror i [[UNESCO]]-së.
=== Sheshe, rrugë dhe ura ===
==== Piazza della Signoria ====
Qendra e qytetit të vjetër është ''Piazza della Signoria'' (''Sheshi i zotërisë''). Në këtë vend para [[Palazzo Vecchio]] fillimisht u ngrit statuja e Davidit nga [[Michelangelo Buonarroti]], e cila u zhvendos nga një kopje në ''Accademia delle Arti del Disegno''.
==== Ponte Vecchio ====
[[File:View_of_Ancient_Florence_by_Fabio_Borbottoni_1820-1902_(3).jpg|Fabio Borbottoni (1820-1902), Ponte Vecchio|thumb]] E vetmja urë që mbijetoi në Luftën e Dytë Botërore është ''Ponte Vecchio'' (''Ura e Vjetër''). E ndërtuar për herë të parë nga [[Etruskët]] ura lidh ''Galleria degli Uffizi'' me pallatin e Mediceve. Sipër urës në anët e saj gjenden sot bizhuteri të shumta.
=== Kisha ===
Qendra e kishave fjorentine është katedralja romako-gotike ''Santa Maria del Fiore'' me kupolën e famshme të [[Filippo Brunelleschi]]. Kompleksit katedral i ngjitet në jug kambanarja e [[Giotto di Bondone]] dhe në perëndim pagëzimorja e ''San Giovanni''.
=== Pallate ===
''Palazzo Pitti'' mban sot në brendësinë e saj koleksionin privat të familjës Medici dhe gjendet në front të ''Piazza della Signoria'' në anën tjetër të Arnos. Ngjitur me pallatit janë kopshtet ''Boboli'' me skulptura të shumta.
=== Muze ===
''Galleria degli Uffizi'' në mesjetë përdorej si ndërtesë administrative e Dukatit të madh të [[Toskana|Toskanës]] dhe përmban koleksionin më të famshëm në botë në artin klasik, sidomos në pikturimin italian. Galeria gjendet pranë ''Piazza della Signoria''.
== Personazhe nga Firenca ==
* [[Dante Alighieri]] (1265-1321), poet
* [[Donatello]] (1386-1466), skulptor
* [[Sandro Botticelli]] (1445-1510), piktor dhe illustrator
* [[Amerigo Vespucci]] (1451-1512), tregtar, detar, navigator dhe zbulues
* [[Niccolò Machiavelli]] (1469-1527), diplomat, filozof, historian dhe poet
* [[Michelangelo Buonarroti]] (1475-1564), skulptor, piktor, arkitekt dhe poet
* [[Matteo Renzi]] (1975), politikan
== Panorama ==
[[Skeda:View of Florence from Piazzale Michelangelo.jpg|1000px|center|thumb|Panoramë e Firencës nga ''Piazzale Michelangelo'']]
== Fotogaleria ==
<gallery>
Skeda:Luftbild Firenze 02 (RaBoe).jpg|Firenca nga avioni
Skeda:File- Facade of the cathedral is Florence.jpg|Fasada e katedrales ''Santa Maria del Fiore''
Skeda:CampanileGiotto-01.jpg|Kambanarja e Giotto
Skeda:David von Michelangelo.jpg|Davidi i Michelangelo
Skeda:Firenze.PalVecchio.Uffizi02.JPG|''Galleria degli Uffizi'' dhe në fund ''Palazzo Vecchio''
Skeda:Firenze.Baptistry06.JPG|Pagëzorja e ''San Giovanni''
Skeda:Cupola di santa maria del fiore dal campanile di giotto, 02.JPG|Kupola e katedrales së madhe
Skeda:Ponte Vecchio 001.jpg|''Ponte Vecchio''
Skeda:Firenze Panorama 13.jpg|Panoramë nga kupola e katedrales së madhe
Skeda:Boboli, prato di ganimede.JPG|Kopshti ''Boboli''
Skeda:Santa Maria del Fiore - 0968.jpg|Katedralja ''Santa Maria del Fiore''
Skeda:Palazzo vecchio 11.JPG|''Palazzo Vecchio''
Skeda:Piazza della Signoria 52.JPG|''Piazza della Signoria''
Skeda:Palazzo Pitti Gartenfassade Florenz.jpg|''Palazzo Pitti'', fasada nga kopshti
</gallery>
== Referimet ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* {{Commonscat|Firenze|Firenca}}
* [https://web.archive.org/web/20080105140125/http://www.comune.fi.it/home.htm Faqja zyrtare e qytetit] (italisht dhe anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20130606102117/http://de.firenze-online.com/ Informata për turistë] (anglisht, italisht, spanjisht, frëngjisht, gjermanisht)
* [http://www.florentinermuseen.com/ Muzetë të Firencës] (gjermanisht)
* [http://www.italyguides.it/us/florence/florence_italy.htm Udhëtime virtuale nëpër Firencë] (anglisht)
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Firence]]
sxu7estflkz7mf26t7pawoaoxwtfw3i
Hashim Thaçi
0
17392
2939382
2927839
2026-04-07T23:23:03Z
Shqiperia2000
65435
2939382
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Hashim Thaçi
| image = Karin Kneissl trifft Kosovos Präsident Hashim Thaci (cropped).jpg
| image_size = 250px
| office = [[Kryetari i Kosovës|Presidenti i Kosovës]]
| term_start = 7 prill 2016
| term_end = 5 nëntor 2020
| predecessor = [[Atifete Jahjaga]]
| successor = [[Vjosa Osmani]] (në detyrë)
| office2 = [[Lista e Kryeministrave të Kosovës|Kryeministër i Kosovës]]
| term_start2 = 9 janar 2008
| term_end2 = 9 dhjetor 2014
| predecessor2 = [[Agim Çeku]]
| successor2 = [[Isa Mustafa]]
| office3 = Zëvendëskryeministër i Kosovës
| term_start3 = 12 dhjetor 2014
| term_end3 = 7 prill 2016
| predecessor3 = [[Behgjet Pacolli]]
| successor3 = [[Hajredin Kuçi]]
| office4 = Ministri i Punëve të Jashtme
| term_start4 = 12 dhjetor 2014
| term_end4 = 7 prill 2016
| predecessor4 = [[Enver Hoxhaj]]
| successor4 = [[Petrit Selimi]] (në detyrë)
| office5 = Udhëheqës i [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike]]
| term_start5 = 1999
| term_end5 = 26 shkurt 2016
| predecessor5 = Pozitë e krijuar
| successor5 = [[Kadri Veseli]]
| birth_date = [[24 prill]] [[1968]]
| birth_place = [[Skënderaj]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavi]]<small>(tani [[Kosova|Kosovë]])</small>
| death_date =
| death_place =
| nationality = Shqiptar
| profession = Politikan
| party = [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]] <small>(Para vitit 1999)</small><ref>https://www.gazetaexpress.com/lajme/vitin-1992-thaci-ne-konference-me-aktivistet-e-ldk-se-141495?archive=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170831134932/http://www.gazetaexpress.com/lajme/vitin-1992-thaci-ne-konference-me-aktivistet-e-ldk-se-141495/?archive=1 |date=31 gusht 2017 }} Gazeta Express, "Vitin 1992: Thaçi në konferencë me aktivistët e LDK-së" 2015-11-01</ref><br>[[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]] <small>(1999–2016)</small><br>I pavarur <small>(2016-aktiv)</small>
| website =
| signature = Hashim Thaçi (nënshkrim).svg
| signature_madhësia=
| signature_përshkrim=
| Emblema = Seal of the President of Kosovo.svg
| Emblema_madhësia =
| Emblema_përshkrim =
|}}
'''Hashim Thaçi''' (i lindur më 24 prill 1968) është [[Kryetari i Kosovës|presidenti i katërt i Republikës së Kosovës]]. Ai ishte [[Lista e Kryeministrave të Kosovës|kryeministri i parë]] i [[Kosova|Kosovës]] së pavarur, [[Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës|Ministër i Jashtëm]] dhe Zëvendëskryeministër në kabinetin e ri të kryesuar nga [[Isa Mustafa]], i cili mori detyrën më 12 dhjetor 2014. Thaçi ishte gjithashtu kreu i [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK). Ai u ngrit në rend të parë si kreu politik i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK). Ndërkohë, ai shërbeu gjithashtu si kreu i një qeverie të përkohshme në fund dhe menjëherë pas luftës në vitin 1999.
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Hashim Thaçi ka lindur në fshatin [[Buroja|Burojë]], [[Skënderaj|Skenderaj]], [[Republika Socialiste e Serbisë]].<ref>[http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b180208_e.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304190319/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b180208_e.html|date=4 mars 2016}}[http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b180208_e.html "CRIMINAL CHARGES FILED AGAINST TACI {sic}, SEJDIU, KRASNICI"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304190319/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b180208_e.html|date=4 mars 2016}}.</ref><ref>[http://www.pecat.co.rs/2010/12/dosije-hasima-tacija/ "Dosije Hašima Tačija"].(Dosja Hashim Taçi (sërbisht ) Pecat. 23 dhjetor 2010.</ref> Skenderaj ndodhet në luginën e [[Drenica|Drenicës]], një rajon historik rezistent ndaj sundimit serb.<ref name=":0">[[Hashim Thaçi#CITEREFEncyclopædia Britannica2009|Encyclopædia Britannica 2009]], faqe. 107</ref> Drenica do të bëhet vendlindja apo vendthemelimi i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) në fillim të viteve 1990.<ref name=":0" />
Thaçi ka studiuar [[Filozofia|filozofi]] dhe [[Historia|histori]] në [[Universiteti i Prishtinës (1969–99)|Universitetin e Prishtinës]]. Në vitin 1993, ai jetonte në [[Zvicra|Zvicër]], ku u bashkua me grupin e emigrantëve politikë shqiptarë. Ai regjistroi për studime pasuniversitare në [[Universiteti i Zyrihut|Universitetin e Zyrihut]] në departamentet e historisë dhe marrëdhënieve ndërkombëtare dhe më vonë u largua.<ref>[http://zeri.info/aktuale/78424/a-e-ka-kryer-fakultetin-ne-zvicer-hashim-thaci-video/ "A e ka kryer fakultetin në Zvicër Hashim Thaçi?]</ref><ref>[http://www.gazetadita.al/thaci-nuk-eshte-themeluesi-i-uck-dhe-nuk-ka-diplome-nga-universiteti-i-zyrihut/ "Thaçi nuk është themeluesi i UÇK dhe nuk ka diplomë nga Universiteti i Zyrihut"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201002085731/http://www.gazetadita.al/thaci-nuk-eshte-themeluesi-i-uck-dhe-nuk-ka-diplome-nga-universiteti-i-zyrihut// |date=2 tetor 2020 }}.</ref>
== Aktiviteti Politiko-Ushtarak 1990 - 1997 ==
Pas diplomimit Hashim Thaçi filloi të merret në mënyrë aktive me organizimin e lëvizjes studentore për shpalljen e pakënaqësisë me pushtetmbajtësit e asaj kohe. Nga ilegaliteti kalon në [[Zvicra|Zvicër]] ku vazhdon më tej veprimtarin e tij kundër okupimit serb në Kosovë si dhe studimet Postdiplomatike në [[Universiteti i Cyrihut|Univeritetin e Cyrihut]].
Në Zvicër, Hashim Thaçi antarësohet në [[Lëvizja Popullore e Kosovës|Lëvizjen Popullore të Kosovës]], organizatë politike e cila mori vendimin për themelimin e UÇK-së. Si i dërguar nga LPK-ja,
Hashim Thaçi, angazhohet në krijimin e lidhjeve me grupet e armatosura që asokohe vepronin në Drenicë të kryesuara nga [[Adem Jashari|Adem]] dhe [[Hamëz Jashari]]. Kështu ai disa herë hyn në Kosovë ilegalisht dhe vendos lidhjet me grupin e armatosur, nga bërthama e të cilit më vonë do të krijohet Shtabi i Zonës Operative të Drenicës në kuadër të [[UÇK]]-së. Pas themelimit të UÇK-së, policia serbe dështon në përpjekjet për ta burgosur më 1993. Ne kete periudhe ai eshte ndjekur nga policia serbe bashke me shokun e tij te jetes Xhelalin alias Xhelen me te cilin kishte kaluar vitet me te mira te jetes se tij.
Gjatë kësaj periudhe sa ishte në Perëndim, z. Hashim Thaçi shpesh herë kthehet ilegalisht në Kosovë, për t’i forcuar formacionet e UÇK-së në terren. Në vitin 1997, Hashim Thaçi merr pjesë në një nga aksionet e UÇK-së, para shfaqjes së saj publike ku së bashku me [[Adem Jashari]]n dhe të tjerë, sulmojnë stacionin policor të [[Drenas]]it. Për këtë shkak, Hashim Thaçi dënohet 10 vjet burg në mungesë nga Gjykata e Qarkut në [[Prishtinë]]. I dënuar në të njëjtin proces nga kjo gjykatë me 20 vite burg, ishte edhe komandanti legjendar [[Adem Jashari]].
== Lufta Çlirimtare 1998-1999 ==
Hashim Thaçi ishte drejtues politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Këtë post ia besoj Shtabi i Përgjithshëm i [[UÇK]]-së. Postin e mbajti deri më 19 shtator 1999, kur UÇK-ja u transformua në [[TMK]].
Gjatë Konferencës Ndërkombëtare për Kosovën, të mbajtur në Rambuje të [[Francë]]s, nga 6 deri më 22 shkurt 1999, Hashim Thaçi ishte Kryesues i Delegacionit të Kosovës. Konferenca përfundoi në [[Paris]] më 18 mars 1999, ku pas nënshkrimit të palës shqiptare, iu hap rruga intervenimit ushtarak të [[NATO|NATO-s]] për Kosovën.
Në mars 1999 z. Hashim Thaçi ishte Kryeministër i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës (Qeveria e Unitetit).
== Aktiviteti në bërjen e Shtetit të Kosovës 1999 - 2007 ==
Pas luftës, si Kryeministër i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës, z. Hashim Thaçi udhëhoqi negociatat me faktorin ndërkombëtar dhe është nënshkrues i Marrëveshjes për Transformimin e UÇK-së në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK).
Me fillimin e punës së Këshillit të Përkohshëm Administrativ (KPA), si strukturë e përbashkët qeverisëse me misionin e OKB-së në Kosovë (UNMIK), ishte anëtar i këtij Këshilli prej janarit 2000, deri në zgjedhjet e para parlamentare 2001.
Në tetor të vitit 1999 së bashku më bashkëmendimtarët e tij të [[Lëvizja Popullore e Kosovës|LPK-së]], e themeloi Partinë e Progresit Demokratik të Kosovës (PPDK), ndërsa në Kuvendin e Parë Zgjedhor (2000), z. Hashim Thaçi zgjidhet kryetar i Partisë Demokratike të Kosovës, (PDK). Z. Hashim Thaçi u rizgjodh kryetar i PDK-së edhe në Kuvendin e Dytë (2002) dhe të Tretë Zgjedhor (2005).
Në tri legjislatura të Kuvendit të Kosovës është zgjedhur deputet. Është lideri politik me numër më të madh të votave në zgjedhjet parlamentare të viteve 2007 dhe 2010 në Kosovë.
Prej vitit 1999, z. Hashim Thaçi ka afirmuar dhe mbrojtur çështjen e Kosovës me shumë ligjërata dhe fjalime, në dhjetëra universitete dhe institute prestigjioze të vendeve Perëndimore. Në shtypin vendor, rajonal dhe atë ndërkombëtar ka botuar shkrime dhe artikuj të shumtë.
Gjatë procesit negociator (2005 – 2007), të udhëhequr nga i Dërguari i Posaçëm i OKB-së, Presidenti [[Martti Ahtisaari]], z. Hashim Thaçi ishte anëtar i Ekipit të Unitetit. Dokumenti i Ahtisaarit rezultoi me propozimin gjithpërfshirës për Pavarësinë e Kosovës.
== Zgjedhja Kryeministër dhe Shpallja e Shtetit të Kosovës 2008 ==
Pas fitores së Partisë Demokratike të Kosovës në zgjedhjet parlamentare të 17 nëntorit 2007, z. Hashim Thaçi u zgjodh Kryeministër i Qeverisë së Kosovës, më 9 janar 2008.
Me 17 shkurt 2008, Kryeministri Hashim Thaçi në Kuvendin e Kosovës lexon deklaratën e pavarësisë së Kosovës, ndërsa pas votimit nga ana e deputetëve të deklaratës, Kryetari i Parlamentit e shpall Kosovën shtet të pavarur dhe demokratik, ku më pas të gjithë deputetët prezent e nënshkruan [[Deklarata e Pavarësisë|Deklaratën e Pavarësisë]]. Në zgjedhjet e parakohshme të mbajtura në Kosovë më 12 dhjetor 2011 fiton PDK-ja në krye me Hashim Thaçin dhe përsëri rizgjedhet kryeministër për mandatin 2011-2014. Kryeministri ka deklaruar se derisa qeveria e kaluar në krye me të kishte qëllim shpalljen e Kosovës shtet të pavarur, tashmë kjo qeveri e rizgjedhur ka qëllim integrimin e shtetit të Kosovës në mekanzimat më të rëndësishëm ndërkombëtar
si [[NATO]], [[BE]], [[OKB]], etj.
== Si president i Kosovës ==
Thaçi u zgjodh President i Kosovës në shkurt të vitit 2016, dhe mori detyrën më 7 prill 2016.<ref name="bbc_08-04-2016">{{Cite web |title=Kosovo's Hashim Thaci: From guerrilla leader to president |last=Delauney |first=Guy |work=[[BBC News]] |language=en |date=8 prill 2016 |access-date=25 qershor 2020 |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-35984823 }}</ref>
Gjatë presidencës së tij Thaçi ishe pro ratfikimit të demarkacionit me [[Mali i Zi|Malin e Zi]].<ref>https://www.trt.net.tr/shqip/ballkani/2018/01/09/kosove-presidenti-thaci-kerkon-ratifikimin-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-884675
</ref> Ratfikim ky i cili nuk ishte pa pasoja për banorët si rezultat Kosova humbi territor sipas ekspertëve<ref>https://www.periskopi.com/ekspertet-kosova-humb-territor-mali-zi-fiton-territor-per-70-44-kilometra-shume/</ref> dhe në vitin 2020 në pikën kufitare në Qakorr dhe ne fshatin Llukë forcat malazeze kanë dëbuar banorët nga vendbanimet.<ref>{{Cite web |url=http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=21 korrik 2020 |archive-date=21 korrik 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721145941/http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://telegrafi.com/lajci-forcat-malazeze-po-debojne-banoret-e-fshatit-lluke-pasojat-e-demarkacionit-kane-filluar/</ref>
Në vitin [[2020]] ish-këshilltari për Siguri Kombëtare i Presidentit amerikan [[Donald Trump]], John Bolton, tha se presidenti i Kosovës Hashim Thaçi dhe ai i Serbisë [[Aleksandar Vuçiç|Aleksandar Vuçiq]] ishin ideatorët për shkëmbimin e terriotereve ndërmjet Kosoves dhe Serbise që do të thotë dhënien e Veriut dhe marrjen e Luginës së Preshevës<ref>https://abcnews.al/bolton-ideja-e-shkembimit-te-territoreve-erdhi-nga-thaci-e-vucic/</ref> Kurse për opinionin publik Thaçi është shprehur disa herë se ishte pro bashkimit me Luginën e Preshevës dhe kundër ndarjes dhe shkëmbimit të terriotoreve.<ref>https://www.trt.net.tr/shqip/ballkani/2018/08/28/kosove-thaci-po-bashkimit-me-luginen-jo-ndarjes-dhe-shkembimit-te-territoreve-1039276</ref>
Po ashtu më [[24 qershor]] të vitit [[2020]] Hashim Thaçi është akuzuar nga Gjykata e Hagës për krime lufte ku edhe u intervestua rreth katër ditë rresht.<ref>https://balkaninsight.com/2020/06/24/hashim-thaci-akuzohet-per-krime-lufte/?lang=sq</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=txm5F3XeCe0|Dosjet Speciale – Historia e bashkepunimit te Serbise me Gjykaten Speciale]</ref>
== Referime ==
{{ref}}
{{Kryeministrat e Kosovës|state=expanded}}
{{DEFAULTSORT:Thaçi, Hashim}}
[[Kategoria:Lindje 1968]]
[[Kategoria:Ministra të Punëve të Jashtme të Kosovës]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Përfaqësues politikë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Skënderaj]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës]]
[[Kategoria:Kryeministra të Kosovës]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Të akuzuarit nga Dhomat e Specializuara të Kosovës]]
[[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]]
[[Kategoria:Kryetarë të Partisë Demokratike të Kosovës]]
82l10j4vc6yl5egx1x90vezt54ez00f
2939390
2939382
2026-04-07T23:35:16Z
Shqiperia2000
65435
2939390
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Hashim Thaçi
| image = Hashim Thaçi official portrait.jpg
| image_size = 250px
| office = [[Kryetari i Kosovës|Presidenti i Kosovës]]
| term_start = 7 prill 2016
| term_end = 5 nëntor 2020
| predecessor = [[Atifete Jahjaga]]
| successor = [[Vjosa Osmani]] (në detyrë)
| office2 = [[Lista e Kryeministrave të Kosovës|Kryeministër i Kosovës]]
| term_start2 = 9 janar 2008
| term_end2 = 9 dhjetor 2014
| predecessor2 = [[Agim Çeku]]
| successor2 = [[Isa Mustafa]]
| office3 = Zëvendëskryeministër i Kosovës
| term_start3 = 12 dhjetor 2014
| term_end3 = 7 prill 2016
| predecessor3 = [[Behgjet Pacolli]]
| successor3 = [[Hajredin Kuçi]]
| office4 = Ministri i Punëve të Jashtme
| term_start4 = 12 dhjetor 2014
| term_end4 = 7 prill 2016
| predecessor4 = [[Enver Hoxhaj]]
| successor4 = [[Petrit Selimi]] (në detyrë)
| office5 = Udhëheqës i [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike]]
| term_start5 = 1999
| term_end5 = 26 shkurt 2016
| predecessor5 = Pozitë e krijuar
| successor5 = [[Kadri Veseli]]
| birth_date = [[24 prill]] [[1968]]
| birth_place = [[Skënderaj]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavi]]<small>(tani [[Kosova|Kosovë]])</small>
| death_date =
| death_place =
| nationality = Shqiptar
| profession = Politikan
| party = [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]] <small>(Para vitit 1999)</small><ref>https://www.gazetaexpress.com/lajme/vitin-1992-thaci-ne-konference-me-aktivistet-e-ldk-se-141495?archive=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170831134932/http://www.gazetaexpress.com/lajme/vitin-1992-thaci-ne-konference-me-aktivistet-e-ldk-se-141495/?archive=1 |date=31 gusht 2017 }} Gazeta Express, "Vitin 1992: Thaçi në konferencë me aktivistët e LDK-së" 2015-11-01</ref><br>[[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]] <small>(1999–2016)</small><br>I pavarur <small>(2016-aktiv)</small>
| website =
| signature = Hashim Thaçi (nënshkrim).svg
| signature_madhësia=
| signature_përshkrim=
| Emblema = Seal of the President of Kosovo.svg
| Emblema_madhësia =
| Emblema_përshkrim =
|}}
'''Hashim Thaçi''' (i lindur më 24 prill 1968) është [[Kryetari i Kosovës|presidenti i katërt i Republikës së Kosovës]]. Ai ishte [[Lista e Kryeministrave të Kosovës|kryeministri i parë]] i [[Kosova|Kosovës]] së pavarur, [[Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës|Ministër i Jashtëm]] dhe Zëvendëskryeministër në kabinetin e ri të kryesuar nga [[Isa Mustafa]], i cili mori detyrën më 12 dhjetor 2014. Thaçi ishte gjithashtu kreu i [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK). Ai u ngrit në rend të parë si kreu politik i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK). Ndërkohë, ai shërbeu gjithashtu si kreu i një qeverie të përkohshme në fund dhe menjëherë pas luftës në vitin 1999.
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Hashim Thaçi ka lindur në fshatin [[Buroja|Burojë]], [[Skënderaj|Skenderaj]], [[Republika Socialiste e Serbisë]].<ref>[http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b180208_e.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304190319/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b180208_e.html|date=4 mars 2016}}[http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b180208_e.html "CRIMINAL CHARGES FILED AGAINST TACI {sic}, SEJDIU, KRASNICI"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304190319/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b180208_e.html|date=4 mars 2016}}.</ref><ref>[http://www.pecat.co.rs/2010/12/dosije-hasima-tacija/ "Dosije Hašima Tačija"].(Dosja Hashim Taçi (sërbisht ) Pecat. 23 dhjetor 2010.</ref> Skenderaj ndodhet në luginën e [[Drenica|Drenicës]], një rajon historik rezistent ndaj sundimit serb.<ref name=":0">[[Hashim Thaçi#CITEREFEncyclopædia Britannica2009|Encyclopædia Britannica 2009]], faqe. 107</ref> Drenica do të bëhet vendlindja apo vendthemelimi i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) në fillim të viteve 1990.<ref name=":0" />
Thaçi ka studiuar [[Filozofia|filozofi]] dhe [[Historia|histori]] në [[Universiteti i Prishtinës (1969–99)|Universitetin e Prishtinës]]. Në vitin 1993, ai jetonte në [[Zvicra|Zvicër]], ku u bashkua me grupin e emigrantëve politikë shqiptarë. Ai regjistroi për studime pasuniversitare në [[Universiteti i Zyrihut|Universitetin e Zyrihut]] në departamentet e historisë dhe marrëdhënieve ndërkombëtare dhe më vonë u largua.<ref>[http://zeri.info/aktuale/78424/a-e-ka-kryer-fakultetin-ne-zvicer-hashim-thaci-video/ "A e ka kryer fakultetin në Zvicër Hashim Thaçi?]</ref><ref>[http://www.gazetadita.al/thaci-nuk-eshte-themeluesi-i-uck-dhe-nuk-ka-diplome-nga-universiteti-i-zyrihut/ "Thaçi nuk është themeluesi i UÇK dhe nuk ka diplomë nga Universiteti i Zyrihut"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201002085731/http://www.gazetadita.al/thaci-nuk-eshte-themeluesi-i-uck-dhe-nuk-ka-diplome-nga-universiteti-i-zyrihut// |date=2 tetor 2020 }}.</ref>
== Aktiviteti Politiko-Ushtarak 1990 - 1997 ==
Pas diplomimit Hashim Thaçi filloi të merret në mënyrë aktive me organizimin e lëvizjes studentore për shpalljen e pakënaqësisë me pushtetmbajtësit e asaj kohe. Nga ilegaliteti kalon në [[Zvicra|Zvicër]] ku vazhdon më tej veprimtarin e tij kundër okupimit serb në Kosovë si dhe studimet Postdiplomatike në [[Universiteti i Cyrihut|Univeritetin e Cyrihut]].
Në Zvicër, Hashim Thaçi antarësohet në [[Lëvizja Popullore e Kosovës|Lëvizjen Popullore të Kosovës]], organizatë politike e cila mori vendimin për themelimin e UÇK-së. Si i dërguar nga LPK-ja,
Hashim Thaçi, angazhohet në krijimin e lidhjeve me grupet e armatosura që asokohe vepronin në Drenicë të kryesuara nga [[Adem Jashari|Adem]] dhe [[Hamëz Jashari]]. Kështu ai disa herë hyn në Kosovë ilegalisht dhe vendos lidhjet me grupin e armatosur, nga bërthama e të cilit më vonë do të krijohet Shtabi i Zonës Operative të Drenicës në kuadër të [[UÇK]]-së. Pas themelimit të UÇK-së, policia serbe dështon në përpjekjet për ta burgosur më 1993. Ne kete periudhe ai eshte ndjekur nga policia serbe bashke me shokun e tij te jetes Xhelalin alias Xhelen me te cilin kishte kaluar vitet me te mira te jetes se tij.
Gjatë kësaj periudhe sa ishte në Perëndim, z. Hashim Thaçi shpesh herë kthehet ilegalisht në Kosovë, për t’i forcuar formacionet e UÇK-së në terren. Në vitin 1997, Hashim Thaçi merr pjesë në një nga aksionet e UÇK-së, para shfaqjes së saj publike ku së bashku me [[Adem Jashari]]n dhe të tjerë, sulmojnë stacionin policor të [[Drenas]]it. Për këtë shkak, Hashim Thaçi dënohet 10 vjet burg në mungesë nga Gjykata e Qarkut në [[Prishtinë]]. I dënuar në të njëjtin proces nga kjo gjykatë me 20 vite burg, ishte edhe komandanti legjendar [[Adem Jashari]].
== Lufta Çlirimtare 1998-1999 ==
Hashim Thaçi ishte drejtues politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Këtë post ia besoj Shtabi i Përgjithshëm i [[UÇK]]-së. Postin e mbajti deri më 19 shtator 1999, kur UÇK-ja u transformua në [[TMK]].
Gjatë Konferencës Ndërkombëtare për Kosovën, të mbajtur në Rambuje të [[Francë]]s, nga 6 deri më 22 shkurt 1999, Hashim Thaçi ishte Kryesues i Delegacionit të Kosovës. Konferenca përfundoi në [[Paris]] më 18 mars 1999, ku pas nënshkrimit të palës shqiptare, iu hap rruga intervenimit ushtarak të [[NATO|NATO-s]] për Kosovën.
Në mars 1999 z. Hashim Thaçi ishte Kryeministër i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës (Qeveria e Unitetit).
== Aktiviteti në bërjen e Shtetit të Kosovës 1999 - 2007 ==
Pas luftës, si Kryeministër i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës, z. Hashim Thaçi udhëhoqi negociatat me faktorin ndërkombëtar dhe është nënshkrues i Marrëveshjes për Transformimin e UÇK-së në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK).
Me fillimin e punës së Këshillit të Përkohshëm Administrativ (KPA), si strukturë e përbashkët qeverisëse me misionin e OKB-së në Kosovë (UNMIK), ishte anëtar i këtij Këshilli prej janarit 2000, deri në zgjedhjet e para parlamentare 2001.
Në tetor të vitit 1999 së bashku më bashkëmendimtarët e tij të [[Lëvizja Popullore e Kosovës|LPK-së]], e themeloi Partinë e Progresit Demokratik të Kosovës (PPDK), ndërsa në Kuvendin e Parë Zgjedhor (2000), z. Hashim Thaçi zgjidhet kryetar i Partisë Demokratike të Kosovës, (PDK). Z. Hashim Thaçi u rizgjodh kryetar i PDK-së edhe në Kuvendin e Dytë (2002) dhe të Tretë Zgjedhor (2005).
Në tri legjislatura të Kuvendit të Kosovës është zgjedhur deputet. Është lideri politik me numër më të madh të votave në zgjedhjet parlamentare të viteve 2007 dhe 2010 në Kosovë.
Prej vitit 1999, z. Hashim Thaçi ka afirmuar dhe mbrojtur çështjen e Kosovës me shumë ligjërata dhe fjalime, në dhjetëra universitete dhe institute prestigjioze të vendeve Perëndimore. Në shtypin vendor, rajonal dhe atë ndërkombëtar ka botuar shkrime dhe artikuj të shumtë.
Gjatë procesit negociator (2005 – 2007), të udhëhequr nga i Dërguari i Posaçëm i OKB-së, Presidenti [[Martti Ahtisaari]], z. Hashim Thaçi ishte anëtar i Ekipit të Unitetit. Dokumenti i Ahtisaarit rezultoi me propozimin gjithpërfshirës për Pavarësinë e Kosovës.
== Zgjedhja Kryeministër dhe Shpallja e Shtetit të Kosovës 2008 ==
Pas fitores së Partisë Demokratike të Kosovës në zgjedhjet parlamentare të 17 nëntorit 2007, z. Hashim Thaçi u zgjodh Kryeministër i Qeverisë së Kosovës, më 9 janar 2008.
Me 17 shkurt 2008, Kryeministri Hashim Thaçi në Kuvendin e Kosovës lexon deklaratën e pavarësisë së Kosovës, ndërsa pas votimit nga ana e deputetëve të deklaratës, Kryetari i Parlamentit e shpall Kosovën shtet të pavarur dhe demokratik, ku më pas të gjithë deputetët prezent e nënshkruan [[Deklarata e Pavarësisë|Deklaratën e Pavarësisë]]. Në zgjedhjet e parakohshme të mbajtura në Kosovë më 12 dhjetor 2011 fiton PDK-ja në krye me Hashim Thaçin dhe përsëri rizgjedhet kryeministër për mandatin 2011-2014. Kryeministri ka deklaruar se derisa qeveria e kaluar në krye me të kishte qëllim shpalljen e Kosovës shtet të pavarur, tashmë kjo qeveri e rizgjedhur ka qëllim integrimin e shtetit të Kosovës në mekanzimat më të rëndësishëm ndërkombëtar
si [[NATO]], [[BE]], [[OKB]], etj.
== Si president i Kosovës ==
Thaçi u zgjodh President i Kosovës në shkurt të vitit 2016, dhe mori detyrën më 7 prill 2016.<ref name="bbc_08-04-2016">{{Cite web |title=Kosovo's Hashim Thaci: From guerrilla leader to president |last=Delauney |first=Guy |work=[[BBC News]] |language=en |date=8 prill 2016 |access-date=25 qershor 2020 |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-35984823 }}</ref>
Gjatë presidencës së tij Thaçi ishe pro ratfikimit të demarkacionit me [[Mali i Zi|Malin e Zi]].<ref>https://www.trt.net.tr/shqip/ballkani/2018/01/09/kosove-presidenti-thaci-kerkon-ratifikimin-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-884675
</ref> Ratfikim ky i cili nuk ishte pa pasoja për banorët si rezultat Kosova humbi territor sipas ekspertëve<ref>https://www.periskopi.com/ekspertet-kosova-humb-territor-mali-zi-fiton-territor-per-70-44-kilometra-shume/</ref> dhe në vitin 2020 në pikën kufitare në Qakorr dhe ne fshatin Llukë forcat malazeze kanë dëbuar banorët nga vendbanimet.<ref>{{Cite web |url=http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=21 korrik 2020 |archive-date=21 korrik 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721145941/http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://telegrafi.com/lajci-forcat-malazeze-po-debojne-banoret-e-fshatit-lluke-pasojat-e-demarkacionit-kane-filluar/</ref>
Në vitin [[2020]] ish-këshilltari për Siguri Kombëtare i Presidentit amerikan [[Donald Trump]], John Bolton, tha se presidenti i Kosovës Hashim Thaçi dhe ai i Serbisë [[Aleksandar Vuçiç|Aleksandar Vuçiq]] ishin ideatorët për shkëmbimin e terriotereve ndërmjet Kosoves dhe Serbise që do të thotë dhënien e Veriut dhe marrjen e Luginës së Preshevës<ref>https://abcnews.al/bolton-ideja-e-shkembimit-te-territoreve-erdhi-nga-thaci-e-vucic/</ref> Kurse për opinionin publik Thaçi është shprehur disa herë se ishte pro bashkimit me Luginën e Preshevës dhe kundër ndarjes dhe shkëmbimit të terriotoreve.<ref>https://www.trt.net.tr/shqip/ballkani/2018/08/28/kosove-thaci-po-bashkimit-me-luginen-jo-ndarjes-dhe-shkembimit-te-territoreve-1039276</ref>
Po ashtu më [[24 qershor]] të vitit [[2020]] Hashim Thaçi është akuzuar nga Gjykata e Hagës për krime lufte ku edhe u intervestua rreth katër ditë rresht.<ref>https://balkaninsight.com/2020/06/24/hashim-thaci-akuzohet-per-krime-lufte/?lang=sq</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=txm5F3XeCe0|Dosjet Speciale – Historia e bashkepunimit te Serbise me Gjykaten Speciale]</ref>
== Referime ==
{{ref}}
{{Kryeministrat e Kosovës|state=expanded}}
{{DEFAULTSORT:Thaçi, Hashim}}
[[Kategoria:Lindje 1968]]
[[Kategoria:Ministra të Punëve të Jashtme të Kosovës]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Përfaqësues politikë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Skënderaj]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës]]
[[Kategoria:Kryeministra të Kosovës]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Të akuzuarit nga Dhomat e Specializuara të Kosovës]]
[[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]]
[[Kategoria:Kryetarë të Partisë Demokratike të Kosovës]]
gwjfdg3jtzba979alv1ddf206udjg7h
Tahir Sinani
0
24377
2939292
2898108
2026-04-07T12:47:22Z
~2026-21540-89
185887
2939292
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military person
| name = Tahir Sinani
| image =
| image_size = 250px
| caption =
| birth_date = 25 Maj 1964
| birth_place = [[Gri]], afër [[Njësia administrative Bujan|Bujanit]], rrethi i [[Tropojë]]s, [[Republika Popullore e Shqipërisë]]
| death_date = 29 Korrik 2001
| death_place = afër [[Gostivari]]t, [[Republika e Maqedonisë]], (sot [[Maqedonia e Veriut]])
| nickname =
| birth_name =
| allegiance = *[[Skeda:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]
*[[File:TMK KPC.svg|30px]] [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës|Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]
*[[Figura:UCPMB logo.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]]
*[[Figura:Uck_Nla_logo.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]]
| branch =
| serviceyears = 1998 – 2001
| rank = [[Komandant]]
| servicenumber =
| unit = *Brigada 121 ([[Pashtrik]], [[Kosovë]])
*Brigada 116 ([[Maqedoni]])
| commands = *Zona Operative e [[Pashtriku|Pashtrikut]] ([[Kosovë]])
*Zona e Tretë Operative ([[TMK]])
| battles = *[[Lufta e Kosovës]]
*[[Beteja e Pashtrikut]]
*[[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Lufta në Luginën e Preshevës]]
*[[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]]
| battles_Label =
| awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes)
| relations =
| laterwork =
}}
'''Tahir Sinani''' ([[25 Maj]] [[1964]] – [[29 Korrik]] [[2001]]), i njohur si “''Tahir Kosova''” apo “''Tahir Tetova''” ishte një oficer i [[Ushtria shqiptare|Ushtrisë së Republikës së Shqipërisë]] dhe komandant i shquar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së), i cili mori pjesë në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]], në [[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Luftën e Luginës së Preshevës]] dhe në [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftën e vitit 2001 në Maqedoni]]. Gjatë luftës në Kosovë, ai ishte komandant i Zonës Operative të Pashtrikut dhe në atë kohë mori pjesë në [[Beteja e Pashtrikut|Betejën e Pashtrikut]]. Gjatë luftës së vitit 2001 në Maqedoni, Tahir Sinani ishte komandant i Brigadës 116 të [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]]. Lindi më [[25 maj]] [[1964]] në fshatin Gri, afër Bujanit, rrethi i Tropojës në Shqipëri dhe ra dëshmorë më [[29 korrik]] [[2001]] në vendin e quajtur "Zabeli i Kukulit" afër qytetit të Gostivarit, gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Maqedoni]].
Tahir Sinani gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]] ishte njëri ndër komandantët më aktivë të Zonës Operative të Pashtrikut dhe më pas emërohet Komandant i Zonës së Tretë Operative të [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës|Trupave të Mbrojtjes së Kosovës (TMK-së)]], si dhe më vonë iu bashkua [[UÇPMB|UÇPMB-së]] ku mori pjesë në [[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Luftën e Luginës së Preshevës]]. Gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Republikën e Maqedonisë]], Tahir Sinani iu bashkua radhëve të [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]] dhe u emërua komandant i Brigadës 116. Më 29 korrik 2001, Tahir Sinani sëbashku me 4 luftëtarët e tij e humbi jetën në aksident të rastit duke përgaditur armatimin e sofistikuar të minave me telekomandë kundër armikut, në zonat malore të Gostivarit dhe malit Korab në vendin e quajtur "Zabeli i Kukulit". Më 24 maj të vitit 2002, trupi i dëshmorit Tahir Sinani varroset në Varrezat e Dëshmorëve në Landovicë të Prizrenit ku përjetësisht pushon sëbashku me dëshmorët e tjerë të kombit.
== Shiko edhe ==
* [[Lufta e Kosovës]]
* [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]]
== Burime ==
[[Kategoria:Lindje 1964]]
[[Kategoria:Vdekje 2001]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Njerëz nga Malësia e Gjakovës]]
[[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]]
[[Kategoria:Njerëz nga Malësia e Gjakovës]]
[[Kategoria:Dëshmorë shqiptarë]]
23qhi63qsm6rcyrrpe24r8zl1a8xvmw
2939295
2939292
2026-04-07T13:07:53Z
Fallbackintoreality
102113
Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-21540-89|~2026-21540-89]]) dhe riktheu versionin 2898108 nga Leutrim.P: mungojnë burimet
2939295
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military person
| name = Tahir Sinani
| image =
| image_size = 250px
| caption =
| birth_date = 25 Maj 1964
| birth_place = [[Gri]], afër [[Njësia administrative Bujan|Bujanit]], rrethi i [[Tropojë]]s, [[Republika Popullore e Shqipërisë]]
| death_date = 29 Korrik 2001
| death_place = afër [[Gostivari]]t, [[Republika e Maqedonisë]], (sot [[Maqedonia e Veriut]])
| nickname =
| birth_name =
| allegiance = *[[Skeda:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]
*[[File:TMK KPC.svg|30px]] [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës|Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]
*[[Figura:UCPMB logo.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]]
*[[Figura:Uck_Nla_logo.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]]
| branch =
| serviceyears = 1998 – 2001
| rank = [[Komandant]]
| servicenumber =
| unit = *Brigada 121 ([[Pashtrik]], [[Kosovë]])
*Brigada 116 ([[Maqedoni]])
| commands = *Zona Operative e [[Pashtriku|Pashtrikut]] ([[Kosovë]])
*Zona e Tretë Operative ([[TMK]])
| battles = *[[Lufta e Kosovës]]
*[[Beteja e Pashtrikut]]
*[[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Lufta në Luginën e Preshevës]]
*[[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]]
| battles_Label =
| awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes)
| relations =
| laterwork =
}}
'''Tahir Sinani''' ([[25 Maj]] [[1964]] – [[29 Korrik]] [[2001]]) ishte një oficer i [[Ushtria shqiptare|Ushtrisë së Republikës së Shqipërisë]] dhe komandant i shquar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së), i cili mori pjesë në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]], në [[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Luftën e Luginës së Preshevës]] dhe në [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftën e vitit 2001 në Maqedoni]]. Gjatë luftës në Kosovë, ai ishte komandant i Zonës Operative të Pashtrikut dhe në atë kohë mori pjesë në [[Beteja e Pashtrikut|Betejën e Pashtrikut]]. Gjatë luftës së vitit 2001 në Maqedoni, Tahir Sinani ishte komandant i Brigadës 116 të [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]]. Lindi më [[25 maj]] [[1964]] në fshatin Gri, afër Bujanit, rrethi i Tropojës në Shqipëri dhe ra dëshmorë më [[29 korrik]] [[2001]] në vendin e quajtur "Zabeli i Kukulit" afër qytetit të Gostivarit, gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Maqedoni]].
Tahir Sinani gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]] ishte njëri ndër komandantët më aktivë të Zonës Operative të Pashtrikut dhe më pas emërohet Komandant i Zonës së Tretë Operative të [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës|Trupave të Mbrojtjes së Kosovës (TMK-së)]], si dhe më vonë iu bashkua [[UÇPMB|UÇPMB-së]] ku mori pjesë në [[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Luftën e Luginës së Preshevës]]. Gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Republikën e Maqedonisë]], Tahir Sinani iu bashkua radhëve të [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]] dhe u emërua komandant i Brigadës 116. Më 29 korrik 2001, Tahir Sinani sëbashku me 4 luftëtarët e tij e humbi jetën në aksident të rastit duke përgaditur armatimin e sofistikuar të minave me telekomandë kundër armikut, në zonat malore të Gostivarit dhe malit Korab në vendin e quajtur "Zabeli i Kukulit". Më 24 maj të vitit 2002, trupi i dëshmorit Tahir Sinani varroset në Varrezat e Dëshmorëve në Landovicë të Prizrenit ku përjetësisht pushon sëbashku me dëshmorët e tjerë të kombit.
== Shiko edhe ==
* [[Lufta e Kosovës]]
* [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]]
== Burime ==
[[Kategoria:Lindje 1964]]
[[Kategoria:Vdekje 2001]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Njerëz nga Malësia e Gjakovës]]
[[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]]
[[Kategoria:Njerëz nga Malësia e Gjakovës]]
[[Kategoria:Dëshmorë shqiptarë]]
r5pvfprjr195k4d3uxqkwywp98immlo
Wikipedia:Zyra e Ankesave
4
25990
2939379
2933927
2026-04-07T23:03:05Z
Fallbackintoreality
102113
/* Votimi */
2939379
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Zyra e Ankesave/Hyrja}}
__TOC__
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 4
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<section begin="dritare" />
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Grisja e 2të ABUZIVE e Ermal Beqiri nga admin Leutrim.P ==
@[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] (të përmendur në cilësinë e administratorit). Për herë të dytë, më mënyrë abuzive, pa diskutuar më parë, pa hedhur propozime se si mund të përmirësohet, pa e propozuar për grisje, pa e hedhur në votim @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ka grisur faqen mbi [[Ermal Beqiri]]. Kësaj rradhe e ka mbrojtur faqen për të mos lejuar krijimin. U [[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#Grisja ARBITRARE e artikullit mbi Ermal Beqirin|ankova herën e parë këtu,]] por asnjë nga ju nuk u shpreh për veprimin e tij abuziv. Ky person (Beqiri) siç është dokumentuar në artikull - tanimë të grisur për herën e dytë - është person publik dhe ka qenë i përfshirë në disa ngjarje me rëndësi publike/kombëtare madhore, që nga videoja Meta-Prifti, tek skandali mbi tenderat e [[Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit|AKSHIT]], dhe deri tek Durana Tech Park. Shquarsia e tij për këto evente përmendet nga burime të shumta, të pavarura, me kredenciale tepër të larta. Edhe media të huaja si '''''ElPais''''' e kanë përmendur skandalin e AKSHIT. Në grisjen abuzive të herës së dytë ka ofruar si justifikim "''E kam grisur 3 here, perdoruesi i njejte po e rikrijon. Arsyet per mbajtje te tij ose jo jane shteruar te diskutimi me pare, dhe ZA''", por asnjë argument nuk është shterruar, asnjë argument nuk është ofruar, dhe asnjë konsensus nuk është arritur në ankesën time të parë.
Kërkoj:
# '''të dënohet veprimi i administratorit Leutrim.P''' qoftë për grisjen e parë, qoftë për grisjen e dytë, qoftë për mbrojtjen e palegjitimuar ndaj hapjes së artikullit.
# të hiqet mbrojtja/pengesa ndaj krijimit artikullit.
# '''të rikthehet artikulli siç ishte në gjendjen e fundit''', kryesisht punuar prej meje. (kjo me qëllim diskutimin e përmbajtjes së tij: shiko pikat më poshtë)
# '''të diskutohet''' - në faqen e diskutimit të artikullit përkatës - pretendimi i administratorit LeutrimP '''për shquarsinë ose jo''' të Ermal Beqirit'''.'''
# dhe pastaj të diskutohet mënyra e formulimit të fakteve të përmendura nga burime të shumta të pavarura dhe autoritative rreth veprimeve të Ermal Beqirit. (për diskutimin e këtyre pikave është esenciale ta kemi artikullin e grisut të rikthyer duke diskutuar meritat.)
# Kërkoj së fundmi që Leutrim.P, apo edhe dhe aministratorë të tjerë, që mund të kenë konflikt interesi, apo të kenë patur kontakt social apo ekonomik, apo njohje me Ermal Beqirin, apo të jenë të punësuar në ndonjë nga kompanitë e tij, ta deklarojnë atë konflik interesi dhe ta "rekluzojnë" veten dhe të mos marrin pjesë në editimin e biografisë së tij.
# Të dënohet veprimi i tij i fshirjes së faqes së diskutimit, veprim që e bën për të fshehur faktin që unë isha përpjekur të diskutoja paraprakisht mbi meritën artikullit atje. Grisja është bërë me qëllim menjëherë sapo unë hapa këtë diskutim këtu, ja linku i logut https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1422676
# Të dënohet veprimi i tij i bllokimit tim për 3 ditë, https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1422677 më pas i rikthyer/reverted, pa dhënë paralajmërim, dhe pa pritur që unë ta lexoja paralajmërimin.
Theksoj dhe ngre pretendimin se unë solla në artikull vetëm fakte të përmendura nga burime të shumta, autoritative, dhe dytësore, pa lidhje me njëjra tjetrën, përfshirë portale investigative ekselente si Shteg dhe Reporter.al, dhe madje edhe burime të huaja. '''Ndaj është esenciale që diskutimi të bëhet mbi meritën e asaj që ishte shruar dhe është fshirë në mënyrë abuzive.'''
Faleminderit!
[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:09 (CEST) (Ankesa e tansferuar këtu nga [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]])
:Per sa i perket heres se pare jam shprehur dhe i qendroi atij mendimi. Ndersa kete fshirjen e dyte se di sakte se kush e krijoi prape qe e fshiu Leutrim.P. Nese @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] e ka krijuar ndersa ne menyre te njeanshme pa u debatuar dhe mare nje vendim teorikisht ka vepruar gabim. Per sa i perket ceshtjes se tonit te artikullit, bie dakord qe nevojitet nje ton sa me neutral, por edhe se nuk mund te shkruhen artikuj te thelluar mbi personat dhe ceshtjet e aktualitetit. E pranoje se personi ka shquarsi te mjaftueshme, por artikulli pervec se me ton neutral nuk mund te mbushet me akuzat dhe ato qe e akuzon shtypi. Thjesht mund te ekzistoi telegrafikisht, pa u thelluar se artikujt e gazetave dhe webit nuk mund te meren si burime serioze edhe kur shkruan nje gazete e njohur boterore e jo me shqiptare. Nga ana tjeter nuk mund te fshihet nje artikull vetem se nuk ka ton mjaftueshem asnjanes. Se i bie qe artikujve qe u gjendet nje gabim cfardo duhen fshire. Dhe me aq sa di une nuk ka artikuj pa ndonje gabim (perfshi edhe te mite, disa prej te cileve pa modesti jane me te mire se analoget e tyre te huaj). Keto sigurisht i them teorikisht, se nuk e kam lexuar artikullin. megjithate faleminderit personave qe menduan te me perfshinin ne diskutim edhe pse byroja me ka nen vezhgim. Me respekt te ndersjellte [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:59 (CEST)
<div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div>
:-- [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#Grisja%20ARBITRARE%20e%20artikullit%20mbi%20Ermal%20Beqirin Diskutimi i kaluar]. -- Ketu, e jo te Kuvendi. @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]].<br>
Si fillim, përse nuk do të kuptosh se nuk mund të shtosh kërkesa e ankesa te Kuvendi, pasi këtu është hapësira e dedikuar për atë çështje, dhe kur unë i transferoj këtu, ti përsëri vazhdon me zhbërje të veprimeve të mia me kokëfortësi, ndryshoje avazin e vjetër. Nuk mund ta krijosh atë artikull pa diskutim e konsensus ''në stilin Incognito''. Bllokimi nga redaktimi i Kuvendit është shumë i arsyetuar (edhe pse e anulova për arsye teknike), pasi ke shumë herë që bën të njëjtin veprim duke e ditur që s’lejohet dhe ke qenë i njoftuar. Sa për këtë që ke thënë kundër meje, nuk kam çfarë të shtoj. Për artikullin që po mundohesh dëshpërimisht me çdo kusht ta krijosh, e madje luftoje redaktuesin e ri që shtoi përmbajtje aty, s’do të thellohem se i qëndroj asaj që thashë te diskutimi i kaluar. Le ta cilësojnë të tjerët më mirë, sido që të vendoset në interes të Wikipedias dhe lexuesit, unë nuk jam kundër, ndryshime të reja mund të bëhen. Në mënyrën si po sillesh është edhe e vështirë ndonjëherë të diskutohet një çështje siç duhet; [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:GLOBALIST_LIBERTARIAN#Info Info]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:58 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] kur te jeni te disponueshem. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:02 (CEST)
::Qasja agresive dhe imponuese që ka përdoruesi i mësipërm, nuk çon asgjëkundi, konsensusi është (themeli dhe baza) kryesore në Wikipedia, sidomos kur ka qasje normale jo agresive apo imponuese.Thënë kjo mendoj nuk mund të rrimë çdo ditë duke sqaruar në detaje individë me qasje të tillë, ndaj propozoj të merren vendime në të tilla raste që mos na kthehen në preçedentë në të ardhmen. @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]]. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:18 (CEST)
:Thua: '''''"Nuk mund ta krijosh ate artikull pa diskutim e konsensus"''''' . Kjo është absurde, dhe shkon kundër çdo gjëje që është wikipedia. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:06 (CEST)
:Unë i kam hy krejt regjistrave të artikullit dhe diskutimeve të lidhura me këtë çështje. Ju kërkoj falje për tekstin e gjatë. Sa për ta rikujtuar se çka ka ndodhur (citatet janë korrigjuar për gramatikë):
:{{collapse|2=Përmbledhja e ngjarjeve deri tash.|1=
:# Libertarian e krijoi artikullin më 20 shkurt për Ermal Beqirin, atëkohë akoma i njohur për polemikat dhe aferat korruptive në Shqipëri dhe në sektorin e informatikës, që pati para kohësh edhe një karrierë deri diku të suksesshme. Artikulli erdhi me burime të mirëfillta dhe të besueshme, mirëpo toni nuk ishte i shkruar në [[Wikipedia:NPOV|mënyrë neutrale]]; më tepër ka qenë ''konfrontacional'' dhe ''i anuar ndaj një pikëpamjeje të veçantë'' (pra vetëm në kontekst hetimor). Artikulli deri aty pati nevojë për punë, por pati shquarësi të qartë dhe të padiskutueshme, pasi personi është në interes të projektit.
:# Tek diskutimi i Leutrimit kërkon Libertariani një miratim të ndryshimit. Ai ma delegon mua dhe @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], pasi po e dyshon perspektivën e tekstit, duke cekur që "{{!xt|me syrin kritik ndaj tentim-kriminalizimit, nëse nuk ka burime për krime të dokumentuara publikisht, [redaktimet] të zhbëhen}}. Lanceloth, në diskutim cek që "{{!xt|jo kushdo që citohet njq moment për një ngjarje të caktuar duhet të ketë domosdoshm[ër]isht artikull në Wikipedia}}" (praktikisht duke invokuar [[:en:WP:CRYSTALBALL|WP:CRYSTALBALL]]).
:# Dy ditë dhe tre redaktime më vonë, Leutrimi e fshiu, pastaj e riktheu, pastaj e fshiu sërish artikullin në mesnatë. Pa diskutim në FG, pa etiketë, me arsyetim që "{{!xt|mungon shquarësia [për] një artikull të veçantë}}" dhe se përdoruesi krijues "{{!xt|ka një tendencë kriminalizimi të personaliteteve të caktuara, me arsyen se qenkan nën hetime, ne nuk jemi gjykatë apo institucion ligjor}}". Këtu u kapërcye një proces që zakonisht ish vendosur me marrëveshje të përdoruesve, por u mendua si rast i qartë i një personi të pashquar.
:# Vijoi ankesa tek Zyra e Ankesave. Gjatë ankesës së parë, toni i bisedimit del shumë armiqësor. Mes bisedimit, Leutrimi e akuzon Libertarianin që të jetë i afërt me Flladimin (një përdorues që poashtu shpesh ka nxjerrë debate me rrugë pa krye për tema akoma më të imëta se kjo). Flladi i kërkon durim derisa të dalin më shumë detaje, kurse Kleini cek që më e arsyeshme do të ishte "{{!xt|të krijohej një artikull që trajton fenomenin/ngjarjen në tërësi për të cilën akuzohet personi në fjalë}}" (pra ngjarja të ketë një faqe të vetën, kurse personat të ceken veçmas brenda asaj). ''(Pas një krehjeje të burimeve në historik, Beqiri ka më shumë se mjaftueshëm material për një artikull të vet.)''
:# Më 29 mars, Libertarian e rikrijon artikullin. Këtu shumë prej problemeve me perspektivë janë zgjidhur, dhe është i ndarë sipas temës dhe i renditur kronologjikisht sipas atyre që njohim publikisht rreth personit; të mirat dhe të këqijat.
:# Më 2 prill, një person i ri me emrin @[[Përdoruesi:Lowkeyhuman|Lowkeyhuman]] mbishkruan artikullin komplet, dhe e harton një variant pa përmendur ngjarjet për të cilat është nën hetim subjekti. Redaktimi i tij thekson edhe mbulimin e tij në "{{!xt|media të biznesit si ''BusinessMag'' dhe ''Monitor''}}", gjë që nuk është në takt për një enciklopedi, dhe që jep dyshime për autorësinë e tekstit. Këtë e markon edhe si "redaktim i vogël".
:# Më 3 prill, Libertariani e zhbën atë redaktim, duke e quajtur "{{!xt|propagandistik}}". Një përdorues IP e rishkruan redaktimin e Lowkeyhuman-it, ama më keq, më shkurt, dhe me më shumë gabime drejtshkrimore, gjë që ngjall dyshime për shkrim me AI ose thjesht hartim amator.
:# Dy orë pas atij redaktimi, Leutrimi e fshiu artikullin për herë të fundit nën bazën që u rikrijua artikulli i fshirë (edhe pse përmbajtja dalloi prej artikullit paraprak).}}
:Duke i konsideruar ngjarjet më sipër, pikëpamja ime është që ''burimet në media e meritojnë plotësisht shquarësinë e një biografie për Ermal Beqirin'', dhe se Leutrimi u ngut pa argumentuar kundër shquarësisë së artikullit. Aty ka Libertariani të paktën të drejtë, sado me ngulm që po e don artikullin të ekzistojë (rrallë martohet dikush me një artikull kaq shumë). Fatkeqësisht, e kam vërejtë edhe unë që në ca raste, Leutrimi merr hapa të shpejtë, dhe ndonjëherë ngacmon ndonjë gjë delikate. Ka ndodhur me Flladimin, dhe ka ndodhur edhe këtu. Këtu po sfidohet konsensusi disa herë, dhe është një model që po më shqetëson edhe mua pak pasi po e turbullon vendimmarrjen këtu.
:Temat aktuale shpesh marrin mbulim në Wikipedia, edhe pse nuk jemi vetë medium (sigurisht ju kujtohet historia me [[Parashqevi Simaku]]n). Wikipedia u krijua ca muaj para se të ndodhte 9/11 dhe ishte atëkohë vendi më i mirë për të marrë informata për të në kohë reale—''mos të shtiremi sikurse nuk e përdorin njerëzit Wikipedinë ashtu''. Unë e Leutrimi jemi të Kosovës, dhe Libertariani e Lancelothi janë të Shqipërisë, dhe prandaj ka një jobarazi mes njohurive që mund të përdorim për ta gjykuar këtë temë. Ama një xhiro nëpër Google ta mbush kupën me burime të bujshme dhe të mirëfillta rreth personit, prandaj nuk është edhe që ka nevojë të argumentohet ''kundër'' shquarësisë.
:Kjo na sjell tek ''toni i hartimit''. Kam vërejtë për Libertarianin që ka një tendencë me i kafshu redaktorët e tjerë. E kam hasë edhe unë personalisht nëpër artikujt për ca subjekte të ''Big Brother VIP Albania'', ku ka pikëpamje më të zhurmshme dhe agresive ndaj fshirjes së tyre (edhe pse kjo do të ishte punë e FG-së, jo speedydelete). Leutrimi aty me vend ka kritikuar atë praktikë, dhe sado që i ka problemet e tija me vendimmarrje ndonjëherë, këtu ka të drejtë që duhet me më shumë civilitet të trajtohen përdoruesit e tjerë, dhe të orientohemi në mënyrë më bashkëpunëtore.
:Siç kam thënë në diskutimin tek [[Diskutim:Kujtim Mateli#c-Fallbackintoreality-20260402120000-GLOBALIST_LIBERTARIAN-20260401232000|Kujtim Mateli]] para disa ditësh, jemi në projektin më të madh grupor në botë. Ne punojmë sipas parimit të [[Wikipedia:Mirëbesimi|mirëbesimi]]t, dhe nëse mungon mirëbesimi, atëherë komplet bie poshtë bashkëpunimi mes redaktorëve.
:Kur toni i artikullit del konfrontues, mos e fshij krejt artikullin por rishkruaje, dhe të qartësohet mes redaktorëve në faqen e diskutimit, në vend se të griset pa kurrfarë marrëveshjeje. Në vend se të llogarisim nënmotive të këqija prapa secilit përdorues, më e arsyeshme është të pyesim "{{Xt|si është duke e ndihmuar projektin përmes këtij veprimi?}}" Nuk është veç për hajt. Zakonisht vepron njeriu duke menduar se është në të drejtën, e pastaj del nuanca si këtu. Me të vërtetë dalin njerëzit më të kuptueshëm në të dyja anët nëse llogaritet mirëbesimi si parim fillestar. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 4 prill 2026 02:41 (CEST)
::Mendimi im për njohushmërinë e Ermal Beqirit (fus dhe intuitën njerëzore këtu timen) nuk mendoj se ka njohushmërinë e duhur dhe llogjikshme për të patur faqe në Wikipedia, pra të shtrirë në kohë, në të kundërt,nëse është konsensusi i duhur të rikthehet si artikull athere meqë është ky ngulm i madh nga nje editor që minimumi nuk ka llogari të regjistruar... dhe me shumë gjasa ( pa dashur te spekuloj) thjesht hamendësim nga toni dhe agresiviteti në të shkruar,mund të jetë Flladimi, po futemi në një vorbull të gjatë e pakuptimtë. Sa për @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], nuk e shoh qasjen e tij të nxituar, thjesht duke mos patur editorë aktivë të shumtë zgjedh mënyrën e tij që duket e shpejtë por jo se nuk është efikase ( nën optikën time). Tema të tilla në këtë formë dhe të zgjatura na çojnë në preçedentë jo fort të mira në të ardhmen. Ky është mendimi im final rreth kësaj teme. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 4 prill 2026 02:59 (CEST)
:::E kuptoj pse ngutet. Wikipedia është përherë një projekt në ndërtim e sipër, dhe me shumë asfalt që duhet me u shtru. Qasja e tij aty është: merre vëmendjen e personave që munden me kontribu ma s'miri, apo merru vet me të ama pa shpenzuar tepër kohë në një temë të veçantë.
:::Për temën e subjektit të artikullit, fakti që nuk pajtohesh me shquarësinë e artikullit është ''pikërisht'' pse u dashtë me u vendosë një diskutim për shquarësinë e tij n'FG—pasi ka mendime kundërshtare. Prapë del dëmi që u shkaktua t'u e trajtu pashquarësinë si të mirëqenë, dhe t'u e fshi artikullin për shkak se autori krijues "ka një tendencë kriminalizimi". Kjo është dashtë me u sjellë direkt para Libertarianit si ''vërejtje''. Është diçka që vërehet nëpër disa artikuj, qysh thotë Kleini, jo vetëm ky.
:::[[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#c-Flladimi-20260223004600-Klein Muçi-20260222233000|Në diskutimin e mëparshëm]], Flladi ka shfaqë kundërshtim për sa i përket thellimit në temë dhe qëndrueshmërisë së burimeve, prandaj nuk kam naj parandjenjë që Libertariani kish argumentu ''kundër'' vetvetes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 4 prill 2026 03:12 (CEST)
:::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] Nga e nxore kete mendim se jam perfshire ne debate, kur deri me 28 mars (per nje muaj) zoteria e tij Leutrim.P me kishte bllokuar se isha shprehur per ankesen e dyte te @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave#Ankes%C3%AB_ndaj_Leutrim.P_-_Stalking Ankesë ndaj Leutrim.P - Stalking Ankesë ndaj Leutrim.P - Stalking] per kete koment [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Zyra_e_Ankesave&oldid=2904907 e ka pergjithesisht jo individualisht] qe mund ta vleresoni edhe vete nese perputhet me [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1414872 arsyen qe perdor] (''Sulme personale ndaj përdoruesve të tjerë: Perdoruesi vazhdon me gjuhen e urrejtjes edhe kur ne ofrojme sqarime te qarta per problemet qe ai / te tjere kane. Problemi tjeter eshte agravimi I perdoruesve te rinj ndaj nesh kur japim spjegime duke i lajthituar ata ne nje loje agresive ndaj nesh per te mos na respektuar e fyer duke tentuar ta ulur imazhin tone dhe percmoj punen qe ne bejme ne tere wikipedian, ne raste kur as nuk ka te beje asgje me Flladmin ai inkuadrohet me nje gjuhe Cinike e Ta...''). [Sqarimet e qarta te Leutrim.P jane thjeshte mbyllje goje, per ta ditur ata qe impresionohen nga keto viktimizime] Ndersa per sa i perket pjeses se clirimit te bllokimit, nuk kam pasur deshire te kontribuoj se ne fund eshte e qarte se '''shkembi nuk levrohet'''! Edhe pse nuk kishte asnje justifikim per tme bllokuar, dhe sa per ate se une jam debatues i ashper jam vetem me Leutrim.P dhe Klein Muçin dhe menyren e tyre se si jane sjelle me mua dhe gjithe wikipedine. Por duke qene se je nje varur nga keta dy, po te sqaroje qe te krijosh nje gjykim tendin. Por pavaresisht se sipas rregulloreve nuk mund te bllokohet nje person me te cilin je ne debat ose eshte ankuar kjo nuk ka rendesi per personat ne fjale, une u ul autoritetin... keshtu qe duhem perjashtuar... [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:49 (CEST)
::::E thashe si hipotezë jo si fakt, dhe jo personale ndaj të tjerëve, sa për pjesën që " jami varur nga këta të dy" e ke ekstra gabim! Ka dhe diskutime dhe debate, por e rëndësishme është të ketë mirekuptim dhe jo agresivitet & imponim. Gjithë të mirat! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:54 (CEST)
Unë kam përshtypjen që kam folur mjaftueshëm për këtë çështje [[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#Grisja ARBITRARE e artikullit mbi Ermal Beqirin|herën e parë]]. Disa herë të tjera më pas ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Të lutem zhbëje krijimin "User Page"|1]]; [[Stampa diskutim:Autorë shqiptarë|2]]) e kam këshilluar përdoruesin GLOBALIST LIBERTARIAN të reflektojë mbi qasjen e tij në lidhje me komunitetin dhe të diversifikojë tematikat e redaktimeve të tij që të mos ngrejë dyshime për [[w:en:WP:AGENDA|WP:AGENDA/WP:NOTSCANDAL]]. Këtë e thashë më së shumti pasi pashë [[Special:Permalink/2916876|gjendjen aktuale të artikullit mbi Unazën e Madhe të Tiranës]] i cili përmban vetëm dy rreshta ku njëri i dedikohet përsëri akuzave nga SPAK. Që nga ajo kohë është e vërtetë se kontributet e tij janë diversifikuar në tematikë por në pikën që gjendemi mendoj se është më mirë të gjykohet nga ndonjë administrator tjetër i papërfshirë më parë në këto diskutime. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2026 01:54 (CEST)
:E falënderoj Fallbackintoreality, për përmbledhjen që e bën më të lehtë ngjarjen për tu kuptuar nga të tjerët. Përmbledhje shumë e saktë, pa mungesa dhe i mirëpres kritikat. Edhepse në një pjesë më të vogël nuk pajtohem me ato që ke konstatuar, disa elemente nuk i përdori si argument gjatë diskutimeve, pasi jam i rezervuar dhe preferoj të qëndroj larg spekulimeve. Mundohem që këtu të paraqes vetëm ato që janë fakte, sepse nuk mund të kaloj në teza hipotetike dhe të ndërmarr vendime/veprime mbi to. <br>
:Veproj me praktika sa më efikase, dhe jo domosdoshmërisht me saktësi nanometrike. Vendimi merret pas cilësimit të shumë kritereve dhe konsensusit; nëse shumica nuk e kalojnë atë filtrin e shquarësisë/njohushmërisë/arsyes për të pasur artikull, mund të griset. <br>
:Je thirrur në disa raste, po ashtu edhe Libertariani, ''ka shquarësi, ka burime..''. Pati ose jo burime, nëse ekzistenca e artikullit është e diskutueshme, është mirë të fokusoheni aty dhe të argumentoni ekzistencën e tij, dhe jo përmbajtjen. Shqyrtimi duhet bërë nga lartë-poshtë dhe jo e kundërta. Unë që nga fillimi kam kontestuar ekzistencën, që më pas të mund të cilësohej përmbajtja, e cila po ashtu doli të kishte tendencë në mënyrën e përpilimit, prandaj e grisa. <br>
:Nuk jam marrë shumë me biografitë, përveç atyre që më duhet të merrem. Shumë veprimtarë të mëdhenj i kanë kushtuar jetën një profesioni/veprimtarie që kanë një artikull në Wikipedia. Çdo person që është në vëmendje të mediave për disa javë ose muaj nuk meriton domosdoshmërisht një artikull, sepse nuk ka përmbajtje të mjaftueshme të faktueshme për të, dhe do të kalohej në përmbajtje spekulative ose të trilluar nga vetë shkruesi për ta mbushur faqen, pa folur për përmbajtjet nga mediat, që shpeshherë edhe ato vetë janë të diskutueshme. Gjithashtu mund të trajtohej për fshirje pas një kohe, kur më të mos ketë shumë vëmendje mediatike. Ka dhjetra rregullore në WikiEn që parandalojnë krijimin e artikujve mbi këto baza. <br>
:Kam të paktën 100 arsye pse duhej grisur. Kështuqë bëj thirrje të kalohet te pjesa; A të mbahet ose jo? Nëse po! Si mund të jetë përmbajtja, dhe a pretendon shkruesi të ketë autorësi/pronësi të artikullit duke kufizuar redaktimin nga të tjerë (duke mirëkuptuar kontestin e redaktimeve në rast kur janë të pabaza). Dhe kërkesat në formë liste si më lartë nga Libertariani, do duhej një qasje ndryshe ndaj nesh apo jo?. Presim një mendim të paanshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 prill 2026 10:07 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] Ti je i lirë ta shtosh përmbajtjen e artikullit [[Unaza e Madhe e Tiranës|Unaza e madhe e tiranë]]<nowiki/>s. Unë informacionin që shtova e shtova me burime të besueshme, në mënyë konçize, pa bërë editorializime apo shtrembërime. Të lutem gjyko mbi meritat e asaj që kam shtuar unë. Ti po deshe zgjeroje më tej artikullim me ato që do ti.
:Për sa i përket redaktimeve të mia, ato janë në fakt të larmishme, po ashtu akuza jote për Bias timin është boshe. Ja disa artikuj të krijuar nga unë (gjykoni vetë mbi cilësin e punimeve të mia dhe atyre të kontributorit mesatar): [[Jiang Xueqin]]. ''[[The Gospel Hoax]] [[The Manipulated Man]] [[Vitamin C and Cancer]] [[Nicholas Agar]] [[John Mearsheimer]] [[Against Democracy (libër)]]'' Por ti Klein Muçi ose nuk je i vëmendshëm, ose e bën qëllimisht për të hequr vëmendjen nga thelpi dhe duke e devijuar diskutimin në debate të kota.
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] Unë nuk kam më se ctë shkruaj. Unë mendoj se pikat që kam paraqitur më sipër janë vetë evidente. Dua që të diskutohet në faqen e diskutimit të artikullit përkatës, dhe të diskutohet mbi meritat e përmbajtjes. Vetëm duke patur para syve atë që unë kisha shkruar mund të diskutohet mbi meritat. Jam PRO që artikulli të diskutohet edhe me elemente të tjera biografike të Beqirit. Por ju lutem rikthejeni.
:@Të gjtihë të interesuarve: Nëse ju nuk ndiqni politikat e Wikipedias, unë nuk kam çfarë kontribuoj më në këtë Wikipedia. Megjithatë pasi të shoh nëse ju do ta riktheni artikullin/faqen apo jo, dhe nëse do lejoni ose jo që diskutimi të bëhet mbi meritat e përmbajtjes tek faqja e diskutimit përkatës, sipas politikave të Wikipedisë, '''unë do ta sjell në vëmendje këtë diskutim edhe tek Meta.Wiki.''' E di që mund të mos arrijë gjë, por '''për dokumentim do ta sjell në vëmendje të tyre''' faktin e grisjes arbitrare, dhe grisjes po ashtu të faqes së diskutimit të artikullit, ku unë e kisha hapur diskutimin jo një herë por dy herë. <u>'''Po ashtu, ky incident i përsëritur 2 herë, do më dekurajojë të kontribuojë më tej në këtë Wikipedi.'''</u> Flm! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 4 prill 2026 13:06 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], harrova diçka të rëndësishme : Fakti që kërkohet me ngulm rikthimi i faqes së Ermal Beqirit nga i njëjti editor që e ka krijuar faqen, mos është konflikt interesi ([[:en:Wikipedia:Conflict of interest|COI]]), sepse është anashkaluar ky detaj, me këtë vijë logjike atherë hajde rikthejmë faqe të tjera që jane grisur dhe e bëjmë standart të ri në dallim nga gjithë wikit! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 4 prill 2026 13:35 (CEST
:[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], e drejtë, por unë nuk kam interes t'e "tjerri" tutje çështjen shkaku i kohës, besoj se kontribova me disa ide të reja me deklarimin tim më lartë për sqarim,dhe Libertariani po të dojë le t'i prijë tutje ankesës që ka parashtruar, unë rrotull jam nëse ai ose të tjerë më ftojnë për zgjidhje konkrete. Natën. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:33 (CEST)
::Konsiderohet konflikt interesi vetëm nëse kuptohet që ka motive përtej Wikipedisë që po e nxisin këtë ankesë dhe insistim, ama po duket që këtë sjellje e ka tek çdo artikull ku redakton, pra nuk mund ta potencoj diçka të tillë këtu pa dëshmi. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 5 prill 2026 00:37 (CEST)
:::po por theksuar më tepër tek artikulli i [[Ermal Beqiri|Ermal Beqirit]]. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:39 (CEST)
@[[Përdoruesi:Flladimi|Flladmi]] Versionin që u gris mund ta shofësh këtu, https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal_Beqiri_(draft)
Thjesht shife dhe po deshe bashkëpuno me @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] nëndryshimet që shifni të arsyeshme.
Të lutem ki parasysh se ky person ka qenë i përfshirë në 3 skandale të ndryshme publike, të dokumentuara me referenca dytësore. Këtu ke referenca të tjera. Sipas Wikipedias referencat sekondare, pra kur media apo autorë të tjerë raportojnë mbi një ngjarje janë më të besueshme sesa psh po të kishim cituar direkt SPAKun. https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality/Ermal_Beqiri_(draft)
--[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 14:51 (CEST)
:Si thu në fillim të votojmë për ato pikat që kam shprehur unë më lartë? Duhet të votojmë a është i drejtë fakti që ti ke grisur dy herë një artikull pa diskutuar më parë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 19:44 (CEST)
:Për ta kuptuar jologjikën tënde, së pari lexo pikën 6 që ke listu. Po se kuptove dhe atëherë qfarë kërkesa të palogjikshme bën!! Atëherë lëre fare, do kalohet në absurditet. Lexoje diskutimin më lartë komplet qoftë edhe 3 herë, lexo qfarë thanë të tjerët, nëse unë qenkam gabim nuk mund të jenë të gjithë në të gabuarën apo jo?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:08 (CEST)
::Nuk thashë më kot dje, sdo ketë fund kjo gjë, në en wiki nuk ka "tolerance" kaq të gjatë dhe të detajuar. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:13 (CEST)
:::Shko provo grise artikullim mbi Ermal Beqirin në En.Wiki po ta mbajti. https://en.wikipedia.org/wiki/Ermal_Beqiri [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:21 (CEST)
::::po ma mbajti?! e para vazhdon me këtë gjuhë komunikimi, e dyta faqen nuk e ke ende të pranuar në en wiki nga editor, e treta unë nuk replikoj më. Me të mira! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:26 (CEST)
:::::Po pra po, po të them që për të kuptuar sa gabim je ti dhe Leutrimi në këtë rast specifik, shko provoje të bësh/bëni të njëjtat veprime që bëni këtu tek artikulli në anglisht, pra grisje abuzive, pa diskutuar, pa ofruar përmirësime etj.
:::::Unë e kuptoj, dhe e pranojë, është faji im, unë kam një karakter shumë të prerë ndaj të kërkoj falje ty dhe të tjerëve, por ju nga ana tjetër, nëse nuk keni konflikt interesi - ju lutem, ju përgjërohem, lejeni karakterin tim mënjanë dhe më gjykoni vetëm editimet. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:32 (CEST)
::Nuk është konflikt interesi të duash të përmirësosh wikipedinë duke shtuar informacione, me referenca të shumta nga burime dytësore të besueshme. Qëllimi im ishte pasyqrimi i realitetit. Ti dhe të tjerë bëni luftra për tu hap biografi lojtarëve të BB. Dhe mua një qytetari që do të ndëshkohet vjedhja dhe korrupsioni nuk më lejohet të hap faqe mbi një person që ka vjedhur miliona euro, që ka rrëmbyer një konkurrent tjetër dhe që ka qenë edhe i përfshirë në ngjarje të tjera [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal Beqiri (draft)#Ekspozimi i hershëm publik|madhore para një dekade (videoja meta prifti.]])?
::Konfliktin e itneresit me gjasa e ke ti dhe të tjerë, që më pengoni mua ta shtoj atë informacion. Unë nuk kam shtuar as edhe një presje pa e pajisur me referencën përkatëse. Ti në anën tjetër, e ke grisur 2 herë artikullin, pa diskutuar, pa propozuar ndryshime, pa ndjekur procedurën e grisjes. Që të diskutohet një artikull i mirë-referencuar nëse duhet grisur apo jo, duhet diskutuar me artikullin të pranishëm, duke vendosur stampën e grisjes dhe duke e diskutuar në kanalet e përshtatshme. Ti do ti anashkalosh të gjitha këto hapa, sepse ai me konflik interesi je ti. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:20 (CEST)
:::Kjo që po tenton të bësh ti me çdo kusht, quhet [[w:en:WP:AGENDA|WP:AGENDA]]. Herën e kaluar të patëm mundësuar "të krijohej një artikull që trajton dukurinë/ngjarjen në tërësi për të cilën akuzohet personi në fjalë". Por ti nuk pranon zgjidhje, se nuk po kërkon zgjidhje, por zbatim plani. Në atë rast më vjen shumë keq por s'do kesh sukses, sidoqoftë nëse i merr votat poshtë, unë vet do ta rikthej artikullin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:46 (CEST)
<div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div>
Votimi - Për të shprehur qëndimin tuaj se duhet rikrijuar apo jo ky artikull votoni me: {{PËR}}, {{KUNDËR}} ose {{ASNJANËS}}.<br>
(''Diskutimi më sipër është aktiv, kjo formë votimi është për përmbyllje të kërkesës me një vendim përfundimtar'')<br>
=== Votimi ===
*{{KUNDËR}} - Sipas argumenteve të dhëna në diskutim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:40 (CEST)
*{{KUNDËR}} - E kam shprehur në diskutim arsyen se pse. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:14 (CEST)
*{{ASNJANËS}} - Siç kam thënë disa herë në diskutim dhe siç ia kam shprehur dhe atij vetë, vëmendja ime është më së shumti te qasja e përdoruesit GLOBALIST LIBERTARIAN në përgjithësi ndaj projektit që anon drejt [[w:en:WP:PUSH|WP:PUSH]], ku artikulli për të cilin po diskutohet është vetëm njëri nga rastet. Mund të ketë dhe të drejtë në qasjen e tij por projekti aktual i SqWiki-it nuk i përballon dot qasje të tilla pasi i mungojnë mekanizmat e nevojshëm (si në fuqi të thjeshtë pune ashtu dhe në struktura të ngritura) për të kryer ''check and balance'' e nevojshëm. Kujtojmë se përmbi të gjithë mekanizmat e tjerë, EnWiki ka dhe [[w:en:WP:ARBCOM|ArbCom]] dhe përsëri hyrja e WP:PUSH nis me faktin se si ArbCom e ka të vështirë të trajtojë situata të tilla. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:42 (CEST)
*{{PËR}} - ''me kusht që të ndalohet Libertariani prej redaktimit të artikullit në faqen kryesore për 3 muaj.'' Absolutisht nuk jam dakord me shtyrjen e agjendës që po bëhet, dhe ngulmi i tij po na i mbush muret duke i heshtur zërat e tjerë në çdo diskutim rreth këtij artikulli, duke përfshirë [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal Beqiri (draft)|atë ku momentalisht po e ushtron një draft në hapësirën time]]. Mendoj që ka nevojë për pushim prej kësaj teme për pak kohë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 8 prill 2026 01:03 (CEST)
b33yp5jn0hd9elrnixg2r8rvx18a9v9
2939413
2939379
2026-04-08T03:39:40Z
Leutrim.P
113691
/* == [[Autoudha]] == */ pjesë e re [[[w:en:User:Alexis Jazz/Factotum|Factotum]]]
2939413
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Zyra e Ankesave/Hyrja}}
__TOC__
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 4
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<section begin="dritare" />
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Grisja e 2të ABUZIVE e Ermal Beqiri nga admin Leutrim.P ==
@[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] (të përmendur në cilësinë e administratorit). Për herë të dytë, më mënyrë abuzive, pa diskutuar më parë, pa hedhur propozime se si mund të përmirësohet, pa e propozuar për grisje, pa e hedhur në votim @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ka grisur faqen mbi [[Ermal Beqiri]]. Kësaj rradhe e ka mbrojtur faqen për të mos lejuar krijimin. U [[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#Grisja ARBITRARE e artikullit mbi Ermal Beqirin|ankova herën e parë këtu,]] por asnjë nga ju nuk u shpreh për veprimin e tij abuziv. Ky person (Beqiri) siç është dokumentuar në artikull - tanimë të grisur për herën e dytë - është person publik dhe ka qenë i përfshirë në disa ngjarje me rëndësi publike/kombëtare madhore, që nga videoja Meta-Prifti, tek skandali mbi tenderat e [[Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit|AKSHIT]], dhe deri tek Durana Tech Park. Shquarsia e tij për këto evente përmendet nga burime të shumta, të pavarura, me kredenciale tepër të larta. Edhe media të huaja si '''''ElPais''''' e kanë përmendur skandalin e AKSHIT. Në grisjen abuzive të herës së dytë ka ofruar si justifikim "''E kam grisur 3 here, perdoruesi i njejte po e rikrijon. Arsyet per mbajtje te tij ose jo jane shteruar te diskutimi me pare, dhe ZA''", por asnjë argument nuk është shterruar, asnjë argument nuk është ofruar, dhe asnjë konsensus nuk është arritur në ankesën time të parë.
Kërkoj:
# '''të dënohet veprimi i administratorit Leutrim.P''' qoftë për grisjen e parë, qoftë për grisjen e dytë, qoftë për mbrojtjen e palegjitimuar ndaj hapjes së artikullit.
# të hiqet mbrojtja/pengesa ndaj krijimit artikullit.
# '''të rikthehet artikulli siç ishte në gjendjen e fundit''', kryesisht punuar prej meje. (kjo me qëllim diskutimin e përmbajtjes së tij: shiko pikat më poshtë)
# '''të diskutohet''' - në faqen e diskutimit të artikullit përkatës - pretendimi i administratorit LeutrimP '''për shquarsinë ose jo''' të Ermal Beqirit'''.'''
# dhe pastaj të diskutohet mënyra e formulimit të fakteve të përmendura nga burime të shumta të pavarura dhe autoritative rreth veprimeve të Ermal Beqirit. (për diskutimin e këtyre pikave është esenciale ta kemi artikullin e grisut të rikthyer duke diskutuar meritat.)
# Kërkoj së fundmi që Leutrim.P, apo edhe dhe aministratorë të tjerë, që mund të kenë konflikt interesi, apo të kenë patur kontakt social apo ekonomik, apo njohje me Ermal Beqirin, apo të jenë të punësuar në ndonjë nga kompanitë e tij, ta deklarojnë atë konflik interesi dhe ta "rekluzojnë" veten dhe të mos marrin pjesë në editimin e biografisë së tij.
# Të dënohet veprimi i tij i fshirjes së faqes së diskutimit, veprim që e bën për të fshehur faktin që unë isha përpjekur të diskutoja paraprakisht mbi meritën artikullit atje. Grisja është bërë me qëllim menjëherë sapo unë hapa këtë diskutim këtu, ja linku i logut https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1422676
# Të dënohet veprimi i tij i bllokimit tim për 3 ditë, https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1422677 më pas i rikthyer/reverted, pa dhënë paralajmërim, dhe pa pritur që unë ta lexoja paralajmërimin.
Theksoj dhe ngre pretendimin se unë solla në artikull vetëm fakte të përmendura nga burime të shumta, autoritative, dhe dytësore, pa lidhje me njëjra tjetrën, përfshirë portale investigative ekselente si Shteg dhe Reporter.al, dhe madje edhe burime të huaja. '''Ndaj është esenciale që diskutimi të bëhet mbi meritën e asaj që ishte shruar dhe është fshirë në mënyrë abuzive.'''
Faleminderit!
[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:09 (CEST) (Ankesa e tansferuar këtu nga [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]])
:Per sa i perket heres se pare jam shprehur dhe i qendroi atij mendimi. Ndersa kete fshirjen e dyte se di sakte se kush e krijoi prape qe e fshiu Leutrim.P. Nese @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] e ka krijuar ndersa ne menyre te njeanshme pa u debatuar dhe mare nje vendim teorikisht ka vepruar gabim. Per sa i perket ceshtjes se tonit te artikullit, bie dakord qe nevojitet nje ton sa me neutral, por edhe se nuk mund te shkruhen artikuj te thelluar mbi personat dhe ceshtjet e aktualitetit. E pranoje se personi ka shquarsi te mjaftueshme, por artikulli pervec se me ton neutral nuk mund te mbushet me akuzat dhe ato qe e akuzon shtypi. Thjesht mund te ekzistoi telegrafikisht, pa u thelluar se artikujt e gazetave dhe webit nuk mund te meren si burime serioze edhe kur shkruan nje gazete e njohur boterore e jo me shqiptare. Nga ana tjeter nuk mund te fshihet nje artikull vetem se nuk ka ton mjaftueshem asnjanes. Se i bie qe artikujve qe u gjendet nje gabim cfardo duhen fshire. Dhe me aq sa di une nuk ka artikuj pa ndonje gabim (perfshi edhe te mite, disa prej te cileve pa modesti jane me te mire se analoget e tyre te huaj). Keto sigurisht i them teorikisht, se nuk e kam lexuar artikullin. megjithate faleminderit personave qe menduan te me perfshinin ne diskutim edhe pse byroja me ka nen vezhgim. Me respekt te ndersjellte [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:59 (CEST)
<div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div>
:-- [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#Grisja%20ARBITRARE%20e%20artikullit%20mbi%20Ermal%20Beqirin Diskutimi i kaluar]. -- Ketu, e jo te Kuvendi. @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]].<br>
Si fillim, përse nuk do të kuptosh se nuk mund të shtosh kërkesa e ankesa te Kuvendi, pasi këtu është hapësira e dedikuar për atë çështje, dhe kur unë i transferoj këtu, ti përsëri vazhdon me zhbërje të veprimeve të mia me kokëfortësi, ndryshoje avazin e vjetër. Nuk mund ta krijosh atë artikull pa diskutim e konsensus ''në stilin Incognito''. Bllokimi nga redaktimi i Kuvendit është shumë i arsyetuar (edhe pse e anulova për arsye teknike), pasi ke shumë herë që bën të njëjtin veprim duke e ditur që s’lejohet dhe ke qenë i njoftuar. Sa për këtë që ke thënë kundër meje, nuk kam çfarë të shtoj. Për artikullin që po mundohesh dëshpërimisht me çdo kusht ta krijosh, e madje luftoje redaktuesin e ri që shtoi përmbajtje aty, s’do të thellohem se i qëndroj asaj që thashë te diskutimi i kaluar. Le ta cilësojnë të tjerët më mirë, sido që të vendoset në interes të Wikipedias dhe lexuesit, unë nuk jam kundër, ndryshime të reja mund të bëhen. Në mënyrën si po sillesh është edhe e vështirë ndonjëherë të diskutohet një çështje siç duhet; [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:GLOBALIST_LIBERTARIAN#Info Info]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:58 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] kur te jeni te disponueshem. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:02 (CEST)
::Qasja agresive dhe imponuese që ka përdoruesi i mësipërm, nuk çon asgjëkundi, konsensusi është (themeli dhe baza) kryesore në Wikipedia, sidomos kur ka qasje normale jo agresive apo imponuese.Thënë kjo mendoj nuk mund të rrimë çdo ditë duke sqaruar në detaje individë me qasje të tillë, ndaj propozoj të merren vendime në të tilla raste që mos na kthehen në preçedentë në të ardhmen. @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]]. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:18 (CEST)
:Thua: '''''"Nuk mund ta krijosh ate artikull pa diskutim e konsensus"''''' . Kjo është absurde, dhe shkon kundër çdo gjëje që është wikipedia. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:06 (CEST)
:Unë i kam hy krejt regjistrave të artikullit dhe diskutimeve të lidhura me këtë çështje. Ju kërkoj falje për tekstin e gjatë. Sa për ta rikujtuar se çka ka ndodhur (citatet janë korrigjuar për gramatikë):
:{{collapse|2=Përmbledhja e ngjarjeve deri tash.|1=
:# Libertarian e krijoi artikullin më 20 shkurt për Ermal Beqirin, atëkohë akoma i njohur për polemikat dhe aferat korruptive në Shqipëri dhe në sektorin e informatikës, që pati para kohësh edhe një karrierë deri diku të suksesshme. Artikulli erdhi me burime të mirëfillta dhe të besueshme, mirëpo toni nuk ishte i shkruar në [[Wikipedia:NPOV|mënyrë neutrale]]; më tepër ka qenë ''konfrontacional'' dhe ''i anuar ndaj një pikëpamjeje të veçantë'' (pra vetëm në kontekst hetimor). Artikulli deri aty pati nevojë për punë, por pati shquarësi të qartë dhe të padiskutueshme, pasi personi është në interes të projektit.
:# Tek diskutimi i Leutrimit kërkon Libertariani një miratim të ndryshimit. Ai ma delegon mua dhe @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], pasi po e dyshon perspektivën e tekstit, duke cekur që "{{!xt|me syrin kritik ndaj tentim-kriminalizimit, nëse nuk ka burime për krime të dokumentuara publikisht, [redaktimet] të zhbëhen}}. Lanceloth, në diskutim cek që "{{!xt|jo kushdo që citohet njq moment për një ngjarje të caktuar duhet të ketë domosdoshm[ër]isht artikull në Wikipedia}}" (praktikisht duke invokuar [[:en:WP:CRYSTALBALL|WP:CRYSTALBALL]]).
:# Dy ditë dhe tre redaktime më vonë, Leutrimi e fshiu, pastaj e riktheu, pastaj e fshiu sërish artikullin në mesnatë. Pa diskutim në FG, pa etiketë, me arsyetim që "{{!xt|mungon shquarësia [për] një artikull të veçantë}}" dhe se përdoruesi krijues "{{!xt|ka një tendencë kriminalizimi të personaliteteve të caktuara, me arsyen se qenkan nën hetime, ne nuk jemi gjykatë apo institucion ligjor}}". Këtu u kapërcye një proces që zakonisht ish vendosur me marrëveshje të përdoruesve, por u mendua si rast i qartë i një personi të pashquar.
:# Vijoi ankesa tek Zyra e Ankesave. Gjatë ankesës së parë, toni i bisedimit del shumë armiqësor. Mes bisedimit, Leutrimi e akuzon Libertarianin që të jetë i afërt me Flladimin (një përdorues që poashtu shpesh ka nxjerrë debate me rrugë pa krye për tema akoma më të imëta se kjo). Flladi i kërkon durim derisa të dalin më shumë detaje, kurse Kleini cek që më e arsyeshme do të ishte "{{!xt|të krijohej një artikull që trajton fenomenin/ngjarjen në tërësi për të cilën akuzohet personi në fjalë}}" (pra ngjarja të ketë një faqe të vetën, kurse personat të ceken veçmas brenda asaj). ''(Pas një krehjeje të burimeve në historik, Beqiri ka më shumë se mjaftueshëm material për një artikull të vet.)''
:# Më 29 mars, Libertarian e rikrijon artikullin. Këtu shumë prej problemeve me perspektivë janë zgjidhur, dhe është i ndarë sipas temës dhe i renditur kronologjikisht sipas atyre që njohim publikisht rreth personit; të mirat dhe të këqijat.
:# Më 2 prill, një person i ri me emrin @[[Përdoruesi:Lowkeyhuman|Lowkeyhuman]] mbishkruan artikullin komplet, dhe e harton një variant pa përmendur ngjarjet për të cilat është nën hetim subjekti. Redaktimi i tij thekson edhe mbulimin e tij në "{{!xt|media të biznesit si ''BusinessMag'' dhe ''Monitor''}}", gjë që nuk është në takt për një enciklopedi, dhe që jep dyshime për autorësinë e tekstit. Këtë e markon edhe si "redaktim i vogël".
:# Më 3 prill, Libertariani e zhbën atë redaktim, duke e quajtur "{{!xt|propagandistik}}". Një përdorues IP e rishkruan redaktimin e Lowkeyhuman-it, ama më keq, më shkurt, dhe me më shumë gabime drejtshkrimore, gjë që ngjall dyshime për shkrim me AI ose thjesht hartim amator.
:# Dy orë pas atij redaktimi, Leutrimi e fshiu artikullin për herë të fundit nën bazën që u rikrijua artikulli i fshirë (edhe pse përmbajtja dalloi prej artikullit paraprak).}}
:Duke i konsideruar ngjarjet më sipër, pikëpamja ime është që ''burimet në media e meritojnë plotësisht shquarësinë e një biografie për Ermal Beqirin'', dhe se Leutrimi u ngut pa argumentuar kundër shquarësisë së artikullit. Aty ka Libertariani të paktën të drejtë, sado me ngulm që po e don artikullin të ekzistojë (rrallë martohet dikush me një artikull kaq shumë). Fatkeqësisht, e kam vërejtë edhe unë që në ca raste, Leutrimi merr hapa të shpejtë, dhe ndonjëherë ngacmon ndonjë gjë delikate. Ka ndodhur me Flladimin, dhe ka ndodhur edhe këtu. Këtu po sfidohet konsensusi disa herë, dhe është një model që po më shqetëson edhe mua pak pasi po e turbullon vendimmarrjen këtu.
:Temat aktuale shpesh marrin mbulim në Wikipedia, edhe pse nuk jemi vetë medium (sigurisht ju kujtohet historia me [[Parashqevi Simaku]]n). Wikipedia u krijua ca muaj para se të ndodhte 9/11 dhe ishte atëkohë vendi më i mirë për të marrë informata për të në kohë reale—''mos të shtiremi sikurse nuk e përdorin njerëzit Wikipedinë ashtu''. Unë e Leutrimi jemi të Kosovës, dhe Libertariani e Lancelothi janë të Shqipërisë, dhe prandaj ka një jobarazi mes njohurive që mund të përdorim për ta gjykuar këtë temë. Ama një xhiro nëpër Google ta mbush kupën me burime të bujshme dhe të mirëfillta rreth personit, prandaj nuk është edhe që ka nevojë të argumentohet ''kundër'' shquarësisë.
:Kjo na sjell tek ''toni i hartimit''. Kam vërejtë për Libertarianin që ka një tendencë me i kafshu redaktorët e tjerë. E kam hasë edhe unë personalisht nëpër artikujt për ca subjekte të ''Big Brother VIP Albania'', ku ka pikëpamje më të zhurmshme dhe agresive ndaj fshirjes së tyre (edhe pse kjo do të ishte punë e FG-së, jo speedydelete). Leutrimi aty me vend ka kritikuar atë praktikë, dhe sado që i ka problemet e tija me vendimmarrje ndonjëherë, këtu ka të drejtë që duhet me më shumë civilitet të trajtohen përdoruesit e tjerë, dhe të orientohemi në mënyrë më bashkëpunëtore.
:Siç kam thënë në diskutimin tek [[Diskutim:Kujtim Mateli#c-Fallbackintoreality-20260402120000-GLOBALIST_LIBERTARIAN-20260401232000|Kujtim Mateli]] para disa ditësh, jemi në projektin më të madh grupor në botë. Ne punojmë sipas parimit të [[Wikipedia:Mirëbesimi|mirëbesimi]]t, dhe nëse mungon mirëbesimi, atëherë komplet bie poshtë bashkëpunimi mes redaktorëve.
:Kur toni i artikullit del konfrontues, mos e fshij krejt artikullin por rishkruaje, dhe të qartësohet mes redaktorëve në faqen e diskutimit, në vend se të griset pa kurrfarë marrëveshjeje. Në vend se të llogarisim nënmotive të këqija prapa secilit përdorues, më e arsyeshme është të pyesim "{{Xt|si është duke e ndihmuar projektin përmes këtij veprimi?}}" Nuk është veç për hajt. Zakonisht vepron njeriu duke menduar se është në të drejtën, e pastaj del nuanca si këtu. Me të vërtetë dalin njerëzit më të kuptueshëm në të dyja anët nëse llogaritet mirëbesimi si parim fillestar. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 4 prill 2026 02:41 (CEST)
::Mendimi im për njohushmërinë e Ermal Beqirit (fus dhe intuitën njerëzore këtu timen) nuk mendoj se ka njohushmërinë e duhur dhe llogjikshme për të patur faqe në Wikipedia, pra të shtrirë në kohë, në të kundërt,nëse është konsensusi i duhur të rikthehet si artikull athere meqë është ky ngulm i madh nga nje editor që minimumi nuk ka llogari të regjistruar... dhe me shumë gjasa ( pa dashur te spekuloj) thjesht hamendësim nga toni dhe agresiviteti në të shkruar,mund të jetë Flladimi, po futemi në një vorbull të gjatë e pakuptimtë. Sa për @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], nuk e shoh qasjen e tij të nxituar, thjesht duke mos patur editorë aktivë të shumtë zgjedh mënyrën e tij që duket e shpejtë por jo se nuk është efikase ( nën optikën time). Tema të tilla në këtë formë dhe të zgjatura na çojnë në preçedentë jo fort të mira në të ardhmen. Ky është mendimi im final rreth kësaj teme. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 4 prill 2026 02:59 (CEST)
:::E kuptoj pse ngutet. Wikipedia është përherë një projekt në ndërtim e sipër, dhe me shumë asfalt që duhet me u shtru. Qasja e tij aty është: merre vëmendjen e personave që munden me kontribu ma s'miri, apo merru vet me të ama pa shpenzuar tepër kohë në një temë të veçantë.
:::Për temën e subjektit të artikullit, fakti që nuk pajtohesh me shquarësinë e artikullit është ''pikërisht'' pse u dashtë me u vendosë një diskutim për shquarësinë e tij n'FG—pasi ka mendime kundërshtare. Prapë del dëmi që u shkaktua t'u e trajtu pashquarësinë si të mirëqenë, dhe t'u e fshi artikullin për shkak se autori krijues "ka një tendencë kriminalizimi". Kjo është dashtë me u sjellë direkt para Libertarianit si ''vërejtje''. Është diçka që vërehet nëpër disa artikuj, qysh thotë Kleini, jo vetëm ky.
:::[[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#c-Flladimi-20260223004600-Klein Muçi-20260222233000|Në diskutimin e mëparshëm]], Flladi ka shfaqë kundërshtim për sa i përket thellimit në temë dhe qëndrueshmërisë së burimeve, prandaj nuk kam naj parandjenjë që Libertariani kish argumentu ''kundër'' vetvetes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 4 prill 2026 03:12 (CEST)
:::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] Nga e nxore kete mendim se jam perfshire ne debate, kur deri me 28 mars (per nje muaj) zoteria e tij Leutrim.P me kishte bllokuar se isha shprehur per ankesen e dyte te @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave#Ankes%C3%AB_ndaj_Leutrim.P_-_Stalking Ankesë ndaj Leutrim.P - Stalking Ankesë ndaj Leutrim.P - Stalking] per kete koment [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Zyra_e_Ankesave&oldid=2904907 e ka pergjithesisht jo individualisht] qe mund ta vleresoni edhe vete nese perputhet me [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1414872 arsyen qe perdor] (''Sulme personale ndaj përdoruesve të tjerë: Perdoruesi vazhdon me gjuhen e urrejtjes edhe kur ne ofrojme sqarime te qarta per problemet qe ai / te tjere kane. Problemi tjeter eshte agravimi I perdoruesve te rinj ndaj nesh kur japim spjegime duke i lajthituar ata ne nje loje agresive ndaj nesh per te mos na respektuar e fyer duke tentuar ta ulur imazhin tone dhe percmoj punen qe ne bejme ne tere wikipedian, ne raste kur as nuk ka te beje asgje me Flladmin ai inkuadrohet me nje gjuhe Cinike e Ta...''). [Sqarimet e qarta te Leutrim.P jane thjeshte mbyllje goje, per ta ditur ata qe impresionohen nga keto viktimizime] Ndersa per sa i perket pjeses se clirimit te bllokimit, nuk kam pasur deshire te kontribuoj se ne fund eshte e qarte se '''shkembi nuk levrohet'''! Edhe pse nuk kishte asnje justifikim per tme bllokuar, dhe sa per ate se une jam debatues i ashper jam vetem me Leutrim.P dhe Klein Muçin dhe menyren e tyre se si jane sjelle me mua dhe gjithe wikipedine. Por duke qene se je nje varur nga keta dy, po te sqaroje qe te krijosh nje gjykim tendin. Por pavaresisht se sipas rregulloreve nuk mund te bllokohet nje person me te cilin je ne debat ose eshte ankuar kjo nuk ka rendesi per personat ne fjale, une u ul autoritetin... keshtu qe duhem perjashtuar... [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:49 (CEST)
::::E thashe si hipotezë jo si fakt, dhe jo personale ndaj të tjerëve, sa për pjesën që " jami varur nga këta të dy" e ke ekstra gabim! Ka dhe diskutime dhe debate, por e rëndësishme është të ketë mirekuptim dhe jo agresivitet & imponim. Gjithë të mirat! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:54 (CEST)
Unë kam përshtypjen që kam folur mjaftueshëm për këtë çështje [[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#Grisja ARBITRARE e artikullit mbi Ermal Beqirin|herën e parë]]. Disa herë të tjera më pas ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Të lutem zhbëje krijimin "User Page"|1]]; [[Stampa diskutim:Autorë shqiptarë|2]]) e kam këshilluar përdoruesin GLOBALIST LIBERTARIAN të reflektojë mbi qasjen e tij në lidhje me komunitetin dhe të diversifikojë tematikat e redaktimeve të tij që të mos ngrejë dyshime për [[w:en:WP:AGENDA|WP:AGENDA/WP:NOTSCANDAL]]. Këtë e thashë më së shumti pasi pashë [[Special:Permalink/2916876|gjendjen aktuale të artikullit mbi Unazën e Madhe të Tiranës]] i cili përmban vetëm dy rreshta ku njëri i dedikohet përsëri akuzave nga SPAK. Që nga ajo kohë është e vërtetë se kontributet e tij janë diversifikuar në tematikë por në pikën që gjendemi mendoj se është më mirë të gjykohet nga ndonjë administrator tjetër i papërfshirë më parë në këto diskutime. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2026 01:54 (CEST)
:E falënderoj Fallbackintoreality, për përmbledhjen që e bën më të lehtë ngjarjen për tu kuptuar nga të tjerët. Përmbledhje shumë e saktë, pa mungesa dhe i mirëpres kritikat. Edhepse në një pjesë më të vogël nuk pajtohem me ato që ke konstatuar, disa elemente nuk i përdori si argument gjatë diskutimeve, pasi jam i rezervuar dhe preferoj të qëndroj larg spekulimeve. Mundohem që këtu të paraqes vetëm ato që janë fakte, sepse nuk mund të kaloj në teza hipotetike dhe të ndërmarr vendime/veprime mbi to. <br>
:Veproj me praktika sa më efikase, dhe jo domosdoshmërisht me saktësi nanometrike. Vendimi merret pas cilësimit të shumë kritereve dhe konsensusit; nëse shumica nuk e kalojnë atë filtrin e shquarësisë/njohushmërisë/arsyes për të pasur artikull, mund të griset. <br>
:Je thirrur në disa raste, po ashtu edhe Libertariani, ''ka shquarësi, ka burime..''. Pati ose jo burime, nëse ekzistenca e artikullit është e diskutueshme, është mirë të fokusoheni aty dhe të argumentoni ekzistencën e tij, dhe jo përmbajtjen. Shqyrtimi duhet bërë nga lartë-poshtë dhe jo e kundërta. Unë që nga fillimi kam kontestuar ekzistencën, që më pas të mund të cilësohej përmbajtja, e cila po ashtu doli të kishte tendencë në mënyrën e përpilimit, prandaj e grisa. <br>
:Nuk jam marrë shumë me biografitë, përveç atyre që më duhet të merrem. Shumë veprimtarë të mëdhenj i kanë kushtuar jetën një profesioni/veprimtarie që kanë një artikull në Wikipedia. Çdo person që është në vëmendje të mediave për disa javë ose muaj nuk meriton domosdoshmërisht një artikull, sepse nuk ka përmbajtje të mjaftueshme të faktueshme për të, dhe do të kalohej në përmbajtje spekulative ose të trilluar nga vetë shkruesi për ta mbushur faqen, pa folur për përmbajtjet nga mediat, që shpeshherë edhe ato vetë janë të diskutueshme. Gjithashtu mund të trajtohej për fshirje pas një kohe, kur më të mos ketë shumë vëmendje mediatike. Ka dhjetra rregullore në WikiEn që parandalojnë krijimin e artikujve mbi këto baza. <br>
:Kam të paktën 100 arsye pse duhej grisur. Kështuqë bëj thirrje të kalohet te pjesa; A të mbahet ose jo? Nëse po! Si mund të jetë përmbajtja, dhe a pretendon shkruesi të ketë autorësi/pronësi të artikullit duke kufizuar redaktimin nga të tjerë (duke mirëkuptuar kontestin e redaktimeve në rast kur janë të pabaza). Dhe kërkesat në formë liste si më lartë nga Libertariani, do duhej një qasje ndryshe ndaj nesh apo jo?. Presim një mendim të paanshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 prill 2026 10:07 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] Ti je i lirë ta shtosh përmbajtjen e artikullit [[Unaza e Madhe e Tiranës|Unaza e madhe e tiranë]]<nowiki/>s. Unë informacionin që shtova e shtova me burime të besueshme, në mënyë konçize, pa bërë editorializime apo shtrembërime. Të lutem gjyko mbi meritat e asaj që kam shtuar unë. Ti po deshe zgjeroje më tej artikullim me ato që do ti.
:Për sa i përket redaktimeve të mia, ato janë në fakt të larmishme, po ashtu akuza jote për Bias timin është boshe. Ja disa artikuj të krijuar nga unë (gjykoni vetë mbi cilësin e punimeve të mia dhe atyre të kontributorit mesatar): [[Jiang Xueqin]]. ''[[The Gospel Hoax]] [[The Manipulated Man]] [[Vitamin C and Cancer]] [[Nicholas Agar]] [[John Mearsheimer]] [[Against Democracy (libër)]]'' Por ti Klein Muçi ose nuk je i vëmendshëm, ose e bën qëllimisht për të hequr vëmendjen nga thelpi dhe duke e devijuar diskutimin në debate të kota.
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] Unë nuk kam më se ctë shkruaj. Unë mendoj se pikat që kam paraqitur më sipër janë vetë evidente. Dua që të diskutohet në faqen e diskutimit të artikullit përkatës, dhe të diskutohet mbi meritat e përmbajtjes. Vetëm duke patur para syve atë që unë kisha shkruar mund të diskutohet mbi meritat. Jam PRO që artikulli të diskutohet edhe me elemente të tjera biografike të Beqirit. Por ju lutem rikthejeni.
:@Të gjtihë të interesuarve: Nëse ju nuk ndiqni politikat e Wikipedias, unë nuk kam çfarë kontribuoj më në këtë Wikipedia. Megjithatë pasi të shoh nëse ju do ta riktheni artikullin/faqen apo jo, dhe nëse do lejoni ose jo që diskutimi të bëhet mbi meritat e përmbajtjes tek faqja e diskutimit përkatës, sipas politikave të Wikipedisë, '''unë do ta sjell në vëmendje këtë diskutim edhe tek Meta.Wiki.''' E di që mund të mos arrijë gjë, por '''për dokumentim do ta sjell në vëmendje të tyre''' faktin e grisjes arbitrare, dhe grisjes po ashtu të faqes së diskutimit të artikullit, ku unë e kisha hapur diskutimin jo një herë por dy herë. <u>'''Po ashtu, ky incident i përsëritur 2 herë, do më dekurajojë të kontribuojë më tej në këtë Wikipedi.'''</u> Flm! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 4 prill 2026 13:06 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], harrova diçka të rëndësishme : Fakti që kërkohet me ngulm rikthimi i faqes së Ermal Beqirit nga i njëjti editor që e ka krijuar faqen, mos është konflikt interesi ([[:en:Wikipedia:Conflict of interest|COI]]), sepse është anashkaluar ky detaj, me këtë vijë logjike atherë hajde rikthejmë faqe të tjera që jane grisur dhe e bëjmë standart të ri në dallim nga gjithë wikit! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 4 prill 2026 13:35 (CEST
:[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], e drejtë, por unë nuk kam interes t'e "tjerri" tutje çështjen shkaku i kohës, besoj se kontribova me disa ide të reja me deklarimin tim më lartë për sqarim,dhe Libertariani po të dojë le t'i prijë tutje ankesës që ka parashtruar, unë rrotull jam nëse ai ose të tjerë më ftojnë për zgjidhje konkrete. Natën. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:33 (CEST)
::Konsiderohet konflikt interesi vetëm nëse kuptohet që ka motive përtej Wikipedisë që po e nxisin këtë ankesë dhe insistim, ama po duket që këtë sjellje e ka tek çdo artikull ku redakton, pra nuk mund ta potencoj diçka të tillë këtu pa dëshmi. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 5 prill 2026 00:37 (CEST)
:::po por theksuar më tepër tek artikulli i [[Ermal Beqiri|Ermal Beqirit]]. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:39 (CEST)
@[[Përdoruesi:Flladimi|Flladmi]] Versionin që u gris mund ta shofësh këtu, https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal_Beqiri_(draft)
Thjesht shife dhe po deshe bashkëpuno me @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] nëndryshimet që shifni të arsyeshme.
Të lutem ki parasysh se ky person ka qenë i përfshirë në 3 skandale të ndryshme publike, të dokumentuara me referenca dytësore. Këtu ke referenca të tjera. Sipas Wikipedias referencat sekondare, pra kur media apo autorë të tjerë raportojnë mbi një ngjarje janë më të besueshme sesa psh po të kishim cituar direkt SPAKun. https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality/Ermal_Beqiri_(draft)
--[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 14:51 (CEST)
:Si thu në fillim të votojmë për ato pikat që kam shprehur unë më lartë? Duhet të votojmë a është i drejtë fakti që ti ke grisur dy herë një artikull pa diskutuar më parë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 19:44 (CEST)
:Për ta kuptuar jologjikën tënde, së pari lexo pikën 6 që ke listu. Po se kuptove dhe atëherë qfarë kërkesa të palogjikshme bën!! Atëherë lëre fare, do kalohet në absurditet. Lexoje diskutimin më lartë komplet qoftë edhe 3 herë, lexo qfarë thanë të tjerët, nëse unë qenkam gabim nuk mund të jenë të gjithë në të gabuarën apo jo?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:08 (CEST)
::Nuk thashë më kot dje, sdo ketë fund kjo gjë, në en wiki nuk ka "tolerance" kaq të gjatë dhe të detajuar. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:13 (CEST)
:::Shko provo grise artikullim mbi Ermal Beqirin në En.Wiki po ta mbajti. https://en.wikipedia.org/wiki/Ermal_Beqiri [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:21 (CEST)
::::po ma mbajti?! e para vazhdon me këtë gjuhë komunikimi, e dyta faqen nuk e ke ende të pranuar në en wiki nga editor, e treta unë nuk replikoj më. Me të mira! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:26 (CEST)
:::::Po pra po, po të them që për të kuptuar sa gabim je ti dhe Leutrimi në këtë rast specifik, shko provoje të bësh/bëni të njëjtat veprime që bëni këtu tek artikulli në anglisht, pra grisje abuzive, pa diskutuar, pa ofruar përmirësime etj.
:::::Unë e kuptoj, dhe e pranojë, është faji im, unë kam një karakter shumë të prerë ndaj të kërkoj falje ty dhe të tjerëve, por ju nga ana tjetër, nëse nuk keni konflikt interesi - ju lutem, ju përgjërohem, lejeni karakterin tim mënjanë dhe më gjykoni vetëm editimet. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:32 (CEST)
::Nuk është konflikt interesi të duash të përmirësosh wikipedinë duke shtuar informacione, me referenca të shumta nga burime dytësore të besueshme. Qëllimi im ishte pasyqrimi i realitetit. Ti dhe të tjerë bëni luftra për tu hap biografi lojtarëve të BB. Dhe mua një qytetari që do të ndëshkohet vjedhja dhe korrupsioni nuk më lejohet të hap faqe mbi një person që ka vjedhur miliona euro, që ka rrëmbyer një konkurrent tjetër dhe që ka qenë edhe i përfshirë në ngjarje të tjera [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal Beqiri (draft)#Ekspozimi i hershëm publik|madhore para një dekade (videoja meta prifti.]])?
::Konfliktin e itneresit me gjasa e ke ti dhe të tjerë, që më pengoni mua ta shtoj atë informacion. Unë nuk kam shtuar as edhe një presje pa e pajisur me referencën përkatëse. Ti në anën tjetër, e ke grisur 2 herë artikullin, pa diskutuar, pa propozuar ndryshime, pa ndjekur procedurën e grisjes. Që të diskutohet një artikull i mirë-referencuar nëse duhet grisur apo jo, duhet diskutuar me artikullin të pranishëm, duke vendosur stampën e grisjes dhe duke e diskutuar në kanalet e përshtatshme. Ti do ti anashkalosh të gjitha këto hapa, sepse ai me konflik interesi je ti. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:20 (CEST)
:::Kjo që po tenton të bësh ti me çdo kusht, quhet [[w:en:WP:AGENDA|WP:AGENDA]]. Herën e kaluar të patëm mundësuar "të krijohej një artikull që trajton dukurinë/ngjarjen në tërësi për të cilën akuzohet personi në fjalë". Por ti nuk pranon zgjidhje, se nuk po kërkon zgjidhje, por zbatim plani. Në atë rast më vjen shumë keq por s'do kesh sukses, sidoqoftë nëse i merr votat poshtë, unë vet do ta rikthej artikullin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:46 (CEST)
<div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div>
Votimi - Për të shprehur qëndimin tuaj se duhet rikrijuar apo jo ky artikull votoni me: {{PËR}}, {{KUNDËR}} ose {{ASNJANËS}}.<br>
(''Diskutimi më sipër është aktiv, kjo formë votimi është për përmbyllje të kërkesës me një vendim përfundimtar'')<br>
=== Votimi ===
*{{KUNDËR}} - Sipas argumenteve të dhëna në diskutim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:40 (CEST)
*{{KUNDËR}} - E kam shprehur në diskutim arsyen se pse. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:14 (CEST)
*{{ASNJANËS}} - Siç kam thënë disa herë në diskutim dhe siç ia kam shprehur dhe atij vetë, vëmendja ime është më së shumti te qasja e përdoruesit GLOBALIST LIBERTARIAN në përgjithësi ndaj projektit që anon drejt [[w:en:WP:PUSH|WP:PUSH]], ku artikulli për të cilin po diskutohet është vetëm njëri nga rastet. Mund të ketë dhe të drejtë në qasjen e tij por projekti aktual i SqWiki-it nuk i përballon dot qasje të tilla pasi i mungojnë mekanizmat e nevojshëm (si në fuqi të thjeshtë pune ashtu dhe në struktura të ngritura) për të kryer ''check and balance'' e nevojshëm. Kujtojmë se përmbi të gjithë mekanizmat e tjerë, EnWiki ka dhe [[w:en:WP:ARBCOM|ArbCom]] dhe përsëri hyrja e WP:PUSH nis me faktin se si ArbCom e ka të vështirë të trajtojë situata të tilla. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:42 (CEST)
*{{PËR}} - ''me kusht që të ndalohet Libertariani prej redaktimit të artikullit në faqen kryesore për 3 muaj.'' Absolutisht nuk jam dakord me shtyrjen e agjendës që po bëhet, dhe ngulmi i tij po na i mbush muret duke i heshtur zërat e tjerë në çdo diskutim rreth këtij artikulli, duke përfshirë [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal Beqiri (draft)|atë ku momentalisht po e ushtron një draft në hapësirën time]]. Mendoj që ka nevojë për pushim prej kësaj teme për pak kohë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 8 prill 2026 01:03 (CEST)
== [[Autoudha]] ==
Propozoj të përdoret autostradë si titull kryesor jo sepse auto-udhë është e pasaktë, por sepse autostradë është forma më neutrale në planin e standardit të përgjithshëm të shqipes dhe është gjerësisht e dëshmuar në burimet institucionale të Shqipërisë, ndërsa në Kosovë rezultojnë në përdorim të dyja format, auto-udhë dhe autostradë. Për të respektuar si standardin, ashtu edhe përdorimin kosovar, zgjidhja më e ekuilibruar është të mbahet autostradë si lemë kryesore dhe të shënohet auto-udhë në hyrje si variant i përdorur në Kosovë.
[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] ([[Përdoruesi diskutim:Shqiperia2000|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:26 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] Jam dakord me perdorimin e termit autostradë, jo edhe aq me argumentet e tua, por sepse si duhet te perdorim pastaj superstrade dhe rruget per makina brenda qytetit apo midis qyteteve qe nuk jane as autostrada, as superstrada?! Mos duhet te shtojme termat autorrugë dhe superudhë?!, per te cilat jam i bindur se supershqiperuesit jane gati ti perdorin, ashtu sic veprojne duke shperfillur terma te perdorur ne shqip prej shekujsh. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:52 (CEST)<span id="Leutrim.P:1775619580653:WikipediaFTTCLNZyra_e_Ankesave" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 8 prill 2026 05:39 (CEST)</span>
22qrmodu9wkbddna94uiznsizmbg8d9
2939415
2939413
2026-04-08T03:42:21Z
Leutrim.P
113691
/* Autoudha */
2939415
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Zyra e Ankesave/Hyrja}}
__TOC__
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 4
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<section begin="dritare" />
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Grisja e 2të ABUZIVE e Ermal Beqiri nga admin Leutrim.P ==
@[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] (të përmendur në cilësinë e administratorit). Për herë të dytë, më mënyrë abuzive, pa diskutuar më parë, pa hedhur propozime se si mund të përmirësohet, pa e propozuar për grisje, pa e hedhur në votim @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ka grisur faqen mbi [[Ermal Beqiri]]. Kësaj rradhe e ka mbrojtur faqen për të mos lejuar krijimin. U [[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#Grisja ARBITRARE e artikullit mbi Ermal Beqirin|ankova herën e parë këtu,]] por asnjë nga ju nuk u shpreh për veprimin e tij abuziv. Ky person (Beqiri) siç është dokumentuar në artikull - tanimë të grisur për herën e dytë - është person publik dhe ka qenë i përfshirë në disa ngjarje me rëndësi publike/kombëtare madhore, që nga videoja Meta-Prifti, tek skandali mbi tenderat e [[Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit|AKSHIT]], dhe deri tek Durana Tech Park. Shquarsia e tij për këto evente përmendet nga burime të shumta, të pavarura, me kredenciale tepër të larta. Edhe media të huaja si '''''ElPais''''' e kanë përmendur skandalin e AKSHIT. Në grisjen abuzive të herës së dytë ka ofruar si justifikim "''E kam grisur 3 here, perdoruesi i njejte po e rikrijon. Arsyet per mbajtje te tij ose jo jane shteruar te diskutimi me pare, dhe ZA''", por asnjë argument nuk është shterruar, asnjë argument nuk është ofruar, dhe asnjë konsensus nuk është arritur në ankesën time të parë.
Kërkoj:
# '''të dënohet veprimi i administratorit Leutrim.P''' qoftë për grisjen e parë, qoftë për grisjen e dytë, qoftë për mbrojtjen e palegjitimuar ndaj hapjes së artikullit.
# të hiqet mbrojtja/pengesa ndaj krijimit artikullit.
# '''të rikthehet artikulli siç ishte në gjendjen e fundit''', kryesisht punuar prej meje. (kjo me qëllim diskutimin e përmbajtjes së tij: shiko pikat më poshtë)
# '''të diskutohet''' - në faqen e diskutimit të artikullit përkatës - pretendimi i administratorit LeutrimP '''për shquarsinë ose jo''' të Ermal Beqirit'''.'''
# dhe pastaj të diskutohet mënyra e formulimit të fakteve të përmendura nga burime të shumta të pavarura dhe autoritative rreth veprimeve të Ermal Beqirit. (për diskutimin e këtyre pikave është esenciale ta kemi artikullin e grisut të rikthyer duke diskutuar meritat.)
# Kërkoj së fundmi që Leutrim.P, apo edhe dhe aministratorë të tjerë, që mund të kenë konflikt interesi, apo të kenë patur kontakt social apo ekonomik, apo njohje me Ermal Beqirin, apo të jenë të punësuar në ndonjë nga kompanitë e tij, ta deklarojnë atë konflik interesi dhe ta "rekluzojnë" veten dhe të mos marrin pjesë në editimin e biografisë së tij.
# Të dënohet veprimi i tij i fshirjes së faqes së diskutimit, veprim që e bën për të fshehur faktin që unë isha përpjekur të diskutoja paraprakisht mbi meritën artikullit atje. Grisja është bërë me qëllim menjëherë sapo unë hapa këtë diskutim këtu, ja linku i logut https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1422676
# Të dënohet veprimi i tij i bllokimit tim për 3 ditë, https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1422677 më pas i rikthyer/reverted, pa dhënë paralajmërim, dhe pa pritur që unë ta lexoja paralajmërimin.
Theksoj dhe ngre pretendimin se unë solla në artikull vetëm fakte të përmendura nga burime të shumta, autoritative, dhe dytësore, pa lidhje me njëjra tjetrën, përfshirë portale investigative ekselente si Shteg dhe Reporter.al, dhe madje edhe burime të huaja. '''Ndaj është esenciale që diskutimi të bëhet mbi meritën e asaj që ishte shruar dhe është fshirë në mënyrë abuzive.'''
Faleminderit!
[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:09 (CEST) (Ankesa e tansferuar këtu nga [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]])
:Per sa i perket heres se pare jam shprehur dhe i qendroi atij mendimi. Ndersa kete fshirjen e dyte se di sakte se kush e krijoi prape qe e fshiu Leutrim.P. Nese @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] e ka krijuar ndersa ne menyre te njeanshme pa u debatuar dhe mare nje vendim teorikisht ka vepruar gabim. Per sa i perket ceshtjes se tonit te artikullit, bie dakord qe nevojitet nje ton sa me neutral, por edhe se nuk mund te shkruhen artikuj te thelluar mbi personat dhe ceshtjet e aktualitetit. E pranoje se personi ka shquarsi te mjaftueshme, por artikulli pervec se me ton neutral nuk mund te mbushet me akuzat dhe ato qe e akuzon shtypi. Thjesht mund te ekzistoi telegrafikisht, pa u thelluar se artikujt e gazetave dhe webit nuk mund te meren si burime serioze edhe kur shkruan nje gazete e njohur boterore e jo me shqiptare. Nga ana tjeter nuk mund te fshihet nje artikull vetem se nuk ka ton mjaftueshem asnjanes. Se i bie qe artikujve qe u gjendet nje gabim cfardo duhen fshire. Dhe me aq sa di une nuk ka artikuj pa ndonje gabim (perfshi edhe te mite, disa prej te cileve pa modesti jane me te mire se analoget e tyre te huaj). Keto sigurisht i them teorikisht, se nuk e kam lexuar artikullin. megjithate faleminderit personave qe menduan te me perfshinin ne diskutim edhe pse byroja me ka nen vezhgim. Me respekt te ndersjellte [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:59 (CEST)
<div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div>
:-- [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#Grisja%20ARBITRARE%20e%20artikullit%20mbi%20Ermal%20Beqirin Diskutimi i kaluar]. -- Ketu, e jo te Kuvendi. @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]].<br>
Si fillim, përse nuk do të kuptosh se nuk mund të shtosh kërkesa e ankesa te Kuvendi, pasi këtu është hapësira e dedikuar për atë çështje, dhe kur unë i transferoj këtu, ti përsëri vazhdon me zhbërje të veprimeve të mia me kokëfortësi, ndryshoje avazin e vjetër. Nuk mund ta krijosh atë artikull pa diskutim e konsensus ''në stilin Incognito''. Bllokimi nga redaktimi i Kuvendit është shumë i arsyetuar (edhe pse e anulova për arsye teknike), pasi ke shumë herë që bën të njëjtin veprim duke e ditur që s’lejohet dhe ke qenë i njoftuar. Sa për këtë që ke thënë kundër meje, nuk kam çfarë të shtoj. Për artikullin që po mundohesh dëshpërimisht me çdo kusht ta krijosh, e madje luftoje redaktuesin e ri që shtoi përmbajtje aty, s’do të thellohem se i qëndroj asaj që thashë te diskutimi i kaluar. Le ta cilësojnë të tjerët më mirë, sido që të vendoset në interes të Wikipedias dhe lexuesit, unë nuk jam kundër, ndryshime të reja mund të bëhen. Në mënyrën si po sillesh është edhe e vështirë ndonjëherë të diskutohet një çështje siç duhet; [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:GLOBALIST_LIBERTARIAN#Info Info]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:58 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] kur te jeni te disponueshem. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:02 (CEST)
::Qasja agresive dhe imponuese që ka përdoruesi i mësipërm, nuk çon asgjëkundi, konsensusi është (themeli dhe baza) kryesore në Wikipedia, sidomos kur ka qasje normale jo agresive apo imponuese.Thënë kjo mendoj nuk mund të rrimë çdo ditë duke sqaruar në detaje individë me qasje të tillë, ndaj propozoj të merren vendime në të tilla raste që mos na kthehen në preçedentë në të ardhmen. @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]]. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:18 (CEST)
:Thua: '''''"Nuk mund ta krijosh ate artikull pa diskutim e konsensus"''''' . Kjo është absurde, dhe shkon kundër çdo gjëje që është wikipedia. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 3 prill 2026 22:06 (CEST)
:Unë i kam hy krejt regjistrave të artikullit dhe diskutimeve të lidhura me këtë çështje. Ju kërkoj falje për tekstin e gjatë. Sa për ta rikujtuar se çka ka ndodhur (citatet janë korrigjuar për gramatikë):
:{{collapse|2=Përmbledhja e ngjarjeve deri tash.|1=
:# Libertarian e krijoi artikullin më 20 shkurt për Ermal Beqirin, atëkohë akoma i njohur për polemikat dhe aferat korruptive në Shqipëri dhe në sektorin e informatikës, që pati para kohësh edhe një karrierë deri diku të suksesshme. Artikulli erdhi me burime të mirëfillta dhe të besueshme, mirëpo toni nuk ishte i shkruar në [[Wikipedia:NPOV|mënyrë neutrale]]; më tepër ka qenë ''konfrontacional'' dhe ''i anuar ndaj një pikëpamjeje të veçantë'' (pra vetëm në kontekst hetimor). Artikulli deri aty pati nevojë për punë, por pati shquarësi të qartë dhe të padiskutueshme, pasi personi është në interes të projektit.
:# Tek diskutimi i Leutrimit kërkon Libertariani një miratim të ndryshimit. Ai ma delegon mua dhe @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], pasi po e dyshon perspektivën e tekstit, duke cekur që "{{!xt|me syrin kritik ndaj tentim-kriminalizimit, nëse nuk ka burime për krime të dokumentuara publikisht, [redaktimet] të zhbëhen}}. Lanceloth, në diskutim cek që "{{!xt|jo kushdo që citohet njq moment për një ngjarje të caktuar duhet të ketë domosdoshm[ër]isht artikull në Wikipedia}}" (praktikisht duke invokuar [[:en:WP:CRYSTALBALL|WP:CRYSTALBALL]]).
:# Dy ditë dhe tre redaktime më vonë, Leutrimi e fshiu, pastaj e riktheu, pastaj e fshiu sërish artikullin në mesnatë. Pa diskutim në FG, pa etiketë, me arsyetim që "{{!xt|mungon shquarësia [për] një artikull të veçantë}}" dhe se përdoruesi krijues "{{!xt|ka një tendencë kriminalizimi të personaliteteve të caktuara, me arsyen se qenkan nën hetime, ne nuk jemi gjykatë apo institucion ligjor}}". Këtu u kapërcye një proces që zakonisht ish vendosur me marrëveshje të përdoruesve, por u mendua si rast i qartë i një personi të pashquar.
:# Vijoi ankesa tek Zyra e Ankesave. Gjatë ankesës së parë, toni i bisedimit del shumë armiqësor. Mes bisedimit, Leutrimi e akuzon Libertarianin që të jetë i afërt me Flladimin (një përdorues që poashtu shpesh ka nxjerrë debate me rrugë pa krye për tema akoma më të imëta se kjo). Flladi i kërkon durim derisa të dalin më shumë detaje, kurse Kleini cek që më e arsyeshme do të ishte "{{!xt|të krijohej një artikull që trajton fenomenin/ngjarjen në tërësi për të cilën akuzohet personi në fjalë}}" (pra ngjarja të ketë një faqe të vetën, kurse personat të ceken veçmas brenda asaj). ''(Pas një krehjeje të burimeve në historik, Beqiri ka më shumë se mjaftueshëm material për një artikull të vet.)''
:# Më 29 mars, Libertarian e rikrijon artikullin. Këtu shumë prej problemeve me perspektivë janë zgjidhur, dhe është i ndarë sipas temës dhe i renditur kronologjikisht sipas atyre që njohim publikisht rreth personit; të mirat dhe të këqijat.
:# Më 2 prill, një person i ri me emrin @[[Përdoruesi:Lowkeyhuman|Lowkeyhuman]] mbishkruan artikullin komplet, dhe e harton një variant pa përmendur ngjarjet për të cilat është nën hetim subjekti. Redaktimi i tij thekson edhe mbulimin e tij në "{{!xt|media të biznesit si ''BusinessMag'' dhe ''Monitor''}}", gjë që nuk është në takt për një enciklopedi, dhe që jep dyshime për autorësinë e tekstit. Këtë e markon edhe si "redaktim i vogël".
:# Më 3 prill, Libertariani e zhbën atë redaktim, duke e quajtur "{{!xt|propagandistik}}". Një përdorues IP e rishkruan redaktimin e Lowkeyhuman-it, ama më keq, më shkurt, dhe me më shumë gabime drejtshkrimore, gjë që ngjall dyshime për shkrim me AI ose thjesht hartim amator.
:# Dy orë pas atij redaktimi, Leutrimi e fshiu artikullin për herë të fundit nën bazën që u rikrijua artikulli i fshirë (edhe pse përmbajtja dalloi prej artikullit paraprak).}}
:Duke i konsideruar ngjarjet më sipër, pikëpamja ime është që ''burimet në media e meritojnë plotësisht shquarësinë e një biografie për Ermal Beqirin'', dhe se Leutrimi u ngut pa argumentuar kundër shquarësisë së artikullit. Aty ka Libertariani të paktën të drejtë, sado me ngulm që po e don artikullin të ekzistojë (rrallë martohet dikush me një artikull kaq shumë). Fatkeqësisht, e kam vërejtë edhe unë që në ca raste, Leutrimi merr hapa të shpejtë, dhe ndonjëherë ngacmon ndonjë gjë delikate. Ka ndodhur me Flladimin, dhe ka ndodhur edhe këtu. Këtu po sfidohet konsensusi disa herë, dhe është një model që po më shqetëson edhe mua pak pasi po e turbullon vendimmarrjen këtu.
:Temat aktuale shpesh marrin mbulim në Wikipedia, edhe pse nuk jemi vetë medium (sigurisht ju kujtohet historia me [[Parashqevi Simaku]]n). Wikipedia u krijua ca muaj para se të ndodhte 9/11 dhe ishte atëkohë vendi më i mirë për të marrë informata për të në kohë reale—''mos të shtiremi sikurse nuk e përdorin njerëzit Wikipedinë ashtu''. Unë e Leutrimi jemi të Kosovës, dhe Libertariani e Lancelothi janë të Shqipërisë, dhe prandaj ka një jobarazi mes njohurive që mund të përdorim për ta gjykuar këtë temë. Ama një xhiro nëpër Google ta mbush kupën me burime të bujshme dhe të mirëfillta rreth personit, prandaj nuk është edhe që ka nevojë të argumentohet ''kundër'' shquarësisë.
:Kjo na sjell tek ''toni i hartimit''. Kam vërejtë për Libertarianin që ka një tendencë me i kafshu redaktorët e tjerë. E kam hasë edhe unë personalisht nëpër artikujt për ca subjekte të ''Big Brother VIP Albania'', ku ka pikëpamje më të zhurmshme dhe agresive ndaj fshirjes së tyre (edhe pse kjo do të ishte punë e FG-së, jo speedydelete). Leutrimi aty me vend ka kritikuar atë praktikë, dhe sado që i ka problemet e tija me vendimmarrje ndonjëherë, këtu ka të drejtë që duhet me më shumë civilitet të trajtohen përdoruesit e tjerë, dhe të orientohemi në mënyrë më bashkëpunëtore.
:Siç kam thënë në diskutimin tek [[Diskutim:Kujtim Mateli#c-Fallbackintoreality-20260402120000-GLOBALIST_LIBERTARIAN-20260401232000|Kujtim Mateli]] para disa ditësh, jemi në projektin më të madh grupor në botë. Ne punojmë sipas parimit të [[Wikipedia:Mirëbesimi|mirëbesimi]]t, dhe nëse mungon mirëbesimi, atëherë komplet bie poshtë bashkëpunimi mes redaktorëve.
:Kur toni i artikullit del konfrontues, mos e fshij krejt artikullin por rishkruaje, dhe të qartësohet mes redaktorëve në faqen e diskutimit, në vend se të griset pa kurrfarë marrëveshjeje. Në vend se të llogarisim nënmotive të këqija prapa secilit përdorues, më e arsyeshme është të pyesim "{{Xt|si është duke e ndihmuar projektin përmes këtij veprimi?}}" Nuk është veç për hajt. Zakonisht vepron njeriu duke menduar se është në të drejtën, e pastaj del nuanca si këtu. Me të vërtetë dalin njerëzit më të kuptueshëm në të dyja anët nëse llogaritet mirëbesimi si parim fillestar. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 4 prill 2026 02:41 (CEST)
::Mendimi im për njohushmërinë e Ermal Beqirit (fus dhe intuitën njerëzore këtu timen) nuk mendoj se ka njohushmërinë e duhur dhe llogjikshme për të patur faqe në Wikipedia, pra të shtrirë në kohë, në të kundërt,nëse është konsensusi i duhur të rikthehet si artikull athere meqë është ky ngulm i madh nga nje editor që minimumi nuk ka llogari të regjistruar... dhe me shumë gjasa ( pa dashur te spekuloj) thjesht hamendësim nga toni dhe agresiviteti në të shkruar,mund të jetë Flladimi, po futemi në një vorbull të gjatë e pakuptimtë. Sa për @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], nuk e shoh qasjen e tij të nxituar, thjesht duke mos patur editorë aktivë të shumtë zgjedh mënyrën e tij që duket e shpejtë por jo se nuk është efikase ( nën optikën time). Tema të tilla në këtë formë dhe të zgjatura na çojnë në preçedentë jo fort të mira në të ardhmen. Ky është mendimi im final rreth kësaj teme. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 4 prill 2026 02:59 (CEST)
:::E kuptoj pse ngutet. Wikipedia është përherë një projekt në ndërtim e sipër, dhe me shumë asfalt që duhet me u shtru. Qasja e tij aty është: merre vëmendjen e personave që munden me kontribu ma s'miri, apo merru vet me të ama pa shpenzuar tepër kohë në një temë të veçantë.
:::Për temën e subjektit të artikullit, fakti që nuk pajtohesh me shquarësinë e artikullit është ''pikërisht'' pse u dashtë me u vendosë një diskutim për shquarësinë e tij n'FG—pasi ka mendime kundërshtare. Prapë del dëmi që u shkaktua t'u e trajtu pashquarësinë si të mirëqenë, dhe t'u e fshi artikullin për shkak se autori krijues "ka një tendencë kriminalizimi". Kjo është dashtë me u sjellë direkt para Libertarianit si ''vërejtje''. Është diçka që vërehet nëpër disa artikuj, qysh thotë Kleini, jo vetëm ky.
:::[[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#c-Flladimi-20260223004600-Klein Muçi-20260222233000|Në diskutimin e mëparshëm]], Flladi ka shfaqë kundërshtim për sa i përket thellimit në temë dhe qëndrueshmërisë së burimeve, prandaj nuk kam naj parandjenjë që Libertariani kish argumentu ''kundër'' vetvetes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 4 prill 2026 03:12 (CEST)
:::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] Nga e nxore kete mendim se jam perfshire ne debate, kur deri me 28 mars (per nje muaj) zoteria e tij Leutrim.P me kishte bllokuar se isha shprehur per ankesen e dyte te @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave#Ankes%C3%AB_ndaj_Leutrim.P_-_Stalking Ankesë ndaj Leutrim.P - Stalking Ankesë ndaj Leutrim.P - Stalking] per kete koment [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Zyra_e_Ankesave&oldid=2904907 e ka pergjithesisht jo individualisht] qe mund ta vleresoni edhe vete nese perputhet me [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1414872 arsyen qe perdor] (''Sulme personale ndaj përdoruesve të tjerë: Perdoruesi vazhdon me gjuhen e urrejtjes edhe kur ne ofrojme sqarime te qarta per problemet qe ai / te tjere kane. Problemi tjeter eshte agravimi I perdoruesve te rinj ndaj nesh kur japim spjegime duke i lajthituar ata ne nje loje agresive ndaj nesh per te mos na respektuar e fyer duke tentuar ta ulur imazhin tone dhe percmoj punen qe ne bejme ne tere wikipedian, ne raste kur as nuk ka te beje asgje me Flladmin ai inkuadrohet me nje gjuhe Cinike e Ta...''). [Sqarimet e qarta te Leutrim.P jane thjeshte mbyllje goje, per ta ditur ata qe impresionohen nga keto viktimizime] Ndersa per sa i perket pjeses se clirimit te bllokimit, nuk kam pasur deshire te kontribuoj se ne fund eshte e qarte se '''shkembi nuk levrohet'''! Edhe pse nuk kishte asnje justifikim per tme bllokuar, dhe sa per ate se une jam debatues i ashper jam vetem me Leutrim.P dhe Klein Muçin dhe menyren e tyre se si jane sjelle me mua dhe gjithe wikipedine. Por duke qene se je nje varur nga keta dy, po te sqaroje qe te krijosh nje gjykim tendin. Por pavaresisht se sipas rregulloreve nuk mund te bllokohet nje person me te cilin je ne debat ose eshte ankuar kjo nuk ka rendesi per personat ne fjale, une u ul autoritetin... keshtu qe duhem perjashtuar... [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:49 (CEST)
::::E thashe si hipotezë jo si fakt, dhe jo personale ndaj të tjerëve, sa për pjesën që " jami varur nga këta të dy" e ke ekstra gabim! Ka dhe diskutime dhe debate, por e rëndësishme është të ketë mirekuptim dhe jo agresivitet & imponim. Gjithë të mirat! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:54 (CEST)
Unë kam përshtypjen që kam folur mjaftueshëm për këtë çështje [[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#Grisja ARBITRARE e artikullit mbi Ermal Beqirin|herën e parë]]. Disa herë të tjera më pas ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Të lutem zhbëje krijimin "User Page"|1]]; [[Stampa diskutim:Autorë shqiptarë|2]]) e kam këshilluar përdoruesin GLOBALIST LIBERTARIAN të reflektojë mbi qasjen e tij në lidhje me komunitetin dhe të diversifikojë tematikat e redaktimeve të tij që të mos ngrejë dyshime për [[w:en:WP:AGENDA|WP:AGENDA/WP:NOTSCANDAL]]. Këtë e thashë më së shumti pasi pashë [[Special:Permalink/2916876|gjendjen aktuale të artikullit mbi Unazën e Madhe të Tiranës]] i cili përmban vetëm dy rreshta ku njëri i dedikohet përsëri akuzave nga SPAK. Që nga ajo kohë është e vërtetë se kontributet e tij janë diversifikuar në tematikë por në pikën që gjendemi mendoj se është më mirë të gjykohet nga ndonjë administrator tjetër i papërfshirë më parë në këto diskutime. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2026 01:54 (CEST)
:E falënderoj Fallbackintoreality, për përmbledhjen që e bën më të lehtë ngjarjen për tu kuptuar nga të tjerët. Përmbledhje shumë e saktë, pa mungesa dhe i mirëpres kritikat. Edhepse në një pjesë më të vogël nuk pajtohem me ato që ke konstatuar, disa elemente nuk i përdori si argument gjatë diskutimeve, pasi jam i rezervuar dhe preferoj të qëndroj larg spekulimeve. Mundohem që këtu të paraqes vetëm ato që janë fakte, sepse nuk mund të kaloj në teza hipotetike dhe të ndërmarr vendime/veprime mbi to. <br>
:Veproj me praktika sa më efikase, dhe jo domosdoshmërisht me saktësi nanometrike. Vendimi merret pas cilësimit të shumë kritereve dhe konsensusit; nëse shumica nuk e kalojnë atë filtrin e shquarësisë/njohushmërisë/arsyes për të pasur artikull, mund të griset. <br>
:Je thirrur në disa raste, po ashtu edhe Libertariani, ''ka shquarësi, ka burime..''. Pati ose jo burime, nëse ekzistenca e artikullit është e diskutueshme, është mirë të fokusoheni aty dhe të argumentoni ekzistencën e tij, dhe jo përmbajtjen. Shqyrtimi duhet bërë nga lartë-poshtë dhe jo e kundërta. Unë që nga fillimi kam kontestuar ekzistencën, që më pas të mund të cilësohej përmbajtja, e cila po ashtu doli të kishte tendencë në mënyrën e përpilimit, prandaj e grisa. <br>
:Nuk jam marrë shumë me biografitë, përveç atyre që më duhet të merrem. Shumë veprimtarë të mëdhenj i kanë kushtuar jetën një profesioni/veprimtarie që kanë një artikull në Wikipedia. Çdo person që është në vëmendje të mediave për disa javë ose muaj nuk meriton domosdoshmërisht një artikull, sepse nuk ka përmbajtje të mjaftueshme të faktueshme për të, dhe do të kalohej në përmbajtje spekulative ose të trilluar nga vetë shkruesi për ta mbushur faqen, pa folur për përmbajtjet nga mediat, që shpeshherë edhe ato vetë janë të diskutueshme. Gjithashtu mund të trajtohej për fshirje pas një kohe, kur më të mos ketë shumë vëmendje mediatike. Ka dhjetra rregullore në WikiEn që parandalojnë krijimin e artikujve mbi këto baza. <br>
:Kam të paktën 100 arsye pse duhej grisur. Kështuqë bëj thirrje të kalohet te pjesa; A të mbahet ose jo? Nëse po! Si mund të jetë përmbajtja, dhe a pretendon shkruesi të ketë autorësi/pronësi të artikullit duke kufizuar redaktimin nga të tjerë (duke mirëkuptuar kontestin e redaktimeve në rast kur janë të pabaza). Dhe kërkesat në formë liste si më lartë nga Libertariani, do duhej një qasje ndryshe ndaj nesh apo jo?. Presim një mendim të paanshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 prill 2026 10:07 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] Ti je i lirë ta shtosh përmbajtjen e artikullit [[Unaza e Madhe e Tiranës|Unaza e madhe e tiranë]]<nowiki/>s. Unë informacionin që shtova e shtova me burime të besueshme, në mënyë konçize, pa bërë editorializime apo shtrembërime. Të lutem gjyko mbi meritat e asaj që kam shtuar unë. Ti po deshe zgjeroje më tej artikullim me ato që do ti.
:Për sa i përket redaktimeve të mia, ato janë në fakt të larmishme, po ashtu akuza jote për Bias timin është boshe. Ja disa artikuj të krijuar nga unë (gjykoni vetë mbi cilësin e punimeve të mia dhe atyre të kontributorit mesatar): [[Jiang Xueqin]]. ''[[The Gospel Hoax]] [[The Manipulated Man]] [[Vitamin C and Cancer]] [[Nicholas Agar]] [[John Mearsheimer]] [[Against Democracy (libër)]]'' Por ti Klein Muçi ose nuk je i vëmendshëm, ose e bën qëllimisht për të hequr vëmendjen nga thelpi dhe duke e devijuar diskutimin në debate të kota.
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] Unë nuk kam më se ctë shkruaj. Unë mendoj se pikat që kam paraqitur më sipër janë vetë evidente. Dua që të diskutohet në faqen e diskutimit të artikullit përkatës, dhe të diskutohet mbi meritat e përmbajtjes. Vetëm duke patur para syve atë që unë kisha shkruar mund të diskutohet mbi meritat. Jam PRO që artikulli të diskutohet edhe me elemente të tjera biografike të Beqirit. Por ju lutem rikthejeni.
:@Të gjtihë të interesuarve: Nëse ju nuk ndiqni politikat e Wikipedias, unë nuk kam çfarë kontribuoj më në këtë Wikipedia. Megjithatë pasi të shoh nëse ju do ta riktheni artikullin/faqen apo jo, dhe nëse do lejoni ose jo që diskutimi të bëhet mbi meritat e përmbajtjes tek faqja e diskutimit përkatës, sipas politikave të Wikipedisë, '''unë do ta sjell në vëmendje këtë diskutim edhe tek Meta.Wiki.''' E di që mund të mos arrijë gjë, por '''për dokumentim do ta sjell në vëmendje të tyre''' faktin e grisjes arbitrare, dhe grisjes po ashtu të faqes së diskutimit të artikullit, ku unë e kisha hapur diskutimin jo një herë por dy herë. <u>'''Po ashtu, ky incident i përsëritur 2 herë, do më dekurajojë të kontribuojë më tej në këtë Wikipedi.'''</u> Flm! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 4 prill 2026 13:06 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], harrova diçka të rëndësishme : Fakti që kërkohet me ngulm rikthimi i faqes së Ermal Beqirit nga i njëjti editor që e ka krijuar faqen, mos është konflikt interesi ([[:en:Wikipedia:Conflict of interest|COI]]), sepse është anashkaluar ky detaj, me këtë vijë logjike atherë hajde rikthejmë faqe të tjera që jane grisur dhe e bëjmë standart të ri në dallim nga gjithë wikit! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 4 prill 2026 13:35 (CEST
:[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], e drejtë, por unë nuk kam interes t'e "tjerri" tutje çështjen shkaku i kohës, besoj se kontribova me disa ide të reja me deklarimin tim më lartë për sqarim,dhe Libertariani po të dojë le t'i prijë tutje ankesës që ka parashtruar, unë rrotull jam nëse ai ose të tjerë më ftojnë për zgjidhje konkrete. Natën. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:33 (CEST)
::Konsiderohet konflikt interesi vetëm nëse kuptohet që ka motive përtej Wikipedisë që po e nxisin këtë ankesë dhe insistim, ama po duket që këtë sjellje e ka tek çdo artikull ku redakton, pra nuk mund ta potencoj diçka të tillë këtu pa dëshmi. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 5 prill 2026 00:37 (CEST)
:::po por theksuar më tepër tek artikulli i [[Ermal Beqiri|Ermal Beqirit]]. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 00:39 (CEST)
@[[Përdoruesi:Flladimi|Flladmi]] Versionin që u gris mund ta shofësh këtu, https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal_Beqiri_(draft)
Thjesht shife dhe po deshe bashkëpuno me @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] nëndryshimet që shifni të arsyeshme.
Të lutem ki parasysh se ky person ka qenë i përfshirë në 3 skandale të ndryshme publike, të dokumentuara me referenca dytësore. Këtu ke referenca të tjera. Sipas Wikipedias referencat sekondare, pra kur media apo autorë të tjerë raportojnë mbi një ngjarje janë më të besueshme sesa psh po të kishim cituar direkt SPAKun. https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality/Ermal_Beqiri_(draft)
--[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 14:51 (CEST)
:Si thu në fillim të votojmë për ato pikat që kam shprehur unë më lartë? Duhet të votojmë a është i drejtë fakti që ti ke grisur dy herë një artikull pa diskutuar më parë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 19:44 (CEST)
:Për ta kuptuar jologjikën tënde, së pari lexo pikën 6 që ke listu. Po se kuptove dhe atëherë qfarë kërkesa të palogjikshme bën!! Atëherë lëre fare, do kalohet në absurditet. Lexoje diskutimin më lartë komplet qoftë edhe 3 herë, lexo qfarë thanë të tjerët, nëse unë qenkam gabim nuk mund të jenë të gjithë në të gabuarën apo jo?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:08 (CEST)
::Nuk thashë më kot dje, sdo ketë fund kjo gjë, në en wiki nuk ka "tolerance" kaq të gjatë dhe të detajuar. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:13 (CEST)
:::Shko provo grise artikullim mbi Ermal Beqirin në En.Wiki po ta mbajti. https://en.wikipedia.org/wiki/Ermal_Beqiri [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:21 (CEST)
::::po ma mbajti?! e para vazhdon me këtë gjuhë komunikimi, e dyta faqen nuk e ke ende të pranuar në en wiki nga editor, e treta unë nuk replikoj më. Me të mira! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:26 (CEST)
:::::Po pra po, po të them që për të kuptuar sa gabim je ti dhe Leutrimi në këtë rast specifik, shko provoje të bësh/bëni të njëjtat veprime që bëni këtu tek artikulli në anglisht, pra grisje abuzive, pa diskutuar, pa ofruar përmirësime etj.
:::::Unë e kuptoj, dhe e pranojë, është faji im, unë kam një karakter shumë të prerë ndaj të kërkoj falje ty dhe të tjerëve, por ju nga ana tjetër, nëse nuk keni konflikt interesi - ju lutem, ju përgjërohem, lejeni karakterin tim mënjanë dhe më gjykoni vetëm editimet. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:32 (CEST)
::Nuk është konflikt interesi të duash të përmirësosh wikipedinë duke shtuar informacione, me referenca të shumta nga burime dytësore të besueshme. Qëllimi im ishte pasyqrimi i realitetit. Ti dhe të tjerë bëni luftra për tu hap biografi lojtarëve të BB. Dhe mua një qytetari që do të ndëshkohet vjedhja dhe korrupsioni nuk më lejohet të hap faqe mbi një person që ka vjedhur miliona euro, që ka rrëmbyer një konkurrent tjetër dhe që ka qenë edhe i përfshirë në ngjarje të tjera [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal Beqiri (draft)#Ekspozimi i hershëm publik|madhore para një dekade (videoja meta prifti.]])?
::Konfliktin e itneresit me gjasa e ke ti dhe të tjerë, që më pengoni mua ta shtoj atë informacion. Unë nuk kam shtuar as edhe një presje pa e pajisur me referencën përkatëse. Ti në anën tjetër, e ke grisur 2 herë artikullin, pa diskutuar, pa propozuar ndryshime, pa ndjekur procedurën e grisjes. Që të diskutohet një artikull i mirë-referencuar nëse duhet grisur apo jo, duhet diskutuar me artikullin të pranishëm, duke vendosur stampën e grisjes dhe duke e diskutuar në kanalet e përshtatshme. Ti do ti anashkalosh të gjitha këto hapa, sepse ai me konflik interesi je ti. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:20 (CEST)
:::Kjo që po tenton të bësh ti me çdo kusht, quhet [[w:en:WP:AGENDA|WP:AGENDA]]. Herën e kaluar të patëm mundësuar "të krijohej një artikull që trajton dukurinë/ngjarjen në tërësi për të cilën akuzohet personi në fjalë". Por ti nuk pranon zgjidhje, se nuk po kërkon zgjidhje, por zbatim plani. Në atë rast më vjen shumë keq por s'do kesh sukses, sidoqoftë nëse i merr votat poshtë, unë vet do ta rikthej artikullin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:46 (CEST)
<div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div>
Votimi - Për të shprehur qëndimin tuaj se duhet rikrijuar apo jo ky artikull votoni me: {{PËR}}, {{KUNDËR}} ose {{ASNJANËS}}.<br>
(''Diskutimi më sipër është aktiv, kjo formë votimi është për përmbyllje të kërkesës me një vendim përfundimtar'')<br>
=== Votimi ===
*{{KUNDËR}} - Sipas argumenteve të dhëna në diskutim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:40 (CEST)
*{{KUNDËR}} - E kam shprehur në diskutim arsyen se pse. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:14 (CEST)
*{{ASNJANËS}} - Siç kam thënë disa herë në diskutim dhe siç ia kam shprehur dhe atij vetë, vëmendja ime është më së shumti te qasja e përdoruesit GLOBALIST LIBERTARIAN në përgjithësi ndaj projektit që anon drejt [[w:en:WP:PUSH|WP:PUSH]], ku artikulli për të cilin po diskutohet është vetëm njëri nga rastet. Mund të ketë dhe të drejtë në qasjen e tij por projekti aktual i SqWiki-it nuk i përballon dot qasje të tilla pasi i mungojnë mekanizmat e nevojshëm (si në fuqi të thjeshtë pune ashtu dhe në struktura të ngritura) për të kryer ''check and balance'' e nevojshëm. Kujtojmë se përmbi të gjithë mekanizmat e tjerë, EnWiki ka dhe [[w:en:WP:ARBCOM|ArbCom]] dhe përsëri hyrja e WP:PUSH nis me faktin se si ArbCom e ka të vështirë të trajtojë situata të tilla. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:42 (CEST)
*{{PËR}} - ''me kusht që të ndalohet Libertariani prej redaktimit të artikullit në faqen kryesore për 3 muaj.'' Absolutisht nuk jam dakord me shtyrjen e agjendës që po bëhet, dhe ngulmi i tij po na i mbush muret duke i heshtur zërat e tjerë në çdo diskutim rreth këtij artikulli, duke përfshirë [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Ermal Beqiri (draft)|atë ku momentalisht po e ushtron një draft në hapësirën time]]. Mendoj që ka nevojë për pushim prej kësaj teme për pak kohë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 8 prill 2026 01:03 (CEST)
== [[Autoudha]] ==
Propozoj të përdoret autostradë si titull kryesor jo sepse auto-udhë është e pasaktë, por sepse autostradë është forma më neutrale në planin e standardit të përgjithshëm të shqipes dhe është gjerësisht e dëshmuar në burimet institucionale të Shqipërisë, ndërsa në Kosovë rezultojnë në përdorim të dyja format, auto-udhë dhe autostradë. Për të respektuar si standardin, ashtu edhe përdorimin kosovar, zgjidhja më e ekuilibruar është të mbahet autostradë si lemë kryesore dhe të shënohet auto-udhë në hyrje si variant i përdorur në Kosovë.
[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] ([[Përdoruesi diskutim:Shqiperia2000|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:26 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] Jam dakord me perdorimin e termit autostradë, jo edhe aq me argumentet e tua, por sepse si duhet te perdorim pastaj superstrade dhe rruget per makina brenda qytetit apo midis qyteteve qe nuk jane as autostrada, as superstrada?! Mos duhet te shtojme termat autorrugë dhe superudhë?!, per te cilat jam i bindur se supershqiperuesit jane gati ti perdorin, ashtu sic veprojne duke shperfillur terma te perdorur ne shqip prej shekujsh. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:52 (CEST) --- (Ankesa e tansferuar këtu nga [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]) ---
jwzzq2j3zt4jwsgscrh9shrkb66uxh8
Wikipedia:Kuvendi
4
26026
2939359
2927650
2026-04-07T21:23:24Z
Shqiperia2000
65435
/* Autoudha */ pjesë e re
2939359
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}}
{{TOC left}}
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 24
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Pamje e re për artikujt e mirë e të përkryer ==
[[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] janë përditësuar në një ndërfaqe vizuale të përmirësuar dhe afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël. Idealisht do të shpresoja që kjo të shërbente si shtysë për të përfunduar procesin e rivlerësimit të nisur me to prej disa muajsh tashmë ku, me fjalë të tjera, kërkohet thjesht përditësimi i rreth 30 artikujve për të qenë në standardin e duhur, në mënyrë që ato artikuj të shërbejnë me të vërtetë si krenari e punës në Wikipedia-n shqip e si model për krijimin e artikujve të tjerë. Pjesë e përditësimit kanë qenë dhe faqet e tjera të komunitetit ku ajo e Kuvendit ka një platformë më të mirë për të treguar cila nga faqet me rëndësi kërkon vëmendje, [[Wikipedia:Ambasadat]] kanë një strukturë të përmirësuar vizuale dhe shumë faqe të tjera ofrojnë lehtësira të tjera të vogla e afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël.
Si gjithmonë, sugjerime të mëtejshme janë të mirëpritura.<span id="Klein_Muçi:1774303396915:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 23:03 (CET)</span>
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], keni bërë punë të jashtëzakonshme me pamjen e re, duket shumë më mirë por dhe është më efikase. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 20:38 (CET)
::Të falënderoj. Për transparencë duhet thënë që puna përfundimtare është rezultat i ndihmës nga inteligjenca artificiale që me mbikëqyrjen e duhur mund të jetë ndihmesë e madhe. ''(Vibe coding FTW!)'' - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:28 (CET)
:t'lumshin durt, prej një koduesi front-end tek tjetri, po duken të shkëlqyera! [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 mars 2026 13:59 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shumë faleminderit! Na duhet të angazhohemi ca t'i përmirësojmë ato 30 artikuj që ta meritojnë realisht atë vendin në vitrinë tani. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 18:17 (CET)
== Hapet gara e përkthimit CEE Spring 2026! ==
Përshëndetje, edhe këtë vit Kosova dhe Shqipëria i bashkohen garës së përkthimit të artikujve mes Wikipediave të vendeve dhe gjuhëve të Evropës Qendrore dhe Lindore - '''CEE Spring 2026'''! Gara mbahet në datat '''21 mars''' deri më '''31 maj'''. Qëllimi i saj është përkthimi i sa më shume artikujve të përzgjedhur nga Wikimedianët e rajonit dhe përkthimi i artikujve mbi Kosovën dhe Shqipërinë nga gjuha angleze në gjuhët e rajonit. Është mundësi shumë e mirë për promovimin e kulturës dhe vendeve tona. Për më shumë drejtohuni tek faqja e [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026 garës ndërkombëtare]. Suksese!--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 24 mars 2026 13:38 (CET)
== Grisja e shpejtë ==
Për interesin publik, dua të sjell në vëmendje që na duhen rregulla rreth grisjes së shpejtë të faqeve (speedydelete). Unë hapa faqen [[Wikipedia:Grisja e shpejtë]] në hapësirën e projektit, dhe formalisht po kërkoj opinionin tuaj për rastet që mund t'i mbulojmë me këtë politikë, si dhe mënyrën me të cilën mund ta bëjmë proces sa më të lehtë. Momentalisht përmban disa pika që janë gati analoge me ato në Wikipedia anglisht, mirëpo që mbulon edhe shumë raste të shpeshta këtu. Nëse ka ndonjë lloj faqeje që duhet zhdukur pa diskutim në [[WP:FG]], le ta diskutojmë dhe ta shtojmë aty sipas marrëveshjes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 mars 2026 14:24 (CET)
:Disa raste të kërkesave për grisje të shpejta po i bart në FG sipas rregullit të vjetërsisë 10+ vite; prandaj mund të mos grisen menjëherë me shpejtësinë e kërkuar, pasi diskutimi në FG eventualisht e zgjat kohën e vendimarrjes. Edhepse në praktikë dihet shpesh se çfarë mund të griset dhe si, një rregullore e qartë që shpjegon kur duhet përdorur grisja e shpejtë dhe kur duhet hapur diskutim në FG do ta bënte procesin më transparent dhe më të lehtë për t’u zbatuar, sidomos për përdoruesit e rinj në të ardhmen, në mënyrë që praktika të mos mbështetet vetëm në vëzhgim apo supozim, por të jetë e shkruar dhe e standardizuar.
:Si shtesë, mund të ndihmonte që rregullorja të përfshijë disa elemente praktike për ta bërë procesin më efikas:
:* një listë të qartë të rasteve që kualifikohen për grisje të shpejtë;
:* përdorimin e kodeve të shkurtra për arsyet e grisjes (p.sh. G1 – pa kuptim, G2 – test, etj.), që e thjeshtojnë identifikimin e rastit;
:* një template të vetëm standard për kërkesat e grisjes, p.sh. <code>{{Grisje e shpejtë|arsye}}</code>, ku shtohet arsyeja përkatëse dhe që mund të jetë i integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse;
:* si dhe mundësinë për parandalimin e rikrijimit të faqeve problematike, duke lejuar mbrojtjen e titullit në rastet kur një faqe është grisur disa herë për të njëjtën arsye (p.sh. reklamë).
:Këto masa do ta bënin procesin e grisjes më të qartë, më të njëtrajtshëm dhe më të shpejtë në zbatim. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:29 (CET)
::Në praktikë, stampa veç ekziston—është {{T|Grise}}—edhe i ka arsyetimet e paracaktuara. Kjo e dallon prej {{T|Faqe për grisje}} që përdoret vetëm kur ka diskutim në forum. Çka po du me mbërri këtu është një mënyrë e kodifikimit dhe [[Kanuni i Lekë Dukagjinit|kanunizimit]] të asaj që kemi.
::Kodet e shkurtra kanë kuptim kur i ndajmë sipas llojit të faqes. Wikipedia Anglisht dhe Frëngjisht përdorin ato kode për të dalluar sipas fshirjeve të përgjithshme (të dalluar me "G"), dhe atyre sipas llojit ("A" për artikuj, "R" për ridrejtime, "F" për fajlla/skeda, stampa, etj.). Nëse dojmë, mund ta zgjerojmë gamën e stampave të përdorura për këto qëllime. Ato munden me drejtu tek nenet/pikat që po ceken në faqen përkatëse.
::<blockquote>"{{Xt|[stampa] që mund të jetë [e] integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse}}"</blockquote>
::Këtu t'kisha lutë me e shtjellu pak se s'po mundem me e kuptu çka po sugjeron.
::Poashtu, aq sa jam për ''mbrojtjen'' e titujve prej krijimit, mendoj se ajo është veç për raste drastike dhe mundet me u ushtru me kujdes të administratorit. Ma e arsyeshme është që me u njoftu krijuesi, me u tregu pse u nominua faqja, dhe si mundet me e parandalu ose me e apelu fshirjen për të ardhmen. Po dojmë me i mësu njerëzit se si krijohet artikulli cilësor këtu, dhe akoma jemi duke punu me gojëdhëna të artikujve cilësorë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 01:31 (CET)
::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për pjesën teknike që përmend Fallbackintoreality jam dhe unë i interesuar, nëse mund ta shtjellosh më shumë si e imagjinon/çfarë nënkupton. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 mars 2026 02:04 (CET)
:Mendoj se në fillim duhet të përkthehet apo përshtatet, në mënyrë konçize, politika që ndjek wikipedia, dhe pastaj duhet të flasim për veprimet që mund të ndërmerren në wikin tonë, sepse për shkak të numrit të vogël të përdoruesve, ka shumë vend për abuzim si nga përdoruesit e thjeshtë, ashtu edhe nga ata me privilegje. Për shembull, rastet e debatueshme kurrsesi nuk duhet të grisen në mënyrë të shpejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:42 (CET)
::Po bash për atë punë e kam fjalën. Kjo politikë nuk ''është'' për rastet e debatueshme. Grisjet e shpejta përmes {{T|Grise}} kanë qenë deri tash përmes intuitës, pasi s'e kemi t'shkrujtun askund. Kur s'është e kodifikume dikund në një dokument të gjallë, rrezikojmë të shfaqen artikujt e tillë vazhdimisht. Ata që redaktojnë në interes të projektit dhe me mirëbesim kanë me e lexu dhe me u marrë vesh me redaktorët që ia dojnë të mirën projektit. Në praktikë, këto gërshërë i përdorim në mënyra konkrete... veç po i mbledhim në një vend arsyet për t'i kuptuar redaktorët e rinj. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 02:35 (CET)
Nuk paska më shumë se 2 stampa, njëra që shton artikullin te [[:Kategoria:Faqe për grisje|kategoria e faqeve për grisje]] ku bëhet shqyrtimi ose të griset ose të percillet në FG sipas rëndësisë. Stampa 2 po shtohet automatikisht te artikulli kur artikulli është në FG I listuar, dhe kur arkivohet besoj se hiqet vet! nëse artikulli vendoset të mbahet, pa pasur nevojë të hiqet manualisht. Ideja është që dy stampat të përmbajnë të njëjtën arsye të grisjes që është shtuar, p.sh nëse shton arsyen te stampa 1, më vonë kur shtohet në FG, stampa 2 duhet ta zëvendësoje stampën për grisje të shpejtë (jo dyjat të qëndrojnë te artikulli), por Arsyen fillestare ta ruaj që ta shfaqë vet derisa gjendet në artikull. Dmth stampa për grisje të shpejtë aktualisht po e ruan arsyen por e dyta që shtohet vet kur artikulli propozohet në FG nuk e ka arsyen fare, thjesht thotë; ‘’ Ky artikull është duke u vlerësuar për grisje. Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në Forumin e Grisjes.’’. <br>
''Detaje''; Stampa:Grise duhet ta zëvendësojë Stampën:Faqe për grisje në momentin kur artikulli shtohet te FG për diskutim, por ta mbajë/ruaj arsyen që ishte shtuar ngjitur Stampës:Grise dhe ta shfaqë atë. Mundësi shtesë është që kur artikulli mbyllet për mbajtje (* Të mbahet) atëherë vetë Stampa:Grise të mos shfaqet më te artikulli i votuar për mbajtje, kjo mund të bëhet edhe në formë tjetër kur artikulli të mos jetë më i listuar te FG (p.sh pas arkivimit) pasi nuk është më i pranishëm aty, stampa të hiqet vetvetiu nga faqja e artikullit.<br>
Me sa duket Stampa:Faqe për grisje nuk lejon shtimin e arsyes, dhe kjo është në rregull që të mos modifikohet nga në, por do duhet të lejojë që të shfaqet Arsyeja fillestare nga stampa tjetër siç thashë dhe më lart.
Po më pëlqen ideja e kodeve të shkurtra, por jam pak skeptik mos po e ngarkojmë njëherë sistemin me shumë rregullore, sa më shumë rregulla të ketë, duhet më tepër kohë për t’i lexuar të gjitha nga wikipedianët, dhe kjo marrë parasyshe edhe diskutimet mes vete që bëhen sipas perceptimeve mund të krijojë habi e mospajtim. Ta kemi në mendje që rregulloret të jenë sa më të qarta, në fjali sa më të shkurtra e sa më të kuptueshme, pra jo shumë të gjata. Kjo përcjell qartësi më të madhe se një rregullore shumë e gjatë, ku çdoherë kërkohet dikush që ta interpretojë. Sigurisht kjo e fundit që thashë vlen për të gjitha rregulloret që do shkruhen dhe ndryshohen në të ardhmen.<br>
''Për mbrojtjet''; ashtu edhe jemi tu vepru, por në shumë raste, përdoruesi nuk diskuton, thjesht vazhdon me ri-krijimin e artikullit të njëjtë, ka ndodhë e kam grisë të njëjtën faqe 5 herë edhe pasi e kisha njoftu, kjo krijon humbje kohë, kur ndodhë me mijëra herë ndër vite, qon kohë dëm, që mund të ishte përdorur diku tjetër, thjeshtë e ceka që edhe të tjerët të informohen, unë veç kam filluar me mbrojtjen e disa titujve dhe disa ridrejtimeve, që më parë nuk e aplikoja, që të mos modifikoheshin, pra mbrojtje e zakonshme e përkohshme sa për të e parandaluar ri-krijimin e faqes, se ska arsye për të përhershme.<br>
Kuptohet që kapaciteti ynë i kufizuar na detyron të veprojmë në një fluks të ulët që një kohë, por pasi të i arrijmë objektivat që kemi caktuar, gjithçka do shkojë më shpejt, duke pasur parasysh që kemi eleminu shumë gjëra si draft-artikuj etj. Por edhe automatizimi në pjesë të ndryshme të projektit, e adminët aktivë, fshirja e disa faqeve teknike e rijetësimi i të tjerave, vërtetë do na e mundësojnë të ecim me një shpejtësi shumë të lartë në të ardhmen e afërt. Kur ka rregullore për një çështje, veprohet, por kur nuk ka, duhet të diskutohet me vite për çdo rast në veçanti, e me përditësimin e tyre kjo do i pakësojë paqartësitë e diskutimet e panevojshme për çështje të ditura. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 mars 2026 00:22 (CET)
:Stampa {{tl|Grise}} pranon arsye.
:Stampa {{tl|Faqe për grisje}} nuk pranon arsye.
:Arsyeja pse këto dy stampa funksionojnë ndryshe lidhet me mënyrën se si janë konceptuar:
:* Stampa {{tl|Grise}} përdoret për të tërhequr vëmendjen e administratorëve në raste që nuk kërkojnë diskutim për grisje. Ajo vendoset zakonisht nga përdorues aktivë të komunitetit ose nga patrullues globalë dhe shoqërohet me një arsye të shkurtër që shpjegon pse faqja duhet grisur. Qëllimi është një njoftim i shpejtë dhe i drejtpërdrejtë.
:* Stampa {{tl|Faqe për grisje}} vendoset në një faqe vetëm <u>pasi</u> ajo të jetë shtuar për diskutim te [[WP:FG]]. Ajo nuk përmban arsye, por vetëm një lidhje drejt diskutimit përkatës. Kjo bëhet që kushdo i interesuar të ndjekë diskutimin në vendin e duhur dhe të kontribuojë atje, pa krijuar diskutime paralele në faqet e artikujve.
:* Një arsye tjetër e rëndësishme pse te {{tl|Faqe për grisje}} nuk shfaqet arsyeja është dhe ruajtja e integritetit të artikullit deri në momentin e vendimit përfundimtar. Për shembull, një faqe mund të propozohet për fshirje për mungesë shquarësie, por kjo mund të kundërshtohet më vonë. Duke qenë se diskutimet në Wikipedia shqip mund të zgjasin edhe me muaj, shfaqja e arsyes në vetë artikullin mund të keqinterpretohet nga lexuesit si fakt i vërtetuar dhe jo si një pretendim në shqyrtim. Kjo bëhet edhe më problematike kur arsyet janë më të ndjeshme.
:* Stampat duhet të shtohen dhe të hiqen <u>dorazi</u>. Aktualisht nuk ekziston një proces automatik që shton stampën {{tl|Faqe për grisje}} kur një artikull futet te [[WP:FG]] apo që e heq atë pasi diskutimi mbyllet. Është diskutuar mundësia e përdorimit të robotëve për listimin e kandidaturave, arkivimin automatik dhe menaxhimin e stampave, por për momentin nuk ka një zgjidhje të tillë aktive (përveç robotit MajavahBot, i cili merret vetëm me arkivimin klasik të diskutimeve pas 14 ditësh pa aktivitet). -
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:36 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Shumë mirë, atëherë besoj se me këto që shtove, unë mora përgjigje për çështjet që u mundova të ngris më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 01:10 (CEST)
:::*[https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Problem%20teknik Problem i pazgjidhur ende].<br>
:::*Do ishte mirë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje këtë faqe diskutimi] ta mbrojmë përhershëm që të mos përdoret e diskutimet të kryhen drejt te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes Diskutimi i FG]. -
:::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 03:21 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për problemin në fjalë po pyes për ndihmë në Mediawiki. Për sa i përket faqes së diskutimit mund t'i kthejmë të gjitha nënfaqet përbërëse diskutuese si ridrejtime te faqja kryesore e diskutimit, praktikë që mund të aplikohet te çdo hapësirë diskutimi. Praktika në fjalë aplikohet prej kohësh te EnWiki por këtu nuk e kisha aplikuar ende me qëllim në mënyrë që të kristalizohej vetvetiu filimisht për të kuptuar nëse realisht donim t'i përdornim të gjitha faqe diskutuese njëlloj apo nënfaqe të ndryshme do të gjenin përdorime të ndryshme. Me sa duket qenka e para. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 14:39 (CEST)
:::::Rasti 1 duhet zgjidhur. Për ridrejtimin, është mirë njëherë kështu të mos zgjerohemi sa t'i konsolidojmë hapësirat aktuale, nëse lind nevoja më vonë mund të bëhen ndryshime, 1 faqe diskutimi mjafton të mos krijohet huti. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:19 (CEST)
::::::Për problemin po pres ende përgjigje.
::::::Për sa i përket ridrejtimeve: {{U bë}}
::::::Të gjitha nënfaqet e diskutimeve te hapësirat kryesore tona janë të mbrojtura tashmë nga redaktimi dhe ridrejtojnë drejt faqeve kryesore përkatëse të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:26 (CEST)
:::::::Presim atëherë. Punë e mirë, të falënderoj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:36 (CEST)
Propozime shtesë;
*Grisje nuk mund të kryhen nëse si pasojë e tyre numri gjithsej i artikujve do të ulej nën 101 mijë artikuj.
*Grisja e faqeve kryesore (të sistemit) duhet të kalojë gjithsesi në Kuvend dhe jo përmes FG.
*Artikujt më të vjetër se 10 vite nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Artikujt me rëndësi të veçantë, të vjetër ose të rinj, p.sh. biografikë si Ismail Kadare ose për shtete si Shqipëria, apo të ngjashëm, nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Pas grisjes së tretë të një artikulli që është rikrijuar tashmë dy herë, të lejohet mbrojtja e titullit për ~6 muaj. Përdoruesi të udhëzohet që, nëse është i pakënaqur, ta ngrejë çështjen te Zyra e Ankesave. (kjo nuk do të thotë që admini e aplikon sistematikisht por sipas nevojës).
*Të gjithë artikujt e tjerë të rinj mund të grisen pas krijimit si grisje të shpejta (përveç rasteve kur janë të rëndësisë së veçantë, si më lart, kur duhet të kalojnë në FG).
*Ridrejtimet dhe kategoritë mund të grisen si grisje të shpejta. Në rast të rëndësisë së veçantë mund të ngrihet çështja te Zyra e Ankesave (nuk kërkohet të kalohen përmes FG).
*P.s. Këto rregulla mund të përditësohen edhe në të ardhmen, p.sh. pas 5–10 vitesh, kur numri supermasiv i faqeve bosh, testeve, drafteve etj. të jetë filtruar.
*Ekziston nevoja për krijimin e një rregulloreje dhe stampash që u japin artikujve status sipas rëndësisë (si në EnWiki), p.sh.: low, medium, high importance.
*Ideja e shtimit të kodeve për grisje, duket në rregull.
-- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:43 (CEST)
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 31 mars 2026 13:21 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== [[Autoudha]] ==
Propozoj të përdoret autostradë si titull kryesor jo sepse auto-udhë është e pasaktë, por sepse autostradë është forma më neutrale në planin e standardit të përgjithshëm të shqipes dhe është gjerësisht e dëshmuar në burimet institucionale të Shqipërisë, ndërsa në Kosovë rezultojnë në përdorim të dyja format, auto-udhë dhe autostradë. Për të respektuar si standardin, ashtu edhe përdorimin kosovar, zgjidhja më e ekuilibruar është të mbahet autostradë si lemë kryesore dhe të shënohet auto-udhë në hyrje si variant i përdorur në Kosovë.
fbeum5cpqqeuwnrhl6epzjpbvo02cuh
2939360
2939359
2026-04-07T21:26:36Z
Shqiperia2000
65435
/* Autoudha */
2939360
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}}
{{TOC left}}
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 24
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Pamje e re për artikujt e mirë e të përkryer ==
[[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] janë përditësuar në një ndërfaqe vizuale të përmirësuar dhe afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël. Idealisht do të shpresoja që kjo të shërbente si shtysë për të përfunduar procesin e rivlerësimit të nisur me to prej disa muajsh tashmë ku, me fjalë të tjera, kërkohet thjesht përditësimi i rreth 30 artikujve për të qenë në standardin e duhur, në mënyrë që ato artikuj të shërbejnë me të vërtetë si krenari e punës në Wikipedia-n shqip e si model për krijimin e artikujve të tjerë. Pjesë e përditësimit kanë qenë dhe faqet e tjera të komunitetit ku ajo e Kuvendit ka një platformë më të mirë për të treguar cila nga faqet me rëndësi kërkon vëmendje, [[Wikipedia:Ambasadat]] kanë një strukturë të përmirësuar vizuale dhe shumë faqe të tjera ofrojnë lehtësira të tjera të vogla e afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël.
Si gjithmonë, sugjerime të mëtejshme janë të mirëpritura.<span id="Klein_Muçi:1774303396915:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 23:03 (CET)</span>
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], keni bërë punë të jashtëzakonshme me pamjen e re, duket shumë më mirë por dhe është më efikase. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 20:38 (CET)
::Të falënderoj. Për transparencë duhet thënë që puna përfundimtare është rezultat i ndihmës nga inteligjenca artificiale që me mbikëqyrjen e duhur mund të jetë ndihmesë e madhe. ''(Vibe coding FTW!)'' - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:28 (CET)
:t'lumshin durt, prej një koduesi front-end tek tjetri, po duken të shkëlqyera! [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 mars 2026 13:59 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shumë faleminderit! Na duhet të angazhohemi ca t'i përmirësojmë ato 30 artikuj që ta meritojnë realisht atë vendin në vitrinë tani. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 18:17 (CET)
== Hapet gara e përkthimit CEE Spring 2026! ==
Përshëndetje, edhe këtë vit Kosova dhe Shqipëria i bashkohen garës së përkthimit të artikujve mes Wikipediave të vendeve dhe gjuhëve të Evropës Qendrore dhe Lindore - '''CEE Spring 2026'''! Gara mbahet në datat '''21 mars''' deri më '''31 maj'''. Qëllimi i saj është përkthimi i sa më shume artikujve të përzgjedhur nga Wikimedianët e rajonit dhe përkthimi i artikujve mbi Kosovën dhe Shqipërinë nga gjuha angleze në gjuhët e rajonit. Është mundësi shumë e mirë për promovimin e kulturës dhe vendeve tona. Për më shumë drejtohuni tek faqja e [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026 garës ndërkombëtare]. Suksese!--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 24 mars 2026 13:38 (CET)
== Grisja e shpejtë ==
Për interesin publik, dua të sjell në vëmendje që na duhen rregulla rreth grisjes së shpejtë të faqeve (speedydelete). Unë hapa faqen [[Wikipedia:Grisja e shpejtë]] në hapësirën e projektit, dhe formalisht po kërkoj opinionin tuaj për rastet që mund t'i mbulojmë me këtë politikë, si dhe mënyrën me të cilën mund ta bëjmë proces sa më të lehtë. Momentalisht përmban disa pika që janë gati analoge me ato në Wikipedia anglisht, mirëpo që mbulon edhe shumë raste të shpeshta këtu. Nëse ka ndonjë lloj faqeje që duhet zhdukur pa diskutim në [[WP:FG]], le ta diskutojmë dhe ta shtojmë aty sipas marrëveshjes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 mars 2026 14:24 (CET)
:Disa raste të kërkesave për grisje të shpejta po i bart në FG sipas rregullit të vjetërsisë 10+ vite; prandaj mund të mos grisen menjëherë me shpejtësinë e kërkuar, pasi diskutimi në FG eventualisht e zgjat kohën e vendimarrjes. Edhepse në praktikë dihet shpesh se çfarë mund të griset dhe si, një rregullore e qartë që shpjegon kur duhet përdorur grisja e shpejtë dhe kur duhet hapur diskutim në FG do ta bënte procesin më transparent dhe më të lehtë për t’u zbatuar, sidomos për përdoruesit e rinj në të ardhmen, në mënyrë që praktika të mos mbështetet vetëm në vëzhgim apo supozim, por të jetë e shkruar dhe e standardizuar.
:Si shtesë, mund të ndihmonte që rregullorja të përfshijë disa elemente praktike për ta bërë procesin më efikas:
:* një listë të qartë të rasteve që kualifikohen për grisje të shpejtë;
:* përdorimin e kodeve të shkurtra për arsyet e grisjes (p.sh. G1 – pa kuptim, G2 – test, etj.), që e thjeshtojnë identifikimin e rastit;
:* një template të vetëm standard për kërkesat e grisjes, p.sh. <code>{{Grisje e shpejtë|arsye}}</code>, ku shtohet arsyeja përkatëse dhe që mund të jetë i integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse;
:* si dhe mundësinë për parandalimin e rikrijimit të faqeve problematike, duke lejuar mbrojtjen e titullit në rastet kur një faqe është grisur disa herë për të njëjtën arsye (p.sh. reklamë).
:Këto masa do ta bënin procesin e grisjes më të qartë, më të njëtrajtshëm dhe më të shpejtë në zbatim. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:29 (CET)
::Në praktikë, stampa veç ekziston—është {{T|Grise}}—edhe i ka arsyetimet e paracaktuara. Kjo e dallon prej {{T|Faqe për grisje}} që përdoret vetëm kur ka diskutim në forum. Çka po du me mbërri këtu është një mënyrë e kodifikimit dhe [[Kanuni i Lekë Dukagjinit|kanunizimit]] të asaj që kemi.
::Kodet e shkurtra kanë kuptim kur i ndajmë sipas llojit të faqes. Wikipedia Anglisht dhe Frëngjisht përdorin ato kode për të dalluar sipas fshirjeve të përgjithshme (të dalluar me "G"), dhe atyre sipas llojit ("A" për artikuj, "R" për ridrejtime, "F" për fajlla/skeda, stampa, etj.). Nëse dojmë, mund ta zgjerojmë gamën e stampave të përdorura për këto qëllime. Ato munden me drejtu tek nenet/pikat që po ceken në faqen përkatëse.
::<blockquote>"{{Xt|[stampa] që mund të jetë [e] integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse}}"</blockquote>
::Këtu t'kisha lutë me e shtjellu pak se s'po mundem me e kuptu çka po sugjeron.
::Poashtu, aq sa jam për ''mbrojtjen'' e titujve prej krijimit, mendoj se ajo është veç për raste drastike dhe mundet me u ushtru me kujdes të administratorit. Ma e arsyeshme është që me u njoftu krijuesi, me u tregu pse u nominua faqja, dhe si mundet me e parandalu ose me e apelu fshirjen për të ardhmen. Po dojmë me i mësu njerëzit se si krijohet artikulli cilësor këtu, dhe akoma jemi duke punu me gojëdhëna të artikujve cilësorë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 01:31 (CET)
::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për pjesën teknike që përmend Fallbackintoreality jam dhe unë i interesuar, nëse mund ta shtjellosh më shumë si e imagjinon/çfarë nënkupton. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 mars 2026 02:04 (CET)
:Mendoj se në fillim duhet të përkthehet apo përshtatet, në mënyrë konçize, politika që ndjek wikipedia, dhe pastaj duhet të flasim për veprimet që mund të ndërmerren në wikin tonë, sepse për shkak të numrit të vogël të përdoruesve, ka shumë vend për abuzim si nga përdoruesit e thjeshtë, ashtu edhe nga ata me privilegje. Për shembull, rastet e debatueshme kurrsesi nuk duhet të grisen në mënyrë të shpejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:42 (CET)
::Po bash për atë punë e kam fjalën. Kjo politikë nuk ''është'' për rastet e debatueshme. Grisjet e shpejta përmes {{T|Grise}} kanë qenë deri tash përmes intuitës, pasi s'e kemi t'shkrujtun askund. Kur s'është e kodifikume dikund në një dokument të gjallë, rrezikojmë të shfaqen artikujt e tillë vazhdimisht. Ata që redaktojnë në interes të projektit dhe me mirëbesim kanë me e lexu dhe me u marrë vesh me redaktorët që ia dojnë të mirën projektit. Në praktikë, këto gërshërë i përdorim në mënyra konkrete... veç po i mbledhim në një vend arsyet për t'i kuptuar redaktorët e rinj. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 02:35 (CET)
Nuk paska më shumë se 2 stampa, njëra që shton artikullin te [[:Kategoria:Faqe për grisje|kategoria e faqeve për grisje]] ku bëhet shqyrtimi ose të griset ose të percillet në FG sipas rëndësisë. Stampa 2 po shtohet automatikisht te artikulli kur artikulli është në FG I listuar, dhe kur arkivohet besoj se hiqet vet! nëse artikulli vendoset të mbahet, pa pasur nevojë të hiqet manualisht. Ideja është që dy stampat të përmbajnë të njëjtën arsye të grisjes që është shtuar, p.sh nëse shton arsyen te stampa 1, më vonë kur shtohet në FG, stampa 2 duhet ta zëvendësoje stampën për grisje të shpejtë (jo dyjat të qëndrojnë te artikulli), por Arsyen fillestare ta ruaj që ta shfaqë vet derisa gjendet në artikull. Dmth stampa për grisje të shpejtë aktualisht po e ruan arsyen por e dyta që shtohet vet kur artikulli propozohet në FG nuk e ka arsyen fare, thjesht thotë; ‘’ Ky artikull është duke u vlerësuar për grisje. Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në Forumin e Grisjes.’’. <br>
''Detaje''; Stampa:Grise duhet ta zëvendësojë Stampën:Faqe për grisje në momentin kur artikulli shtohet te FG për diskutim, por ta mbajë/ruaj arsyen që ishte shtuar ngjitur Stampës:Grise dhe ta shfaqë atë. Mundësi shtesë është që kur artikulli mbyllet për mbajtje (* Të mbahet) atëherë vetë Stampa:Grise të mos shfaqet më te artikulli i votuar për mbajtje, kjo mund të bëhet edhe në formë tjetër kur artikulli të mos jetë më i listuar te FG (p.sh pas arkivimit) pasi nuk është më i pranishëm aty, stampa të hiqet vetvetiu nga faqja e artikullit.<br>
Me sa duket Stampa:Faqe për grisje nuk lejon shtimin e arsyes, dhe kjo është në rregull që të mos modifikohet nga në, por do duhet të lejojë që të shfaqet Arsyeja fillestare nga stampa tjetër siç thashë dhe më lart.
Po më pëlqen ideja e kodeve të shkurtra, por jam pak skeptik mos po e ngarkojmë njëherë sistemin me shumë rregullore, sa më shumë rregulla të ketë, duhet më tepër kohë për t’i lexuar të gjitha nga wikipedianët, dhe kjo marrë parasyshe edhe diskutimet mes vete që bëhen sipas perceptimeve mund të krijojë habi e mospajtim. Ta kemi në mendje që rregulloret të jenë sa më të qarta, në fjali sa më të shkurtra e sa më të kuptueshme, pra jo shumë të gjata. Kjo përcjell qartësi më të madhe se një rregullore shumë e gjatë, ku çdoherë kërkohet dikush që ta interpretojë. Sigurisht kjo e fundit që thashë vlen për të gjitha rregulloret që do shkruhen dhe ndryshohen në të ardhmen.<br>
''Për mbrojtjet''; ashtu edhe jemi tu vepru, por në shumë raste, përdoruesi nuk diskuton, thjesht vazhdon me ri-krijimin e artikullit të njëjtë, ka ndodhë e kam grisë të njëjtën faqe 5 herë edhe pasi e kisha njoftu, kjo krijon humbje kohë, kur ndodhë me mijëra herë ndër vite, qon kohë dëm, që mund të ishte përdorur diku tjetër, thjeshtë e ceka që edhe të tjerët të informohen, unë veç kam filluar me mbrojtjen e disa titujve dhe disa ridrejtimeve, që më parë nuk e aplikoja, që të mos modifikoheshin, pra mbrojtje e zakonshme e përkohshme sa për të e parandaluar ri-krijimin e faqes, se ska arsye për të përhershme.<br>
Kuptohet që kapaciteti ynë i kufizuar na detyron të veprojmë në një fluks të ulët që një kohë, por pasi të i arrijmë objektivat që kemi caktuar, gjithçka do shkojë më shpejt, duke pasur parasysh që kemi eleminu shumë gjëra si draft-artikuj etj. Por edhe automatizimi në pjesë të ndryshme të projektit, e adminët aktivë, fshirja e disa faqeve teknike e rijetësimi i të tjerave, vërtetë do na e mundësojnë të ecim me një shpejtësi shumë të lartë në të ardhmen e afërt. Kur ka rregullore për një çështje, veprohet, por kur nuk ka, duhet të diskutohet me vite për çdo rast në veçanti, e me përditësimin e tyre kjo do i pakësojë paqartësitë e diskutimet e panevojshme për çështje të ditura. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 mars 2026 00:22 (CET)
:Stampa {{tl|Grise}} pranon arsye.
:Stampa {{tl|Faqe për grisje}} nuk pranon arsye.
:Arsyeja pse këto dy stampa funksionojnë ndryshe lidhet me mënyrën se si janë konceptuar:
:* Stampa {{tl|Grise}} përdoret për të tërhequr vëmendjen e administratorëve në raste që nuk kërkojnë diskutim për grisje. Ajo vendoset zakonisht nga përdorues aktivë të komunitetit ose nga patrullues globalë dhe shoqërohet me një arsye të shkurtër që shpjegon pse faqja duhet grisur. Qëllimi është një njoftim i shpejtë dhe i drejtpërdrejtë.
:* Stampa {{tl|Faqe për grisje}} vendoset në një faqe vetëm <u>pasi</u> ajo të jetë shtuar për diskutim te [[WP:FG]]. Ajo nuk përmban arsye, por vetëm një lidhje drejt diskutimit përkatës. Kjo bëhet që kushdo i interesuar të ndjekë diskutimin në vendin e duhur dhe të kontribuojë atje, pa krijuar diskutime paralele në faqet e artikujve.
:* Një arsye tjetër e rëndësishme pse te {{tl|Faqe për grisje}} nuk shfaqet arsyeja është dhe ruajtja e integritetit të artikullit deri në momentin e vendimit përfundimtar. Për shembull, një faqe mund të propozohet për fshirje për mungesë shquarësie, por kjo mund të kundërshtohet më vonë. Duke qenë se diskutimet në Wikipedia shqip mund të zgjasin edhe me muaj, shfaqja e arsyes në vetë artikullin mund të keqinterpretohet nga lexuesit si fakt i vërtetuar dhe jo si një pretendim në shqyrtim. Kjo bëhet edhe më problematike kur arsyet janë më të ndjeshme.
:* Stampat duhet të shtohen dhe të hiqen <u>dorazi</u>. Aktualisht nuk ekziston një proces automatik që shton stampën {{tl|Faqe për grisje}} kur një artikull futet te [[WP:FG]] apo që e heq atë pasi diskutimi mbyllet. Është diskutuar mundësia e përdorimit të robotëve për listimin e kandidaturave, arkivimin automatik dhe menaxhimin e stampave, por për momentin nuk ka një zgjidhje të tillë aktive (përveç robotit MajavahBot, i cili merret vetëm me arkivimin klasik të diskutimeve pas 14 ditësh pa aktivitet). -
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:36 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Shumë mirë, atëherë besoj se me këto që shtove, unë mora përgjigje për çështjet që u mundova të ngris më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 01:10 (CEST)
:::*[https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Problem%20teknik Problem i pazgjidhur ende].<br>
:::*Do ishte mirë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje këtë faqe diskutimi] ta mbrojmë përhershëm që të mos përdoret e diskutimet të kryhen drejt te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes Diskutimi i FG]. -
:::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 03:21 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për problemin në fjalë po pyes për ndihmë në Mediawiki. Për sa i përket faqes së diskutimit mund t'i kthejmë të gjitha nënfaqet përbërëse diskutuese si ridrejtime te faqja kryesore e diskutimit, praktikë që mund të aplikohet te çdo hapësirë diskutimi. Praktika në fjalë aplikohet prej kohësh te EnWiki por këtu nuk e kisha aplikuar ende me qëllim në mënyrë që të kristalizohej vetvetiu filimisht për të kuptuar nëse realisht donim t'i përdornim të gjitha faqe diskutuese njëlloj apo nënfaqe të ndryshme do të gjenin përdorime të ndryshme. Me sa duket qenka e para. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 14:39 (CEST)
:::::Rasti 1 duhet zgjidhur. Për ridrejtimin, është mirë njëherë kështu të mos zgjerohemi sa t'i konsolidojmë hapësirat aktuale, nëse lind nevoja më vonë mund të bëhen ndryshime, 1 faqe diskutimi mjafton të mos krijohet huti. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:19 (CEST)
::::::Për problemin po pres ende përgjigje.
::::::Për sa i përket ridrejtimeve: {{U bë}}
::::::Të gjitha nënfaqet e diskutimeve te hapësirat kryesore tona janë të mbrojtura tashmë nga redaktimi dhe ridrejtojnë drejt faqeve kryesore përkatëse të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:26 (CEST)
:::::::Presim atëherë. Punë e mirë, të falënderoj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:36 (CEST)
Propozime shtesë;
*Grisje nuk mund të kryhen nëse si pasojë e tyre numri gjithsej i artikujve do të ulej nën 101 mijë artikuj.
*Grisja e faqeve kryesore (të sistemit) duhet të kalojë gjithsesi në Kuvend dhe jo përmes FG.
*Artikujt më të vjetër se 10 vite nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Artikujt me rëndësi të veçantë, të vjetër ose të rinj, p.sh. biografikë si Ismail Kadare ose për shtete si Shqipëria, apo të ngjashëm, nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Pas grisjes së tretë të një artikulli që është rikrijuar tashmë dy herë, të lejohet mbrojtja e titullit për ~6 muaj. Përdoruesi të udhëzohet që, nëse është i pakënaqur, ta ngrejë çështjen te Zyra e Ankesave. (kjo nuk do të thotë që admini e aplikon sistematikisht por sipas nevojës).
*Të gjithë artikujt e tjerë të rinj mund të grisen pas krijimit si grisje të shpejta (përveç rasteve kur janë të rëndësisë së veçantë, si më lart, kur duhet të kalojnë në FG).
*Ridrejtimet dhe kategoritë mund të grisen si grisje të shpejta. Në rast të rëndësisë së veçantë mund të ngrihet çështja te Zyra e Ankesave (nuk kërkohet të kalohen përmes FG).
*P.s. Këto rregulla mund të përditësohen edhe në të ardhmen, p.sh. pas 5–10 vitesh, kur numri supermasiv i faqeve bosh, testeve, drafteve etj. të jetë filtruar.
*Ekziston nevoja për krijimin e një rregulloreje dhe stampash që u japin artikujve status sipas rëndësisë (si në EnWiki), p.sh.: low, medium, high importance.
*Ideja e shtimit të kodeve për grisje, duket në rregull.
-- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:43 (CEST)
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 31 mars 2026 13:21 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== [[Autoudha]] ==
Propozoj të përdoret autostradë si titull kryesor jo sepse auto-udhë është e pasaktë, por sepse autostradë është forma më neutrale në planin e standardit të përgjithshëm të shqipes dhe është gjerësisht e dëshmuar në burimet institucionale të Shqipërisë, ndërsa në Kosovë rezultojnë në përdorim të dyja format, auto-udhë dhe autostradë. Për të respektuar si standardin, ashtu edhe përdorimin kosovar, zgjidhja më e ekuilibruar është të mbahet autostradë si lemë kryesore dhe të shënohet auto-udhë në hyrje si variant i përdorur në Kosovë.
[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] ([[Përdoruesi diskutim:Shqiperia2000|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:26 (CEST)
c3q50bdpxfl6lqzfra1ezf7lg6aqcuw
2939364
2939360
2026-04-07T21:52:25Z
Flladimi
79965
/* Autoudha */ Përgjigje
2939364
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}}
{{TOC left}}
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 24
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Pamje e re për artikujt e mirë e të përkryer ==
[[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] janë përditësuar në një ndërfaqe vizuale të përmirësuar dhe afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël. Idealisht do të shpresoja që kjo të shërbente si shtysë për të përfunduar procesin e rivlerësimit të nisur me to prej disa muajsh tashmë ku, me fjalë të tjera, kërkohet thjesht përditësimi i rreth 30 artikujve për të qenë në standardin e duhur, në mënyrë që ato artikuj të shërbejnë me të vërtetë si krenari e punës në Wikipedia-n shqip e si model për krijimin e artikujve të tjerë. Pjesë e përditësimit kanë qenë dhe faqet e tjera të komunitetit ku ajo e Kuvendit ka një platformë më të mirë për të treguar cila nga faqet me rëndësi kërkon vëmendje, [[Wikipedia:Ambasadat]] kanë një strukturë të përmirësuar vizuale dhe shumë faqe të tjera ofrojnë lehtësira të tjera të vogla e afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël.
Si gjithmonë, sugjerime të mëtejshme janë të mirëpritura.<span id="Klein_Muçi:1774303396915:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 23:03 (CET)</span>
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], keni bërë punë të jashtëzakonshme me pamjen e re, duket shumë më mirë por dhe është më efikase. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 20:38 (CET)
::Të falënderoj. Për transparencë duhet thënë që puna përfundimtare është rezultat i ndihmës nga inteligjenca artificiale që me mbikëqyrjen e duhur mund të jetë ndihmesë e madhe. ''(Vibe coding FTW!)'' - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:28 (CET)
:t'lumshin durt, prej një koduesi front-end tek tjetri, po duken të shkëlqyera! [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 mars 2026 13:59 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shumë faleminderit! Na duhet të angazhohemi ca t'i përmirësojmë ato 30 artikuj që ta meritojnë realisht atë vendin në vitrinë tani. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 18:17 (CET)
== Hapet gara e përkthimit CEE Spring 2026! ==
Përshëndetje, edhe këtë vit Kosova dhe Shqipëria i bashkohen garës së përkthimit të artikujve mes Wikipediave të vendeve dhe gjuhëve të Evropës Qendrore dhe Lindore - '''CEE Spring 2026'''! Gara mbahet në datat '''21 mars''' deri më '''31 maj'''. Qëllimi i saj është përkthimi i sa më shume artikujve të përzgjedhur nga Wikimedianët e rajonit dhe përkthimi i artikujve mbi Kosovën dhe Shqipërinë nga gjuha angleze në gjuhët e rajonit. Është mundësi shumë e mirë për promovimin e kulturës dhe vendeve tona. Për më shumë drejtohuni tek faqja e [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026 garës ndërkombëtare]. Suksese!--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 24 mars 2026 13:38 (CET)
== Grisja e shpejtë ==
Për interesin publik, dua të sjell në vëmendje që na duhen rregulla rreth grisjes së shpejtë të faqeve (speedydelete). Unë hapa faqen [[Wikipedia:Grisja e shpejtë]] në hapësirën e projektit, dhe formalisht po kërkoj opinionin tuaj për rastet që mund t'i mbulojmë me këtë politikë, si dhe mënyrën me të cilën mund ta bëjmë proces sa më të lehtë. Momentalisht përmban disa pika që janë gati analoge me ato në Wikipedia anglisht, mirëpo që mbulon edhe shumë raste të shpeshta këtu. Nëse ka ndonjë lloj faqeje që duhet zhdukur pa diskutim në [[WP:FG]], le ta diskutojmë dhe ta shtojmë aty sipas marrëveshjes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 mars 2026 14:24 (CET)
:Disa raste të kërkesave për grisje të shpejta po i bart në FG sipas rregullit të vjetërsisë 10+ vite; prandaj mund të mos grisen menjëherë me shpejtësinë e kërkuar, pasi diskutimi në FG eventualisht e zgjat kohën e vendimarrjes. Edhepse në praktikë dihet shpesh se çfarë mund të griset dhe si, një rregullore e qartë që shpjegon kur duhet përdorur grisja e shpejtë dhe kur duhet hapur diskutim në FG do ta bënte procesin më transparent dhe më të lehtë për t’u zbatuar, sidomos për përdoruesit e rinj në të ardhmen, në mënyrë që praktika të mos mbështetet vetëm në vëzhgim apo supozim, por të jetë e shkruar dhe e standardizuar.
:Si shtesë, mund të ndihmonte që rregullorja të përfshijë disa elemente praktike për ta bërë procesin më efikas:
:* një listë të qartë të rasteve që kualifikohen për grisje të shpejtë;
:* përdorimin e kodeve të shkurtra për arsyet e grisjes (p.sh. G1 – pa kuptim, G2 – test, etj.), që e thjeshtojnë identifikimin e rastit;
:* një template të vetëm standard për kërkesat e grisjes, p.sh. <code>{{Grisje e shpejtë|arsye}}</code>, ku shtohet arsyeja përkatëse dhe që mund të jetë i integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse;
:* si dhe mundësinë për parandalimin e rikrijimit të faqeve problematike, duke lejuar mbrojtjen e titullit në rastet kur një faqe është grisur disa herë për të njëjtën arsye (p.sh. reklamë).
:Këto masa do ta bënin procesin e grisjes më të qartë, më të njëtrajtshëm dhe më të shpejtë në zbatim. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:29 (CET)
::Në praktikë, stampa veç ekziston—është {{T|Grise}}—edhe i ka arsyetimet e paracaktuara. Kjo e dallon prej {{T|Faqe për grisje}} që përdoret vetëm kur ka diskutim në forum. Çka po du me mbërri këtu është një mënyrë e kodifikimit dhe [[Kanuni i Lekë Dukagjinit|kanunizimit]] të asaj që kemi.
::Kodet e shkurtra kanë kuptim kur i ndajmë sipas llojit të faqes. Wikipedia Anglisht dhe Frëngjisht përdorin ato kode për të dalluar sipas fshirjeve të përgjithshme (të dalluar me "G"), dhe atyre sipas llojit ("A" për artikuj, "R" për ridrejtime, "F" për fajlla/skeda, stampa, etj.). Nëse dojmë, mund ta zgjerojmë gamën e stampave të përdorura për këto qëllime. Ato munden me drejtu tek nenet/pikat që po ceken në faqen përkatëse.
::<blockquote>"{{Xt|[stampa] që mund të jetë [e] integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse}}"</blockquote>
::Këtu t'kisha lutë me e shtjellu pak se s'po mundem me e kuptu çka po sugjeron.
::Poashtu, aq sa jam për ''mbrojtjen'' e titujve prej krijimit, mendoj se ajo është veç për raste drastike dhe mundet me u ushtru me kujdes të administratorit. Ma e arsyeshme është që me u njoftu krijuesi, me u tregu pse u nominua faqja, dhe si mundet me e parandalu ose me e apelu fshirjen për të ardhmen. Po dojmë me i mësu njerëzit se si krijohet artikulli cilësor këtu, dhe akoma jemi duke punu me gojëdhëna të artikujve cilësorë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 01:31 (CET)
::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për pjesën teknike që përmend Fallbackintoreality jam dhe unë i interesuar, nëse mund ta shtjellosh më shumë si e imagjinon/çfarë nënkupton. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 mars 2026 02:04 (CET)
:Mendoj se në fillim duhet të përkthehet apo përshtatet, në mënyrë konçize, politika që ndjek wikipedia, dhe pastaj duhet të flasim për veprimet që mund të ndërmerren në wikin tonë, sepse për shkak të numrit të vogël të përdoruesve, ka shumë vend për abuzim si nga përdoruesit e thjeshtë, ashtu edhe nga ata me privilegje. Për shembull, rastet e debatueshme kurrsesi nuk duhet të grisen në mënyrë të shpejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:42 (CET)
::Po bash për atë punë e kam fjalën. Kjo politikë nuk ''është'' për rastet e debatueshme. Grisjet e shpejta përmes {{T|Grise}} kanë qenë deri tash përmes intuitës, pasi s'e kemi t'shkrujtun askund. Kur s'është e kodifikume dikund në një dokument të gjallë, rrezikojmë të shfaqen artikujt e tillë vazhdimisht. Ata që redaktojnë në interes të projektit dhe me mirëbesim kanë me e lexu dhe me u marrë vesh me redaktorët që ia dojnë të mirën projektit. Në praktikë, këto gërshërë i përdorim në mënyra konkrete... veç po i mbledhim në një vend arsyet për t'i kuptuar redaktorët e rinj. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 02:35 (CET)
Nuk paska më shumë se 2 stampa, njëra që shton artikullin te [[:Kategoria:Faqe për grisje|kategoria e faqeve për grisje]] ku bëhet shqyrtimi ose të griset ose të percillet në FG sipas rëndësisë. Stampa 2 po shtohet automatikisht te artikulli kur artikulli është në FG I listuar, dhe kur arkivohet besoj se hiqet vet! nëse artikulli vendoset të mbahet, pa pasur nevojë të hiqet manualisht. Ideja është që dy stampat të përmbajnë të njëjtën arsye të grisjes që është shtuar, p.sh nëse shton arsyen te stampa 1, më vonë kur shtohet në FG, stampa 2 duhet ta zëvendësoje stampën për grisje të shpejtë (jo dyjat të qëndrojnë te artikulli), por Arsyen fillestare ta ruaj që ta shfaqë vet derisa gjendet në artikull. Dmth stampa për grisje të shpejtë aktualisht po e ruan arsyen por e dyta që shtohet vet kur artikulli propozohet në FG nuk e ka arsyen fare, thjesht thotë; ‘’ Ky artikull është duke u vlerësuar për grisje. Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në Forumin e Grisjes.’’. <br>
''Detaje''; Stampa:Grise duhet ta zëvendësojë Stampën:Faqe për grisje në momentin kur artikulli shtohet te FG për diskutim, por ta mbajë/ruaj arsyen që ishte shtuar ngjitur Stampës:Grise dhe ta shfaqë atë. Mundësi shtesë është që kur artikulli mbyllet për mbajtje (* Të mbahet) atëherë vetë Stampa:Grise të mos shfaqet më te artikulli i votuar për mbajtje, kjo mund të bëhet edhe në formë tjetër kur artikulli të mos jetë më i listuar te FG (p.sh pas arkivimit) pasi nuk është më i pranishëm aty, stampa të hiqet vetvetiu nga faqja e artikullit.<br>
Me sa duket Stampa:Faqe për grisje nuk lejon shtimin e arsyes, dhe kjo është në rregull që të mos modifikohet nga në, por do duhet të lejojë që të shfaqet Arsyeja fillestare nga stampa tjetër siç thashë dhe më lart.
Po më pëlqen ideja e kodeve të shkurtra, por jam pak skeptik mos po e ngarkojmë njëherë sistemin me shumë rregullore, sa më shumë rregulla të ketë, duhet më tepër kohë për t’i lexuar të gjitha nga wikipedianët, dhe kjo marrë parasyshe edhe diskutimet mes vete që bëhen sipas perceptimeve mund të krijojë habi e mospajtim. Ta kemi në mendje që rregulloret të jenë sa më të qarta, në fjali sa më të shkurtra e sa më të kuptueshme, pra jo shumë të gjata. Kjo përcjell qartësi më të madhe se një rregullore shumë e gjatë, ku çdoherë kërkohet dikush që ta interpretojë. Sigurisht kjo e fundit që thashë vlen për të gjitha rregulloret që do shkruhen dhe ndryshohen në të ardhmen.<br>
''Për mbrojtjet''; ashtu edhe jemi tu vepru, por në shumë raste, përdoruesi nuk diskuton, thjesht vazhdon me ri-krijimin e artikullit të njëjtë, ka ndodhë e kam grisë të njëjtën faqe 5 herë edhe pasi e kisha njoftu, kjo krijon humbje kohë, kur ndodhë me mijëra herë ndër vite, qon kohë dëm, që mund të ishte përdorur diku tjetër, thjeshtë e ceka që edhe të tjerët të informohen, unë veç kam filluar me mbrojtjen e disa titujve dhe disa ridrejtimeve, që më parë nuk e aplikoja, që të mos modifikoheshin, pra mbrojtje e zakonshme e përkohshme sa për të e parandaluar ri-krijimin e faqes, se ska arsye për të përhershme.<br>
Kuptohet që kapaciteti ynë i kufizuar na detyron të veprojmë në një fluks të ulët që një kohë, por pasi të i arrijmë objektivat që kemi caktuar, gjithçka do shkojë më shpejt, duke pasur parasysh që kemi eleminu shumë gjëra si draft-artikuj etj. Por edhe automatizimi në pjesë të ndryshme të projektit, e adminët aktivë, fshirja e disa faqeve teknike e rijetësimi i të tjerave, vërtetë do na e mundësojnë të ecim me një shpejtësi shumë të lartë në të ardhmen e afërt. Kur ka rregullore për një çështje, veprohet, por kur nuk ka, duhet të diskutohet me vite për çdo rast në veçanti, e me përditësimin e tyre kjo do i pakësojë paqartësitë e diskutimet e panevojshme për çështje të ditura. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 mars 2026 00:22 (CET)
:Stampa {{tl|Grise}} pranon arsye.
:Stampa {{tl|Faqe për grisje}} nuk pranon arsye.
:Arsyeja pse këto dy stampa funksionojnë ndryshe lidhet me mënyrën se si janë konceptuar:
:* Stampa {{tl|Grise}} përdoret për të tërhequr vëmendjen e administratorëve në raste që nuk kërkojnë diskutim për grisje. Ajo vendoset zakonisht nga përdorues aktivë të komunitetit ose nga patrullues globalë dhe shoqërohet me një arsye të shkurtër që shpjegon pse faqja duhet grisur. Qëllimi është një njoftim i shpejtë dhe i drejtpërdrejtë.
:* Stampa {{tl|Faqe për grisje}} vendoset në një faqe vetëm <u>pasi</u> ajo të jetë shtuar për diskutim te [[WP:FG]]. Ajo nuk përmban arsye, por vetëm një lidhje drejt diskutimit përkatës. Kjo bëhet që kushdo i interesuar të ndjekë diskutimin në vendin e duhur dhe të kontribuojë atje, pa krijuar diskutime paralele në faqet e artikujve.
:* Një arsye tjetër e rëndësishme pse te {{tl|Faqe për grisje}} nuk shfaqet arsyeja është dhe ruajtja e integritetit të artikullit deri në momentin e vendimit përfundimtar. Për shembull, një faqe mund të propozohet për fshirje për mungesë shquarësie, por kjo mund të kundërshtohet më vonë. Duke qenë se diskutimet në Wikipedia shqip mund të zgjasin edhe me muaj, shfaqja e arsyes në vetë artikullin mund të keqinterpretohet nga lexuesit si fakt i vërtetuar dhe jo si një pretendim në shqyrtim. Kjo bëhet edhe më problematike kur arsyet janë më të ndjeshme.
:* Stampat duhet të shtohen dhe të hiqen <u>dorazi</u>. Aktualisht nuk ekziston një proces automatik që shton stampën {{tl|Faqe për grisje}} kur një artikull futet te [[WP:FG]] apo që e heq atë pasi diskutimi mbyllet. Është diskutuar mundësia e përdorimit të robotëve për listimin e kandidaturave, arkivimin automatik dhe menaxhimin e stampave, por për momentin nuk ka një zgjidhje të tillë aktive (përveç robotit MajavahBot, i cili merret vetëm me arkivimin klasik të diskutimeve pas 14 ditësh pa aktivitet). -
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:36 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Shumë mirë, atëherë besoj se me këto që shtove, unë mora përgjigje për çështjet që u mundova të ngris më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 01:10 (CEST)
:::*[https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Problem%20teknik Problem i pazgjidhur ende].<br>
:::*Do ishte mirë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje këtë faqe diskutimi] ta mbrojmë përhershëm që të mos përdoret e diskutimet të kryhen drejt te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes Diskutimi i FG]. -
:::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 03:21 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për problemin në fjalë po pyes për ndihmë në Mediawiki. Për sa i përket faqes së diskutimit mund t'i kthejmë të gjitha nënfaqet përbërëse diskutuese si ridrejtime te faqja kryesore e diskutimit, praktikë që mund të aplikohet te çdo hapësirë diskutimi. Praktika në fjalë aplikohet prej kohësh te EnWiki por këtu nuk e kisha aplikuar ende me qëllim në mënyrë që të kristalizohej vetvetiu filimisht për të kuptuar nëse realisht donim t'i përdornim të gjitha faqe diskutuese njëlloj apo nënfaqe të ndryshme do të gjenin përdorime të ndryshme. Me sa duket qenka e para. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 14:39 (CEST)
:::::Rasti 1 duhet zgjidhur. Për ridrejtimin, është mirë njëherë kështu të mos zgjerohemi sa t'i konsolidojmë hapësirat aktuale, nëse lind nevoja më vonë mund të bëhen ndryshime, 1 faqe diskutimi mjafton të mos krijohet huti. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:19 (CEST)
::::::Për problemin po pres ende përgjigje.
::::::Për sa i përket ridrejtimeve: {{U bë}}
::::::Të gjitha nënfaqet e diskutimeve te hapësirat kryesore tona janë të mbrojtura tashmë nga redaktimi dhe ridrejtojnë drejt faqeve kryesore përkatëse të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:26 (CEST)
:::::::Presim atëherë. Punë e mirë, të falënderoj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:36 (CEST)
Propozime shtesë;
*Grisje nuk mund të kryhen nëse si pasojë e tyre numri gjithsej i artikujve do të ulej nën 101 mijë artikuj.
*Grisja e faqeve kryesore (të sistemit) duhet të kalojë gjithsesi në Kuvend dhe jo përmes FG.
*Artikujt më të vjetër se 10 vite nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Artikujt me rëndësi të veçantë, të vjetër ose të rinj, p.sh. biografikë si Ismail Kadare ose për shtete si Shqipëria, apo të ngjashëm, nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Pas grisjes së tretë të një artikulli që është rikrijuar tashmë dy herë, të lejohet mbrojtja e titullit për ~6 muaj. Përdoruesi të udhëzohet që, nëse është i pakënaqur, ta ngrejë çështjen te Zyra e Ankesave. (kjo nuk do të thotë që admini e aplikon sistematikisht por sipas nevojës).
*Të gjithë artikujt e tjerë të rinj mund të grisen pas krijimit si grisje të shpejta (përveç rasteve kur janë të rëndësisë së veçantë, si më lart, kur duhet të kalojnë në FG).
*Ridrejtimet dhe kategoritë mund të grisen si grisje të shpejta. Në rast të rëndësisë së veçantë mund të ngrihet çështja te Zyra e Ankesave (nuk kërkohet të kalohen përmes FG).
*P.s. Këto rregulla mund të përditësohen edhe në të ardhmen, p.sh. pas 5–10 vitesh, kur numri supermasiv i faqeve bosh, testeve, drafteve etj. të jetë filtruar.
*Ekziston nevoja për krijimin e një rregulloreje dhe stampash që u japin artikujve status sipas rëndësisë (si në EnWiki), p.sh.: low, medium, high importance.
*Ideja e shtimit të kodeve për grisje, duket në rregull.
-- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:43 (CEST)
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 31 mars 2026 13:21 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== [[Autoudha]] ==
Propozoj të përdoret autostradë si titull kryesor jo sepse auto-udhë është e pasaktë, por sepse autostradë është forma më neutrale në planin e standardit të përgjithshëm të shqipes dhe është gjerësisht e dëshmuar në burimet institucionale të Shqipërisë, ndërsa në Kosovë rezultojnë në përdorim të dyja format, auto-udhë dhe autostradë. Për të respektuar si standardin, ashtu edhe përdorimin kosovar, zgjidhja më e ekuilibruar është të mbahet autostradë si lemë kryesore dhe të shënohet auto-udhë në hyrje si variant i përdorur në Kosovë.
[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] ([[Përdoruesi diskutim:Shqiperia2000|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:26 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] Jam dakord me perdorimin e termit autostradë, jo edhe aq me argumentet e tua, por sepse si duhet te perdorim pastaj superstrate dhe rruget per makina brenda qytetit apo midis qyteteve qe nuk jane as autostrada, as superstrada?! Mos duhet te shtojme termat autorrugë dhe superudhë?!, per te cilat jam i bindur se supershqiperuesit jane gati ti perdorin, ashtu sic veprojne duke shperfillur terma te perdorur ne shqip prej shekujsh. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:52 (CEST)
mc004msyq3fppey95zbodb9dctcd8fz
2939365
2939364
2026-04-07T21:53:34Z
Flladimi
79965
/* Autoudha */ rregullim gramatik
2939365
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}}
{{TOC left}}
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 24
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Pamje e re për artikujt e mirë e të përkryer ==
[[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] janë përditësuar në një ndërfaqe vizuale të përmirësuar dhe afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël. Idealisht do të shpresoja që kjo të shërbente si shtysë për të përfunduar procesin e rivlerësimit të nisur me to prej disa muajsh tashmë ku, me fjalë të tjera, kërkohet thjesht përditësimi i rreth 30 artikujve për të qenë në standardin e duhur, në mënyrë që ato artikuj të shërbejnë me të vërtetë si krenari e punës në Wikipedia-n shqip e si model për krijimin e artikujve të tjerë. Pjesë e përditësimit kanë qenë dhe faqet e tjera të komunitetit ku ajo e Kuvendit ka një platformë më të mirë për të treguar cila nga faqet me rëndësi kërkon vëmendje, [[Wikipedia:Ambasadat]] kanë një strukturë të përmirësuar vizuale dhe shumë faqe të tjera ofrojnë lehtësira të tjera të vogla e afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël.
Si gjithmonë, sugjerime të mëtejshme janë të mirëpritura.<span id="Klein_Muçi:1774303396915:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 23:03 (CET)</span>
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], keni bërë punë të jashtëzakonshme me pamjen e re, duket shumë më mirë por dhe është më efikase. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 20:38 (CET)
::Të falënderoj. Për transparencë duhet thënë që puna përfundimtare është rezultat i ndihmës nga inteligjenca artificiale që me mbikëqyrjen e duhur mund të jetë ndihmesë e madhe. ''(Vibe coding FTW!)'' - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:28 (CET)
:t'lumshin durt, prej një koduesi front-end tek tjetri, po duken të shkëlqyera! [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 mars 2026 13:59 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shumë faleminderit! Na duhet të angazhohemi ca t'i përmirësojmë ato 30 artikuj që ta meritojnë realisht atë vendin në vitrinë tani. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 18:17 (CET)
== Hapet gara e përkthimit CEE Spring 2026! ==
Përshëndetje, edhe këtë vit Kosova dhe Shqipëria i bashkohen garës së përkthimit të artikujve mes Wikipediave të vendeve dhe gjuhëve të Evropës Qendrore dhe Lindore - '''CEE Spring 2026'''! Gara mbahet në datat '''21 mars''' deri më '''31 maj'''. Qëllimi i saj është përkthimi i sa më shume artikujve të përzgjedhur nga Wikimedianët e rajonit dhe përkthimi i artikujve mbi Kosovën dhe Shqipërinë nga gjuha angleze në gjuhët e rajonit. Është mundësi shumë e mirë për promovimin e kulturës dhe vendeve tona. Për më shumë drejtohuni tek faqja e [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026 garës ndërkombëtare]. Suksese!--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 24 mars 2026 13:38 (CET)
== Grisja e shpejtë ==
Për interesin publik, dua të sjell në vëmendje që na duhen rregulla rreth grisjes së shpejtë të faqeve (speedydelete). Unë hapa faqen [[Wikipedia:Grisja e shpejtë]] në hapësirën e projektit, dhe formalisht po kërkoj opinionin tuaj për rastet që mund t'i mbulojmë me këtë politikë, si dhe mënyrën me të cilën mund ta bëjmë proces sa më të lehtë. Momentalisht përmban disa pika që janë gati analoge me ato në Wikipedia anglisht, mirëpo që mbulon edhe shumë raste të shpeshta këtu. Nëse ka ndonjë lloj faqeje që duhet zhdukur pa diskutim në [[WP:FG]], le ta diskutojmë dhe ta shtojmë aty sipas marrëveshjes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 mars 2026 14:24 (CET)
:Disa raste të kërkesave për grisje të shpejta po i bart në FG sipas rregullit të vjetërsisë 10+ vite; prandaj mund të mos grisen menjëherë me shpejtësinë e kërkuar, pasi diskutimi në FG eventualisht e zgjat kohën e vendimarrjes. Edhepse në praktikë dihet shpesh se çfarë mund të griset dhe si, një rregullore e qartë që shpjegon kur duhet përdorur grisja e shpejtë dhe kur duhet hapur diskutim në FG do ta bënte procesin më transparent dhe më të lehtë për t’u zbatuar, sidomos për përdoruesit e rinj në të ardhmen, në mënyrë që praktika të mos mbështetet vetëm në vëzhgim apo supozim, por të jetë e shkruar dhe e standardizuar.
:Si shtesë, mund të ndihmonte që rregullorja të përfshijë disa elemente praktike për ta bërë procesin më efikas:
:* një listë të qartë të rasteve që kualifikohen për grisje të shpejtë;
:* përdorimin e kodeve të shkurtra për arsyet e grisjes (p.sh. G1 – pa kuptim, G2 – test, etj.), që e thjeshtojnë identifikimin e rastit;
:* një template të vetëm standard për kërkesat e grisjes, p.sh. <code>{{Grisje e shpejtë|arsye}}</code>, ku shtohet arsyeja përkatëse dhe që mund të jetë i integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse;
:* si dhe mundësinë për parandalimin e rikrijimit të faqeve problematike, duke lejuar mbrojtjen e titullit në rastet kur një faqe është grisur disa herë për të njëjtën arsye (p.sh. reklamë).
:Këto masa do ta bënin procesin e grisjes më të qartë, më të njëtrajtshëm dhe më të shpejtë në zbatim. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:29 (CET)
::Në praktikë, stampa veç ekziston—është {{T|Grise}}—edhe i ka arsyetimet e paracaktuara. Kjo e dallon prej {{T|Faqe për grisje}} që përdoret vetëm kur ka diskutim në forum. Çka po du me mbërri këtu është një mënyrë e kodifikimit dhe [[Kanuni i Lekë Dukagjinit|kanunizimit]] të asaj që kemi.
::Kodet e shkurtra kanë kuptim kur i ndajmë sipas llojit të faqes. Wikipedia Anglisht dhe Frëngjisht përdorin ato kode për të dalluar sipas fshirjeve të përgjithshme (të dalluar me "G"), dhe atyre sipas llojit ("A" për artikuj, "R" për ridrejtime, "F" për fajlla/skeda, stampa, etj.). Nëse dojmë, mund ta zgjerojmë gamën e stampave të përdorura për këto qëllime. Ato munden me drejtu tek nenet/pikat që po ceken në faqen përkatëse.
::<blockquote>"{{Xt|[stampa] që mund të jetë [e] integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse}}"</blockquote>
::Këtu t'kisha lutë me e shtjellu pak se s'po mundem me e kuptu çka po sugjeron.
::Poashtu, aq sa jam për ''mbrojtjen'' e titujve prej krijimit, mendoj se ajo është veç për raste drastike dhe mundet me u ushtru me kujdes të administratorit. Ma e arsyeshme është që me u njoftu krijuesi, me u tregu pse u nominua faqja, dhe si mundet me e parandalu ose me e apelu fshirjen për të ardhmen. Po dojmë me i mësu njerëzit se si krijohet artikulli cilësor këtu, dhe akoma jemi duke punu me gojëdhëna të artikujve cilësorë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 01:31 (CET)
::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për pjesën teknike që përmend Fallbackintoreality jam dhe unë i interesuar, nëse mund ta shtjellosh më shumë si e imagjinon/çfarë nënkupton. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 mars 2026 02:04 (CET)
:Mendoj se në fillim duhet të përkthehet apo përshtatet, në mënyrë konçize, politika që ndjek wikipedia, dhe pastaj duhet të flasim për veprimet që mund të ndërmerren në wikin tonë, sepse për shkak të numrit të vogël të përdoruesve, ka shumë vend për abuzim si nga përdoruesit e thjeshtë, ashtu edhe nga ata me privilegje. Për shembull, rastet e debatueshme kurrsesi nuk duhet të grisen në mënyrë të shpejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:42 (CET)
::Po bash për atë punë e kam fjalën. Kjo politikë nuk ''është'' për rastet e debatueshme. Grisjet e shpejta përmes {{T|Grise}} kanë qenë deri tash përmes intuitës, pasi s'e kemi t'shkrujtun askund. Kur s'është e kodifikume dikund në një dokument të gjallë, rrezikojmë të shfaqen artikujt e tillë vazhdimisht. Ata që redaktojnë në interes të projektit dhe me mirëbesim kanë me e lexu dhe me u marrë vesh me redaktorët që ia dojnë të mirën projektit. Në praktikë, këto gërshërë i përdorim në mënyra konkrete... veç po i mbledhim në një vend arsyet për t'i kuptuar redaktorët e rinj. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 02:35 (CET)
Nuk paska më shumë se 2 stampa, njëra që shton artikullin te [[:Kategoria:Faqe për grisje|kategoria e faqeve për grisje]] ku bëhet shqyrtimi ose të griset ose të percillet në FG sipas rëndësisë. Stampa 2 po shtohet automatikisht te artikulli kur artikulli është në FG I listuar, dhe kur arkivohet besoj se hiqet vet! nëse artikulli vendoset të mbahet, pa pasur nevojë të hiqet manualisht. Ideja është që dy stampat të përmbajnë të njëjtën arsye të grisjes që është shtuar, p.sh nëse shton arsyen te stampa 1, më vonë kur shtohet në FG, stampa 2 duhet ta zëvendësoje stampën për grisje të shpejtë (jo dyjat të qëndrojnë te artikulli), por Arsyen fillestare ta ruaj që ta shfaqë vet derisa gjendet në artikull. Dmth stampa për grisje të shpejtë aktualisht po e ruan arsyen por e dyta që shtohet vet kur artikulli propozohet në FG nuk e ka arsyen fare, thjesht thotë; ‘’ Ky artikull është duke u vlerësuar për grisje. Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në Forumin e Grisjes.’’. <br>
''Detaje''; Stampa:Grise duhet ta zëvendësojë Stampën:Faqe për grisje në momentin kur artikulli shtohet te FG për diskutim, por ta mbajë/ruaj arsyen që ishte shtuar ngjitur Stampës:Grise dhe ta shfaqë atë. Mundësi shtesë është që kur artikulli mbyllet për mbajtje (* Të mbahet) atëherë vetë Stampa:Grise të mos shfaqet më te artikulli i votuar për mbajtje, kjo mund të bëhet edhe në formë tjetër kur artikulli të mos jetë më i listuar te FG (p.sh pas arkivimit) pasi nuk është më i pranishëm aty, stampa të hiqet vetvetiu nga faqja e artikullit.<br>
Me sa duket Stampa:Faqe për grisje nuk lejon shtimin e arsyes, dhe kjo është në rregull që të mos modifikohet nga në, por do duhet të lejojë që të shfaqet Arsyeja fillestare nga stampa tjetër siç thashë dhe më lart.
Po më pëlqen ideja e kodeve të shkurtra, por jam pak skeptik mos po e ngarkojmë njëherë sistemin me shumë rregullore, sa më shumë rregulla të ketë, duhet më tepër kohë për t’i lexuar të gjitha nga wikipedianët, dhe kjo marrë parasyshe edhe diskutimet mes vete që bëhen sipas perceptimeve mund të krijojë habi e mospajtim. Ta kemi në mendje që rregulloret të jenë sa më të qarta, në fjali sa më të shkurtra e sa më të kuptueshme, pra jo shumë të gjata. Kjo përcjell qartësi më të madhe se një rregullore shumë e gjatë, ku çdoherë kërkohet dikush që ta interpretojë. Sigurisht kjo e fundit që thashë vlen për të gjitha rregulloret që do shkruhen dhe ndryshohen në të ardhmen.<br>
''Për mbrojtjet''; ashtu edhe jemi tu vepru, por në shumë raste, përdoruesi nuk diskuton, thjesht vazhdon me ri-krijimin e artikullit të njëjtë, ka ndodhë e kam grisë të njëjtën faqe 5 herë edhe pasi e kisha njoftu, kjo krijon humbje kohë, kur ndodhë me mijëra herë ndër vite, qon kohë dëm, që mund të ishte përdorur diku tjetër, thjeshtë e ceka që edhe të tjerët të informohen, unë veç kam filluar me mbrojtjen e disa titujve dhe disa ridrejtimeve, që më parë nuk e aplikoja, që të mos modifikoheshin, pra mbrojtje e zakonshme e përkohshme sa për të e parandaluar ri-krijimin e faqes, se ska arsye për të përhershme.<br>
Kuptohet që kapaciteti ynë i kufizuar na detyron të veprojmë në një fluks të ulët që një kohë, por pasi të i arrijmë objektivat që kemi caktuar, gjithçka do shkojë më shpejt, duke pasur parasysh që kemi eleminu shumë gjëra si draft-artikuj etj. Por edhe automatizimi në pjesë të ndryshme të projektit, e adminët aktivë, fshirja e disa faqeve teknike e rijetësimi i të tjerave, vërtetë do na e mundësojnë të ecim me një shpejtësi shumë të lartë në të ardhmen e afërt. Kur ka rregullore për një çështje, veprohet, por kur nuk ka, duhet të diskutohet me vite për çdo rast në veçanti, e me përditësimin e tyre kjo do i pakësojë paqartësitë e diskutimet e panevojshme për çështje të ditura. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 mars 2026 00:22 (CET)
:Stampa {{tl|Grise}} pranon arsye.
:Stampa {{tl|Faqe për grisje}} nuk pranon arsye.
:Arsyeja pse këto dy stampa funksionojnë ndryshe lidhet me mënyrën se si janë konceptuar:
:* Stampa {{tl|Grise}} përdoret për të tërhequr vëmendjen e administratorëve në raste që nuk kërkojnë diskutim për grisje. Ajo vendoset zakonisht nga përdorues aktivë të komunitetit ose nga patrullues globalë dhe shoqërohet me një arsye të shkurtër që shpjegon pse faqja duhet grisur. Qëllimi është një njoftim i shpejtë dhe i drejtpërdrejtë.
:* Stampa {{tl|Faqe për grisje}} vendoset në një faqe vetëm <u>pasi</u> ajo të jetë shtuar për diskutim te [[WP:FG]]. Ajo nuk përmban arsye, por vetëm një lidhje drejt diskutimit përkatës. Kjo bëhet që kushdo i interesuar të ndjekë diskutimin në vendin e duhur dhe të kontribuojë atje, pa krijuar diskutime paralele në faqet e artikujve.
:* Një arsye tjetër e rëndësishme pse te {{tl|Faqe për grisje}} nuk shfaqet arsyeja është dhe ruajtja e integritetit të artikullit deri në momentin e vendimit përfundimtar. Për shembull, një faqe mund të propozohet për fshirje për mungesë shquarësie, por kjo mund të kundërshtohet më vonë. Duke qenë se diskutimet në Wikipedia shqip mund të zgjasin edhe me muaj, shfaqja e arsyes në vetë artikullin mund të keqinterpretohet nga lexuesit si fakt i vërtetuar dhe jo si një pretendim në shqyrtim. Kjo bëhet edhe më problematike kur arsyet janë më të ndjeshme.
:* Stampat duhet të shtohen dhe të hiqen <u>dorazi</u>. Aktualisht nuk ekziston një proces automatik që shton stampën {{tl|Faqe për grisje}} kur një artikull futet te [[WP:FG]] apo që e heq atë pasi diskutimi mbyllet. Është diskutuar mundësia e përdorimit të robotëve për listimin e kandidaturave, arkivimin automatik dhe menaxhimin e stampave, por për momentin nuk ka një zgjidhje të tillë aktive (përveç robotit MajavahBot, i cili merret vetëm me arkivimin klasik të diskutimeve pas 14 ditësh pa aktivitet). -
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:36 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Shumë mirë, atëherë besoj se me këto që shtove, unë mora përgjigje për çështjet që u mundova të ngris më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 01:10 (CEST)
:::*[https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Problem%20teknik Problem i pazgjidhur ende].<br>
:::*Do ishte mirë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje këtë faqe diskutimi] ta mbrojmë përhershëm që të mos përdoret e diskutimet të kryhen drejt te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes Diskutimi i FG]. -
:::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 03:21 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për problemin në fjalë po pyes për ndihmë në Mediawiki. Për sa i përket faqes së diskutimit mund t'i kthejmë të gjitha nënfaqet përbërëse diskutuese si ridrejtime te faqja kryesore e diskutimit, praktikë që mund të aplikohet te çdo hapësirë diskutimi. Praktika në fjalë aplikohet prej kohësh te EnWiki por këtu nuk e kisha aplikuar ende me qëllim në mënyrë që të kristalizohej vetvetiu filimisht për të kuptuar nëse realisht donim t'i përdornim të gjitha faqe diskutuese njëlloj apo nënfaqe të ndryshme do të gjenin përdorime të ndryshme. Me sa duket qenka e para. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 14:39 (CEST)
:::::Rasti 1 duhet zgjidhur. Për ridrejtimin, është mirë njëherë kështu të mos zgjerohemi sa t'i konsolidojmë hapësirat aktuale, nëse lind nevoja më vonë mund të bëhen ndryshime, 1 faqe diskutimi mjafton të mos krijohet huti. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:19 (CEST)
::::::Për problemin po pres ende përgjigje.
::::::Për sa i përket ridrejtimeve: {{U bë}}
::::::Të gjitha nënfaqet e diskutimeve te hapësirat kryesore tona janë të mbrojtura tashmë nga redaktimi dhe ridrejtojnë drejt faqeve kryesore përkatëse të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:26 (CEST)
:::::::Presim atëherë. Punë e mirë, të falënderoj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:36 (CEST)
Propozime shtesë;
*Grisje nuk mund të kryhen nëse si pasojë e tyre numri gjithsej i artikujve do të ulej nën 101 mijë artikuj.
*Grisja e faqeve kryesore (të sistemit) duhet të kalojë gjithsesi në Kuvend dhe jo përmes FG.
*Artikujt më të vjetër se 10 vite nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Artikujt me rëndësi të veçantë, të vjetër ose të rinj, p.sh. biografikë si Ismail Kadare ose për shtete si Shqipëria, apo të ngjashëm, nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Pas grisjes së tretë të një artikulli që është rikrijuar tashmë dy herë, të lejohet mbrojtja e titullit për ~6 muaj. Përdoruesi të udhëzohet që, nëse është i pakënaqur, ta ngrejë çështjen te Zyra e Ankesave. (kjo nuk do të thotë që admini e aplikon sistematikisht por sipas nevojës).
*Të gjithë artikujt e tjerë të rinj mund të grisen pas krijimit si grisje të shpejta (përveç rasteve kur janë të rëndësisë së veçantë, si më lart, kur duhet të kalojnë në FG).
*Ridrejtimet dhe kategoritë mund të grisen si grisje të shpejta. Në rast të rëndësisë së veçantë mund të ngrihet çështja te Zyra e Ankesave (nuk kërkohet të kalohen përmes FG).
*P.s. Këto rregulla mund të përditësohen edhe në të ardhmen, p.sh. pas 5–10 vitesh, kur numri supermasiv i faqeve bosh, testeve, drafteve etj. të jetë filtruar.
*Ekziston nevoja për krijimin e një rregulloreje dhe stampash që u japin artikujve status sipas rëndësisë (si në EnWiki), p.sh.: low, medium, high importance.
*Ideja e shtimit të kodeve për grisje, duket në rregull.
-- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:43 (CEST)
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 31 mars 2026 13:21 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== [[Autoudha]] ==
Propozoj të përdoret autostradë si titull kryesor jo sepse auto-udhë është e pasaktë, por sepse autostradë është forma më neutrale në planin e standardit të përgjithshëm të shqipes dhe është gjerësisht e dëshmuar në burimet institucionale të Shqipërisë, ndërsa në Kosovë rezultojnë në përdorim të dyja format, auto-udhë dhe autostradë. Për të respektuar si standardin, ashtu edhe përdorimin kosovar, zgjidhja më e ekuilibruar është të mbahet autostradë si lemë kryesore dhe të shënohet auto-udhë në hyrje si variant i përdorur në Kosovë.
[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] ([[Përdoruesi diskutim:Shqiperia2000|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:26 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Shqiperia2000|Shqiperia2000]] Jam dakord me perdorimin e termit autostradë, jo edhe aq me argumentet e tua, por sepse si duhet te perdorim pastaj superstrade dhe rruget per makina brenda qytetit apo midis qyteteve qe nuk jane as autostrada, as superstrada?! Mos duhet te shtojme termat autorrugë dhe superudhë?!, per te cilat jam i bindur se supershqiperuesit jane gati ti perdorin, ashtu sic veprojne duke shperfillur terma te perdorur ne shqip prej shekujsh. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 7 prill 2026 23:52 (CEST)
q91ei8jix839l5fe90eqfslgn28egw4
2939414
2939365
2026-04-08T03:40:28Z
Leutrim.P
113691
Kerkesa e transferuar te; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave#Autoudha
2939414
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}}
{{TOC left}}
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 24
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Pamje e re për artikujt e mirë e të përkryer ==
[[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] janë përditësuar në një ndërfaqe vizuale të përmirësuar dhe afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël. Idealisht do të shpresoja që kjo të shërbente si shtysë për të përfunduar procesin e rivlerësimit të nisur me to prej disa muajsh tashmë ku, me fjalë të tjera, kërkohet thjesht përditësimi i rreth 30 artikujve për të qenë në standardin e duhur, në mënyrë që ato artikuj të shërbejnë me të vërtetë si krenari e punës në Wikipedia-n shqip e si model për krijimin e artikujve të tjerë. Pjesë e përditësimit kanë qenë dhe faqet e tjera të komunitetit ku ajo e Kuvendit ka një platformë më të mirë për të treguar cila nga faqet me rëndësi kërkon vëmendje, [[Wikipedia:Ambasadat]] kanë një strukturë të përmirësuar vizuale dhe shumë faqe të tjera ofrojnë lehtësira të tjera të vogla e afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël.
Si gjithmonë, sugjerime të mëtejshme janë të mirëpritura.<span id="Klein_Muçi:1774303396915:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 23:03 (CET)</span>
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], keni bërë punë të jashtëzakonshme me pamjen e re, duket shumë më mirë por dhe është më efikase. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 20:38 (CET)
::Të falënderoj. Për transparencë duhet thënë që puna përfundimtare është rezultat i ndihmës nga inteligjenca artificiale që me mbikëqyrjen e duhur mund të jetë ndihmesë e madhe. ''(Vibe coding FTW!)'' - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:28 (CET)
:t'lumshin durt, prej një koduesi front-end tek tjetri, po duken të shkëlqyera! [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 mars 2026 13:59 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shumë faleminderit! Na duhet të angazhohemi ca t'i përmirësojmë ato 30 artikuj që ta meritojnë realisht atë vendin në vitrinë tani. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 18:17 (CET)
== Hapet gara e përkthimit CEE Spring 2026! ==
Përshëndetje, edhe këtë vit Kosova dhe Shqipëria i bashkohen garës së përkthimit të artikujve mes Wikipediave të vendeve dhe gjuhëve të Evropës Qendrore dhe Lindore - '''CEE Spring 2026'''! Gara mbahet në datat '''21 mars''' deri më '''31 maj'''. Qëllimi i saj është përkthimi i sa më shume artikujve të përzgjedhur nga Wikimedianët e rajonit dhe përkthimi i artikujve mbi Kosovën dhe Shqipërinë nga gjuha angleze në gjuhët e rajonit. Është mundësi shumë e mirë për promovimin e kulturës dhe vendeve tona. Për më shumë drejtohuni tek faqja e [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026 garës ndërkombëtare]. Suksese!--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 24 mars 2026 13:38 (CET)
== Grisja e shpejtë ==
Për interesin publik, dua të sjell në vëmendje që na duhen rregulla rreth grisjes së shpejtë të faqeve (speedydelete). Unë hapa faqen [[Wikipedia:Grisja e shpejtë]] në hapësirën e projektit, dhe formalisht po kërkoj opinionin tuaj për rastet që mund t'i mbulojmë me këtë politikë, si dhe mënyrën me të cilën mund ta bëjmë proces sa më të lehtë. Momentalisht përmban disa pika që janë gati analoge me ato në Wikipedia anglisht, mirëpo që mbulon edhe shumë raste të shpeshta këtu. Nëse ka ndonjë lloj faqeje që duhet zhdukur pa diskutim në [[WP:FG]], le ta diskutojmë dhe ta shtojmë aty sipas marrëveshjes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 mars 2026 14:24 (CET)
:Disa raste të kërkesave për grisje të shpejta po i bart në FG sipas rregullit të vjetërsisë 10+ vite; prandaj mund të mos grisen menjëherë me shpejtësinë e kërkuar, pasi diskutimi në FG eventualisht e zgjat kohën e vendimarrjes. Edhepse në praktikë dihet shpesh se çfarë mund të griset dhe si, një rregullore e qartë që shpjegon kur duhet përdorur grisja e shpejtë dhe kur duhet hapur diskutim në FG do ta bënte procesin më transparent dhe më të lehtë për t’u zbatuar, sidomos për përdoruesit e rinj në të ardhmen, në mënyrë që praktika të mos mbështetet vetëm në vëzhgim apo supozim, por të jetë e shkruar dhe e standardizuar.
:Si shtesë, mund të ndihmonte që rregullorja të përfshijë disa elemente praktike për ta bërë procesin më efikas:
:* një listë të qartë të rasteve që kualifikohen për grisje të shpejtë;
:* përdorimin e kodeve të shkurtra për arsyet e grisjes (p.sh. G1 – pa kuptim, G2 – test, etj.), që e thjeshtojnë identifikimin e rastit;
:* një template të vetëm standard për kërkesat e grisjes, p.sh. <code>{{Grisje e shpejtë|arsye}}</code>, ku shtohet arsyeja përkatëse dhe që mund të jetë i integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse;
:* si dhe mundësinë për parandalimin e rikrijimit të faqeve problematike, duke lejuar mbrojtjen e titullit në rastet kur një faqe është grisur disa herë për të njëjtën arsye (p.sh. reklamë).
:Këto masa do ta bënin procesin e grisjes më të qartë, më të njëtrajtshëm dhe më të shpejtë në zbatim. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:29 (CET)
::Në praktikë, stampa veç ekziston—është {{T|Grise}}—edhe i ka arsyetimet e paracaktuara. Kjo e dallon prej {{T|Faqe për grisje}} që përdoret vetëm kur ka diskutim në forum. Çka po du me mbërri këtu është një mënyrë e kodifikimit dhe [[Kanuni i Lekë Dukagjinit|kanunizimit]] të asaj që kemi.
::Kodet e shkurtra kanë kuptim kur i ndajmë sipas llojit të faqes. Wikipedia Anglisht dhe Frëngjisht përdorin ato kode për të dalluar sipas fshirjeve të përgjithshme (të dalluar me "G"), dhe atyre sipas llojit ("A" për artikuj, "R" për ridrejtime, "F" për fajlla/skeda, stampa, etj.). Nëse dojmë, mund ta zgjerojmë gamën e stampave të përdorura për këto qëllime. Ato munden me drejtu tek nenet/pikat që po ceken në faqen përkatëse.
::<blockquote>"{{Xt|[stampa] që mund të jetë [e] integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse}}"</blockquote>
::Këtu t'kisha lutë me e shtjellu pak se s'po mundem me e kuptu çka po sugjeron.
::Poashtu, aq sa jam për ''mbrojtjen'' e titujve prej krijimit, mendoj se ajo është veç për raste drastike dhe mundet me u ushtru me kujdes të administratorit. Ma e arsyeshme është që me u njoftu krijuesi, me u tregu pse u nominua faqja, dhe si mundet me e parandalu ose me e apelu fshirjen për të ardhmen. Po dojmë me i mësu njerëzit se si krijohet artikulli cilësor këtu, dhe akoma jemi duke punu me gojëdhëna të artikujve cilësorë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 01:31 (CET)
::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për pjesën teknike që përmend Fallbackintoreality jam dhe unë i interesuar, nëse mund ta shtjellosh më shumë si e imagjinon/çfarë nënkupton. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 mars 2026 02:04 (CET)
:Mendoj se në fillim duhet të përkthehet apo përshtatet, në mënyrë konçize, politika që ndjek wikipedia, dhe pastaj duhet të flasim për veprimet që mund të ndërmerren në wikin tonë, sepse për shkak të numrit të vogël të përdoruesve, ka shumë vend për abuzim si nga përdoruesit e thjeshtë, ashtu edhe nga ata me privilegje. Për shembull, rastet e debatueshme kurrsesi nuk duhet të grisen në mënyrë të shpejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:42 (CET)
::Po bash për atë punë e kam fjalën. Kjo politikë nuk ''është'' për rastet e debatueshme. Grisjet e shpejta përmes {{T|Grise}} kanë qenë deri tash përmes intuitës, pasi s'e kemi t'shkrujtun askund. Kur s'është e kodifikume dikund në një dokument të gjallë, rrezikojmë të shfaqen artikujt e tillë vazhdimisht. Ata që redaktojnë në interes të projektit dhe me mirëbesim kanë me e lexu dhe me u marrë vesh me redaktorët që ia dojnë të mirën projektit. Në praktikë, këto gërshërë i përdorim në mënyra konkrete... veç po i mbledhim në një vend arsyet për t'i kuptuar redaktorët e rinj. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 02:35 (CET)
Nuk paska më shumë se 2 stampa, njëra që shton artikullin te [[:Kategoria:Faqe për grisje|kategoria e faqeve për grisje]] ku bëhet shqyrtimi ose të griset ose të percillet në FG sipas rëndësisë. Stampa 2 po shtohet automatikisht te artikulli kur artikulli është në FG I listuar, dhe kur arkivohet besoj se hiqet vet! nëse artikulli vendoset të mbahet, pa pasur nevojë të hiqet manualisht. Ideja është që dy stampat të përmbajnë të njëjtën arsye të grisjes që është shtuar, p.sh nëse shton arsyen te stampa 1, më vonë kur shtohet në FG, stampa 2 duhet ta zëvendësoje stampën për grisje të shpejtë (jo dyjat të qëndrojnë te artikulli), por Arsyen fillestare ta ruaj që ta shfaqë vet derisa gjendet në artikull. Dmth stampa për grisje të shpejtë aktualisht po e ruan arsyen por e dyta që shtohet vet kur artikulli propozohet në FG nuk e ka arsyen fare, thjesht thotë; ‘’ Ky artikull është duke u vlerësuar për grisje. Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në Forumin e Grisjes.’’. <br>
''Detaje''; Stampa:Grise duhet ta zëvendësojë Stampën:Faqe për grisje në momentin kur artikulli shtohet te FG për diskutim, por ta mbajë/ruaj arsyen që ishte shtuar ngjitur Stampës:Grise dhe ta shfaqë atë. Mundësi shtesë është që kur artikulli mbyllet për mbajtje (* Të mbahet) atëherë vetë Stampa:Grise të mos shfaqet më te artikulli i votuar për mbajtje, kjo mund të bëhet edhe në formë tjetër kur artikulli të mos jetë më i listuar te FG (p.sh pas arkivimit) pasi nuk është më i pranishëm aty, stampa të hiqet vetvetiu nga faqja e artikullit.<br>
Me sa duket Stampa:Faqe për grisje nuk lejon shtimin e arsyes, dhe kjo është në rregull që të mos modifikohet nga në, por do duhet të lejojë që të shfaqet Arsyeja fillestare nga stampa tjetër siç thashë dhe më lart.
Po më pëlqen ideja e kodeve të shkurtra, por jam pak skeptik mos po e ngarkojmë njëherë sistemin me shumë rregullore, sa më shumë rregulla të ketë, duhet më tepër kohë për t’i lexuar të gjitha nga wikipedianët, dhe kjo marrë parasyshe edhe diskutimet mes vete që bëhen sipas perceptimeve mund të krijojë habi e mospajtim. Ta kemi në mendje që rregulloret të jenë sa më të qarta, në fjali sa më të shkurtra e sa më të kuptueshme, pra jo shumë të gjata. Kjo përcjell qartësi më të madhe se një rregullore shumë e gjatë, ku çdoherë kërkohet dikush që ta interpretojë. Sigurisht kjo e fundit që thashë vlen për të gjitha rregulloret që do shkruhen dhe ndryshohen në të ardhmen.<br>
''Për mbrojtjet''; ashtu edhe jemi tu vepru, por në shumë raste, përdoruesi nuk diskuton, thjesht vazhdon me ri-krijimin e artikullit të njëjtë, ka ndodhë e kam grisë të njëjtën faqe 5 herë edhe pasi e kisha njoftu, kjo krijon humbje kohë, kur ndodhë me mijëra herë ndër vite, qon kohë dëm, që mund të ishte përdorur diku tjetër, thjeshtë e ceka që edhe të tjerët të informohen, unë veç kam filluar me mbrojtjen e disa titujve dhe disa ridrejtimeve, që më parë nuk e aplikoja, që të mos modifikoheshin, pra mbrojtje e zakonshme e përkohshme sa për të e parandaluar ri-krijimin e faqes, se ska arsye për të përhershme.<br>
Kuptohet që kapaciteti ynë i kufizuar na detyron të veprojmë në një fluks të ulët që një kohë, por pasi të i arrijmë objektivat që kemi caktuar, gjithçka do shkojë më shpejt, duke pasur parasysh që kemi eleminu shumë gjëra si draft-artikuj etj. Por edhe automatizimi në pjesë të ndryshme të projektit, e adminët aktivë, fshirja e disa faqeve teknike e rijetësimi i të tjerave, vërtetë do na e mundësojnë të ecim me një shpejtësi shumë të lartë në të ardhmen e afërt. Kur ka rregullore për një çështje, veprohet, por kur nuk ka, duhet të diskutohet me vite për çdo rast në veçanti, e me përditësimin e tyre kjo do i pakësojë paqartësitë e diskutimet e panevojshme për çështje të ditura. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 mars 2026 00:22 (CET)
:Stampa {{tl|Grise}} pranon arsye.
:Stampa {{tl|Faqe për grisje}} nuk pranon arsye.
:Arsyeja pse këto dy stampa funksionojnë ndryshe lidhet me mënyrën se si janë konceptuar:
:* Stampa {{tl|Grise}} përdoret për të tërhequr vëmendjen e administratorëve në raste që nuk kërkojnë diskutim për grisje. Ajo vendoset zakonisht nga përdorues aktivë të komunitetit ose nga patrullues globalë dhe shoqërohet me një arsye të shkurtër që shpjegon pse faqja duhet grisur. Qëllimi është një njoftim i shpejtë dhe i drejtpërdrejtë.
:* Stampa {{tl|Faqe për grisje}} vendoset në një faqe vetëm <u>pasi</u> ajo të jetë shtuar për diskutim te [[WP:FG]]. Ajo nuk përmban arsye, por vetëm një lidhje drejt diskutimit përkatës. Kjo bëhet që kushdo i interesuar të ndjekë diskutimin në vendin e duhur dhe të kontribuojë atje, pa krijuar diskutime paralele në faqet e artikujve.
:* Një arsye tjetër e rëndësishme pse te {{tl|Faqe për grisje}} nuk shfaqet arsyeja është dhe ruajtja e integritetit të artikullit deri në momentin e vendimit përfundimtar. Për shembull, një faqe mund të propozohet për fshirje për mungesë shquarësie, por kjo mund të kundërshtohet më vonë. Duke qenë se diskutimet në Wikipedia shqip mund të zgjasin edhe me muaj, shfaqja e arsyes në vetë artikullin mund të keqinterpretohet nga lexuesit si fakt i vërtetuar dhe jo si një pretendim në shqyrtim. Kjo bëhet edhe më problematike kur arsyet janë më të ndjeshme.
:* Stampat duhet të shtohen dhe të hiqen <u>dorazi</u>. Aktualisht nuk ekziston një proces automatik që shton stampën {{tl|Faqe për grisje}} kur një artikull futet te [[WP:FG]] apo që e heq atë pasi diskutimi mbyllet. Është diskutuar mundësia e përdorimit të robotëve për listimin e kandidaturave, arkivimin automatik dhe menaxhimin e stampave, por për momentin nuk ka një zgjidhje të tillë aktive (përveç robotit MajavahBot, i cili merret vetëm me arkivimin klasik të diskutimeve pas 14 ditësh pa aktivitet). -
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:36 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Shumë mirë, atëherë besoj se me këto që shtove, unë mora përgjigje për çështjet që u mundova të ngris më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 01:10 (CEST)
:::*[https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Problem%20teknik Problem i pazgjidhur ende].<br>
:::*Do ishte mirë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje këtë faqe diskutimi] ta mbrojmë përhershëm që të mos përdoret e diskutimet të kryhen drejt te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes Diskutimi i FG]. -
:::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 03:21 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për problemin në fjalë po pyes për ndihmë në Mediawiki. Për sa i përket faqes së diskutimit mund t'i kthejmë të gjitha nënfaqet përbërëse diskutuese si ridrejtime te faqja kryesore e diskutimit, praktikë që mund të aplikohet te çdo hapësirë diskutimi. Praktika në fjalë aplikohet prej kohësh te EnWiki por këtu nuk e kisha aplikuar ende me qëllim në mënyrë që të kristalizohej vetvetiu filimisht për të kuptuar nëse realisht donim t'i përdornim të gjitha faqe diskutuese njëlloj apo nënfaqe të ndryshme do të gjenin përdorime të ndryshme. Me sa duket qenka e para. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 14:39 (CEST)
:::::Rasti 1 duhet zgjidhur. Për ridrejtimin, është mirë njëherë kështu të mos zgjerohemi sa t'i konsolidojmë hapësirat aktuale, nëse lind nevoja më vonë mund të bëhen ndryshime, 1 faqe diskutimi mjafton të mos krijohet huti. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:19 (CEST)
::::::Për problemin po pres ende përgjigje.
::::::Për sa i përket ridrejtimeve: {{U bë}}
::::::Të gjitha nënfaqet e diskutimeve te hapësirat kryesore tona janë të mbrojtura tashmë nga redaktimi dhe ridrejtojnë drejt faqeve kryesore përkatëse të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:26 (CEST)
:::::::Presim atëherë. Punë e mirë, të falënderoj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:36 (CEST)
Propozime shtesë;
*Grisje nuk mund të kryhen nëse si pasojë e tyre numri gjithsej i artikujve do të ulej nën 101 mijë artikuj.
*Grisja e faqeve kryesore (të sistemit) duhet të kalojë gjithsesi në Kuvend dhe jo përmes FG.
*Artikujt më të vjetër se 10 vite nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Artikujt me rëndësi të veçantë, të vjetër ose të rinj, p.sh. biografikë si Ismail Kadare ose për shtete si Shqipëria, apo të ngjashëm, nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Pas grisjes së tretë të një artikulli që është rikrijuar tashmë dy herë, të lejohet mbrojtja e titullit për ~6 muaj. Përdoruesi të udhëzohet që, nëse është i pakënaqur, ta ngrejë çështjen te Zyra e Ankesave. (kjo nuk do të thotë që admini e aplikon sistematikisht por sipas nevojës).
*Të gjithë artikujt e tjerë të rinj mund të grisen pas krijimit si grisje të shpejta (përveç rasteve kur janë të rëndësisë së veçantë, si më lart, kur duhet të kalojnë në FG).
*Ridrejtimet dhe kategoritë mund të grisen si grisje të shpejta. Në rast të rëndësisë së veçantë mund të ngrihet çështja te Zyra e Ankesave (nuk kërkohet të kalohen përmes FG).
*P.s. Këto rregulla mund të përditësohen edhe në të ardhmen, p.sh. pas 5–10 vitesh, kur numri supermasiv i faqeve bosh, testeve, drafteve etj. të jetë filtruar.
*Ekziston nevoja për krijimin e një rregulloreje dhe stampash që u japin artikujve status sipas rëndësisë (si në EnWiki), p.sh.: low, medium, high importance.
*Ideja e shtimit të kodeve për grisje, duket në rregull.
-- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:43 (CEST)
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 31 mars 2026 13:21 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
loj54g99lcelvn5cbwqvehdn1oop4t8
2939495
2939414
2026-04-08T04:16:25Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 24]]
2939495
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}}
{{TOC left}}
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 24
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
== Pamje e re për artikujt e mirë e të përkryer ==
[[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] janë përditësuar në një ndërfaqe vizuale të përmirësuar dhe afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël. Idealisht do të shpresoja që kjo të shërbente si shtysë për të përfunduar procesin e rivlerësimit të nisur me to prej disa muajsh tashmë ku, me fjalë të tjera, kërkohet thjesht përditësimi i rreth 30 artikujve për të qenë në standardin e duhur, në mënyrë që ato artikuj të shërbejnë me të vërtetë si krenari e punës në Wikipedia-n shqip e si model për krijimin e artikujve të tjerë. Pjesë e përditësimit kanë qenë dhe faqet e tjera të komunitetit ku ajo e Kuvendit ka një platformë më të mirë për të treguar cila nga faqet me rëndësi kërkon vëmendje, [[Wikipedia:Ambasadat]] kanë një strukturë të përmirësuar vizuale dhe shumë faqe të tjera ofrojnë lehtësira të tjera të vogla e afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël.
Si gjithmonë, sugjerime të mëtejshme janë të mirëpritura.<span id="Klein_Muçi:1774303396915:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 23:03 (CET)</span>
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], keni bërë punë të jashtëzakonshme me pamjen e re, duket shumë më mirë por dhe është më efikase. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 20:38 (CET)
::Të falënderoj. Për transparencë duhet thënë që puna përfundimtare është rezultat i ndihmës nga inteligjenca artificiale që me mbikëqyrjen e duhur mund të jetë ndihmesë e madhe. ''(Vibe coding FTW!)'' - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:28 (CET)
:t'lumshin durt, prej një koduesi front-end tek tjetri, po duken të shkëlqyera! [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 mars 2026 13:59 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shumë faleminderit! Na duhet të angazhohemi ca t'i përmirësojmë ato 30 artikuj që ta meritojnë realisht atë vendin në vitrinë tani. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 18:17 (CET)
== Grisja e shpejtë ==
Për interesin publik, dua të sjell në vëmendje që na duhen rregulla rreth grisjes së shpejtë të faqeve (speedydelete). Unë hapa faqen [[Wikipedia:Grisja e shpejtë]] në hapësirën e projektit, dhe formalisht po kërkoj opinionin tuaj për rastet që mund t'i mbulojmë me këtë politikë, si dhe mënyrën me të cilën mund ta bëjmë proces sa më të lehtë. Momentalisht përmban disa pika që janë gati analoge me ato në Wikipedia anglisht, mirëpo që mbulon edhe shumë raste të shpeshta këtu. Nëse ka ndonjë lloj faqeje që duhet zhdukur pa diskutim në [[WP:FG]], le ta diskutojmë dhe ta shtojmë aty sipas marrëveshjes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 mars 2026 14:24 (CET)
:Disa raste të kërkesave për grisje të shpejta po i bart në FG sipas rregullit të vjetërsisë 10+ vite; prandaj mund të mos grisen menjëherë me shpejtësinë e kërkuar, pasi diskutimi në FG eventualisht e zgjat kohën e vendimarrjes. Edhepse në praktikë dihet shpesh se çfarë mund të griset dhe si, një rregullore e qartë që shpjegon kur duhet përdorur grisja e shpejtë dhe kur duhet hapur diskutim në FG do ta bënte procesin më transparent dhe më të lehtë për t’u zbatuar, sidomos për përdoruesit e rinj në të ardhmen, në mënyrë që praktika të mos mbështetet vetëm në vëzhgim apo supozim, por të jetë e shkruar dhe e standardizuar.
:Si shtesë, mund të ndihmonte që rregullorja të përfshijë disa elemente praktike për ta bërë procesin më efikas:
:* një listë të qartë të rasteve që kualifikohen për grisje të shpejtë;
:* përdorimin e kodeve të shkurtra për arsyet e grisjes (p.sh. G1 – pa kuptim, G2 – test, etj.), që e thjeshtojnë identifikimin e rastit;
:* një template të vetëm standard për kërkesat e grisjes, p.sh. <code>{{Grisje e shpejtë|arsye}}</code>, ku shtohet arsyeja përkatëse dhe që mund të jetë i integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse;
:* si dhe mundësinë për parandalimin e rikrijimit të faqeve problematike, duke lejuar mbrojtjen e titullit në rastet kur një faqe është grisur disa herë për të njëjtën arsye (p.sh. reklamë).
:Këto masa do ta bënin procesin e grisjes më të qartë, më të njëtrajtshëm dhe më të shpejtë në zbatim. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:29 (CET)
::Në praktikë, stampa veç ekziston—është {{T|Grise}}—edhe i ka arsyetimet e paracaktuara. Kjo e dallon prej {{T|Faqe për grisje}} që përdoret vetëm kur ka diskutim në forum. Çka po du me mbërri këtu është një mënyrë e kodifikimit dhe [[Kanuni i Lekë Dukagjinit|kanunizimit]] të asaj që kemi.
::Kodet e shkurtra kanë kuptim kur i ndajmë sipas llojit të faqes. Wikipedia Anglisht dhe Frëngjisht përdorin ato kode për të dalluar sipas fshirjeve të përgjithshme (të dalluar me "G"), dhe atyre sipas llojit ("A" për artikuj, "R" për ridrejtime, "F" për fajlla/skeda, stampa, etj.). Nëse dojmë, mund ta zgjerojmë gamën e stampave të përdorura për këto qëllime. Ato munden me drejtu tek nenet/pikat që po ceken në faqen përkatëse.
::<blockquote>"{{Xt|[stampa] që mund të jetë [e] integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse}}"</blockquote>
::Këtu t'kisha lutë me e shtjellu pak se s'po mundem me e kuptu çka po sugjeron.
::Poashtu, aq sa jam për ''mbrojtjen'' e titujve prej krijimit, mendoj se ajo është veç për raste drastike dhe mundet me u ushtru me kujdes të administratorit. Ma e arsyeshme është që me u njoftu krijuesi, me u tregu pse u nominua faqja, dhe si mundet me e parandalu ose me e apelu fshirjen për të ardhmen. Po dojmë me i mësu njerëzit se si krijohet artikulli cilësor këtu, dhe akoma jemi duke punu me gojëdhëna të artikujve cilësorë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 01:31 (CET)
::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për pjesën teknike që përmend Fallbackintoreality jam dhe unë i interesuar, nëse mund ta shtjellosh më shumë si e imagjinon/çfarë nënkupton. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 mars 2026 02:04 (CET)
:Mendoj se në fillim duhet të përkthehet apo përshtatet, në mënyrë konçize, politika që ndjek wikipedia, dhe pastaj duhet të flasim për veprimet që mund të ndërmerren në wikin tonë, sepse për shkak të numrit të vogël të përdoruesve, ka shumë vend për abuzim si nga përdoruesit e thjeshtë, ashtu edhe nga ata me privilegje. Për shembull, rastet e debatueshme kurrsesi nuk duhet të grisen në mënyrë të shpejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:42 (CET)
::Po bash për atë punë e kam fjalën. Kjo politikë nuk ''është'' për rastet e debatueshme. Grisjet e shpejta përmes {{T|Grise}} kanë qenë deri tash përmes intuitës, pasi s'e kemi t'shkrujtun askund. Kur s'është e kodifikume dikund në një dokument të gjallë, rrezikojmë të shfaqen artikujt e tillë vazhdimisht. Ata që redaktojnë në interes të projektit dhe me mirëbesim kanë me e lexu dhe me u marrë vesh me redaktorët që ia dojnë të mirën projektit. Në praktikë, këto gërshërë i përdorim në mënyra konkrete... veç po i mbledhim në një vend arsyet për t'i kuptuar redaktorët e rinj. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 02:35 (CET)
Nuk paska më shumë se 2 stampa, njëra që shton artikullin te [[:Kategoria:Faqe për grisje|kategoria e faqeve për grisje]] ku bëhet shqyrtimi ose të griset ose të percillet në FG sipas rëndësisë. Stampa 2 po shtohet automatikisht te artikulli kur artikulli është në FG I listuar, dhe kur arkivohet besoj se hiqet vet! nëse artikulli vendoset të mbahet, pa pasur nevojë të hiqet manualisht. Ideja është që dy stampat të përmbajnë të njëjtën arsye të grisjes që është shtuar, p.sh nëse shton arsyen te stampa 1, më vonë kur shtohet në FG, stampa 2 duhet ta zëvendësoje stampën për grisje të shpejtë (jo dyjat të qëndrojnë te artikulli), por Arsyen fillestare ta ruaj që ta shfaqë vet derisa gjendet në artikull. Dmth stampa për grisje të shpejtë aktualisht po e ruan arsyen por e dyta që shtohet vet kur artikulli propozohet në FG nuk e ka arsyen fare, thjesht thotë; ‘’ Ky artikull është duke u vlerësuar për grisje. Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në Forumin e Grisjes.’’. <br>
''Detaje''; Stampa:Grise duhet ta zëvendësojë Stampën:Faqe për grisje në momentin kur artikulli shtohet te FG për diskutim, por ta mbajë/ruaj arsyen që ishte shtuar ngjitur Stampës:Grise dhe ta shfaqë atë. Mundësi shtesë është që kur artikulli mbyllet për mbajtje (* Të mbahet) atëherë vetë Stampa:Grise të mos shfaqet më te artikulli i votuar për mbajtje, kjo mund të bëhet edhe në formë tjetër kur artikulli të mos jetë më i listuar te FG (p.sh pas arkivimit) pasi nuk është më i pranishëm aty, stampa të hiqet vetvetiu nga faqja e artikullit.<br>
Me sa duket Stampa:Faqe për grisje nuk lejon shtimin e arsyes, dhe kjo është në rregull që të mos modifikohet nga në, por do duhet të lejojë që të shfaqet Arsyeja fillestare nga stampa tjetër siç thashë dhe më lart.
Po më pëlqen ideja e kodeve të shkurtra, por jam pak skeptik mos po e ngarkojmë njëherë sistemin me shumë rregullore, sa më shumë rregulla të ketë, duhet më tepër kohë për t’i lexuar të gjitha nga wikipedianët, dhe kjo marrë parasyshe edhe diskutimet mes vete që bëhen sipas perceptimeve mund të krijojë habi e mospajtim. Ta kemi në mendje që rregulloret të jenë sa më të qarta, në fjali sa më të shkurtra e sa më të kuptueshme, pra jo shumë të gjata. Kjo përcjell qartësi më të madhe se një rregullore shumë e gjatë, ku çdoherë kërkohet dikush që ta interpretojë. Sigurisht kjo e fundit që thashë vlen për të gjitha rregulloret që do shkruhen dhe ndryshohen në të ardhmen.<br>
''Për mbrojtjet''; ashtu edhe jemi tu vepru, por në shumë raste, përdoruesi nuk diskuton, thjesht vazhdon me ri-krijimin e artikullit të njëjtë, ka ndodhë e kam grisë të njëjtën faqe 5 herë edhe pasi e kisha njoftu, kjo krijon humbje kohë, kur ndodhë me mijëra herë ndër vite, qon kohë dëm, që mund të ishte përdorur diku tjetër, thjeshtë e ceka që edhe të tjerët të informohen, unë veç kam filluar me mbrojtjen e disa titujve dhe disa ridrejtimeve, që më parë nuk e aplikoja, që të mos modifikoheshin, pra mbrojtje e zakonshme e përkohshme sa për të e parandaluar ri-krijimin e faqes, se ska arsye për të përhershme.<br>
Kuptohet që kapaciteti ynë i kufizuar na detyron të veprojmë në një fluks të ulët që një kohë, por pasi të i arrijmë objektivat që kemi caktuar, gjithçka do shkojë më shpejt, duke pasur parasysh që kemi eleminu shumë gjëra si draft-artikuj etj. Por edhe automatizimi në pjesë të ndryshme të projektit, e adminët aktivë, fshirja e disa faqeve teknike e rijetësimi i të tjerave, vërtetë do na e mundësojnë të ecim me një shpejtësi shumë të lartë në të ardhmen e afërt. Kur ka rregullore për një çështje, veprohet, por kur nuk ka, duhet të diskutohet me vite për çdo rast në veçanti, e me përditësimin e tyre kjo do i pakësojë paqartësitë e diskutimet e panevojshme për çështje të ditura. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 mars 2026 00:22 (CET)
:Stampa {{tl|Grise}} pranon arsye.
:Stampa {{tl|Faqe për grisje}} nuk pranon arsye.
:Arsyeja pse këto dy stampa funksionojnë ndryshe lidhet me mënyrën se si janë konceptuar:
:* Stampa {{tl|Grise}} përdoret për të tërhequr vëmendjen e administratorëve në raste që nuk kërkojnë diskutim për grisje. Ajo vendoset zakonisht nga përdorues aktivë të komunitetit ose nga patrullues globalë dhe shoqërohet me një arsye të shkurtër që shpjegon pse faqja duhet grisur. Qëllimi është një njoftim i shpejtë dhe i drejtpërdrejtë.
:* Stampa {{tl|Faqe për grisje}} vendoset në një faqe vetëm <u>pasi</u> ajo të jetë shtuar për diskutim te [[WP:FG]]. Ajo nuk përmban arsye, por vetëm një lidhje drejt diskutimit përkatës. Kjo bëhet që kushdo i interesuar të ndjekë diskutimin në vendin e duhur dhe të kontribuojë atje, pa krijuar diskutime paralele në faqet e artikujve.
:* Një arsye tjetër e rëndësishme pse te {{tl|Faqe për grisje}} nuk shfaqet arsyeja është dhe ruajtja e integritetit të artikullit deri në momentin e vendimit përfundimtar. Për shembull, një faqe mund të propozohet për fshirje për mungesë shquarësie, por kjo mund të kundërshtohet më vonë. Duke qenë se diskutimet në Wikipedia shqip mund të zgjasin edhe me muaj, shfaqja e arsyes në vetë artikullin mund të keqinterpretohet nga lexuesit si fakt i vërtetuar dhe jo si një pretendim në shqyrtim. Kjo bëhet edhe më problematike kur arsyet janë më të ndjeshme.
:* Stampat duhet të shtohen dhe të hiqen <u>dorazi</u>. Aktualisht nuk ekziston një proces automatik që shton stampën {{tl|Faqe për grisje}} kur një artikull futet te [[WP:FG]] apo që e heq atë pasi diskutimi mbyllet. Është diskutuar mundësia e përdorimit të robotëve për listimin e kandidaturave, arkivimin automatik dhe menaxhimin e stampave, por për momentin nuk ka një zgjidhje të tillë aktive (përveç robotit MajavahBot, i cili merret vetëm me arkivimin klasik të diskutimeve pas 14 ditësh pa aktivitet). -
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:36 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Shumë mirë, atëherë besoj se me këto që shtove, unë mora përgjigje për çështjet që u mundova të ngris më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 01:10 (CEST)
:::*[https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Problem%20teknik Problem i pazgjidhur ende].<br>
:::*Do ishte mirë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje këtë faqe diskutimi] ta mbrojmë përhershëm që të mos përdoret e diskutimet të kryhen drejt te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes Diskutimi i FG]. -
:::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 03:21 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për problemin në fjalë po pyes për ndihmë në Mediawiki. Për sa i përket faqes së diskutimit mund t'i kthejmë të gjitha nënfaqet përbërëse diskutuese si ridrejtime te faqja kryesore e diskutimit, praktikë që mund të aplikohet te çdo hapësirë diskutimi. Praktika në fjalë aplikohet prej kohësh te EnWiki por këtu nuk e kisha aplikuar ende me qëllim në mënyrë që të kristalizohej vetvetiu filimisht për të kuptuar nëse realisht donim t'i përdornim të gjitha faqe diskutuese njëlloj apo nënfaqe të ndryshme do të gjenin përdorime të ndryshme. Me sa duket qenka e para. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 14:39 (CEST)
:::::Rasti 1 duhet zgjidhur. Për ridrejtimin, është mirë njëherë kështu të mos zgjerohemi sa t'i konsolidojmë hapësirat aktuale, nëse lind nevoja më vonë mund të bëhen ndryshime, 1 faqe diskutimi mjafton të mos krijohet huti. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:19 (CEST)
::::::Për problemin po pres ende përgjigje.
::::::Për sa i përket ridrejtimeve: {{U bë}}
::::::Të gjitha nënfaqet e diskutimeve te hapësirat kryesore tona janë të mbrojtura tashmë nga redaktimi dhe ridrejtojnë drejt faqeve kryesore përkatëse të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:26 (CEST)
:::::::Presim atëherë. Punë e mirë, të falënderoj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:36 (CEST)
Propozime shtesë;
*Grisje nuk mund të kryhen nëse si pasojë e tyre numri gjithsej i artikujve do të ulej nën 101 mijë artikuj.
*Grisja e faqeve kryesore (të sistemit) duhet të kalojë gjithsesi në Kuvend dhe jo përmes FG.
*Artikujt më të vjetër se 10 vite nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Artikujt me rëndësi të veçantë, të vjetër ose të rinj, p.sh. biografikë si Ismail Kadare ose për shtete si Shqipëria, apo të ngjashëm, nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Pas grisjes së tretë të një artikulli që është rikrijuar tashmë dy herë, të lejohet mbrojtja e titullit për ~6 muaj. Përdoruesi të udhëzohet që, nëse është i pakënaqur, ta ngrejë çështjen te Zyra e Ankesave. (kjo nuk do të thotë që admini e aplikon sistematikisht por sipas nevojës).
*Të gjithë artikujt e tjerë të rinj mund të grisen pas krijimit si grisje të shpejta (përveç rasteve kur janë të rëndësisë së veçantë, si më lart, kur duhet të kalojnë në FG).
*Ridrejtimet dhe kategoritë mund të grisen si grisje të shpejta. Në rast të rëndësisë së veçantë mund të ngrihet çështja te Zyra e Ankesave (nuk kërkohet të kalohen përmes FG).
*P.s. Këto rregulla mund të përditësohen edhe në të ardhmen, p.sh. pas 5–10 vitesh, kur numri supermasiv i faqeve bosh, testeve, drafteve etj. të jetë filtruar.
*Ekziston nevoja për krijimin e një rregulloreje dhe stampash që u japin artikujve status sipas rëndësisë (si në EnWiki), p.sh.: low, medium, high importance.
*Ideja e shtimit të kodeve për grisje, duket në rregull.
-- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:43 (CEST)
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 31 mars 2026 13:21 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
r60wl7gdv23gdfasd2jy0bkc5x81yg8
Mahir Domi
0
27102
2939302
2918648
2026-04-07T14:56:44Z
Loeld Bardhi
185644
ndryshova foton
2939302
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Mahiri Domi.jpg|parapamje|Mahir Domi]]
== Jeta ==
'''Mahir Domi''' ([[Elbasan]], [[12 Mars|12 mars]] [[1915]] - [[19 tetor]] [[2000]]) ishte filolog, pedagog dhe akademik shqiptar.<ref>{{Cite web |date=2014-08-07 |title=10.1063/1.4891850.9 |url=https://doi.org/10.1063/1.4891850.9 |access-date=2026-04-01 |website=Default Digital Object Group}}</ref>
Lindi në qytetin e [[Elbasani]]t, i biri i Sulejman Domit.<ref>[[Kastriot Dervishi|Dervishi K]]., Historia e floririt të Sulë Domit në Elbasan, voal.ch, 23 maj 2016.</ref> Studimet e mesme i nisi në [[Normalja e Elbasanit|Normalen e Elbasanit]] dhe i vazhdoi e përfundoi në [[Liceu i Korçës|Liceun Kombëtar]] të [[Korça|Korçës]] më 1937.Ai ndoqi studimet e larta për filologji klasike dhe u diplomua në Universitetin e Grënoblës në Francë më 1941. Po atë vit filloi punën si mësues e më pas si drejtor në Normalen të Elbasanit<ref>{{Cito web|url=http://www.akad.gov.al/ash/asambleja/te-ndare-jeta?id=159|title=Akademik Mahir Domi|website=Akademia e Shkencave e Shqipërisë}}</ref>.
Pjesëmarrës i lëvizjes nacionaloçlirimtare në Shqipëri. Për këto ide ai u internua nga pushtuesit fashistë në Porto Romano. Pas mbarimit të luftës ai e nisi udhën e tij të gjatë në shërbim të arsimit e të shkencës plot pasion e dashuri për t’i shërbyer atdheut e popullit të vet me tërë forcën e shpirtit e fuqitë e mendjes.
Kontributet
Mahir Domi ka dhënë një kontribut të shquar në fushë të arsimit si drejtor i Shkollës Normale të Elbasanit dhe si drejtues e pedagog në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të Universitetit të Tiranës. Gjithashtu ai punoi me përkushtim e dha ndihmesën e tij të çmuar si mësues e pedagog në hartimin e planeve dhe të programeve të reja të shkollës sonë si edhe me librat e gjuhës dhe të letërsisë që hartoi për nevoja të niveleve të ndryshme parauniversitare e universitare të shkollës.
Veç punës së tij të gjerë në fushën e mësuesisë, profesor Mahir Domi dha një kontribut të shquar në shumë fusha të dijes albanologjike në të gjitha shkencat filologjike e letrare shqiptare, në radhë të parë në fushë të studimeve gjuhësore, duke u bërë një nga gjuhëtarët më të shquar me një njohje të gjerë brenda dhe jashtë vendit.Ai ishte pjesë e brezit të parë të gjuhëtarëve shqiptarë që punuan për standardizimin e gjuhës shqipe, duke dhënë kontribut edhe në përpjekjet për unifikimin e gjuhës letrare shqipe. Kjo e bën atë një figurë kyçe jo vetëm në studime teorike, por edhe në formimin praktik të gjuhës që përdoret sot.
Kontributi i tij veçanërisht në fushën e studimeve gjuhësore është i jashtëzakonshëm jo vetëm se ai organizoi, nxiti e drejtoi veprimtaritë krijuese shkencore në shumë degë të gjuhësisë, por edhe sepse ai vetë, bashkë me gjuhëtarë të shquar si Aleksandër Xhuvani, Kristo Cipo, [[Eqrem Çabej]], [[Selman Riza]], Androkli Kostallari, [[Shaban Demiraj]], Sulejman Floqi si dhe të mjaft kolegëve të tjerë më të rinj, të cilët më parë i pati studentë e më vonë bashkëpunëtorë, e ngritën gjuhësinë shqiptare në nivele bashkëkohore. Ai u dallua me punimet e tij në fushën e sintaksës, të historisë së gjuhës shqipe e të marrëdhënieve të saj me gjuhë të tjera të [[Ballkani]]t, në fushën e gjuhës letrare e të kulturës së gjuhës, në leksikografi e në terminologji, në histori të gjuhësisë shqiptare e të mendimit shqiptar etj. Ai qe nismëtar i organizimit dhe i drejtimit të studimeve dialektologjike në Shqipëri, duke krijuar e ndihmuar një grup dialektologësh, i cili arriti të mbulojë me studime e përshkrime dialektore thuajse të gjitha të folmet e shqipes, të cilat u kurorëzuan me hartimin e “[[Atlasi dialektologjik i shqipes|Atlasit dialektologjik të shqipes]]”.
Në të gjitha këto fusha duket shkencëtari me horizont të gjerë, gjuhëtari që njeh me themel gjuhën shqipe dhe dialektet e saj dhe që përpiqet të hapë gjithnjë shtigje të reja e të orientojë studiuesit e rinj drejt tyre, kërkuesi i palodhur e vëzhguesi i mprehtë. Studimet e tij janë shquar gjithnjë për analiza e sinteza dhe kanë shërbyer edhe si shtysa për studime më të thelluara.
Me punën e tij të shumanshme,profesor Mahir Domi ka dhënë një ndihmesë themelore për krijimin, organizimin dhe drejtimin e veprimtarisë arsimore e shkencore në fakultetin e Historisë e të Filologjisë të Universitetit të Tiranës, në Institutin e Shkencave, në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë dhe në Akademinë e Shkencave.
Me ndihmën e tij të kualifikuar e të pakursyer shkencore janë formuar një serë punonjësish të rinj, të cilët u frymëzuan prej tij me dashurinë e përkushtimin për punën shkencore. Mund të thuhet me plot të drejtë që nxënësit e tij janë dhe vepra e tij shkencore po aq e gjerë dhe e shumanshme sa ç’është prodhimi i tij shkencor.
Veprimtaria shkencore e shumanshme e ka bërë të njohur profesor Mahir Domin jo vetem në [[Kosovë]] por edhe ne vise të tjera shqiptare si dhe jashtë kufijve. Ai nderohet e vlerësohet nga studiues të [[Ballkanologjia|ballkanologjisë]] e të [[Gjuhët indo-evropiane|indoevropianishtes]]. Në shumë kongrese e konferenca ndërkombëtare e kombëtare ku ka marrë pjesë ka thënë fjalën e tij me peshë për problemet e shqipes, duke e përfaqësuar denjësisht shkencën shqiptare.
Krahas veprës së tij të gjerë shkencore, ai ka lënë kujtimin e një shkencëtari të palodhur erudit,me një horizont të gjerë, të njeriut të ndershëm e fisnik, i cili një pjesë të jetës së tij,me dashamirësinë dhe zemërgjerësinë që e karakterizonte,ia kushtoi përgatitjes së brezit të ri.Profesori u shua më 19 tetor të vitit 2000.
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Leksikografë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1915]]
[[Kategoria:Vdekje 2000]]
[[Kategoria:Gjuhëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Akademikë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Elbasani]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Tiranës]]
bo6iqhurd256ynkrqhpl4zeuw3u4ue8
Festivali i 1-rë i Filmit Shqiptar
0
28121
2939349
2918127
2026-04-07T18:22:53Z
Gajtako
178569
2939349
wikitext
text/x-wiki
'''Festivali i 1-rë i Filmit Shqiptar'''<ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |publisher=Botimet Jozef |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |location=Durrës |pages=863-864 |language=sq}}</ref> u mbajt në [[Tirana|Tiranë]], më 5 - 11 prill [[1976]].
Emërtimi zyrtar: <u>FESTIVALI I PARË I FILMIT ARTISTIK, DOKUMENTAR E TË ANIMUAR SHQIPTAR.</u>
Ky festival u organizua me rastin e 35-vjetorit të themelimit të Partisë. Në këtë festival konkurruan 7 filma artistikë, 17 filma dokumentarë dhe 2 filma të animuar. Festivali u organizua në kinema "Partizani" dhe në sallën "Dea" në Pallatin e Kulturës, Tiranë.
Festivali i 1-rë i filmit shqiptar u organizua jo vetëm si një nga format klasike të njohjes së filmit shqiptar brenda dhe jashtë vendit, por edhe si domosdoshmëri e kohës për shkak të shtimit të prodhimit të filmave si dhe e nevojës së vlerësimit estetik të artit të kinemasë në Shqipëri. Nga katër filma artistikë që prodhoheshin në 1970, u arrit në njëmbëdhjetë filma në vit për 1976-ën, nga të cilët njëri ishte prodhim i Televizionit Shqiptar. Festivali i 1-rë promovoi edhe filmin e animuar, ndërkohë që filmi dokumentar kapte shifrën e rreth 25 filmave të mirëfilltë në vit.<ref>{{Cite book |last=Papagjoni |first=Josif |title=Enciklopedi teatri & kinematografia shqiptare |publisher=Toena |year=2009 |isbn=9789994314560 |location=Tiranë |pages=132 |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" |
===== Festivali i 1-rë i filmit shqiptar =====
|-
|Data:
|5-11 prill
|-
|Viti:
|1976
|-
|Vendi:
|Tiranë
|-
! colspan="2" |
====== '''Filma në konkurrim:''' ======
|-
|Artistikë
|7
|-
|Dokumentarë
|17
|-
|Të animuar
|2
|-
! colspan="2" |
====== Organizimi i shfaqjeve: ======
|-
| colspan="2" |
* Kinema "Partizani"
* Salla "Dea" - [[Pallati i Kulturës]]
|}
== Filmat konkurrues në festival ==
=== Filmat artistikë '''në konkurrim''': ===
{| class="wikitable"
|+
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1
|[[Rrugicat që kërkonin diell]] (2 seri)
|[[Saimir Kumbaro]] & [[Rikard Ljarja]]
|1975
|-
|2
|[[Lumë drite]]
|[[Ismail Zhabjaku]]
|1975
|-
|3
|[[Në fillim të verës]]
|[[Gëzim Erebara]]
|1975
|-
|4
|[[Kur hiqen maskat]]
|[[Dhimitër Anagnosti]]
|1975
|-
|5
|[[Beni ecën vetë]]
|[[Xhanfise Keko]]
|1975
|-
|6
|[[Udhëtim në pranverë]]
|[[Qerim Mata]]
|1975
|-
|7
|[[Çifti i lumtur]]
|[[Piro Milkani]]
|1975
|}
=== Filmat dokumentarë '''në konkurrim''': ===
{| class="wikitable"
|+
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1
|Roje vigjilente
|Kristo Jorgji
|1975
|-
|2
|Fierza ushton
|[[Kolec Traboini]]
|1975
|-
|3
|Bakri ynë
|Shkëlzen Shala
|1975
|-
|4
|Derri, fabrikë mishi
|Ilo Pando
|1975
|-
|5
|Vatër dijesh, vatër lirie
|[[Vitore Çeli|Vitori Çeli]]
|1975
|-
|6
|Flora shqiptare
|Ilo Pando
|1976
|-
|7
|Njerëzit e dritës
|[[Esat Ibro]]
|1975
|-
|8
|Brigada
|Kristo Jorgji
|1974
|-
|9
|Pranë jetës, pranë njerëzve
|[[Petrit Llanaj]]
|1975
|-
|10
|Arti shqiptar në shekuj
|[[Viktor Gjika]]
|1974
|-
|11
|Qilimat tanë
|[[Adriana Elini]]
|1975
|-
|12
|Në gjurmë të një tradite
|[[Fehmi Hoshafi]]
|1975
|-
|13
|Gëzim në sytë e nënës
|[[Endri Keko]]
|1975
|-
|14
|Mjekja e fshatit
|[[Marianthi Xhako]]
|1975
|-
|15
|Asdreni, poet i lulëkuqes dhe vegjëlisë
|[[Vitore Çeli|Vitori Çeli]]
|1976
|-
|16
|Shtegëtim montatori
|[[Marianthi Xhako]]
|1975
|-
|17
|Për popullin, me popullin
|[[Xhanfise Keko]]
|1975
|}
=== Filmat e animuar '''në konkurrim''': ===
{| class="wikitable"
|+
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1
|[[Vajza me pata]]
|[[Esat Musliu]]
|1975
|-
|2
|[[Zana dhe Miri]]
|[[Vlash Droboniku]]
|1975
|}
== Fituesit dhe çmime të tjera ==
=== Filmi artistik - çmimet: ===
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" |Kupa e Festivalit të 1-rë:
|-
! colspan="2" |Filmi artistik më i mirë:
|-
!Titulli:
!Autorët (skenari & regjia):
|-
|[[Në fillim të verës]]
|[[Peçi Dado]]; [[Gëzim Erebara]]
|-
|[[Beni ecën vetë]]
|[[Kiço Blushi]]; [[Xhanfise Keko]]
|-
! colspan="2" |Aktori më i mirë:
|-
!Emri:
!Roli dhe titulli i filmit:
|-
|[[Sandër Prosi]]
|''Jaho Labi (xha Jaho)'', [[Në fillim të verës]]
|}
{| class="wikitable"
|+
! colspan="3" |Çmim i veçantë për aktorët:
|-
!Emri:
!Roli:
!Filmi:
|-
|[[Elida Cangonji]]
|Vera
|[[Në fillim të verës]]
|-
|[[Astrit Çerma]]
|Shpëtimi
|[[Në fillim të verës]]
|-
|[[Lazër Filipi]]
|Shaqo Bregu
|[[Në fillim të verës]]
|-
|[[Demir Hyskja]]
|Halimi
|[[Rrugicat që kërkonin diell]]
|-
|[[Ndrek Luca]]
|z. Gani
|[[Rrugicat që kërkonin diell]]
|-
|[[Pandi Raidhi]]
|Jorgo
|[[Rrugicat që kërkonin diell]]
|-
|[[Mevlan Shanaj]]
|Nebiu
|[[Rrugicat që kërkonin diell]]
|-
|[[Tinka Kurti]]
|Nëna
|[[Çifti i lumtur]]
|-
|[[Bep Shiroka]]
|Babai fanatik
|[[Çifti i lumtur]]
|}
{| class="wikitable"
|+
! colspan="3" |Çmim për komponentë të veçantë të filmit artistik:
|-
!Emri:
!Çmim për:
!Filmi:
|-
|[[Saimir Kumbaro]] & [[Rikard Ljarja]]
|[[Regjisori|regji]]
|[[Rrugicat që kërkonin diell]]
|-
|[[Ilia Terpini]]
|operator
|[[Rrugicat që kërkonin diell]]
|-
|Petraq Lubonja
|operator
|[[Lumë drite]]
|-
|[[Limos Dizdari]]
|muzikë filmi
|[[Beni ecën vetë]]
|-
|Astrit Tota
|piktor
|[[Në fillim të verës]]
|-
|Xhevat Behri
|operator zëri
|[[Rrugicat që kërkonin diell]]
|-
|Marika Vila
|montazh
|[[Rrugicat që kërkonin diell]]
|}
=== Filmi dokumentar - çmimet: ===
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" |Kupa e Festivalit të 1-rë:
|-
! colspan="2" |Filmi dokumentar më i mirë:
|-
!Titulli:
!Autorët (skenari & regjia):
|-
|Asdreni, poet i lulëkuqes dhe vegjëlisë
|[[Kolec Traboini]]; [[Vitore Çeli|Vitori Çeli]]
|}
{| class="wikitable"
|+
! colspan="3" |Çmim për komponentë të veçantë të filmit dokumentar:
|-
!Emri:
!Çmim për:
!Filmi:
|-
|[[Viktor Gjika]]
|regji
|Arti shqiptar në shekuj
|-
|[[Nexhati Tafa]]
|skenar
|Arti shqiptar në shekuj
|-
|Kristo Jorgji
|regji
|Brigada
|-
|Neshat Tozaj
|skenar
|Për popullin, me popullin
|-
|Agim Fortuzi
|operator
|Qilimat tanë; Shtegëtim montatori
|}
=== Filmi i animuar - çmimet: ===
{| class="wikitable"
|+
! colspan="3" |Çmim për komponentë të veçantë të filmit animuar:
|-
!Emri:
!Çmim për:
!Filmi:
|-
|[[Esat Musliu]]
|regji
|[[Vajza me pata]]
|-
|[[Astrit Bishqemi]]
|skenar
|[[Vajza me pata]]
|-
|Alfons Balliçi
|muzikë filmi
|[[Vajza me pata]]
|-
|[[Vlash Droboniku]]
|regji
|[[Zana dhe Miri]]
|-
|Tomi Vaso
|operator
|[[Zana dhe Miri]]
|-
|[[Limos Dizdari]]
|muzikë filmi
|[[Zana dhe Miri]]
|}
== Lidhje të jashtme ==
== Shiko edhe ==
[[Festival i Filmit Shqiptar|Festivali i Filmit Shqiptar]]
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Festivali i Filmit Shqiptar]]
szm4otuvulnd6vdazecar8xv0cp7y2h
Festivali i 6-të i Filmit Shqiptar
0
28126
2939308
2886948
2026-04-07T16:09:43Z
Gajtako
178569
Shtova informacion
2939308
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Kupa e Festivalit të 6-të të Filmit Artistik Shqiptar.jpg|parapamje|435x435px|Kupa e Festivalit të 6-të të Filmit Artistik Shqiptar]]
'''Festivali i''' '''6-të i Filmit Shqiptar'''<ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |publisher=Botimet Jozef |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |location=Durrës |pages=877-878 |language=sq}}</ref> u mbajt në Tiranë''',''' më [[1 tetor|1]] - [[5 tetor]] [[1985]].
Emërtimi zyrtar: <u>FESTIVALI I</u> <u>GJASHTË I FILMIT ARTISTIK SHQIPTAR.</u>
Në këtë festival, për herë të parë, filmi artistik konkurron i vetëm. Filmi i animuar, i cili që prej [[Festivali i 1-rë i Filmit Shqiptar|Festivalit të 1-rë të Filmit]] konkurronte, si gjini, i pandarë nga filmi artistik, do t'i bashkangjitet në konkurrim filmit dokumentar, i cili, prej [[Festivali i 4-të i Filmit Shqiptar|Festivalit të 4-t të Filmit Shqiptar]], ''konkurron më vete'' nga filmi artistik dhe i animuar. Kështu, Festivali i 6-të i Filmit Dokumentar dhe të Animuar Shqiptar do të mbahej një vit më vonë, më [[1986]].
Festivali i 6-të i planifikuar të zhvillohej, sipas traditës, në prill, për arsye të vdekjes së Enver Hoxhës, më 11 prill 1985, u shty dhe u mbajt më 1 – 5 tetor 1985.
Në këtë festival konkurruan 13 filma artistikë, prej të cilëve 2 filma artistikë televizivë.
{| class="wikitable"
! colspan="2" |'''Festivali i''' 6'''-të i filmit shqiptar'''
|-
|Data:
|1 - 5 tetor
|-
|Viti:
|1985
|-
|Vendi:
|Tiranë
|-
! colspan="2" |'''Filma në konkurrim:'''
|-
|Artistikë:
|13
|}
== Filmat konkurrues në festival ==
{| class="wikitable"
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1
|[[Militanti]]
|[[Piro Milkani]]
|1984
|-
|2
|[[Nata e parë e lirisë]]
|[[Esat Musliu]]
|1984
|-
|3
|[[Koha nuk pret]] (TV)
|[[Kujtim Meçaj]]
|1984
|-
|4
|[[I paharruari|I paharruari (TV)]]
|[[Mevlan Shanaj]]
|1984
|-
|5
|[[Një emër midis njerëzve]]
|[[Muharrem Fejzo]]
|1983
|-
|6
|[[Kush vdes në këmbë]]
|[[Vladimir Prifti]]
|1984
|-
|7
|[[Dora e ngrohtë]]
|[[Kujtim Çashku]]
|1983
|-
|8
|[[Ëndërr për një karrige]]
|[[Fehmi Hoshafi]]
|1984
|-
|9
|[[Vendimi (film shqip)|Vendimi]]
|[[Kristaq Dhamo]]
|1984
|-
|10
|[[Shirat e vjeshtës]]
|[[Spartak Pecani]]
|1985
|-
|11
|[[Taulanti kërkon një motër]]
|[[Xhanfise Keko]]
|1984
|-
|12
|[[Apasionata]]
|[[Ibrahim Muçaj]] & [[Kristaq Mitro]]
|1983
|-
|13
|[[Duaje emrin tënd]]
|[[Ibrahim Muçaj]] & [[Kristaq Mitro]]
|1984
|}
== Fituesit dhe çmime të tjera ==
[[Skeda:Stema dhe programi - Festivali i 6-të i Filmit Artistik Shqiptar.jpg|parapamje|553x553px|''Stema e Festivalit të 6-të'']]
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Kupa e Festivalit të 6-të:
|-
! colspan="2" |Filmi artistik më i mirë:
|-
!Titulli:
!Autorët (skenari & regjia):
|-
| rowspan="2" |[[Dora e ngrohtë]]
|[[Neshat Tozaj]] - skenari
|-
|[[Kujtim Çashku]] - regjia
|}
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Çmimi i Dytë:
|-
! colspan="2" |Filmat artistikë:
|-
!Titulli:
!Autorët (skenari & regjia):
|-
| rowspan="2" |[[Shirat e vjeshtës]]
|[[Nexhati Tafa]] - skenari
|-
|[[Spartak Pecani]] - regjia
|-
| rowspan="2" |[[Vendimi (film shqip)|Vendimi]]
|[[Spiro Dede]] & [[Neshat Tozaj]] - skenari
|-
|[[Kristaq Dhamo]] - regjia
|}
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Çmimi i Tretë:
|-
! colspan="2" |Filmat artistikë:
|-
!Titulli:
!Autorët (skenari & regjia):
|-
| rowspan="2" |[[Duaje emrin tënd]]
|[[Nasi Lera]] - skenari
|-
|[[Ibrahim Muçaj]] & [[Kristaq Mitro]] - regjia
|-
| rowspan="2" |[[Kush vdes në këmbë]]
|[[Naum Prifti]] & [[Vladimir Prifti]] - skenari
|-
|[[Vladimir Prifti]] - regjia
|}
{| class="wikitable"
! colspan="3" |Kupa për aktorin më të mirë:
|-
!Emri:
!Roli:
!Filmi:
|-
|[[Sandër Prosi]]
|profesori
|[[Dora e ngrohtë]]
|-
| rowspan="2" |[[Timo Flloko]]
|Visar Shundo
|[[Militanti]]
|-
|Çeçemi
|[[Nata e parë e lirisë]]
|-
|[[Rajmonda Bulku|Raimonda Bulku]]
|Jona
|[[Duaje emrin tënd]]
|}
{| class="wikitable"
! colspan="3" |Medalion për aktorët:
|-
!Emri:
!Roli:
!Filmi:
|-
|[[Agim Qirjaqi]]
|Jani (pedagogu)
|[[Apasionata]]
|-
|[[Matilda Makoçi]]
|Mira
|[[Apasionata]]
|-
|[[Reshat Arbana]]
|Dajlan Beu
|[[Kush vdes në këmbë]]
|-
|[[Guljelm Radoja]]
|Petro Nini Luarasi
|[[Kush vdes në këmbë]]
|-
|[[Anastas Kristofori]]
|Sotiraqi
|[[Kush vdes në këmbë]]
|-
|[[Yllka Mujo]]
|Zana
|[[Taulanti kërkon një motër]]
|-
|[[Vangjush Furxhi]]
|Thanasi
|[[Dora e ngrohtë]]
|-
|[[Artur Gorishti]]
|Besimi
|[[Dora e ngrohtë]]
|-
|[[Bujar Lako]]
|Spahiu
|[[Dora e ngrohtë]]
|-
|[[Bujar Asqeriu|Bujar Asqeri]]
|Avni Rustemi
|[[Një emër midis njerëzve]]
|-
|Frederik Fistani
|Shkëlqesia e tij
|[[Një emër midis njerëzve]]
|-
|[[Hajrie Rondo]]
|nëna e A. Rustemit
|[[Një emër midis njerëzve]]
|-
|[[Minella Borova]]
|z. Leone
|[[Koha nuk pret]] (TV)
|-
|[[Eva Alikaj]]
|Linda
|[[Shirat e vjeshtës]]
|-
|[[Kastriot Çaushi]]
|Iliri
|[[Shirat e vjeshtës]]
|-
|[[Ndriçim Xhepa]]
|Arseni
|[[Duaje emrin tënd]]
|}
{| class="wikitable"
! colspan="3" |Medalje për komponentë të veçantë të filmit:
|-
!Emri:
!Medalion për:
!Filmi:
|-
|[[Pali Kuke]]
|operator
|[[I paharruari|I paharruari (TV)]]
|-
|Bardhyl Xhani
|operator zëri
|[[I paharruari|I paharruari (TV)]]
|-
|[[Ilia Xhokaxhi]]
|piktor
|[[Një emër midis njerëzve]]
|-
|Atalanta Pasko
|regji montazhi
|[[Apasionata]]
|-
|Bujar Luca
|piktor kostumesh
|[[Kush vdes në këmbë]]
|}
== Shiko edhe ==
* <small>[[Festivali i 6-të i Filmit Dokumentar dhe të Animuar Shqiptar]]</small>
* [[Festivali i Filmit Shqiptar]]
== Lidhje të jashtme ==
[https://aqshf.gov.al/motion_picture/festivali-i-6-i-filmit-artisik-shqiptar/ AQSHF - dokumentar për Festivalin e 6-të të Filmit]
== Referime ==
[[Kategoria:Festivali i Filmit Shqiptar]]
0r4wzxglx9uhyu2qxw0xqf4xyo4qf3m
Festivali i 11-të i Filmit Shqiptar
0
28131
2939351
2919991
2026-04-07T19:24:22Z
Gajtako
178569
Shtova informacion, paragrafë, lidhje, referencë
2939351
wikitext
text/x-wiki
'''Festivali i''' '''11-të i Filmit Shqiptar'''<ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |publisher=Botimet Jozef |year=2005 |isbn=978-9928-940-44-5 |location=Durrës |pages=894-895 |language=sq}}</ref> u mbajt në [[Tiranë]], më [[23 prill|23]] - [[27 prill|27]] [[23 prill|prill]] [[2000]].
Emërtimi zyrtar: <u>FESTIVALI I</u> <u>NJËMBËDHJETË I FILMIT ARTISTIK, DOKUMENTAR E TË ANIMUAR SHQIPTAR.</u>
Ky festival u organizua në kinema "Millenium 1", Teatri "Rubairat”, në [[Piramida e Tiranës|Qendrën Ndërkombëtare të Kulturës]] ([[Piramida e Tiranës|Piramida]]), salla "Dea" në [[Pallati i Kulturës|Pallatin e Kulturës]], [[Tirana|Tiranë]]. Në këtë festival konkurruan 10 filma artistikë, (prej të cilëve 5 filma artistikë televizivë), 26 filma dokumentarë (prej të cilëve 12 filma dokumentarë televizivë) dhe 14 filma të animuar.
Në Festivalin e 11-të të Filmit u ribashkuan në konkurrim të tria kategoritë e filmit. Tre [[Festival i Filmit Shqiptar|festivalet]] e para të [[Festival i Filmit Shqiptar|filmit shqiptar]] kanë qenë të përvitshëm e të përbashkët për të gjitha gjinitë e filmit (artistik, dokumentar dhe i animuar), ndërsa nga [[Festival i Filmit Shqiptar|Festivali]] [[Festival i Filmit Shqiptar|i 4-t]] e deri në [[Festival i Filmit Shqiptar|Festivalin]] [[Festival i Filmit Shqiptar|e 9-të]] gjinia e filmit dokumentar ka konkurruar e ndarë nga gjinia e filmit artistik. Në këtë festival rikthehet në konkurrim ''kategoria e filmit dokumentar,'' sepse, festivali i 9-të i filmit dokumentar dhe të animuar nuk u zhvillua sipas radhës në 1992, kurse në [[Festivali i 10-të i Filmit Shqiptar|Festivalin e 10-të]] gjinia e filmit dokumentar, për efekt të mungesës së tyre, nuk u paraqit me asnjë produkt në këtë festival.<ref name=":0">{{Cite book |last=Papagjoni |first=Josif |title=Enciklopedi teatri & kinematografia shqiptare |publisher=Toena |year=2009 |isbn=9789994314560 |location=Tiranë |pages=132 |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Festivali i 11-të i filmit shqiptar
|-
|Data:
|22 - 27 prill
|-
|Viti:
|2000
|-
|Vendi:
|Tiranë
|-
! colspan="2" |'''Filma në konkurrim:'''
|-
|Artistikë:
|10
|-
|Dokumentarë:
|26
|-
|Të animuar:
|14
|-
| colspan="2" |'''Organizimi i shfaqjeve:'''
|-
| colspan="2" |
* [[Qendra Ndërkombëtare e Kulturës|QNK]] ([[Piramida e Tiranës|Piramida]])
* Salla "Dea" në [[Pallati i Kulturës|Pallatin e Kulturës]]
|}
Jashtë konkurrimit u dha shfaqja e filmit nga Kosova “[[Rojet e mjegullës]]" - regjisor [[Isa Qosja]], prodhim i [[Kosovafilmi|Kosovafilm]], viti 1987.
== Filmat konkurrues në festival ==
=== Filmat artistikë '''në konkurrim''': ===
{| class="wikitable"
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1
|[[Funeral Business|Funeral business]]
|[[Gjergj Xhuvani]]
|1999
|-
|2
|[[Bolero]]
|[[Besnik Bisha]]
|1997
|-
|3
|[[Tingujt e harresës]] (TV)
|[[Leonard Bombaj]] & [[Alfred Trebicka]]
|1996
|-
|4
|[[Unë ti dhe Kasandra|Unë, ti dhe Kasandra]] (TV)
|[[Ermira Gjata]] & [[Spartak Papadhimitri]]
|1999
|-
|5
|[[Valsi i ngrirë në Prishtinë]] (TV)
|[[Bashkim Hoxha]]
|1999
|-
|6
|[[Porta Eva]] (TV)
|Albert Minga
|2000
|-
|7
|[[Kolonel Bunker]]
|[[Kujtim Çashku]]
|1996
|-
|8
|[[Një baba tepër]] (TV)
|[[Arian Çuliqi|Arjan Çuliqi]]
|2000
|-
|9
|[[Nata (film)|Nata]]
|[[Esat Musliu]]
|1996
|-
|10
|[[Dasma e Sakos]]
|[[Vladimir Prifti]]
|1998
|}
=== Filmat dokumentarë '''në konkurrim:''' ===
{| class="wikitable"
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1
|Dëshpërimisht (TV)
|Irvin Muçaj & [[Ibrahim Muçaj]]
|2000
|-
|2
|Intervista
|[[Anri Sala]]
|1998
|-
|3
|Publicity/Publicitet (TV)
|[[Ylli Pepo]]
|1998
|-
|4
|Atje kam lindur, atje do vdes
|[[Saimir Kumbaro]]
|2000
|-
|5
|Rrugët (pjesa e parë) (TV)
|[[Mevlan Shanaj]]
|1997
|-
|6
|Primitiv në një qytetërim të ri-Ibrahim Kodra
|[[Nexhati Tafa]]
|2000
|-
|7
|Shqiptarët (TV)
|Bujar Kokonozi
|1999
|-
|8
|Tango (TV)
|Julian Napoloni
|2000
|-
|9
|Funeral business in Venise
|Mihal Rama
|2000
|-
|10
|Rekuiem Llogara '98 (TV)
|Valter Qarri
|1997
|-
|11
|Kushëriri i ëngjëjve (TV)
|[[Pali Kuke]]
|1995
|-
|12
|Kosovë, kujë e kushtrimit '99 (TV)
|Edmond Topi
|2000
|-
|13
|Bora që bie në det (TV)
|[[Ibrahim Muçaj]] & Irvin Muçaj
|1999
|-
|14
|Kur ikin korbat
|[[Viktor Gjika]]
|2000
|-
|15
|Shembja e idhujve
|[[Kujtim Gjonaj]]
|1993
|-
|16
|Tirana ‘96
|[[Gjergj Xhuvani]]
|1996
|-
|17
|Të bekuarit
|[[Vladimir Prifti]]
|2000
|-
|18
|Butrinti i gjallë-Kadri Roshi
|[[Petrit Ruka]]
|1998
|-
|19
|Dora d'Istria
|[[Donika Muçi]]
|1998
|-
|20
|Mall (TV)
|Flamur Shenaj
|1999
|-
|21
|O jeto! (TV)
|[[Dhimitër Gjoka]]
|1998
|-
|22
|Të zhdukurit
|[[Esat Musliu]]
|1995
|-
|23
|Superballkan
|[[Fatmir Koçi]]
|1998
|-
|24
|Dijetari
|[[Halil Kamberi]]
|1998
|-
|25
|Lojbotash (TV)
|[[Pluton Vasi]]
|1999
|-
|26
|Lotët e Kosovës
|[[Kujtim Çashku]]
|1999
|}
=== Filmat e animuar '''në konkurrim:''' ===
{| class="wikitable"
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1
|Sipas kapeles kokën
|[[Shaqir Veseli]]
|1997
|-
|2
|“3 në 1"
|Blerta Xhomo
|2000
|-
|3
|Balada e druvarit plak
|Rikarda Nova & Ergys Faja
|1997
|-
|4
|Loja e djallit
|Rikarda Nova & Ergys Faja
|1997
|-
|5
|Bashkë me perëndimin e diellit
|Artur Dauti
|1996
|-
|6
|Marioneta
|Artur Dauti
|1995
|-
|7
|Rimodelim
|Stefan Taçi
|2000
|-
|8
|Sizifiane
|Stefan Taçi
|1996
|-
|9
|Ekstremistët
|[[Gjin Varfi]]
|1994
|-
|10
|Ndodh edhe kështu
|[[Gjin Varfi]]
|1996
|-
|11
|Dashuri në katër stinë
|[[Artan Maku]]
|1997
|-
|12
|Fotografitë
|[[Artan Maku]]
|1998
|-
|13
|Lojë e përjetshme
|Albert Malltezi
|1997
|-
|14
|Kapricio
|Albert Malltezi
|1999
|}
== Fituesit dhe çmime të tjera ==
=== Filmi artistik - çmimet: ===
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Kupa e Festivalit të 11-të:
|-
! colspan="2" |Filmi artistik më i mirë:
|-
!Titulli:
!Autor (regjia):
|-
|[[Kolonel Bunker]]
|[[Kujtim Çashku]]
|}
{| class="wikitable"
! colspan="3" |Çmim për '''aktorin më të mirë''':
|-
!'''Aktori''':
!Roli:
!Filmi:
|-
|[[Ndriçim Xhepa]]
|Alush Beu
|[[Dasma e Sakos]]
|}
{| class="wikitable"
! colspan="3" |Çmim për '''aktorja më e mirë''':
|-
!'''Aktori''':
!Roli:
!Filmi:
|-
|[[Anila Bisha]]
|Ina
|[[Porta Eva]]
|}
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Çmim për '''regjisorin më të mirë''':
|-
!'''Regjisori''':
!Filmi:
|-
|Albert Minga
|[[Porta Eva]]
|}
{| class="wikitable"
! colspan="3" |'''Medalion për komponentë të veçantë të filmit:'''
|-
!Emri:
!Medalion për:
!Filmi:
|-
|[[Arben Basha]] & [[Ilia Xhokaxhi]]
|skenografi
|[[Dasma e Sakos]]
|-
|[[Afrim Spahiu]]
|kameraman
|[[Rojet e mjegullës]]
|-
|[[Vath Koreshi]]
|skenar
|[[Dasma e Sakos]]
|-
|[[Aleksandër Peçi (kompozitor)|Aleksandër Peçi]]
|muzikë filmi
|[[Dasma e Sakos]]
|}
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Çmim special për filmin:
|-
!'''Filmi:'''
!'''Regjisori''':
|-
|[[Funeral Business|Funeral business]]
|[[Gjergj Xhuvani]]
|}
=== '''Filmi dokumentar - çmimet:''' ===
=== Filmi i animuar - çmimet: ===
== Çmimet e karrierës në kinema ==
'''Kupa për personalitete të kinemasë.'''
''Kupa për karrierën'' (për regjisor dhe aktor) është edicioni i dytë që u nda si çmim. Për herë të parë në historinë e festivaleve të filmit, kjo Kupë u dha në [[Festivali i 10-të i Filmit Shqiptar|Festivalin e 10-të]], të vitit 1995, përveç çmimeve të mëparshme (kupat për filmin dhe aktorët më të mirë, çmimet e veçanta për përbërësit kryesorë filmikë etj).<ref name=":0" />
=== Kupa e karrierës: ===
* '''[[Kristaq Dhamo]] - Regjisori i karrierës së filmit artistik;'''
* '''[[Sulejman Pitarka]] - Aktori / aktorja e karrierës.'''
== Referime ==
[[Kategoria:Festivali i Filmit Shqiptar]]
ij2qmg874w83mzknkjavjc25ldaco3e
Bashkimi Demokratik për Integrim
0
46780
2939452
2845977
2026-04-08T03:55:09Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939452
wikitext
text/x-wiki
'''Bashkimi Demokratik për Integrim''', shkurt njohur si BDI, është parti politike shqiptare me seli në [[Shkupi|Shkup]], [[Maqedonia (kthjellim)|Maqedoni]]. Kryetar i partisë është [[Ali Ahmeti (politikan)|Ali Ahmeti]].
BDI si parti doli si fuqi politike e pasluftës në vitin 2001 në Maqedoni. [[Lufta e vitit 2001 në Republikën e Maqedonisë|Lufta në Maqedoni në vitin 2001]] pas vete la shumë çështje dhe detyra të hapura politike të cilat dolën si rezultat i [[Marrëveshja e Ohrit|Marrëveshjes së Ohrit]], këtë përgjegjësi të zgjedhjes së këtyre çështjeve e mori ish kreu i [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]] me në krye [[Ali Ahmeti]]n.
== Programi politik ==
== Aktiviteti si parti qeveritare ==
Ne korrik te 2008 ben koalicion qeverises me partine maqedonase fituese te zgjedhjeve. Ahmeti dhe Gruevski arrijne me marreveshje ku BDI do te kete 5 ministra, 3 zevendes ministra dhe gjithashtu nje nen kryetar parlamenti por nuk perjashtoheht edhe mundesi e marrjes e postit te zevendes kryeministrit. BDI ne zgjedhjet e parakohshme te cilat ishin te paat te tilla ne Maqedoni arrtiti te marre 18 deputete kundrjete 11 te PDSH te Mehdu Thaçit
== Aktiviteti si parti opozitare ==
{{poli-cung}}
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Bashkimi Demokratik për Integrim]]
hkmmyww9znzzl9xrrkbss33c1ioidql
Përdoruesi diskutim:Planeti
3
47681
2939377
2908287
2026-04-07T22:54:21Z
Fallbackintoreality
102113
/* Një faqe që ke krijuar është nominuar për grisje të shpejtë */ pjesë e re
2939377
wikitext
text/x-wiki
{{ArkiviShko}}
== 3x Hapa për portale të reja të qyteteve-hapsirave ==
# kopjo [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Shkupi&action=edit këtë përmbajtje] dhe fute në [[Portal:Presheva]]
# shtype dëftimin në të kuqe [[Portal:Presheva/box-header]] dhe aty fute [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Shkupi/box-header&action=edit këtë përmbajtjen]
# shtype dëftmin në të kuqe [[Portal:Presheva/box-footer]] dhe aty fute [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Shkupi/box-footer&action=edit këtë përmbajtje]
Pastaj vazhdojë--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 3 Prill 2009 08:53 (CEST)
== Alo, cigër-xërrr ==
[[Përdoruesi diskutim:Dan#Ndihmë|Alo, cigër-xërrr]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 3 Prill 2009 10:34 (CEST)
== Urime ==
Urime Festa e Allfabetit --[[Speciale:Kontributet/77.28.232.199|77.28.232.199]] 22 nëntor 2012 22:02 (CET)
== Ai i bjen ==
Ai bjen [[Prekazi]] në Rajonin e [[Prizrenit]]?--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 9 Prill 2009 14:17 (CEST)
* Jo.Në regjionin e Mitrovicës [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 9 Prill 2009 14:38 (CEST)
==Request for help==
Please help translate [[Phong Nha-Ke Bang]]. Thank you very much.[[Speciale:Kontributet/123.23.168.207|123.23.168.207]] 10 Maj 2009 12:04 (CEST)
* Nuk mund te kete artikull : Orgjina e Allahut, Kush ka te drejte te shkruaja per origjinen e Allahut. Allahu na rujat nga te keqijat.
== Deletion of Kosovo-related articles on English Wikipedia ==
Hi! I'm here to inform you. There are some deletion nominations on Kosovo-related articles. Maybe you want to vote for saving them from deletion. Check these links if you want. Thanks! [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Kosovan%E2%80%93Peruvian_relations][http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Kosovan%E2%80%93Maltese_relations][http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Kosovan%E2%80%93Luxembourgian_relations][http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Comorian%E2%80%93Kosovan_relations] --<span style="border: 2px black solid; background-color: black;">[[User:Turkish Flame|<b style="font-family:Comic Sans MS; color:lime;">Turkish Flame</b>]] [[User talk:Turkish Flame|<sup style="font-family:Comic Sans MS; color:lime;"><u>☎</u></sup>]]</span> 23 Maj 2009 17:47 (CEST)
== pershendetje ==
ju kisha lutur te ja jipni nje shikim kesaj [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kunder_Menyres_Arbitrare] dhe te vlersoni edhe ju kete shkelje arbitrare. Tung--[[Përdoruesi:Niki007|Niki007]] 30 Qershor 2009 14:37 (CEST)
== Invite to work on the SFK09 ==
Hello
We are working on creating a workgroup for wikimedia kosovo
http://sfk2009.ning.com/group/wikimediakosova
and have an event on august 29/30 in Prishtina.
We would like to invite you to come.
http://www.kosovasoftwarefreedom.org/index.php/sfk09/call-for-papers.html
Thanks,
mike
—[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 9 Korrik 2009 11:58 (CEST)
Ju lutem, jepni kontributin ose vërejtjet tuaja lidhur me përsosjen e artikullin për [[Kosovë]]n!--[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 12 Korrik 2009 01:32 (CEST)
:Flm shume! Ju lutem shenoni edhe referencat. Jam momentalisht jashte vendin dhe nuk kam botime rreth gjeografise se Kosoves. Ashtu edhe historia ishte njohuri personale, per te cilat po kerkojne artikuj ne internet (vetem sa per ta mbeshtetur ate qe po shkruaj).--[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 12 Korrik 2009 01:41 (CEST)
== Portugalisht ==
Sorry to bother you but I can't find your Beer Parlour...
I have a doubt regarding how is the word Portuguese in Albanian.
I found the word "portugalisht" but I don't know if it's written with capital letter or not.
And what are the exact meaning for this word? the language? the person born in Portugal? something related to Portugal?
Thanks for your help, [[Përdoruesi:Malafaya|Malafaya]] 6 Shtator 2009 15:02 (CEST)
== Ndihmë ==
Mund të më ndihmosh ta krijoj kategorinë [[:category:homoseksualë]]? --[[Speciale:Kontributet/213.149.99.19|213.149.99.19]] 11 Tetor 2009 18:28 (CEST)
: Sigurisht se jo. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 11 Tetor 2009 18:35 (CEST)
::Kështu silleni ju me antarë të rinj këndej pari? --[[Speciale:Kontributet/213.149.99.19|213.149.99.19]] 11 Tetor 2009 18:35 (CEST)
::: Nuk kam lidhje une ta dhe as nuk di me te ndihmu. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 11 Tetor 2009 18:37 (CEST)
::::Nuk po them unë se ti ke lidhje me ta, por më nevojitet ta krijoj këtë kategori. Dhe mendoj se si administrator, ndër gjërat e para që ke ditur t'i bësh është pikërisht hapja e kategorive. Prandaj të lutem më ndihmo. --[[Speciale:Kontributet/213.149.99.19|213.149.99.19]] 11 Tetor 2009 18:40 (CEST)
:::::Un po pres... --[[Përdoruesi:Shpat kasapi|Shpat kasapi]] 15 Tetor 2009 12:28 (CEST)
::::::Un ende po pres... --[[Përdoruesi:Shpat kasapi|Shpat kasapi]] 21 Tetor 2009 12:47 (CEST)
== Translation ==
Hello dear Planeti,
I need a little help by translation. Can you please translate the next text into your language and put it [[:sr:Википедија:Језичке кутијице/Sr-0#sq: Shqip|here]]?:
Text (original - Serbian cyrillic):
* Уколико желите да пронађете кориснике који причају албански, претражите [[:Категорија:Корисник sq]]. За остале језике, проверите [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* Уколико сте регистрован корисник на Српској Википедији а не разумете српски, молимо вас додајте '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' на вашу корисничку страницу. Ова порука гласи - на српском - да не разумете српски језик, тако да ће остали корисници бити обавештени о томе.
Text (original - Serbian latin):
* Ukoliko želite da pronađete korisnike koji pričaju albanski, pretražite [[:Категорија:Корисник sq]]. Za ostale jezike, proverite [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* Ukoliko ste registrovan korisnik na Srpskoj Vikipediji, a ne razumete srpski, molimo vas dodajte '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' na vašu korisničku stranicu. Ova poruka glasi - na srpskom - da ne razumete srpski jezik, tako da će ostali korisnici biti obavešteni o tome.
Text (version on English):
* If you want to find people who can speak Albaian, browse [[:Категорија:Корисник sq]]. For other languages, check out [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* If you are a registered user in Serbian Wikipedia but do not understand Serbian, please add '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' to your user page. This message says - in Serbian - that you do not understand Serbian, so the other users will be informed.
Thanks and regards,
--[[:sr:Корисник:FriedrickMILBarbarossa|FriedrickMILBarbarossa]] • [[:sr:Разговор са корисником:FriedrickMILBarbarossa|talk]] • 19 Tetor 2009 12:10 (CEST)
: Izvini za pisanje na engleskom, mislio sam da znaš da govoriš engleski jezik.
:Pitao sam te da li možeš da prevedeš jedan tekst na albanski jezik i da ga staviš na stranicu "[[:sr:Википедија:Језичке кутијице/Sr-0|Википедија:Језичке кутијице/Sr]]" pod naslovom "[[:sr:Википедија:Језичке кутијице/Sr-0#sq: Shqip|sq: Shqip]]".
:Taj tekst imaš iznad iz prošle poruke koju sam ti ostavio. On služi da pomogne korisnicima koji se nalaze na Wikipediji na srpskom jeziku, a ne znaju srpski a govore albanski jezik.
Ako možeš da prevedeš taj tekst i da ga staviš [[:sr:Википедија:Језичке кутијице/Sr-0#sq: Shqip|ovde]], bilo bi super.
Daću ti ponovo tekst na ćirilici i na latinici, da ti bi pomoglo ako znaš samo jedno od ta dva pisma.
Tekst za prevod na albanski jezik:
Tekst (na srpskom jeziku - ćirilično pismo):
* Уколико желите да пронађете кориснике који причају албански, претражите [[:Категорија:Корисник sq]]. За остале језике, проверите [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* Уколико сте регистрован корисник на Српској Википедији а не разумете српски, молимо вас додајте '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' на вашу корисничку страницу. Ова порука гласи - на српском - да не разумете српски језик, тако да ће остали корисници бити обавештени о томе.
Tekst (na srpskom jeziku - latinično pismo):
* Ukoliko želite da pronađete korisnike koji pričaju albanski, pretražite [[:Категорија:Корисник sq]]. Za ostale jezike, proverite [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* Ukoliko ste registrovan korisnik na Srpskoj Vikipediji, a ne razumete srpski, molimo vas dodajte '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' na vašu korisničku stranicu. Ova poruka glasi - na srpskom - da ne razumete srpski jezik, tako da će ostali korisnici biti obavešteni o tome.
Hvala ti za prevod i lep pozdrav,
--[[:sr:Корисник:FriedrickMILBarbarossa|FriedrickMILBarbarossa]] • [[:sr:Разговор са корисником:FriedrickMILBarbarossa|talk]] • 19 Tetor 2009 22:15 (CEST)
: Dobro si uradio. Samo sam dodao nekoliko <code><nowiki>[[]]</nowiki></code>.
Ej, hvala ti za prevod. [[File:Face-smile.svg|20px]] --[[:sr:Корисник:FriedrickMILBarbarossa|FriedrickMILBarbarossa]] • [[:sr:Разговор са корисником:FriedrickMILBarbarossa|talk]] • 20 Tetor 2009 11:07 (CEST)
:: Nema na čemu. Takođe. --[[:sr:Корисник:FriedrickMILBarbarossa|FriedrickMILBarbarossa]] • [[:sr:Разговор са корисником:FriedrickMILBarbarossa|talk]] • 20 Tetor 2009 11:44 (CEST)
==Pytje==
Tungjatjeta i nderuari Planeti,me respekt kam dëshir me u pyët përse në Qytetin Shkup kto Xhamia të përmenduna si monomente historike i kini gris kush u shty që i kini gris.Përshëndetje--pun pun nat e dit për me pa pak drit 3 Nëntor 2009 17:10 (CET)
: Nuk e kam te kjart per qka e keni fjalen as kush po me shkruan . Ju lutem prezentohuni.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 3 Nëntor 2009 19:33 (CET)
:Po un i shof në ( Shkupi ) Kto Xhamia jan:Xhamia e Mustaf Pashës edhe tjera, a kan qen foitografi ose jo un nuk e di por ashtë e shënuët se ju e kini gris. E tash nqoft se un jam gabim kërkoj falje që u kam bezdis por shum i due Xhamiat,monomentet,që e tregojnë Qytetin Shkup se si ka qen e si osht! Un jam Përdoruesi:Rizvan prej Gostivari Përshëndetje.--pun pun nat e dit për me pa pak drit 3 Nëntor 2009 20:20 (CET)
: Me respekt i nderuari Planeti po u pyës pse e kan shkrujt në kutizën Shqipëria, Feja e shqiptarit është Shqiptaria,unmendoj se nuk egziston një Fe e ashtushme, por n'qoft se duhet të shënohet Feja e popullit at her shqiptaria ka Musliman Sunnit edhe ortodoks Krishter, kërkoj falje n'qoft se u bezdisa Përdoruesi:Rizvan --pun pun nat e dit për me pa pak drit 10 Shkurt 2010 20:52 (CET) rizvan_alili_gv@hotmail.com
: Persendetje , Ke te drejte plotesisht, duhet permiresusr.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 11 Shkurt 2010 06:26 (CET)
== Teuta Krasniqi ==
Hello, Albania. I don't understand Your language at all, but in our Finnish Wikipedia is now a new article abaut the actor, as mentioned. Do You think the person is worth an article but You have still not get a proper type of article or is it so that the person is not worth mentioning in Encyclopaedia. You have removed [[Teuta Krasniqi]] several times and I decide to ask You. With friendship an tolerance and greetings from Finland --[[Përdoruesi:Höyhens|Höyhens]] 19 Nëntor 2009 18:11 (CET)
:You have to apologize to you. You can edit the article Teuta Krasniqi, I will correspond help for editing. Thank you for your understanding. And you apologize [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 19 Nëntor 2009 19:24 (CET)
::OK. Is she Albanian or Kosovan, do You know her birth place or date. --[[Përdoruesi:Höyhens|Höyhens]] 19 Nëntor 2009 22:43 (CET)
::: Teuta Krasniqi is a Kosovar [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 20 Nëntor 2009 06:26 (CET)
== Gustav Frëding ==
A mundesh me be gjuhen korrekte ne artikulln tim [[Gustav Frëding]]? Pershendetje --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 18 Dhjetor 2009 07:49 (CET)
* Hello. Will try.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 18 Dhjetor 2009 09:34 (CET)
::Shiko edhe këtë: [[Erik Johan Stagnelius]] --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 21 Dhjetor 2009 12:45 (CET)
== Tung plAnet ==
TEMA E DiSKUTIMiT ESHTE MBI TeMEN sElAMi kURtESHI, NUK JAm I PAJTImiT QE TI FShINI ShENiMeT QE Po I REDAKTOI TEK SElAmI kUrTeShI, KAM LeXUAR EDhe RREGuLLOrEn PJESERISHT , PaSI QE DiHET QE KJo ESHtE ENCiKLPEDI E LIRE DHE MUND TE FUTeT QDO FoRME E INFORMiMIT. jU LUTeM MOS I FShiNi, NUK JU PENGOJNE. dHE NUK PAJToHEM Me kETE QE Po I FShINI . wIKIPEDIa ENCiKLOPEDI E LIRE.
== FYI ==
Hi Planeti, may I draw your attention to the contributions of [[Speciale:Kontributet/Rildo94|this user]]? I have a feeling he is not very familiar with what Wikipedia is. Regards, [[Përdoruesi:Wutsje|Wutsje]] 21 Janar 2010 19:56 (CET)
:Entschuldiging, ich sehe erst jetzt dass Sie kein Englisch sprechen. Daher nochmal auf Deutsch: darf ich Ihre Aufmerksamkeit bitten auf die Beiträge [[Speciale:Kontributet/Rildo94|dieses Benutzers]]? Ich glaube, daß er nicht besonders gut versteht was Wikipedia ist (''"Kam një projekt në shkollë dhe me duhet ta bej këtë vetëm për 4 ditë."''). Mit freundlichen Grüßen, [[Përdoruesi:Wutsje|Wutsje]] 22 Janar 2010 17:26 (CET)
== Fshi? ==
Këto artikulla biografike është kurrëfare me informacion. Synimi im është të ndryshoj këto me kuantitet dhe kualitet. Kam pra një pyetje, a mundëm të fshi keto artikulla që është afër jo ekzistente dhe unë rikrijoj këto por më shumë informarcion para dy javësh?:
*[[Oscar Levertin]]
*[[August Strindberg]]
*[[Gerda Antti]]
*[[Gunder Andersson]]
*[[Hilma Angered Strandberg]]
*[[Lars Andersson]]
*[[Lars Ardelius]]
*[[Sivar Arnér]]
*[[Thomas Tidholm]]
*[[Astrid Lindgren]]
--[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 8 Shkurt 2010 09:40 (CET)
*Pershendetje. Nuk ban me i fshi , por ti mundesh me i plotesu me informacione. nese artikulli eshte i filluar nga dikush duhet te vazhdihet , te plotesohet . Pune te mbare. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 8 Shkurt 2010 09:45 (CET)
::OK. Vëq një mendim e kam, sepse kam shumë vjet përvojë për enciklopedia dhe principi im është së artikulla pa ”masa dhe pesha” që është afër jo ekzistente duhet më heq për shkak ”në frymë jo enciklopedike” dhe pasi unë premtoj të rikrijoj këto por me shumë informarcion është një arsyje e fortë të heq këto. Përshëndetje! --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 8 Shkurt 2010 10:02 (CET)
== pikëpamja e juve ==
Qysh duket përdorimi im ne gjuhës shqipe ne kontributet time? --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 9 Shkurt 2010 13:27 (CET)
: Pershendetje. Une ne fillim nuk e kam dit se nuk e keni gjuhe amtare. Mendoj se je shum ne nivel . Te lumte.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 9 Shkurt 2010 19:22 (CET)
== SUL -> Asr ==
Hello.
I am the owner of the SUL account {{Softredirect|:fr:User:Asr}}, and wish to finish the SUL process. There is an Asr account there, and I would be really pleased if you were able to renaming it, so I would be able to unify my accounts and own the SUL on every interwiki.
Please notice that I've created an account ''asr_temporary'', linked with the ''asr'', as displayed on the french user page.
Thanks in advance. [[Përdoruesi:Asr temporary|Asr temporary]] 2 Mars 2010 23:08 (CET)
== [[Përdoruesi:Adventus/Shkrimtarë suedezë]] ==
Nuk um nevoitet aspak kjo listë tashti, a mundesh me heq? --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 3 Prill 2010 16:00 (CEST)
== Pozdrav ==
Mozes li pogledati doprinose [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Prometheu&action=history ovog] korisnika. Radi se o povredi autorskih prava kao sto je [[User:NuclearWarfare]] naveo [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim:Faqja_Kryesore&oldid=740226#User_creating_copyright_violations ovdje]. Pozdrav --[[Përdoruesi:WizardOfOz|WizardOfOz]] 18 Prill 2010 18:55 (CEST)
== [[En dåres försvarstal]] ==
A keni ju mundësi me ndrysho këtë titull ''The Confession of a Fool'' nga anglishtja në shqip? Ju falemnderit përpara për ndihmën tuaj! Përshëndetje! --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 9 Maj 2010 15:53 (CEST)
*Nuk jam i sigurt , por nga perkthimi ne Geoogle duhet te jete '''''Rrëfim i një budallai'''''. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 9 Maj 2010 16:00 (CEST)
::Suedisht është ''fjalë mbrojtje i një budallai'' nëse mos më tradhton njohuritë bazë e im në gjuhën shqipe. --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 9 Maj 2010 16:11 (CEST)
:: Kam te drejte, ashtu duhet te jete.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 9 Maj 2010 16:15 (CEST)
== Pozdrav! ==
Ma, ne brini, šalim se! Baš me briga da se ja dokazujem ko sam na Albanskoj wiki?! Nemam druga posla! Evo, da ne bude frke, obrisaću par stvari! Ne sekiraj se! :) Hvala, sve najbolje! --[[Përdoruesi:Tadija|Tadija]] 11 Maj 2010 21:10 (CEST)
== request of translation for [[Mérida (Venezuela)]], and [[en:Feria del Sol (Mérida)]] in Albanian thank you in advance♥--[[Përdoruesi:Lodewijk Vadacchino|Lodewijk Vadacchino]] 13 Maj 2010 07:13 (CEST) ==
Good Evening to you, Greeting from Calabria and from Venezuela, write you, if kindly you could improve the article of Mérida in Albanian, on the base of the English or German.... and if kindly you could translate also the Feria del Sol, festival typically of this Maravillouse City, that is receiving great international success. In Change I will translate you in Italian, Spanish and other Italian dialects on Wikipedia, an article of your interest, I deal me with biographies, history, some religion and geography, and other gendres. I am sure that we will find us in full accord. In a wait him of one certain answer of yours I thank you in advance of true heart♥♥♥.Thanks So Much♥--[[Përdoruesi:Lodewijk Vadacchino|Lodewijk Vadacchino]] 13 Maj 2010 07:13 (CEST)
==Pershendetje==
Jeni i ftuar te votoni ne [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Votimi_per_bllokim].--[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 23 Qershor 2010 13:40 (CEST)
*Gëzuar Muajin e Madhërishëm të Ramazanit.--pun pun nat e dit për me pa pak drit 11 Gusht 2010 18:32 (CEST)
* Ju faleminderit, gjithashtu i nderuar.
== Artikuj per grisje ==
Kam hapur nje votim [[Wikipedia:Vota_për_grisje#Artikuj_per_grisje|ketu]], votoni dhe komentoni per artikujt te cilet i kam kandiduar per grisje.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 15 Korrik 2010 23:56 (CEST)
== [[Lista e qyteteve që kan mbi një milion banor]] ==
Pershendetje Planeti, janë do gabime me stampa në atikull, a mundesh me korrigju. Falimenderit --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 15 Gusht 2010 18:23 (CEST)
* Tamn puna pse jo veq puno te faleminderit.
== Tung ==
Cfare problem kanë keto artikuj? Sasia e elektricitetit dhe Temperatura. --[[Përdoruesi:Rissa|Rissa]] 16 Gusht 2010 20:00 (CEST)
* Kontrolloje do të shohesh, por ska lidhje e rregullon ndokush qe e sheh.. duhet te jem te durueshem.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 16 Gusht 2010 20:05 (CEST)
== Ćao ==
Pozdrav! Reci mi, ko može da mi promeni ime? Menjam globalno...
Tadija - WhiteWriter
Možeš li da nekog obavestiš o tome? Unapred hvala! --[[Përdoruesi:Tadija|Tadija]] 1 Shtator 2010 20:28 (CEST)
== Resurset ekologjike tek Gjilani ==
Desha te diskutoj per resurset ekologjike tek faqja gjilani qe mos te fshin apo te ndryshohen por vetem te shtohe informacione te reja nga Perdoruesi Planeti ju lutem burimet jane shum te sakta.
* pershendetje , duhet cekur burimet, snuk jane te sakta.'''Temperaturat më të larta të ajrit, janë deri 35 C, ndërsa më të ulëta 1-2.5 C.''' ku i ke marr keto te dhena.Nuk mundet te jete ashtu .si mund te jete temp. minimale 1-2.5 kjo ska mundesi.
Shiko [[Anamorava]], artikullin per Klimen.
[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 5 Shtator 2010 17:37 (CEST)
== Vandalism on sq.wikipedia ==
Please see [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Vandalism_on_sq.wikipedia]. Thanks for your comments. -- [[Përdoruesi:Quentinv57|Quentinv57]] 30 Tetor 2010 17:15 (CEST)
:I did not quite clear on what is the word. I think that should help us. Thanks.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 30 Tetor 2010 18:12 (CEST)
::I don't understant what you mean... Are you speaking about my proposal concerning Global Sysops, or about Mikullovci's one concerning FlaggedRevs extension ? Please comment on [[Wikipedia:Kuvendi]]. -- [[Përdoruesi:Quentinv57|Quentinv57]] 1 Nëntor 2010 20:24 (CET)
== Sulejman Tihiç ==
http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Sulejman_Tihi%C3%A7&action=historysubmit&diff=868112&oldid=434227
Cili është gabimi imë ?
--[[Përdoruesi:AXRL|AXRL]] 10 Dhjetor 2010 19:19 (CET)
* Pershendetje
Ke shkruar citoj: Tihiçi ishte anëtar i parlamentit të [[Serbia|Republikës e Serbisë]] nga 1996 deri më 2002, Ka dallim ne mes Rep. Srpska dhe rep. e Serbisë. Rep. srpska eshte etnitet i shtetit te B dhe H. ndersa Rep e Serbise seshte shtet tjeter. --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 11 Dhjetor 2010 12:22 (CET)
== Mustafa Kemal Atatürk was never albanian! ==
watch this
http://www.youtube.com/watch?v=3vOvaHyE4To
Atatürk's family tree
http://www.kanalkultur.com/yolalevi/...r/aleviata.jpg
Yörük Turkmen in Balkan
http://balkanpazar.org/yorukler.asp
His ancestors were Turcomans of Karaman who were settled into the Balkans in order to increase the numbers of Turkics in the region.
Profesori turk Enver Behnam Shapolyo shkruan: "Për gjyshërit e Ataturkut kisha pyetur një shok shkolle të Ataturkut, që ka qenë deputet, i quajtur Haxhi Mehmeti. Ai më tha: -Gjyshërit e Ataturkut janë nga komuna e Dibrës, Koxhshëk, të cilët kishin ardhur nga Konja e Anadollit dhe flisnin turqisht, për këtë shkak quheshin edhe "konjarë"...
Mustafa was born as the son of Mr and Mrs Ali Rıza Efendi Turkish and Zübeyde Hanım in Salonika, which was then a part of the Ottoman Empire. It was also home to various peoples in the cosmopolitan Muslims with Jews and Christians lived together peacefully mainly. Mustafa's paternal grandfather, Kızıl Hafız Ahmed was one of the Yörük Türkmen. His mother was the daughter of an old peasant, originally from Konya, Karaman-derived family of the little town Langasa (now Langadas) in Thessaloniki. The parents were married 1871,
"Efendiler, benim atalarım Anadolu'dan Rumeli'ye gelmiş Yörük Türkmenler'dendir "
M.Kemal Atatürk
"Gentlemen, my ancestors came from Anatolia to Rumelia is from the Turkmen Yörük "
M. Kemal Ataturk
and according to Falih Rıfkı Atay, Ali Rıza's roots have come from Söke in Aydın Province.[13][14] His mother Zübeyde is thought to be of Turkish[10][11] and according to Şevket Süreyya Aydemir, her roots have come from Turkoman (Türkmen) and in his family, there was roumor that they have come of Yörük.[15]
== Votimi ==
Ju lutem a të merrni pjesë tek [[Diskutim:Shqipëria#Kutia e re|votimi]] për një Kuti e re për artikullin [[Shqipëria]]. --[[Përdoruesi:Tfts|Tfts]] 9 Janar 2011 19:24 (CET)
:Prap një [[Wikipedia:Administruesit/kandidimet#Tfts|votim]] :) --[[Përdoruesi:Tfts|Tfts]] · [[Përdoruesi diskutim:Tfts|diskuto]] 12 qershor 2011 14:28 (CEST)
::Ju lutem votoni edhe [[n:Wikilajme:Administruesit#Olsi|këtu]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|Diskuto]]) 26 qershor 2011 17:56 (CEST)
:Shiko këtë: [[Diskutim:Faqja kryesore/Votimiet]]. -- [[Përdoruesi:Tfts|'''Tfts''']] · ([[Përdoruesi diskutim:Tfts|Diskutim]]) 18 korrik 2011 19:34 (CEST)
== Selam ==
Imao bih jednu molbu: da li bi mi mogao prevesti [http://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards/elections_2011/statements/WizardOfOz ovo] ako imas vremena? Odgovori mi na meti ili bs.wiki. Hvala. --[[Përdoruesi:WizardOfOz|WizardOfOz]] 29 Janar 2011 22:02 (CET)
== Hiding request ==
Hi ! I'm sorry but I couldn't find (if there's one), the page of the sysop requests, so I ask you, as I saw that you're one of the active sysops on sq.wikipedia… Can you please hide the copyvio added by the IP 79.106.7.59 in [[Energjia diellore|this article]] ? Regards, [[Përdoruesi:Toto Azéro|Toto Azéro]] 6 qershor 2011 20:31 (CEST)
Hello. I do not know if I have understood, I think so and that everything now is ok.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 7 qershor 2011 06:36 (CEST)
Listen
:In fact, [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Energjia_diellore&diff=963349&oldid=963146 you've just deleted an external link]… But it wasn't what I was talking about ! I was talking about hiding revisions in which the copyvio are present (i.e. these 3 revisions : [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Energjia_diellore&oldid=963139], [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Energjia_diellore&oldid=963143], [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Energjia_diellore&oldid=963145]). ;-) However I dunno the policy of sq.wikipedia : I think that copyvios have to be hidden, but I may be wrong ! ;-) Regards, [[Përdoruesi:Toto Azéro|Toto Azéro]] 7 qershor 2011 17:57 (CEST)
entogjeneza= ktheje se do ta mbaroj une por ashtu mu nderpre ne mes!!
== Translations for next stewards elections ==
Hello, can you please help by translating [http://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards/elections_2011-2/Translation/CentralNotice#en those five short sentences] in [http://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards/elections_2011-2/Translation/CentralNotice#sq shqip] and others languages you master ?
Thanks by advance -- [[Përdoruesi:Quentinv57|Quentinv57]] 12 gusht 2011 16:06 (CEST)
== Block ==
([[Speciale:BllokoIP/INSINGLOFF|I hope you understand this]]) Hi, I have blocked [[User:INSINGLOFF]] for 1 day. Maybe you can [[Speciale:BllokoIP/INSINGLOFF|reblock and adapt the block length]], I didn't want to block infinity as a [[m:GS|global sysop]]. Thanks, [[Përdoruesi:Savh|Savh]] 28 gusht 2011 18:25 (CEST)
==Kerkese==
Ju lutem zotri pranojeni versioni e [[Brandon Lee]] i cila faqe eshte restauruar nga grisa.
== Rregullat ==
Do te desha te shihni pak [[Wikipedia:Kuvendi#Idet.C3.AB_dhe_temat_per_diskutim|kete thread]] qe kam hapur per nje projekt perkthimi te rregullave kryesore te wikit. Si administrator, mendova qe do ishit i interesuar. Ju ftoj te merrni pjese.[[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 22 nëntor 2011 17:49 (CET)
== [[Muamer Zukorliq]] ==
I added a picture of the article, writes that the pending changes and need someone to check them. Greeting! --[[Përdoruesi:Kolega2357|Kolega2357]] ([[Përdoruesi diskutim:Kolega2357|diskutimet]]) 19 qershor 2012 23:35 (CEST)
== Votimet per Wiki-projektin UEJL 2012 ==
Pershendetje perdorues te wikipedias,
Ne wikiprojektin e organizuar nga Wikimedia Maqedoni, Ministria e arsimit, dhe Universiteti i Europes Jug-Lindore ka perfunduar punimi i artikujve, jo aq i suksesshem sa pritej por shpresojme vitet e ardhshme te kontriboje me shume. Gjithsesi, ka nje kohe per tu votuar artikujt nga studentet dhe perdorues tjere te wikipedias, te votohet se cilet jane artikujt me te mire te punuar gjate ketij projekti. Secili perdorues ka te drejte te votoj 3 artikuj te ndryshem, dhe nese keni kohe shihni artikujt dhe vlersoni cilet jane me te mire.
:Wikiprojekt: [[Wikipedia:WikiProjekt UEJL 2012]]
:Votoni :[[Wikipedia:WikiProjekt_UEJL_2012#Votimi_p.C3.ABr_artikull_m.C3.AB_t.C3.AB_mir.C3.AB|Votimi për artikull më të mirë]]
--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 23 qershor 2012 11:28 (CEST)
== Selam Planeti ==
Imao bih jedno pitanje i trebala bi mi tvoja pomoc. Radi se o privatnoj stvari, tako da bi bilo dobro ako mi mozes poslati mail da ti se javim. Selam --[[Përdoruesi:WizardOfOz|WizardOfOz]] ([[Përdoruesi diskutim:WizardOfOz|diskutimet]]) 13 dhjetor 2012 21:05 (CET)
*alejkum selam .potrazime pod punom imenom i prezimenon na faceboc.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 16 dhjetor 2012 21:31 (CET)
* ili http://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:EmailP%C3%ABrdoruesit/Planeti.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 16 dhjetor 2012 21:34 (CET)
==Pse grisja==
* [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]]: Nese ekziston Artikulli Lugina e Presheves nuk ekziston ai"[[Kosove Lendore]] qe si emertim ekziston qysh para asaj qe per juve [[Lugina e Preshevës]]- Serbi jugore
Dhe ketu eshte qellim që lidhet me ate [[Shqipëri etike]]--6 janar 2013 11:10 (CET)
=== Rrjedha ===
* Thenks Yuar!--Gramos 27 dhjetor 2012 22:56 (CET)Gramos
Fshirja artikullit "Kosova lindore" nga [[Planeti]] pa paralajmerim eshte primitivizem dhe shlyerje nga faqja e historise ashtu siç e kanë fshi....hon e don!!!???
* Nje gje duhet ta kuptosh , se nuk mundet te krijohen dy artikuj te njejt, ti urdhero nese ke me shtu diqkashto, por jo dy artikuj te njejt.nuk shkon.Eshte artikulli [[Lugina e Preshevës]] dhe smund te kete artikull tjeter.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 janar 2013 11:15 (CET)
* Dhe një gjë duhet ta kesh te kjarte se nuk mundesh si perdorues me dy tri nofka perndryshe bllokohesh.Te paralajmerova se ktyu asgje nuk fshihet , gjithqka mbetet e shkruar.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 janar 2013 11:34 (CET)
[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]].... ekziston vetem nje .. tjeter kush ashte me nofken [[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], nese aludon ne kete.. ju vazhdoni me te vjetren, nese nuk sheh nje diskontuitet ne levizje-- 6 janar 2013 11:39 (CET)
== Albanianp ==
Ju lutem mund të marrë mua për të kontrolluar automatik.
Une nuk boj vandalizm.
Tung--[[Përdoruesi:Albanianp|Albanianp]] ([[Përdoruesi diskutim:Albanianp|diskutimet]]) 10 janar 2013 20:53 (CET)
==Pajtohem==
--Koka11 25 janar 2013 00:06 (CET)
Je i mirëpritur...pershendetje!-- [[Wikipedia:Kontrolluesit|Kontrollues|Koka11]] 11 janar 2013 10:11 (CET)
==Njoftim==
[[Përdoruesi:Rrjedha]]... jam unë [[Biser Mehmeti]]... me nderime te gjitheve!-- 11 janar 2013 10:21 (CET)
== Stampat e datave po shkruhen për herë të dytë ==
Planet, më duket se po përsëritet krijimi i artikujve me stampat e datave. Një përdorues tjetër e ka bërë më përpara kalendarin e ngjarjeve. Krahaso njëherë artikullin [http://sq.wikipedia.org/wiki/Stampa:13_Shkurt '''1'''] me artikullin [http://sq.wikipedia.org/wiki/Stampa:13_shkurt '''2''']. Hidh një sy edhe tek [http://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Stampat_e_datave stampat e datave] Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 13 shkurt 2013 22:16 (CET)
*Ke te drejte, e rregullova te flm.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 13 shkurt 2013 22:24 (CET)
== Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] ==
Të lutem ndiqeni pak debatin tek Kuvendi(http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt![[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 shkurt 2013 00:01 (CET)
== Përdoruesi Hatake e pranon dhe vetë që shan të tjerët ==
[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim%3ALufta_Civile_1943-1944&diff=1294397&oldid=1294390 '''Këtu '''] mund të lexosh provën që vërteton se përdoruesi Hatake e pranon edhe vetë që shan të tjerët:
<pre><nowiki>
Versioni i 13 mars 2013 17:45 (redakto) (zhbëje)
Hatake (Diskuto | kontribute)
(U kthye versioni 1294390 i bërë nga Babagjysh (diskutimet) Sharja asht e imja, s'te perket ty te bash censuruesin ose jo.)
Ndryshimi më pas →
</nowiki></pre>
Pa kurfarë turpi ai shkruan tek përmbledhja e redaktimit fjalë ofenduese. Edhe kur të tjerët duan të përmirësojnë ndonjë artikull ai e kthen.
Ju lutem të bisedoni dhe me admina të tjerë, që të merren masa parandaluese ndaj veprimeve të tilla ordinere. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 13 mars 2013 20:12 (CET)
----
== Bllokoni përdoruesin Hatake ==
Bllokimi im dy ditë më parë ishte i drejtë dhe e pranoj që bëra gabim që u morra me të. Por sot ai filloi përsëri të shajë me paturpësinë më të madhe. Ju lutem merrni masa për bllokimin afatgjatë të përdoruesit Hatake. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 15 mars 2013 16:04 (CET)
* Nuk jam shum ne ngjarje, por me ua thene te drejten ky fakt po me iriton. Ne ashtu edhe pak jem duke punu, e tash po kemi edhe probleme ne mes vete. Kjo nuk na qon askund. Duhet te ju kushtoj pak me shum kohe dhe te shoh si eshte problemei. por sido qoft nuk eshte mire keshtu.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 16 mars 2013 00:42 (CET)
== Ftese per tek projekti [[WP:PV]] ==
[[Skeda:Noia 64 apps date pl 31.07.png|left|35px|link=Wikipedia:WikiProjekti Përvjetorët/pasqyra|Pasqyra]]
Përshëndetje Planeti, duke pare se je aktiv ne shtimin e përvejtoreve do te doja te te froja ne projektin e ri [[Wikipedia:WikiProjekti Përvjetorët]]. Qellimi eshte te krijojme pervjetore te rinj per çdo date sipas ketyre [[Wikipedia:WikiProjekti Përvjetorët/ndihmë|rregullave strikte]]. Ne qofte se deshiron te marresh pjese shenoje emrin tek [[Wikipedia:WikiProjekti Përvjetorët/pjesëmarrësit|pjesemarresit]]. Po qe se ke paqartesi, mjafton te me pyesesh. Pune te mbare!--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;"> Euriditi </span>]]''' 16 mars 2013 13:34 (CET)
*Po kam probleme teknike, me mungojne njohurritë, me ndihmo --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 23 mars 2013 16:10 (CET)
==The user 'Planeti' deleted the article "Origjina e Allahut" ''twice'' already under false pretexts.==
''Në gjuhën angleze'': I know you deleted the article "Origjina e Allahut". Why did you delete it? Biased much, kosovar? How dare you delete a page that exposes the origin of Islam. Are you afraid of the truth? I cited all my sources. Do not dare to delete it again, or else I will report you to Wikipedia! I have your IP address Kosovar MULSIM. By the way, you don't deserve my talking to you in Albanian. You are foreigner to me.
The article "Origjina e Allahut" exposed the ORIGIN of the word Allah ''' and''' the conception of the deity of Allah. CLEARLY, you are ashamed of the truth of the origin of Allah or else you would not have deleted the articel TWICE already.
''Hi please do the honourable thing and cancel your deletion of the page "Origjina e Allahut". I would not like to repeat myself''. {my initial request}
==Ndihmë
* sorry to have taken some more. rreguul title is not. There could be written about the origins of Allah, may Allah Emir ot, but any wise to the origins of Allah.
But only if it changes the title to: Origjina e emrit Allah Ok ?--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 1 korrik 2013 22:39 (CEST)
Origin of the Origin of Islam or Allah?--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 2 korrik 2013 00:14 (CEST)
** What the hell? No it's not ok. Listen to me very carefully. You do not get to decide what other people may write about. This is not kosovo for you. Here people should be allowed to express themselves freely. So, wait...the article "Allahu" is alright, but an article titled "Origjina e Allahut" is not? That is ridiculous. That does not make any sense. I have read the article titled "Allahu", it is actually ''not encyclopedia material'' because it is obviously biased; any one reading it can tell. Moreover, it is a closed site, so no one can make any correction on it. As long as Wikipedia Albania has people like you as Administrators, it will be untrustworthy and unworthy of people improving it or reading it. I just found out that you are an Administrator. You are a disgrace. Go create on your own Kosovo site and administer there. I for one, don't welcome you here. You don't even speak proper Albanian (nor English). My page on "Origjina e Allahut" had more citations then sentences! You are so apparently biased; it is ridiculous.
==Sa here ke grise kete Artikull "Origjina e Allahut"? Perse?==
Pse nuk le njerëzit të shkruajnë rreth çfarëdo duan. Nuk e kuptoj unë.
* Pershendetje, shum thjeshtë .Une mendoj se nuk mund te fliet per origjinen e Allahut, qofshim falë atij.Ndërsa nese mendon per origjinen e emrit Allah, atëhere eshte diqka tjeter. --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 3 korrik 2013 00:25 (CEST)
** A nëse dikush nga jashtë ke kishte lexuar këtë, çfarë mendon se mund të ndodhë? Si për shembull në faqen serbe ose greke.
A e kuptoni se çfarë përfaqësoni me këtë veprimin? Ju përgjërohem që rishqyrtoni atë deklaratë i fundit. A jeni administratori i vetmi në këtë faqe? Mund të flasim me administratori një tjetër, ju lutem? Cfarë është mendinimi i tyre rreth këtij temë? A të gjithë administratorët jane dakord me ty? Unë nuk doja të jetë i vrazhdë, por ju nuk po bëjnë vetes asnjë favor me këtë sjellje. Kjo krijon përshtypjen se kjo faqe ka informacion i njëanshëm në lidhje me temën e Islamit. Kjo është qartë një deklaratë e animit, që e bën kjo faqe dyshimtë, veçanërisht në sytë e të huajve.
Unë do t'ju lë në paqe. Por, unë do të doja që ju të dini se çfarë po bëni nuk duket e mirë...aspak.
Është e qartë për mua tani (ne atë rast). Por së paku, zhbllokoni ato përdoruesit që kanë bllokuar për shkak të kësaj.
* Pershendetje, se pari duhet te nenshkruheni si perdorues, e dyta , per perdorim te fjaleve te dyta dhe fyrjen e perdorueseve jane parapare masat, ndersa e treta une ekma hap diskutimin ne lidhje me kete teme, atje mund te inkuadrohen te jith jo vetem administratoret per te gjith perdoruesit, kisha me qene i knaqur nese kyqen edhe te tjeret ne diskutim, Mundohu me iu permbajt rregullave te Wikipedise.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 3 korrik 2013 08:13 (CEST)
== "[[Rosela Gjylbegu]]" review ==
Përshëndetje Planeti!
Nevojitet aprovim i ndryshimeve te dy viteve te fundit te artikulli ne fjale.
Meqe nuk e di cili administrator eshte aktiv, per cdo rast u shkrova te gjitheve.
Faleminderit,
--[[Përdoruesi:Namik|Namik]] ([[Përdoruesi diskutim:Namik|diskutimet]]) 29 prill 2014 11:21 (CEST)
* Pershendetje, veq urdheroni , kintribuoni,--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 29 prill 2014 12:52 (CEST)
:: Faleminderit! :)
:: --[[Përdoruesi:Namik|Namik]] ([[Përdoruesi diskutim:Namik|diskutimet]]) 29 prill 2014 16:55 (CEST)
== Grisje ==
Pershendetje Planeti! Ju lutem hidhjani nje sy kesaj kategorie: [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Faqe_p%C3%ABr_grisje Kategoria:Faqe për grisje]. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 21 Korrik 2014 00:02 (CEST)
== Some help ==
I can see that you're the only active administrator on the project, and I apologize for requesting this in English, but I discovered that an article I had been working on at en.wp is on sq.wp but it's in the Wikipedia space rather than the article space? [[Wikipedia:Altuna Sejdiu (Zogu)]] should be at [[Tuna]] or [[Altuna Sejdiu]] but it was moved and now it can't be moved back.[[Përdoruesi:Ryulong|Ryulong]] ([[Përdoruesi diskutim:Ryulong|diskutimet]]) 10 Shtator 2014 01:35 (CEST)]]
Hello, I think restored.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 10 Shtator 2014 06:25 (CEST)
: why is it still Wikpiedia: page and not regular article?--[[Përdoruesi:Ryulong|Ryulong]] ([[Përdoruesi diskutim:Ryulong|diskutimet]]) 11 Shtator 2014 08:19 (CEST)
Because there tore article: [[Altuna Sejdiu]]. --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 11 Shtator 2014 11:27 (CEST)
:The page that was [[Wikipedia:Altuna Sejdiu]] was the first page, so it should not have been deleted and it should be at [[Altuna Sejdiu]] or [[Tuna]] instead.--[[Përdoruesi:Ryulong|Ryulong]] ([[Përdoruesi diskutim:Ryulong|diskutimet]]) 11 Shtator 2014 22:56 (CEST)
:This is Google, so I apologize:
:Ju lutemi të rivendosur [[Wikipedia:Altuna Sejdiu]] dhe për të shkuar në [[Altuna Sejdiu]] sepse [[Wikipedia:Altuna Sejdiu]] ishte më i vjetër dhe tani [[Altuna Sejdiu]] është shkelur GDFL.—[[:en:User:Ryulong|<span style="color:blue;">Ryūlóng</span>]] ([[:en:User talk:Ryulong|<span style="color:Gold;">琉竜</span>]]) 11 Shtator 2014 23:08 (CEST)
: Mendoj se tash gjithqka është në rregull me artikullin [[Altuna Sejdiu]]--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 12 Shtator 2014 06:39 (CEST)
::Faleminderit.—[[:en:User:Ryulong|<span style="color:blue;">Ryūlóng</span>]] ([[:en:User talk:Ryulong|<span style="color:Gold;">琉竜</span>]]) 13 Shtator 2014 22:29 (CEST)
== {{int:right-upload}}, [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|{{int:uploadwizard}}]]? ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|100px|alt=Wikimedia Commons logo]]
Hello! Sorry for writing in English. As you're an administrator here, please check the message I left on [[MediaWiki talk:Licenses]] and the village pump. Thanks, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 18 Shtator 2014 21:22 (CEST)
<!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=9923284 -->
== Copyright violation ==
Hi, and apologies for the english,
[[:Skeda:Lavdrim.jpg]] appears to be a clear copyright violation; [https://www.google.co.uk/search?tbs=sbi:AMhZZiviHgu-U2wifrtl5kNAz7WQeyu9Sey7NtQamPrt1v3enemO8sJlwFaq9dW0k8B6hd6IWOebu4clRuLhn8KLinR1gCBo8L9Qx0rgTwGvI04UqGZdwzbKLk0a11omCW-5BrGa4OHrK4lmFaqQIM3L2XDrh4ENEAjlrFU1VbU_1M5dXtpuDV8kGSu8mHpKkW-lzCNJzCd-MNUkYdn_1kYY4kqDONMGsqh6YuWT4UOK1jDBI04ysnGDjSjYtUbOuSp3-1JkI61BhiRHO0z6dRc7QLG0KOlIfu9M7llNfUYGw1F42P6lBnJxm1rReamQGllxB7-K803Sbm--k5D-mHCqJtujtCqYWwhcq0Rg7pJ3mEppcgxa5RptDbUB8RCsMRxbOgom6s-4J2nBCNE_1JHDwHKQqkjj8Ur_1-vx0EvjyB-3a6pxxPnzDevOeZbo7uM6lDFHopB7blpXedg85oPHLvXWUA2zP3cVWjWt0CQvOb23Hnb55IHNy82QPlNcphSsBvFAfCr9X8pIIHFFTVsvVa2I2QHGltXLJbTjRe76NQEgSCAtyHb1w6oRJaNqjXVqJuqmtWsaroklGk5dUklrwZr7_1FGGlevF9Hc2qDLQyPsb5wBivXr-TbcTWSZn2gP9A2kpwrSk-QiF-qWyHCsHOmBxOEGp_1FVbM8wNea6kWxY247Z6zvggCN7w2HnSHenyBAsmgdE4_1evoMzgkHsViYZhHZNskevy6ot018IkFKjdeagh3W3-9q0Q8xZvkAJFGcSwI_1F-EGqQX7AOdiV8-EH1mAx1J80VnyWfoSjRVD04qOcnsEbPcgk54XgpKfkn6yHC3O7T-NuW9m3USk6mQ9RENLTOXgm8awBZZ-UdsDgAq2LvnJ6jnG835jiPiQG1g7NbpsfxafJEF4xwDHAaaUlPg4kWhsk4T5N2moRP5sOMyt4NqTFUd0pWTW5JSOXblVJwlZUGhvpTHDOkeoNPc2-9yWQnNu0LC_12QSWIbq4tUyRyHXc1iQ5VVRG5I-5wDk1ZpB0rb3i-jmLBYS0Co5yXF-oWeWKyjpf3UMEdI9TsIC9XEB2Hwhh7O6ldOlYQqtIcfgeiyTRcfHrXJ2UMJoTWxB-9_1mswrufJ5DJhM4y98ZRZu7pnXUa6F_1AVkvVJs3RjLFreqUt5e8oIi5SB7wK3oYgeGihIXlDxnQarR6teCo8sNoEOgMHqPIY3fNUEAu91s-a-G0GyanF4vl7xsTUHw7QHcQfKv9BjTbCozAVIq2Ab0sY8C2j2PcyqCgPD6DWy4S3LW5sln7Wutu5nIeCoO6yYOf7x5l0czrVNpkMqL77oa-RnxA2Tx-7tdgK7vDtrbjp7uxCguuEWl4KlIL8NYO-ue3jOletA an image search] shows up that is has clearly been lifted from elsewhere. Additionally, the user has a history of such action; [[Special:CentralAuth/Albanian04]] shows they are blocked elsewhere for copyright violations. Any action you can take is appreciated. Thanks, [[Përdoruesi:Mdann52|Mdann52]] ([[Përdoruesi diskutim:Mdann52|diskutimet]]) 9 Tetor 2014 18:23 (CEST)
== Kërkesë bllokimi ==
Blloko të lutem këtë [[Speciale:Kontributet/92.53.9.180|92.53.9.180]] këtë [[Speciale:Kontributet/82.114.71.90|82.114.71.90]] këtë [[Speciale:Kontributet/79.106.109.133|79.106.109.133]] dhe këtë[[Speciale:Kontributet/31.22.48.70|31.22.48.70]] për përdorim të fjalëve të pista dhe vandalizëm në artikuj. --[[Përdoruesi:Shqpsh|Shqpsh]] ([[Përdoruesi diskutim:Shqpsh|diskutimet]]) 6 Nëntor 2014 14:42 (CET)
* U kry, flm. pë vretjet.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 Nëntor 2014 22:05 (CET)
==Ndihmë==
Vëllezërit Salam. Ju duhet të kaloni imazhe në lidhje me Republikën e Kosovës prej [[:c:Category:Cultural heritage monuments in Serbia|këtyre kategorive]] në [[:c:Category:Cultural heritage monuments in Kosovo|këtë kategori]], siç kam bërë për dy kategori. Unë mezi e di gjeografinë e Kosovës. Pershendetje nga Bosnjë. --[[Përdoruesi:C3r4|C3r4]] ([[Përdoruesi diskutim:C3r4|diskutimet]]) 17 Dhjetor 2014 18:27 (CET)
* Alejkum sellam, i hvala, uradicemo ako bog da.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 17 Dhjetor 2014 21:54 (CET)
== Kandidatura për administrues ==
Pëshëndetje,
po kërkoj nga ju, nëse mundeni sigurisht, të më kandidoni për administrues, pasi i plotësoj kushtet dhe jam aktiv, pothuajse çdo ditë hyj nga një herë në Wikipedia. Faleminderit paraprakisht. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 9 Shkurt 2015 13:37 (CET)
== A mund të ndryshoni artikullin mbrapa në emrin e saj origjinal ? ==
Përshëndetje Planeti
Një artikull i titulluar: '''Shën Donati''' kishte titullin e saj ndryshuar në "[[Donati]]" në kohët e fundit. Kam provuar për të ndryshuar atë, por wikipedia duket se mendon se një tjetër artikull me të njëjtin emër ekziston. A mund të ndryshohet përsëri në çfarë ishte?
([[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 15 Shkurt 2015 14:14 (CET))
== Ndryshimi e kutisë për Greqinë ==
Përshëndetje Ismet
Faleminderit për ndihmën me faqjen Shën Donati. Kam bërë një ndryshim në Infobox për Greqinë (Stampa:Infobox GRE fshat). Ismet, kur do kesh kohë, vallë ju mund të vësh ngjyrat kombëtare për Greqinë (në Infobox) dhe flamurin dhe të bësh përmbajtjet e kutisë infobox e Greqisë të shfaqet në faqen e saj? Ndihmën tuaj do të jetë shumë i vlerësuar.
Të fala
([[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 20 Shkurt 2015 14:24 (CET))
== A mund të kthehet ndryshimet në faqen e Sarandës ==
Përshëndetje Ismet
A është e mundur që të kthehet ndryshimet që një person me këtë IP adresë 79.106.98.146 (pa i dhënë një justifikim të duhur) që bëri modifikime tek faqja e Sarandës, duke hequr të gjitha toponimet që i kisha vënë për me Sarandës me burimet. Mund faqja të rikthehet përsëri në versionin që ishte në 26 janar?
([[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 21 Shkurt 2015 15:11 (CET))
* I nnderua [[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] , hape faqen e diskutimeve.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 21 Shkurt 2015 20:02 (CET)
==Ankesë==
--Koka11 22 Shkurt 2015 17:02 (CET) je i njeanshem dhe mos u merr me temat qe si duron dot... ka admin. tjere qe mund te bashkpunohet, me nderime
-------
*Hiq nuk e kam marrë me ters, unë qe 7-8 vite e bëjë këtë punë. Ti je i padurueshëm, Jo temat.Wikipedia eshte e lire , por jo për marketing dhe promovim të vetvetes. Ti te gjithea temat e tua dush m ei barte ne Wiki-libri, se ktu skan vend.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 22 Shkurt 2015 21:46 (CET)
--Koka11 23 Shkurt 2015 14:06 (CET)*Shkrimi kryekput eshte i bazuar ne fakte dhe argumente, akuazat tua jane subjektive dhe me mire eshte me ju lene te tjereve temat e nivelit nacional se nuk ke baze te njohurive me i perceptue nga smira zilia dhe mosdurimi ... thuaje nje argument pos ndonje thenie te pacituar pershkak te ndonje gabimi teknik... te shkaktuar nga perdoruesit tjere anonim
*Pse nuk eshte paralajmeruar pse ka ndodh [[Stampa:Grise|<nowiki>{{Grise|Arsyeja}}</nowiki>]] nga nje admin--([[Përdoruesi:Koka11]]
* Artikulli është grisur përshkak s eju vet e keni bart te projekti Wikilibra, anda ska si mos të jetë ndryshe.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 23 Shkurt 2015 14:11 (CET)
:::--Rrjedha ~ Biser 10 mars 2015 18:53 (CET) informohu se na gazove:[http://kosovapress.com/sq/mobile/nacionale/presidentja-ndau-43-dekorata-35783/|Ahmet Haziri me urdher te lirise]
== Syops ==
Pasi sot behen 15 ditë nga kandidatura besoj se erdhi koha të bëhem zyrtarisht administrues. Faleminderit dhe respekte. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 25 Shkurt 2015 15:19 (CET)
== Për artikuj të përkryer ==
Tung Planeti
Kur ju keni kohë, mund të lexosh 4 artikuj që kam shkruar [[Voshtina]], [[Paramithia]], [[Parga]], [[Suliotët]]. Çfarë gjëra të tjera do thosh janë të nevojshme për t'i bërë ato si: Artikuj të përkryer?
[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 5 mars 2015 09:13 (CET)
*Pajtohem se artikujt tuaj i nderuar janë të përkryer[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]]. Nuk kam ndonji vërejtje, pune të mbarë. Ju lumtë.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 9 mars 2015 07:00 (CET)
:Faleminderit për fjalët tuaja të mira. [[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 9 mars 2015 08:32 (CET)
== Njoftim për kandidim ==
I nderuar Planeti, po vendos këtë mesazh për t'ju njoftuar se kam vendosur kandidimin tim për administrues. Kur të mundeni, jeni të lutur t'i hidhni një sy aktivitetit tim dhe të votoni [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_vetiake|në seksionin përkatës '''në këtë faqe këtu''']].--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 8 mars 2015 00:37 (CET)
== Të lutem bllokoje këtë IP ==
Planeti, hidhi një sy [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Kontributet/217.73.129.48 redaktimeve të kësaj IP (217.73.129.48)] dhe do të shohësh se janë të gjitha vandalizma (i pash pothuaj të gjitha). Besoj se një bllokim është më se adeguat.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 11 mars 2015 15:33 (CET)
== Masakrat ndaj shqiptarëve ==
Prsh, e pashë që jeni duke redaktuar disa artikuj që kanë të bëjnë me masakrat ndaj shqiptarëve. Unë në en:Wiki e kam krijuar para disa kohuesh këtë draft artikull [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:List_of_massacres_of_Albanians Draft:List of massacres of Albanians], edhe nëse ke dëshirë mund ta përkthejmue, ta plotësojmë dhe ta zgjerojmë. Shpresoj të arrijmë diçka. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 12 mars 2015 17:50 (CET)
* Të faleminderit, po është mirë të editohen edhe në anglisht.Kishte me qenë shum me rëndësi. Unë nuk mundem me përkthy, e as me shkru në anglisht , kishte me qenë mirë me i redaktu krimet e mëhershme jo vetëm të fundit ku kishim me i redaktu edhe këto masakra, mandej Plaven e Gucinë e kështu me radhë. --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 12 mars 2015 18:51 (CET)
:: Falemnderit për përgjigjen. Unë në atë draft artikull kam bërë më shumë një përmbledhje me anë të tabelës, ndërsa mendoj se më mirë do ishte të kishim së pari në shqip një faqe dedikuar Masakave ndaj shqiptarve, e pastaj ta përkthejmë në anglisht. Së dyti përveç masakrave që i kam vendosur në atë tabelë di më ndonjë masakër ndaj shqiptarve. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 17 mars 2015 18:04 (CET)
== Çudi ==
I nderuar Planeti, më bëri çudi '''[https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Altuna_Sejdiu&diff=prev&oldid=1492833 ky redaktim...]''' Si shpjegohet?--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 12 mars 2015 23:10 (CET)
* Pa lidhje , nuk e kam shiku si duhet, te flm, e ktheva ne fillim te redaktimit, duhet percjellë redaktimin.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 12 mars 2015 23:21 (CET)
:: Mendova mos të kishin vjedh llogarinë...--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 12 mars 2015 23:25 (CET)
:E kam kthyer vetem redaktimin e fubdit.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 13 mars 2015 06:19 (CET)
==Si e gjykon?==
Të lutem hidhi një sy redaktimevet të [[Përdoruesi: Albanian04]] tek artikulli mbi Ibrahim Rugovën. Redaktimi në fjalë është [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Ibrahim_Rugova&diff=1505856&oldid=1504780 ky këtu]. Unë e kisha larguar më parë me arsyetimin se materiali nuk mund të shtohet në gjendjen e atjeshme, por duhet të plotësojë këto kushte: '''1.''' Që të jetë në alfabet të plotë të shqipes. '''2.''' Që të vendoset në seksionet përkatëse dhe jo tek fragmenti hyrës sepse fragmenti hyrës shërben për të paraqitur përbajtjen e seksioneve dhe jo për të mbajtur material propagandistik, pavarësisht nëse ky është apo jo kombëtarist apo nacionalsit etj... Dua që ti si administrator, jo vetëm që të japësh një mendim por nëse gjykon se kritika ime është e saktë ta kthesh redaktimin e Albanian04 dhe t'i japësh një paralajmërim të fundit dhe eventualisht në rast përsëritje t'i japësh një pengesë në redaktimin e atij artikulli/apo bllok të përkohshëm. Unë nuk do të veproj më në atë artikull deri sa të kem një përgjigje tënden apo të një administratori tjetër. Ndjesë për shqetësimin.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 29 mars 2015 00:37 (CET)
== iç apo iq? ==
Si i bie të jetë e sakta me ''iq'' apo me ''iç''? Unë personalisht në jetën e përditshme e përdoroj ''iq'', njëjtë si në Kosovë e Maqedoni, por në Shqipëri e përorojnë ''iç''. Si ta vendosim në Wiki? --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 2 prill 2015 17:13 (CEST)
* Unë mendoj dhe jamë shumë i sigurtë se mbiemrat slav shkruhen me iq, kursesi me iç. Kështu që shohim në të ardhmen çka po na thonë gjuhëtarët haha. flm --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 2 prill 2015 17:29 (CEST)
== [[Kosta Pećanac]] ==
Ore? Si s'duhet t'ia shtosh referencat? Çfarë bënë ti, nuk është konforme me rregullat e Wikipedias. Ne jemi enciklopedi dhe çdo gjë duhet të ketë referencë.--[[Përdoruesi:Alboholic|Alboholic]] ([[Përdoruesi diskutim:Alboholic|diskutimet]]) 6 prill 2015 17:42 (CEST)
* Çka nënkupon ti me Ore?, çfar forme e komunikimit është kjo.Mos ke ardh këtu me na mbajt ligjirat?. Puno, kontribuo aq sa mundesh, bashkëpuno, rrespekto punën e të tjerëve, dhe mos ndërhyjë , por shfrytëzo faqen e diskutimeve për të dhënë mendime , propozime.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 prill 2015 17:50 (CEST)
::Më falni, zotëria juaj. Puna është, se ti po punon '''kundra''' rregullave të Wikipedias. Dhe nëse ju veproni këtu me këtë arrogancë, siç e shfaqët tani, atëherë s'ka shpresa për Wikipedian shqiptare që të merret ndonjëherë seriozisht nga të tjerët. Sepse momentalisht, të gjithë Wikipediat e tjera po tallen me juve/ne. Po nejse, se kot e kam. Tung--[[Përdoruesi:Alboholic|Alboholic]] ([[Përdoruesi diskutim:Alboholic|diskutimet]]) 6 prill 2015 17:55 (CEST)
::: Sa për arrogancë po shihet kush është arrogant. Po nënqmon mundin e shkruarësëve - redaktorëve. Nuk po shoh-vërej se ju i nderuar po kontribuoni, por po silleni si mentor i yni, kinse ju keni bërë namin në Wikipeditë tjera. Kontribo në shqip, kjo është më e rëndësishme. Pëkrahi njerëzit të punojnë, inkurajo.... Ju flm për mirëkuptim.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 prill 2015 18:03 (CEST)
Ëhë, ashtu është me të vërtetë. Nejse, vetëm për ty: [https://sq.wikipedia.org/wiki/Ndihmë:Burimi_i_informacionit] --[[Përdoruesi:Alboholic|Alboholic]] ([[Përdoruesi diskutim:Alboholic|diskutimet]]) 6 prill 2015 18:06 (CEST)
== Voto ==
Shko tek faqja e diskutimit të Alboholic dhe voto. Vota është sa për arsye procedurale.--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 6 prill 2015 18:48 (CEST)
==Nenshkrimi==
== Përshëndetje ==
Përshëndetje Ismet ! Pak është shkruar për shqiptarët e Sanxhakut në vitet e fundit. Ka disa referenca këtu apo atje, por jo shumë. Mark Krasniqi ishte i vetmi studiues për të vizituar ato në vitet 1970-të dhe për të shkruar rreth tyre. Këto hulumtuesit ishin në Peshter për të mbledhur emrat botanik të bimëve dhe ose gjëra të tjera në lidhje me njerëzit që jetojnë atje.
Disa ndryshime duhet të bëhen për temat lidhur me Sanxhukun. Shqiptarët nga rajoni e referojnë Sanxhakun dhe krahinat të tjera si Sanxhaku I Pazar(it) i Ri dhe jo Tregu i Ri. Emrat të temave që përdorin Tregu i Ri duhet të ndryshohet në Pazar i Ri. (përsh. [[Kategoria:Sanxhaku i Tregut të Ri]])
lidhjet te artikujt: http://link.springer.com/article/10.1007/s10745-011-9401-3/fulltext.html
http://www.zemrashqiptare.net/news/id_16855/Mark-Krasniqi:-Rojtar%C3%ABt-e-kishave-n%C3%AB-Kosov%C3%AB.html
Gjithashtu, çfarë përmirësime të tjera janë të nevojshme në artikujve: [[Qarku Çamëria]] dhe [[Qarku i Prevezës]] që i kam shkruar?
[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 13 prill 2015 08:17 (CEST)
Tung. Ka dy burime të tjera të cilat ju mund të jesh interesuar. Për një histori të shkëlqyer të shqiptarëve në krahinën Peshter shoh:
''Kosovo: A Short History'' (New York University Press, 1998), eshte perkethyer edhe ne shqip dhe quhet: "''Kosova, nje histori e shkurter''".
Gjuhëtari Bahri Beci gjithashtu përmend një libër për Peshterin të shkruar në vitin 1987 në shkrimet e tij rreth dialekteve shqiptarë (unë nuk e kam lexuar atë, por ju mund të jesh në gjendje për të gjetur një kopje në bibliotekat në Kosovë ose në Shqipëri):
Mulaku-Bardhi 1987= Mulaku, L- Bardhi, M. ''Mbi të folmën shqipe të Peshterit'', SF Tiranë 1987 (botuar më GJ. Alb SSHF II-11972 Prishtinë III/19973).
Për artikullin për Peshterin të kam dërguar ju një email.
Termi ose toponimi Tregu i Ri është një përkthim dhe një mënyrë të re për të quajtur Pazarin i Ri në Sanxhak. Por toponimi më shpesh që përdoret për qytetin është Pazar i Ri në shqip. Sanxhakut, quhet ende vetëm Sanxhak në. Unë kam qenë vetëm duke iu referuar artikujve që kishin fjalët Tregu i Ri në të. Ndryshimet që i bëre janë tamam. Perfekt !
Kam harruar të them se fjala Peshter si toponim të rajonit shkruhet me një r, e jo dy rr që përdoret tani në Wikipedia shqip. Gjithashtu e kjo ka nevojë për ndryshim.
[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 13 prill 2015 17:35 (CEST)
: Ne regull , faleminderit.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 13 prill 2015 17:43 (CEST)
== Dekoratë ==
Me respekt për Ju, unë ju dhuroj këtë dekoratë:
{{Dekorata|Administrator_Barnstar_Hires.png|Për punë të ndershme dhe të palodhëshme si administrues.|nënshkrimi=[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 13 prill 2015 14:55 (CEST)}}
E gëzofshi dhe suksese. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 13 prill 2015 14:55 (CEST)
== Koka11 & Rrjedha ==
Po të njoftoj se mbi bazën e kësaj këtu https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Checkuser#Rrjedha.40sq.wikipedia dhe fakteve që dolën prej spuntos që mora nga shkëmbimi i shkurëtr me M/A-në, do të marr masa për bllokimin e përhershëm të Rrjedhës. ('''Rrjedha''' dhe '''Koka11''' janë të dyja llogari të të njëtit person - është e kotë të kërkohet ndonjë kontroll mbi IP; mjaft të shikohet faja e '''[[en:User:Rrjedha|Rrjedhës në en.wiki]]''' dhe ajo e '''[[Përdoruesi:Koka11|Koka11 në sq.wiki]]'''... prezantohen me të njëjtim emër.). Për më tepër Koka11 do të bllokohet për një periudhë 1 vjeçare.
* Përshëndes këtë veprim tuajin.Këtë e kam thënë kaherë. Me vjen mirë qe pati kush ta argumentoj. Veprim shumë i domosdoshem. Ju e dini se kam qenë i fyer, kërcnuar për këtë qështje.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 27 prill 2015 15:48 (CEST)
==M.H==
A ka mundësi të mos bësh më redaktime në artikull, pa u qartësuar çështja? Flm. Po të bëj me dije paraprakisht, se duke qenë një administrator, dhe duke mos patur fuqi administrative ndaj teje, jam plotësisht i gatshëm ta paraqes çështjen tek meta.wiki (që është projekti koordinues) dhe marrin ata masa pastaj. Kam patuur respekt për ty, por shikoj se jo vetëm që veproke p--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 10 Maj 2015 20:38 (CEST)as krahëve (me gjasa të kanë dërguar mail) por edhe nuk dashke të diskutosh hapur.--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 20:33 (CEST)
: Nuk ka kurfar mundesie te ma largosh foton te cilen eshte pune imja. Të lutem mos e tepro.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 10 Maj 2015 20:38 (CEST)
::A ka mundësi ta diskutojmë më parë...?
::Dua vetëm që të diskutojmë me argumente, sepse nuk kam dëshirë që të të raportoj tek meta.wiki dhe as nuk kam dëshirë që të luaj duke anuluar veprimet e njëri tjetrit... E diskutojmë, japim argumentet tek faqja e sikutimtin dhe kur arijmë marrëveshjen veprojmë... Si thua?--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 20:42 (CEST)
== Po bën vandalizma ==
Ke bërë mbi 3 redaktime pa dhënë shpjegime për veprimet jo-encklopedike dhe pa diskutuar më parë, pavarësisht se unë të kam dtuar disa herë... A je njeri që arsyeton apo jo? E di se si veprohet apo nuk e di? Ti mendoj se ngaqë je administrator nuk mund të bllokohesh? Kjo është ftesa e fuundit që të bëj për të diskutuar me argumente. Nëse e rikthen edhe një herë materialin e kopjuar, jo neutral dhe joenciklopedik do të shkoj të të raportoj tek meta.wiki. Gjithë të mirat.--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 20:45 (CEST)
== Diskutim... ==
A ka mundësi t'u përgjigjesh pyetjeve dhe ftesave të mia për diskutim?--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 20:56 (CEST)
: Nuuk ka kurfar mundesie , aq shum jam i zhgenjyr sa qe le të bisedojne te tjeret , dhe le të shprehin bindjet e tyre. Keto sjelljet tuaja nuk merotojne vemendjen time, me vjen keq dhe kerkoj falje nese jam gabim. Kete le ta thone te tjeret dhe une nese jam gabim kerkoj falje te gjith Wikikipedianeve. Me vjen keq dhe kerkoj falje per gjith mundin tim qe e kam bere per tete vite. Por kurr nuk do te dorzohem.Do te jap gjith mundin tim , me mundesite time modeste.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 10 Maj 2015 21:04 (CEST)
::Më lexo me vëmendje, dhe po deshe besoje: '''1'''. Përgjigja jote e mësipërme nuk ka argument brenda. Neve në diskutimin tonë na interesojnë argumentet, jo ndjenjat apo bindjet personale. '''2'''. Për sa i përket materialit ai është i kopjuar jo vetëm nga gazeta, por edhd nga faqja e ministrisë së Inovacionit. (Kjo gjë i është bërë e ditur edhe dy përdorueseve që e kanë rikthyer më parë dhe që me shumë gjasa të kanë kontaktuar ty jashtë wikit). '''3'''. Siç ta thashë, fakti që ato të kanë kontaktuar jashtë wikit dhe fakti se ti përsërite të njëjtat veprime, pa diskutuar më parë, përbën shkelje të ngjashme me atë që bënte Koka11 (alias Rrjedha), sepse jeni afruar si përdorues me njëri tjetrin duke m'u kundërvënë mua në numër, por jo në argumente dhe në respektimin e normave të wikit. '''4'''. Materiali i kopjuar duhet larguar totalisht, sepse përbën wënim të të drejtave autoriale dhe dikush mund të ndërmarri masa kundër wikit (ti kur regjistrohesh pranon termat e përdorimit). Pra vendosja e materialti të kopjuar përbën shkelje të termave të përdorimit. Kaq për tani... --<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 21:16 (CEST)
== Diskutim ==
Diskutimi behet duke iu permbajtur normave te wikti. Komenti yt nuk ka argumente brenda ndaj e vendosa ne kuti se bashku me pergjigjen time. A ka mundsi te mos sillesh me si femije dhe te japesh argumente per veprimet ben? -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 18:10 (CEST)
: Nulk e ke te drejte te me cilesosh ashtu , dhe a eshte diskutimi im i argumentuar apo jo? Të lutem mos ofendo, unë këtë nuk e bëjë.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 12 Maj 2015 18:12 (CEST)
::Une kam te drejte te flas, sepse nuk do ti marr leje nje njeriu si ti qe nuk ka piken e argumentit. Dhe duke patur te drejte hyjnore per te folur dhe shprehur mund te them edhe te verteten, dhe e verteta eshte se ti nuk ke argument, dhe po ben shkelje te vazhdueshme. Une sapo i shkrova burokratit Puntori nje email duke i kerkuar qe te nderyje. Nderkohe, po pergatitem tu shkruaj edhe ketyre te projektit koordinues ( https://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards'_noticeboard ) duke kerkuar qe te bllokojne faqen edhe per administratoret. Natyrisht do tu shpjegoj dhe do tu paraqes te gjitha veprimet e bera nga ti ne ate faqe, gjithashtu do ti jap edhe info se ti ke patur kontakt te drejte perdrejte me ato dy gocat dhe me ministren, ne te pakten dy raste. Te tjerat pastaj i vendosin ata... ose Puntori. Kaq kisha si obligim ndaj teje. Nuk i harxhoj me nervat me ty. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 18:23 (CEST)
:Lirisht, vepro si ta merr mendja. Unë nuk merrem me kurfar gocash. Merruni ju me to. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 12 Maj 2015 18:26 (CEST)
== artikulli mbi Qibrijen ==
Besoj se do të kesh qenë ti që je ankuar tek Puntori, por si gjithnjë pa u shprehur konkretisht se për cfarë... Shpjegimet e mia për redaktimet e këtij artikulli i ke [[Diskutim:Qibrije Demiri Frangu|në faqen e diskutimit]]. Wikipedia nuk i pranon CVtë. Ja një link për tek faqja e wikipedias që thotë se nuk lejohen, jo vetëm materialet e kopjuara, ato promovuese, por nuk lejohen as CV apo artikujt e formuluar në atë mënyrë. [[en:Wikipedia:Wikipedia is not the place to post your résumé]].
Të kërkoj ndjesë nëse nuk ke qenë ti që je ankuar, megjithatë shpjegimet mbi artikullin mund të nevojiten gjithsesi... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 2 qershor 2015 23:20 (CEST)
* Unë me ju nuk debatoj.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 2 qershor 2015 23:46 (CEST)
::Dakord. A do të thotë kjo se ke qenë ti që je ankuar, por nga sa kuptoj unë pa paraqitur fakte dhe argumente. Ajo që di të them, është se ti nuk i njeh mirë normat e wikit. Pastaj, një gjë është mosdëshira për debat dhe një tjetër akoma është mungesa e argumentit. Natën e mirë. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 2 qershor 2015 23:52 (CEST)
:::Nuk dua të ndërhy (në lidhjen tuaj telefonike) dhe të u prish diskutimin, por më vije mirë që pashë nyjen e artikullit. Bëra një përgjigje te faqja e diskutimit, mendoj është iformativ për të dy. Përshëndetje. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 3 qershor 2015 00:10 (CEST)
::: Mr. Pseudo, paragjykimet nuk janë gjëra të mira. Heshtja ime, fshehja e emrit, nuk do të thotë që kam ndërmend personin të cilin ju keni ndërmend. Më besoni se kam arsye morale përse nuk bëj cytje mes njerëzve. Respekt.[[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 3 qershor 2015 00:15 (CEST)
::::I kërkova ndjesë paraprakisht, dhe i kërkoj sërisht nëse nuk është kështu. Megjithtë kushdo që ankohet prapa krahëve, duke menduar se më bën mua ndonjë të keqe gabon, sepse tregon se i trembet ballafaqimit dhe shkëmbimit të ideve, duke mos dashur të tregohet i hapur dhe të angazhohet në punë konstruktive. Natyrisht që paragjykimet nuk janë gjëra të mira, por duhet vënë në dukje se unë ndihem i paragykuar meqë po më drejtohen "ankesa" të mjegullta të drejtuara nga njerëz anonimë... Të ekzistonte kjo sjellje në wikin anglisht, ajo do të sihte shuar prej kohësh... Vetëm të shikosh sasinë e debateve dhe të ballafaqimeve, me argumente dhe fakte, që bëhen çdo ditë në të... Por asush merr inat asënd vetëm sepse "fitoi" apo "humbi" në një debat për një çështje të caktuar. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 3 qershor 2015 00:28 (CEST)
:::::: Nuk mendoj se duhet të biem në atë nivel të diskutimeve ose ngatërrimeve. Ajo që duhet të kuptojmë është se ne nuk mundemi dhe nuk duhet të krahasohemi me Wikipedia në gjuhën angleze. Anglishtja ka mbi 508 000 000 folës ku nëse 0.0001% do të ishin Wikipedia kontribuues do të ishin rreth 508 të tillë, në një kohë kur shqipja ka mbi 15 000 000 folës e që nëse 0.0001% do të ishin Wikipedia kontribuues, do të ishin rreth 15 të tillë. Kuptohet që këta 508 kontribuojnë më shumë se këta 15 dhe gjithashtu se këta 508 ashtu edhe puna e tyre motivon më shumë të tjerët të shkruajnë. Gjithashtu nuk duhet harruar se nëse Gjermania prodhon 4 marka botërore të veturave, nuk do të thotë se ne duhet braktisur qerren e kalit që kemi në shtëpi. Ne duhet angazhuar me fuqinë dhe kapacitetin tonë.
:::::: P.S. Artikulli me 1 fjali pa asnjë stampë: https://en.wikipedia.org/wiki/KAMY (kjo nuk nënkupton faktin se artikujve që u ke vënë stampa, Mr. Pseudo, nuk e meritojnë atë).
:::::: Suksese dhe çdo të mirë. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 3 qershor 2015 01:10 (CEST)
== titulli ==
Ajo faqja duhet zhvendosur tek "Hendeku oqeanik" apo "Hendeku detar". Po ta lë ty në dorë të merresh me të... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 21 qershor 2015 20:07 (CEST)
: U rregullu.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 21 qershor 2015 20:14 (CEST)
==Refuzimi për të dhënë argumente==
@Planeti: Me këtë që po bën ([[Diskutim:Hendeku oqeanik]]) po shkell disa norma të rëndësishme të Wikipedisë, që në një Wikipedi ku ka përdorues të angazhuar do të të kishte sjellë një bllokim të paktën 2 javor. Normat që shkel janë: <br />
[[Wikipedia:Luftë redaktimesh]] sepse po rikthen një titull jo të përshtatshëm pa didkutuar dhe pa dhënë argumente. <br />
Unë të kam shpjeguar se titulli në faqet e tjera është "Hendeku oqeanik" sepse të tilla gropa/hendeqe janë karakteristika të oqeaneve (që përfshijnë edhe detet). Por nuk mund të thuash "Hendek detar" sepse deti nuk e përfshin oqeanin. Si i një nga ish nxënësit më të mirë të shkollës time në gjeografi unë di ta bëj ndryshimin - dhe mendoj se duhet të dijë ta bëj çdokush që lexon përmbajtjen e artikullit në fjalë në gjuhët e tjera. <br />
Gjithashtu, sjellja jote është kronike: refuzon të diskutosh, refuzon të paraqesësh argumente, dhe tregohesh tepër emocional. Shiko se si komenton më sipër: ''edh emos ma ndrri titiullinte vcilin une e vendosi .''. Kjo do të thotë se ti nuk ia ke idenë se si funksionon Wikipedia. Wikipedia dhe artikujt që hap ti nuk janë pronë e jotja, dhe ti duhet t'u përmbahesh normave të punës këtu. Nëse nuk të pëlqejnë këto norma je i lirë të përpiqesh t'i ndryshoj ato ose të hapësh një wiki tënden me normat e tua.<br />
Tjetër: Wikipedia bazohet mbi konsensus, që dmth se në raste konfliktesh si ky, përdoruesit duhet të diskutojnë, të arrijnë një konsensus, ku të gjithë të jenë dakord, dhe vetëm pastaj të redaktojnë. Ti këtë normë po e shkell vazhdimisht, sepse siç thashë refuzon kokfortësisht të diskutosh dhe po bën veprime që në një Wikipedi tjetër do të konsideroheshin redaktime të dëmshme apo edhe vandalizma. --- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 23 qershor 2015 10:01 (CEST)-
::E kam të kjartë se ti e din se Ëikipedia bazohet mbi konsensus, por kjo nuk vlenë për ty. Nëse nuk e ke ditë , mësoje se Oqeanet janë pjesë e Detit Botror. Pra Hendeqet jan gropa tektonike nëndetare dhe jo detare, së paku kështu është në shqip ( nuk janë as në det, as te deti dhe as mbi det). Përndryshe endeqet mund të jenë edhe të hapura nga dora e njeriut.
::Më ke shkru se: Me këtë që po bën (Diskutim:Hendeku oqeanik) po shkel disa norma të rëndësishme të Ëikipedisë. A nuk vlenë kjo edhe per ty i nderuar. A nuk po rikthen ti një titull jo të përshtatshëm në shqip. Unë kam burim në shqip për këtë titull, ndërsa ti vetëm e përkthen. I nëqmon burimet në shqip, gjegjësisht nuk i merrë në konsideratë. Nuk është e ndershme. Ëikipedia nuk është projekt për të përkthyer artikuj, por pasurimin e saj me artikuj në shqip, nga burimet edhe të veta . Nuk mund ta gjesh askund këtë term në shqip të cilin ti po e përkthen. Andaj edhe nuk është argument , vetëm e vetëm se është ashtu në anglisht.
::Ke kosideratë se jemi të barabartë. Ke kosideratë se nuk është Ëikipedia , as pronë e imja e as e jotja. Rrespekto mundin e sejcilit , se te e fundit kjo është punë vullnetare dhe ske të drejtë të sillesh si i gjithdijshëm dhe i pagabueshëm, e edhe më pak mësues i sejcilit kontribues.
::Po largohen redaktuesit, po dekurajohen. Qëllimi është të ketë sa më shum kontribues dhe cilësor. Nuk ka cilësi nëse nuk ka redaktor. Kjo është punë vullnetare, dhe krijuese. Redaktorët duhet ta ndijnë vetën të lumtur të redaktojnë, edhe pse jo gjithherë me shkrime cilësore. Por, për këtë duhet llogaritur se është punë e përbashkët , duke i ndihmuar njeri tjetrit në redaktimin , përmirësimin e artikujve. Ti nuk jep shembull se si duhet redaktuar, shkruar artikuj. U kish alurutr që aftësitë e tua ti përdorësh në këtë aspekt , e kursesi me i dëshpru njerzit, se kinse veq administratorët , si ti din të redaktojnë.
::Pwrshtypja ime është se ti kurfar dobie nuk je kah i sjell Wikipedisë në shqip, vetëm dëm.Jo pse nuk din dhe që ske njohuri , por ato i p;rdor në dëm të të tjerëve.
::Shpresoj të me ke kuptuar drejtë. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 23 qershor 2015 13:32 (CEST)
:::Thua se dekurajohen redaktuesit... nuk më intereson hiç fare se sa përdorues ka. Më intereson që ata që duan të redaktojnë të mos e bëjnë duke postuar materiale të kopjuara, jo neutrale dhe jo enciklopedike. T'i nga ana tjetër je i lirë t'i mirëpresësh dhe t'i këshillosh ata që të veprojnë siç duhet (por më parë duhet t'i msosh ti normat, dhe pastaj tua mësosh atyre.).
:::Fakti se në të shkuarën përdoruesit kanë postuar materiale të kopjuara apo kanë punuar duke postuar edhe budallallëqe nuk do të thotë dhe nuk e justifikon gjë një sjellje të tillë në të ardhmen. E shumta ky moszbatim normash në këto vitet e kaluara flet për mungesën e administratorëve aktivë. Pra,për ta mbyllur këtë koment shkurt: sa kohë të jem unë do të përpiqem të ndjek strikt normat e wikipedisë... Kontributet e mia pastaj, po do t'i shohësh di ku ti gjesh, dhe mund të vëresh se unë në krahasim me ty kam më shumë të tilla, dhe më cilësore. (Artikujt flasin vetë...)
:::Kaq sa për t'i rënë shkurt sepse nuk më intereson të gjykoj punën tënde në përgjithësi, apo të bëj mburravecin (punën time e konsideroj një formë bamirësie)... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 23 qershor 2015 20:27 (CEST)
== Përdoruesit e rinj dhe puna ime... ==
Ja psh, një gjë tjetër për të cilën dua një mendim tëndin. Unë dhe ti po postojmë vazhdimisht tek fq e diskutimit të çdo përdoruesi të ri stampën me infot e mirëseradhjes, por nga mënyra se si sillen përdoruesit mua më duket se ata as që i lexojnë ato - apo edhe kur i lexojnë vendosin t'i shpërfillin dhe bëjnë redaktime të dëmshme. Ti çfarë mendon se duhet bërë me këta lloj robsh? Ty, për të të drejtuar një kritikë, në këto muajt e fundit nuk të kam parë asnjëherë të ndërveprosh me përdoruesit e rinj për të ciltë thua se je i shqetësuar ngaqë po i largoj unë. Mirë, keq, vetëm unë po ndërveproj dhe po u lë komente kritike apo këshilluese se çfarë nuk duhet bërë dhe si duhet sjellur me normat e Wikipedisë... Ja psh raste kur unë u kam dhënë këshillaa po kritika: '''[[Përdoruesi diskutim:Kurioziteti123|1]] + [[Përdoruesi diskutim:Bilbil Kolonja|2]] + [[Përdoruesi diskutim:Dxhiha|3]] + [[Përdoruesi diskutim:EnisBeqa|4]]''' etj. etj <br />
Po të shikosh komentet disa nga këta përdorrues të rinj, janë aq të ndjehsëm saqë ofendohen kur unë ua përplas të vërtetën në fytyrë. Madje ka disa nga ata që edhe refuzojnë të pranojnë se materiali i tyre është i kopjuara. Tani, këta tipa do të bënin mirë, që të paktën t'i lexonin faqet me rregulloret e Wikipedisë të cilat unë ua postoj në faqet e tyre dhe jo të më thonë mua se çfarë duhet apo nuk duhet të bëjë. Nëse t'i mendon se unë jam tepër i rreptë me ta, ti je i lirë që të shkosh dhe t'ikëshillosh përpara se ta bëj unë. Por, siç të vura në dukje, përveç se vë stampa sikundër bëj unë, nuk të kam parë t'i kritikosh se po postojnë materiale të kopjuara, që nuk kanë formulim enciklopedik, apo se mund të bëjnë një diçka ndryshe. Të vetmet raste kanë qenë kur ke ndëryhrë dhe u ke dalë në mbrojtje disa tipave, dhhe kam përshtypjen e ke bërë për të më kundërshtuar mua (kjo në fakt është një gjë jo edhe aq e mirë, sepse nëse unë them një gjë, bazuar mbi norma dhe fakte, ndërsa ti thua një tjetër pa paraqitur fakte, ok do të kesh mëbshtetjen e përdoruesve që nuk duan të dëgjojnë kritika, por kjo nuk e ndihmon gjë punën e tyre... dhe as e ndryshon vullnetin tim për t'i zbatuar të gjitha normat e Wikipedisë.). -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 23 qershor 2015 20:42 (CEST)
== Thesswiki projekt ==
Hi!
First of all forgive me for writing in English but my knowledge about writing in Albanian is limited ( I' m better when I am talking in Albanian ). There is a wiki project about Thessaloniki and I wonder if someone from Albanian Wiki could take part. I wrote some stuff in Kuvendi section but for more information you can check project's page in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Thesswiki/sq Meta-Wiki].
Faleminderit!
[[Përdoruesi:Pavlos1988|Pavlos1988]] ([[Përdoruesi diskutim:Pavlos1988|diskutimet]]) 26 qershor 2015 13:44 (CEST)
== Request ==
Hello Planeti, In the coming days there will be much media attention for the subject Freedom of panorama, as it is under discussion in the European Parliament. Freedom of Panorama is one of the keystones Wikipedia is built on: being able to take a picture of a public place and use it freely, like on Wikipedia. Albania has Freedom of Panorama but only for non-commercial use, so we can't use it on Wikipedia. Sadly the Albanian Wikipedia has no article about it and people can't read in their own language what it is about. So my question is if you can translate [[:en:Freedom of panorama|Freedom of Panorama]] to Albanian, the whole article or only the first section. Thank you! [[Përdoruesi:Romaine|Romaine]] ([[Përdoruesi diskutim:Romaine|diskutimet]]) 29 qershor 2015 04:00 (CEST)
::Patjetër, faleminderit.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 29 qershor 2015 09:28 (CEST)
==Mdihmë==
Ju lutem me ndihmoni ta permisohj artikullin [[Gavrilo Princip]] me rrespekt [[Përdoruesi:Poisoner master|Poisoner master]] ([[Përdoruesi diskutim:Poisoner master|diskutimet]]) 4 gusht 2015 19:06 (CEST)
: Ok , ska prroblem , kur te kam kohe. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 5 gusht 2015 00:09 (CEST)
== Kandidim per administrues ==
Pershendetje Planeti! Nese keni kohe, ju lutem hidhini nje sy [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_vetiake|kandidimit tim per administrues]]. Faleminderit. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 13 gusht 2015 15:05 (CEST)
== OlsiBot ==
Pershendetje Planeti! Mund te shikosh pak [[Wikipedia:Botët/Kërkesë për miratim/OlsiBot]] dhe ta zhbllokosh robotin nese te duket e arsyeshme? Flm. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 18:12 (CEST)
: Më vjen keq unë nuk kam njohuri të mjaftushme. Unë shkruaj artikuj, plotësoj nuk jam marrë me gjëra tjera, dhe do të mundohem të kontriboj në këtë drejtim. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 18:16 (CEST)
::Faleminderit per votimin. Pak sqarim: Llogari OlsiBot per momentin eshte si cdo llogari tjeter ne Wikipedia (nuk eshte miratuar akoma si bot), por vetem se ben redaktime automatike. Qe nje llogari te marre flamurin (flag) e botit (te miratohet), duhet me pare te kryeje disa redaktime per te pare se si funksionon roboti, mirepo meqe Mr. Pseudo e ka bllokuar robotin, roboti nuk e ka kete mundesi. Prandaj po te kerkoj qe ta zhbllokosh ne menyre qe te kem mundesi te redaktoj me te. Zhbllokimi i robotit behet sic behet zhbllokimi i nje perdoruesi normal. Ne rast se roboti sillet keq, mund ta bllokoni ne cdo kohe. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 18:28 (CEST)
::: Po presim, mos te keqkuptohemi. Ka edhe te tjere administratora që duhet dhënë konributin në këtë drejtim. Nuk dua të mirret si diqka përsonale ndaj Mr. Pseudo, edhe ashtu nuk po kuptohemi si duhet me te. Shpreoj qe te ulen gjakrat dhe të merremi vesh.Nuk kem pas kso far problemesh në të kaluarën. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 18:32 (CEST)
:::[[Përdoruesi:Planeti]] Roboti është i pamiratuar. Duhet një burokrat që ta miratojë dhe ta gjykojë. Kaq. Rregullat thonë se robotët e pamiratuar nga burokratët apo stewards duhet të bllokohen. Kaq. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>▩</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 18:40 (CEST)
:::: Faleminderit , por informatë e panevojshme për mua, sdi pse po më drejtohesh.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 18:45 (CEST)
:::::Sepse ti je një admin dhe një përdorues tjetër, dashje pa dashje po të keqinformon, dhe kërkon që t'i të zhbësh një veprim të një administratori tjetër... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>▩</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 18:47 (CEST)
:::::: Unë jam më i kujdeshëm se ti. Unë e qmoj punën e qdo kujt, e respektoj. Nuk ndërhyje pa arsye të amdhe në punën e tjrëve, sidomos të administratorëve.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 18:57 (CEST)
:::::::Nuk thashë që nuk e qmon punën e të tjerëve. Edhe unë e çmoj punën e të tjerëve, madje do thoja edhe më shumë se ti. Ndërsa ti thua se e çmon më shumë se unë, unë them se e çmoj më shumë se ti... Meqë nuk kemi mjete apo teknika që të masim ojbektivisht këtë çështje (ndryshe nga wikipedia që ka norma, rregulla dhe udhëzime) them ta lëmë me kaq këtë çështje çmimi/qmimi të punës së të tjerëve dhe të përqëndrohemi tek gjërat objektive... pse jo të bëjmë ndonjë redaktim konstruktiv (ja psh unë do të shkoj të hap një faqe të re, të përkthyer). Natën e mirë ndërkaq!-- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>▩</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 19:01 (CEST)
::::::::: Ke të drejtë edhe unë kam mësuar diqka të re nga JU, të përkthej. Është ma lehtë dhe askush nuk më jep vrejtje për burime të besushme të informacioneve.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 19:04 (CEST)
::::::::::Work smart, not hard. :) -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>▩</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 19:06 (CEST)
== Kerkese ==
Kur po provoja te shtoja stampen {{tl|Tung}} te perdoruesit e rinj duke perdorur robotin, roboti me ndalej te [[Përdoruesi diskutim:Ερρίκος]]. Provova ta redaktoj manualisht por perseri nuk arrita. Me del kjo:
<pre>
Ju nuk keni leje për krijo faqe diskutimi, për këtë arsye:
Titulli "Përdoruesi diskutim:Ερρίκος"është ndaluar nga krijimi. Ai përputhet me hyrjen e mëposhtem të listës së zezë: (?!(User|Wikipedia|File)( talk)?:|Talk:)[\P{Latin}A-Z]*[^\P{Latin}A-Z].*\p{Greek}.* # Greek + Non-ASCII Latin
</pre>
Prandaj do ju lutesha ta shtoni ju stampen {{tl|Tung}} te ky perdorues ne menyre qe roboti te mos ndalet me. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 19:11 (CEST)
:Ja shtova unë, është e para herë që shoh diçka të tillë, ka lidhje me nofkën besoj.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 19:18 (CEST)
::Faleminderit! Edhe une eshte hera e pare qe has dicka te tille. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 19:20 (CEST)
== Thirrje për pjesëmarrje aktive në Wikipedia Weekend 2015 ==
Përshëndetje [[user:Planeti|Profesor Ismeti]],
Shpresoj që projektet po ju shkojnë mirë. Po ju shkruaj për Wikipedia Weekend, edicioni i dytë këtë vit që mbahet në 5-6 Dhjetor 2015 në Tiranë. Wikipedia Weekend është takimi vjetor i wikipedianëve nga vënde si Kosova, Shqipëria, rajoni dhe Evropa me qëllim ndarjen e eksperiencave midis nesh si dhe ekspozimin e projekteve të Wikimedia në Wikipedianë potencialë. Vizioni i organizatorëve është që ky aktivitet të bëhet cdo vit dhe të ndikojë sadopak në rritjen e komunitetit tonë dhe të përmirësimit të Wikipedia në shqip, të Commons dhe jo vetëm. Mendojmë se do ishte interesante dhe shumë e dobishme për komunitetin shqipfolës të Wikipedia të ishit pjesë e këtij eventi, si një kontribues aktiv i komunitetit, me vecorinë e pjesëmarrësit ose/dhe ligjëruesit.
Për më shumë informacion dhe aplikime për pjesëmarrje ju lutem shikoni këtu: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Weekend_in_Tirana_2015. Për cdo pyetje mos hezitoni të na kontaktoni duke lënë shënimin tuaj në faqen Meta si më lart. Shpresoj të shihemi në Wikipedia Weekend 2015. [[Përdoruesi:Margott|Margott]] ([[Përdoruesi diskutim:Margott|diskutimet]]) 18 nëntor 2015 13:03 (CET)
* Prshnëëdetje, patjeter do jem prezent, ju deshiroj pne te mbarë.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 18 nëntor 2015 22:50 (CE
==Help==
Hi Planeti. Please can you help us against vandalism carried on by User K9re11 who has been attacking our page https://sq.wikipedia.org/wiki/Immagine_%26_poesia for weeks putting a ''delete'' template on several wikis? How can we stop him? Thanks --[[Përdoruesi:Aeron10|Aeron10]] ([[Përdoruesi diskutim:Aeron10|diskutimet]]) 31 mars 2016 07:25 (CEST)
== Participate in the Ibero-American Culture Challenge! ==
Hi!
[[:m:Iberocoop|Iberocoop]] has launched a translating contest to improve the content in other Wikipedia related to Ibero-American Culture.
We would love to have you on board :)
Please find the contest here: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Translating_Ibero_-_America/Participants_2016
Hugs!--[[Përdoruesi:Anna Torres (WMAR)|Anna Torres (WMAR)]] ([[Përdoruesi diskutim:Anna Torres (WMAR)|diskutimet]]) 10 maj 2016 16:38 (CEST)
== WALUG (votimi për rregulloren) ==
Përshëndetje Planeti,
[[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:09 (CEST)
== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
<big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=AE&Src=14AECE Take the survey now!]'''</big>
You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org.
Thank you!
--[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 13 janar 2017 22:10 (CET)
</div>
<!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/14-AECE&oldid=16205360 -->
<references group=survey />
== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==
(''Sorry to write in English'')
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=AE&Src=14AECE Take the survey now.]'''
If you already took the survey - thank you! We won't bother you again.
'''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 23 shkurt 2017 09:00 (CET)
</div>
<!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/14-AECE&oldid=16205360 -->
== Ftesë për të marë pjesë në CEE spring 2017 ==
Përshëndetje,
Sic mund ta keni vënë re tek banneri i Sq Wikipedias, është hapur një konkurs redaktimi ku marin pjesë shtetet e Europës Juglindore. Shqipëria dhe Kosova jane dy prej shteteve pjesëmarrese. Nëse jeni i/e interesuar për të kontribuar ju lutemi lexoni më shumë sesi mund të përfshiheni [[Wikipedia:Wikimedia_CEE_Spring_2017|këtu]].
Faleminderit, --[[Përdoruesi:Margott|Margott]] ([[Përdoruesi diskutim:Margott|diskutimet]]) 10 prill 2017 13:51 (CEST)
== Tring ==
Ju lutem jepni mbrojtje per faqen Tring ne link https://sq.wikipedia.org/wiki/Tring
Te lutem, mundesisht
* Ta keni paraszsh; se duhet rregulluar urgjentisht, p;r ndrzshe griset.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 3 shtator 2017 21:29 (CEST)
== Bjeshket e Bekuara apo Alpet Shqiptare ==
Dua te te falenderoj [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Bjeshk%C3%ABt_e_Bekuara&type=revision&diff=1777185&oldid=1765999 per kete editim me vlere] qe solli kerkimin si dhe zhvendosjen qe bera ne "Bjeshket e Bekuara". Shih te lutem faqen e diskutimit: Nuk jam i sigurt nese duhet te bejme thjesht nje vendosje ne "Alpet Shqiptare", mendoj se duhet, po "Bjeshket e Namuna" ka qene gabim ne wiki per teper kohe. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 tetor 2017 21:21 (CEST)
== A duhet t'i bashkoj keto te dyja ne nje artikull? ==
I dashur Puntori, a dini nëse [[Kalaja e Zveçanit]]=[[Kalaja Ogurzezë]]? Nëse po, do i bashkoj në një artikull të vetëm, që të eliminoj duplikatin. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 18 tetor 2017 03:17 (CEST)
* Nëse është ashtu, pse jo.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 18 tetor 2017 15:42 (CEST)
== English-speaking Albanian admin needed ==
Can an administrator from this project who speaks good English please take a look at the discussion [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/Incidents#Anti-Muslim_comments here], and comment on the underlying conversation in Albanian which is the subject of the complaint? Thanks. [[Përdoruesi:Beyond My Ken|Beyond My Ken]] ([[Përdoruesi diskutim:Beyond My Ken|diskutimet]]) 9 dhjetor 2017 02:28 (CET)
== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
<big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ce&edc=4&prjedc=ce4 Take the survey now!]'''</big>
You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list.
Thank you!
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 29 mars 2018 20:20 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ce4&oldid=17881335 -->
== Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ce&edc=4&prjedc=ce4 Take the survey now.]'''
If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone.
If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks!
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 13 prill 2018 03:19 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ce4&oldid=17881335 -->
== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ce&edc=4&prjedc=ce4 Take the survey now.]'''
'''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 20 prill 2018 02:28 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ce4&oldid=17881335 -->
== Kërkesë për të bërë artikuj rreth Ylli i Kuq (Crvena Zvezda) dhe Partizan ==
Mund të bëni një artikull për klubet serbe Ylii i Kuq (Crvena Zvezda) dhe Partizan nga Beogradi?
Dua ta dërgoj këtë në gjuhën serbe por pasi që kjo është Vikipedia Shqiptare unë do ta dërgoj këtë në gjuhën shqipe sidoqoftë unë do të dërgoj atë në shqip.
Përshëndetje! [[Përdoruesi:Jolicnikola|Jolicnikola]] ([[Përdoruesi diskutim:Jolicnikola|diskutimet]]) 20 prill 2018 10:46 (CEST)
== Gracka e Vjetër ==
Mirëdita. E kam pas zhvendos faqen prej Gracka e Vjetër ne Graçka e Vjetër gabimisht. Qetasht dua me kthy, po nuk të lejohet se është Redirect. A mundesh niher me fshi faqen [[Gracka e Vjetër]], tani me zhvendos faqen [[Graçka e Vjetër]] në Gaçka e Vjetër. --[[Përdoruesi:Elmedinfeta|Elmedinfeta]] ([[Përdoruesi diskutim:Elmedinfeta|diskutimet]]) 5 maj 2018 11:29 (CEST)
* https://sq.wikipedia.org/wiki/Gracka_e_Vjet%C3%ABr, Shpresoj te jete ne rregull. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 5 maj 2018 11:33 (CEST)
** Shum te shpejt, faleminderit. Vetum është Graçka e Vjetër Redirect keq. Kjo duhet mu fshi ashtu. --[[Përdoruesi:Elmedinfeta|Elmedinfeta]] ([[Përdoruesi diskutim:Elmedinfeta|diskutimet]]) 5 maj 2018 11:35 (CEST)
== Faqja Misto Treska https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska ==
Pershendetje i nderuar,
Pas shume e shume ankesash qe nuk me jane marre parasysh, po ju lutem te merrni masa ne faqen “Misto Treska” https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska ; ku individi “Zall-herr” i vertetuar si sock-puppet i 15-te i famekeqit “Hatake”, vijon te vandalizoje artikullin duke fshire material te referencuar ku pasqyrohen vlerat e figures se Treskes dhe baltos me dashakeqesi imazhin e tij duke e mbingarkuar me çeshtje politike te kohes se diktatures. Une nuk i kam fshire kurregje, te tera le te pasqyrohen, ama mos te fshijë kontributet me referencat perkatese. Perpiqem vetem t’i bej rikthim në versionin e shqyrtuar nga administratori 1|2|3k, i cili fatkeqesisht per arsye qe nuk i njoh refuzon te degjoje dhe vijon te mbeshtese Zall-herrin duke i lene dore te lire ne cdo artikull si kontrollor sipas qejfit dhe duke bllokuar cdokend tjeter qe e kundershton ate. Ju kerkoj mbrojtje te artikullit nga sulmet vandale të nekrofilit Sait Saiti që heq material të referencuar, fshin kontributet dhe i mbulon me pisllëkun e urrejtjes së tij personale ndaj familjes Treska (lutem shikoni fyerjet që janë ruajtur prej fundit të Marsit të shkuar, ne ndryshimet qe bente me IP), me synim baltosjen e figurës së Misto Treskës. Konflikt i paster interesi, lufte personale, sulme vandale dhe zhberje kontributesh. Ju lutem te merrni masa pasi keshtu eshte e pamundur te vijohet. Ju falenderoj paraprakisht.
JU falenderojme shume per nderhyrjen i nderuar. Ju lutem ta vendosni nen mbrojtje artikullin “Misto Treska” dhe te lejoni vetem administratoret qe te kene mundesi ta redaktojne, pasi vandalizmat e perdoruesve problematike do te rikthehen aty te fshijne te dhenat dhe te sulmojne serish nese redaktimi lihet i lire...
Do t'ju luteshim shume fshirjen / grisjen perfundimtare te artikullit ne fjale ( [[Misto Treska|https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska]] ) nga SQwiki, pasi eshte i mbushur me krime, akuza per dhjetera vrasje me revole e te shtena ne koke, te cilat jane marre lart e poshte neper blogje thashethemnajash virtuale, pa asnje vendim gjykate qe t'i kete sanksionuar. Eshte e pamundur te gjendet nje variant neutral me administruesin qe e ka shkaterruar krejtesisht artikullin per shkaqe personale (ka konflikt te hapur me familjen e te ndjerit). Ju lutem te veproni, pasi jane shkaktuar mjaft probleme mes pasardhesve te njerezve qe permenden ne ate artikull, jane hapur konflikte serioze, te cilat nuk kane pse t'i vuajne ne jeten e perditshme njerezit / pasardhesit e nje njeriu qe eshte ndare nga jeta plot 25 vjet me pare.
Ju lutem griseni / fshijeni ate artikull, per te miren e te gjithe njerezve qe po vuajne pa faj.
P.S. Kerkesa ne MetaWiki ku na referojne qe t'iu drejtohemi administratoreve lokalë per kete çeshtje shqetesuese: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Requests_for_deletion&oldid=18094248
I nderuar Planeti, lutem mos lejoni qe urrejtja personale e 1l2l3k te triumfoje mbi arsyen dhe te baltosë artikullin per Misto Tresken. Versioni objektiv eshte i juaji si administrator i perhershem dhe i paanshem ( https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Misto_Treska&oldid=1862737 ) - asnje presje ndryshe. Kishte 6 muaj i bllokuar artikulli me versionin plot mllef dhe urrejtje personale ndaj nje njeriu te vdekur 25 vjet me pare, ne menyre obsesivo-kompulsive nga 1l2l3k (siç mund te shihet nga qindra nderhyrjet e tij pergjate 9 muajve te fundit ditë-natë ne kete artikull), i cili eshte kallezuar per fyerjet dhe shpifjet e tij. Ju falenderoj --[[Përdoruesi:SaitBrahimi29041991]] ([[Përdoruesi diskutim:SaitBrahimi29041991|diskutimet]]) 19 nëntor 2018 17:35 (CET)
:Planeti, hapa [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&oldid=1911885#Sock_i_Cinephile-al_mbrapsht_ne_sqwiki nje diskutim] per SaitBrahimin, i cili eshte sock i Cinephile, i perjashtuar nga Kuvendi. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 19 nëntor 2018 19:38 (CET)
== Krahasimi ==
Pershendetje. Je i lutur [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Misto_Treska&type=revision&diff=1862449&oldid=1862308 qe te shohesh me pare krahasimin] e dy varianteve para se te shqyrtosh trajten e artikullit dhe ta deklarosh ne mbrojtje. Dukshem njeri variant eshte me i pajisur me referenca per detaje perkatese, promovon balancim te bemave te personazhit historik dhe nuk behet ripetitiv. Po vazhdoj ta shoh nga afer ecurine e artikullit sepse ka kontributin tim ne te, te lutem te peshosh krahasimin e mesiperm dhe nese ke mundesi jepme nje feedback. Pune te mbare --[[Përdoruesi:Zall-herr|Zall-herr]] ([[Përdoruesi diskutim:Zall-herr|diskutimet]]) 7 maj 2018 11:39 (CEST)
* Gjithçka do të rregullohrt.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 7 maj 2018 22:47 (CEST)
== Redaktim ==
Pershendetje i nderuar, doja te te pyesja nese eshte e mundur per te redaktuar nje faqe ne wikipedia, nese po, do deshiroja te komunikojme nepermjet mailit te lutem?! Ja maili: nadir_international@yahoo.it Falemnderit --[[Përdoruesi:KodiGjarprit2|KodiGjarprit2]] ([[Përdoruesi diskutim:KodiGjarprit2|diskutimet]]) 29 korrik 2018 13:44 (CEST)
== Grisje ==
Përshëndetje Planeti! Pashë që [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Juli_Simo&diff=1922342&oldid=1922323 vure stampat] <nowiki>{{Pa referenca}}</nowiki> dhe <nowiki>{{Pp}}</nowiki> te artikulli [[Juli Simo]], por ky artikull është për tu grisur – jo enciklopedik. Gjthë të mirat. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 20 dhjetor 2018 13:50 (CET)
* Ashtu është. pr dueht dhënë mundësi për përmirësim,--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 20 dhjetor 2018 16:29 (CET)
== Mirëseardhja ==
Përshëndetje! :)
Kam vënë re se po mirëprisni shumë përdorues të rinj këto kohë. Pse nuk vendosni thjesht stampën <nowiki>{{Tung}}</nowiki> por vendosni tërë kodin në faqet e tyre të diskutimeve? Rezultati do të ishte identik. Kodet mund të sjellin lint errors (gabime në kod) në të ardhmen kur ka përditësime të gjuhës së programimit që përdor ''Wikipedia'' dhe do të duhej t'i rregullonim një e nga një të tëra nëse dikush do e merrte përsipër ndërsa me stampë mjafton të bëjmë vetëm 1 ndryshim. Kjo do të popullarizonte më shumë dhe vetë përdorimin e stampës për mirëseardhje te përdoruesit e tjerë. (Kur shohin aq shumë kod tremben. :P ) Madje dhe juve do t'ju kursente tepër kohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 shkurt 2019 14:45 (CET)
== Artikull i ri ==
Përshëndetje! Përbajtja e artikullit [[Sefedin Nimon Mahmutbegolli]] është kopjuar nga [https://telegrafi.com/ky-eshte-rrefimi-per-sefedin-begun-babane-e-faruk-begollit/ ky burim] duke shkelur të [[Wikipedia:Të drejta autori|drejtat e autorit]]. Teksti duhet redaktuar në mënyrë që artikulli të jetë i rregullt dhe pastaj të fshihen versionet që përmbajnë copyvio-n. Duke qenë admin mund t'i bësh vetë këto veprime :) Faleminderit për kontributin tëndë. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 6 mars 2019 10:45 (CET)
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 6 shtator 2019 16:47 (CEST)
<!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act4)&oldid=19352613 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 shtator 2019 17:13 (CEST)
<!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act4)&oldid=19395164 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 3 tetor 2019 21:51 (CEST)
<!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act4)&oldid=19432341 -->
== We sent you an e-mail ==
Hello {{PAGENAME}},
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].
[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 25 shtator 2020 20:53 (CEST)
<!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 -->
== Historia e Gjilanit .. ==
--[[Speciale:Kontributet/46.99.122.28|46.99.122.28]] 9 tetor 2020 22:09 (CEST) Shih... Në gastrën e quajtur Gavran:(Lloqit..tjeter, jo! - Verjtje:(jo, por ne fshatin Perlepnice po...prane te udha qe kalonte nga Novo BERD-GJERMANISHT (kodra e re...ku e kanë bërë Minieren Sakset.. Dhe tregëtia me Novobërdën, edhe deri ne Sofje.., ku ka ekzistuar edhe ky, vendbanim, emri i të cilit dihet ... Ketu permenden ne shek. XV-XVI, nga udhepershkruesit turk, manstiret Bizanine riti ortodoks... te Velekinca (vadis- Vada pren lumit Morava, shek. XVII),.. Llashtice, Lipovicen e tashme, etj.
Supozohet (..???) se është vendbanim i xehtarëve gjatë kohës së eksploatimit të të xehes në Gllamë. Sipas disa thënieve,(>>>>???) thuhet se në fshatin Depcë(Rexhment fisi Berishe dhe at jane themeluesit, pastaj jane ardhur si "rroktare" te ata Myqybaba nga pjesa, kan ardh nga ana e Mireshit,..në bazë të këtyre e kan marrë edhe emrat, Mehalla e Gjinajt, Dervishajt, Lahfetajt, Suket, Gomurte, Ukmehajt(fisi Bytyq),.....???? të Kosovës, tash ana e Preshevës ??? ''Ekzistonte si vendbanim Gjinaj''???, tani lagje. . Për të qenë më afër tregut, si dhe kushteve më të mira për jetë ata tërhiqen nga ai vendmbanim dhe vendosën në tritorin e sotëm të Gjilanit, i cili në at kohë ishte livadhe, por që ishte i përshtatshëm fusha e Begut(Gjinollet, afer Mooravs për bujqësi, sidomos për blegtori. Hiqe se kjo serbes ''SUPOZIMESH E HIPOTEZASH...'' TE FLAKIN PERTEJ ???? --[[Speciale:Kontributet/46.99.122.28|46.99.122.28]] 9 tetor 2020 22:09 (CEST)
== Lekë Matrënga ==
Mund të redirect [https://sq.wikipedia.org/wiki/Lluk%C3%AB_Matr%C3%ABnga këtë artikull] në titullin që e kishte më parë, të lutem dhe të hapësh artikullin [[Esad pashë Toptani]] për gjithë redaktorë? --[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 28 tetor 2020 17:47 (CET)
== Translation request ==
Hello.
Can you translate and upload the article [[:en:Geography of Azerbaijan]] in Albanian Wikipedia?
Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 24 qershor 2021 18:00 (CEST)
:Hello.
:I withdraw the request, because [[Gjeografia e Azerbajxhanit]] has been created.
:Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 29 qershor 2021 11:01 (CEST)
== How we will see unregistered users ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin=content/>
Hi!
You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.
When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.
Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.
If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].
We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.
Thank you.
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/>
</div>
4 janar 2022 19:19 (CET)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 -->
== Kontroll ==
Përshëndetje!
Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET)
<!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 -->
== Skeda - Burimi - Autori ==
Hi! Sorry to write in English.
Perhaps you could check the files on [[Speciale:RadhitSkedat/Planeti]] and add {{tl|Informacion}} and make sure there is a good source (Burimi) and author (Autori) and license template. Just like on [[:Skeda:Tefik Basha.jpg]].
For example [[:Skeda:Foto-p.jpg]] has no source, no author and no license. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 22 tetor 2022 11:18 (CEST)
: Hello again! I have made a notice on [[Wikipedia:Kuvendi#Cleaning_up_files]] about checking and fixing files.
: I have a question about the files you have uploaded with the license {{tl|GFDL-self}}. For example [[:Skeda:011.jpg]] and [[:Skeda:Lëvizja e popullsisë së vendbanimt Budzaj.png]]. GFDL is not a good license for files so would you be willing to relicense the files to either {{tl|PD-self}} or dual-license with {{tl|GFDL}} and {{tl|Cc-by-sa-4.0}}? If yes I can help you change the license. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 15 mars 2023 22:13 (CET)
::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], përshëndetje! Do të të ftoja t'i përgjigjeshe mesazhit më lartë pasi i referohet imazheve që ke ngarkuar kohë më parë. Kohët e fundit po bëjmë një pastrim duke fshirë gradualisht çdo imazh të ngarkuar në Wikipedia-n shqip dhe duke shpëtuar ç'të mundemi në Wikimedia Commons. Për çdo paqartësi mund të më thuash mua ose përdoruesit MGA73.<span id="Klein_Muçi:1686658400653:Përdoruesi_diskutimFTTCLNPlaneti" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 qershor 2023 14:13 (CEST)</span>
:::Përshëndetje. Kam problem me gjuhën angleze. Ka të tilla që i kam mngarkuar atëherë kur nuk kam ditë. Por, ka foto, që i kam bërë vet dhe nuk kam ditë me i licencu. Nëse mundesh të më ndihmosh mirë. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 13 qershor 2023 14:56 (CEST)
:::: Pershendetje perseri! Kam përkthyer me Google kështu që shpresoj ta kuptoni. Ju jeni i vetmi që mund t'i lejoni të tjerët të përdorin fotot/grafikët tuaj. Licenca specifikon kushtet për atë që ju lejoni. Nëse mund të pajtoheni me https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:Cc-by-sa-4.0?uselang=sq, atëherë thjesht mund të përgjigjeni se i publikoni fotot/grafikët sipas kushteve të cc-by-sa-4.0.
:::: [Hello again! I translated with Google so I hope you understand. You are the only one that can allow other to use your photos/graphs. The license specifies the terms for what you allow. If you can agree to https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:Cc-by-sa-4.0?uselang=sqthen you can just reply that you release the photos/graphs under the terms of cc-by-sa-4.0.] --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 16 qershor 2023 21:45 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], përshëndetje! Praktikisht duhet thjesht të japësh aprovimin me shkrim te pyetja e mësipërme që pranon të vendoset licensa e përmendur dhe do të merret përdoruesi MGA73. Licensa e mësipërme lejon gjithkënd t'i përdorë fotografitë e tua për sa kohë përmend autorësinë e tyre; Është një nga licensat e zakonshme të Wikipedia-s.<span id="Klein_Muçi:1687118031878:Përdoruesi_diskutimFTTCLNPlaneti" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 qershor 2023 21:53 (CEST)</span>
::::Aprovoj te perdoret licenca sipas kushteve të cc-by-sa-4.0. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 28 qershor 2023 00:20 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], faleminderit!
:::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], they have given their verbal consent for the license. I suppose this will be enough now? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 qershor 2023 02:55 (CEST)
::::::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], faleminderit! @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] Yes I will add cc-by-sa-4.0. with my bot. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 28 qershor 2023 07:24 (CEST)
:::::::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], të lutem, mund të shikosh pak fotografitë e fundit e mbetura te kjo kategori [[:Kategoria:Files uploaded by Planeti|Files uploaded by Planeti]] (14 gjithsej) dhe të vendosësh burimin/autorin për to te secila prej tyre? Besoj se janë veprimet e fundit që na duhen nga ana jote dhe më pas mund të vazhdojmë me fotografitë e përdoruesve të tjerë. {{smiley|:-)}}<span id="Klein_Muçi:1687945364476:Përdoruesi_diskutimFTTCLNPlaneti" class="FTTCmt">— [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 qershor 2023 11:42 (CEST)</span>
::::::::Përshëndetje, këto duhet grisur. Janë foto kur kam ngarkuar në fillim, kështu që ato me vlerë janë ngarkuar tashmë ashtu si duhet. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 28 qershor 2023 15:53 (CEST)
:::::::::Në rregull atëherë. Faleminderit për bashkëpunimin!<span id="Klein_Muçi:1687969810999:Përdoruesi_diskutimFTTCLNPlaneti" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 qershor 2023 18:30 (CEST)</span>
== [[Ermonela Valikaj]] dhe/и [[Ermonela Felaj]] ==
Përshëndetje!/Здраво!
Mund ta fshini artikullin [[Ermonela Felaj]]? Artikulli ka të bëjë [[Ermonela Valikaj]] (njëjti person).
Можете ли да обришете чланак [[Ermonela Felaj]]? Чланак је о [[Ermonela Valikaj]] (то је иста особа). [[Përdoruesi:Rhodesian05|Rhodesian05]] ([[Përdoruesi diskutim:Rhodesian05|diskutimet]]) 16 nëntor 2022 19:51 (CET)
== Moving a certain page to a different title ==
Can you please move the page "[[Wikipedia:Shtete Sovrane]]" to "[[Lista e shteteve]]"?
Ju lutem mund ta zhvendosni faqen "[[Wikipedia:Shtete Sovrane]]" në "[[Lista e shteteve]]"? [[Përdoruesi:PK2|PK2]] ([[Përdoruesi diskutim:PK2|diskutimet]]) 26 nëntor 2022 04:07 (CET)
== Artikuj qe mungon ==
Përshëndetje, ju bëni artikuj të mirë. Dëshironi të krijoni artikuj [[shakaja]] ([[:en:joke]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]), [[dyshek]] ([[:en:Mattress]]), [[kati]] ([[:en:Storey]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Tokad]] ([[:en:Tokat]]), [[Samsuni]] ([[:en:Samsun]]), [[Adapazari]] ([[:en:Adapazarı]]), [[Sinopi]] ([[:en:Sinop]]), [[Artvini]] ([[:en:Artvin]]), [[Partia Socialiste e Serbisë]] ([[:en:Socialist Party of Serbia]]), [[Partia Përparimtare Serbe]] ([[:en:Serbian Progressive Party]]), [[Qeveria jugosllave në mërgim]] ([[:en:Yugoslav government-in-exile]]), [[el-Xhezeriu]] ([[:en:al-Jazari]]), [[Cvetko Veljkoviq]] ([[:en:Cvetko Veljković]]), [[Miodrag Krivokapiq]] ([[:en:Miodrag Krivokapić (actor)]]), [[Xhamia e Kalluçës]] ([[:en:Kaloutsiani Mosque]]), [[Xhamia e Veli Pashës]] ([[:en:Veli Pasha Mosque (Ioannina)]]), [[Xhamia Roka]] ([[:en:Rokka Mosque]]), [[Xhamia e Fejzullahut]] ([[:en:Feyzullah Mosque]]), [[Xhamia e Faik Pashës]] ([[:en:Faik Pasha Mosque]]), [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]] ([[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]]), [[Xhamia Kurshumli]] ([[:en:Kursum Mosque, Kastoria]]), [[Xhamia e Re (Vodenë)]] ([[:en:Yeni Mosque, Edessa]]), [[Xhamia e Muharrem Pashës]] ([[:en:Elassona Mosque]]), [[Xhamia e Bajraklisë]] ([[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Re (Larisa)]] ([[:en:Yeni Mosque, Larissa]]) dhe [[Xhamia e Partenonit]] ([[:en:Parthenon mosque]]) duke i përkthyer nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:F420:B81F:D5ED:8221|2A02:3102:6A55:FF8D:F420:B81F:D5ED:8221]] 30 janar 2023 23:39 (CET)
== Translation request ==
Hello.
Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Albanian Wikipedia?
Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 6 qershor 2023 23:55 (CEST)
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Dear Wikimedian,
You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process.
This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.
The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 3 maj 2024 00:54 (CEST)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 -->
== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==
Hi everyone,
We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.
This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options.
''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''
Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']
Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 -->
== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==
Hi everyone,
During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.
I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 -->
== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==
Hi everyone,
We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.
The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').
If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.
[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 29 maj 2025 13:17 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 -->
== Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi ==
Përshëndetje [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren e re për ruajtjen e statusit të administratorëve]] të miratuar në korrik 2025 pas një diskutimi komunitar.
Sipas kësaj rregulloreje, një administrator konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br>
'''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2024 deri më 1 qershor 2025.''' <br>
'''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br>
Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 15 gusht 2025 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br>
Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 02:46 (CEST)
:Përshëndetje.Sot kuptova për regulloren e re. Nuk ka kurgjë të keqe. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 5 gusht 2025 18:50 (CEST)
== Growth features - Mentorship and Community updates ==
Hi everyone,
Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).
You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.
CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.
We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.
If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].
--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 16 korrik 2025 14:28 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 -->
== Mirënjohje ==
{{Service plaque|Administrator|2008–2025}}
Të falenderojmë për kontributet tua si Administrator për 16 vite, 8 muaj e 2 ditë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 shtator 2025 11:52 (CEST)
:Faleminderes. Respekt. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 19 nëntor 2025 07:44 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Behide Hasanaj]]'' ==
Përshëndetje, Planeti!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2873172|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Behide Hasanaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202025,%2021:17)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2025 22:17 (CET)
== Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" ==
Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.
The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.
The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.
If you have any questions, please contact me. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 19 nëntor 2025 14:44 (CET) (on behalf of the CEE Hub)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 -->
== Aktiviteti i kontrolluesve ==
:Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve.
:Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores.
:Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren.
:Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët.
:Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:19 (CET)
== Translation request ==
Hello, Planeti.
Can you translate and upload the articles [[:en:Bazardüzü]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Albanian Wikipedia?
Yours sincerely, [[Përdoruesi:Kurcke|Kurcke]] ([[Përdoruesi diskutim:Kurcke|diskutimet]]) 8 mars 2026 14:55 (CET)
:I'm sorry, I can't. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 8 mars 2026 15:59 (CET)
::I understand. Thank you for the reply. [[Përdoruesi:Kurcke|Kurcke]] ([[Përdoruesi diskutim:Kurcke|diskutimet]]) 8 mars 2026 18:18 (CET)
== Një faqe që ke krijuar është nominuar për grisje të shpejtë ==
Përshëndetje! Unë kuptova që faqja [[Gani Gashi]] ka mbetur pa redaktime të mirëfillta që prej 2009-ës (redaktimet që atëherë kanë qenë o vandalizëm, kozmetike apo shumë të imëta). Dua ta bëj me dije që për shkak të mungesës së burimeve rreth temës në përgjithësi, e kam nominuar për grisje të shpejtë. Nëse nuk je dakord dhe mendon që faqja duhet të qëndrojë, të ftoj të kundërshtosh duke hapur një temë tek faqja e diskutimit [[Diskutim:Gani Gashi]]. Ta kesh parasysh që nëse faqja veç është grisur derisa e ke lexuar mesazhin, mund të kërkosh ndihmë prej administratorit grisës. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 8 prill 2026 00:54 (CEST)
aeftokb1hznpstkacu3rt3optok2loi
2939378
2939377
2026-04-07T22:55:03Z
Fallbackintoreality
102113
/* Një faqe që ke krijuar është nominuar për grisje të shpejtë */
2939378
wikitext
text/x-wiki
{{ArkiviShko}}
== 3x Hapa për portale të reja të qyteteve-hapsirave ==
# kopjo [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Shkupi&action=edit këtë përmbajtje] dhe fute në [[Portal:Presheva]]
# shtype dëftimin në të kuqe [[Portal:Presheva/box-header]] dhe aty fute [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Shkupi/box-header&action=edit këtë përmbajtjen]
# shtype dëftmin në të kuqe [[Portal:Presheva/box-footer]] dhe aty fute [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Shkupi/box-footer&action=edit këtë përmbajtje]
Pastaj vazhdojë--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 3 Prill 2009 08:53 (CEST)
== Alo, cigër-xërrr ==
[[Përdoruesi diskutim:Dan#Ndihmë|Alo, cigër-xërrr]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 3 Prill 2009 10:34 (CEST)
== Urime ==
Urime Festa e Allfabetit --[[Speciale:Kontributet/77.28.232.199|77.28.232.199]] 22 nëntor 2012 22:02 (CET)
== Ai i bjen ==
Ai bjen [[Prekazi]] në Rajonin e [[Prizrenit]]?--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 9 Prill 2009 14:17 (CEST)
* Jo.Në regjionin e Mitrovicës [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 9 Prill 2009 14:38 (CEST)
==Request for help==
Please help translate [[Phong Nha-Ke Bang]]. Thank you very much.[[Speciale:Kontributet/123.23.168.207|123.23.168.207]] 10 Maj 2009 12:04 (CEST)
* Nuk mund te kete artikull : Orgjina e Allahut, Kush ka te drejte te shkruaja per origjinen e Allahut. Allahu na rujat nga te keqijat.
== Deletion of Kosovo-related articles on English Wikipedia ==
Hi! I'm here to inform you. There are some deletion nominations on Kosovo-related articles. Maybe you want to vote for saving them from deletion. Check these links if you want. Thanks! [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Kosovan%E2%80%93Peruvian_relations][http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Kosovan%E2%80%93Maltese_relations][http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Kosovan%E2%80%93Luxembourgian_relations][http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Comorian%E2%80%93Kosovan_relations] --<span style="border: 2px black solid; background-color: black;">[[User:Turkish Flame|<b style="font-family:Comic Sans MS; color:lime;">Turkish Flame</b>]] [[User talk:Turkish Flame|<sup style="font-family:Comic Sans MS; color:lime;"><u>☎</u></sup>]]</span> 23 Maj 2009 17:47 (CEST)
== pershendetje ==
ju kisha lutur te ja jipni nje shikim kesaj [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kunder_Menyres_Arbitrare] dhe te vlersoni edhe ju kete shkelje arbitrare. Tung--[[Përdoruesi:Niki007|Niki007]] 30 Qershor 2009 14:37 (CEST)
== Invite to work on the SFK09 ==
Hello
We are working on creating a workgroup for wikimedia kosovo
http://sfk2009.ning.com/group/wikimediakosova
and have an event on august 29/30 in Prishtina.
We would like to invite you to come.
http://www.kosovasoftwarefreedom.org/index.php/sfk09/call-for-papers.html
Thanks,
mike
—[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 9 Korrik 2009 11:58 (CEST)
Ju lutem, jepni kontributin ose vërejtjet tuaja lidhur me përsosjen e artikullin për [[Kosovë]]n!--[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 12 Korrik 2009 01:32 (CEST)
:Flm shume! Ju lutem shenoni edhe referencat. Jam momentalisht jashte vendin dhe nuk kam botime rreth gjeografise se Kosoves. Ashtu edhe historia ishte njohuri personale, per te cilat po kerkojne artikuj ne internet (vetem sa per ta mbeshtetur ate qe po shkruaj).--[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 12 Korrik 2009 01:41 (CEST)
== Portugalisht ==
Sorry to bother you but I can't find your Beer Parlour...
I have a doubt regarding how is the word Portuguese in Albanian.
I found the word "portugalisht" but I don't know if it's written with capital letter or not.
And what are the exact meaning for this word? the language? the person born in Portugal? something related to Portugal?
Thanks for your help, [[Përdoruesi:Malafaya|Malafaya]] 6 Shtator 2009 15:02 (CEST)
== Ndihmë ==
Mund të më ndihmosh ta krijoj kategorinë [[:category:homoseksualë]]? --[[Speciale:Kontributet/213.149.99.19|213.149.99.19]] 11 Tetor 2009 18:28 (CEST)
: Sigurisht se jo. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 11 Tetor 2009 18:35 (CEST)
::Kështu silleni ju me antarë të rinj këndej pari? --[[Speciale:Kontributet/213.149.99.19|213.149.99.19]] 11 Tetor 2009 18:35 (CEST)
::: Nuk kam lidhje une ta dhe as nuk di me te ndihmu. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 11 Tetor 2009 18:37 (CEST)
::::Nuk po them unë se ti ke lidhje me ta, por më nevojitet ta krijoj këtë kategori. Dhe mendoj se si administrator, ndër gjërat e para që ke ditur t'i bësh është pikërisht hapja e kategorive. Prandaj të lutem më ndihmo. --[[Speciale:Kontributet/213.149.99.19|213.149.99.19]] 11 Tetor 2009 18:40 (CEST)
:::::Un po pres... --[[Përdoruesi:Shpat kasapi|Shpat kasapi]] 15 Tetor 2009 12:28 (CEST)
::::::Un ende po pres... --[[Përdoruesi:Shpat kasapi|Shpat kasapi]] 21 Tetor 2009 12:47 (CEST)
== Translation ==
Hello dear Planeti,
I need a little help by translation. Can you please translate the next text into your language and put it [[:sr:Википедија:Језичке кутијице/Sr-0#sq: Shqip|here]]?:
Text (original - Serbian cyrillic):
* Уколико желите да пронађете кориснике који причају албански, претражите [[:Категорија:Корисник sq]]. За остале језике, проверите [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* Уколико сте регистрован корисник на Српској Википедији а не разумете српски, молимо вас додајте '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' на вашу корисничку страницу. Ова порука гласи - на српском - да не разумете српски језик, тако да ће остали корисници бити обавештени о томе.
Text (original - Serbian latin):
* Ukoliko želite da pronađete korisnike koji pričaju albanski, pretražite [[:Категорија:Корисник sq]]. Za ostale jezike, proverite [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* Ukoliko ste registrovan korisnik na Srpskoj Vikipediji, a ne razumete srpski, molimo vas dodajte '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' na vašu korisničku stranicu. Ova poruka glasi - na srpskom - da ne razumete srpski jezik, tako da će ostali korisnici biti obavešteni o tome.
Text (version on English):
* If you want to find people who can speak Albaian, browse [[:Категорија:Корисник sq]]. For other languages, check out [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* If you are a registered user in Serbian Wikipedia but do not understand Serbian, please add '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' to your user page. This message says - in Serbian - that you do not understand Serbian, so the other users will be informed.
Thanks and regards,
--[[:sr:Корисник:FriedrickMILBarbarossa|FriedrickMILBarbarossa]] • [[:sr:Разговор са корисником:FriedrickMILBarbarossa|talk]] • 19 Tetor 2009 12:10 (CEST)
: Izvini za pisanje na engleskom, mislio sam da znaš da govoriš engleski jezik.
:Pitao sam te da li možeš da prevedeš jedan tekst na albanski jezik i da ga staviš na stranicu "[[:sr:Википедија:Језичке кутијице/Sr-0|Википедија:Језичке кутијице/Sr]]" pod naslovom "[[:sr:Википедија:Језичке кутијице/Sr-0#sq: Shqip|sq: Shqip]]".
:Taj tekst imaš iznad iz prošle poruke koju sam ti ostavio. On služi da pomogne korisnicima koji se nalaze na Wikipediji na srpskom jeziku, a ne znaju srpski a govore albanski jezik.
Ako možeš da prevedeš taj tekst i da ga staviš [[:sr:Википедија:Језичке кутијице/Sr-0#sq: Shqip|ovde]], bilo bi super.
Daću ti ponovo tekst na ćirilici i na latinici, da ti bi pomoglo ako znaš samo jedno od ta dva pisma.
Tekst za prevod na albanski jezik:
Tekst (na srpskom jeziku - ćirilično pismo):
* Уколико желите да пронађете кориснике који причају албански, претражите [[:Категорија:Корисник sq]]. За остале језике, проверите [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* Уколико сте регистрован корисник на Српској Википедији а не разумете српски, молимо вас додајте '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' на вашу корисничку страницу. Ова порука гласи - на српском - да не разумете српски језик, тако да ће остали корисници бити обавештени о томе.
Tekst (na srpskom jeziku - latinično pismo):
* Ukoliko želite da pronađete korisnike koji pričaju albanski, pretražite [[:Категорија:Корисник sq]]. Za ostale jezike, proverite [[:Категорија:Језичке кутијице]].
* Ukoliko ste registrovan korisnik na Srpskoj Vikipediji, a ne razumete srpski, molimo vas dodajte '''<code><nowiki>{{user sr-0}}</nowiki></code>''' na vašu korisničku stranicu. Ova poruka glasi - na srpskom - da ne razumete srpski jezik, tako da će ostali korisnici biti obavešteni o tome.
Hvala ti za prevod i lep pozdrav,
--[[:sr:Корисник:FriedrickMILBarbarossa|FriedrickMILBarbarossa]] • [[:sr:Разговор са корисником:FriedrickMILBarbarossa|talk]] • 19 Tetor 2009 22:15 (CEST)
: Dobro si uradio. Samo sam dodao nekoliko <code><nowiki>[[]]</nowiki></code>.
Ej, hvala ti za prevod. [[File:Face-smile.svg|20px]] --[[:sr:Корисник:FriedrickMILBarbarossa|FriedrickMILBarbarossa]] • [[:sr:Разговор са корисником:FriedrickMILBarbarossa|talk]] • 20 Tetor 2009 11:07 (CEST)
:: Nema na čemu. Takođe. --[[:sr:Корисник:FriedrickMILBarbarossa|FriedrickMILBarbarossa]] • [[:sr:Разговор са корисником:FriedrickMILBarbarossa|talk]] • 20 Tetor 2009 11:44 (CEST)
==Pytje==
Tungjatjeta i nderuari Planeti,me respekt kam dëshir me u pyët përse në Qytetin Shkup kto Xhamia të përmenduna si monomente historike i kini gris kush u shty që i kini gris.Përshëndetje--pun pun nat e dit për me pa pak drit 3 Nëntor 2009 17:10 (CET)
: Nuk e kam te kjart per qka e keni fjalen as kush po me shkruan . Ju lutem prezentohuni.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 3 Nëntor 2009 19:33 (CET)
:Po un i shof në ( Shkupi ) Kto Xhamia jan:Xhamia e Mustaf Pashës edhe tjera, a kan qen foitografi ose jo un nuk e di por ashtë e shënuët se ju e kini gris. E tash nqoft se un jam gabim kërkoj falje që u kam bezdis por shum i due Xhamiat,monomentet,që e tregojnë Qytetin Shkup se si ka qen e si osht! Un jam Përdoruesi:Rizvan prej Gostivari Përshëndetje.--pun pun nat e dit për me pa pak drit 3 Nëntor 2009 20:20 (CET)
: Me respekt i nderuari Planeti po u pyës pse e kan shkrujt në kutizën Shqipëria, Feja e shqiptarit është Shqiptaria,unmendoj se nuk egziston një Fe e ashtushme, por n'qoft se duhet të shënohet Feja e popullit at her shqiptaria ka Musliman Sunnit edhe ortodoks Krishter, kërkoj falje n'qoft se u bezdisa Përdoruesi:Rizvan --pun pun nat e dit për me pa pak drit 10 Shkurt 2010 20:52 (CET) rizvan_alili_gv@hotmail.com
: Persendetje , Ke te drejte plotesisht, duhet permiresusr.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 11 Shkurt 2010 06:26 (CET)
== Teuta Krasniqi ==
Hello, Albania. I don't understand Your language at all, but in our Finnish Wikipedia is now a new article abaut the actor, as mentioned. Do You think the person is worth an article but You have still not get a proper type of article or is it so that the person is not worth mentioning in Encyclopaedia. You have removed [[Teuta Krasniqi]] several times and I decide to ask You. With friendship an tolerance and greetings from Finland --[[Përdoruesi:Höyhens|Höyhens]] 19 Nëntor 2009 18:11 (CET)
:You have to apologize to you. You can edit the article Teuta Krasniqi, I will correspond help for editing. Thank you for your understanding. And you apologize [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 19 Nëntor 2009 19:24 (CET)
::OK. Is she Albanian or Kosovan, do You know her birth place or date. --[[Përdoruesi:Höyhens|Höyhens]] 19 Nëntor 2009 22:43 (CET)
::: Teuta Krasniqi is a Kosovar [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 20 Nëntor 2009 06:26 (CET)
== Gustav Frëding ==
A mundesh me be gjuhen korrekte ne artikulln tim [[Gustav Frëding]]? Pershendetje --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 18 Dhjetor 2009 07:49 (CET)
* Hello. Will try.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 18 Dhjetor 2009 09:34 (CET)
::Shiko edhe këtë: [[Erik Johan Stagnelius]] --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 21 Dhjetor 2009 12:45 (CET)
== Tung plAnet ==
TEMA E DiSKUTIMiT ESHTE MBI TeMEN sElAMi kURtESHI, NUK JAm I PAJTImiT QE TI FShINI ShENiMeT QE Po I REDAKTOI TEK SElAmI kUrTeShI, KAM LeXUAR EDhe RREGuLLOrEn PJESERISHT , PaSI QE DiHET QE KJo ESHtE ENCiKLPEDI E LIRE DHE MUND TE FUTeT QDO FoRME E INFORMiMIT. jU LUTeM MOS I FShiNi, NUK JU PENGOJNE. dHE NUK PAJToHEM Me kETE QE Po I FShINI . wIKIPEDIa ENCiKLOPEDI E LIRE.
== FYI ==
Hi Planeti, may I draw your attention to the contributions of [[Speciale:Kontributet/Rildo94|this user]]? I have a feeling he is not very familiar with what Wikipedia is. Regards, [[Përdoruesi:Wutsje|Wutsje]] 21 Janar 2010 19:56 (CET)
:Entschuldiging, ich sehe erst jetzt dass Sie kein Englisch sprechen. Daher nochmal auf Deutsch: darf ich Ihre Aufmerksamkeit bitten auf die Beiträge [[Speciale:Kontributet/Rildo94|dieses Benutzers]]? Ich glaube, daß er nicht besonders gut versteht was Wikipedia ist (''"Kam një projekt në shkollë dhe me duhet ta bej këtë vetëm për 4 ditë."''). Mit freundlichen Grüßen, [[Përdoruesi:Wutsje|Wutsje]] 22 Janar 2010 17:26 (CET)
== Fshi? ==
Këto artikulla biografike është kurrëfare me informacion. Synimi im është të ndryshoj këto me kuantitet dhe kualitet. Kam pra një pyetje, a mundëm të fshi keto artikulla që është afër jo ekzistente dhe unë rikrijoj këto por më shumë informarcion para dy javësh?:
*[[Oscar Levertin]]
*[[August Strindberg]]
*[[Gerda Antti]]
*[[Gunder Andersson]]
*[[Hilma Angered Strandberg]]
*[[Lars Andersson]]
*[[Lars Ardelius]]
*[[Sivar Arnér]]
*[[Thomas Tidholm]]
*[[Astrid Lindgren]]
--[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 8 Shkurt 2010 09:40 (CET)
*Pershendetje. Nuk ban me i fshi , por ti mundesh me i plotesu me informacione. nese artikulli eshte i filluar nga dikush duhet te vazhdihet , te plotesohet . Pune te mbare. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 8 Shkurt 2010 09:45 (CET)
::OK. Vëq një mendim e kam, sepse kam shumë vjet përvojë për enciklopedia dhe principi im është së artikulla pa ”masa dhe pesha” që është afër jo ekzistente duhet më heq për shkak ”në frymë jo enciklopedike” dhe pasi unë premtoj të rikrijoj këto por me shumë informarcion është një arsyje e fortë të heq këto. Përshëndetje! --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 8 Shkurt 2010 10:02 (CET)
== pikëpamja e juve ==
Qysh duket përdorimi im ne gjuhës shqipe ne kontributet time? --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 9 Shkurt 2010 13:27 (CET)
: Pershendetje. Une ne fillim nuk e kam dit se nuk e keni gjuhe amtare. Mendoj se je shum ne nivel . Te lumte.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 9 Shkurt 2010 19:22 (CET)
== SUL -> Asr ==
Hello.
I am the owner of the SUL account {{Softredirect|:fr:User:Asr}}, and wish to finish the SUL process. There is an Asr account there, and I would be really pleased if you were able to renaming it, so I would be able to unify my accounts and own the SUL on every interwiki.
Please notice that I've created an account ''asr_temporary'', linked with the ''asr'', as displayed on the french user page.
Thanks in advance. [[Përdoruesi:Asr temporary|Asr temporary]] 2 Mars 2010 23:08 (CET)
== [[Përdoruesi:Adventus/Shkrimtarë suedezë]] ==
Nuk um nevoitet aspak kjo listë tashti, a mundesh me heq? --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 3 Prill 2010 16:00 (CEST)
== Pozdrav ==
Mozes li pogledati doprinose [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Prometheu&action=history ovog] korisnika. Radi se o povredi autorskih prava kao sto je [[User:NuclearWarfare]] naveo [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim:Faqja_Kryesore&oldid=740226#User_creating_copyright_violations ovdje]. Pozdrav --[[Përdoruesi:WizardOfOz|WizardOfOz]] 18 Prill 2010 18:55 (CEST)
== [[En dåres försvarstal]] ==
A keni ju mundësi me ndrysho këtë titull ''The Confession of a Fool'' nga anglishtja në shqip? Ju falemnderit përpara për ndihmën tuaj! Përshëndetje! --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 9 Maj 2010 15:53 (CEST)
*Nuk jam i sigurt , por nga perkthimi ne Geoogle duhet te jete '''''Rrëfim i një budallai'''''. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 9 Maj 2010 16:00 (CEST)
::Suedisht është ''fjalë mbrojtje i një budallai'' nëse mos më tradhton njohuritë bazë e im në gjuhën shqipe. --[[Përdoruesi:Adventus|Adventus]] 9 Maj 2010 16:11 (CEST)
:: Kam te drejte, ashtu duhet te jete.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 9 Maj 2010 16:15 (CEST)
== Pozdrav! ==
Ma, ne brini, šalim se! Baš me briga da se ja dokazujem ko sam na Albanskoj wiki?! Nemam druga posla! Evo, da ne bude frke, obrisaću par stvari! Ne sekiraj se! :) Hvala, sve najbolje! --[[Përdoruesi:Tadija|Tadija]] 11 Maj 2010 21:10 (CEST)
== request of translation for [[Mérida (Venezuela)]], and [[en:Feria del Sol (Mérida)]] in Albanian thank you in advance♥--[[Përdoruesi:Lodewijk Vadacchino|Lodewijk Vadacchino]] 13 Maj 2010 07:13 (CEST) ==
Good Evening to you, Greeting from Calabria and from Venezuela, write you, if kindly you could improve the article of Mérida in Albanian, on the base of the English or German.... and if kindly you could translate also the Feria del Sol, festival typically of this Maravillouse City, that is receiving great international success. In Change I will translate you in Italian, Spanish and other Italian dialects on Wikipedia, an article of your interest, I deal me with biographies, history, some religion and geography, and other gendres. I am sure that we will find us in full accord. In a wait him of one certain answer of yours I thank you in advance of true heart♥♥♥.Thanks So Much♥--[[Përdoruesi:Lodewijk Vadacchino|Lodewijk Vadacchino]] 13 Maj 2010 07:13 (CEST)
==Pershendetje==
Jeni i ftuar te votoni ne [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Votimi_per_bllokim].--[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 23 Qershor 2010 13:40 (CEST)
*Gëzuar Muajin e Madhërishëm të Ramazanit.--pun pun nat e dit për me pa pak drit 11 Gusht 2010 18:32 (CEST)
* Ju faleminderit, gjithashtu i nderuar.
== Artikuj per grisje ==
Kam hapur nje votim [[Wikipedia:Vota_për_grisje#Artikuj_per_grisje|ketu]], votoni dhe komentoni per artikujt te cilet i kam kandiduar per grisje.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 15 Korrik 2010 23:56 (CEST)
== [[Lista e qyteteve që kan mbi një milion banor]] ==
Pershendetje Planeti, janë do gabime me stampa në atikull, a mundesh me korrigju. Falimenderit --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 15 Gusht 2010 18:23 (CEST)
* Tamn puna pse jo veq puno te faleminderit.
== Tung ==
Cfare problem kanë keto artikuj? Sasia e elektricitetit dhe Temperatura. --[[Përdoruesi:Rissa|Rissa]] 16 Gusht 2010 20:00 (CEST)
* Kontrolloje do të shohesh, por ska lidhje e rregullon ndokush qe e sheh.. duhet te jem te durueshem.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 16 Gusht 2010 20:05 (CEST)
== Ćao ==
Pozdrav! Reci mi, ko može da mi promeni ime? Menjam globalno...
Tadija - WhiteWriter
Možeš li da nekog obavestiš o tome? Unapred hvala! --[[Përdoruesi:Tadija|Tadija]] 1 Shtator 2010 20:28 (CEST)
== Resurset ekologjike tek Gjilani ==
Desha te diskutoj per resurset ekologjike tek faqja gjilani qe mos te fshin apo te ndryshohen por vetem te shtohe informacione te reja nga Perdoruesi Planeti ju lutem burimet jane shum te sakta.
* pershendetje , duhet cekur burimet, snuk jane te sakta.'''Temperaturat më të larta të ajrit, janë deri 35 C, ndërsa më të ulëta 1-2.5 C.''' ku i ke marr keto te dhena.Nuk mundet te jete ashtu .si mund te jete temp. minimale 1-2.5 kjo ska mundesi.
Shiko [[Anamorava]], artikullin per Klimen.
[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 5 Shtator 2010 17:37 (CEST)
== Vandalism on sq.wikipedia ==
Please see [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Vandalism_on_sq.wikipedia]. Thanks for your comments. -- [[Përdoruesi:Quentinv57|Quentinv57]] 30 Tetor 2010 17:15 (CEST)
:I did not quite clear on what is the word. I think that should help us. Thanks.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 30 Tetor 2010 18:12 (CEST)
::I don't understant what you mean... Are you speaking about my proposal concerning Global Sysops, or about Mikullovci's one concerning FlaggedRevs extension ? Please comment on [[Wikipedia:Kuvendi]]. -- [[Përdoruesi:Quentinv57|Quentinv57]] 1 Nëntor 2010 20:24 (CET)
== Sulejman Tihiç ==
http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Sulejman_Tihi%C3%A7&action=historysubmit&diff=868112&oldid=434227
Cili është gabimi imë ?
--[[Përdoruesi:AXRL|AXRL]] 10 Dhjetor 2010 19:19 (CET)
* Pershendetje
Ke shkruar citoj: Tihiçi ishte anëtar i parlamentit të [[Serbia|Republikës e Serbisë]] nga 1996 deri më 2002, Ka dallim ne mes Rep. Srpska dhe rep. e Serbisë. Rep. srpska eshte etnitet i shtetit te B dhe H. ndersa Rep e Serbise seshte shtet tjeter. --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 11 Dhjetor 2010 12:22 (CET)
== Mustafa Kemal Atatürk was never albanian! ==
watch this
http://www.youtube.com/watch?v=3vOvaHyE4To
Atatürk's family tree
http://www.kanalkultur.com/yolalevi/...r/aleviata.jpg
Yörük Turkmen in Balkan
http://balkanpazar.org/yorukler.asp
His ancestors were Turcomans of Karaman who were settled into the Balkans in order to increase the numbers of Turkics in the region.
Profesori turk Enver Behnam Shapolyo shkruan: "Për gjyshërit e Ataturkut kisha pyetur një shok shkolle të Ataturkut, që ka qenë deputet, i quajtur Haxhi Mehmeti. Ai më tha: -Gjyshërit e Ataturkut janë nga komuna e Dibrës, Koxhshëk, të cilët kishin ardhur nga Konja e Anadollit dhe flisnin turqisht, për këtë shkak quheshin edhe "konjarë"...
Mustafa was born as the son of Mr and Mrs Ali Rıza Efendi Turkish and Zübeyde Hanım in Salonika, which was then a part of the Ottoman Empire. It was also home to various peoples in the cosmopolitan Muslims with Jews and Christians lived together peacefully mainly. Mustafa's paternal grandfather, Kızıl Hafız Ahmed was one of the Yörük Türkmen. His mother was the daughter of an old peasant, originally from Konya, Karaman-derived family of the little town Langasa (now Langadas) in Thessaloniki. The parents were married 1871,
"Efendiler, benim atalarım Anadolu'dan Rumeli'ye gelmiş Yörük Türkmenler'dendir "
M.Kemal Atatürk
"Gentlemen, my ancestors came from Anatolia to Rumelia is from the Turkmen Yörük "
M. Kemal Ataturk
and according to Falih Rıfkı Atay, Ali Rıza's roots have come from Söke in Aydın Province.[13][14] His mother Zübeyde is thought to be of Turkish[10][11] and according to Şevket Süreyya Aydemir, her roots have come from Turkoman (Türkmen) and in his family, there was roumor that they have come of Yörük.[15]
== Votimi ==
Ju lutem a të merrni pjesë tek [[Diskutim:Shqipëria#Kutia e re|votimi]] për një Kuti e re për artikullin [[Shqipëria]]. --[[Përdoruesi:Tfts|Tfts]] 9 Janar 2011 19:24 (CET)
:Prap një [[Wikipedia:Administruesit/kandidimet#Tfts|votim]] :) --[[Përdoruesi:Tfts|Tfts]] · [[Përdoruesi diskutim:Tfts|diskuto]] 12 qershor 2011 14:28 (CEST)
::Ju lutem votoni edhe [[n:Wikilajme:Administruesit#Olsi|këtu]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|Diskuto]]) 26 qershor 2011 17:56 (CEST)
:Shiko këtë: [[Diskutim:Faqja kryesore/Votimiet]]. -- [[Përdoruesi:Tfts|'''Tfts''']] · ([[Përdoruesi diskutim:Tfts|Diskutim]]) 18 korrik 2011 19:34 (CEST)
== Selam ==
Imao bih jednu molbu: da li bi mi mogao prevesti [http://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards/elections_2011/statements/WizardOfOz ovo] ako imas vremena? Odgovori mi na meti ili bs.wiki. Hvala. --[[Përdoruesi:WizardOfOz|WizardOfOz]] 29 Janar 2011 22:02 (CET)
== Hiding request ==
Hi ! I'm sorry but I couldn't find (if there's one), the page of the sysop requests, so I ask you, as I saw that you're one of the active sysops on sq.wikipedia… Can you please hide the copyvio added by the IP 79.106.7.59 in [[Energjia diellore|this article]] ? Regards, [[Përdoruesi:Toto Azéro|Toto Azéro]] 6 qershor 2011 20:31 (CEST)
Hello. I do not know if I have understood, I think so and that everything now is ok.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 7 qershor 2011 06:36 (CEST)
Listen
:In fact, [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Energjia_diellore&diff=963349&oldid=963146 you've just deleted an external link]… But it wasn't what I was talking about ! I was talking about hiding revisions in which the copyvio are present (i.e. these 3 revisions : [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Energjia_diellore&oldid=963139], [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Energjia_diellore&oldid=963143], [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Energjia_diellore&oldid=963145]). ;-) However I dunno the policy of sq.wikipedia : I think that copyvios have to be hidden, but I may be wrong ! ;-) Regards, [[Përdoruesi:Toto Azéro|Toto Azéro]] 7 qershor 2011 17:57 (CEST)
entogjeneza= ktheje se do ta mbaroj une por ashtu mu nderpre ne mes!!
== Translations for next stewards elections ==
Hello, can you please help by translating [http://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards/elections_2011-2/Translation/CentralNotice#en those five short sentences] in [http://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards/elections_2011-2/Translation/CentralNotice#sq shqip] and others languages you master ?
Thanks by advance -- [[Përdoruesi:Quentinv57|Quentinv57]] 12 gusht 2011 16:06 (CEST)
== Block ==
([[Speciale:BllokoIP/INSINGLOFF|I hope you understand this]]) Hi, I have blocked [[User:INSINGLOFF]] for 1 day. Maybe you can [[Speciale:BllokoIP/INSINGLOFF|reblock and adapt the block length]], I didn't want to block infinity as a [[m:GS|global sysop]]. Thanks, [[Përdoruesi:Savh|Savh]] 28 gusht 2011 18:25 (CEST)
==Kerkese==
Ju lutem zotri pranojeni versioni e [[Brandon Lee]] i cila faqe eshte restauruar nga grisa.
== Rregullat ==
Do te desha te shihni pak [[Wikipedia:Kuvendi#Idet.C3.AB_dhe_temat_per_diskutim|kete thread]] qe kam hapur per nje projekt perkthimi te rregullave kryesore te wikit. Si administrator, mendova qe do ishit i interesuar. Ju ftoj te merrni pjese.[[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 22 nëntor 2011 17:49 (CET)
== [[Muamer Zukorliq]] ==
I added a picture of the article, writes that the pending changes and need someone to check them. Greeting! --[[Përdoruesi:Kolega2357|Kolega2357]] ([[Përdoruesi diskutim:Kolega2357|diskutimet]]) 19 qershor 2012 23:35 (CEST)
== Votimet per Wiki-projektin UEJL 2012 ==
Pershendetje perdorues te wikipedias,
Ne wikiprojektin e organizuar nga Wikimedia Maqedoni, Ministria e arsimit, dhe Universiteti i Europes Jug-Lindore ka perfunduar punimi i artikujve, jo aq i suksesshem sa pritej por shpresojme vitet e ardhshme te kontriboje me shume. Gjithsesi, ka nje kohe per tu votuar artikujt nga studentet dhe perdorues tjere te wikipedias, te votohet se cilet jane artikujt me te mire te punuar gjate ketij projekti. Secili perdorues ka te drejte te votoj 3 artikuj te ndryshem, dhe nese keni kohe shihni artikujt dhe vlersoni cilet jane me te mire.
:Wikiprojekt: [[Wikipedia:WikiProjekt UEJL 2012]]
:Votoni :[[Wikipedia:WikiProjekt_UEJL_2012#Votimi_p.C3.ABr_artikull_m.C3.AB_t.C3.AB_mir.C3.AB|Votimi për artikull më të mirë]]
--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 23 qershor 2012 11:28 (CEST)
== Selam Planeti ==
Imao bih jedno pitanje i trebala bi mi tvoja pomoc. Radi se o privatnoj stvari, tako da bi bilo dobro ako mi mozes poslati mail da ti se javim. Selam --[[Përdoruesi:WizardOfOz|WizardOfOz]] ([[Përdoruesi diskutim:WizardOfOz|diskutimet]]) 13 dhjetor 2012 21:05 (CET)
*alejkum selam .potrazime pod punom imenom i prezimenon na faceboc.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 16 dhjetor 2012 21:31 (CET)
* ili http://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:EmailP%C3%ABrdoruesit/Planeti.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 16 dhjetor 2012 21:34 (CET)
==Pse grisja==
* [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]]: Nese ekziston Artikulli Lugina e Presheves nuk ekziston ai"[[Kosove Lendore]] qe si emertim ekziston qysh para asaj qe per juve [[Lugina e Preshevës]]- Serbi jugore
Dhe ketu eshte qellim që lidhet me ate [[Shqipëri etike]]--6 janar 2013 11:10 (CET)
=== Rrjedha ===
* Thenks Yuar!--Gramos 27 dhjetor 2012 22:56 (CET)Gramos
Fshirja artikullit "Kosova lindore" nga [[Planeti]] pa paralajmerim eshte primitivizem dhe shlyerje nga faqja e historise ashtu siç e kanë fshi....hon e don!!!???
* Nje gje duhet ta kuptosh , se nuk mundet te krijohen dy artikuj te njejt, ti urdhero nese ke me shtu diqkashto, por jo dy artikuj te njejt.nuk shkon.Eshte artikulli [[Lugina e Preshevës]] dhe smund te kete artikull tjeter.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 janar 2013 11:15 (CET)
* Dhe një gjë duhet ta kesh te kjarte se nuk mundesh si perdorues me dy tri nofka perndryshe bllokohesh.Te paralajmerova se ktyu asgje nuk fshihet , gjithqka mbetet e shkruar.[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 janar 2013 11:34 (CET)
[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]].... ekziston vetem nje .. tjeter kush ashte me nofken [[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], nese aludon ne kete.. ju vazhdoni me te vjetren, nese nuk sheh nje diskontuitet ne levizje-- 6 janar 2013 11:39 (CET)
== Albanianp ==
Ju lutem mund të marrë mua për të kontrolluar automatik.
Une nuk boj vandalizm.
Tung--[[Përdoruesi:Albanianp|Albanianp]] ([[Përdoruesi diskutim:Albanianp|diskutimet]]) 10 janar 2013 20:53 (CET)
==Pajtohem==
--Koka11 25 janar 2013 00:06 (CET)
Je i mirëpritur...pershendetje!-- [[Wikipedia:Kontrolluesit|Kontrollues|Koka11]] 11 janar 2013 10:11 (CET)
==Njoftim==
[[Përdoruesi:Rrjedha]]... jam unë [[Biser Mehmeti]]... me nderime te gjitheve!-- 11 janar 2013 10:21 (CET)
== Stampat e datave po shkruhen për herë të dytë ==
Planet, më duket se po përsëritet krijimi i artikujve me stampat e datave. Një përdorues tjetër e ka bërë më përpara kalendarin e ngjarjeve. Krahaso njëherë artikullin [http://sq.wikipedia.org/wiki/Stampa:13_Shkurt '''1'''] me artikullin [http://sq.wikipedia.org/wiki/Stampa:13_shkurt '''2''']. Hidh një sy edhe tek [http://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Stampat_e_datave stampat e datave] Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 13 shkurt 2013 22:16 (CET)
*Ke te drejte, e rregullova te flm.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 13 shkurt 2013 22:24 (CET)
== Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] ==
Të lutem ndiqeni pak debatin tek Kuvendi(http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt![[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 shkurt 2013 00:01 (CET)
== Përdoruesi Hatake e pranon dhe vetë që shan të tjerët ==
[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim%3ALufta_Civile_1943-1944&diff=1294397&oldid=1294390 '''Këtu '''] mund të lexosh provën që vërteton se përdoruesi Hatake e pranon edhe vetë që shan të tjerët:
<pre><nowiki>
Versioni i 13 mars 2013 17:45 (redakto) (zhbëje)
Hatake (Diskuto | kontribute)
(U kthye versioni 1294390 i bërë nga Babagjysh (diskutimet) Sharja asht e imja, s'te perket ty te bash censuruesin ose jo.)
Ndryshimi më pas →
</nowiki></pre>
Pa kurfarë turpi ai shkruan tek përmbledhja e redaktimit fjalë ofenduese. Edhe kur të tjerët duan të përmirësojnë ndonjë artikull ai e kthen.
Ju lutem të bisedoni dhe me admina të tjerë, që të merren masa parandaluese ndaj veprimeve të tilla ordinere. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 13 mars 2013 20:12 (CET)
----
== Bllokoni përdoruesin Hatake ==
Bllokimi im dy ditë më parë ishte i drejtë dhe e pranoj që bëra gabim që u morra me të. Por sot ai filloi përsëri të shajë me paturpësinë më të madhe. Ju lutem merrni masa për bllokimin afatgjatë të përdoruesit Hatake. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 15 mars 2013 16:04 (CET)
* Nuk jam shum ne ngjarje, por me ua thene te drejten ky fakt po me iriton. Ne ashtu edhe pak jem duke punu, e tash po kemi edhe probleme ne mes vete. Kjo nuk na qon askund. Duhet te ju kushtoj pak me shum kohe dhe te shoh si eshte problemei. por sido qoft nuk eshte mire keshtu.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 16 mars 2013 00:42 (CET)
== Ftese per tek projekti [[WP:PV]] ==
[[Skeda:Noia 64 apps date pl 31.07.png|left|35px|link=Wikipedia:WikiProjekti Përvjetorët/pasqyra|Pasqyra]]
Përshëndetje Planeti, duke pare se je aktiv ne shtimin e përvejtoreve do te doja te te froja ne projektin e ri [[Wikipedia:WikiProjekti Përvjetorët]]. Qellimi eshte te krijojme pervjetore te rinj per çdo date sipas ketyre [[Wikipedia:WikiProjekti Përvjetorët/ndihmë|rregullave strikte]]. Ne qofte se deshiron te marresh pjese shenoje emrin tek [[Wikipedia:WikiProjekti Përvjetorët/pjesëmarrësit|pjesemarresit]]. Po qe se ke paqartesi, mjafton te me pyesesh. Pune te mbare!--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;"> Euriditi </span>]]''' 16 mars 2013 13:34 (CET)
*Po kam probleme teknike, me mungojne njohurritë, me ndihmo --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 23 mars 2013 16:10 (CET)
==The user 'Planeti' deleted the article "Origjina e Allahut" ''twice'' already under false pretexts.==
''Në gjuhën angleze'': I know you deleted the article "Origjina e Allahut". Why did you delete it? Biased much, kosovar? How dare you delete a page that exposes the origin of Islam. Are you afraid of the truth? I cited all my sources. Do not dare to delete it again, or else I will report you to Wikipedia! I have your IP address Kosovar MULSIM. By the way, you don't deserve my talking to you in Albanian. You are foreigner to me.
The article "Origjina e Allahut" exposed the ORIGIN of the word Allah ''' and''' the conception of the deity of Allah. CLEARLY, you are ashamed of the truth of the origin of Allah or else you would not have deleted the articel TWICE already.
''Hi please do the honourable thing and cancel your deletion of the page "Origjina e Allahut". I would not like to repeat myself''. {my initial request}
==Ndihmë
* sorry to have taken some more. rreguul title is not. There could be written about the origins of Allah, may Allah Emir ot, but any wise to the origins of Allah.
But only if it changes the title to: Origjina e emrit Allah Ok ?--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 1 korrik 2013 22:39 (CEST)
Origin of the Origin of Islam or Allah?--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 2 korrik 2013 00:14 (CEST)
** What the hell? No it's not ok. Listen to me very carefully. You do not get to decide what other people may write about. This is not kosovo for you. Here people should be allowed to express themselves freely. So, wait...the article "Allahu" is alright, but an article titled "Origjina e Allahut" is not? That is ridiculous. That does not make any sense. I have read the article titled "Allahu", it is actually ''not encyclopedia material'' because it is obviously biased; any one reading it can tell. Moreover, it is a closed site, so no one can make any correction on it. As long as Wikipedia Albania has people like you as Administrators, it will be untrustworthy and unworthy of people improving it or reading it. I just found out that you are an Administrator. You are a disgrace. Go create on your own Kosovo site and administer there. I for one, don't welcome you here. You don't even speak proper Albanian (nor English). My page on "Origjina e Allahut" had more citations then sentences! You are so apparently biased; it is ridiculous.
==Sa here ke grise kete Artikull "Origjina e Allahut"? Perse?==
Pse nuk le njerëzit të shkruajnë rreth çfarëdo duan. Nuk e kuptoj unë.
* Pershendetje, shum thjeshtë .Une mendoj se nuk mund te fliet per origjinen e Allahut, qofshim falë atij.Ndërsa nese mendon per origjinen e emrit Allah, atëhere eshte diqka tjeter. --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 3 korrik 2013 00:25 (CEST)
** A nëse dikush nga jashtë ke kishte lexuar këtë, çfarë mendon se mund të ndodhë? Si për shembull në faqen serbe ose greke.
A e kuptoni se çfarë përfaqësoni me këtë veprimin? Ju përgjërohem që rishqyrtoni atë deklaratë i fundit. A jeni administratori i vetmi në këtë faqe? Mund të flasim me administratori një tjetër, ju lutem? Cfarë është mendinimi i tyre rreth këtij temë? A të gjithë administratorët jane dakord me ty? Unë nuk doja të jetë i vrazhdë, por ju nuk po bëjnë vetes asnjë favor me këtë sjellje. Kjo krijon përshtypjen se kjo faqe ka informacion i njëanshëm në lidhje me temën e Islamit. Kjo është qartë një deklaratë e animit, që e bën kjo faqe dyshimtë, veçanërisht në sytë e të huajve.
Unë do t'ju lë në paqe. Por, unë do të doja që ju të dini se çfarë po bëni nuk duket e mirë...aspak.
Është e qartë për mua tani (ne atë rast). Por së paku, zhbllokoni ato përdoruesit që kanë bllokuar për shkak të kësaj.
* Pershendetje, se pari duhet te nenshkruheni si perdorues, e dyta , per perdorim te fjaleve te dyta dhe fyrjen e perdorueseve jane parapare masat, ndersa e treta une ekma hap diskutimin ne lidhje me kete teme, atje mund te inkuadrohen te jith jo vetem administratoret per te gjith perdoruesit, kisha me qene i knaqur nese kyqen edhe te tjeret ne diskutim, Mundohu me iu permbajt rregullave te Wikipedise.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 3 korrik 2013 08:13 (CEST)
== "[[Rosela Gjylbegu]]" review ==
Përshëndetje Planeti!
Nevojitet aprovim i ndryshimeve te dy viteve te fundit te artikulli ne fjale.
Meqe nuk e di cili administrator eshte aktiv, per cdo rast u shkrova te gjitheve.
Faleminderit,
--[[Përdoruesi:Namik|Namik]] ([[Përdoruesi diskutim:Namik|diskutimet]]) 29 prill 2014 11:21 (CEST)
* Pershendetje, veq urdheroni , kintribuoni,--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 29 prill 2014 12:52 (CEST)
:: Faleminderit! :)
:: --[[Përdoruesi:Namik|Namik]] ([[Përdoruesi diskutim:Namik|diskutimet]]) 29 prill 2014 16:55 (CEST)
== Grisje ==
Pershendetje Planeti! Ju lutem hidhjani nje sy kesaj kategorie: [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Faqe_p%C3%ABr_grisje Kategoria:Faqe për grisje]. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 21 Korrik 2014 00:02 (CEST)
== Some help ==
I can see that you're the only active administrator on the project, and I apologize for requesting this in English, but I discovered that an article I had been working on at en.wp is on sq.wp but it's in the Wikipedia space rather than the article space? [[Wikipedia:Altuna Sejdiu (Zogu)]] should be at [[Tuna]] or [[Altuna Sejdiu]] but it was moved and now it can't be moved back.[[Përdoruesi:Ryulong|Ryulong]] ([[Përdoruesi diskutim:Ryulong|diskutimet]]) 10 Shtator 2014 01:35 (CEST)]]
Hello, I think restored.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 10 Shtator 2014 06:25 (CEST)
: why is it still Wikpiedia: page and not regular article?--[[Përdoruesi:Ryulong|Ryulong]] ([[Përdoruesi diskutim:Ryulong|diskutimet]]) 11 Shtator 2014 08:19 (CEST)
Because there tore article: [[Altuna Sejdiu]]. --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 11 Shtator 2014 11:27 (CEST)
:The page that was [[Wikipedia:Altuna Sejdiu]] was the first page, so it should not have been deleted and it should be at [[Altuna Sejdiu]] or [[Tuna]] instead.--[[Përdoruesi:Ryulong|Ryulong]] ([[Përdoruesi diskutim:Ryulong|diskutimet]]) 11 Shtator 2014 22:56 (CEST)
:This is Google, so I apologize:
:Ju lutemi të rivendosur [[Wikipedia:Altuna Sejdiu]] dhe për të shkuar në [[Altuna Sejdiu]] sepse [[Wikipedia:Altuna Sejdiu]] ishte më i vjetër dhe tani [[Altuna Sejdiu]] është shkelur GDFL.—[[:en:User:Ryulong|<span style="color:blue;">Ryūlóng</span>]] ([[:en:User talk:Ryulong|<span style="color:Gold;">琉竜</span>]]) 11 Shtator 2014 23:08 (CEST)
: Mendoj se tash gjithqka është në rregull me artikullin [[Altuna Sejdiu]]--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 12 Shtator 2014 06:39 (CEST)
::Faleminderit.—[[:en:User:Ryulong|<span style="color:blue;">Ryūlóng</span>]] ([[:en:User talk:Ryulong|<span style="color:Gold;">琉竜</span>]]) 13 Shtator 2014 22:29 (CEST)
== {{int:right-upload}}, [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|{{int:uploadwizard}}]]? ==
[[Image:Commons-logo.svg|right|100px|alt=Wikimedia Commons logo]]
Hello! Sorry for writing in English. As you're an administrator here, please check the message I left on [[MediaWiki talk:Licenses]] and the village pump. Thanks, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 18 Shtator 2014 21:22 (CEST)
<!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=9923284 -->
== Copyright violation ==
Hi, and apologies for the english,
[[:Skeda:Lavdrim.jpg]] appears to be a clear copyright violation; [https://www.google.co.uk/search?tbs=sbi:AMhZZiviHgu-U2wifrtl5kNAz7WQeyu9Sey7NtQamPrt1v3enemO8sJlwFaq9dW0k8B6hd6IWOebu4clRuLhn8KLinR1gCBo8L9Qx0rgTwGvI04UqGZdwzbKLk0a11omCW-5BrGa4OHrK4lmFaqQIM3L2XDrh4ENEAjlrFU1VbU_1M5dXtpuDV8kGSu8mHpKkW-lzCNJzCd-MNUkYdn_1kYY4kqDONMGsqh6YuWT4UOK1jDBI04ysnGDjSjYtUbOuSp3-1JkI61BhiRHO0z6dRc7QLG0KOlIfu9M7llNfUYGw1F42P6lBnJxm1rReamQGllxB7-K803Sbm--k5D-mHCqJtujtCqYWwhcq0Rg7pJ3mEppcgxa5RptDbUB8RCsMRxbOgom6s-4J2nBCNE_1JHDwHKQqkjj8Ur_1-vx0EvjyB-3a6pxxPnzDevOeZbo7uM6lDFHopB7blpXedg85oPHLvXWUA2zP3cVWjWt0CQvOb23Hnb55IHNy82QPlNcphSsBvFAfCr9X8pIIHFFTVsvVa2I2QHGltXLJbTjRe76NQEgSCAtyHb1w6oRJaNqjXVqJuqmtWsaroklGk5dUklrwZr7_1FGGlevF9Hc2qDLQyPsb5wBivXr-TbcTWSZn2gP9A2kpwrSk-QiF-qWyHCsHOmBxOEGp_1FVbM8wNea6kWxY247Z6zvggCN7w2HnSHenyBAsmgdE4_1evoMzgkHsViYZhHZNskevy6ot018IkFKjdeagh3W3-9q0Q8xZvkAJFGcSwI_1F-EGqQX7AOdiV8-EH1mAx1J80VnyWfoSjRVD04qOcnsEbPcgk54XgpKfkn6yHC3O7T-NuW9m3USk6mQ9RENLTOXgm8awBZZ-UdsDgAq2LvnJ6jnG835jiPiQG1g7NbpsfxafJEF4xwDHAaaUlPg4kWhsk4T5N2moRP5sOMyt4NqTFUd0pWTW5JSOXblVJwlZUGhvpTHDOkeoNPc2-9yWQnNu0LC_12QSWIbq4tUyRyHXc1iQ5VVRG5I-5wDk1ZpB0rb3i-jmLBYS0Co5yXF-oWeWKyjpf3UMEdI9TsIC9XEB2Hwhh7O6ldOlYQqtIcfgeiyTRcfHrXJ2UMJoTWxB-9_1mswrufJ5DJhM4y98ZRZu7pnXUa6F_1AVkvVJs3RjLFreqUt5e8oIi5SB7wK3oYgeGihIXlDxnQarR6teCo8sNoEOgMHqPIY3fNUEAu91s-a-G0GyanF4vl7xsTUHw7QHcQfKv9BjTbCozAVIq2Ab0sY8C2j2PcyqCgPD6DWy4S3LW5sln7Wutu5nIeCoO6yYOf7x5l0czrVNpkMqL77oa-RnxA2Tx-7tdgK7vDtrbjp7uxCguuEWl4KlIL8NYO-ue3jOletA an image search] shows up that is has clearly been lifted from elsewhere. Additionally, the user has a history of such action; [[Special:CentralAuth/Albanian04]] shows they are blocked elsewhere for copyright violations. Any action you can take is appreciated. Thanks, [[Përdoruesi:Mdann52|Mdann52]] ([[Përdoruesi diskutim:Mdann52|diskutimet]]) 9 Tetor 2014 18:23 (CEST)
== Kërkesë bllokimi ==
Blloko të lutem këtë [[Speciale:Kontributet/92.53.9.180|92.53.9.180]] këtë [[Speciale:Kontributet/82.114.71.90|82.114.71.90]] këtë [[Speciale:Kontributet/79.106.109.133|79.106.109.133]] dhe këtë[[Speciale:Kontributet/31.22.48.70|31.22.48.70]] për përdorim të fjalëve të pista dhe vandalizëm në artikuj. --[[Përdoruesi:Shqpsh|Shqpsh]] ([[Përdoruesi diskutim:Shqpsh|diskutimet]]) 6 Nëntor 2014 14:42 (CET)
* U kry, flm. pë vretjet.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 Nëntor 2014 22:05 (CET)
==Ndihmë==
Vëllezërit Salam. Ju duhet të kaloni imazhe në lidhje me Republikën e Kosovës prej [[:c:Category:Cultural heritage monuments in Serbia|këtyre kategorive]] në [[:c:Category:Cultural heritage monuments in Kosovo|këtë kategori]], siç kam bërë për dy kategori. Unë mezi e di gjeografinë e Kosovës. Pershendetje nga Bosnjë. --[[Përdoruesi:C3r4|C3r4]] ([[Përdoruesi diskutim:C3r4|diskutimet]]) 17 Dhjetor 2014 18:27 (CET)
* Alejkum sellam, i hvala, uradicemo ako bog da.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 17 Dhjetor 2014 21:54 (CET)
== Kandidatura për administrues ==
Pëshëndetje,
po kërkoj nga ju, nëse mundeni sigurisht, të më kandidoni për administrues, pasi i plotësoj kushtet dhe jam aktiv, pothuajse çdo ditë hyj nga një herë në Wikipedia. Faleminderit paraprakisht. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 9 Shkurt 2015 13:37 (CET)
== A mund të ndryshoni artikullin mbrapa në emrin e saj origjinal ? ==
Përshëndetje Planeti
Një artikull i titulluar: '''Shën Donati''' kishte titullin e saj ndryshuar në "[[Donati]]" në kohët e fundit. Kam provuar për të ndryshuar atë, por wikipedia duket se mendon se një tjetër artikull me të njëjtin emër ekziston. A mund të ndryshohet përsëri në çfarë ishte?
([[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 15 Shkurt 2015 14:14 (CET))
== Ndryshimi e kutisë për Greqinë ==
Përshëndetje Ismet
Faleminderit për ndihmën me faqjen Shën Donati. Kam bërë një ndryshim në Infobox për Greqinë (Stampa:Infobox GRE fshat). Ismet, kur do kesh kohë, vallë ju mund të vësh ngjyrat kombëtare për Greqinë (në Infobox) dhe flamurin dhe të bësh përmbajtjet e kutisë infobox e Greqisë të shfaqet në faqen e saj? Ndihmën tuaj do të jetë shumë i vlerësuar.
Të fala
([[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 20 Shkurt 2015 14:24 (CET))
== A mund të kthehet ndryshimet në faqen e Sarandës ==
Përshëndetje Ismet
A është e mundur që të kthehet ndryshimet që një person me këtë IP adresë 79.106.98.146 (pa i dhënë një justifikim të duhur) që bëri modifikime tek faqja e Sarandës, duke hequr të gjitha toponimet që i kisha vënë për me Sarandës me burimet. Mund faqja të rikthehet përsëri në versionin që ishte në 26 janar?
([[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 21 Shkurt 2015 15:11 (CET))
* I nnderua [[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] , hape faqen e diskutimeve.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 21 Shkurt 2015 20:02 (CET)
==Ankesë==
--Koka11 22 Shkurt 2015 17:02 (CET) je i njeanshem dhe mos u merr me temat qe si duron dot... ka admin. tjere qe mund te bashkpunohet, me nderime
-------
*Hiq nuk e kam marrë me ters, unë qe 7-8 vite e bëjë këtë punë. Ti je i padurueshëm, Jo temat.Wikipedia eshte e lire , por jo për marketing dhe promovim të vetvetes. Ti te gjithea temat e tua dush m ei barte ne Wiki-libri, se ktu skan vend.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 22 Shkurt 2015 21:46 (CET)
--Koka11 23 Shkurt 2015 14:06 (CET)*Shkrimi kryekput eshte i bazuar ne fakte dhe argumente, akuazat tua jane subjektive dhe me mire eshte me ju lene te tjereve temat e nivelit nacional se nuk ke baze te njohurive me i perceptue nga smira zilia dhe mosdurimi ... thuaje nje argument pos ndonje thenie te pacituar pershkak te ndonje gabimi teknik... te shkaktuar nga perdoruesit tjere anonim
*Pse nuk eshte paralajmeruar pse ka ndodh [[Stampa:Grise|<nowiki>{{Grise|Arsyeja}}</nowiki>]] nga nje admin--([[Përdoruesi:Koka11]]
* Artikulli është grisur përshkak s eju vet e keni bart te projekti Wikilibra, anda ska si mos të jetë ndryshe.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 23 Shkurt 2015 14:11 (CET)
:::--Rrjedha ~ Biser 10 mars 2015 18:53 (CET) informohu se na gazove:[http://kosovapress.com/sq/mobile/nacionale/presidentja-ndau-43-dekorata-35783/|Ahmet Haziri me urdher te lirise]
== Syops ==
Pasi sot behen 15 ditë nga kandidatura besoj se erdhi koha të bëhem zyrtarisht administrues. Faleminderit dhe respekte. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 25 Shkurt 2015 15:19 (CET)
== Për artikuj të përkryer ==
Tung Planeti
Kur ju keni kohë, mund të lexosh 4 artikuj që kam shkruar [[Voshtina]], [[Paramithia]], [[Parga]], [[Suliotët]]. Çfarë gjëra të tjera do thosh janë të nevojshme për t'i bërë ato si: Artikuj të përkryer?
[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 5 mars 2015 09:13 (CET)
*Pajtohem se artikujt tuaj i nderuar janë të përkryer[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]]. Nuk kam ndonji vërejtje, pune të mbarë. Ju lumtë.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 9 mars 2015 07:00 (CET)
:Faleminderit për fjalët tuaja të mira. [[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 9 mars 2015 08:32 (CET)
== Njoftim për kandidim ==
I nderuar Planeti, po vendos këtë mesazh për t'ju njoftuar se kam vendosur kandidimin tim për administrues. Kur të mundeni, jeni të lutur t'i hidhni një sy aktivitetit tim dhe të votoni [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_vetiake|në seksionin përkatës '''në këtë faqe këtu''']].--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 8 mars 2015 00:37 (CET)
== Të lutem bllokoje këtë IP ==
Planeti, hidhi një sy [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Kontributet/217.73.129.48 redaktimeve të kësaj IP (217.73.129.48)] dhe do të shohësh se janë të gjitha vandalizma (i pash pothuaj të gjitha). Besoj se një bllokim është më se adeguat.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 11 mars 2015 15:33 (CET)
== Masakrat ndaj shqiptarëve ==
Prsh, e pashë që jeni duke redaktuar disa artikuj që kanë të bëjnë me masakrat ndaj shqiptarëve. Unë në en:Wiki e kam krijuar para disa kohuesh këtë draft artikull [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:List_of_massacres_of_Albanians Draft:List of massacres of Albanians], edhe nëse ke dëshirë mund ta përkthejmue, ta plotësojmë dhe ta zgjerojmë. Shpresoj të arrijmë diçka. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 12 mars 2015 17:50 (CET)
* Të faleminderit, po është mirë të editohen edhe në anglisht.Kishte me qenë shum me rëndësi. Unë nuk mundem me përkthy, e as me shkru në anglisht , kishte me qenë mirë me i redaktu krimet e mëhershme jo vetëm të fundit ku kishim me i redaktu edhe këto masakra, mandej Plaven e Gucinë e kështu me radhë. --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 12 mars 2015 18:51 (CET)
:: Falemnderit për përgjigjen. Unë në atë draft artikull kam bërë më shumë një përmbledhje me anë të tabelës, ndërsa mendoj se më mirë do ishte të kishim së pari në shqip një faqe dedikuar Masakave ndaj shqiptarve, e pastaj ta përkthejmë në anglisht. Së dyti përveç masakrave që i kam vendosur në atë tabelë di më ndonjë masakër ndaj shqiptarve. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 17 mars 2015 18:04 (CET)
== Çudi ==
I nderuar Planeti, më bëri çudi '''[https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Altuna_Sejdiu&diff=prev&oldid=1492833 ky redaktim...]''' Si shpjegohet?--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 12 mars 2015 23:10 (CET)
* Pa lidhje , nuk e kam shiku si duhet, te flm, e ktheva ne fillim te redaktimit, duhet percjellë redaktimin.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 12 mars 2015 23:21 (CET)
:: Mendova mos të kishin vjedh llogarinë...--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 12 mars 2015 23:25 (CET)
:E kam kthyer vetem redaktimin e fubdit.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 13 mars 2015 06:19 (CET)
==Si e gjykon?==
Të lutem hidhi një sy redaktimevet të [[Përdoruesi: Albanian04]] tek artikulli mbi Ibrahim Rugovën. Redaktimi në fjalë është [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Ibrahim_Rugova&diff=1505856&oldid=1504780 ky këtu]. Unë e kisha larguar më parë me arsyetimin se materiali nuk mund të shtohet në gjendjen e atjeshme, por duhet të plotësojë këto kushte: '''1.''' Që të jetë në alfabet të plotë të shqipes. '''2.''' Që të vendoset në seksionet përkatëse dhe jo tek fragmenti hyrës sepse fragmenti hyrës shërben për të paraqitur përbajtjen e seksioneve dhe jo për të mbajtur material propagandistik, pavarësisht nëse ky është apo jo kombëtarist apo nacionalsit etj... Dua që ti si administrator, jo vetëm që të japësh një mendim por nëse gjykon se kritika ime është e saktë ta kthesh redaktimin e Albanian04 dhe t'i japësh një paralajmërim të fundit dhe eventualisht në rast përsëritje t'i japësh një pengesë në redaktimin e atij artikulli/apo bllok të përkohshëm. Unë nuk do të veproj më në atë artikull deri sa të kem një përgjigje tënden apo të një administratori tjetër. Ndjesë për shqetësimin.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 29 mars 2015 00:37 (CET)
== iç apo iq? ==
Si i bie të jetë e sakta me ''iq'' apo me ''iç''? Unë personalisht në jetën e përditshme e përdoroj ''iq'', njëjtë si në Kosovë e Maqedoni, por në Shqipëri e përorojnë ''iç''. Si ta vendosim në Wiki? --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 2 prill 2015 17:13 (CEST)
* Unë mendoj dhe jamë shumë i sigurtë se mbiemrat slav shkruhen me iq, kursesi me iç. Kështu që shohim në të ardhmen çka po na thonë gjuhëtarët haha. flm --[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 2 prill 2015 17:29 (CEST)
== [[Kosta Pećanac]] ==
Ore? Si s'duhet t'ia shtosh referencat? Çfarë bënë ti, nuk është konforme me rregullat e Wikipedias. Ne jemi enciklopedi dhe çdo gjë duhet të ketë referencë.--[[Përdoruesi:Alboholic|Alboholic]] ([[Përdoruesi diskutim:Alboholic|diskutimet]]) 6 prill 2015 17:42 (CEST)
* Çka nënkupon ti me Ore?, çfar forme e komunikimit është kjo.Mos ke ardh këtu me na mbajt ligjirat?. Puno, kontribuo aq sa mundesh, bashkëpuno, rrespekto punën e të tjerëve, dhe mos ndërhyjë , por shfrytëzo faqen e diskutimeve për të dhënë mendime , propozime.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 prill 2015 17:50 (CEST)
::Më falni, zotëria juaj. Puna është, se ti po punon '''kundra''' rregullave të Wikipedias. Dhe nëse ju veproni këtu me këtë arrogancë, siç e shfaqët tani, atëherë s'ka shpresa për Wikipedian shqiptare që të merret ndonjëherë seriozisht nga të tjerët. Sepse momentalisht, të gjithë Wikipediat e tjera po tallen me juve/ne. Po nejse, se kot e kam. Tung--[[Përdoruesi:Alboholic|Alboholic]] ([[Përdoruesi diskutim:Alboholic|diskutimet]]) 6 prill 2015 17:55 (CEST)
::: Sa për arrogancë po shihet kush është arrogant. Po nënqmon mundin e shkruarësëve - redaktorëve. Nuk po shoh-vërej se ju i nderuar po kontribuoni, por po silleni si mentor i yni, kinse ju keni bërë namin në Wikipeditë tjera. Kontribo në shqip, kjo është më e rëndësishme. Pëkrahi njerëzit të punojnë, inkurajo.... Ju flm për mirëkuptim.--[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Planeti|diskutimet]]) 6 prill 2015 18:03 (CEST)
Ëhë, ashtu është me të vërtetë. Nejse, vetëm për ty: [https://sq.wikipedia.org/wiki/Ndihmë:Burimi_i_informacionit] --[[Përdoruesi:Alboholic|Alboholic]] ([[Përdoruesi diskutim:Alboholic|diskutimet]]) 6 prill 2015 18:06 (CEST)
== Voto ==
Shko tek faqja e diskutimit të Alboholic dhe voto. Vota është sa për arsye procedurale.--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 6 prill 2015 18:48 (CEST)
==Nenshkrimi==
== Përshëndetje ==
Përshëndetje Ismet ! Pak është shkruar për shqiptarët e Sanxhakut në vitet e fundit. Ka disa referenca këtu apo atje, por jo shumë. Mark Krasniqi ishte i vetmi studiues për të vizituar ato në vitet 1970-të dhe për të shkruar rreth tyre. Këto hulumtuesit ishin në Peshter për të mbledhur emrat botanik të bimëve dhe ose gjëra të tjera në lidhje me njerëzit që jetojnë atje.
Disa ndryshime duhet të bëhen për temat lidhur me Sanxhukun. Shqiptarët nga rajoni e referojnë Sanxhakun dhe krahinat të tjera si Sanxhaku I Pazar(it) i Ri dhe jo Tregu i Ri. Emrat të temave që përdorin Tregu i Ri duhet të ndryshohet në Pazar i Ri. (përsh. [[Kategoria:Sanxhaku i Tregut të Ri]])
lidhjet te artikujt: http://link.springer.com/article/10.1007/s10745-011-9401-3/fulltext.html
http://www.zemrashqiptare.net/news/id_16855/Mark-Krasniqi:-Rojtar%C3%ABt-e-kishave-n%C3%AB-Kosov%C3%AB.html
Gjithashtu, çfarë përmirësime të tjera janë të nevojshme në artikujve: [[Qarku Çamëria]] dhe [[Qarku i Prevezës]] që i kam shkruar?
[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 13 prill 2015 08:17 (CEST)
Tung. Ka dy burime të tjera të cilat ju mund të jesh interesuar. Për një histori të shkëlqyer të shqiptarëve në krahinën Peshter shoh:
''Kosovo: A Short History'' (New York University Press, 1998), eshte perkethyer edhe ne shqip dhe quhet: "''Kosova, nje histori e shkurter''".
Gjuhëtari Bahri Beci gjithashtu përmend një libër për Peshterin të shkruar në vitin 1987 në shkrimet e tij rreth dialekteve shqiptarë (unë nuk e kam lexuar atë, por ju mund të jesh në gjendje për të gjetur një kopje në bibliotekat në Kosovë ose në Shqipëri):
Mulaku-Bardhi 1987= Mulaku, L- Bardhi, M. ''Mbi të folmën shqipe të Peshterit'', SF Tiranë 1987 (botuar më GJ. Alb SSHF II-11972 Prishtinë III/19973).
Për artikullin për Peshterin të kam dërguar ju një email.
Termi ose toponimi Tregu i Ri është një përkthim dhe një mënyrë të re për të quajtur Pazarin i Ri në Sanxhak. Por toponimi më shpesh që përdoret për qytetin është Pazar i Ri në shqip. Sanxhakut, quhet ende vetëm Sanxhak në. Unë kam qenë vetëm duke iu referuar artikujve që kishin fjalët Tregu i Ri në të. Ndryshimet që i bëre janë tamam. Perfekt !
Kam harruar të them se fjala Peshter si toponim të rajonit shkruhet me një r, e jo dy rr që përdoret tani në Wikipedia shqip. Gjithashtu e kjo ka nevojë për ndryshim.
[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 13 prill 2015 17:35 (CEST)
: Ne regull , faleminderit.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 13 prill 2015 17:43 (CEST)
== Dekoratë ==
Me respekt për Ju, unë ju dhuroj këtë dekoratë:
{{Dekorata|Administrator_Barnstar_Hires.png|Për punë të ndershme dhe të palodhëshme si administrues.|nënshkrimi=[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 13 prill 2015 14:55 (CEST)}}
E gëzofshi dhe suksese. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 13 prill 2015 14:55 (CEST)
== Koka11 & Rrjedha ==
Po të njoftoj se mbi bazën e kësaj këtu https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Checkuser#Rrjedha.40sq.wikipedia dhe fakteve që dolën prej spuntos që mora nga shkëmbimi i shkurëtr me M/A-në, do të marr masa për bllokimin e përhershëm të Rrjedhës. ('''Rrjedha''' dhe '''Koka11''' janë të dyja llogari të të njëtit person - është e kotë të kërkohet ndonjë kontroll mbi IP; mjaft të shikohet faja e '''[[en:User:Rrjedha|Rrjedhës në en.wiki]]''' dhe ajo e '''[[Përdoruesi:Koka11|Koka11 në sq.wiki]]'''... prezantohen me të njëjtim emër.). Për më tepër Koka11 do të bllokohet për një periudhë 1 vjeçare.
* Përshëndes këtë veprim tuajin.Këtë e kam thënë kaherë. Me vjen mirë qe pati kush ta argumentoj. Veprim shumë i domosdoshem. Ju e dini se kam qenë i fyer, kërcnuar për këtë qështje.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 27 prill 2015 15:48 (CEST)
==M.H==
A ka mundësi të mos bësh më redaktime në artikull, pa u qartësuar çështja? Flm. Po të bëj me dije paraprakisht, se duke qenë një administrator, dhe duke mos patur fuqi administrative ndaj teje, jam plotësisht i gatshëm ta paraqes çështjen tek meta.wiki (që është projekti koordinues) dhe marrin ata masa pastaj. Kam patuur respekt për ty, por shikoj se jo vetëm që veproke p--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 10 Maj 2015 20:38 (CEST)as krahëve (me gjasa të kanë dërguar mail) por edhe nuk dashke të diskutosh hapur.--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 20:33 (CEST)
: Nuk ka kurfar mundesie te ma largosh foton te cilen eshte pune imja. Të lutem mos e tepro.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 10 Maj 2015 20:38 (CEST)
::A ka mundësi ta diskutojmë më parë...?
::Dua vetëm që të diskutojmë me argumente, sepse nuk kam dëshirë që të të raportoj tek meta.wiki dhe as nuk kam dëshirë që të luaj duke anuluar veprimet e njëri tjetrit... E diskutojmë, japim argumentet tek faqja e sikutimtin dhe kur arijmë marrëveshjen veprojmë... Si thua?--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 20:42 (CEST)
== Po bën vandalizma ==
Ke bërë mbi 3 redaktime pa dhënë shpjegime për veprimet jo-encklopedike dhe pa diskutuar më parë, pavarësisht se unë të kam dtuar disa herë... A je njeri që arsyeton apo jo? E di se si veprohet apo nuk e di? Ti mendoj se ngaqë je administrator nuk mund të bllokohesh? Kjo është ftesa e fuundit që të bëj për të diskutuar me argumente. Nëse e rikthen edhe një herë materialin e kopjuar, jo neutral dhe joenciklopedik do të shkoj të të raportoj tek meta.wiki. Gjithë të mirat.--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 20:45 (CEST)
== Diskutim... ==
A ka mundësi t'u përgjigjesh pyetjeve dhe ftesave të mia për diskutim?--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 20:56 (CEST)
: Nuuk ka kurfar mundesie , aq shum jam i zhgenjyr sa qe le të bisedojne te tjeret , dhe le të shprehin bindjet e tyre. Keto sjelljet tuaja nuk merotojne vemendjen time, me vjen keq dhe kerkoj falje nese jam gabim. Kete le ta thone te tjeret dhe une nese jam gabim kerkoj falje te gjith Wikikipedianeve. Me vjen keq dhe kerkoj falje per gjith mundin tim qe e kam bere per tete vite. Por kurr nuk do te dorzohem.Do te jap gjith mundin tim , me mundesite time modeste.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 10 Maj 2015 21:04 (CEST)
::Më lexo me vëmendje, dhe po deshe besoje: '''1'''. Përgjigja jote e mësipërme nuk ka argument brenda. Neve në diskutimin tonë na interesojnë argumentet, jo ndjenjat apo bindjet personale. '''2'''. Për sa i përket materialit ai është i kopjuar jo vetëm nga gazeta, por edhd nga faqja e ministrisë së Inovacionit. (Kjo gjë i është bërë e ditur edhe dy përdorueseve që e kanë rikthyer më parë dhe që me shumë gjasa të kanë kontaktuar ty jashtë wikit). '''3'''. Siç ta thashë, fakti që ato të kanë kontaktuar jashtë wikit dhe fakti se ti përsërite të njëjtat veprime, pa diskutuar më parë, përbën shkelje të ngjashme me atë që bënte Koka11 (alias Rrjedha), sepse jeni afruar si përdorues me njëri tjetrin duke m'u kundërvënë mua në numër, por jo në argumente dhe në respektimin e normave të wikit. '''4'''. Materiali i kopjuar duhet larguar totalisht, sepse përbën wënim të të drejtave autoriale dhe dikush mund të ndërmarri masa kundër wikit (ti kur regjistrohesh pranon termat e përdorimit). Pra vendosja e materialti të kopjuar përbën shkelje të termave të përdorimit. Kaq për tani... --<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 10 Maj 2015 21:16 (CEST)
== Diskutim ==
Diskutimi behet duke iu permbajtur normave te wikti. Komenti yt nuk ka argumente brenda ndaj e vendosa ne kuti se bashku me pergjigjen time. A ka mundsi te mos sillesh me si femije dhe te japesh argumente per veprimet ben? -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 18:10 (CEST)
: Nulk e ke te drejte te me cilesosh ashtu , dhe a eshte diskutimi im i argumentuar apo jo? Të lutem mos ofendo, unë këtë nuk e bëjë.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 12 Maj 2015 18:12 (CEST)
::Une kam te drejte te flas, sepse nuk do ti marr leje nje njeriu si ti qe nuk ka piken e argumentit. Dhe duke patur te drejte hyjnore per te folur dhe shprehur mund te them edhe te verteten, dhe e verteta eshte se ti nuk ke argument, dhe po ben shkelje te vazhdueshme. Une sapo i shkrova burokratit Puntori nje email duke i kerkuar qe te nderyje. Nderkohe, po pergatitem tu shkruaj edhe ketyre te projektit koordinues ( https://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards'_noticeboard ) duke kerkuar qe te bllokojne faqen edhe per administratoret. Natyrisht do tu shpjegoj dhe do tu paraqes te gjitha veprimet e bera nga ti ne ate faqe, gjithashtu do ti jap edhe info se ti ke patur kontakt te drejte perdrejte me ato dy gocat dhe me ministren, ne te pakten dy raste. Te tjerat pastaj i vendosin ata... ose Puntori. Kaq kisha si obligim ndaj teje. Nuk i harxhoj me nervat me ty. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 18:23 (CEST)
:Lirisht, vepro si ta merr mendja. Unë nuk merrem me kurfar gocash. Merruni ju me to. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 12 Maj 2015 18:26 (CEST)
== artikulli mbi Qibrijen ==
Besoj se do të kesh qenë ti që je ankuar tek Puntori, por si gjithnjë pa u shprehur konkretisht se për cfarë... Shpjegimet e mia për redaktimet e këtij artikulli i ke [[Diskutim:Qibrije Demiri Frangu|në faqen e diskutimit]]. Wikipedia nuk i pranon CVtë. Ja një link për tek faqja e wikipedias që thotë se nuk lejohen, jo vetëm materialet e kopjuara, ato promovuese, por nuk lejohen as CV apo artikujt e formuluar në atë mënyrë. [[en:Wikipedia:Wikipedia is not the place to post your résumé]].
Të kërkoj ndjesë nëse nuk ke qenë ti që je ankuar, megjithatë shpjegimet mbi artikullin mund të nevojiten gjithsesi... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 2 qershor 2015 23:20 (CEST)
* Unë me ju nuk debatoj.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 2 qershor 2015 23:46 (CEST)
::Dakord. A do të thotë kjo se ke qenë ti që je ankuar, por nga sa kuptoj unë pa paraqitur fakte dhe argumente. Ajo që di të them, është se ti nuk i njeh mirë normat e wikit. Pastaj, një gjë është mosdëshira për debat dhe një tjetër akoma është mungesa e argumentit. Natën e mirë. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 2 qershor 2015 23:52 (CEST)
:::Nuk dua të ndërhy (në lidhjen tuaj telefonike) dhe të u prish diskutimin, por më vije mirë që pashë nyjen e artikullit. Bëra një përgjigje te faqja e diskutimit, mendoj është iformativ për të dy. Përshëndetje. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 3 qershor 2015 00:10 (CEST)
::: Mr. Pseudo, paragjykimet nuk janë gjëra të mira. Heshtja ime, fshehja e emrit, nuk do të thotë që kam ndërmend personin të cilin ju keni ndërmend. Më besoni se kam arsye morale përse nuk bëj cytje mes njerëzve. Respekt.[[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 3 qershor 2015 00:15 (CEST)
::::I kërkova ndjesë paraprakisht, dhe i kërkoj sërisht nëse nuk është kështu. Megjithtë kushdo që ankohet prapa krahëve, duke menduar se më bën mua ndonjë të keqe gabon, sepse tregon se i trembet ballafaqimit dhe shkëmbimit të ideve, duke mos dashur të tregohet i hapur dhe të angazhohet në punë konstruktive. Natyrisht që paragjykimet nuk janë gjëra të mira, por duhet vënë në dukje se unë ndihem i paragykuar meqë po më drejtohen "ankesa" të mjegullta të drejtuara nga njerëz anonimë... Të ekzistonte kjo sjellje në wikin anglisht, ajo do të sihte shuar prej kohësh... Vetëm të shikosh sasinë e debateve dhe të ballafaqimeve, me argumente dhe fakte, që bëhen çdo ditë në të... Por asush merr inat asënd vetëm sepse "fitoi" apo "humbi" në një debat për një çështje të caktuar. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 3 qershor 2015 00:28 (CEST)
:::::: Nuk mendoj se duhet të biem në atë nivel të diskutimeve ose ngatërrimeve. Ajo që duhet të kuptojmë është se ne nuk mundemi dhe nuk duhet të krahasohemi me Wikipedia në gjuhën angleze. Anglishtja ka mbi 508 000 000 folës ku nëse 0.0001% do të ishin Wikipedia kontribuues do të ishin rreth 508 të tillë, në një kohë kur shqipja ka mbi 15 000 000 folës e që nëse 0.0001% do të ishin Wikipedia kontribuues, do të ishin rreth 15 të tillë. Kuptohet që këta 508 kontribuojnë më shumë se këta 15 dhe gjithashtu se këta 508 ashtu edhe puna e tyre motivon më shumë të tjerët të shkruajnë. Gjithashtu nuk duhet harruar se nëse Gjermania prodhon 4 marka botërore të veturave, nuk do të thotë se ne duhet braktisur qerren e kalit që kemi në shtëpi. Ne duhet angazhuar me fuqinë dhe kapacitetin tonë.
:::::: P.S. Artikulli me 1 fjali pa asnjë stampë: https://en.wikipedia.org/wiki/KAMY (kjo nuk nënkupton faktin se artikujve që u ke vënë stampa, Mr. Pseudo, nuk e meritojnë atë).
:::::: Suksese dhe çdo të mirë. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 3 qershor 2015 01:10 (CEST)
== titulli ==
Ajo faqja duhet zhvendosur tek "Hendeku oqeanik" apo "Hendeku detar". Po ta lë ty në dorë të merresh me të... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 21 qershor 2015 20:07 (CEST)
: U rregullu.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 21 qershor 2015 20:14 (CEST)
==Refuzimi për të dhënë argumente==
@Planeti: Me këtë që po bën ([[Diskutim:Hendeku oqeanik]]) po shkell disa norma të rëndësishme të Wikipedisë, që në një Wikipedi ku ka përdorues të angazhuar do të të kishte sjellë një bllokim të paktën 2 javor. Normat që shkel janë: <br />
[[Wikipedia:Luftë redaktimesh]] sepse po rikthen një titull jo të përshtatshëm pa didkutuar dhe pa dhënë argumente. <br />
Unë të kam shpjeguar se titulli në faqet e tjera është "Hendeku oqeanik" sepse të tilla gropa/hendeqe janë karakteristika të oqeaneve (që përfshijnë edhe detet). Por nuk mund të thuash "Hendek detar" sepse deti nuk e përfshin oqeanin. Si i një nga ish nxënësit më të mirë të shkollës time në gjeografi unë di ta bëj ndryshimin - dhe mendoj se duhet të dijë ta bëj çdokush që lexon përmbajtjen e artikullit në fjalë në gjuhët e tjera. <br />
Gjithashtu, sjellja jote është kronike: refuzon të diskutosh, refuzon të paraqesësh argumente, dhe tregohesh tepër emocional. Shiko se si komenton më sipër: ''edh emos ma ndrri titiullinte vcilin une e vendosi .''. Kjo do të thotë se ti nuk ia ke idenë se si funksionon Wikipedia. Wikipedia dhe artikujt që hap ti nuk janë pronë e jotja, dhe ti duhet t'u përmbahesh normave të punës këtu. Nëse nuk të pëlqejnë këto norma je i lirë të përpiqesh t'i ndryshoj ato ose të hapësh një wiki tënden me normat e tua.<br />
Tjetër: Wikipedia bazohet mbi konsensus, që dmth se në raste konfliktesh si ky, përdoruesit duhet të diskutojnë, të arrijnë një konsensus, ku të gjithë të jenë dakord, dhe vetëm pastaj të redaktojnë. Ti këtë normë po e shkell vazhdimisht, sepse siç thashë refuzon kokfortësisht të diskutosh dhe po bën veprime që në një Wikipedi tjetër do të konsideroheshin redaktime të dëmshme apo edhe vandalizma. --- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 23 qershor 2015 10:01 (CEST)-
::E kam të kjartë se ti e din se Ëikipedia bazohet mbi konsensus, por kjo nuk vlenë për ty. Nëse nuk e ke ditë , mësoje se Oqeanet janë pjesë e Detit Botror. Pra Hendeqet jan gropa tektonike nëndetare dhe jo detare, së paku kështu është në shqip ( nuk janë as në det, as te deti dhe as mbi det). Përndryshe endeqet mund të jenë edhe të hapura nga dora e njeriut.
::Më ke shkru se: Me këtë që po bën (Diskutim:Hendeku oqeanik) po shkel disa norma të rëndësishme të Ëikipedisë. A nuk vlenë kjo edhe per ty i nderuar. A nuk po rikthen ti një titull jo të përshtatshëm në shqip. Unë kam burim në shqip për këtë titull, ndërsa ti vetëm e përkthen. I nëqmon burimet në shqip, gjegjësisht nuk i merrë në konsideratë. Nuk është e ndershme. Ëikipedia nuk është projekt për të përkthyer artikuj, por pasurimin e saj me artikuj në shqip, nga burimet edhe të veta . Nuk mund ta gjesh askund këtë term në shqip të cilin ti po e përkthen. Andaj edhe nuk është argument , vetëm e vetëm se është ashtu në anglisht.
::Ke kosideratë se jemi të barabartë. Ke kosideratë se nuk është Ëikipedia , as pronë e imja e as e jotja. Rrespekto mundin e sejcilit , se te e fundit kjo është punë vullnetare dhe ske të drejtë të sillesh si i gjithdijshëm dhe i pagabueshëm, e edhe më pak mësues i sejcilit kontribues.
::Po largohen redaktuesit, po dekurajohen. Qëllimi është të ketë sa më shum kontribues dhe cilësor. Nuk ka cilësi nëse nuk ka redaktor. Kjo është punë vullnetare, dhe krijuese. Redaktorët duhet ta ndijnë vetën të lumtur të redaktojnë, edhe pse jo gjithherë me shkrime cilësore. Por, për këtë duhet llogaritur se është punë e përbashkët , duke i ndihmuar njeri tjetrit në redaktimin , përmirësimin e artikujve. Ti nuk jep shembull se si duhet redaktuar, shkruar artikuj. U kish alurutr që aftësitë e tua ti përdorësh në këtë aspekt , e kursesi me i dëshpru njerzit, se kinse veq administratorët , si ti din të redaktojnë.
::Pwrshtypja ime është se ti kurfar dobie nuk je kah i sjell Wikipedisë në shqip, vetëm dëm.Jo pse nuk din dhe që ske njohuri , por ato i p;rdor në dëm të të tjerëve.
::Shpresoj të me ke kuptuar drejtë. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 23 qershor 2015 13:32 (CEST)
:::Thua se dekurajohen redaktuesit... nuk më intereson hiç fare se sa përdorues ka. Më intereson që ata që duan të redaktojnë të mos e bëjnë duke postuar materiale të kopjuara, jo neutrale dhe jo enciklopedike. T'i nga ana tjetër je i lirë t'i mirëpresësh dhe t'i këshillosh ata që të veprojnë siç duhet (por më parë duhet t'i msosh ti normat, dhe pastaj tua mësosh atyre.).
:::Fakti se në të shkuarën përdoruesit kanë postuar materiale të kopjuara apo kanë punuar duke postuar edhe budallallëqe nuk do të thotë dhe nuk e justifikon gjë një sjellje të tillë në të ardhmen. E shumta ky moszbatim normash në këto vitet e kaluara flet për mungesën e administratorëve aktivë. Pra,për ta mbyllur këtë koment shkurt: sa kohë të jem unë do të përpiqem të ndjek strikt normat e wikipedisë... Kontributet e mia pastaj, po do t'i shohësh di ku ti gjesh, dhe mund të vëresh se unë në krahasim me ty kam më shumë të tilla, dhe më cilësore. (Artikujt flasin vetë...)
:::Kaq sa për t'i rënë shkurt sepse nuk më intereson të gjykoj punën tënde në përgjithësi, apo të bëj mburravecin (punën time e konsideroj një formë bamirësie)... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 23 qershor 2015 20:27 (CEST)
== Përdoruesit e rinj dhe puna ime... ==
Ja psh, një gjë tjetër për të cilën dua një mendim tëndin. Unë dhe ti po postojmë vazhdimisht tek fq e diskutimit të çdo përdoruesi të ri stampën me infot e mirëseradhjes, por nga mënyra se si sillen përdoruesit mua më duket se ata as që i lexojnë ato - apo edhe kur i lexojnë vendosin t'i shpërfillin dhe bëjnë redaktime të dëmshme. Ti çfarë mendon se duhet bërë me këta lloj robsh? Ty, për të të drejtuar një kritikë, në këto muajt e fundit nuk të kam parë asnjëherë të ndërveprosh me përdoruesit e rinj për të ciltë thua se je i shqetësuar ngaqë po i largoj unë. Mirë, keq, vetëm unë po ndërveproj dhe po u lë komente kritike apo këshilluese se çfarë nuk duhet bërë dhe si duhet sjellur me normat e Wikipedisë... Ja psh raste kur unë u kam dhënë këshillaa po kritika: '''[[Përdoruesi diskutim:Kurioziteti123|1]] + [[Përdoruesi diskutim:Bilbil Kolonja|2]] + [[Përdoruesi diskutim:Dxhiha|3]] + [[Përdoruesi diskutim:EnisBeqa|4]]''' etj. etj <br />
Po të shikosh komentet disa nga këta përdorrues të rinj, janë aq të ndjehsëm saqë ofendohen kur unë ua përplas të vërtetën në fytyrë. Madje ka disa nga ata që edhe refuzojnë të pranojnë se materiali i tyre është i kopjuara. Tani, këta tipa do të bënin mirë, që të paktën t'i lexonin faqet me rregulloret e Wikipedisë të cilat unë ua postoj në faqet e tyre dhe jo të më thonë mua se çfarë duhet apo nuk duhet të bëjë. Nëse t'i mendon se unë jam tepër i rreptë me ta, ti je i lirë që të shkosh dhe t'ikëshillosh përpara se ta bëj unë. Por, siç të vura në dukje, përveç se vë stampa sikundër bëj unë, nuk të kam parë t'i kritikosh se po postojnë materiale të kopjuara, që nuk kanë formulim enciklopedik, apo se mund të bëjnë një diçka ndryshe. Të vetmet raste kanë qenë kur ke ndëryhrë dhe u ke dalë në mbrojtje disa tipave, dhhe kam përshtypjen e ke bërë për të më kundërshtuar mua (kjo në fakt është një gjë jo edhe aq e mirë, sepse nëse unë them një gjë, bazuar mbi norma dhe fakte, ndërsa ti thua një tjetër pa paraqitur fakte, ok do të kesh mëbshtetjen e përdoruesve që nuk duan të dëgjojnë kritika, por kjo nuk e ndihmon gjë punën e tyre... dhe as e ndryshon vullnetin tim për t'i zbatuar të gjitha normat e Wikipedisë.). -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 23 qershor 2015 20:42 (CEST)
== Thesswiki projekt ==
Hi!
First of all forgive me for writing in English but my knowledge about writing in Albanian is limited ( I' m better when I am talking in Albanian ). There is a wiki project about Thessaloniki and I wonder if someone from Albanian Wiki could take part. I wrote some stuff in Kuvendi section but for more information you can check project's page in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Thesswiki/sq Meta-Wiki].
Faleminderit!
[[Përdoruesi:Pavlos1988|Pavlos1988]] ([[Përdoruesi diskutim:Pavlos1988|diskutimet]]) 26 qershor 2015 13:44 (CEST)
== Request ==
Hello Planeti, In the coming days there will be much media attention for the subject Freedom of panorama, as it is under discussion in the European Parliament. Freedom of Panorama is one of the keystones Wikipedia is built on: being able to take a picture of a public place and use it freely, like on Wikipedia. Albania has Freedom of Panorama but only for non-commercial use, so we can't use it on Wikipedia. Sadly the Albanian Wikipedia has no article about it and people can't read in their own language what it is about. So my question is if you can translate [[:en:Freedom of panorama|Freedom of Panorama]] to Albanian, the whole article or only the first section. Thank you! [[Përdoruesi:Romaine|Romaine]] ([[Përdoruesi diskutim:Romaine|diskutimet]]) 29 qershor 2015 04:00 (CEST)
::Patjetër, faleminderit.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 29 qershor 2015 09:28 (CEST)
==Mdihmë==
Ju lutem me ndihmoni ta permisohj artikullin [[Gavrilo Princip]] me rrespekt [[Përdoruesi:Poisoner master|Poisoner master]] ([[Përdoruesi diskutim:Poisoner master|diskutimet]]) 4 gusht 2015 19:06 (CEST)
: Ok , ska prroblem , kur te kam kohe. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 5 gusht 2015 00:09 (CEST)
== Kandidim per administrues ==
Pershendetje Planeti! Nese keni kohe, ju lutem hidhini nje sy [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_vetiake|kandidimit tim per administrues]]. Faleminderit. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 13 gusht 2015 15:05 (CEST)
== OlsiBot ==
Pershendetje Planeti! Mund te shikosh pak [[Wikipedia:Botët/Kërkesë për miratim/OlsiBot]] dhe ta zhbllokosh robotin nese te duket e arsyeshme? Flm. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 18:12 (CEST)
: Më vjen keq unë nuk kam njohuri të mjaftushme. Unë shkruaj artikuj, plotësoj nuk jam marrë me gjëra tjera, dhe do të mundohem të kontriboj në këtë drejtim. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 18:16 (CEST)
::Faleminderit per votimin. Pak sqarim: Llogari OlsiBot per momentin eshte si cdo llogari tjeter ne Wikipedia (nuk eshte miratuar akoma si bot), por vetem se ben redaktime automatike. Qe nje llogari te marre flamurin (flag) e botit (te miratohet), duhet me pare te kryeje disa redaktime per te pare se si funksionon roboti, mirepo meqe Mr. Pseudo e ka bllokuar robotin, roboti nuk e ka kete mundesi. Prandaj po te kerkoj qe ta zhbllokosh ne menyre qe te kem mundesi te redaktoj me te. Zhbllokimi i robotit behet sic behet zhbllokimi i nje perdoruesi normal. Ne rast se roboti sillet keq, mund ta bllokoni ne cdo kohe. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 18:28 (CEST)
::: Po presim, mos te keqkuptohemi. Ka edhe te tjere administratora që duhet dhënë konributin në këtë drejtim. Nuk dua të mirret si diqka përsonale ndaj Mr. Pseudo, edhe ashtu nuk po kuptohemi si duhet me te. Shpreoj qe te ulen gjakrat dhe të merremi vesh.Nuk kem pas kso far problemesh në të kaluarën. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 18:32 (CEST)
:::[[Përdoruesi:Planeti]] Roboti është i pamiratuar. Duhet një burokrat që ta miratojë dhe ta gjykojë. Kaq. Rregullat thonë se robotët e pamiratuar nga burokratët apo stewards duhet të bllokohen. Kaq. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>▩</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 18:40 (CEST)
:::: Faleminderit , por informatë e panevojshme për mua, sdi pse po më drejtohesh.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 18:45 (CEST)
:::::Sepse ti je një admin dhe një përdorues tjetër, dashje pa dashje po të keqinformon, dhe kërkon që t'i të zhbësh një veprim të një administratori tjetër... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>▩</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 18:47 (CEST)
:::::: Unë jam më i kujdeshëm se ti. Unë e qmoj punën e qdo kujt, e respektoj. Nuk ndërhyje pa arsye të amdhe në punën e tjrëve, sidomos të administratorëve.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 18:57 (CEST)
:::::::Nuk thashë që nuk e qmon punën e të tjerëve. Edhe unë e çmoj punën e të tjerëve, madje do thoja edhe më shumë se ti. Ndërsa ti thua se e çmon më shumë se unë, unë them se e çmoj më shumë se ti... Meqë nuk kemi mjete apo teknika që të masim ojbektivisht këtë çështje (ndryshe nga wikipedia që ka norma, rregulla dhe udhëzime) them ta lëmë me kaq këtë çështje çmimi/qmimi të punës së të tjerëve dhe të përqëndrohemi tek gjërat objektive... pse jo të bëjmë ndonjë redaktim konstruktiv (ja psh unë do të shkoj të hap një faqe të re, të përkthyer). Natën e mirë ndërkaq!-- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>▩</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 19:01 (CEST)
::::::::: Ke të drejtë edhe unë kam mësuar diqka të re nga JU, të përkthej. Është ma lehtë dhe askush nuk më jep vrejtje për burime të besushme të informacioneve.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 19:04 (CEST)
::::::::::Work smart, not hard. :) -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>▩</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 19:06 (CEST)
== Kerkese ==
Kur po provoja te shtoja stampen {{tl|Tung}} te perdoruesit e rinj duke perdorur robotin, roboti me ndalej te [[Përdoruesi diskutim:Ερρίκος]]. Provova ta redaktoj manualisht por perseri nuk arrita. Me del kjo:
<pre>
Ju nuk keni leje për krijo faqe diskutimi, për këtë arsye:
Titulli "Përdoruesi diskutim:Ερρίκος"është ndaluar nga krijimi. Ai përputhet me hyrjen e mëposhtem të listës së zezë: (?!(User|Wikipedia|File)( talk)?:|Talk:)[\P{Latin}A-Z]*[^\P{Latin}A-Z].*\p{Greek}.* # Greek + Non-ASCII Latin
</pre>
Prandaj do ju lutesha ta shtoni ju stampen {{tl|Tung}} te ky perdorues ne menyre qe roboti te mos ndalet me. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 19:11 (CEST)
:Ja shtova unë, është e para herë që shoh diçka të tillë, ka lidhje me nofkën besoj.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 17 gusht 2015 19:18 (CEST)
::Faleminderit! Edhe une eshte hera e pare qe has dicka te tille. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 19:20 (CEST)
== Thirrje për pjesëmarrje aktive në Wikipedia Weekend 2015 ==
Përshëndetje [[user:Planeti|Profesor Ismeti]],
Shpresoj që projektet po ju shkojnë mirë. Po ju shkruaj për Wikipedia Weekend, edicioni i dytë këtë vit që mbahet në 5-6 Dhjetor 2015 në Tiranë. Wikipedia Weekend është takimi vjetor i wikipedianëve nga vënde si Kosova, Shqipëria, rajoni dhe Evropa me qëllim ndarjen e eksperiencave midis nesh si dhe ekspozimin e projekteve të Wikimedia në Wikipedianë potencialë. Vizioni i organizatorëve është që ky aktivitet të bëhet cdo vit dhe të ndikojë sadopak në rritjen e komunitetit tonë dhe të përmirësimit të Wikipedia në shqip, të Commons dhe jo vetëm. Mendojmë se do ishte interesante dhe shumë e dobishme për komunitetin shqipfolës të Wikipedia të ishit pjesë e këtij eventi, si një kontribues aktiv i komunitetit, me vecorinë e pjesëmarrësit ose/dhe ligjëruesit.
Për më shumë informacion dhe aplikime për pjesëmarrje ju lutem shikoni këtu: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Weekend_in_Tirana_2015. Për cdo pyetje mos hezitoni të na kontaktoni duke lënë shënimin tuaj në faqen Meta si më lart. Shpresoj të shihemi në Wikipedia Weekend 2015. [[Përdoruesi:Margott|Margott]] ([[Përdoruesi diskutim:Margott|diskutimet]]) 18 nëntor 2015 13:03 (CET)
* Prshnëëdetje, patjeter do jem prezent, ju deshiroj pne te mbarë.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 18 nëntor 2015 22:50 (CE
==Help==
Hi Planeti. Please can you help us against vandalism carried on by User K9re11 who has been attacking our page https://sq.wikipedia.org/wiki/Immagine_%26_poesia for weeks putting a ''delete'' template on several wikis? How can we stop him? Thanks --[[Përdoruesi:Aeron10|Aeron10]] ([[Përdoruesi diskutim:Aeron10|diskutimet]]) 31 mars 2016 07:25 (CEST)
== Participate in the Ibero-American Culture Challenge! ==
Hi!
[[:m:Iberocoop|Iberocoop]] has launched a translating contest to improve the content in other Wikipedia related to Ibero-American Culture.
We would love to have you on board :)
Please find the contest here: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Translating_Ibero_-_America/Participants_2016
Hugs!--[[Përdoruesi:Anna Torres (WMAR)|Anna Torres (WMAR)]] ([[Përdoruesi diskutim:Anna Torres (WMAR)|diskutimet]]) 10 maj 2016 16:38 (CEST)
== WALUG (votimi për rregulloren) ==
Përshëndetje Planeti,
[[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:09 (CEST)
== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
<big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=AE&Src=14AECE Take the survey now!]'''</big>
You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org.
Thank you!
--[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 13 janar 2017 22:10 (CET)
</div>
<!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/14-AECE&oldid=16205360 -->
<references group=survey />
== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==
(''Sorry to write in English'')
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=AE&Src=14AECE Take the survey now.]'''
If you already took the survey - thank you! We won't bother you again.
'''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 23 shkurt 2017 09:00 (CET)
</div>
<!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/14-AECE&oldid=16205360 -->
== Ftesë për të marë pjesë në CEE spring 2017 ==
Përshëndetje,
Sic mund ta keni vënë re tek banneri i Sq Wikipedias, është hapur një konkurs redaktimi ku marin pjesë shtetet e Europës Juglindore. Shqipëria dhe Kosova jane dy prej shteteve pjesëmarrese. Nëse jeni i/e interesuar për të kontribuar ju lutemi lexoni më shumë sesi mund të përfshiheni [[Wikipedia:Wikimedia_CEE_Spring_2017|këtu]].
Faleminderit, --[[Përdoruesi:Margott|Margott]] ([[Përdoruesi diskutim:Margott|diskutimet]]) 10 prill 2017 13:51 (CEST)
== Tring ==
Ju lutem jepni mbrojtje per faqen Tring ne link https://sq.wikipedia.org/wiki/Tring
Te lutem, mundesisht
* Ta keni paraszsh; se duhet rregulluar urgjentisht, p;r ndrzshe griset.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 3 shtator 2017 21:29 (CEST)
== Bjeshket e Bekuara apo Alpet Shqiptare ==
Dua te te falenderoj [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Bjeshk%C3%ABt_e_Bekuara&type=revision&diff=1777185&oldid=1765999 per kete editim me vlere] qe solli kerkimin si dhe zhvendosjen qe bera ne "Bjeshket e Bekuara". Shih te lutem faqen e diskutimit: Nuk jam i sigurt nese duhet te bejme thjesht nje vendosje ne "Alpet Shqiptare", mendoj se duhet, po "Bjeshket e Namuna" ka qene gabim ne wiki per teper kohe. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 tetor 2017 21:21 (CEST)
== A duhet t'i bashkoj keto te dyja ne nje artikull? ==
I dashur Puntori, a dini nëse [[Kalaja e Zveçanit]]=[[Kalaja Ogurzezë]]? Nëse po, do i bashkoj në një artikull të vetëm, që të eliminoj duplikatin. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 18 tetor 2017 03:17 (CEST)
* Nëse është ashtu, pse jo.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 18 tetor 2017 15:42 (CEST)
== English-speaking Albanian admin needed ==
Can an administrator from this project who speaks good English please take a look at the discussion [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/Incidents#Anti-Muslim_comments here], and comment on the underlying conversation in Albanian which is the subject of the complaint? Thanks. [[Përdoruesi:Beyond My Ken|Beyond My Ken]] ([[Përdoruesi diskutim:Beyond My Ken|diskutimet]]) 9 dhjetor 2017 02:28 (CET)
== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
<big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ce&edc=4&prjedc=ce4 Take the survey now!]'''</big>
You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list.
Thank you!
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 29 mars 2018 20:20 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ce4&oldid=17881335 -->
== Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ce&edc=4&prjedc=ce4 Take the survey now.]'''
If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone.
If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks!
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 13 prill 2018 03:19 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ce4&oldid=17881335 -->
== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ce&edc=4&prjedc=ce4 Take the survey now.]'''
'''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 20 prill 2018 02:28 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ce4&oldid=17881335 -->
== Kërkesë për të bërë artikuj rreth Ylli i Kuq (Crvena Zvezda) dhe Partizan ==
Mund të bëni një artikull për klubet serbe Ylii i Kuq (Crvena Zvezda) dhe Partizan nga Beogradi?
Dua ta dërgoj këtë në gjuhën serbe por pasi që kjo është Vikipedia Shqiptare unë do ta dërgoj këtë në gjuhën shqipe sidoqoftë unë do të dërgoj atë në shqip.
Përshëndetje! [[Përdoruesi:Jolicnikola|Jolicnikola]] ([[Përdoruesi diskutim:Jolicnikola|diskutimet]]) 20 prill 2018 10:46 (CEST)
== Gracka e Vjetër ==
Mirëdita. E kam pas zhvendos faqen prej Gracka e Vjetër ne Graçka e Vjetër gabimisht. Qetasht dua me kthy, po nuk të lejohet se është Redirect. A mundesh niher me fshi faqen [[Gracka e Vjetër]], tani me zhvendos faqen [[Graçka e Vjetër]] në Gaçka e Vjetër. --[[Përdoruesi:Elmedinfeta|Elmedinfeta]] ([[Përdoruesi diskutim:Elmedinfeta|diskutimet]]) 5 maj 2018 11:29 (CEST)
* https://sq.wikipedia.org/wiki/Gracka_e_Vjet%C3%ABr, Shpresoj te jete ne rregull. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 5 maj 2018 11:33 (CEST)
** Shum te shpejt, faleminderit. Vetum është Graçka e Vjetër Redirect keq. Kjo duhet mu fshi ashtu. --[[Përdoruesi:Elmedinfeta|Elmedinfeta]] ([[Përdoruesi diskutim:Elmedinfeta|diskutimet]]) 5 maj 2018 11:35 (CEST)
== Faqja Misto Treska https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska ==
Pershendetje i nderuar,
Pas shume e shume ankesash qe nuk me jane marre parasysh, po ju lutem te merrni masa ne faqen “Misto Treska” https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska ; ku individi “Zall-herr” i vertetuar si sock-puppet i 15-te i famekeqit “Hatake”, vijon te vandalizoje artikullin duke fshire material te referencuar ku pasqyrohen vlerat e figures se Treskes dhe baltos me dashakeqesi imazhin e tij duke e mbingarkuar me çeshtje politike te kohes se diktatures. Une nuk i kam fshire kurregje, te tera le te pasqyrohen, ama mos te fshijë kontributet me referencat perkatese. Perpiqem vetem t’i bej rikthim në versionin e shqyrtuar nga administratori 1|2|3k, i cili fatkeqesisht per arsye qe nuk i njoh refuzon te degjoje dhe vijon te mbeshtese Zall-herrin duke i lene dore te lire ne cdo artikull si kontrollor sipas qejfit dhe duke bllokuar cdokend tjeter qe e kundershton ate. Ju kerkoj mbrojtje te artikullit nga sulmet vandale të nekrofilit Sait Saiti që heq material të referencuar, fshin kontributet dhe i mbulon me pisllëkun e urrejtjes së tij personale ndaj familjes Treska (lutem shikoni fyerjet që janë ruajtur prej fundit të Marsit të shkuar, ne ndryshimet qe bente me IP), me synim baltosjen e figurës së Misto Treskës. Konflikt i paster interesi, lufte personale, sulme vandale dhe zhberje kontributesh. Ju lutem te merrni masa pasi keshtu eshte e pamundur te vijohet. Ju falenderoj paraprakisht.
JU falenderojme shume per nderhyrjen i nderuar. Ju lutem ta vendosni nen mbrojtje artikullin “Misto Treska” dhe te lejoni vetem administratoret qe te kene mundesi ta redaktojne, pasi vandalizmat e perdoruesve problematike do te rikthehen aty te fshijne te dhenat dhe te sulmojne serish nese redaktimi lihet i lire...
Do t'ju luteshim shume fshirjen / grisjen perfundimtare te artikullit ne fjale ( [[Misto Treska|https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska]] ) nga SQwiki, pasi eshte i mbushur me krime, akuza per dhjetera vrasje me revole e te shtena ne koke, te cilat jane marre lart e poshte neper blogje thashethemnajash virtuale, pa asnje vendim gjykate qe t'i kete sanksionuar. Eshte e pamundur te gjendet nje variant neutral me administruesin qe e ka shkaterruar krejtesisht artikullin per shkaqe personale (ka konflikt te hapur me familjen e te ndjerit). Ju lutem te veproni, pasi jane shkaktuar mjaft probleme mes pasardhesve te njerezve qe permenden ne ate artikull, jane hapur konflikte serioze, te cilat nuk kane pse t'i vuajne ne jeten e perditshme njerezit / pasardhesit e nje njeriu qe eshte ndare nga jeta plot 25 vjet me pare.
Ju lutem griseni / fshijeni ate artikull, per te miren e te gjithe njerezve qe po vuajne pa faj.
P.S. Kerkesa ne MetaWiki ku na referojne qe t'iu drejtohemi administratoreve lokalë per kete çeshtje shqetesuese: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Requests_for_deletion&oldid=18094248
I nderuar Planeti, lutem mos lejoni qe urrejtja personale e 1l2l3k te triumfoje mbi arsyen dhe te baltosë artikullin per Misto Tresken. Versioni objektiv eshte i juaji si administrator i perhershem dhe i paanshem ( https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Misto_Treska&oldid=1862737 ) - asnje presje ndryshe. Kishte 6 muaj i bllokuar artikulli me versionin plot mllef dhe urrejtje personale ndaj nje njeriu te vdekur 25 vjet me pare, ne menyre obsesivo-kompulsive nga 1l2l3k (siç mund te shihet nga qindra nderhyrjet e tij pergjate 9 muajve te fundit ditë-natë ne kete artikull), i cili eshte kallezuar per fyerjet dhe shpifjet e tij. Ju falenderoj --[[Përdoruesi:SaitBrahimi29041991]] ([[Përdoruesi diskutim:SaitBrahimi29041991|diskutimet]]) 19 nëntor 2018 17:35 (CET)
:Planeti, hapa [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&oldid=1911885#Sock_i_Cinephile-al_mbrapsht_ne_sqwiki nje diskutim] per SaitBrahimin, i cili eshte sock i Cinephile, i perjashtuar nga Kuvendi. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 19 nëntor 2018 19:38 (CET)
== Krahasimi ==
Pershendetje. Je i lutur [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Misto_Treska&type=revision&diff=1862449&oldid=1862308 qe te shohesh me pare krahasimin] e dy varianteve para se te shqyrtosh trajten e artikullit dhe ta deklarosh ne mbrojtje. Dukshem njeri variant eshte me i pajisur me referenca per detaje perkatese, promovon balancim te bemave te personazhit historik dhe nuk behet ripetitiv. Po vazhdoj ta shoh nga afer ecurine e artikullit sepse ka kontributin tim ne te, te lutem te peshosh krahasimin e mesiperm dhe nese ke mundesi jepme nje feedback. Pune te mbare --[[Përdoruesi:Zall-herr|Zall-herr]] ([[Përdoruesi diskutim:Zall-herr|diskutimet]]) 7 maj 2018 11:39 (CEST)
* Gjithçka do të rregullohrt.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 7 maj 2018 22:47 (CEST)
== Redaktim ==
Pershendetje i nderuar, doja te te pyesja nese eshte e mundur per te redaktuar nje faqe ne wikipedia, nese po, do deshiroja te komunikojme nepermjet mailit te lutem?! Ja maili: nadir_international@yahoo.it Falemnderit --[[Përdoruesi:KodiGjarprit2|KodiGjarprit2]] ([[Përdoruesi diskutim:KodiGjarprit2|diskutimet]]) 29 korrik 2018 13:44 (CEST)
== Grisje ==
Përshëndetje Planeti! Pashë që [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Juli_Simo&diff=1922342&oldid=1922323 vure stampat] <nowiki>{{Pa referenca}}</nowiki> dhe <nowiki>{{Pp}}</nowiki> te artikulli [[Juli Simo]], por ky artikull është për tu grisur – jo enciklopedik. Gjthë të mirat. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 20 dhjetor 2018 13:50 (CET)
* Ashtu është. pr dueht dhënë mundësi për përmirësim,--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 20 dhjetor 2018 16:29 (CET)
== Mirëseardhja ==
Përshëndetje! :)
Kam vënë re se po mirëprisni shumë përdorues të rinj këto kohë. Pse nuk vendosni thjesht stampën <nowiki>{{Tung}}</nowiki> por vendosni tërë kodin në faqet e tyre të diskutimeve? Rezultati do të ishte identik. Kodet mund të sjellin lint errors (gabime në kod) në të ardhmen kur ka përditësime të gjuhës së programimit që përdor ''Wikipedia'' dhe do të duhej t'i rregullonim një e nga një të tëra nëse dikush do e merrte përsipër ndërsa me stampë mjafton të bëjmë vetëm 1 ndryshim. Kjo do të popullarizonte më shumë dhe vetë përdorimin e stampës për mirëseardhje te përdoruesit e tjerë. (Kur shohin aq shumë kod tremben. :P ) Madje dhe juve do t'ju kursente tepër kohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 shkurt 2019 14:45 (CET)
== Artikull i ri ==
Përshëndetje! Përbajtja e artikullit [[Sefedin Nimon Mahmutbegolli]] është kopjuar nga [https://telegrafi.com/ky-eshte-rrefimi-per-sefedin-begun-babane-e-faruk-begollit/ ky burim] duke shkelur të [[Wikipedia:Të drejta autori|drejtat e autorit]]. Teksti duhet redaktuar në mënyrë që artikulli të jetë i rregullt dhe pastaj të fshihen versionet që përmbajnë copyvio-n. Duke qenë admin mund t'i bësh vetë këto veprime :) Faleminderit për kontributin tëndë. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 6 mars 2019 10:45 (CET)
== Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 6 shtator 2019 16:47 (CEST)
<!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act4)&oldid=19352613 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 shtator 2019 17:13 (CEST)
<!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act4)&oldid=19395164 -->
== Reminder: Community Insights Survey ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
'''Share your experience in this survey'''
Hi {{PAGENAME}},
There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.
Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages.
This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).
Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.
Sincerely,
</div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 3 tetor 2019 21:51 (CEST)
<!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act4)&oldid=19432341 -->
== We sent you an e-mail ==
Hello {{PAGENAME}},
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].
[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 25 shtator 2020 20:53 (CEST)
<!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 -->
== Historia e Gjilanit .. ==
--[[Speciale:Kontributet/46.99.122.28|46.99.122.28]] 9 tetor 2020 22:09 (CEST) Shih... Në gastrën e quajtur Gavran:(Lloqit..tjeter, jo! - Verjtje:(jo, por ne fshatin Perlepnice po...prane te udha qe kalonte nga Novo BERD-GJERMANISHT (kodra e re...ku e kanë bërë Minieren Sakset.. Dhe tregëtia me Novobërdën, edhe deri ne Sofje.., ku ka ekzistuar edhe ky, vendbanim, emri i të cilit dihet ... Ketu permenden ne shek. XV-XVI, nga udhepershkruesit turk, manstiret Bizanine riti ortodoks... te Velekinca (vadis- Vada pren lumit Morava, shek. XVII),.. Llashtice, Lipovicen e tashme, etj.
Supozohet (..???) se është vendbanim i xehtarëve gjatë kohës së eksploatimit të të xehes në Gllamë. Sipas disa thënieve,(>>>>???) thuhet se në fshatin Depcë(Rexhment fisi Berishe dhe at jane themeluesit, pastaj jane ardhur si "rroktare" te ata Myqybaba nga pjesa, kan ardh nga ana e Mireshit,..në bazë të këtyre e kan marrë edhe emrat, Mehalla e Gjinajt, Dervishajt, Lahfetajt, Suket, Gomurte, Ukmehajt(fisi Bytyq),.....???? të Kosovës, tash ana e Preshevës ??? ''Ekzistonte si vendbanim Gjinaj''???, tani lagje. . Për të qenë më afër tregut, si dhe kushteve më të mira për jetë ata tërhiqen nga ai vendmbanim dhe vendosën në tritorin e sotëm të Gjilanit, i cili në at kohë ishte livadhe, por që ishte i përshtatshëm fusha e Begut(Gjinollet, afer Mooravs për bujqësi, sidomos për blegtori. Hiqe se kjo serbes ''SUPOZIMESH E HIPOTEZASH...'' TE FLAKIN PERTEJ ???? --[[Speciale:Kontributet/46.99.122.28|46.99.122.28]] 9 tetor 2020 22:09 (CEST)
== Lekë Matrënga ==
Mund të redirect [https://sq.wikipedia.org/wiki/Lluk%C3%AB_Matr%C3%ABnga këtë artikull] në titullin që e kishte më parë, të lutem dhe të hapësh artikullin [[Esad pashë Toptani]] për gjithë redaktorë? --[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 28 tetor 2020 17:47 (CET)
== Translation request ==
Hello.
Can you translate and upload the article [[:en:Geography of Azerbaijan]] in Albanian Wikipedia?
Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 24 qershor 2021 18:00 (CEST)
:Hello.
:I withdraw the request, because [[Gjeografia e Azerbajxhanit]] has been created.
:Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 29 qershor 2021 11:01 (CEST)
== How we will see unregistered users ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin=content/>
Hi!
You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.
When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.
Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.
If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].
We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.
Thank you.
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/>
</div>
4 janar 2022 19:19 (CET)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 -->
== Kontroll ==
Përshëndetje!
Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET)
<!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 -->
== Skeda - Burimi - Autori ==
Hi! Sorry to write in English.
Perhaps you could check the files on [[Speciale:RadhitSkedat/Planeti]] and add {{tl|Informacion}} and make sure there is a good source (Burimi) and author (Autori) and license template. Just like on [[:Skeda:Tefik Basha.jpg]].
For example [[:Skeda:Foto-p.jpg]] has no source, no author and no license. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 22 tetor 2022 11:18 (CEST)
: Hello again! I have made a notice on [[Wikipedia:Kuvendi#Cleaning_up_files]] about checking and fixing files.
: I have a question about the files you have uploaded with the license {{tl|GFDL-self}}. For example [[:Skeda:011.jpg]] and [[:Skeda:Lëvizja e popullsisë së vendbanimt Budzaj.png]]. GFDL is not a good license for files so would you be willing to relicense the files to either {{tl|PD-self}} or dual-license with {{tl|GFDL}} and {{tl|Cc-by-sa-4.0}}? If yes I can help you change the license. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 15 mars 2023 22:13 (CET)
::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], përshëndetje! Do të të ftoja t'i përgjigjeshe mesazhit më lartë pasi i referohet imazheve që ke ngarkuar kohë më parë. Kohët e fundit po bëjmë një pastrim duke fshirë gradualisht çdo imazh të ngarkuar në Wikipedia-n shqip dhe duke shpëtuar ç'të mundemi në Wikimedia Commons. Për çdo paqartësi mund të më thuash mua ose përdoruesit MGA73.<span id="Klein_Muçi:1686658400653:Përdoruesi_diskutimFTTCLNPlaneti" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 qershor 2023 14:13 (CEST)</span>
:::Përshëndetje. Kam problem me gjuhën angleze. Ka të tilla që i kam mngarkuar atëherë kur nuk kam ditë. Por, ka foto, që i kam bërë vet dhe nuk kam ditë me i licencu. Nëse mundesh të më ndihmosh mirë. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 13 qershor 2023 14:56 (CEST)
:::: Pershendetje perseri! Kam përkthyer me Google kështu që shpresoj ta kuptoni. Ju jeni i vetmi që mund t'i lejoni të tjerët të përdorin fotot/grafikët tuaj. Licenca specifikon kushtet për atë që ju lejoni. Nëse mund të pajtoheni me https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:Cc-by-sa-4.0?uselang=sq, atëherë thjesht mund të përgjigjeni se i publikoni fotot/grafikët sipas kushteve të cc-by-sa-4.0.
:::: [Hello again! I translated with Google so I hope you understand. You are the only one that can allow other to use your photos/graphs. The license specifies the terms for what you allow. If you can agree to https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:Cc-by-sa-4.0?uselang=sqthen you can just reply that you release the photos/graphs under the terms of cc-by-sa-4.0.] --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 16 qershor 2023 21:45 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], përshëndetje! Praktikisht duhet thjesht të japësh aprovimin me shkrim te pyetja e mësipërme që pranon të vendoset licensa e përmendur dhe do të merret përdoruesi MGA73. Licensa e mësipërme lejon gjithkënd t'i përdorë fotografitë e tua për sa kohë përmend autorësinë e tyre; Është një nga licensat e zakonshme të Wikipedia-s.<span id="Klein_Muçi:1687118031878:Përdoruesi_diskutimFTTCLNPlaneti" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 qershor 2023 21:53 (CEST)</span>
::::Aprovoj te perdoret licenca sipas kushteve të cc-by-sa-4.0. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 28 qershor 2023 00:20 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], faleminderit!
:::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], they have given their verbal consent for the license. I suppose this will be enough now? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 qershor 2023 02:55 (CEST)
::::::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], faleminderit! @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] Yes I will add cc-by-sa-4.0. with my bot. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 28 qershor 2023 07:24 (CEST)
:::::::@[[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], të lutem, mund të shikosh pak fotografitë e fundit e mbetura te kjo kategori [[:Kategoria:Files uploaded by Planeti|Files uploaded by Planeti]] (14 gjithsej) dhe të vendosësh burimin/autorin për to te secila prej tyre? Besoj se janë veprimet e fundit që na duhen nga ana jote dhe më pas mund të vazhdojmë me fotografitë e përdoruesve të tjerë. {{smiley|:-)}}<span id="Klein_Muçi:1687945364476:Përdoruesi_diskutimFTTCLNPlaneti" class="FTTCmt">— [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 qershor 2023 11:42 (CEST)</span>
::::::::Përshëndetje, këto duhet grisur. Janë foto kur kam ngarkuar në fillim, kështu që ato me vlerë janë ngarkuar tashmë ashtu si duhet. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 28 qershor 2023 15:53 (CEST)
:::::::::Në rregull atëherë. Faleminderit për bashkëpunimin!<span id="Klein_Muçi:1687969810999:Përdoruesi_diskutimFTTCLNPlaneti" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 qershor 2023 18:30 (CEST)</span>
== [[Ermonela Valikaj]] dhe/и [[Ermonela Felaj]] ==
Përshëndetje!/Здраво!
Mund ta fshini artikullin [[Ermonela Felaj]]? Artikulli ka të bëjë [[Ermonela Valikaj]] (njëjti person).
Можете ли да обришете чланак [[Ermonela Felaj]]? Чланак је о [[Ermonela Valikaj]] (то је иста особа). [[Përdoruesi:Rhodesian05|Rhodesian05]] ([[Përdoruesi diskutim:Rhodesian05|diskutimet]]) 16 nëntor 2022 19:51 (CET)
== Moving a certain page to a different title ==
Can you please move the page "[[Wikipedia:Shtete Sovrane]]" to "[[Lista e shteteve]]"?
Ju lutem mund ta zhvendosni faqen "[[Wikipedia:Shtete Sovrane]]" në "[[Lista e shteteve]]"? [[Përdoruesi:PK2|PK2]] ([[Përdoruesi diskutim:PK2|diskutimet]]) 26 nëntor 2022 04:07 (CET)
== Artikuj qe mungon ==
Përshëndetje, ju bëni artikuj të mirë. Dëshironi të krijoni artikuj [[shakaja]] ([[:en:joke]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]), [[dyshek]] ([[:en:Mattress]]), [[kati]] ([[:en:Storey]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Tokad]] ([[:en:Tokat]]), [[Samsuni]] ([[:en:Samsun]]), [[Adapazari]] ([[:en:Adapazarı]]), [[Sinopi]] ([[:en:Sinop]]), [[Artvini]] ([[:en:Artvin]]), [[Partia Socialiste e Serbisë]] ([[:en:Socialist Party of Serbia]]), [[Partia Përparimtare Serbe]] ([[:en:Serbian Progressive Party]]), [[Qeveria jugosllave në mërgim]] ([[:en:Yugoslav government-in-exile]]), [[el-Xhezeriu]] ([[:en:al-Jazari]]), [[Cvetko Veljkoviq]] ([[:en:Cvetko Veljković]]), [[Miodrag Krivokapiq]] ([[:en:Miodrag Krivokapić (actor)]]), [[Xhamia e Kalluçës]] ([[:en:Kaloutsiani Mosque]]), [[Xhamia e Veli Pashës]] ([[:en:Veli Pasha Mosque (Ioannina)]]), [[Xhamia Roka]] ([[:en:Rokka Mosque]]), [[Xhamia e Fejzullahut]] ([[:en:Feyzullah Mosque]]), [[Xhamia e Faik Pashës]] ([[:en:Faik Pasha Mosque]]), [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]] ([[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]]), [[Xhamia Kurshumli]] ([[:en:Kursum Mosque, Kastoria]]), [[Xhamia e Re (Vodenë)]] ([[:en:Yeni Mosque, Edessa]]), [[Xhamia e Muharrem Pashës]] ([[:en:Elassona Mosque]]), [[Xhamia e Bajraklisë]] ([[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Re (Larisa)]] ([[:en:Yeni Mosque, Larissa]]) dhe [[Xhamia e Partenonit]] ([[:en:Parthenon mosque]]) duke i përkthyer nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:F420:B81F:D5ED:8221|2A02:3102:6A55:FF8D:F420:B81F:D5ED:8221]] 30 janar 2023 23:39 (CET)
== Translation request ==
Hello.
Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Albanian Wikipedia?
Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 6 qershor 2023 23:55 (CEST)
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Dear Wikimedian,
You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process.
This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.
The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 3 maj 2024 00:54 (CEST)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 -->
== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==
Hi everyone,
We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.
This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options.
''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''
Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']
Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 -->
== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==
Hi everyone,
During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.
I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 -->
== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==
Hi everyone,
We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.
The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').
If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.
[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 29 maj 2025 13:17 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 -->
== Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi ==
Përshëndetje [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren e re për ruajtjen e statusit të administratorëve]] të miratuar në korrik 2025 pas një diskutimi komunitar.
Sipas kësaj rregulloreje, një administrator konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br>
'''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2024 deri më 1 qershor 2025.''' <br>
'''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br>
Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 15 gusht 2025 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br>
Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 02:46 (CEST)
:Përshëndetje.Sot kuptova për regulloren e re. Nuk ka kurgjë të keqe. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 5 gusht 2025 18:50 (CEST)
== Growth features - Mentorship and Community updates ==
Hi everyone,
Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).
You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.
CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.
We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.
If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].
--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 16 korrik 2025 14:28 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 -->
== Mirënjohje ==
{{Service plaque|Administrator|2008–2025}}
Të falenderojmë për kontributet tua si Administrator për 16 vite, 8 muaj e 2 ditë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 shtator 2025 11:52 (CEST)
:Faleminderes. Respekt. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 19 nëntor 2025 07:44 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Behide Hasanaj]]'' ==
Përshëndetje, Planeti!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2873172|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Behide Hasanaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202025,%2021:17)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2025 22:17 (CET)
== Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" ==
Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.
The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.
The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.
If you have any questions, please contact me. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 19 nëntor 2025 14:44 (CET) (on behalf of the CEE Hub)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 -->
== Aktiviteti i kontrolluesve ==
:Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve.
:Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores.
:Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren.
:Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët.
:Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:19 (CET)
== Translation request ==
Hello, Planeti.
Can you translate and upload the articles [[:en:Bazardüzü]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Albanian Wikipedia?
Yours sincerely, [[Përdoruesi:Kurcke|Kurcke]] ([[Përdoruesi diskutim:Kurcke|diskutimet]]) 8 mars 2026 14:55 (CET)
:I'm sorry, I can't. [[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 8 mars 2026 15:59 (CET)
::I understand. Thank you for the reply. [[Përdoruesi:Kurcke|Kurcke]] ([[Përdoruesi diskutim:Kurcke|diskutimet]]) 8 mars 2026 18:18 (CET)
== Një faqe që ke krijuar është nominuar për grisje të shpejtë ==
Përshëndetje! Unë kuptova që faqja [[Gani Gashi]] ka mbetur pa redaktime të mirëfillta që prej 2009-ës (redaktimet që atëherë kanë qenë o vandalizëm, kozmetike apo shumë të imëta). Meqenëse je krijuesi i faqes, dua ta bëj me dije që për shkak të mungesës së burimeve rreth temës në përgjithësi, e kam nominuar për grisje të shpejtë. Nëse nuk je dakord dhe mendon që faqja duhet të qëndrojë, të ftoj të kundërshtosh duke hapur një temë tek faqja e diskutimit [[Diskutim:Gani Gashi]]. Ta kesh parasysh që nëse faqja veç është grisur derisa e ke lexuar mesazhin, mund të kërkosh ndihmë prej administratorit grisës. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 8 prill 2026 00:54 (CEST)
bnmjdsj4gf4qhqssdpy5ph6ukhs4fx2
Mustafa Qemal Ataturku
0
50413
2939352
2863394
2026-04-07T19:34:10Z
Dsgsdgsdgsdg
185906
2939352
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = ''Halâskâr [[Gaziu|Gazi]]''<ref>[[Andrew Mango]] ''Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey'', Overlook Press, 2002, {{ISBN|978-1-58567-334-6}}, [https://books.google.com/books?id=cO50m62MA8AC&pg=PT350&dq=halaskar+gazi+ataturk&hl=nl#v=onepage&q=halaskar%20gazi%20ataturk&f=false]</ref><br>''[[Mareşal]]''
| name = Mustafa Qemal Ataturku
| image = Ataturk1930s.jpg
| caption = Ataturku gjatë presidencës së tij
| birth_name = Ali Rıza oğlu Mustafa<br />({{small|Mustafa djali i Ali Rıza}})
| birth_date = 1881{{refn|group=note|Ditëlindja e Ataturkut nuk dihet. 19 maji është ditëlindja e tij simbolike pasi është dita kur filloi Lufta Kombëtare në Samsun. Përveç kësaj, është sugjeruar se Ataturku ka lindur në vitin 1880.}}
| birth_place = [[Selanik]], [[Vilajeti i Selanikut]], [[Perandoria Osmane]]
| death_date = 10 nëntor 1938 (57 vjet)
| death_place = [[Saraji i Dolmabahçes|Pallati Dolmabahçe]], [[Stamboll]], [[Turqi]]
| restingplace = [[Muzeu Etnografik i Ankarasë|Muzeu Etnografik]], [[Ankara]] (21 nëntor 1938 – 10 nëntor 1953)<br />[[Anıtkabir]], Ankara (që nga 10 nëntori 1953)
| signature = Signature of Mustafa Kemal Atatürk.svg
| nationality = Greke
| party = [[Partia Republikane Popullore]]
| otherparty = [[Vatan ve Hürriyet|Atheu dhe Liria]]<br />[[Komiteti "Bashkim e përparim"]] {{small|(1907–1918)}}<br />[[Shoqata për Mbrojtjen e të Drejtave Kombëtare|Shoqata për Mbrojtjen e të Drejtave të Anadollit dhe Rumelisë]] {{small|(deri në vitin 1923)}}
| spouse = [[Latife Hanëm]] (1923–25)
| parents = [[Ali Rıza Efendiu]]<br />[[Zybejde Hanëm]]
| relatives = 3, përfshirë [[Makbule Atadan]]
| order1 =
| office1 = [[Presidenti i Turqisë|Presidenti i 1-rë i Turqisë]]
| term1 = 29 tetor 1923 – 10 nëntor 1938
| primeminister1 = [[Ismet Inony]]<br /> [[Fethi Okjar]]<br />[[Xhelal Bajar]]
| predecessor1 = ''Zyra u themelua''
| successor1 = [[Ismet Inony]]
| office2 = [[Kryeministri i Turqisë|Kryeministri i 1-rë i Qeverisë së Asamblesë së Madhe Kombëtare]]
| term2 = 3 maj 1920 – 24 janar 1921
| deputy2 = [[Fevzi Çakmak]]
| predecessor2 = ''Zyra u themelua''
| successor2 = Fevzi Çakmak
| office3 = Kryetari i 1-rë i Asamblesë së Madhe Kombëtare të Turqisë
| term3 = 24 prill 1920 – 29 tetor 1923
| predecessor3 = ''Zyra u themelua''
| successor3 = Fethi Okjar
| office4 = Kryetari i 1-rë i [[Partia Republikane Popullore|Partisë Republikane Popullore]]
| term4 = 9 shtator 1923 – 10 nëntor 1938
| predecessor4 = ''Zyra u themelua''
| successor4 = Ismet Inony
<!--Military service-->| allegiance = [[Skeda:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px]] [[Perandoria Osmane]] {{small|(1893–1919)}}<br />[[Skeda:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px]] [[Qeveria e Asamblesë së Madhe Kombëtare|Qeveria e Ankarasë]] {{small|(1921–1923)}}<br />{{flagicon|TUR}} [[Turqia]] {{small|(1923–1927)}}
| branch = [[Skeda:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px]] [[Ushtria Osmane (1861–1922)|Ushtria Osmane]]<br />[[Skeda:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px]] [[Forcat Tokësore Turke#Lufta e Pavarësisë|Ushtria e GNA-së]]<br/>[[Skeda:Flag of Turkish Land Forces Command.svg|25px]] [[Forcat Tokësore Turke]]
| rank = [[Mirliva|Major i Përgjithshëm]] (Ushtria Osmane)<br />[[Mareşal|Marshal]] (Ushtria Turke)
}}
'''Mustafa Qemali''' ose '''Mustafa Qemal Ataturku''' ([[Gjuha turke|turqisht]]: ''Mustafa Kemal Atatürk''; 19 maj 1881 <small>(datë konvencionale)</small> – 10 nëntor 1938) ishte një oficer ushtarak [[Turqit|turk]], revolucionar, themelues i [[Turqia|Republikës së Turqisë]], dhe kryetari i parë i saj që nga viti 1923 deri në vdekje. Ideologjikisht një [[Shekullarizmi|sekularist]] dhe [[Nacionalizmi|nacionalist]], politikat dhe teoritë e tija u bënë të njohura si [[Qemalizmi|Qemalizëm]]. Për shkak të arritjeve të tij ushtarake dhe politike, Ataturku konsiderohet si një nga udhëheqësit politikë më të rëndësishëm të shekullit të 20-të.
Ataturku u shqua për rolin e tij në sigurimin e fitores së [[Turqit osmanë|turqve osmanë]] në [[Lufta e Çanakalasë|Betejën e Galipolit]] (1915) gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].<ref name="zurcher142">Zürcher, ''Turkey: a modern history'', 142</ref> Pas [[Shpërbërja e Perandorisë Osmane|humbjes dhe shpërbërjes së Perandorisë Osmane]], ai udhëhoqi [[Lëvizja Kombëtare Turke|Lëvizjen Kombëtare Turke]], e cila i rezistoi ndarjes së Turqisë kontinentale midis fuqive fitimtare [[Aleatët e Luftës së Parë Botërore|aleate]]. Duke krijuar një [[Qeveria e Asamblesë së Madhe Kombëtare|qeveri të përkohshme]] në kryeqytetin e sotëm turk [[Ankaraja|Ankara]], ai mundi forcat e dërguara nga aleatët, duke dalë kështu fitimtar nga ajo që u quajt më vonë si [[Lufta Çlirimtare Turke]]. Më pas ai vazhdoi të shfuqizojë Perandorinë e rrënuar Osmane dhe shpalli themelimin e Republikës Turke në vend të saj.
Si president i Republikës së sapoformuar Turke, Ataturku nisi një program rigoroz të [[Reformat e Ataturkut|reformave politike]], ekonomike dhe kulturore me qëllimin përfundimtar të ndërtimit të një shteti kombëtar modern, progresiv dhe laik. Ai e bëri arsimin fillor falas dhe të detyrueshëm, duke hapur mijëra shkolla të reja në të gjithë vendin. Ai prezantoi gjithashtu [[Alfabeti turk|alfabetin turk]] me bazë latine, duke zëvendësuar [[Alfabeti osman|alfabetin e vjetër turk osman]]. Gratë turke morën [[Të drejtat e grave|të drejta të barabarta civile]] dhe politike gjatë presidencës së Ataturkut.<ref>''Mastering Modern World History'' by Norman Lowe, second edition</ref> Në veçanti, [[Gratë në politikën turke|grave u është dhënë e drejta e votës]] në zgjedhjet lokale me ligjin nr. 1580 më 3 prill 1930 dhe disa vite më vonë, në 1934, e drejta e plotë e votës universale.<ref name="tempo">''Türkiye'nin 75 yılı'', Tempo Yayıncılık, İstanbul, 1998, pp. 48, 59, 250</ref> Më vonë në vitin 1934 Kuvendi i Madh Popullor i jep emrin ''Atatürk'' (babai i Turqisë) në shënjë falenderimi për atë që ka bërë për popullin turk.
Në vitin 1981, në njëqindvjetorin e lindjes së Ataturkut, kujtimi i tij u nderua nga [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombet e Bashkuara]] dhe [[UNESKO]], të cilat e shpallën Vitin e Ataturkut në Botë dhe miratuan [[Njëqindvjetori i Ataturkut|Rezolutën për Njëqindvjetorin e Ataturkut]], duke e përshkruar atë si "udhëheqës i luftës së parë të dhënë kundër kolonializmi dhe imperializmi" dhe një "promovues i shquar i ndjenjës së mirëkuptimit midis popujve dhe paqes së qëndrueshme midis kombeve të botës dhe se ai punoi gjithë jetën e tij për zhvillimin e harmonisë dhe bashkëpunimit midis popujve pa dallim". Ataturku përkujtohet nga shumë memorialë dhe vende të emërtuara për nder të tij në Turqi dhe në mbarë botën.
== Biografia ==
=== Fëmijëria ===
[[Skeda:Ataturk-birth-house.jpg|parapamje|220px|Shtëpia ku u lind Ataturku]]
U lind më 1881 në [[Selaniku|Selanik]], i biri i [[Ali Riza Efendiu]]t i cili ishte [[Shqiptarët në Turqi|shqiptarë]] dhe [[Zybejde Hanëm]]. Sipas [[Andrew Mango]], familja e tij ishte [[Myslimanët|myslimane]], turqishtfolëse dhe në mënyrë të pasigurt të klasës së mesme.<ref>[[Andrew Mango]] ''Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey'', Overlook Press, 2002, {{ISBN|978-1-58567-334-6}}, [https://books.google.com/books?ei=ZhvATKOVHcelcN3GoPkL&ct=result&id=nu68vd_AmuYC&dq=Andrew+Mango&q=Turkish+speaking+family+#search_anchor p. 25-27], p.27ff. – "Feyzullah's family is said to have come from the country near Vodina (now Edhessa in western Greek Macedonia). The surname Sofuzade, meaning 'son of a pious man', suggests that the ancestors of Zübeyde and Ali Rıza had a similar background. Cemil Bozok, son of Salih Bozok, who was a distant cousin of Atatürk and, later, his ADC, claims to have been related to both Ali Rıza's and Zübeyde's families. This would mean that the families of Atatürk's parents were interrelated. Cemil Bozok also notes that his paternal grandfather, Safer Efendi, was of Albanian origin. This may have a bearing on the vexed question of Atatürk's ethnic origin. Atatürk's parents and relatives all used Turkish as their mother tongue. This suggests that some at least of their ancestors had originally come from Turkey, since local Muslims of Albanian and Slav origin who had no ethnic connection with Turkey spoke Albanian, Serbo-Croat or Bulgarian, at least so long as they remained in their native land.'' ''But in looks Atatürk resembled local Albanians and Slavs.[...] But there is no evidence that either Ali Riza or Zübeyde was descended from such Turkish nomads." page 28; "It is much more likely that Atatürk inherited his looks from his Balkan ancestors.[...] But Albanians and Slavs are likely to have figured among his ancestors."</ref> I ati vinte nga fshati [[Koxhaxhiku|Koxhaxhik]], i banuar nga turqit [[Jyrykët|jorykë]] të vendosur që në fillimin e sundimit osman, ndërsa e ëma nga familje fshatarësh turq prej qytezës së Langadasit në rrethinat e Selanikut.<ref>Mango, Andrew, ''Ataturk: The Biography of the Founder of Modern Turkey'', (Overlook TP, 2002), p. 27.</ref><ref>Jackh, Ernest, ''The Rising Crescent'', (Goemaere Press, 2007), [http://books.google.com.tr/books?id=Pxs-DAIVxqYC&printsec=frontcover&dq=The+Rising+Crescent&hl=tr&ei=bI7GTNu-J4i8vgPS0dzQDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCcQ6AEwAA#v=onepage&q=Turkish%20mother&f=false p. 31, ''Kemal Atatürk albanian father and turkish mother '']</ref><ref>Isaac Frederick Marcosson, ''Turbulent years'', Ayer Publishing, 1969, [http://books.google.com.tr/books?id=399LkTqBLdAC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Isaac+Frederick+Marcosson%22&hl=tr&ei=inXGTMnzJYSuvgPPvLTZDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCcQ6AEwAA#v=onepage&q=Ali%20Riza&f=false p. 144.]</ref><ref>Richmond, Yale, ''From Da to Yes: understanding the East Europeans'', (Intercultural Press Inc., 1995), 212.</ref> Pas vdekjes së babait, fillimisht nëpunës osman dhe më pas tregtar druri, dhe martesës së të emës me një ushtarak turk, Mustafai ishte një djalosh i pabindur i cili nuk pranonte të shkonte në shkollën fetare ku e regjistruan. Në moshën 12 vjeçare është regjistruar me iniciativën e tij në shkollën ushtarake në Selanik, në qendrën e nacionalizmit grek dhe sllav. Në këtë shkollë nga mësimdhënësit e ka marrë pseudonimin Qemal (“i përkryer”). Nga viti 1896 ka vazhduar [[Shkolla ushtarake e Manastirit|Akademinë ushtarake]] në [[Manastiri (qytet)|Manastir]], ndërsa nga 1899 u pranua në Akademinë Perandorake Ushtarake ne [[Stamboll]], të cilën e mbaroi më 1905 pasi kreu edhe një kurs special pranë Shtabit të Përgjithshëm. Që në moshë të re ai u interesua për letërsinë revolucionare, e cila konsiderohej e ndaluar nga autoritetet perandorake.
=== Karriera ushtarake ===
Për shkak të aktivitetit të tij të jashtëligjshëm me [[Xhonturqit]] të cilët luftuan kundër regjimit aristokrat të [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]] Ataturkun regjimi e dërgon në [[Siri]] në një regjiment kavalerie që luftonte me rebelët, megjithatë nuk e lejojnë te marrë pjese në luftime. Në [[Damask]] formon organizatën ''Vatan ve Hürriyet'' (Atdheu dhe Liria). Në vitin 1907 është transferuar në Selanik dhe iu bashkua shoqatës [[Komiteti "Bashkim e përparim"|''Bashkim dhe Progres'']], të cilën e kishte themeluar ''Revolucioni i Xhonturqëve'' në korrik të vitit 1908. Ataturku merr pjesë në revulucionin xhonturk si shef i shtabit të Mahmut Shefqet-pashës, komandantit të armatës turke të Maqedonisë dhe merr pjesë gjithashtu në shuarjen e kondërevolucionit të [[Abdyl Hamiti II|Abdyl Hamitit]] në Stamboll në vitin 1909. Mori pjesë në luftë në [[Libi]] kundër Italisë (në vitin 1911-1912), ku u dallua për herë të parë si udhëheqës ushtarak i talentuar. Arrin një ndër fitoret e pakta turke në këtë luftë kur me batalionin e tij dhe disa qindra vullnetarë arabë arrin një fitore kundër një force italiane të konsiderueshme, duke marrë disa robër dhe gjithashtu duke kapur disa mitralozë. Në kohën e [[Luftërat Ballkanike|Luftërave Ballkanike]] (1912-1913) organizoi mbrojtjen e [[Dardaneleve]], pastaj ka qenë atashe ushtarak në Bullgari. Gjatë Luftës së Parë Botërore, kur Turqia ishte në anën e Gjermanisë, Ataturku arriti një sukses të padiskutueshëm në [[Lufta e Çanakalasë|Fushatën e Galipolit]] në vitin 1915, ku arrin të mundë forcat Aleate që donin të zbarkonin në [[Dardanel]]. Përveç kësaj mori pjesë edhe në Fushatën e Kaukazit, si pjesë e Armatës së [[Kaukazi]]t, komandant i Armatës së Dytë (1916-1917). Në këtë fushatë arriti gradën e gjeneralit e në fund edhe atë të [[pashai]]t. Më vonë u transferua në frontin [[Palestina|Palestinez]] si komandant i Armatës së Shtatë dhe pas nënshkruarjes së marrëveshjës për paqe kthehet në Stamboll.
=== Udhëheqës popullor ===
Në vitin 1919, u largua nga [[Ushtria Osmane|ushtria]] dhe u vu në krye të Lëvizjes Kombëtare Turke kundër pushtimit grek dhe i Lëvizjes për [[Lufta çlirimtare turke|Pavarësinë e Turqisë]] të cilën pas thyerjes së Perandorisë Osmane në fund të Luftës së Parë Botërore e kanë rrezikuar forcat fituese, në radhë të parë [[Britania e Madhe]]. Kjo shkaktoi luftën me Greqinë, të cilën Britania e Madhe dhe Franca e kishin ndihmuar me armatime. Ushtria greke kishte okupuar [[Izmiri]]n (Smirnën) dhe bregdetin e [[Anadolli]]t më 15 mars 1919. Ataturku menjëherë filloi të punojë për bashkimin Lëvizjes Kombëtare Turke dhe për krijimin e ushtrisë për mbrojtjen e vendit. Por së pari i është dashur të [[Shfuqizimi i Sulltanatit Osman|luftojë kundër]] regjimit të [[Sulltani]]t në Stamboll i cili kishte lejuar copëtimin e territorit. Atëherë kur qeveria e komprometuar u kishte lejuar Aleatëve të pushtonin disa pjesë të Turqisë, Ataturku në Ankara në maj të vitit 1920 kishte krijuar qeverinë e përkohshme, [[Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë|Kuvendi i Madh Popullor]] i së cilës e zgjedh kryetar qeverie më 2 maj të vitit 1920.
=== Lufta Greko-Turke dhe Presidenca ===
Pas disa humbjeve fillestare në luftë me grekët, megjithatë arriti të shënojë fitore në betejat vendimtare në lumin Sakarja (korrik të vitit 1921) dhe në Dulminpar (korrik të vitit 1922), duke e marrë Izmirin në muajin shtator. Në luftë me grek e rrëmben fitoren dhe e largon Greqinë nga Azia e Vogël dhe kështu shmang vendosjen e marrëveshjës nga e cila Greqisë i jepeshin disa pjesë të Azisë së Vogël. Pasi që shmangu rrezikun Grek, Ataturku iu kthye rrezikut të brendëshëm - dhe e largoi nga pushteti sulltan [[Mehmeti VI|Mehmetin e e VI-të]]. Në muajin gusht 1923 Ataturku themelon Partinë Popullore, udhëheqës i së cilës ishte vetë (më vonë ia ndërron emrin në [[Partia Republikane Popullore| party Popullore Republikane]] ) dhe me këtë vendos sistemin njëpartiak i cili ka zgjatur deri në vitin 1945 (përveç dy eksperimenteve të shkurtra në vitin 1924-1925 dhe 1930). Kryetar i partisë mbeti deri në fund të jetës së tij. Më 22 tetor të vitit 1923 Kuvendi i Madh Popullor i Turqisë shpallë Republikën, ndërsa Mustafa Qemali shpallet kryetar i parë i saj. Kuvendi ia dha edhe titull ''Gazi'' (fitimtar).
Qeveria e tij kreu një politikë [[turqizimi]], duke u përpjekur të krijonte një komb homogjen dhe të bashkuar. Nën Ataturkun, pakicat joturke u bënë presion për të [[O qytetar, folni turqisht!|folur turqisht]] në publik. Parlamenti turk i dha atij mbiemrin Atatürk në vitin 1934, që do të thotë "Babai i turqve", në njohje të rolit që luajti në ndërtimin e Republikës moderne Turke. Ai [[Vdekja dhe varrimi shtetëror i Mustafa Kemal Atatürk|vdiq]] më 10 nëntor 1938 në [[Dolmabahçe (pallati)|Pallatin Dolmabahçe]] të [[Stambolli]]t, në moshën 57-vjeçare;<ref>{{Cite web |title=Turkey commemorates Atatürk on 78th anniversary of his passing |url=http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-commemorates-ataturk-on-78th-anniversary-of-his-passing-105951 |website=Hürriyet Daily News |language=en |access-date=21 nëntor 2017}}</ref> ai u pasua si president nga kryeministri i tij për një kohë të gjatë [[Ismet Inony]] dhe u nderua me një varrim shtetëror. Mauzoleumi i tij ikonë në Ankara, i ndërtuar dhe hapur në vitin 1953, është i rrethuar nga një park i quajtur Parku i Paqes për nder të shprehjes së tij të famshme "[[Paqe në shtëpi, paqe në botë]]". Sot Ataturku njihet si themeluesi i Turqisë së sotme.
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.ataturk.com Biografia e Qemal Ataturkut angl.]
== Shënime ==
<references group="note"/>
== Referime ==
{{reflist|2}}
[[Kategoria:Mustafa Qemal Ataturku| ]]
[[Kategoria:Lindje 1881]]
[[Kategoria:Vdekje 1938]]
[[Kategoria:Njerëz nga Selaniku]]
[[Kategoria:Politikanë turq]]
[[Kategoria:Kryeministra të Turqisë]]
[[Kategoria:Presidentë të Turqisë]]
[[Kategoria:Politikanë të Komitetit për Bashkim dhe Përparim]]
[[Kategoria:Kryetarë të Partisë Republikane Popullore]]
[[Kategoria:Ushtarakë turq]]
[[Kategoria:Personeli ushtarak osman i Luftërave Ballkanike]]
36z9npys05bgtfv9sirlzosv4tcir0m
Unioni Demokratik i Shqiptarëve
0
54428
2939445
2520786
2026-04-08T03:53:29Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939445
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike
| name = Unioni Demokratik i Shqiptarëve
| native_name = Demokratska unija Albanaca
| abbreviation= UDSH
| logo = [[File:Unioni Demokratik i Shqiptarëve.png|150px]]
|udhëheqësi =
|leader =
|chairperson =
|spokesperson =
| leader1_title= Kryetar
|president =
| leader1_name = [[Mehmet Zenka]]
| founded = 21 nëntor 1993
|tretja =
|shteti =
| paraprirë =
| headquarters = [[Ulqini|Ulqin]]
|gazeta =
|youth_wing =
|anëtarësia_viti =
|anëtarësia =
|ideologjia =
| country = {{MNE}}
|internacional =
|evropiane =
|seats1_title = [[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]
|seats1={{Composition bar|1|81|hex=#D9271D}}
|seats2_title = [[Njësitë administrative të Malit të Zi|Kuvendet komunale]]
|seats2={{Composition bar|4|786|hex=#D9271D}}
| colorcode = #D9271D
| website = [https://www.facebook.com/udsh.dua UDSH në ''facebook'']
|fusnota =
|slogan =
}}
'''Unioni Demokratik i Shqiptarëve''' ([[shk.|shk]]. UDSH,''' '''[[Gjuha malazeze|malaz]]. ''Demokratska Unija Albanaca'') është parti politike nacionale shqiptare e themeluar më [[21 nëntor]] të vitit [[1993]] në [[Ulqin]], [[Mali i Zi]].<ref>{{Cite web|date=tetor 2013|title=IZVJEŠTAJ O IZVRŠENOJ FINANSIJSKOJ REVIZIJI DEMOKRATSKE UNIJE ALBANACA ZA 2012. GODINU|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvjestaj%20o%20izvrsenoj%20finansijskoj%20reviziji%20Demokratske%20unije%20albanaca%20za%202012.%20godinu.pdf|url-status=dead|access-date=10 maj 2022|website=DRŽAVNA REVIZORSKA INSTITUCIJA|language=cnr|archive-date=19 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119190305/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvjestaj%20o%20izvrsenoj%20finansijskoj%20reviziji%20Demokratske%20unije%20albanaca%20za%202012.%20godinu.pdf}}</ref>
== Rezultati zgjedhor ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ [[Kuvendi i Malit të Zi]]
! Viti
! Vota
! Mandate
! Ndryshimi
! Koalicioni
! Qeveria
|-
! 1996
|3,849
| {{Composition bar|2|75|hex=#ED3938}}
| {{increase}} 2
| ''—''
| {{no|opozitë}}
|-
! 1998
|3,529
| {{Composition bar|1|75|hex=#ED3938}}
| {{decrease}} 1
| ''—''
| {{partial|mbështetje e qeverisë}}
|-
! 2001
|4,232
| {{Composition bar|1|75|hex=#ED3938}}
| {{Njejt}} 0
| ''—''
| {{yes|qeveri}}
|-
! 2002
| 8,498
| {{Composition bar|1|75|hex=#ED3938}}
| {{Njejt}} 0
| [[Shqiptarët Bashkë|SHB]]
| {{yes|qeveri}}
|-
! 2006
|3,693
| {{Composition bar|1|81|hex=#ED3938}}
| {{Njejt}} 0
| ''—''
| {{yes|qeveri}}
|-
! 2009
|4,747
| {{Composition bar|1|81|hex=#ED3938}}
| {{Njejt}} 0
| ''—''
| {{yes|qeveri}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2012)|2012]]
| 2.848
| {{Composition bar|0|81|hex=#ED3938}}
| {{decrease}} 1
| ''—''
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2016)|2016]]
|4,854
| {{Composition bar|1|81|hex=#ED3938}}
| {{increase}} 1
| [[Shqiptarët të vendosur|SHV]]
| {{yes|qeveri}}
|-
! rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |4,675
| rowspan="2" |{{Composition bar|1|81|hex=#ED3938}}
| rowspan="2" |{{Njejt}} 0
| rowspan="2" |[[Koalicioni Shqiptar|KSH]]
| {{no|opozitë}} <small>(2020-2022)</small>
|-
| {{yes|qeveri}} <small>(2022-)</small>
|}
== Referime ==
{{Reflist}}
== Shiko dhe ==
* [[Partitë shqiptare në Malin e Zi]]
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
4h33bysbl6axuo8hp9uzhq4bt8tbwtq
Kostaq Cipo
0
70569
2939305
2918526
2026-04-07T15:17:19Z
Loeld Bardhi
185644
rregullim i struktures,rregullim i disa gabimeve te vogla drejtshrimore
2939305
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Kostaq Cipo
| image = Kostaq Cipo.jpg
| image_size = 250px
| office = [[Lista e Ministrave të Arësimit të Shqipërisë|Ministër i Arsimit]]
| term_start = 13 Janar, 1945
| term_end = 21 Mars, 1946
| predecessor = [[Gjergj Kokoshi]]
| successor = [[Sejfulla Malëshova]]
| birth_date = 25 Dhjetor, 1892
| birth_place = [[Elbasan]], [[Shqipëri]]
| death_date = 6 Janar, 1952
| death_place = Tiranë, Shqipëri
| nationality = Shqiptare
| profession = Gjuhëtar, Publicist, Mësues, Nëpunës
| education = Universiteti i Romës
| Grada shkencore = Gjuhëtar
| party =
| Feja = I krishter ortodoks
| signature =
| signature_madhësia =
| signature_përshkrim =
| awards = Cmimi i Republikës. Mësues i Popullit
| honorific_prefix = Profesori
| spouse = Margarita Cipo (Papajani)
}}
'''Kostaq Cipo''' ([[Elbasani|Elbasan]], [[25 dhjetor]] [[1892]] - [[6 janar]], [[1952]]) ishte një ndër figurat më të rëndësishme të gjuhësisë dhe arsimit shqiptar, i njohur si gjuhëtar, publicist, mësues, përkthyes, korrektor dhe ministër shqiptar<ref>[[Kastriot Dervishi|Dervishi K]]., [[Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet|''Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet'']], Tiranë: "55", 2012. fq. 99. ISBN 978 9943 56 22 5</ref>.
'''Kontributet kryesore'''
* Ka punuar për studimin dhe përpunimin e gramatikës shqipe
* Ka ndihmuar në përhapjen dhe standardizimin e gjuhës shqipe
* Ka qenë aktiv në arsimin shqiptar, duke edukuar shumë breza nxënësish
* Ka shkruar tekste dhe studime gjuhësore
* Punimet e tij kanë ndihmuar në kuptimin më të mirë të strukturës së shqipes
* Konsiderohet si një nga themeluesit e studimeve moderne të gjuhës shqipe
* '''Pse është i rëndësishëm?''' Kostaq Cipo ka ndikuar shumë në mënyrën se si sot flasim dhe shkruajmë shqip, sidomos në:
** rregullat gramatikore
** përdorimin e saktë të gjuhës
** zhvillimin e arsimit
== Biografia ==
Lindi në Elbasan, i biri i Simonit dhe i Agnije Xhuvanit. I ati ishte zanatçi, por e mbylli jetën si nëpunës në bashkinë e qytetit. E ëma, Agnija, ishte e bija e Jan Xhuvanit, priftit të varfër të fshatit Shtërmen dhe e motra e patriotit të shquar dhe gjuhëtarit të madh [[Aleksandër Xhuvani]].
Më 1898, në moshën 6 vjeçare, Cipo u regjistrua në shkollën 7-vjeçare të qytetit, që ishte në gjuhën greke. Më 1906, pasi kreu mësimet në këtë shkollë, u regjistrua në një gjysmë-gjimnazin turqisht i cili ishte hapur në Elbasan.
Më 1910 vazhdoi dy vitet e fundit të gjimnazit në [[Manastiri (qytet)|Manastir]]. Në këtë kohë u njoh me patriotë të shumtë si: [[Gjergj Qiriazi|Gjergj Qirjazin]], [[Mustafa Qulli|Muço Qullin]] dhe [[Shahin Kolonja|Shahin Ypi Kolonjën]]. Vitin e fundit të gjimnazit Cipo nuk arriti ta përfundonte për shkak të [[Lufta e Parë Ballkanike|Luftës Ballkanike]] dhe u kthye në Elbasan më 1912.
Gjatë periudhës së pushtimit serb ai shërbeu si bibliotekist pranë familjes së [[Aqif Pashë Elbasani|Aqif pashë Elbasanit]], duke sistemuar dhe kataloguar librat e bibliotekës së tij të pasur.
Në vjeshtë të vitit 1913 (në moshën 20 vjeçare) Cipos iu dha një bursë për në [[Shën Mitri (Itali)|Shën Mitër Korona]], në kolegjin e Shën Adrianit, pikërisht në atë shkollë ku kishte dhënë mësim për tre vjet rresht (1906-1909) daja i tij, Aleksandër Xhuvani. Shkollën e filloi në Shtator 1913 dhe e ndoqi pa shkëputje për 4 vjet.
Në vjeshtë të vitit 1917 regjistrohet në Universitetin "La Sapienza" në Romë, në Fakultetin e Letrave dhe të Filozofisë, në grupin e Filologjisë Klasike.
Për pak kohë Cipo ishte edhe redaktor i jashtëm i gazetës "Kuvendi" që botohej në Romë në italisht nga [[Sotir Gjika|S. Gjika]].
Më 1919, me rastin e vizitës në [[Italia|Itali]] të Presidentit Amerikan [[Woodrow Wilson|Wilson]], një grup i vogël shqiptarësh, midis tyre edhe Cipo, i dërgon atij një mesazh proteste për shkak të ndërhyrjes së Italisë në punët e brendshme të Shqipërisë.
Në këtë periudhë u njoh me personalitete të politikës dhe letrave shqipe si: At [[Gjergj Fishta]], [[Mehdi bej Frashëri]], [[Dhimitër Beratti|Dhimitër Berati]], [[Luigj Bumçi|Imzot Bumçin]] etj. Këtu forcoi edhe më shumë miqësinë me [[Luigj Gurakuqi|Luigj Gurakuqin]]. Miqësi të veçantë pati me një bashkë-studentin e tij, [[Mustafa Kruja|Mustafa Krujën]], me të cilin do të ishin kundërshtarë gjatë viteve të pushtimit fashist.
Në Dhjetor të vitit 1921 Cipo kthehet në Tiranë dhe po atë ditë u emërua mësues në shkollën [[Shkolla Normale e Elbasanit|Normale të Elbasanit]].Transferohet për një periudhë dyvjeçare (1923-1925), si profesor i gjuhës shqipe në gjimnazin e Shkodrës. Në Shkodër e forcoi edhe më tepër lidhjen me At [[Gjergj Fishta|Gjergj Fishtën]] dhe së bashku me të u caktuan në Komisionin për Përzgjedhjen e Himnit Kombëtar.
Në vjeshtë të vitit 1925 transferohet në [[Korça|Korçë]] si profesor në [[Liceu Kombëtar i Korçës|Liceun Francez,]] në të cilin punoi për plot 14 vjet, deri më 1939. Për shkak të një konflikti me Ministrinë e Arsimit, pati si rezultat burgosjen për 12 ditë në burgun e Tiranës.
Më pas ai martohet me Margaritën, të bijën e Dr. [[Filip Papajani|Filip Papajanit]] në vitin 1929.
Kur hyri Italia fashiste në Shqipëri ai ishte Nëndrejtor i Liceut dhe mbajti një qëndrim të prerë kundër anëtarësimit të pedagogëve të Liceut në Partinë Fashiste, gjë që u pasua me mosvajtjen në ceremoninë e organizuar me rastin e vizitës së Jakomonit në Korçë. Kjo bëri që të niste vëzhgimi i tij nga autoritetet dhe që në qarqet intelektuale të qytetit të njihej si "Il grande rifiuto". Në Gusht të vitit 1939 e arrestojnë dhe nga burgu i Korçës e transferojnë në atë të Tiranës. Prej këtej e internojnë në Itali, në Colfiorito, Provinca e Peruxhias. Në këtë fshat të humbur dhe me klimë jashtëzakonisht të ashpër ai ndenji dy vjet së bashku me të shoqen dhe tre fëmijët.
Pas dy vjetësh, kohë që përkon edhe me përfundimin e [[Lufta Italo-Greke|luftës Italo-Greke]], Cipo me falimkjen kthehen në [[Pogradeci|Pogradec]], tek i vjehrri, dhe e gjen shtëpinë, e sidomos bibliotekën e tij mjaft të pasur e me ekzemplarë unikë nga letërsia, historia dhe, veçanërisht, gjuhësia e përgjithshme e albanologjia, të plaçkitur e të rrënuar nga njerëz që dinin se çfarë duhet të merrnin e çfarë duhet të digjnin nga ky thesar. Në këtë kohë Cipo harton një deklaratë e cila iu kërkua të gjitha familjeve që kishin pësuar dëme nga qëndrimi i ushtarëve grekë në qytet. E përmendim këtë fakt pasi nëpërmjet këtij dokumenti do të mund të krijonim një ide të përgjithshme për vlerat e madhësinë e bibliotekës dhe, për rrjedhim, edhe të pronarit të saj, si personalitet në fushë të dijes dhe kulturës shqiptare.
''"...Për bibliotekën t'ime, jashtëzakonisht të pasun, të pajisun me 1200 vëllime, nga të cilat 800 u vodhën a u dogjën nga grekët si zjarr për t'u ngrohur, mendja më thotë se librat nuk do jenë djegur, por do të jenë ngritur e dërguar në Greqi..."''
Për një kohë prej shtatë muajsh qëndroi i papunë dhe më pas e ftojnë në Tiranë ku e emërojnë profesor në dispozicion të Ministrisë së Arsimit, por pa të drejtën e ushtrimit të profesionit. Më vonë e emërojnë Inspektor Arsimi.
Në Shtator të këtij viti u ftua për të marrë pjesë në Konferencën e Pezës si patriot dhe antifashist, por për arsye shëndetësore nuk mori pjesë. Në këtë kohë ai ishte 50 vjeç. Mbas një viti pune ai largohet nga Ministria e Arsimit dhe punësohet si përkthyes në shtëpinë botuese italiane "De Agostini Novara". Këtu qëndroi deri në Shtator të vitit 1943. Për pak kohë u punësua si korrektor në shtëpinë botuese "Ismail Mal Osmani".
Pas një periudhe heshtje, boton tek "Revista Letrare" e Vedat Kokonës një artikull me titull '''"Libri, kujtime, mendime"''' ku trajtonte problemin e rëndësisë që ka libri dhe rolit që luan ai në jetën e kombit për bashkimin dhe përparimin e tij, për formimin e ndërgjegjes kombëtare. Pas çlirimit kreu vetëm për një muaj detyrën e Drejtorit të Bibliotekës Kombëtare.Nga Janari i vitit 1945 e deri në Prill të 1946, Cipo ishte Ministër i Arsimit, dhe si i tillë, ndikoi dhe ishte nismëtar i hapjes së pothuajse 2 mijë shkollave dhe të Institutit Pedagogjik Dyvjeçar.
Në Maj të po këtij viti u emërua Drejtor i Institutit të Studimeve, i cili si Institut i Shkencave, iu aneksua Kryeministrisë më 1948. Që nga ajo kohë e deri sa vdiq punoi si anëtar i këtij Instituti, si specialist i gjuhës shqipe.Në këtë periudhë iu kushtua me të gjitha forcat veprimtarisë mësimore dhe asaj studimore-shkencore.Më 1946-1952 u zgjodh deputet dy herë me radhë për qarkun e Elbasanit.
Ndërroi jetë më 6 Janar të vitit 1952.
== Vepra ==
Gjatë kohës kur punoi për të përkohshmen e Gjikës, shkruajti me nofkën ''Skampensis'' (Elbasanasi). Ndër artikujt e shkruar në këtë periudhë spikat komenti i gjatë për vjershën e [[Gjergj Fishta|Fishtës]] "I dëbuemi".
Po kështu ai shkruan një seri artikujsh për krijimtarinë e [[Naim Frashëri|Naim Frashërit]] dhe të [[Jeronim de Rada|De Radës]], ndërsa në fushë të gjuhësisë spikat artikulli studimor '''"Studime etimologjike të gjuhës shqipe të krahasuar me atë greke, latine, gjermane e persiane".''' Të gjithë këta artikuj janë shkruar në italisht. Në krye të artikullit për etimologjinë spikat një shprehje e Foy'' " I lumtur ai shkrimtar që i ngre një monument vendit të tij"''.
Cipo vijoi të botonte veprat e tij më të rëndësishme: '''Gramatikën e Gjuhës Shqipe''', '''Sintaksën''' dhe '''Fjalorin e Gjuhës Shqipe'''. Për “Sintaksën” Cipo u vlerësua edhe me '''Çmimin e Republikës'''. Gjithashtu Prof. Cipo është nderuar me titullin '''"Mësues i Popullit"'''.
Së bashku me [[Aleksandër Xhuvani|Aleksandër Xhuvanin]] dhe [[Eqrem Çabej|Eqerem Çabejn]] mori pjesë në hartimin e''' Udhëzuesit të Parë Drejtshkrimor të Gjuhës Letrare (1948-1950) '''dhe në përpunimin e disa terminologjive kryesore shkollore.
Punoi një Gramatikë të Gjuhës Shqipe për shkollën shtatëvjeçare, dhe një varg studimesh gjuhësore mbi fjalitë e përbëra (ndër të parët që nisën trajtimin e thelluar të tyre), mbi gjuhën e Pjetër Budit etj.
Përgatiti një botim shkencor të '''"Historisë së Skënderbeut"''' të [[Naim Frashëri|Naim Frashërit]], mbi bazë kriteresh filologjike të pajisur edhe me komente gjuhësore edhe letrare.
Me Gramatikën Shqipe në dy vëllime, e para gramatikë joshkollore e karakterit shkencor në gjuhën shqipe, Cipo hapi shtigje të reja në studimin e gjuhës shqipe, veçanërisht në Fonetikë e Sintaksë. Kjo gramatikë u përdor edhe si tekst mësimor për shumë vite, si dhe shërbeu edhe si mbështetje për tekstet e tjera të mëvonshme më të gjera e më sistematike.
== Disa nga veprat dhe shkrimet e profesor Kostaq Cipo: ==
{| class="wikitable"
|+
|'''“Morfologjia Historike e Shqipes”'''
|1947 - Dispensë e Shaptilografuar. Botuar nga Instituti Pedagogjik Dyvjeçar.
|-
|'''“Fonetika”'''
|1947 - Dispensë e Shaptilografuar. Botuar nga Instituti Pedagagogjik Dyvjeçar.
Ribotuar në vitin 2003.
|-
|'''“Rreth Disa Kompozitave”'''
|1948 - Buletini i Institutit të Shkencave Nr. 1
|-
|'''“Kompozitat Determinative” '''
|1948 - Buletini i Institutit të Shkencave Nr. 2-3
|-
|'''Vërejtje onetike, Morfologjike e Sintaktike'''
|
|-
|'''Vërejtje fonetike, morfologjike e sintaktike mbi “Doktrinën e Krishtenë” të Budit (1618)'''
|E pabotuar.
|-
|'''Fillimet e Stilistikës e Letërsisë A. Xhuvani, K. Cipo (1930)'''
|
|-
|'''Gramatika (Fonetikë e Morfologji) 1949'''
|
|-
|'''Sintaksa (1952)'''
|Botuar pas vdekjes
|-
|'''Shënime e shpjegime të veprës “Historia e Skënderbeut” (1953)'''
|Botuar pas vdekjes
|-
|'''Fjalori i Gjuhës Shqipe (1954)'''
|
|-
|'''“Gramatika” '''
| Për Klasat e V, VI e të VII të Shkollës Shtatëvjeçare
|-
|'''“Ortografia e Gjuhës Shqipe” - Xhuvani, Cipo, Çabej'''
|
|}
=== <u>Artikuj në Shtyp:</u> ===
'''“Gjuhë dhe Gramatikë” ''' “Zëri i Popullit”, 20 Korrik 1949
'''“Vërejtje Fonetike, Morfollogjike e Sintaktike'''
'''mbi “Doktrinën e Kërshtenë” Të Budit (1618)”''' ''' ''' 1952 - B.SH.SH., Nr. 1
'''“Ortografia e Gjuhës Shqipe” ''' Gazeta “Bashkimi”, 14-15 Tetor
=== <u>Tekstet Madhore:</u>''' '' ''''' ===
'''“Gramatika” '''1949 Instituti Shkencave
'''“Sintaksa” '''1952 Instituti Shkencave
'''"Fjalori i Gjuhës Shqipe" ''' 1954 Instituti Shkencave
[[Skeda:Do ta nisim punen nga gjuha.jpg|parapamje]]
== Referimet ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Cipo Kostaq}}
[[Kategoria:Lindje 1892]]
[[Kategoria:Vdekje 1952]]
[[Kategoria:Gjuhëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Mësues i Popullit]]
[[Kategoria:Ministra të Arsimit dhe Sportit të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Elbasani]]
[[Kategoria:Leksikografë shqiptarë]]
miqm00rgscefxwvk8ahya46zq12awxk
Hardware
0
73623
2939358
2582003
2026-04-07T20:40:50Z
EmausBot
19029
Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Pjesët përbërëse të kompjuterit]]
2939358
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Pjesët përbërëse të kompjuterit]]
8flmcrwa0450xskspib99774dt9rnxq
Gani Gashi
0
79463
2939373
2854234
2026-04-07T22:44:41Z
Fallbackintoreality
102113
nominuar për grisje të shpejtë pasi mungojnë informatat për këtë subjekt, dhe kanë munguar për një kohë shumë të gjatë
2939373
wikitext
text/x-wiki
{{Grise|jomjaft}}{{probleme të shumta|{{Pa referenca}}{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}{{Për përmirësim}}}}[[Skeda:Gani Gashi.JPG|thumb|right|250px]]
''Gani Gashi Dr.sc. prof.ass'' është lindur në fshatin [[Mramori|Mramor]], komuna e [[Prishtinë]]s më 09.06.1965, është gjeograf shqiptarë.
== Biografia ==
Gani Gashi shkollën katërvjeqare fillore e ka kryer në vendlindje ndërsa pjesën tjetër vazhdoi në Prishtinë.
Nga 1976 jetonë në Prishtinë. Në vitin shkollor e 1985/86 i ka regjistruar studimet në Fakultetin e Shkencave Matematike-Natyrore në degën e Gjeografisë.
Në fillim pas kryrjes së studimeve punoi në shkollën e mesme "Shtjefën Gjeqovi" në Prishtinë, kurse që nga viti 1990 ka punuar si asistent në Departamentin e Gjeografi.
Studimet pasuniversitarei ka regjistruar në Universitetin e Zagreb në Departamentin e Gjeografise, ndërsa i ka mbaruar në Prishrinë.
Që nga viti 1990 ka mbajt ushtrimet nga e Hartografia,
Hidrologjia dhe gjeografia matematikore.
Eshte i zgjedhur ne thirrjen prof.ass. per lendet Hartografi dhe Hidrologji.
{{Biografi-cung}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Gjeografë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
6ewcvdynqs5nssb1cte7hw92iwb9qg4
Shqiptarët e Maqedonisë së Veriut
0
80043
2939480
2893059
2026-04-08T04:11:52Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939480
wikitext
text/x-wiki
{{Grup etnik
|group = Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut
| ns = #FF0000
| nt = #000
| image = <table border=0 align="center">
<tr>
<td>[[Skeda:Arolsen Klebeband 01 455 2.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Mehmedpasha.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:114 - Gheorghe Ghica.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Mehmet Pashë Dërralla (portrait).jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Gjerasim Qiriazi.JPG|55x63px]]</td>
</tr>
<tr>
<td><small>[[Moisi Arianit Golemi]]</small></td>
<td><small>[[Mehmed Pashë Qyprilliu]]</small></td>
<td><small>[[Gjergj Gjika]]</small></td>
<td><small>[[Mehmet Pashë Deralla]]</small></td>
<td><small>[[Gjerasim Qiriazi]]</small></td>
</tr>
<tr>
<td>[[Skeda:Müşir Gazi Mustafa Kemal Paşa, Balıkesir, 1923.png|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Ahmed Izzet Pasha 1913.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:U1 IbrahimTemo-Ohri.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Vehbi Dibra, ( 1867–1937) Albanian cleric.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Parashqevi Qiriazi.jpg|55x63px]]</td>
</tr>
<tr>
<td><small>[[Mustafa Qemal Atatürk]]</small></td>
<td><small>[[Ahmed Izet Pasha]]</small></td>
<td><small>[[Ibrahim Temo]]</small></td>
<td><small>[[Haxhi Vehbi Agolli]]</small></td>
<td><small>[[Parashqevi Qiriazi]]</small></td>
</tr>
<tr>
<td>[[Skeda:Josif Bageri.JPG|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Dervish Hima.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Ahmed Niyazi Rsneli.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Xhem and Brothers.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Mefail.jpg|55x63px]]</td>
</tr>
<tr>
<td><small>[[Josif Bageri]]</small></td>
<td><small>[[Dervish Hima]]</small></td>
<td><small>[[Ahmet Njazi Bej Resnja]]</small></td>
<td><small>[[Xhemë Hasa]]</small></td>
<td><small>[[Mefail Shehu]]</small></td>
</tr>
<tr>
<td>[[Skeda:Mother Teresa.jpg|55x63px]]</td>
<td>[[Skeda:Blerim Dzemaili.jpg|55x63px]]</td>
<td></td>
<td></td>
<td>[[Skeda:Shkodran Mustafi20140714 0012 (cropped).jpg|55x63px]]</td>
</tr>
<tr>
<td><small>[[Nënë Tereza]]</small></td>
<td><small>[[Blerim Xhemaili]]</small></td>
<td><small>[[Nuri Seferi]]</small></td>
<td><small>[[Shaban Tërstena]]</small></td>
<td><small>[[Shkodran Mustafi]]</small></td>
<tr>
</table>
|popullsia = 509,083 (2002) <500,000 (2016)
|region1 =
|pop1 =
|ref1 =
|region2 =
|pop2 =
|ref2 =
|region3 =
|pop3 =
|ref3 =
|region4 =
|pop4 =
|ref4 =
|region5 =
|pop5 =
|ref5 =
|region6 =
|pop6 =
|ref6 =
|region7 =
|pop7 =
|ref7 =
|region8 =
|pop8 =
|ref8 =
|region9 =
|pop9 =
|ref9 =
|region10 =
|pop10 =
|ref10 =
|languages = [[Shqip]]<br>[[Gegë]] · [[Tosk]]
|religions = [[Islami]] · [[Katolicizmi]] · [[Ortodoks]]
|related =
|footnotes =
}}
'''[[Shqiptarët]]''' janë grupi i dyte me i madh etnik në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Numri i përgjithshëm i shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut është 509,083 banorë, që përfaqëson rreth 25% të popullsisë. Shqiptaret jetojne kryesisht në pjesët veriperëndimore dhe perëndimore të vendit. Numri më i madh i shqiptarëve jeton në komunat: [[Komuna e Tetovës|Tetovë]] (70%), [[Komuna e Gostivarit|Gostivar]] (82%), [[Komuna e Dibrës|Dibër]] (58%), [[Komuna e Strugës|Strugë]] (57%), [[Komuna e Kërçovës|Kërçovë]] (55%), [[Komuna e Kumanovës|Kumanovë]] (30%) dhe [[shkupi|Shkup]] (60%).<ref>[http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf 2002 Census results]</ref>
== Popullsia ==
[[File:The ballot referendum to declare territorial autonomy of the Albanians in Ilirida (Fyrom,Macedonia) year 1992.jpeg|thumb|Fletëvotimi nga referendumi për shpalljen e Autonomisë territoriale dhe politike të shqiptarëve në Iliridë (Maqedoni e Veriut) në vitin 1992]]
Shqiptarët janë popull autokton në Maqedoninë e Veriut. Në këtë të dhëne statistikore të vitit 1912 theksohet se në Maqedoninë e Veriut jetojnë 136.752 shqiptarë. Një të dhëne të tillë e demanton një demograf bullgar M. Selishcef duke thënë se në Maqedoninë e Veriut ka 194.195 shqiptarë (57.443 shqiptarë me pak). Në vitin 1912/1913 të dhënat nga perandoria turke, japin numrin e popullsise shqiptare në territorin e Maqedonisë së Veriut si: Tetovë, Shkup, Dibër, Kumanovë, Kërcovë, Ohër, Prilep, Resnjë dhe Manastir jetojne 230.357 shqiptarë. Në vitin 1900 ka pasur 52.000 torbesh në vitin 1921 nuk jepen të dhëna për numrin kësaj popullate sepse i kanë shënuar si Maqedon edhe pse janë me prejardhje shqiptare. Sipas regjistrimit të vitit 1948 në Maqedoni jetojnë 197.524 shqiptarë. Sipas regjistrimit të vitit 1953 në Maqedoninë e Veriut jetojnë 162.524 shqiptarë (koha e Rankoviqit , shpërngulja e shqiptarve në Turqi). Në bazë të regjistrimit të vitit 1994 jetojnë 441.104 shqiptare. Sipas regjistrimit të vitit 2001/2002 në Maqedoninë e Veriut jetojnë 509.038 shqiptarë.
== Komunat me shumicë shqiptare në Maqedoninë e Veriut ==
[[Skeda:MaqedoniaShqiptaret.png|parapamje]]
*[[Skeda:Coat of arms of Želino Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Zhelinës]] - 99.2%
*[[Skeda:Coat of arms of Lipkovo Municipality.jpg|30px]] [[Komuna e Likovës]] - 97.4%
*[[Skeda:Coat of arms of Bogovinje Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Bogovinës]] - 95.2%
*[[Skeda:Coat of arms of Aračinovo Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Haraçinës]] - 93.8%
*[[Skeda:Coat of arms of Saraj Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Sarajit]] - 91.5%
*[[Skeda:Coat of arms of Tearce Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Tearcës]] - 84.4%
*[[Skeda:Coat of arms of Vrapčište municipality.png|30px]] [[Komuna e Vrapçishtit]] - 83.1%
*[[Skeda:Coat of arms of Tetovo Municipality, Macedonia.svg|30px]] [[Komuna e Tetovës]] - 70.3%
*[[Skeda:Coat of arms of Studeničani Municipality.png|30px]] [[Komuna e Studeniçanit]] - 68.4%
*[[Skeda:Coat of arms of Gostivar Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Gostivarit]] - 66.7%
*[[Skeda:Coat of arms of Municipality of Brvenica.svg|30px]] [[Komuna e Bërvenicës]] - 61.6%
*[[Skeda:Coat of arms of Debar Municipality.png|30px]] [[Komuna e Dibrës]] - 58.1%
*[[Skeda:Coat of arms of Čair Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Çairit]] - 57.0%
*[[Skeda:Coat of arms of Struga Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Strugës]] - 56.8%
*[[Skeda:Coat of arms of Kičevo Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Kërçovës]] - 54.5%
== Ish Komunat Shqiptare (1996 - 2004) ==
*[[Skeda:Coat of arms of Čegrane Municipality.png|30px]] [[Komuna e Çegranit]] - 99%
*[[Skeda:Coat of arms of Džepčište Municipality.png|30px]] Komuna e [[Xhepçishti]]t - 98%
*[[Skeda:Coat of arms of Šipkovica Municipality.png|30px]] Komuna [[Shipkovica]] - 99%
*[[Skeda:Coat of arms of Srbinovo Municipality.png|30px]] Komuna [[Sërmnova]] - 99%
*[[Skeda:Coat of arms of Negotino Pološko Municipality.png|30px]] Komuna e Negotinës - 99%
*[[Skeda:Coat of arms of Labuništa Municipality.png|30px]] Komuna [[Llabunishti]] - 96%
*[[Skeda:No-logo.svg|45x20px]] Komuna e [[Vërtoku]]t - 99%
*[[Skeda:No-logo.svg|45x20px]] Komuna [[Banjica e Poshtme]] - 80%
= Ish Komunat Shqiptare (2004 - 2013) =
*[[Skeda:Coat of arms of Zajas Municipality.svg|30px]] [[Komuna e Zajazit]] - 97.4%
*[[Skeda:Coat of arms of Oslomej Municipality.png|30px]] Komuna e [[Osllomeji]]t - 98.39
== Kultura dhe feja ==
[[File:Albanians_of_Skopje_(1910).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Albanians_of_Skopje_(1910).jpg|thumb|235x235px|Një familje shqiptare, e besimit katolik, nga [[Shkupi]].]]
Kulturalisht, shqiptarët në Republikën e Maqedonisë së Veriut janë të lidhur ngushtë me shqiptarët e [[Kosova|Kosovës]] e të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Flamuri i përbashkët, himni kombëtar, historia e përbashkët, këngët popullore, gjuha, etj. janë vetëm disa nga veçoritë që vërtetojnë lidhjen e ngushtë mes shqiptarëve në Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe atyre në Kosovë e Shqipëri.
Shqiptarët e maqedonisë së Veriut flasin [[gegë|dialektin gegë]] të gjuhës shqipe, por në pjesët jugore të vendit shqiptarët flasin [[toskë|dialektin toskë]]. Në Maqedoninë e Veriut është i mundësuar arsimimi në gjuhën shqipe në të gjitha nivelet.
[[Islami]] është feja më e përhapur tek shqiptarët e Maqedonisë së Veriut, me rreth 99%. Përveç myslimanëve ka edhe shqiptarë [[Të krishterët|të krishterë]] që jetojnë në Maqedoninë e Veriut, që janë katolikë apo ortodoks.
== Figura te shquara ==
* [[Moisi Arianit Golemi]]
* [[Mehmed Pashë Qyprilliu]]
* [[Nënë Tereza]]
* [[Familja Qiriazi]]
* [[Familja Gjika]]
* [[Luan Starova]]
* [[Arbën Xhaferi]]
* [[Blerim Xhemaili]]
* [[Josif Bageri]]
* [[Blerim Destani]]
* [[Adem Kastrati]]
* [[Zagorka Shuke]]
== Politika ==
Partitë politike shqiptar në Maqedonin e Veriut:<br/>'''PPD''' - Partia për prosperitet demokratik<br/>'''PDSH''' - Partia demokratike shqiptare<br/>'''BDI''' - Bashkimi demokratik për intengrim
<br/>'''RDK''' - Partia Rilindja demokratike kombëtare
<br/>'''LRPDSH''' - Lëvizja për reforma PDSH
<br/>'''Besa''' - Lëvizja Besa
<br/>'''Uniteti''' - Partia Uniteti
<br/>'''DR''' - Demokracia e Re
== Shih edhe ==
* [[Ilirët]]
* [[Dardania]]
* [[Shqipëria natyrale]]
* [[Mërgata shqiptare]]
* [[Republika e Iliridës]]
* [[Shqiptarët në Greqi]]
* [[Marrëveshja e Ohrit]]
* [[Shqiptarët në Kosovë]]
* [[Shqiptarët në Mal të Zi]]
* [[Gjuhët në Maqedoninë e Veriut]]
* [[Referendumi për autonomi teritoriale dhe politike]]
== Referime ==
{{reflist}}
== Literatura ==
* {{cite journal | last = Brunnbauer | first = Ulf | year = 2004 | title = Fertility, families and ethnic conflict: Macedonians and Albanians in the Republic of Macedonia, 1944-2002 | url = https://archive.org/details/sim_nationalities-papers_2004-09_32_3/page/565 | journal = [[Nationalities Papers]] | volume = 32 | issue = 3 | pages = 565–598 | doi = 10.1080/0090599042000246406 |lang=en }}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20120618090507/http://www.alb-net.com/amcc/ Qendra e Krizës e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut]
<br/>
{{Shqiptarët}}
[[Kategoria:Grupe etnike në Maqedoni të Veriut]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut| ]]
[[Kategoria:Shqiptarë]]
boriylx44dygcrze91jo7be8mwpouvw
Vendkalimet kufitare të Shqipërisë
0
83375
2939399
2898390
2026-04-08T00:14:20Z
Shqiperia2000
65435
Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-82001-1|~2026-82001-1]]) dhe riktheu versionin 2850027 nga Leutrim.P
2939399
wikitext
text/x-wiki
'''Vendkalimet kufitare të Shqipërisë''' është një hapësirë e përcaktuar që shërben për të kontrolluar dhe eventualisht për të lejuar përshkimin e personave dhe mallrave nga një shtet në tjetrin prej Shqipërisës. Këto hapësira qeverisen nga organet policore që regjistrojnë hyrje daljet e personave dhe automjeteve dhe organet financiare që regjistrojnë hyrje daljet e mallrave dhe të mjeteve financiare cash. Aktualisht [[Shqipëria]] ka 26 vendkalime kufitare që janë të natyrës tokësore, ajrore dhe detare.
== Vendkalimet ajrore ==
=== Aeroporti Tiranë ===
Aeroporti i [[Rinasi]]t ndodhet rreth 20 km nga [[Tirana]]. Është aeroporti i vetëm ndërkombëtar dhe vendkalimi kufitar më modern sot për sot në Shqipëri. Nga [[Rinasi]] ka fluturime direkte me mjaft destinacione të botës.
== Vendkalimet detare ==
{{Kryesor|Portet e Shqipërisë}}
=== Porti Shëngjin ===
Porti i [[Shëngjini]]t ndodhet në veriperëndim të Shqipërisë, rreth 8 km nga qyteti i [[Lezha|Lezhës]]. Nga qershori i vitit 2009 është aktivizuar linja e tragetit [[Shëngjini|Shëngjin]] - [[Bari]] i Italisë. Ky fakt e shndërron portin edhe në vendkalim kufitar duke bërë të nevojshme ndërtimin e terminalit për trajtimin e udhëtarëve dhe trageteve, stacionimin e policisë kufitare dhe doganave. Qeveria shqiptare e ka caktuar atë të [[Shëngjini]]t si portin preferencial për [[Kosova|Republikën e Kosovës]].
=== Porti Durrës ===
Porti i [[Durrësi]]t ndodhet në Shqipërinë e mesme. Ky është porti me i madh dhe i rëdësishëm i vendit dhe shërben si vendkalim kufitar që në kohë të hershme. Ka lidhje trageti të përditshme me portin e Barit dhe lidhje disa ditë në javë me portet e Ankonës dhe Triestes në Itali.
=== Porti Vlorë ===
Porti i [[Vlora|Vlorës]] është porti i dytë më i madh në Shqipëri dhe ndodhet në jug të Shqipërisë. Ka lidhje trageti të rregullta me portin e Brindizit në Itali.
=== Porti Sarandë ===
Porti i [[Saranda|Sarandës]] është porti i katërt në Shqipëri dhe ndodhet në jug të vendit. Ka lidhje trageti me ishullin e Korfuzit në Greqi.
=== Porti Himarë ===
Porti i [[Himara|Himarës]] ndodhet në jug të Shqipërisë në rrethin e [[Vlora|Vlorës]]. Ndonjëherë shërben si vendkalim kufitar pasi aty mbërrijnë dhe nisen anije turistike nga Korfuzi i Greqisë.
== Vendkalimet tokësore ==
==={{Kosovo}}===
==== Qafë Morinë - Gjakovë ====
Vendkalimi i Qafë Morinës ndodhet ne rrethin e [[Tropoja|Tropojës]] dhe lidh qytetin e Bajram Currit me [[Gjakova|Gjakovën]]. Është asfaltuar plotësisht rruga dhe është ndërtuar një godinë e re kufitare.
==== Qafë Prush - Gjakovë ====
Vendkalimi i Qafë Prushit ndodhet ne rrethin e [[Hasi|Hasit]] dhe lidh qytetin e Kukësit dhe Krumës me [[Gjakova|Gjakovën]]. Është asfaltuar plotësisht rruga dhe është ndërtuar një godinë e re kufitare.
==== Morinë - Vërmicë ====
Vendkalimi i Morinës ndodhet në rrethin e [[Kukësi|Kukësit]] dhe shërben si shteg kalimi natyror ndërmjet territorit të Kosovës dhe atij të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Është vendkalimi më i rëndësishëm me Kosovën për vëllim mallrash dhe udhëtarësh. Në vitet 2000 është rikonstruktuar plotësisht dhe ofron çdo shërbim doganor si për udhëtarë ashtu edhe për automjete. Në këtë vendkalim kalon edhe aksi i rëndësishëm rrugor Durrës-Kukës-Prishtinë-Merdare-Nish.
==== Orgjost - Orqushë ====
Orgjosti ndodhet në rrethin e [[Kukësi|Kukësit]] dhe është vendkalim dytësor dhe në të bëhet vetëm trajtimi i udhëtarëve. Qëndron hapur me orar dhe në kohë të ndyshme të vitit kur e lejon moti. Kryesisht shërben për të bërë të mundur shkëmbimin e personave të zonave në të dyja anët e kufirit me lidhje të veçanta familjare dhe etnike ([[Gora|Goran]]ët). Ky vendkalim ndodhet në varësi të stacionit kufitar të Morinës. Aktualisht shërbimet kryhen në kontainer të lëvizshëm. Mungon infrastruktura rrugore dhe logjistike.
==== Borje - Glloboçicë ====
Borja ndodhet në rrethin e [[Kukësi|Kukësit]] dhe është vendkalim dytësor dhe në të bëhet vetëm trajtimi i udhëtarëve. Qëndron hapur me orar dhe në kohë të ndyshme të vitit kur e lejon moti. Kryesisht shërben për të bërë të mundur shkëmbimin e personave të zonave në të dyja anët e kufirit me lidhje të veçanta familjare dhe etnike ([[Gora|Goran]]ët). Ky vendkalim ndodhet në varësi të stacionit kufitar të Morinës. Aktualisht shërbimet kryhen në kontainer të lëvizshëm. Mungon infrastruktura rrugore dhe logjistike.
==== Shishtavec - Krushë ====
Shishtaveci ndodhet në rrethin e [[Kukësi|Kukësit]] dhe është vendkalim dytësor dhe në të bëhet vetëm trajtimi i udhëtarëve. Qëndron hapur me orar dhe në kohë të ndyshme të vitit kur e lejon moti. Kryesisht shërben për të bërë të mundur shkëmbimin e personave të zonave në të dyja anët e kufirit me lidhje të veçanta familjare dhe etnike ([[Gora|Goran]]ët). Ky vendkalim ndodhet në varësi të stacionit kufitar të Morinës. Aktualisht shërbimet kryhen në kontainer të lëvizshëm. Mungon infrastruktura rrugore dhe logjistike.
=== {{Montenegro}} ===
==== Muriqan - [[Sukobini|Sukobin]] ====
[[Skeda:Muriqan sukobin.JPG|200px|thumb|right|Vendkalimi i përbashkët Muriqan/Shqipëri - [[Sukobini|Sukobin]]/Mali i Zi]]
Vendkalimi i Muriqanit është hapur ne vitin 2002. Aktualisht është vendkalimi tokësor i katërt për nga vëllimi i trafikut të udhëtarëve. Ndodhet në rrethin e [[Shkodra|Shkodrës]] dhe lidh këtë qytet me [[Ulqini]]n dhe më tej, nëpërmjet rrugës magjistrale adriatike dhe autostradës kroate A1, shkon deri në Trieste të Italisë. Në vitin 2009 ka filluar nga puna godina e përbashkët [[Dogana|doganore]] [[Shqipëri]]/[[Mali i Zi]] e financuar nga [[Bashkimi Evropian|BE]]. Është i vetmi vendkalim kufitar i përbashkët me një shtet fqinj në Shqipëri. Megjithatë të dy policitë kufitare i kontrollojnë dokumentet veçmas. Ende nuk egziston një program i integruar kompjuterik me anë të të cilit regjistrimi i dokumenteve do të bëhej një herë të vetme.
Në anën shqiptare të këtij pikë kalimi është i instaluar sistemi Tims që bën lidhjen me të gjithë pikat e tjera shqiptare dhe njëkohësisht i integron në kohë reale këto pika me të dhënat e Interpolit.
Me 24 maj 2011 u hap ura e re mbi Bunë. Kjo urë, me një strukturë të fuqishme dhe moderne, zëvendësoi kalimin mbi urën historike prej druri që ishte plotësisht e papërshtatshme për mjetet transportuese të tonazhit të lartë. Ky aspekt heq çdo barrierë dhe e shndërron atë të Muriqanit në vendkalim kufitar të klasit të parë.
Nga [[Shkodra]] në Muriqan rruga është e strukturuar mirë, kurse nga [[Sukobini]] deri në [[Ulqini|Ulqin]] ose Ujëmirë/Dobra Voda është kodrinore, e ngushtë dhe jo e përshtatshme për qarkullimin normal ose të shpejtë të autobuzave dhe kamionëve.
==== Hani i Hotit - Bozhaj ====
Vendkalimi i Hanit të Hotit gjendet në rrethin e [[Malësia e Madhe|Malësisë së Madhe]] dhe ndodhet në rrugën që lidh [[Shkodra|Shkodrën]] me [[Tuzi]]n dhe [[Podgorica|Podgoricën]]. Është hapur në vitet '80 si rezultat i përmirësimit të marrëdhënieve [[Shqipëria|Shqipëri]] - [[Jugosllavia|Jugosllavi]] dhe ishte i vetmi komunikim me Jugosllavinë pas shumë kohesh izolimi total nga të dy shtetet. Është vendkalim multimodal pasi përveç rrugës kalon edhe hekurudha. Në këtë pikë kryhen procedurat doganore të çdo përmase.
Ky vendkalim e ka humbur paksa interesin por mund ta fitojë menjëherë atë kur të ndërtohet autostrada që do të lidhë Podgoricën me Dubrovnikun.
==== Grabom - Cem i Trieshit Cijevna Zatrijebacka ====
(Në fazë përgatitje)
==== Vermosh - Guci ====
Vendkalimi i [[Vermoshi]]t ndodhet në rrethin e [[Malësia e Madhe|Malësisë së Madhe]] dhe është hapur për të lehtësuar kalimin e udhëtarëve drejt [[Gucia|Gucisë]] dhe [[Plava|Plavës]] dhe anasjelltas. Qëndron i hapur me orar dhe në periudha të ndryshme të vitit. Aktiviteti kryhet në kontainer. Është e persosur infrastruktura rrugore për të arritur në këtë vendkalim kufitar. Ky vendkalim ndodhet në skajin më verior të Shqipërisë.
==== Qafë Vranicë - Plavë ====
(Në fazë përgatitje)
Ky vendkalim është ende në fazën e përfundimit. Ndodhet në afërsi të fshatit [[Çerem]] të rrethit të [[Tropojë]]s. Pas përmirësimit të infrastrukturës rrugore ky vendkalim do të bëjë të mundur lidhjen e të gjithë zonave të Tropojës dhe Malësisë së Gjakovës me Plavën dhe Gucinë në Mal të Zi.
=== {{Macedonia}} ===
[[File:Border Bllatë Bllato.jpg|thumb|Kufirit Blato]]
==== Bllatë - Blato ====
Ky Vendkalim kufitar ndodhet ne rajonin e dibres kalohet nga Rruga Shteterore 44 duke hyre pas kalimit ne Republiken e Maqedonise se Veriut ne P1202. Lidh Dibren e Vogel ([[Qarku i Dibrës | Dibër]]) me Dibren e Madhe ([[Komuna e Dibrës | Debar]]). Rendesia e ksaj pike kalimi kufitar eshte rritur pas kompletimit te 90% te [[Rruga e Arbrit|Rrugës së Arbërit]] [[Rruga shtetërore SH6| SH6]] / [[Rruga e Arbrit | SH61]]
==== Trebisht - Xhepisht ====
(Në fazë përgatitje)
Ky vendkalim është miratur në parim dhe pritet te ndërtohet struktura rrugore dhe logjistike për të bërë të mundur hapjen e tij.
==== Qafë Thanë - Ќafasan ====
Vendkalimi i Qafë Thanës është më i rëndësishmi me Maqedoninë dhe një nga më të trafikuarit në Shqipëri.
==== Tushemisht - Shën Naum ====
Vendkalimi i Tushemishtit është më tepër turistik. Në të bëhet vetëm trajtimi i personave dhe autoveturave.
==== Goricë - Stenjë ====
Gorica ndodhet në rrethin e [[Korça|Korçës]] dhe është vendkalim dytësor dhe në të bëhet vetëm trajtimi i udhëtarëve dhe autoveturave. Shërben kryesisht për të bërë të mundur shkëmbimin e personave në të dyja anët e kufirit.
=== {{Greece}} ===
==== Kapshticë - Krystallopigi ====
Vendkalimi i Kapshticës ndhodhet në afërsi të Bilishtit në rrethin e Devollit, qarku Korçë dhe është i dyti për nga rëndësia me Greqinë. Shërben kryesisht për të lidhur juglindjen e Shqipërisë me veriperëndimin e Greqisë.
==== Tre Urat - Melissopetra ====
Vendkalimi Tre Urat ndodhet në afërsi të qytetit të Përmetit dhe Leskovikut. Shërben si vendkalim alternativ me Greqinë kur dy pikat e tjera kryesore Kakavijë dhe Kapshticë gjenden në pikun e trafikut.
==== Sopik - Drymades ====
Ndodhet në rrethin e Gjirokastrës dhe është vendkalim dytësor vetëm për këmbësorë.
====Kakavia - Ktismata====
Vendkalimi i Kakavisë ndodhet në rrethin e [[Gjirokastra|Gjirokastrës]] dhe historikisht shërben si shteg komunikimi natyror ndërmjet territorit shqiptar dhe atij grek dhe konkretisht lidh [[Gjirokastra|Gjirokastrën]] me [[Janina|Janinën]]. Pas luftës së dytë botërore ka qënë pothuajse i mbyllur dhe është rihapur në janar të vitit 1985 në prani edhe të ministrit të jashtëm grek [[Karolos Papulias]] si shenjë e përmirësimit të marrdhënjeve ndërmjet dy shteteve. Është pikëkalimi kufitar më i rëndësishëm me [[Greqia|Greqinë]] dhe në vitet e fundit është rikonstruktuar dhe modernizuar duke iu përshtatur standarteve bashkohore dhe ofron çdo shërbim doganor. Vendkalimi i Kakavisë është një nga më të trafikuarit në Shqipëri për vëllim udhëtarësh dhe mallrash.
==== Rips - Abelonas ====
Ky është vendkalim vetëm për këmbësorë.
==== Qafë Botë - Saranda ====
Ndodhet në afërsi të Konispolit në rrethin e Sarandës. Shtimi i trafikut në këtë pikëkalimi ka shtyrë qeverinë të përmirësojë infrastrukturën rrugore dhe të ndërtojë një godinë doganore të re. Ky vendkalim ndodhet në skajin më jugor të Shqipërisë.
=== Lidhje të jashtme ===
*[https://web.archive.org/web/20171223005530/http://www.asp.gov.al/ Policia e Shqipërisë]
*[http://www.dogana.gov.al Dogana e Shqipërisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831070959/http://www.dogana.gov.al/ |date=31 gusht 2009 }}
[[Kategoria:Vendkalime kufitare të Shqipërisë]]
p38bgq4ddipzmjyqst1gz6ht33xddzv
Adelina Mamaqi
0
83906
2939353
2660789
2026-04-07T20:04:06Z
~2026-21633-98
185908
/* Arsimi */
2939353
wikitext
text/x-wiki
skibidi bam{{DEFAULTSORT:Mamaqi, Adelina}}
[[Kategoria:Lindje 1939]]
[[Kategoria:Poete shqiptare]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë për fëmijë]]
[[Kategoria:Satiristë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Tirana]]
h17rwpigkyozcb09hmshn96l2n3fzvv
2939354
2939353
2026-04-07T20:05:10Z
~2026-21633-98
185908
/* Arsimi */
2939354
wikitext
text/x-wiki
a e dini qe adelina mamaqi eshte... sigma sigma boy{{DEFAULTSORT:Mamaqi, Adelina}}
[[Kategoria:Lindje 1939]]
[[Kategoria:Poete shqiptare]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë për fëmijë]]
[[Kategoria:Satiristë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Tirana]]
no5dhdkv732ltg7rd9akaot0mctjolj
Armand Duka
0
84814
2939412
2852983
2026-04-08T01:47:26Z
Shqiperia2000
65435
2939412
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Armand Duka
| image = Armand Duka UEFA Headshot.jpg
| caption =
| office1 = Zëvendëspresident [[UEFA]]
| alongside1 = [[Laura McAllister]], [[Jesper Møller Christensen]] dhe [[Hans-Joachim Watzke]]
| president1 = [[Aleksander Čeferin]]
| vicepresident1 = [[Gabriele Gravina]]<br />(si zëvendëspresident i parë)
| termstart1 = 26 shtator 2023
| termend1 =
| office2 = Anëtar i Komitetit Ekzekutiv të [[UEFA]]
| president2 = [[Aleksander Čeferin]]
| termstart2 = 7 shkurt 2019
| termend2 = 26 shtator 2023
| order3 = Presidenti i 9-të [[Federata Shqiptare e Futbollit|FSHF]]
| office3 =
| termstart3 = 1 mars 2002
| termend3 =
| predecessor3 = [[Miço Papadhopulli]]
| successor3 =
| birth_date = {{birth date and age|df=y|1962|10|7}}
| birth_place = [[Shijaku]], [[Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë| Shqipëri]]
| residence = [[Durrës]], Shqipëri
| alma_mater = [[Universiteti i Tiranës]]
| occupation = drejtues futbolli
| signature = Armand Duka (nënshkrim).svg
| website = {{URL|https://fshf.org/sq/cv/armand-duka-2/}}
}}
'''Armand Duka''' eshte një Presidenti i [[Federata Shqiptare e Futbollit|Federatës Shqiptare të Futbollit]] që nga viti 2002. Rritja dhe zhvillimi i skuadrave përfaqësuese në organizim dhe në rezultate teknike, ndërtimi i një stadiumi modern kombëtar dhe një kualifikim i mundshëm i Shqipërisë në fazën finale të Europianit Francë 2016 janë disa nga objektivat aktualë të Presidentit Duka dhe insistucionit që ai drejton.
== Arsimimi ==
* 1981-1986 Universiteti i Tiranes, Dega E Ekonomise për Industri
== Eksperienca==
* 1986-1990 Ekonomist në Parkun e Mallrave ne Burrel
* 1990-1991 Ekonomist ne parkun e mallrave te eksportit ne Durres
* 1991-1993 Vetëpunësim në biznes privat
== Karriera në Biznes 1993 – aktualisht ==
* Sipërmarrës privat: krijon kompaninë AIBA sh.a., një ndër kompanitë më të njohura në vend për prodhim dhe tregti të produkteve blegtorale
* Gootech elektronik: distributor i dhe Licence Eksklusive i pajisjeve elektroshtëpiake
* Ecomarcet food: distributor e rrjet tregtar ushqimor
* Aksioner e drejtues në disa bisnese te tjera ne sektoret e prodhimit, telefonise, media, etj
== Eksperienca në FSHF ==
* 2002 Zgjidhet president i Federatës Shqiptare të Futbollit
* 2006 Zgjedhur per here te dyte president
* 2010 Zgjedhur per here te trete president
== Eksperienca në UEFA ==
* 2004-2006 Anëtar i Komitetit të Federatave
* 2006-2008 Zv/kryetar i Komitetit të Federatave
* 2008 – në vazhdim Zv/kryetar i Komitetit të Kompeticioneve të Ekipeve Kombëtare
==Eksperienca në FIFA ==
* 2008-2012 Anëtar i komitetit te Federatave
* 2012-2013 Anëtar i Komitetit Organizator të Kupës se Konfederatave
== Tituj nderi ==
* 1998: Bashkia e Shijakut i jep Titullin “Qytetar Nderi” për kontributin që ka dhënë, si president i klubit të qytetit.
* 2001: Bashkia e qytetit të Durresit dhe Shoqata “Durrësi” i jep titullin “Nderi i Qytetit”, për kontribut dhënë në zhvillimin ekonomik të qytetit si dhe për vlerat e spikatura, profesionale dhe humane, në dobi të interesave të qytetit
* 2002: Bashkia e qytetit te Durresit dhe Shoqata “Durresi” i jep titullin ''Simbol i Qytetit të Durrësit'' për kontributin e rëndësishëm në zhvillimin ekonomik të qytetit, në mbështetjen e aktiviteteve për promovimin e historisës dhe kulturës qytetare durrsake, për vlerat e spikatura intelektuale e humane.
* 2003: Bashkia e qytetit te Durresit e shoqata “Durrësi”, i jep titullin “Dyrrah – 3000”
* 2010: Presidenti i Republikës së Shqipërisë Bamir Topi, e dekoron me titullin e lartë “Naim Frashëri” të Klasit të Parë, për kontribut të shquar, në drejtimin dhe zhvillimin e futbollit shqiptar
{{DEFAULTSORT:Duka, Armand}}
[[Kategoria:Lindje 1962]]
[[Kategoria:Njerëz nga Shijaku]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
hidaebdoqns7aicfklpr6sn2spe07kz
Vjosa Osmani
0
102321
2939381
2887947
2026-04-07T23:18:41Z
Shqiperia2000
65435
2939381
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Vjosa Osmani
| image = [[Skeda:Vjosa Osmani1.jpg|280px]]
| office = Presidentja e 5-të e [[Kosovë]]s
| term_start = [[4 Prill]] [[2021]]
| term_end = 4 Prill [[2026]]
| primeminister = [[Albin Kurti]]
| predecessor = [[Glauk Konjufca]] (përkohshëm)
| successor = [[Albulena Haxhiu]](përkohshëm)
| office2 = Me veprim
| term_start2 = [[5 Nëntor]] [[2020]]
| term_end2 = [[22 Mars]] [[2021]]
| primeminister2 = [[Avdullah Hoti]]
| predecessor2 = [[Hashim Thaçi]]
| successor2 = [[Glauk Konjufca]] (përkohshëm)
| office3 = Kryetarja e 6-të e [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]]
| term_start3 = [[3 Shkurt]] [[2020]]
| term_end3 = [[22 Mars]] [[2021]]
| president3 = [[Hashim Thaçi]]
| predecessor3 = [[Glauk Konjufca]]
| successor3 = [[Glauk Konjufca]]
| office4 =
| term_start4 =
| term_end4 =
| predecessor4 =
| successor4 =
| office5 =
| term_start5 =
| term_end5 =
| predecessor5 =
| successor5 =
| Detaje Personale =
| birth_date = 17 Maj 1982
| birth_place = [[Mitrovicë]], ish–[[Jugosllavia]], (tani [[Republika e Kosovës]])
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| profession = Politikane dhe Akademike Juridike
| education = *[[Universiteti i Prishtinës]] <br>
*Universiteti i Pitsburgut
| party = *E Pavarur (2021–tani) <br>
*[[Guxo]] (2021) <br>
*[[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (deri në vitin 2020)
| partner = Prindon Sadriu (martuar në vitin 2012)
| spouse =
| children = 2
| website =
| signature = Vjosa Osmani (nënshkrim).svg
}}
'''Vjosa Osmani – Sadriu''' (e lindur më [[17 Maj]] [[1982]]) është juriste dhe ish-[[Presidenti|Presidentja]] e pestë e [[Republika e Kosovës|Republikës së Kosovës]] që nga data [[4 Prill]] [[2021]] deri më 4 Prill [[2026]].<ref>https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=513595</ref> Dy palë zgjedhjet e fundit të mbajtura në Kosovë e nxorën Vjosën si gruan deputete më të votuar në historinë e Kuvendit të Republikës së Kosovës. Ajo ka ligjëruar në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]], në R.I.T. Kosovo dhe në Universitetin e Pitsburgut.
E lindur dhe e rritur në qytetin e [[Mitrovicë]]s, Vjosa Osmani u bë aktiviste politike dhe studioi drejtësi në [[Prishtinë]] si dhe në [[Shtetet e Bashkuara]] në Pittsburgh. Ajo ka punuar si këshilltare e presidentit të atëhershëm të Kosovës [[Fatmir Sejdiu]] para se të zgjidhej në Kuvend. Vjosa Osmani ka mbajtur pozitën e kryetarit të Kuvendit nga shkurti i vitit 2020 deri në mars 2021, si dhe ka shërbyer si ushtruese detyre e presidentit në periudhën nga nëntori 2020 deri në mars 2021 pas dorëheqjes së presidentit [[Hashim Thaçi]]. Pas zgjedhjes së saj si presidente, Vjosa Osmani u bë gruaja e dytë që mban këtë pozitë, si dhe është personi i parë që ka shërbyer si ushtrues detyre dhe presidente e Kosovës.
Vjosa Osmani ka kandiduar me sukses në një platformë kundër korrupsionit dhe ka shprehur dëshirën për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet [[Kosovë]]s dhe [[Serbia|Serbisë]].
==Biografia==
Vjosa Osmani – Sadriu u lind më 17 maj të vitit [[1982]], në qytetin e [[Mitrovicës]], Kosovë.<ref>{{Cite web |url=http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputydetails/?deputy=173 |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=1 shkurt 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201092942/http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputydetails/?deputy=173 |url-status=dead }}</ref> Shkollën fillore dhe atë të mesme, e përfundoi me sukses të shkëlqyeshëm në qytetin e saj të lindjes. Studimet themelore i përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ndërsa studimet master dhe doktoraturën e përfundoi në Universitetin e Pitsburgut, në SHBA, ku u dallua në mesin e qindra studentëve ndërkombëtarë. Përgjatë të gjitha fazave të studimit, ajo ishte bursiste. Si profesoreshë universiteti në Kosovë ajo ligjëron lëndë nga fusha e së Drejtës Ndërkombëtare, ndërkaq në Amerikë ligjëron lëndën “Shtet-ndërtimi dhe e Drejta: Përvoja e Kosovës”.
Në përbërjen e Kuvendit të kaluar ka qenë kryetare e Komisionit për Punë të Jashtme, Diasporë dhe Investime Strategjike. Më herët ka shërbyer si Kryetare e Komisionit për Integrime Evropiane dhe nënkryetare e Komisionit për Reforma Kushtetuese në Kosovë. Në zgjedhjet e 6 tetorit të viti 2019 u zgjodh deputete e Kuvendit të Kosovës. Në zgjedhjet e 14 marsi të viti 2021 u zgjodh deputete e Kuvendit të Kosovës. Më. 4 prill. 2021 u zgjodh kryetare e Kosovës.<ref>https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=513595</ref><ref>https://telegrafi.com/vjosa-osmani-zgjidhet-presidente-e-kosoves/</ref>
Krahas ndërtimit të karrierës së suksesshme, Vjosa është martuar dhe është nënë e dy vajzave binjake.
==Veprimtaria==
Angazhimi politik i familjes së Vjosës, ndikoi në formimin dhe angazhimin e saj politik. Karriera politike e Vjosës filloi qysh në adoleshencë, kur edhe ishte aktiviste e LDK-së, për t’u ngritur më pas ndër vite. Më 27 gusht të vitit 2009, Vjosa Osmani – Sadriu u zgjodh shefe e stafit të Presidentit të atëhershme të Republikës së Kosovës, Fatmir Sejdiu. Tash e tri mandate, Osmani është deputete e Kuvendit të Kosovës nga radhët e LDK-së, me ç’rast në dy mandatet e fundit, ishte deputetja grua më e votuar në Kosovë.
Ndonëse në moshë të re, ajo njihet për kontributin e saj të dhënë për pavarësimin e Kosovës, saktësisht njihet kontributi i saj në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND), ku në atë kohë ishte pjesë e palës kosovare në mbrojtjen e ligjshmërisë së pavarësisë së Kosovës, rast të cilin Kosova e kishte fituar kundrejt Serbisë. Në këtë proces jetik për pavarësimin e vendit, Vjosa ka shërbyer si përfaqësuese e Kosovës.
==Çmimet dhe shpërblimet==
Vjosa i përfundoi studimet e nivelit bachelor në Kosovë me bursë, e cila iu nda nga Ministria e Arsimit, duke u vlerësuar nga e njëjta si studentja më e mirë e Fakultetit Juridik në Kosovë. Njëherësh, ajo u zgjodh edhe një ndër pesë studentët më të mirë të vendit nga të gjitha fakultetet. Në vitin 2004, ajo ishte përfituese e bursës për përfundim të studimeve të nivelit master në Universitetin e Pitsburg-ut në SHBA. Në vitin 2005 është shpërblyer dy herë me Çmimin “Excellence For The Future Award”, nga Universiteti i Pitsburgut. Në vitin 2009, falë suksesit të treguar, kishte fituar përsëri bursë të plotë studimi, për përfundim të studimeve të doktoraturës në të njëjtin universitet, ku u fokusua përsëri në fushën e Juridikut, konkretisht në fushën e së Drejtës Ndërkombëtare. Po ashtu, për kontributin e saj në fushën e të drejtave të njeriut, ajo u vlerësua me Çmimin “Sheth International Achievement Award”, nga Universiteti i Pitsburgut.<ref>{{Cite web |url=https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=28 mars 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328142228/https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |url-status=dead }}</ref>
Fokusi politik i Vjosës është në luftimin e korrupsionit dhe krimit të organizuar dhe për sigurimin e një juridiksioni të pavarur. Po ashtu, ajo është e fokusuar edhe në politikën e jashtme, veçanërisht në procesin e integrimit euro-atlantik të Kosovës dhe në ruajtjen e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara. Përveç gjuhës amtare, flet edhe anglishten, turqishten, spanjishten dhe serbishten.
==Tituj të veprave==
Ka publikuar libra, artikuj, monografi dhe punime nga fusha e të Drejtës Ndërkombëtare dhe Komerciale, si në gjuhën shqipe, ashtu edhe në atë angleze.
* The Role of the Parliamentary Diplomacy in Shaping the Foreign of the Policy of the Republic of Kosovo (University of Pittsburgh, Law Review, excepted publication: FALL 2014);
* Arbitration - A Guide for judges and practitioners (published by USAID, 2008);
* Balkans - Foreign Affairs, Politic and Socio-Cultures (co-author of section of Kosovo's Foreign Policy (EPOKA University Publications, Tirana, October 2011,ISBN:978-9928-4044-4-2);
* Kosovo's foreign policy: Five Years On (in "Political Thought: Foreign policy and aspects of international diplomacy", co-author, Year 2011, No 43, September 2013 Konrad Adenauer Stiftung;
* Bar Exam Manual - Section on Commercial Law (published by UNDP and Kosovo Chamber of Advocates, co-author, 2008);
* Representing Kosovo before the International Court of Justice( published by the Center of the International Legal Education (CILE Notes), September 2010, University of Pittsburgh - School of Law;
* Business Law - Authorized Lectures (published by Riinvest University, Kosovo, 2008);
* The Big Impact of a Small Program in the Development of the Rule of Law in Kosovo (in "The Export of Legal Education: Its Promise and impact in transition countries, published by Ashgate, 2009);
* MONOGRAPH: "Street Children in Kosovo", (published by the Finnish Human Rights Program in the Kosovo in three languages (English, Albanian, Serbian, 2004)<ref>{{Cite web |url=https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=28 mars 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328142228/https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |url-status=dead }}</ref>
== Referime ==
{{reflist|2}}
[[Kategoria:Lindje 1982]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Politikanë kosovarë]]
[[Kategoria:Politikanë nga Mitrovica]]
[[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës]]
nel366ortmhg0qzcekm8aztagur8ne2
2939383
2939381
2026-04-07T23:23:58Z
Shqiperia2000
65435
2939383
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Vjosa Osmani
| image = [[Skeda:Vjosa Osmani1.jpg|280px]]
| office = Presidentja e 5-të e [[Kosovë]]s
| term_start = [[4 Prill]] [[2021]]
| term_end = 4 Prill [[2026]]
| primeminister = [[Albin Kurti]]
| predecessor = [[Glauk Konjufca]] (përkohshëm)
| successor = [[Albulena Haxhiu]] (përkohshëm)
| office2 = Me veprim
| term_start2 = [[5 Nëntor]] [[2020]]
| term_end2 = [[22 Mars]] [[2021]]
| primeminister2 = [[Avdullah Hoti]]
| predecessor2 = [[Hashim Thaçi]]
| successor2 = [[Glauk Konjufca]] (përkohshëm)
| office3 = Kryetarja e 6-të e [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]]
| term_start3 = [[3 Shkurt]] [[2020]]
| term_end3 = [[22 Mars]] [[2021]]
| president3 = [[Hashim Thaçi]]
| predecessor3 = [[Glauk Konjufca]]
| successor3 = [[Glauk Konjufca]]
| office4 =
| term_start4 =
| term_end4 =
| predecessor4 =
| successor4 =
| office5 =
| term_start5 =
| term_end5 =
| predecessor5 =
| successor5 =
| Detaje Personale =
| birth_date = 17 Maj 1982
| birth_place = [[Mitrovicë]], ish–[[Jugosllavia]], (tani [[Republika e Kosovës]])
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| profession = Politikane dhe Akademike Juridike
| education = *[[Universiteti i Prishtinës]] <br>
*Universiteti i Pitsburgut
| party = *E Pavarur (2021–tani) <br>
*[[Guxo]] (2021) <br>
*[[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (deri në vitin 2020)
| partner = Prindon Sadriu (martuar në vitin 2012)
| spouse =
| children = 2
| website =
| signature = Vjosa Osmani (nënshkrim).svg
}}
'''Vjosa Osmani – Sadriu''' (e lindur më [[17 Maj]] [[1982]]) është juriste dhe [[Presidenti|Presidentja]] e pestë e [[Republika e Kosovës|Republikës së Kosovës]] që nga data [[4 Prill]] [[2021]] deri më 4 Prill [[2026]].<ref>https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=513595</ref> Dy palë zgjedhjet e fundit të mbajtura në Kosovë e nxorën Vjosën si gruan deputete më të votuar në historinë e Kuvendit të Republikës së Kosovës. Ajo ka ligjëruar në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]], në R.I.T. Kosovo dhe në Universitetin e Pitsburgut.
E lindur dhe e rritur në qytetin e [[Mitrovicë]]s, Vjosa Osmani u bë aktiviste politike dhe studioi drejtësi në [[Prishtinë]] si dhe në [[Shtetet e Bashkuara]] në Pittsburgh. Ajo ka punuar si këshilltare e presidentit të atëhershëm të Kosovës [[Fatmir Sejdiu]] para se të zgjidhej në Kuvend. Vjosa Osmani ka mbajtur pozitën e kryetarit të Kuvendit nga shkurti i vitit 2020 deri në mars 2021, si dhe ka shërbyer si ushtruese detyre e presidentit në periudhën nga nëntori 2020 deri në mars 2021 pas dorëheqjes së presidentit [[Hashim Thaçi]]. Pas zgjedhjes së saj si presidente, Vjosa Osmani u bë gruaja e dytë që mban këtë pozitë, si dhe është personi i parë që ka shërbyer si ushtrues detyre dhe presidente e Kosovës.
Vjosa Osmani ka kandiduar me sukses në një platformë kundër korrupsionit dhe ka shprehur dëshirën për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet [[Kosovë]]s dhe [[Serbia|Serbisë]].
==Biografia==
Vjosa Osmani – Sadriu u lind më 17 maj të vitit [[1982]], në qytetin e [[Mitrovicës]], Kosovë.<ref>{{Cite web |url=http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputydetails/?deputy=173 |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=1 shkurt 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201092942/http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputydetails/?deputy=173 |url-status=dead }}</ref> Shkollën fillore dhe atë të mesme, e përfundoi me sukses të shkëlqyeshëm në qytetin e saj të lindjes. Studimet themelore i përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ndërsa studimet master dhe doktoraturën e përfundoi në Universitetin e Pitsburgut, në SHBA, ku u dallua në mesin e qindra studentëve ndërkombëtarë. Përgjatë të gjitha fazave të studimit, ajo ishte bursiste. Si profesoreshë universiteti në Kosovë ajo ligjëron lëndë nga fusha e së Drejtës Ndërkombëtare, ndërkaq në Amerikë ligjëron lëndën “Shtet-ndërtimi dhe e Drejta: Përvoja e Kosovës”.
Në përbërjen e Kuvendit të kaluar ka qenë kryetare e Komisionit për Punë të Jashtme, Diasporë dhe Investime Strategjike. Më herët ka shërbyer si Kryetare e Komisionit për Integrime Evropiane dhe nënkryetare e Komisionit për Reforma Kushtetuese në Kosovë. Në zgjedhjet e 6 tetorit të viti 2019 u zgjodh deputete e Kuvendit të Kosovës. Në zgjedhjet e 14 marsi të viti 2021 u zgjodh deputete e Kuvendit të Kosovës. Më. 4 prill. 2021 u zgjodh kryetare e Kosovës.<ref>https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=513595</ref><ref>https://telegrafi.com/vjosa-osmani-zgjidhet-presidente-e-kosoves/</ref>
Krahas ndërtimit të karrierës së suksesshme, Vjosa është martuar dhe është nënë e dy vajzave binjake.
==Veprimtaria==
Angazhimi politik i familjes së Vjosës, ndikoi në formimin dhe angazhimin e saj politik. Karriera politike e Vjosës filloi qysh në adoleshencë, kur edhe ishte aktiviste e LDK-së, për t’u ngritur më pas ndër vite. Më 27 gusht të vitit 2009, Vjosa Osmani – Sadriu u zgjodh shefe e stafit të Presidentit të atëhershme të Republikës së Kosovës, Fatmir Sejdiu. Tash e tri mandate, Osmani është deputete e Kuvendit të Kosovës nga radhët e LDK-së, me ç’rast në dy mandatet e fundit, ishte deputetja grua më e votuar në Kosovë.
Ndonëse në moshë të re, ajo njihet për kontributin e saj të dhënë për pavarësimin e Kosovës, saktësisht njihet kontributi i saj në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND), ku në atë kohë ishte pjesë e palës kosovare në mbrojtjen e ligjshmërisë së pavarësisë së Kosovës, rast të cilin Kosova e kishte fituar kundrejt Serbisë. Në këtë proces jetik për pavarësimin e vendit, Vjosa ka shërbyer si përfaqësuese e Kosovës.
==Çmimet dhe shpërblimet==
Vjosa i përfundoi studimet e nivelit bachelor në Kosovë me bursë, e cila iu nda nga Ministria e Arsimit, duke u vlerësuar nga e njëjta si studentja më e mirë e Fakultetit Juridik në Kosovë. Njëherësh, ajo u zgjodh edhe një ndër pesë studentët më të mirë të vendit nga të gjitha fakultetet. Në vitin 2004, ajo ishte përfituese e bursës për përfundim të studimeve të nivelit master në Universitetin e Pitsburg-ut në SHBA. Në vitin 2005 është shpërblyer dy herë me Çmimin “Excellence For The Future Award”, nga Universiteti i Pitsburgut. Në vitin 2009, falë suksesit të treguar, kishte fituar përsëri bursë të plotë studimi, për përfundim të studimeve të doktoraturës në të njëjtin universitet, ku u fokusua përsëri në fushën e Juridikut, konkretisht në fushën e së Drejtës Ndërkombëtare. Po ashtu, për kontributin e saj në fushën e të drejtave të njeriut, ajo u vlerësua me Çmimin “Sheth International Achievement Award”, nga Universiteti i Pitsburgut.<ref>{{Cite web |url=https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=28 mars 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328142228/https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |url-status=dead }}</ref>
Fokusi politik i Vjosës është në luftimin e korrupsionit dhe krimit të organizuar dhe për sigurimin e një juridiksioni të pavarur. Po ashtu, ajo është e fokusuar edhe në politikën e jashtme, veçanërisht në procesin e integrimit euro-atlantik të Kosovës dhe në ruajtjen e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara. Përveç gjuhës amtare, flet edhe anglishten, turqishten, spanjishten dhe serbishten.
==Tituj të veprave==
Ka publikuar libra, artikuj, monografi dhe punime nga fusha e të Drejtës Ndërkombëtare dhe Komerciale, si në gjuhën shqipe, ashtu edhe në atë angleze.
* The Role of the Parliamentary Diplomacy in Shaping the Foreign of the Policy of the Republic of Kosovo (University of Pittsburgh, Law Review, excepted publication: FALL 2014);
* Arbitration - A Guide for judges and practitioners (published by USAID, 2008);
* Balkans - Foreign Affairs, Politic and Socio-Cultures (co-author of section of Kosovo's Foreign Policy (EPOKA University Publications, Tirana, October 2011,ISBN:978-9928-4044-4-2);
* Kosovo's foreign policy: Five Years On (in "Political Thought: Foreign policy and aspects of international diplomacy", co-author, Year 2011, No 43, September 2013 Konrad Adenauer Stiftung;
* Bar Exam Manual - Section on Commercial Law (published by UNDP and Kosovo Chamber of Advocates, co-author, 2008);
* Representing Kosovo before the International Court of Justice( published by the Center of the International Legal Education (CILE Notes), September 2010, University of Pittsburgh - School of Law;
* Business Law - Authorized Lectures (published by Riinvest University, Kosovo, 2008);
* The Big Impact of a Small Program in the Development of the Rule of Law in Kosovo (in "The Export of Legal Education: Its Promise and impact in transition countries, published by Ashgate, 2009);
* MONOGRAPH: "Street Children in Kosovo", (published by the Finnish Human Rights Program in the Kosovo in three languages (English, Albanian, Serbian, 2004)<ref>{{Cite web |url=https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=28 mars 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328142228/https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |url-status=dead }}</ref>
== Referime ==
{{reflist|2}}
[[Kategoria:Lindje 1982]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Politikanë kosovarë]]
[[Kategoria:Politikanë nga Mitrovica]]
[[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës]]
3arpvpwsm6jh6nfly1ccp7ky2ltlqq0
2939384
2939383
2026-04-07T23:24:31Z
Shqiperia2000
65435
2939384
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Vjosa Osmani
| image = [[Skeda:Vjosa Osmani1.jpg|280px]]
| office = Presidentja e 5-të e [[Kosovë]]s
| term_start = [[4 Prill]] [[2021]]
| term_end = 4 Prill [[2026]]
| primeminister = [[Albin Kurti]]
| predecessor = [[Glauk Konjufca]] (përkohshëm)
| successor = [[Albulena Haxhiu]] (përkohshëm)
| office2 = Me veprim
| term_start2 = [[5 Nëntor]] [[2020]]
| term_end2 = [[22 Mars]] [[2021]]
| primeminister2 = [[Avdullah Hoti]]
| predecessor2 = [[Hashim Thaçi]]
| successor2 = [[Glauk Konjufca]] (përkohshëm)
| office3 = Kryetarja e 6-të e [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]]
| term_start3 = [[3 Shkurt]] [[2020]]
| term_end3 = [[22 Mars]] [[2021]]
| president3 = [[Hashim Thaçi]]
| predecessor3 = [[Glauk Konjufca]]
| successor3 = [[Glauk Konjufca]]
| office4 =
| term_start4 =
| term_end4 =
| predecessor4 =
| successor4 =
| office5 =
| term_start5 =
| term_end5 =
| predecessor5 =
| successor5 =
| Detaje Personale =
| birth_date = 17 Maj 1982
| birth_place = [[Mitrovicë]], ish–[[Jugosllavia]], (tani [[Republika e Kosovës]])
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| profession = Politikane dhe Akademike Juridike
| education = *[[Universiteti i Prishtinës]] <br>
*Universiteti i Pitsburgut
| party = *E Pavarur (2021–tani) <br>
*[[Guxo]] (2021) <br>
*[[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (deri në vitin 2020)
| partner = Prindon Sadriu (martuar në vitin 2012)
| spouse =
| children = 2
| website =
| signature = Vjosa Osmani (nënshkrim).svg
}}
'''Vjosa Osmani – Sadriu''' (e lindur më [[17 Maj]] [[1982]]) është juriste dhe [[Presidenti i Kosovës|Presidentja]] e pestë e [[Republika e Kosovës|Republikës së Kosovës]] që nga data [[4 Prill]] [[2021]] deri më 4 Prill [[2026]].<ref>https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=513595</ref> Dy palë zgjedhjet e fundit të mbajtura në Kosovë e nxorën Vjosën si gruan deputete më të votuar në historinë e Kuvendit të Republikës së Kosovës. Ajo ka ligjëruar në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]], në R.I.T. Kosovo dhe në Universitetin e Pitsburgut.
E lindur dhe e rritur në qytetin e [[Mitrovicë]]s, Vjosa Osmani u bë aktiviste politike dhe studioi drejtësi në [[Prishtinë]] si dhe në [[Shtetet e Bashkuara]] në Pittsburgh. Ajo ka punuar si këshilltare e presidentit të atëhershëm të Kosovës [[Fatmir Sejdiu]] para se të zgjidhej në Kuvend. Vjosa Osmani ka mbajtur pozitën e kryetarit të Kuvendit nga shkurti i vitit 2020 deri në mars 2021, si dhe ka shërbyer si ushtruese detyre e presidentit në periudhën nga nëntori 2020 deri në mars 2021 pas dorëheqjes së presidentit [[Hashim Thaçi]]. Pas zgjedhjes së saj si presidente, Vjosa Osmani u bë gruaja e dytë që mban këtë pozitë, si dhe është personi i parë që ka shërbyer si ushtrues detyre dhe presidente e Kosovës.
Vjosa Osmani ka kandiduar me sukses në një platformë kundër korrupsionit dhe ka shprehur dëshirën për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet [[Kosovë]]s dhe [[Serbia|Serbisë]].
==Biografia==
Vjosa Osmani – Sadriu u lind më 17 maj të vitit [[1982]], në qytetin e [[Mitrovicës]], Kosovë.<ref>{{Cite web |url=http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputydetails/?deputy=173 |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=1 shkurt 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201092942/http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputydetails/?deputy=173 |url-status=dead }}</ref> Shkollën fillore dhe atë të mesme, e përfundoi me sukses të shkëlqyeshëm në qytetin e saj të lindjes. Studimet themelore i përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ndërsa studimet master dhe doktoraturën e përfundoi në Universitetin e Pitsburgut, në SHBA, ku u dallua në mesin e qindra studentëve ndërkombëtarë. Përgjatë të gjitha fazave të studimit, ajo ishte bursiste. Si profesoreshë universiteti në Kosovë ajo ligjëron lëndë nga fusha e së Drejtës Ndërkombëtare, ndërkaq në Amerikë ligjëron lëndën “Shtet-ndërtimi dhe e Drejta: Përvoja e Kosovës”.
Në përbërjen e Kuvendit të kaluar ka qenë kryetare e Komisionit për Punë të Jashtme, Diasporë dhe Investime Strategjike. Më herët ka shërbyer si Kryetare e Komisionit për Integrime Evropiane dhe nënkryetare e Komisionit për Reforma Kushtetuese në Kosovë. Në zgjedhjet e 6 tetorit të viti 2019 u zgjodh deputete e Kuvendit të Kosovës. Në zgjedhjet e 14 marsi të viti 2021 u zgjodh deputete e Kuvendit të Kosovës. Më. 4 prill. 2021 u zgjodh kryetare e Kosovës.<ref>https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=513595</ref><ref>https://telegrafi.com/vjosa-osmani-zgjidhet-presidente-e-kosoves/</ref>
Krahas ndërtimit të karrierës së suksesshme, Vjosa është martuar dhe është nënë e dy vajzave binjake.
==Veprimtaria==
Angazhimi politik i familjes së Vjosës, ndikoi në formimin dhe angazhimin e saj politik. Karriera politike e Vjosës filloi qysh në adoleshencë, kur edhe ishte aktiviste e LDK-së, për t’u ngritur më pas ndër vite. Më 27 gusht të vitit 2009, Vjosa Osmani – Sadriu u zgjodh shefe e stafit të Presidentit të atëhershme të Republikës së Kosovës, Fatmir Sejdiu. Tash e tri mandate, Osmani është deputete e Kuvendit të Kosovës nga radhët e LDK-së, me ç’rast në dy mandatet e fundit, ishte deputetja grua më e votuar në Kosovë.
Ndonëse në moshë të re, ajo njihet për kontributin e saj të dhënë për pavarësimin e Kosovës, saktësisht njihet kontributi i saj në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND), ku në atë kohë ishte pjesë e palës kosovare në mbrojtjen e ligjshmërisë së pavarësisë së Kosovës, rast të cilin Kosova e kishte fituar kundrejt Serbisë. Në këtë proces jetik për pavarësimin e vendit, Vjosa ka shërbyer si përfaqësuese e Kosovës.
==Çmimet dhe shpërblimet==
Vjosa i përfundoi studimet e nivelit bachelor në Kosovë me bursë, e cila iu nda nga Ministria e Arsimit, duke u vlerësuar nga e njëjta si studentja më e mirë e Fakultetit Juridik në Kosovë. Njëherësh, ajo u zgjodh edhe një ndër pesë studentët më të mirë të vendit nga të gjitha fakultetet. Në vitin 2004, ajo ishte përfituese e bursës për përfundim të studimeve të nivelit master në Universitetin e Pitsburg-ut në SHBA. Në vitin 2005 është shpërblyer dy herë me Çmimin “Excellence For The Future Award”, nga Universiteti i Pitsburgut. Në vitin 2009, falë suksesit të treguar, kishte fituar përsëri bursë të plotë studimi, për përfundim të studimeve të doktoraturës në të njëjtin universitet, ku u fokusua përsëri në fushën e Juridikut, konkretisht në fushën e së Drejtës Ndërkombëtare. Po ashtu, për kontributin e saj në fushën e të drejtave të njeriut, ajo u vlerësua me Çmimin “Sheth International Achievement Award”, nga Universiteti i Pitsburgut.<ref>{{Cite web |url=https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=28 mars 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328142228/https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |url-status=dead }}</ref>
Fokusi politik i Vjosës është në luftimin e korrupsionit dhe krimit të organizuar dhe për sigurimin e një juridiksioni të pavarur. Po ashtu, ajo është e fokusuar edhe në politikën e jashtme, veçanërisht në procesin e integrimit euro-atlantik të Kosovës dhe në ruajtjen e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara. Përveç gjuhës amtare, flet edhe anglishten, turqishten, spanjishten dhe serbishten.
==Tituj të veprave==
Ka publikuar libra, artikuj, monografi dhe punime nga fusha e të Drejtës Ndërkombëtare dhe Komerciale, si në gjuhën shqipe, ashtu edhe në atë angleze.
* The Role of the Parliamentary Diplomacy in Shaping the Foreign of the Policy of the Republic of Kosovo (University of Pittsburgh, Law Review, excepted publication: FALL 2014);
* Arbitration - A Guide for judges and practitioners (published by USAID, 2008);
* Balkans - Foreign Affairs, Politic and Socio-Cultures (co-author of section of Kosovo's Foreign Policy (EPOKA University Publications, Tirana, October 2011,ISBN:978-9928-4044-4-2);
* Kosovo's foreign policy: Five Years On (in "Political Thought: Foreign policy and aspects of international diplomacy", co-author, Year 2011, No 43, September 2013 Konrad Adenauer Stiftung;
* Bar Exam Manual - Section on Commercial Law (published by UNDP and Kosovo Chamber of Advocates, co-author, 2008);
* Representing Kosovo before the International Court of Justice( published by the Center of the International Legal Education (CILE Notes), September 2010, University of Pittsburgh - School of Law;
* Business Law - Authorized Lectures (published by Riinvest University, Kosovo, 2008);
* The Big Impact of a Small Program in the Development of the Rule of Law in Kosovo (in "The Export of Legal Education: Its Promise and impact in transition countries, published by Ashgate, 2009);
* MONOGRAPH: "Street Children in Kosovo", (published by the Finnish Human Rights Program in the Kosovo in three languages (English, Albanian, Serbian, 2004)<ref>{{Cite web |url=https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2020 |archive-date=28 mars 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328142228/https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx |url-status=dead }}</ref>
== Referime ==
{{reflist|2}}
[[Kategoria:Lindje 1982]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Politikanë kosovarë]]
[[Kategoria:Politikanë nga Mitrovica]]
[[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Presidentë të Kosovës]]
mhlh0j8ndblqdr3d14lus3iv1wyesfr
Rilindja Demokratike Kombëtare
0
104119
2939457
2845981
2026-04-08T03:55:11Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939457
wikitext
text/x-wiki
{{Partia Demokratike
|emri_i_partisë = Rilindja Demokratike Kombëtare
|colorcode = Red
|party_logo = [[Skeda:RDK_logo.jpg|200px|]]
|kryetar = Vesel Memedi
|krijuar = [[2011]]
|rinia = [[Konservatizmi]]
|shtypi = /
|spektri = /
|ndërkombëtare = /
|europiane = /
|ngjyra = Bardhë, Kuq dhe Zi
|website = [http://www.rdk.org.mk www.rdk.org.mk]
}}
'''Rilindja Demokratike Kombëtare''' është parti politike shqiptare në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]].
RDK-ja është parti me orientim demokratik dhe kombëtar që synon afirmimin dhe ndërtimin e shoqërisë moderne dhe të sistemit demokratik sipas modelit të partive të qendrës se djathtë perëndimore.
Ideologjia e RDK-së bazohet në parimet e veprimit të rilindësve shqiptarë për liri, barazi dhe drejtësi të plotë për të gjithë qytetarët dhe bashkësitë kombëtare në Maqedoninë e Veriut.Subjekti të cilin ne e promovojmë sonte synon të çojë përpara amanetin e njerëzve më të ndritur të kombit tonë të periudhës së Rilindjes Kombëtare duke synuar të realizojë këto objektiva në mënyrë demokratike në një kohë të sfidave të mëdha në një vend të konfliktualitetit permanent dhe te paradokseve të mëdha.
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
svvjohxrs8u0xjzka5snmini6f03mr7
Agim Gashi
0
123723
2939563
2854275
2026-04-08T11:31:50Z
~2026-21575-47
185931
/* Biografia */
2939563
wikitext
text/x-wiki
'''Agim Gashi - Drenica''' (1959) është një shkrimtar dhe poet nga [[Drenica]].
==Biografia==
Agim Gashi - Drenica ka lindur me [[28 prill]] [[1959]] në Kryshec të [[Drenica|Drenicës]]. Shkollën fillore e kreu në Polac, kurse gjimnazin në [[Skënderaj]]. Ka ndjekur studimet në Fakultetin Filologjik të Prishtinës, në degën Letërsi dhe Gjuhë Shqipe. Gjatë vitit 1980/81 ka punuar në arsim, kurse prej vitit 1986 u punësua në Organizatën Punuese Kosovatrans në Mitrovicë, njësia në [[Skënderaj]].
Ardhja e masave të dhunshme serbe e gjen në këtë organizatë punuese ne krye të Sindikatës se pavarur, ku ishte kryetar i saj. Kjo bëri që në mbarim te vitit 1990 në mënyrë të dhunshme të largohet nga puna. Në gusht të vitit 1991 emigron jashta atdheut. Fillimisht në [[Gjermani]] e më vonë në [[Francë]], ku edhe sot jeton dhe vepron. Në vitin 2005 ka punar mësues në Montbiliard të Francës në shkollën shqipe me mësim plotësues, me fëmijët e bashkatdhetarëve tanë. Me krijime letrare ka filluar te merret që në bankat e shkollës se mesme. Ka bashkëpunuar me të gjitha revistat dhe gazetat e asaj kohe, si me: “''[[Zëri i Rinisë]]''”, "''[[Pionieri (revistë)|Pionieri]]''”, ”[[Pionieri (gazetë)|''Gazeta e pionierëve'']]”, ”''[[Bujku (gazetë)|Bujku]]''”, ”''[[Rilindja për fëmijë]]''”, “''[[Thumbi]]''” etj. Që nga viti 1985 bëhet bashkëpunëtor i jashtëm i “''Zërit'' ''të'' ''Rinisë''” dhe që nga ky vit mbante edhe rubrikën e përhershme në faqet e humorit “''Fotografia që flet''”. Shkruan poezi për të rritur e fëmijë dhe humor. Në letrat shqipe është prezent që prej tri dekadash. Në vitin 2009 ka botuar përmbledhen me vjersha për fëmijë më një titull shumë simpatik“Gjysh të kam shoqe”dhe librin me aforizma dhe vargje satirike "Fjalë më rrënjë" dhe librin me poezi "LISI DESHMITAR.
Ka në dorëshkrim edhe disa libra të tjerë.
Agim Gashi eshte njeri nder themeluesit e Radio Lyra ne vitin 2016 ku ishte kryredaktor per 4 vite.
Me 28.04.2020 hap radion e tij personale,Radio Vlera ne te cilen eshte ne ciledin e drejtorit dhe kryeredaktorit te saj.
Radio qe promovon vlerat e mergimtareve shqiptar anekend rruzullit.
==Referime==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Gashi, Agim}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]]
[[Kategoria:Lindje 1959]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Drenica]]
6xrfmt843k6y8myn1qwllrj5bcup02r
Albulena Haxhiu
0
127558
2939380
2929159
2026-04-07T23:14:52Z
Shqiperia2000
65435
2939380
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Albulena Haxhiu
| image = Albulena_Haxhiu.png
| alt =
| caption = Haxhiu in 2026
| office1 = [[Presidenti i Kosovës|Presidentja e Kosovës]]
| status1 = e përkohshëm
| term_start1 = 4 prill 2026
| term_end1 =
| primeminister1 = [[Albin Kurti]]
| predecessor1 = [[Vjosa Osmani]]
| successor1 =
| office2 = [[Kuvendi i Kosovës|Kryetare e Kuvendit]]
| term_start2 = 11 shkurt 2026
| term_end2 =
| predecessor2 = [[Dimal Basha]]
| successor2 =
| office3 = [[Ministria e Drejtësisë e Kosovës|Ministre e Drejtësisë]]
| term_start3 = 22 mars 2021
| term_end3 = 26 gusht 2025
| primeminister3 = [[Albin Kurti]]
| predecessor3 = [[Selim Selimi]]
| successor3 = Blerim Sallahu (përkohshëm)
| term_start4 = 3 shkurt 2020
| term_end4 = 3 qershor 2020
| primeminister4 = [[Albin Kurti]]
| predecessor4 = Abelard Tahiri
| successor4 = [[Selim Selimi]]
| office5 = Anëtare e [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]]
| term_start5 = 2010
| term_end5 = 2020
| birth_date = {{DLM|11|05|1987|f=yes}}
| birth_place = [[Prishtinë]], [[Kosova|Kosovë]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = Shqiptare e Kosovës
| profession = Politikane
| party = [[Lëvizja Vetëvendosje]]
| website =
| signature =
| signature_madhësia =
| signature_përshkrim =
| Emblema =
| Emblema_madhësia =
| Emblema_përshkrim = |
}}
'''Albulena Haxhiu''' (e lindur më 11 maj 1987) është politikane shqiptare, e cila aktualisht ushtron detyrën e presidentes në detyrë të Kosovës. Eshte deputete e [[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosjes]] prej legjislaturës së katërt të [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]]. Prej 11 shkurtit 2026, Haxhiu shërben si Kryetare e Kuvendit së Kosovës.<ref name=":0">{{Cite web |last=Isufi |first=Antigonë |date=2026-02-11 |title=Albulena Haxhiu merr drejtimin e Kuvendit, përmbushet synimi i LVV-së |url=https://kallxo.com/gjate/albulena-haxhiu-merr-drejtimin-e-kuvendit-permbushet-synimi-i-lvv-se/ |url-status=live |access-date=2026-02-15 |language=sq}}</ref> Më parë ka shërbyer si Ministre e Drejtësisë në qeverinë Kurti 2. <ref>https://md.rks-gov.net/page.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020073008/http://md.rks-gov.net/page.aspx |date=20 tetor 2017 }}?</ref>
Haxhiu ka përfunduar studimet Bachelor dhe Master në Fakultetin Juridik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]]. Ajo është e martuar dhe ka një fëmijë. Haxhiu është mbesa e [[Ahmet Haxhiu]]t.
== Angazhimi politik ==
Haxhiu është aktiviste e Lëvizjes Vetëvendosje prej vitit 2010, kur u zgjodh për herë të parë si deputete në moshëm 23 vjeçare, duke u kthyer në deputeten më të re të asaj legjislature.<ref name=":0" />
Profili si juriste dhe besnikëria ndaj partisë bënë që kryeministri Albin Kurti t’i besonte postin e Ministres së Drejtësisë në vitin 2020, detyrë të cilën e ushtroi deri më 25 gusht 2025.<ref name=":0" />
Më 11 shkurt 2026 Albulena Haxhiu u zgjodh kryetare e Kuvendit të Kosovës me 66 vota pro, 44 kundër dhe 8 abstenime.<ref>{{Cite web |date=2026-02-11 |title=Albulena Haxhiu flet si kryetare e Kuvendit: Lufta e UÇK-së e drejtë, Haga të kthejë ish-krerët në shtëpitë e tyre! |url=https://pamfleti.net/prishtine/albulena-haxhiu-flet-si-kryetare-e-kuvendit-lufta-e-uk-se-e-drejte-hag-i321115 |url-status=live |access-date=2026-02-16 |website=Pamfleti |language=sq}}</ref>
== Referime ==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
* [https://twitter.com/@AlbulenaHaxhiu Albulena Haxhiu] në [[Twitter]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1987]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
[[Kategoria:Gra kosovare]]
[[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Kosovës]]
hp45oihjcinmtvqfq58p9g9so0rkwj9
Balli Kombëtar
0
134386
2939454
2885011
2026-04-08T03:55:09Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939454
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox war faction
|name = ''Balli Kombëtar''
|war = [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]
|image = [[Skeda:BALLI ~1.JPG|300px]]
|caption = Forcat e Ballit Kombëtar
|active = 1942–1945
|role= kollaboracionist i nazistëve
| strength = 35,000–50,000<ref>[[#Thomas|Thomas (2006)]], pp. 43-44</ref>
|ideology =
|leaders = [[Midhat Frashëri]]
|clans =
|headquarters =
|area =
|partof =
|previous =
| next = [[Komiteti Kombëtar "Shqipëria e Lirë"]]
|disbanded = 1945
|allies =
{{flagcountry|Nazi Germany|name=Gjermania Naziste}} (Prej vitit 1943)
|opponents =
{{flagcountry|Kingdom of Italy|Mbretëria e Italisë}} (1942-1943)<br>[[Skeda:Chetniks_Flag.svg|25px|border]] [[Çetnikët]] (1942-1943)<br>[[Skeda:Flag of Albania (1944-1946).svg|25px|border]] [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|Lëvizja antifashiste nacionalçlirimtare]] (pas 1943)<br>[[Skeda:Yugoslav Partisans flag (1942-1945).svg|25px|border]][[Partizanët jugosllavë]] (pas 1943)<br>{{flagicon|Greece|old|25px}} EDES
|battles = [[Lufta Antifashiste Nacionalçlirimtare]]
*[[Beteja e Gjinoqarit]]
[[Lufta e Dytë Botërore në Jugosllavi]]
}}
[[Skeda:Balli Kombetar.png|200px|parapamje|Emblema e Ballit Kombëtar]]
'''Balli Kombëtar''' ka qenë një organizatë nacionaliste dhe antikomuniste Shqiptare, e themeluar më 1939<ref>[[Tanush Frashëri|Frashëri T.]], ''“Ali Këlcyra, aristokrati kuqezi”'', "Çabej", Tiranë 2007. Citon Svetozar Vukmanoviç Tempon në fq. 197.</ref> nën emrin e "Lëvizjes kombëtare të Rezistencës".<ref name="ak">[[Ali Këlcyra|Këlcyra A.]], [[Shkrime për historinë e Shqipërisë]], kujdesë nga Tanush Frashëri; "Onufri", Tiranë 2012; ISBN 978-99956-87-81-6.</ref> Kryetarë të tjerë të rëndësishëm ishin gjithashtu [[Abas Ermenji]], [[Lef Nosi]], [[Isuf Luzaj]],[[Isuf Hysenaj]], [[Skënder Muço]], [[Thoma Orollogaj]], [[Bahri Omari]], [[Hysni Lepenica]], [[Ismail Golemi]] dhe [[Safet Butka]]. Në Maqedoni, kryetari më i shquar i lëvizjes Balliste ishte [[Xhemë Hasa]] nga [[Gostivari]].
Balli Kombëtar u përpoq të realizonte një bashkëpunim me [[Partia Komuniste e Shqipërisë|Partinë Komuniste]], për të cilin ia arriti qëllimit nëpërmjet [[Marrëveshja e Mukjes|Marrëveshjes së Mukjes]], të firmosur nga ballistët dhe komunistët në 2 gusht 1943.<ref name=Fischer/> Komunistët shqiptarë, nën presionin e [[Partia Komuniste Jugosllave|Partisë Komuniste Jugosllave]], prishën marrëveshjen në Shtator 1943, dhe kështu filloi [[Lufta Civile 1943-1944]] ndërmjet forcave të Ballit Kombëtar dhe atyre të Partisë Komuniste.<ref name="Vickers1998"/>
Më tej, për shkak të rrethanave politike në të cilat u gjendën, Balli Kombëtar u detyrua të bashkohej me qeverinë kukull të formuar nga nazistët dhe luftoi si aleat i tyre kundër grupeve guerile antifashiste, ndonëse Balli Kombëtar ishte gjërësisht në mosdakordësi me nazistët në aspektin ideologjik.<ref>Agnes Mangerich, Albanian escape, 2010, 6</ref><ref>Bideleux, Robert & Jeffries Ian, The Balkans - A post - communist History, 2007, 525</ref>
Asambleja Kombëtare u mblodh për herë të parë pas katër vjetësh. Në vitin 1943-1944 pas disa fitoreve fillestare ndaj forcave te rezistencës komuniste, Partia Komuniste, e ndihmuar me armë nga Jugosllavia, Britania e Madhe dhe Shtetet e Bashkuara, arriti të merrte pushtetin në Shqipëri.<ref name="Frances Trix"/>
Balli Kombëtar u shpërnda pas Luftës së Dytë, dhe kryetarët e tij që s'kishin pasur mundësi të arratiseshin në Perëndim, u persekutuan nga regjimet komuniste të Shqipërisë dhe Jugosllavisë, në krahinat shqiptare të së cilës Balli Kombëtar kishte pasur influencë.
== Krijimi i Ballit Kombëtar ==
Dekadën e fundit të shekullit të XX dhe dy dekadat e para të shek. XXI kanë parë një debat mes historianit [[Kristo Frashëri]] dhe [[Uran Butka|Uran Butkës]] mbi datën e themelimit. Mungesa e një dokumenti që fakton ditën e krijimit, shpien historishkruesit të bazohen mbi kujtimet personale të krerëve të Ballit, të cilët nuk duken të kenë qenë të një mendjeje. Çka përshkruhet me siguri është vendi, banesa e Fuat Dibrës në [[Tirana|kryeqytet]], pronë e ish-ministrit të periudhës zogiste [[Faik Shatku]], ku u mbajt takimi që vendoi krijimin e kësaj organizate. Ali Këlcyra shkruan "nga mesi i vjeshtës së dytë (pra, tetor) u themelua ''Komiteti i organizatës së rezistencës "Balli Kombëtar"'' i cili nxorri traktin me titull ''Nacionalizma shqiptare "Balli Kombëtar"''.<ref>Trakt ky që gjendet në [[Arkivi i Shtetit Shqiptar|A.Q.SH]], fondi i PPSH.</ref> <ref name="ak"/>
Një pjesë e krerëve kishin marrë pjesë e kryesuar organizatën "[[Bashkimi kombëtar|Bashkimi Kombëtar]]" e themeluar në mërgim, të tjerë ishin patriotë të hershëm të luftës për pavarësi, bejlerë, agallarë, ish-diplomatë, njerëz të shkolluar në perëndim dhe arsimtarë. Me sa kuptohet nga shkrimet e Ali Këlcyrës te [[Shkrime për historinë e Shqipërisë]] njëfarë nxitjeje krijimi i organizatës ka pasur nga senatori i Republikës Franceze [[Justin Godard]] dhe gjenerali Aleksandër, shef i Zyrës ushtarake së Kryeministrit [[Édouard Daladier]], të cilët këshillonin për formimin e një rezistence në vendlindje për çdo eventualitet, duke aluduar dhe në formimin e një fronti antifashist në Ballkan. Me kthimin në Shqipëri të Ali Këlcyrës dhe lajmërimin që ai u bëri miqve të tij, u ngjiz ideja e Ballit Kombëtar. Krerët e Komitetit Qendror të zgjedhur në takimin që sipas Këlcyrës u mbajt në vjeshtë të 1939 në Tiranë qenë [[Mid'hat bej Frashëri]], [[Fuat bej Dibra]], [[Kol Tromara]], [[Ali Këlcyra]], [[Nuredin bej Vlora]], [[Hasan Dosti]] dhe [[Faik Quku]].<ref name="ak"/>
Prej internimeve të shumta që iu bënë në Itali krerëve nacionalistë, Mid'hat Frashëri nuk pranoi të shkonte në [[Konferenca e Pezës|Konferencën e Pezës]], por i premtoi [[Mustafa Gjinishi]]t “se do të dërgonte në Pezë një vëzhgues”: [[Halim Begeja]], i cili “shkoi me titullin politik sekretar i Rinisë Nacionaliste Shqiptare”.
Objektivat e para të Ballit u vendosën në 1942 në një program prej 10 pikash, i njohur si ''Dekalogu'' i cili paraqiti programi themelor të Ballit si parti nacionaliste e demokratike.<ref>{{cite web|title=Mid’hat bey Frashëri:The Epirus Question - the Martyrdom of a People|author=Robert Elsie|url=http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1942.html|url-status=dead|access-date=16 mars 2013|archive-date=23 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723010338/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1942.html}}</ref> Motoja e Ballit Kombëtar ishte: "''Shqipëria Shqiptarëve, Vdekje Tradhëtarëvet''".<ref name="Pearson2006">{{cite book|author=Owen Pearson|title=Albania in the Twentieth Century, A History: Volume II: Albania in Occupation and War, 1939-45|url=http://books.google.com/books?id=P3knunC7z_oC&pg=PA272|accessdate=16 mars 2013|date=11 korrik 2006|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84511-104-5|page=272–}}</ref>
Me dobësimin e Italisë Fashiste në 1942-1943, Balli Kombëtar dhe [[Partia Komuniste e Shqipërisë]] organizuan një takim në fshatin e Mukjes dhe takimi rezultoi në [[Marrëveshja e Mukjes|Marrëveshjen e Mukjes]]. Sipas kësaj marrëveshjeje Balli Kombëtar dhe Partia Komuniste do kishin aleancë për luftën kundër [[Mbretëria e Italisë|Italisë]] Fashiste.<ref name=Fischer>{{cite book|last=Fischer|first=Bernd Jürgen|title=Albania at War, 1939-1945|url=https://archive.org/details/albaniaatwar19390000fisc|year=1999|publisher=Purdue University Press|isbn=1-55753-141-2|pages=[https://archive.org/details/albaniaatwar19390000fisc/page/n153 132]–133}}</ref> Por toleranca e shkurtër që kishte karakterizuar marrëdhëniet midis Komunistëve dhe Ballistëve mbaroi shpejt, pasi Komunistët refuzuan që Kosova t'i kthehej Shqipërisë, dhe kjo e bëri të pamundur për Ballistët të bashkëpunonin me Lëvizjen Nacionalçlirimtare. Gjithashtu Aleatët e Luftës së Dytë Botërore nuk mund ta garantonin që Kosova do ishte pjesë e Shqipërisë, pasi qëndrimi i tyre zyrtar ishte pro kthimit të shteteve të pushtuara gjatë Luftës së Dytë në kufijtë e paraluftës.<ref name="Vickers1998">{{cite book|author=Miranda Vickers|title=Between Serb and Albanian: a history of Kosovo|url=http://books.google.com/books?id=S41pAAAAMAAJ|accessdate=16 mars 2013|year=1998|publisher=Hurst & Co.}}</ref> Ndërsa Mid'hat Frashëri në debatet që gjallonin rreth Kosovës argumentonte se trevat Shqiptare ishin një e drejtë legjitime e popullit shqiptar në bazë të së drejtës të vetëpërcaktimit të popujve.
Megjithë urrejtjen për pushtuesit, ballistët kishin frikë që një fitore e Aleatëve do çonte në një kontroll te Shqipërisë nga Komunistët.<ref name="Owen Pearson">{{cite book|title=Albania in Occupation and War: From Fascism to Communism 1940-1945|author=Owen Pearson|url= http://books.google.com/books?id=P3knunC7z_oC&pg=PA272&dq=balli+kombetar&hl=en&ei=c2Q5ToPoGsnfmAWO8cC4Bw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDcQ6AEwAw#v=onepage&q=balli%20kombetar&f=false|accessdate=4 gusht 2011}}</ref> Qëndrimi i vakët i Ballistëve ndaj forcave Britanike ishte i karakterizuar nga dëshira e tyre për të mbajtur kufijtë etnikë që kishin krijuar Italianët në 1941. Balli ishte kundër humbjes së [[Kosova|Kosovës]] dhe [[Dibra|Dibrës]] dhe dhënies së tyre Jugosllavisë. Gjithashtu ballistët mendonin që ndihma që mund t'u jepesh Greqisë mund të çonte në mospasjen e mbështetjes për reklamimin e Çamërisë, ashtu si dhe rrezikimin e zonave të [[Korça|Korçës]] dhe [[Gjirokastra|Gjirokastrës]], që ishin edhe zemra e LNÇ-së. Balli i shikonte [[Jugosllavia|Jugosllavinë]] dhe [[Greqia|Greqinë]] si armiqtë e vërtetë të Shqipërisë.<ref name="Owen Pearson"/>
Marrëveshja e Mukjes solli menjëherë një reagim armiqsor të përfaqësuesit të Jugosllavisë në Shqipëri, [[Svetozar Vukmanovic-Tempo]]. Ai denoncoi marrëveshjen dhe vuri nën presion Partinë Komuniste që ta tradhtonte marrëveshjen.<ref name="Benanti">Benanti F., ''"Lufta ime më e gjatë: Shqipëri 1943-1948"'', "Naimi", Tiranë 2012.</ref><ref name="Vickers1998"/> [[Milovan Gjilas]]i e përshkroi Ballin Kombëtar si ''Fashistët shqiptarë''.<ref name="Fischer1999">{{cite book|author=Bernd Jürgen Fischer|title=Albania at War: 1939-1945|url=http://books.google.com/books?id=P-MiG9ngCp8C&pg=PA274|accessdate=16 mars 2013|year=1999|publisher=Hurst|isbn=978-1-85065-531-2|pages=274–}}</ref> Balli Kombëtar, i cili kishte luftuar kundër Italisë Fashiste, ishte tashmë i kërcënuar nga forcat e Lëvizjes Nacionalçlirimtare dhe te Partizanëve Jugosllavë, të cilët ndihmoheshin nga Aleatët.<ref name="Roberts1987">{{cite book|author=Walter R. Roberts|title=Tito, Mihailović and the allies: 1941-1945|url=http://books.google.com/books?id=43CbLU8FgFsC|accessdate=16 mars 2013|date=1 qershor 1987|publisher=Duke University Press|isbn=978-0-8223-0773-0}}</ref> Ndihma që iu vinte të tri forcave anti-fashiste shqiptare nga misioni i SOE-së, u shpërnda në dëm të Ballit Kombëtar nga dizinformimi që hasën ushtarakët Britanikë me t'ardhur në Shqipëri apo dhe simpatisë të disave prej tyre.
Rasti i vrasjes së krerëve të Ballit Kombëtar në Gërhot të [[Gjirokastra|Gjirokastrës]] me në krye [[Hysni Lepenica|Hysni Lepenicën]]. Ndërhyrja e majorit Tilman bëri që gjenerali i divizionit Italian "Ferrara" që në fillim kishte një marrëveshje me Ballin pë t'iu dorëzuar armatimet, i ndërpreu veprimet dhe përkundrazi i sulmoi Ballistët.<ref name="ak"/> <ref>Tanush Frashëri: Pohimi i A. Këlcyrës lidhur me tragjedinë e Grehotit gjejnë miratim në dosjet me deklaratat e ushtarëve në USSME (Ufficio Storico-Stato Maggiore dell'Esercito, shqip. Zyra historike e Shtabit të Ushtrisë) tek Cartella nr. 2126/A/7:1, 2, 3, 22; Cartella IT 2126/A.</ref>
Safet Butka, një nacionalist i Ballit nga zona e [[Korça|Korcës]], kishte tentuar (dhe arritur) të bashkëpunonte me Partinë Komuniste edhe përpara Marrëveshjes së Mukjes. Në Shkurt 1943 ai organizoi një takim me përfaqësuesit komunistë dhe arriti një marrëveshje me ta në Mars 1943. Ai qe një nga iniciatorët e Marrëveshjes së Mukjes në Gusht 1943.<ref name="Dezhgiu">Prof. Dezhgiu M., ''Safet Butka, Luftëtar për mbrojtjen e idealit kombëtar'', 28 maj 2008.</ref> Pas braktisjes së Marrëveshjes së Mukjes nga Partia Komuniste Butka pati frikë se në Shqipëri do ndodhte Luftë Civile dhe deklaroi se, nëse ajo do ndodhte, ai do vriste veten.<ref name="Dezhgiu"/> Kur po kthehej në shtëpi ai dëgjoi për një nga konfliktet e para të armatosura ndërmjet partizanëve shqiptarë dhe luftëtarëve të Ballit Kombëtar. Sapo dëgjoi ato lajme, ai vrau veten më 19 Shtator 1943 në fshatin [[Melçani|Melçan]] ashtu si kishte deklaruar.<ref name="Dezhgiu"/> Në jug të Shqipërisë rivaliteti ndërmjet Komunistëve u ndez akoma më shumë në vjeshtën e vitit 1943. Komunistët, duke pasur frikë që britanikët mund të ndihmonin Ballin dhanë urdhër për eliminimin e ballistëve kudo që ndodheshin.<ref name="Frances Trix">{{cite book|title=The Sufi journey of Baba Rexheb|author=Frances Trix|url= http://books.google.com.au/books?id=zyF_-9TtoUsC&pg=PA72&dq=Balli+Kombetar&hl=en&ei=exM4TpqaOa7NmAWI2f2jAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDQQ6AEwAg#v=onepage&q=Balli%20Kombetar&f=false|accessdate=3 gusht 2011}}</ref> Këto faktorë kontribuan në një urrejtje të Ballistëve kundër Komunistëve.
Në vjeshtën e vitit 1943, Italia Fashiste kapitulloi. Vendin e saj e zunë trupat e Gjermanisë Fashiste që nisën të përndiqnin ushtarakët Italianë dhe prej provokimeve komuniste edhe çetat e brigadave Partizane.<ref name="Benanti" /> Me rëndësi për qeverinë e përkohshme të [[Ibrahim bej Biçakçiu]]t ishte mbledhja e Asamblesë Kombëtare në mënyrë që të formohej qeveria mbi bazën e kushtetutës së vjetër të Zogut. Asambleja u mblodh në tetor në Pallatin Mbretëror. [[Hermann Neubacher]], shefi i zyrës së Ministrisë së Jashtme naziste për Ballkanin, informoi qeverinë e përkohshme për njohjen që Gjermania i bëri pavarësisë së Shqipërisë duke i dorëzuar letrën përkatëse Kryetarit të Komitetit Kombëtar, Ibrahim Bej Biçakut. Me vendimin e Kuvendit Kombëtar u formua Këshilli i Regjencës, i cili do të zinte vendit e mbretit, në një formë shteti të parashikuar nga vendimet e [[Kongresi i Lushnjes|Kongresit të Lushnjës]]. Nga ana tjetër sipas Neubacher-it njohja e asnjanësisë dhe e sovranitetit relativ të Shqipërisë nga Gjermania, dhe përmbushja e nevojave ushtarake të Gjermanisë për praninë e trupave të saj në Shqipëri përbënte një tipologji njohjeje të re në ligjin ndërkombëtar.<ref>{{de}} Neubacher H., Sonderauftrag Südost 1940-45: Bericht eines fliegenden Diplomaten (Göttingen 1956), f.105-121.</ref>
Qeveria e formuar në bashkëpunim me gjermanët shkatërruan në dy brigada komuniste<ref name="Benanti"/> në jugperëndim të Tiranës prej 2,000 vetash,<ref name="Owen Pearson"/> në këtë bashkëveprim ndihmuan dhe trupa të Ballit Kombëtar.
Me fillimin humbjes së forcës së Gjermanisë në fillim të vitit 1944 (Gjermania po humbte beteja të ndryshme në bote kundër Aleatëve), edhe situata e Ballit në Shqipëri u dobësua, pasi gjermanët nuk mund ta mbështesnin Ballin si më parë. Me këtë situatë të favorshme Partizanët filluan një sulm frontal kundër Ballit. Oficerët Britanikë vëzhgonin që komunistët po përdornin armët e dhëna atyre nga britanikët për të luftuar Ballin shumë më tepër sesa për të luftuar Gjermaninë.<ref name="Frances Trix"/> Perëndimi po vërente që komunistët nuk mund të kishin fituar ndaj Ballistëve pa armët nga Britanikët, Amerikanët dhe Jugosllavia,<ref name="Frances Trix"/> dhe se Komunistët nuk kishin frikë të vrisnin bashkëkombësit e tyre.<ref>{{cite book|title=Escape Through the Balkans: The Autobiography of Irene Grünbaum|author=Irene Grünbaum, Katherine Morris|url= http://books.google.com.au/books?id=TSzUvxV0WVQC&pg=PA187&dq=Balli+Kombetar&hl=en&ei=eRc4TtWPO7CCmQWNgeGfAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CFAQ6AEwCA#v=onepage&q=Balli%20Kombetar&f=false|accessdate=3 gusht 2011}}</ref>
Pas Luftës së Dytë Botërore me fitoren e Partise Komuniste, shumica e kryetarëve të Ballit Kombëtar u burgosën, ekzekutuan, apo u torturuan për rolin e tyre antikomunist me akuza si bashkëpunëtorë.
=== Balli Kombëtar në rajonet shqiptare të Kosovës e Maqedonisë ===
[[Skeda:Map of Albania during WWII.png|parapamje|Protektorati Italian i Shqiperise, ne Gusht 1941. Me ngjyrë të verdhë, zonat e përftuara nga Shqipëria]]
Gjermania naziste rekrutoi mijëra shqiptarë në divizionin SS Skanderbeg, të ndihmuar nga Ministri i Brendshëm, [[Xhaferr Deva]].<ref name="Elsie2004">{{cite book|author=Robert Elsie|title=Historical Dictionary Of Kosovo|url=http://books.google.com/books?id=Fnbw1wsacSAC&pg=PA51|accessdate=16 mars 2013|year=2004|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-5309-6|pages=51–}}</ref><ref name="Pavlović2008">{{cite book|author=Stevan K. Pavlović|title=Hitler's New Disorder: The Second World War in Yugoslavia|url=http://books.google.com/books?id=R8d2409V9tEC&pg=PA209|accessdate=16 mars 2013|date=1 mars 2008|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-70050-4|pages=209–}}</ref> Balli Kombëtar gjithashtu formoi [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjen e Dytë e Prizrenit]] që të mund të mbante kufijtë e zgjeruar të Shqipërisë.
Pasi Gjermanët ishin dëbuar nga Partizanët Jugosllavë të Titos, dhe pasi komunistët fituan Luftën në Shqipëri, Tito urdhëroi mbledhjen e armëve në Kosovë dhe arrestimin e kryetarëve Ballistë Shqiptarë të Kosovës.<ref name="Ramet2006">{{cite book|author=Sabrina P. Ramet|title=The Three Yugoslavias: State-Building And Legitimation, 1918-2005|url=http://books.google.com/books?id=FTw3lEqi2-oC&pg=PA141|accessdate=16 mars 2013|year=2006|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-34656-8|pages=141–}}</ref> Urdhri u prit keq nga Shqiptarët e Kosovës dhe shkaktoi një kryengritje. Në 2 Dhjetor 1944, Ballistë nga krahina e
[[Skeda:Mithat-Frashri---1880---1949.jpg|parapamje|350x350px|majtas|[[Mit’hat Frashëri]], kryetar i Ballit Kombëtar]]
[[Drenica|Drenicës]] sulmuan [[Miniera e Trepçës|minierën e Trepçës]] dhe objektiva të tjera.<ref name="Ramet2006" /> Gati 2 mijë antikomunistë shqiptarë përballuan një forcë trupash Partizane Jugosllave prej 30,000 trupash për dy muaj. Gjithashtu në [[Kërçova|Kërcove]], [[Gostivari|Gostivar]] dhe [[Tetova|Tetovë]], Ballistët e mbetur u munduan të rrinin në kontroll të zonave edhe pse trupat Jugosllave kishin deklaruar fitore.<ref>{{cite web|title=Safet Hyseni: Mefail Shehu (Zajazi) alias Mefaili i Madh, një strateg ushtarak|author=former ballist Safet Hyseni|url=http://www.zemrashqiptare.net/article/Personalitete/11309/?highlight=Mefail+Shehu&match=|accessdate=7 janar 2011|archive-date=5 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005172145/http://www.zemrashqiptare.net/article/Personalitete/11309/?highlight=Mefail+Shehu&match=|url-status=dead}}</ref> Pas Luftës së Dytë edhe në Kosovë e Maqedoni, ashtu si në Shqipëri, shumica e kryetarëve të Ballit Kombëtar u burgosën, ekzekutuan apo torturuanër rolin e tyre në Luftën e Dytë.
Edhe pse kryengritja ishte shtypur, vetëm në vitin 1947 Kosova mund të integrohesh në Federatën Jygosllave, pas dy vjetësh rezistence.<ref name="Cyprian Blamires">{{cite book|title=World fascism: a historical encyclopedia, Volume 1|author= Cyprian Blamires|url= http://books.google.com.au/books?id=nvD2rZSVau4C&pg=PA31&dq=Xhafer+Deva&hl=en&ei=JsdHTs-_MI-HrAfj45jsAw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CE0Q6AEwBQ#v=onepage&q=Xhafer%20Deva&f=false|accessdate=14 gusht 2011}}</ref>
=== Balli Kombëtar në Malin e Zi dhe në Sanxhak ===
Pjesë të Malit të Zi iu bashkëngjitën Shqipërisë në 1941, si [[Bellopoja (Mal i Zi)|Bellopoja]], [[Pljevlja]], [[Plava]], [[Tutini]], [[Plava]], [[Gucia]], [[Rozhaja]], dhe [[Ulqini]]. Shumica e [[myslyman]]ëve [[Myslimanët (kombësi)|sllavë]], si Xhemal Konicanin, u bashkuan me Shqiptarët e Ballit Kombëtar. Konicanini, një Jugosllav nga Tutini, formoi batalionin e Sanxhakut, me ndihmën e Ministrit të Brendshëm, Xhaferr Deva. Konicanini u identifikua me aspiratat e shtetit Shqiptar dhe ishte oficer i tij.
[[Haqif Blyta]] kryetari i atëhershëm i Bashkisë së [[Pazari i Ri|Novi Pazarit]] dhe anëtar i partisë së [[Nexhip bej Draga|Nexhip Dragës]],<ref>{{cite web|title=SERBIA'S SANDZAK: STILL FORGOTTEN|author=International Crisis Group|url=http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/162_serbia_s_sandzak_still_forgotten.pdf|accessdate=24 nëntor 2011|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304050859/http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/162_serbia_s_sandzak_still_forgotten.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Xhemal Konicanin]]i dhe forca balliste, të organizuara nga [[Shaban Polluzha]] mundën me sukses forcat cetnike nga Novi Pazari dhe shpartalluan qendrën e tyre në [[Banja (Novi Pazar)|Banja]].<ref>{{cite web|title=Nezavisna revija Sandzak|url=http://www.bosnasancak.net/forum/showthread.php?2754-Heroji-Sandzaka-Acif-Hadziahmetovic-%281887-1945%29|accessdate=24 nëntor 2011|archive-date=26 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120426001607/http://www.bosnasancak.net/forum/showthread.php?2754-Heroji-Sandzaka-Acif-Hadziahmetovic-%281887-1945%29|url-status=dead}}</ref>
Edhe në zonat Shqiptare të Malit të Zi dhe Sanxhakut, ashtu si në Shqipëri, Kosovë, dhe Maqedoni, ish pjesëmarrësit në Ballin Kombëtar u torturuan, ekzekutuan dhe asgjësuan pas Luftës së Dytë Botërore nga UDB-ja dhe qeveritë Jugosllave të drejtuara nga Partia Komuniste Jugosllave.
== Ideologjia ==
[[Mid'hat bej Frashëri|Mit'hat Frashëri]] besonte se tokat Shqiptare nën [[Perandoria Osmane|Perandorinë Otomane]] u ndanë në të padrejtë në Luftën e Parë Boterore ndërmjet Mbretërisë së Jugosllavisë dhe Greqisë.<ref>{{cite web|title=Balli Kombëtar: The Ten-Point Programme|author=Robert Elsie|url=http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1915_2.html|accessdate=17 shkurt 2011|archive-date=17 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717004908/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1915_2.html|url-status=dead}}</ref> Pas Luftës së Dytë Botërore Mit'hat Frasheri filloi të fliste për [[Shqipëria natyrale|Shqipërinë etnike]]. Kur Mit'hat Frasheri formoi Ballin Kombëtar, ai bazoi idetë e tija nacionaliste mbi ideologjinë e [[Abdyl Frashëri]]t, [[Ymer efendi Prizreni|Ymer Prizrenit]] edhe [[Isa Boletini]]t. Veprat e [[Franz Nopcsa]]s, [[Johann Georg von Hahn|von Hahnit]] edhe [[Milan Šufflay]] ndihmuan të forconin ideologjinë nacionaliste Shqiptare të Ballit.<ref>{{cite web|title=Milan von Šufflay: Mediaeval Albania|author=Robert Elsie|url=http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1912_4.html|accessdate=16 qershor 2011|archive-date=11 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811035740/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1912_4.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Baron Franz Nopcsa|author=Robert Elsie|url=http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1913_9.html|accessdate=16 qershor 2011|archive-date=29 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111029002602/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1913_9.html|url-status=dead}}</ref>
== Trashëgimia e Ballit Kombëtar ==
Pasi Lufta e Dytë Botërore mbaroi, dhe Balli Kombëtar u mund nga [[Partizanët Jugosllavë|Komunistët Jugosllavë]] dhe Shqiptarë, luftëtarët e Ballit Kombëtar iken nga [[Ballkani]] dhe shkuan ne vende si [[Austria|Austri]], [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]], [[Australia|Australi]], [[Zvicra|Zvicër]] dhe [[Amerikë e Jugut]]. Ballistët që nuk mundën të arratiseshin u ekzekutuan.
[[Tetova]] ishte dikur një nga bazat e Ballit Kombëtar në Maqedoni dhe qyteti ka akoma lidhje të forta me emrin e Ballit. Tifozat e klubit [[KF Shkëndija|Shkëndija]], kanë një grup që quhet ''Ballistët''.<ref>{{cite web|title=Shkendija fined, their fans can't go to away games |author= Filip Zdraveski|url= http://macedonianfootball.com/index.php?option=com_content&view=article&id=2469:shkendija-fined-their-fans-cant-go-to-away-games&catid=1:domestic&Itemid=63|accessdate=16 qershor 2011}}</ref>
== Referime ==
{{reflist|2}}
[[Kategoria:Parti politike në Shqipëri]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Parti politike në Kosovë]]
0egq07v4ar02eqvuj2ex5hdhxj2ks2h
Erion Veliaj
0
144785
2939561
2898554
2026-04-08T10:53:45Z
~2026-21545-19
185929
2939561
wikitext
text/x-wiki
{{Pp|nuk është i organizuar si një biografi e mirëfilltë}}{{Infobox officeholder
|name = Erion Kledis Veliaj
|image =
|office = Kryetari i 42-të i [[Tirana|Tiranës]]
|term_start = 21 korrik 2015
|term_end =
|predecessor = [[Kledis Deliu]]
|successor =
|office2 = [[Ministria e Punës dhe Çështjeve Sociale|Ministri i Punës dhe Çështjeve Sociale]]
|term_start2 = 15 shtator 2013
|term_end2 = 30 prill 2015<ref>{{Cite web |url=http://www.balkanweb.com/gazetashqiptare/sot-dorehiqet-veliaj-takon-stafin-e-ministrise-tek-muzeu-kombetar/ |title=SOT DORËHIQET VELIAJ, TAKON STAFIN E MINISTRISË TEK MUZEU KOMBËTAR |access-date=27 maj 2021 |archive-date=2 shkurt 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202015214/http://www.balkanweb.com/gazetashqiptare/sot-dorehiqet-veliaj-takon-stafin-e-ministrise-tek-muzeu-kombetar/ |url-status=dead }}</ref>
|primeminister3 = [[Edi Rama]]
|predecessor2 = [[Spiro Ksera]]
|successor2 = [[Blendi Klosi]]
|birth_date = 17 dhjetor 1979
|birth_place = [[Tiranë]], [[Shqipëri]]
|party = [[G99]] {{small|(2008–2010)}}<ref>{{cite web|title=Veliaj dorëhiqet nga G99, bashkohet me PS-në|url=http://www.albeu.com/shqiperi/veliaj-dorehiqet-nga-g99-bashkohet-me-ps-ne/23101/|access-date=17 janar 2017|language=sq|archive-date=18 janar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118052759/http://www.albeu.com/shqiperi/veliaj-dorehiqet-nga-g99-bashkohet-me-ps-ne/23101/|url-status=dead}}</ref><br />[[Partia Socialiste e Shqipërisë| Partia Socialiste]] {{small|(2010–present)}}
|alma_mater = [[Grand Valley State University]],<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=354033&ref=ngj|title=Veliaj merr titullin "Honoris Causa" në Universitetin "Grand Valley" në SHBA|website=top-channel.tv|access-date=3 dhjetor 2017|language=sq|archive-date=28 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728213613/http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=354033&ref=ngj|url-status=dead}}</ref> [[Universiteti i Suseksit]]
|residence = [[Tirana]]
|signature = Erion Veliaj (nënshkrim).svg
}}
'''Erion Veliaj''' (lindur më 17 dhjetor 1979) është një politikan shqiptar dhe kryetari i tanishëm i [[Bashkia Tiranë|Bashkisë së Tiranës]].<ref>{{Cite web |url=http://tirana.gov.al/sq/Biografia |title=Kopje e arkivuar |language=sq |url-status=dead |access-date=28 dhjetor 2015 |archive-date=1 janar 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101230857/http://www.tirana.gov.al/sq/Biografia }}</ref> Pas një hetimi disamujor nga [[SPAK]], ai u arrestua më datë 10 shkurt 2025 dhe iu caktua masa e sigurisë "Arrest me burg" për veprat penale ''Korrupsioni pasiv i funksionarëve të lartë shtetërorë ose i të zgjedhurve vendorë'', kryer në bashkëpunim (9 herë) dhe ''Pastrimi i produkteve të veprës penale ose veprimtarisë kriminale''.<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/lajmi-i-fundit-gjkko-vendos-mase-sigurie-per-erion-veliajn-me-kerkese-te-spak/|title=VIDEO/ Arrestohet me urdhër të SPAK kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj|publisher=BalkanWeb|date=10 shkurt 2025|language=sq}}</ref><ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2025/02/10/video-arrest-me-burg-per-veliajn-kryebashkiaku-i-tiranes-merret-nga-spak-dhe-bkh001/|title=Video/ Arrest me burg për Veliajn! Kryebashkiaku i Tiranës merret nga SPAK dhe BKH|publisher=Top Channel|date=10 shkurt 2025|language=sq}}</ref><ref>{{cite web|url=https://spak.gov.al/njoftim-per-shtyp-date-10-02-2025/|title=NJOFTIM PËR SHTYP Datë 10.02.2025|publisher=SPAK|date=10 shkurt 2025|language=sq}}</ref>
== Jeta personale ==
Veliaj është nga një familje [[Myslimanët|myslimane]] e cila së pari la [[Islami]]n dhe më vonë u bë ateist. Duke u lidhur me misionarët nga Shtetet e Bashkuara, Erion Veliaj u kthye në [[Evangjelikalizmi|Evangjelikalizëm]].<ref>{{Cite news|url=https://www.nzz.ch/international/protestantische-minderheit-ein-segen-fuer-albanien-ld.1305487|title=Ein Segen für Albanien|last=Ernst|first=Andreas|date=2017-07-12|work=Neue Zürcher Zeitung|access-date=2017-08-13|language=de}}</ref> Organizata e tij ''[[MJAFT!]]'' tregoi në faqet e saj karikaturat e diskutueshme të [[Pejgamberët në Islam|profetit]] [[Muhamedi|Muhamed]].<ref>{{Cite web|url=https://olsijazexhi.wordpress.com/2012/12/08/the-political-exploitation-of-islamophobia-in-post-communist-albania/|title=The Political Exploitation of Islamophobia in post–communist Albania|last=Jazexhi|first=Olsi|date=dhjetor 2007|website=Olsi Jazexhi|language=en|access-date=2016-11-07}}</ref>
Në vitin 2011, Veliaj iu bashkua kryesisë së [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partisë Socialiste së Shqipërisë]] si Sekretar për Rininë dhe Emigracionin. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2013 ai u zgjodh deputet i Qarkut Gjirokastër.
Veliaj flet gjuhët angleze dhe italiane, si dhe njeh gjuhën gjermane dhe atë frënge.<ref>{{Cite web |url=http://www.kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/veliaj-erion |title=Kopje e arkivuar |language=sq |url-status=dead |access-date=11 janar 2015 |archive-date=6 shkurt 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206081339/http://www.kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/veliaj-erion }}</ref>
[[Skeda:Wikipedia Weekend in Tirana 2015 49.JPG|parapamje|Erion Veliaj në ''Wikipedia Weekend Tirana 2015'']]
== Debati publik rreth artikullit në ''Huffington Post'' ==
Në artikullin e botuar në gazetën e majtë amerikane ''[[HuffPost|Huffington Post]]'' më 26 qershor 2007 Erion veliaj shkruante:
{{Citat2|''Në kohën kur popullariteti i Presidentit amerikan është në pikën më të ulët në SHBA dhe kur vizitat e tij përballen me protesta, fshatarët tanë shumica myslimanë, zbritën në rrugë me flamuj amerikanë, dhe u rreshtuan për ta mbushur atë me lëvdata.''<ref>[http://www.huffingtonpost.com/erion-veliaj/washington-shouldnt-be-fo_b_53869.html "Uashingtoni nuk duhet të gënjehet nga mikpritja euforike që Shqipëria i bëri Presidentit Bush" ''Huffington Post'' 26 qershor 2007]</ref>|<small>Huffington Post, 26 qershor 2007.</small>}}
Ky karakterizim i shqiptarëve ngjalli reagime të shumta në mediat shqiptare, veçanërisht në rrjetet sociale ku me tone të ashpra kritikohej paraqitja e shqiptarëve si fshatarë myslimanë duke e quajtur ate një fyerje, dhe kritikohej gjithashtu qendrimi kritik i Veliajt ndaj pritjes qe i bënë shqiptarët Presidentit amerikan [[George W. Bush]].
== Debati publik rreth martesës ==
Shpenzimet e martesës së Veliajt me [[Ajola Xoxa|Ajola Xoxën]] në kalanë e Gjirokastrës në shtator 2014, sipas hetimeve të mediave të ndryshme, janë deklaruar dhe faturuar si një aktivitet kulturor me shpenzime shtetërore/publike, çka sipas ligjit përbën abuzim me pushtetin.<ref name="veliajabuzim">[http://www.sot.com.al/ Thellohet skandali Veliaj, dasma faturohet si aktivitet kulturor], Agjencia e Lajmeve Sot, 12 shtator 2014</ref>
Më 17 shtator [[Genc Pollo]] në funksionin e kryetarit të ''Komisionit për Edukimin dhe Mjetet e Informimit Publik'', jep një deklaratë për mediat ku zbulon një letër kërcënuese të Erion Veliaj drejtuar TV Agon, i cili ka kryer edhe hetime mbi paratë publike të përdorura për dasmën private të Ministrit Erion Veliaj.<ref name="veliajkërcënim">[http://gazeta55.al/veliaj-kercenon-agon-channel-ju-bej-armike-qeverine-pa-shkak-po-shkaterroni-dasmen-time/ Veliaj kërcënon Agon Channel: Do ju bëj armike me qeverinë pa shkak, po shkatërroni dasmën time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150507194055/http://gazeta55.al/veliaj-kercenon-agon-channel-ju-bej-armike-qeverine-pa-shkak-po-shkaterroni-dasmen-time |date=7 maj 2015 |language=sq }}, Gazeta 55, 17 shtator 2014</ref>
Në datën 16 shtator 2014, Veliaj deklaron që shpenzimet e dasmës i kanë paguar prindërit e
tij.<ref>[http://www.panorama.com.al/veliaj-dasma-me-kursimet-e-nenes-time-jap-doreheqjen-nese-kam-perdorur-1-qindarke-te-shtetit/ Veliaj: Dasma me shpenzime modeste i paguan prindërit]</ref>
==Përgënjeshtrimi i çmimit të OKB==
Gjatë pjesëmarrjes në konferencën e OKB-së “Bridge for Cities 4.0” të mbajtur në Vienë në shtator 2019, kryebashkiaku Veliaj shpërndau lajmin në llogarinë e tij personale në rrjetet sociale se Tirana është vlerësuar nga ky institucion si një nga 10 qytetet që kanë patur performancën më të mirë financiare.
''“Ishte një kënaqësi e veçantë të ishim në Vienë për të prezantuar Tiranën dhe historinë e saj të suksesit në menaxhimin financiar. Ishim një nga 10 qytetet e përzgjedhura nga OKB-ja, si qytetet që kanë pasur performancën më të mirë financiare"''- është shprehur kryetari Veliaj në postimin e tij.<ref>{{Cite web |url=https://shqiptarja.com/lajm/tirana-perzgjidhet-nga-okb-si-nje-nga-10-qytetet-me-performancen-me-te-mire-financiare |title=Tirana përzgjidhet nga OKB si një nga 10 qytetet me performancën më të mirë financiare |accessdate=23 tetor 2019 |archivedate=23 tetor 2019 |language=sq |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191023195826/https://shqiptarja.com/lajm/tirana-perzgjidhet-nga-okb-si-nje-nga-10-qytetet-me-performancen-me-te-mire-financiare }}</ref>
Lajmi i dhënies së këtij çmimi është verifikuar nga portali Faktoje.al, të cilët nxorrën në pah se asnjë çmim nuk iu dorëzua kryebashkiakut të Tiranës gjatë konferencës.<ref>[https://lapsi.al/2019/09/10/bllofi-i-mediave-te-veliajt-prova-se-nuk-ka-marre-asnje-cmim-ne-vjene/ Bllofi i mediave të Veliajt/ Prova se nuk ka marrë asnjë çmim në Vjenë]</ref>
== Shiko dhe ==
* [[Qeveria Rama]]
== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20150503001551/http://www.erionveliaj.al/ www.erionveliaj.al]
== Referime dhe shënime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Lindje 1979]]
[[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Shqipërisë]]
[[Kategoria:Kryetarë të Bashkisë së Tiranës]]
owm6z5uq8e05fmgj36ld61jv2kfb96k
Forca e Re Demokratike
0
147279
2939437
2579997
2026-04-08T03:53:27Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939437
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike
|name = Forca e Re Demokratike
|native_name = Nova Demokratska Snaga
|abbreviation= FORCA
|logo = [[File:Forca e Re Demokratike.png|150px]]
|leader1_title= Kryetar
|leader1_name = [[Genci Nimanbegu]]
|founded = 22 tetor 2005
|headquarters= [[Ulqini|Ulqin]]
|country = {{MNE}}
|seats1_title = [[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]
|seats1={{Composition bar|1|81|hex=#05437a}}
|seats2_title = [[Njësitë administrative të Malit të Zi|Kuvendet komunale]]
|seats2={{Composition bar|5|786|hex=#05437a}}
|colorcode = #05437a
| website = [http://forca.me/ forca.me]
}}
'''Forca e Re Demokratike''' është parti politike me qendër në [[Ulqini|Ulqin]], [[Mali i Zi]]. Ideologjia kryesore është mbrojtja e intereseve të [[Shqiptarët në Mal të Zi|shqiptarëve]] në [[Mal të Zi]].
Partia është formuar më 22 tetor 2005 si në parti minoritare për shqiptarët në Mal të Zi. Nazif Cungu është kryetari i parë i saj, kurse kryetari aktual është Genci Nimanbegu i zgjedhur më 30 tetor 2021.<ref>[http://lajm.me/forca-e-re-demokratike-sot-feston-10-vjetorin-e-themelimit/ Forca e Re Demokratike sot feston 10-vjetorin e themelimit] – lajm.me
</ref> <ref>[http://www.malesia.org/tag/forca-e-re-demokratike/]</ref> Në vitin 2008 u hap dega e parë e kësaj partie në [[Tuzi|Tuz]].<ref>[http://www.ulqini.de/forca.htm Forca] – ulqini.de</ref>
Genci Nimanbegu është depuetet në Kuvendin e Malit të Zi që viti 2009.
Forca e Re Demokratike është organizatë politike e formuar me qëllim që të veproj në mënyrë publike për përhapjen e parimeve demokratike, realizimin e barazisë nacionale, decentralizimin e pushtetit dhe realizimin e idealit të individit të lirë dhe të shoqërisë së lirë, barazisë gjinore, mbrojtjes së pronës, pushtetin e së drejtës dhe shtetit ligjor, ekonominë dhe tregun e lirë, bazuar në zhvillim të qëndrueshëm, kohezion social, mbrojtjen e mjedisit dhe të drejtës sociale në Mal të Zi.
Forca e mbështet filozofinë e veprimit politik në parimet që burojnë dhe janë të frymëzuara nga ideali i lirisë, barazisë, në të drejtat e njeriut dhe të drejtat e kombeve. Forca në përputhje me konventat evropiane të nënshkruara nga Mali i Zi, si postulate kryesore në planin nacional ka definimin e statusit politik të shqiptarëve në Mal të Zi, nëpërmjet kërkesave legjitime që i dërgojmë pushtetit qendror në Mal të Zi siç janë: zbatimi i konventave evropiane, bashkimi i rajoneve që kanë karakteristika të njëjta në gjuhë, kulturë e trashëgimi historike. Këto janë kërkesa legjitime që bashkësia ndërkombëtare i shtron si parakusht shteteve që aspirojnë të bëhen pjesë e Bashkimit Evropian.
Mbrojtja e veçorive autoktone, etnike e kulturore nuk janë vetëm instrumente politike për mbrojtjen e të drejtave tona, por edhe për mbrojtjen e vlerave dhe standardeve evropiane dhe trashëgimisë kulturo-historike evropiane.
== Rezultati zgjedhor ==
=== Zgjedhjet parlamentare ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ [[Kuvendi i Malit të Zi]]
! Viti
! Vota
! %
! Mandate
! Ndryshimi
! Koalicioni
! Qeveria
|-
! 2006
| 2,197
| 0.6%
| {{Composition bar|0|81|hex=#05437a}}
| ''—''
| ''—''
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|-
! 2009
| 2,939
| 0.9%
| {{Composition bar|1|81|hex=#05437a}}
| {{Rritje}} 1
| ''—''
| {{no|opozitë}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2012)|2012]]
| 5,244
| 1.4%
| {{Composition bar|1|81|hex=#05437a}}
| {{Njejt}}
| [[Koalicioni Për Bashkim|PB]]
| {{partial|mbështetje e qeverisë}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2016)|2016]]
| 4,854
| 1.2%
| {{Composition bar|1|81|hex=#05437a}}
| {{Njejt}}
| [[Shqiptarët të vendosur|SHV]]
| {{partial|mbështetje e qeverisë}}
|-
! rowspan="2" | [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2020)|2020]]
| rowspan="2" | 6,488
| rowspan="2" | 1.5%
| rowspan="2" | {{Composition bar|1|81|hex=#05437a}}
| rowspan="2" | {{Njejt}}
| rowspan="2" | [[Lista Shqiptare|LSH]]
| {{no|opozitë}} <small>(2020-2022)</small>
|-
| {{yes|qeveri}} <small>(2022–)</small>
|}
=== Zgjedhjet lokale ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ [[Kuvendi i Komunës së Ulqinit]]
! Viti
! Vota
! %
! Mandate
! Ndryshimi
! Qeveria
|-
! [[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet e vitit 2006|2006]]
| 2,543
| 23.0%
| {{Composition bar|8|33|hex=#05437a}}
| ''—''
| {{no|opozitë}}
|-
! [[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet më 23 majit 2010|maj 2010]]
| 3,642
| 30.04%
| {{Composition bar|11|33|hex=#05437a}}
| {{Rritje}} 3
| pa marrëveshje
|-
! rowspan="2" | [[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet më 17 tetor 2010|tetor 2010]]
| rowspan="2" | 3,831
| rowspan="2" | 31.10%
| rowspan="2" | {{Composition bar|11|33|hex=#05437a}}
| rowspan="2" | {{Njejt}}
| {{no|opozitë}} <small>(2010-2011)</small>
|-
| {{yes|qeveri}} <small>(2011-2014)</small>
|-
! [[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet e vitit 2014|2014]]
| 2,928
| 24.14%
| {{Composition bar|8|33|hex=#05437a}}
| {{decrease}} 3
| {{yes|qeveri}}
|-
! rowspan="2" | [[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet e vitit 2018|2018]]
| rowspan="2" | 2,925
| rowspan="2" | 23.60%
| rowspan="2" | {{Composition bar|8|33|hex=#05437a}}
| rowspan="2" | {{Njejt}}
| {{yes|qeveri}} <small>(2018-2021)</small>
|-
| {{no|opozitë}} <small>(2021-2022)</small><ref>{{Cite web|last=boinhd|title=KRYETARI I KUVENDIT TË ULQINIT, ILIR ÇAPUNI, JEP DORËHEQJE, FORCA LARGOHET NGA KOALICIONI {{!}} Tv Boin|url=https://tvboin.com/23/02/2021/kryetari-i-kuvendit-te-ulqinit-ilir-capuni-jep-doreheqje-forca-largohet-nga-koalicioni/|access-date=2022-07-07|language=sq}}</ref>
|-
![[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet e vitit 2022|2022]]
|1674
|14.42%
|{{Composition bar|5|33|hex=#05437a}}
|{{decrease}} 3
| {{yes|qeveri}}
|}
== Shiko dhe ==
* [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
r4xn62x6fvetif8dlbldv30venqyt0s
Lidhja Demokratike në Mal të Zi
0
150236
2939440
2616344
2026-04-08T03:53:27Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939440
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike| name=Lidhja Demokratike në Mal të Zi|chairperson=|tretja=| founded=9 shtator 1990| leader1_name=Mehmet Bardhi|president=| leader1_title=Kryetar nderi|spokesperson=|leader=|paraprirë=|udhëheqësi=| logo=[[File:Lidhja Demokratike në Mal të Zi.png|150px]]|abbreviation=LDnëMZ|slogan=|leader2_title=Kryetar|leader2_name=Saubih Mehmeti|shteti=| headquarters=[[Tuzi|Tuz]] (''de jure'') <br/> [[Ulqini|Ulqin]] (''de facto'')|youth_wing=|seats1_title=[[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]|fusnota=| website=| colorcode=cornflowerblue|seats2={{Composition bar|2|853|cornflowerblue}}|seats2_title=[[Njësitë administrative të Malit të Zi|Kuvendet komunale]]|seats1={{Composition bar|0|81|cornflowerblue}}|evropiane=| native_name=Demokratski savez u Crnoj Gori|internacional=| country={{MNE}}|ideologjia=|anëtarësia=|anëtarësia_viti=|gazeta=|pasues=}}
'''Lidhja Demokratike në Mal të Zi''' ([[shk.]] LDnëMZ; [[Gjuha malazeze|mal.]] Demokratski savez u Crnoj Gori) është partia e parë politike [[Partitë shqiptare në Malin e Zi|shqiptare]] në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Është themeluar më 9 shtator 1990 në [[Tuzi|Tuz]].<ref>{{Cite web|date=23 mars 2021|title=Godišnji konsolidovani finansijski_izvještaj za 2020. - Demokratski savez u Crnoj Gori.pdf|url=https://www.antikorupcija.me/media/documents/Godi%C5%A1nji_konsolidovani_finansijski_izvje%C5%A1taj_za_2020._-_Demokratski_savez_u_Crnoj_Gori.pdf|url-status=live|access-date=13 maj 2022|website=antikorupcija.m|language=cnr}}</ref>
Kryetari i parë ishte [[Mehmet Bardhi]], që e mbajti postin për më shumë se 28 vite, deri më 19 janar 2019, kur kryetar i zgjodh Saubih Mehmeti.<ref>{{Cite web|date=19 janar 2019|title=Saubih Mehmeti zgjedhet kryetar i ri i LDnëMZ|url=https://www.malesia.me/19/01/2019/saubih-mehmeti-zgjedhet-kryetar-i-ri-i-ldnemz/|url-status=dead|access-date=13 maj 2022|website=malesia.org|language=sq|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623124900/https://www.malesia.me/19/01/2019/saubih-mehmeti-zgjedhet-kryetar-i-ri-i-ldnemz/}}</ref>
== Rezultati zgjedhor ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ [[Kuvendi i Malit të Zi]]
! Viti
! Vota
! Mandate
! Ndryshimi
! Koalicioni
! Qeveria
|-
! 1990
| 30,760
| {{Composition bar|5|125|cornflowerblue}}
| {{increase}} 5
| Koalicioni Demokratik <br/> (LDnëMZ – [[Partia e Veprimit Demokratik|PVD]] – [[Partia e Barazisë Kombëtare|PBK]])
| {{no|opozitë}}
|-
! 1992
| 11,393
| {{Composition bar|0|75|hex=cornflowerblue}}
| {{decrease}} 5
| ''—''
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|-
! 1996
| 5,289
| {{Composition bar|2|75|cornflowerblue}}
| {{increase}} 2
| ''—''
| {{no|opozitë}}
|-
! 1998
| 5,425
| {{Composition bar|1|75|cornflowerblue}}
| {{decrease}} 1
| ''—''
| {{partial|mbështetje e qeverisë}}
|-
! 2001
| 3.570
| {{Composition bar|1|75|cornflowerblue}}
| {{Njejt}} 0
| ''—''
| {{yes|qeveri}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2002)|2002]]
| 8,498
| {{Composition bar|1|75|cornflowerblue}}
| {{Njejt}} 0
| Shqiptarët Bashkë <br/> ([[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|UDSH]] – LDnëMZ)
| {{yes|qeveri}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2006)|2006]]
| 4,373
| {{Composition bar|1|81|cornflowerblue}}
| {{Njejt}} 0
| LDnëMZ – [[Partia e Prosperitetit Demokratik|PPD]]
| {{Partial|mbështetje e qeverisë}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2009)|2009]]
| 2.898
| {{Composition bar|1|81|cornflowerblue}}
| {{Njejt}} 0
| Lista Shqiptare <br/> (LDnëMZ – [[Alternativa Shqiptare|ASH]])
| {{Partial|mbështetje e qeverisë}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2012)|2012]]
| 3.824
| {{Composition bar|0|81|hex=cornflowerblue}}
| {{decrease}} 1
| [[Koalicioni Shqiptar]] <br/> (LDnëMZ – [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|PD]] – [[Alternativa Shqiptare|ASH]])
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2016)|2016]]
| 3.394
| {{Composition bar|0|81|hex=cornflowerblue}}
| {{Njejt}}
| [[Koalicioni Shqiptar]] <br/> ([[Partia Demokratike (Mali i Zi)|PD]] – [[Iniciativa Qytetare (Tuz)|IQ]] – LDnëMZ – [[Lëvizja Qytetare Perspektiva|LQP]])
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2020)|2020]]
| 4,675
| {{Composition bar|0|81|hex=cornflowerblue}}
| {{Njejt}}
| [[Koalicioni Shqiptar]] <br/> ([[Partia Demokratike (Mali i Zi)|PD]] – [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|UDSH]] – LDnëMZ)
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|}
== Referime ==
{{Reflist}}
== Shiko dhe ==
* [[Partitë shqiptare në Malin e Zi]]
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
ctvaxf3rnkrmoc6jfbfb4k48m40aci5
Lëvizja për reforma PDSH
0
176777
2939455
2845978
2026-04-08T03:55:10Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939455
wikitext
text/x-wiki
'''Partia Lëvizja për reforma PDSH e [[Republika e Iliridës|Iliridës]]''' është aktualisht opozitë në [[Republika e Iliridës|Iliridë]] në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ajo lindi në vitin [[2015]] pas mosmvarveshjes midis liderëve të partis së PDSH së. Lider i kësaj force politike është [[Ziadin Sela]].
==Lidhje të jashtme==
*[https://web.archive.org/web/20160217012813/http://reformapdsh.com/ Faqja zyrtare]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
kocop8uzvj07oa5nywpka0paj149qgr
Partia Demokratike Shqiptare
0
181855
2939456
2845982
2026-04-08T03:55:10Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939456
wikitext
text/x-wiki
'''Partia Demokratike Shqiptare''' ([[maqedonisht]]:<span contenteditable="false"> </span><span lang="mk" contenteditable="false">Демократска партија на Албанците</span>, ''Demokratska Partija na Albancite'') apo PDSH është një parti politike e [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut|shqiptarëve etnikë në Maqedoninë e Veriut]]. PDSH-ja është një shkrirje e Partisë për Prosperitet Demokratik të Shqiptarëve (PPDSH) dhe e Partisë Demokratike të Njerëzve (PDN), e cila u zhvillua në qershor të vitit 1997. PPDSH u themelua në vitin 1994 pasi disa anëtarë radikalë të Partisë për Prosperitet Demokratik, të udhëhequr nga Menduh Thaçi ({{Lang-mk|Мендух Тачи}}) dhe [[Arbën Xhaferri|Arbën Xhaferi]] ({{Lang-mk|Арбен Џафери}}), u larguan nga PPD, ndërsa PDN u themelua në gusht të vitit 1990, si një kundërshtar më radikal i PPD.
[[File:Partia Demokratike Shqiptare.svg|thumb|200px|'''Emblema e PDSH-së''']]<br>[[Skeda:DPA_in_Tetovo,_Macedonia.JPG|majtas|parapamje|300px|'''Një banderolë e PDSH-së në Tetovë''']]
Në zgjedhjet legjislative të vitit 2002 PDSH-ja fitoi 5.2% të votës popullore dhe 7 nga 120 vende në parlament. Partia humbi statusin e saj si një parti qeveritare për shkak të humbjes ndaj VMRO-DPMNE-së. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2006, kjo parti e rriti mbështetjen e saj, duke fituar 7.5% të votave dhe 11 vende në parlament. Pas zgjedhjeve, PDSH-ja hyri në koalicionin qeverisës të udhëhequr nga VMRO-DPMNE. PDSH-ja u kthye në opozitë, pas zgjedhjeve të parakohëshme legjislative të vitit 2008.
Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2011, PDSH-ja mori 5.9% të votës popullore, duke fituar 8 vende, duke humbur kështu 3 mandate nga zgjedhjet e mëparshme.<ref>{{Cite news|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=136984879|title=Conservative Leader Claims 3rd Term In Macedonia|work=[[NPR]]|date=2011-06-06|accessdate=2011-06-06}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.gurra-pdsh.org Faqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628034300/http://gurra-pdsh.org/ |date=28 qershor 2011 }} (Shqip) (Anglisht)
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
g5btw3kfyyd0mmmqfjx8iuyn4aycsst
Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi
14
193921
2939434
2888293
2026-04-08T03:53:18Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] pa lënë një ridrejtim
2888293
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Malit të Zi]]
n6iypf5axcgz43546phmailmk1r9vf2
Fjalorthi i Arnold Ritter von Harffit
0
198210
2939335
2724332
2026-04-07T17:00:18Z
~2026-21466-37
185901
E shtova edhe nje vend ne te cilin Arnold Von Harfi kishte kaluar gjate udhetimit te tij per ne Palestine. Ulqinin.
2939335
wikitext
text/x-wiki
'''Fjalorthi i Arnold Ritter von Harffit''' është njëri ndër dokumentet e para të [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]] krahas me ''[[Theodor Shkodrani|Dorëshkrimin e Theodor Shkodranit]]'' dhe ''[[Formula e pagëzimit|Formulën e pagëzimit]]''. Fjalorthi ishte shkruar nga [[Arnold von Harf|Arnold Ritter von Harffi]], një kalorës udhëtar [[Gjermanët|gjermanë]], i cili në vitin [[1496]] qëndroi në portin e [[Durrësi|Durrësit]], Ulqinit si dhe në disa vende tjera shqiptare me ç`rast transkriptoi disa fjalë të gjuhës shqipe të dëgjuara nga vendasit, duke shkruar përbri tyre, përkthimin në [[Gjuha gjermane|gjuhën gjermane]]. Dokumenti përfshin 26 fjalë shqipe, 8 shprehje dhe numrat nga 1 deri në 10, dhe gjithashtu 100 dhe 1000.<ref>{{Cite book|title=Historia e popullit shqiptar në katër vëllime|last=Anamali|first=Skënder|publisher=Botimet Toena|year=2002|volume=I|page=311|language=Sq|oclc=52411919}}</ref>
==Fjalorthi==
{{div col|2}}
Boicke-Bukë
Vene-Verë
Oie-Ujë
Mische-Mish
Jat-Djath
Foeie-Vezë
Oitter-Uthull
Poylle-Pulë
Pyske-Peshk
Krup-Kripë
Myr-Mirë
Kycge-Keq
Megarune-Me ngrënë
Pijnë- Me pi
Tauerne-Tavernë
Geneyre-Burrë
Groëa-Grua
Denarye-Para
Sto-Po
Jae-Jo
Criste-Zot
Dreck-Djall
Kijrij-Qiri
Kale-Kalë
Elbe-Elb
Fijet-Me flejt
Mirenestrasse-Mirëmëngjes
Myreprama-Mirëmbrëma
Meretzeën-Mirësevjen
Laf me kmijss-Më laj këmishën
Nea-Një
Dua-Dy
Trij-Tre
Quater-Katër
Pessa-Pesë
Jast-Gjashtë
Statte-Shtatë
Tette-Tetë
Nantë-Nëntë
Dieta-Dhjetë
Nijtgint-Njëqind
Nemijgo-Njëmijë<ref>[https://www.voal.ch/arnold-von-harff-deshmonte-si-flitej-shqipja-ne-kohen-e-skenderbeut/ Arnold von Harff dëshmonte si flitej shqipja në kohën e Skënderbeut] VOAL (Voice of Albanianes), 10 Jan. 2016. Vizituar më 28.09.2016.</ref>
{{div col end}}
==Shih edhe==
* [[Arnold von Harf]]
* [[Theodor Shkodrani]]
* [[Formula e pagëzimit]]
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Kultura e Shqipërisë]]
[[Kategoria:Letërsi shqipe]]
[[Kategoria:Gjuha shqipe]]
oq7v2kmoruaw6tr6wvs66xtfvc9dk95
Abaz Hado
0
198784
2939554
2888184
2026-04-08T08:53:58Z
~2026-21609-51
185924
2939554
wikitext
text/x-wiki
'''Prof.Asc.Dr. Abaz Hado''' piktor, grafist, studjues dhe menazher arti
Abaz Hado lindi në [[Shijak]] në 1957. Është piktor, grafist, studjues dhe menazher arti. Ai kreu studimet në Institutin e Lartë të Arteve në Tiranë për Pikturë Monumentale dhe u specializua si kritik arti. Punimet e tij ndodhen në GKA, Tiranë dhe në mjaft koleksione private në Itali, Japoni, Austri, SHBA, Norvegji, Gjermani, Greqi, Angli. Abaz Hado është dhe kryetar i shoqatës Çamëria.
Prof.Asc.Dr. Abaz Hado është një nga figurat më të spikatura të artit pamor shqiptar bashkëkohor, i cili ndërthur në mënyrë organike rolin e artistit, studiuesit, kuratorit dhe drejtuesit të institucioneve kulturore. Me një karrierë që shtrihet për më shumë se katër dekada, ai përfaqëson një model të rrallë të intelektualit të angazhuar në zhvillimin e artit dhe politikave kulturore në Shqipëri.
I diplomuar për pikturë monumentale në Instituti i Lartë i Arteve (sot Universiteti i Arteve Tiranë), ai u formua në një nga periudhat më të rëndësishme të edukimit artistik në vend, duke ndërtuar një bazë solide në vizatim, kompozim dhe mendim estetik. Formimi i tij u thellua më tej me specializimin pasuniversitar në kritikë arti dhe më pas me gradën Doktor në Shkenca (Etnologji-Folklor), çka e pozicionon atë ndër studiuesit që e trajtojnë artin në raport të drejtpërdrejtë me identitetin kulturor dhe trashëgiminë etnografike.
Në planin institucional, Abaz Hado ka mbajtur disa nga postet më të rëndësishme në jetën kulturore dhe publike të vendit, duke përfshirë drejtimin e Galeria Kombëtare e Arteve, ku kontribuoi në modernizimin e praktikave kuratoriale dhe në hapjen e institucionit ndaj bashkëpunimeve ndërkombëtare. Ai ka shërbyer gjithashtu si zëvendësministër në Ministrinë e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, si dhe nënkryetar i Bashkisë së Tiranës, duke luajtur një rol kyç në hartimin dhe zbatimin e politikave kulturore në nivel kombëtar dhe lokal.
Një nga dimensionet më të rëndësishme të veprimtarisë së tij është ai kuratorial dhe menaxherial. Hado ka qenë ideator dhe themelues i disa hapësirave dhe nismave të rëndësishme artistike, ndër të cilat spikat krijimi i Galerisë “Odeon” në vitin 1997, një moment simbolik për ringjalljen e jetës kulturore në një periudhë të vështirë për Shqipërinë. Ai ka iniciuar gjithashtu Bienalen e Parë Ndërkombëtare të Grafikës dhe Festivalin Ndërkombëtar të Artit për Gratë “Frida”, duke sjellë një frymë të re në organizimin e eventeve artistike dhe duke krijuar ura komunikimi midis artistëve shqiptarë dhe skenës ndërkombëtare.
Si artist, krijimtaria e tij në grafikë dhe pikturë karakterizohet nga një gjuhë vizuale e fuqishme, ku kontrasti midis dritës dhe errësirës, struktura kompozicionale dhe simbolika kulturore krijojnë një univers të veçantë estetik. Veprat e tij janë ekspozuar në një numër të madh ekspozitash personale dhe kolektive, brenda dhe jashtë vendit, duke përfshirë vende si Italia, Franca, Spanja, Polonia, Japonia dhe Shtetet e Bashkuara. Ai ka qenë pjesëmarrës në bienale dhe festivale ndërkombëtare të grafikës, ku ka përfaqësuar denjësisht artin shqiptar dhe ka fituar çmime të rëndësishme.
Paralelisht me krijimtarinë artistike, Hado ka dhënë një kontribut të rëndësishëm në fushën e studimeve të artit. Botimet e tij shkencore, si ''“Portreti 1880–2000”'' dhe ''“Veshjet tradicionale në artin pamor shqiptar”'', përfaqësojnë referenca të rëndësishme për studiuesit dhe studentët, duke trajtuar në mënyrë të thelluar marrëdhënien midis artit, historisë dhe identitetit kulturor. Në këto vepra, ai shfaq një qasje ndërdisiplinore që lidh analizën estetike me kontekstin social dhe antropologjik.
Në fushën e arsimit, Dr. Hado ka një përvojë të gjatë si pedagog në Universiteti i Arteve Tiranë, Universiteti i Tiranës dhe Universiteti Europian i Tiranës, ku ka kontribuar në formimin e brezave të rinj të artistëve dhe studiuesve. Ai ka hartuar programe mësimore dhe ka qenë titullar i një sërë lëndësh kyçe si vizatimi, kompozimi dhe grafika, duke ndikuar drejtpërdrejt në standardet e edukimit artistik në vend.
Një dimension tjetër i rëndësishëm i aktivitetit të tij është ai mediatik dhe komunikues. Si krijues dhe drejtues i emisioneve televizive “Art Shopping” dhe “Art & Art”, ai ka sjellë artin më pranë publikut të gjerë, duke kontribuar në edukimin estetik dhe në krijimin e një tregu më të ndërgjegjshëm për veprat e artit në Shqipëri.
Një vlerësim i rëndësishëm i kontributit të tij akademik dhe shkencor është edhe mbajtja e titullit '''Profesor Asociuar Doktor''', i regjistruar me nr. AKKSHI B712, nr. diplome 12, dhënë në Tiranë më 23.06.2025, duke konfirmuar pozicionin e tij si një nga figurat më autoritative në fushën e artit pamor dhe studimeve kulturore në Shqipëri.
Për kontributet e tij të shumanshme në art, kulturë dhe jetën publike, ai është vlerësuar me tituj të lartë shtetërorë, ndër të cilët spikat '''Urdhri “Naim Frashëri” i Argjendtë''', akorduar me Dekret nr. 3848, datë 19.06.2003, një nga dekoratat më të rëndësishme që nderon personalitetet me ndikim të veçantë në zhvillimin e kulturës dhe arsimit në vend. Ai mban gjithashtu titullin “Mjeshtër i Madh”, duke konsoliduar më tej profilin e tij si një figurë me ndikim të thellë në artin shqiptar.
Në tërësinë e tij, profili i Dr. Abaz Hado përfaqëson një figurë poliedrike, ku arti, studimi dhe angazhimi institucional bashkohen në një kontribut të qëndrueshëm për kulturën shqiptare. Ai mbetet një ndër zërat më të rëndësishëm në interpretimin dhe zhvillimin e artit pamor, duke ndikuar jo vetëm në prodhimin artistik, por edhe në mënyrën se si arti konceptohet, studiohet dhe promovohet në Shqipëri dhe më gjerë.
= BIBLIOGRAFI =
'''Prof.Asc.Dr. Abaz Hado'''
== I. MONOGRAFI DHE BOTIME SHKENCORE ORIGJINALE ==
'''Hado, Abaz.''' (2004). ''Jeta dhe vepra e piktorit Guri Madhi''. Tiranë: OMBRA GVG.
ISBN: 99943-633-0-1.
Një monografi studimore dhe dokumentuese mbi jetën dhe krijimtarinë e piktorit të shquar Guri Madhi, e pasuruar me analiza kritike, dokumente arkivore dhe riprodhime me ngjyra të veprave. Libri përfaqëson një kontribut të rëndësishëm në historiografinë e artit shqiptar dhe në evidentimin e figurave kyçe të realizmit modern.
----'''Hado, Abaz.''' (2007). ''Për Galerinë Kombëtare të Arteve''. Tiranë: EMAL.
Një studim institucional dhe historik mbi rolin, zhvillimin dhe sfidat e Galerisë Kombëtare të Arteve në Shqipëri, ku autori ndërthur përvojën e tij drejtuese me analizën kritike të politikave kulturore dhe kuratoriale.
----'''Hado, Abaz.''' (2016). ''Elementë të kostumit popullor në artin pamor shqiptar''. Tiranë: EMAL.
Studim ndërdisiplinor që lidh artin pamor me etnologjinë dhe folklorin, duke analizuar mënyrën se si kostumi tradicional shqiptar reflektohet dhe transformohet në pikturë, grafikë dhe arte të tjera vizuale.
----'''Hado, Abaz.''' (2021). ''Portreti 1880–2000''. Tiranë: Akademia e Shkencave e Shqipërisë.
ISBN: 978-9928-237-87-3.
Monografi e thelluar shkencore mbi zhvillimin e portretit në artin shqiptar gjatë më shumë se një shekulli. Libri trajton evolucionin stilistik, ndikimet kulturore dhe kontekstin historik të portretit si gjini artistike.
----'''Hado, Abaz.''' (2025). ''Veshjet tradicionale në artin pamor shqiptar''. Tiranë: Akademia e Shkencave e Shqipërisë.
ISBN: 9789928809469.
Një vazhdim i kërkimeve të autorit në fushën e etnoestetikës, ku trajtohet raporti midis trashëgimisë materiale dhe përfaqësimit artistik, duke e vendosur veshjen tradicionale si element identitar dhe simbolik në artin shqiptar bashkëkohor.
----
== II. TEKSTE MËSIMORE DHE BOTIME KOLEKTIVE ==
'''Zeqo, Moikom; Hado, Abaz; Papagjoni, Josif; Keta, Fatmira; Hoxha, Abaz.''' (2004). ''Histori Arti'' (tekst për shkollat e mesme). Tiranë: Shtëpia Botuese e Librit Shkollor.
Një tekst themelor për edukimin artistik në Shqipëri, i cili trajton zhvillimet kryesore të historisë së artit botëror dhe shqiptar, i strukturuar në mënyrë pedagogjike dhe didaktike.
----'''Ministria e Arsimit dhe Shkencës.''' (2002). Programi kombëtar për lëndën ''Histori Arti''.
(Hado, A. – Kryetar i grupit hartues).
Dokument bazë për standardizimin e kurrikulës së historisë së artit në sistemin arsimor shqiptar.
----
== III. STUDIME, PARATHËNIE DHE KONTRIBUTE AKADEMIKE ==
'''Hado, Abaz.''' (2025). Parathënie studimore për albumin ''100 portrete të Ismail Kadaresë në artin pamor''. Tiranë: UET Press.
Një analizë konceptuale mbi mënyrën se si figura e shkrimtarit Ismail Kadare është interpretuar në artin pamor shqiptar, duke eksploruar raportin midis letërsisë dhe vizualitetit.
----'''Hado, Abaz.''' (2025). Studim për albumin ''100 gra artiste''. Tiranë: UET Press.
Një kontribut kritik dhe dokumentues mbi rolin e grave në artin shqiptar, duke evidentuar kontributin e tyre në zhvillimin e skenës artistike dhe në ndërtimin e identitetit kulturor.
----
== IV. KONTRIBUTE NË BOTIME NDËRKOMBËTARE ==
'''Hado, Abaz.''' (2015). Pjesëmarrës në botimin: ''163 Contemporary Artists from Albania''. Koleksioni Benetton.
Një publikim ndërkombëtar që prezanton artistët bashkëkohorë shqiptarë në një kontekst global, ku Hado përfshihet si artist dhe studiues me ndikim në artin pamor shqiptar.
----
== V. VEPRIMTARI PUBLIKISTIKE DHE MEDIATIKE ==
'''Hado, Abaz.''' (2010–2018). ''Art Shopping'' – Emision televiziv (News 24).
Një format inovativ që ndërthur analizën artistike me tregun e artit, duke sjellë për herë të parë në Shqipëri konceptin e ankandit televiziv për veprat e artit.
----'''Hado, Abaz.''' (2019– ). ''Art & Art'' – Emision televiziv (RTSH).
Një platformë analitike dhe edukative me mbi 200 episode, e fokusuar në kritikën, historinë dhe zhvillimet bashkëkohore të artit pamor.
----'''Hado, Abaz.''' Drejtor botues i revistës ''Pamor Art''.
Revistë e specializuar në artet pamore, kritikën dhe studimet kulturore në Shqipëri.
----
== VI. KONTRIBUTI NË FUSHËN E STUDIMEVE TË ARTIT ==
Bibliografia e Dr. Abaz Hado përfaqëson një ndërthurje të rrallë midis:
* kërkimit shkencor në '''etnologji dhe histori arti''',
* analizës kritike dhe kuratoriale,
* dhe përvojës praktike si artist dhe drejtues institucionesh kulturore.
Veprat e tij trajtojnë tema kyçe si:
* identiteti kulturor në artin shqiptar,
* evolucioni i gjinisë së portretit,
* marrëdhënia midis traditës dhe modernitetit,
* dhe roli i institucioneve në zhvillimin e artit pamor.
==Referime==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Hado, Abaz}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Çamë]]
[[Kategoria:Artistë shqiptarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1957]]
17lita6bq1ikvo0llunios3z1fcq4up
Lëvizja Besa
0
202959
2939453
2845980
2026-04-08T03:55:10Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939453
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Lëvizja Besa.svg|100px|parapamje|djathtas|Logo]]
'''Lëvizja Besa''' është një [[Partite politike|parti politike]] shqiptare në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. U formua në nëntor të vitit 2014 nga [[Zeqirja Ibrahimi]], [[Bilal Kasami]], Hysni Ismaili, Shaban Zeneli dhe [[Afrim Gashi]]. Anëtarë të tjerë themelues ishin Rexhep Mehmeti, Zirafet Agushi dhe Skënder Rexhepi.<ref>{{Cite web |url=http://www.levizjabesa.mk/anetaret-e-kryesise-qendrore/ |title=Kopje e arkivuar |url-status=dead |access-date=3 shtator 2017 |archive-date=3 shtator 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170903180622/http://www.levizjabesa.mk/anetaret-e-kryesise-qendrore/ }}</ref>
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.levizjabesa.mk Faqja zyrtare]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Lëvizja Besa]]
a9anu2c7cujcxulvb1ll2uxf1z26nmh
Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut
14
202960
2939447
2887964
2026-04-08T03:55:01Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] pa lënë një ridrejtim: partite shqiptare ne Maqedoni jane parti vendase me perberje shqiptaresh vendas dhe jo te Shqiperise qe veprojne atje.
2887964
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Parti politike në Maqedoni të Veriut]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
b36myekilh1ko64tp5d11fnc9lja889
Shqiptarët të vendosur
0
202961
2939444
2888345
2026-04-08T03:53:29Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939444
wikitext
text/x-wiki
'''Shqiptarët të vendosur''' ([[Gjuha malazeze|malazisht]]: Albanci odlučno, ''Албанци одлучнo'') është një aleancë politike [[Shqiptarët në Mal të Zi|shqiptare]] në [[Mali i Zi|Mal të Zi]].
== Historia ==
Aleanca u formua nga tre parti shqiptare në Mal të Zi: Alternativa Shqiptare (ASH), [[Forca e Re Demokratike]] (FORCA) dhe [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]] (UDSH), para [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2016)|zgjedhjeve parlamentare të vitit 2016 në Mal të Zi.]]<ref>[http://www.vijesti.me/vijesti/albanske-partije-zajedno-na-izborima-u-crnoj-gori-904339 Albanske partije zajedno na izborima u Crnoj Gori] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161026092225/http://www.vijesti.me/vijesti/albanske-partije-zajedno-na-izborima-u-crnoj-gori-904339 |date=26 tetor 2016 }} Vijesti, 21 shtator 2016</ref><ref>[http://mne.ul-info.com/izbori-albanci-u-tri-kolone/ Izbori: ALBANCI U TRI KOLONE] Ul-info, 18 shtator 2016</ref>
[[Genci Nimanbegu]] ([[Forca e Re Demokratike|FORCA]]) udhëhoqi këtë listë zgjedhore në zgjedhjet parlamentare të tetorit të 2016-ës.<ref>[http://www.vijesti.me/vijesti/albanci-zajedno-u-ponedjeljak-predaju-izbornu-listu-903993 "Albanci odlučni" u ponedjeljak predaju izbornu listu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161011034537/http://www.vijesti.me/vijesti/albanci-zajedno-u-ponedjeljak-predaju-izbornu-listu-903993 |date=11 tetor 2016 }} Vijesti, 18 shtator 2016</ref> Në këto zgjedhje koalicioni fitoi 4,854 vota, ose 1,27% të votave të përgjitshme, duke siguruar kështu 1 deputet në Kuvendin e Malit të Zi.
Pas zgjedhjeve, koalicioni "Shqiptarët të Vendosur" hyri në koalicion pas zgjedhor me Partinë Demokratike të Socialistëve, Socialdemokratët, Partinë Boshnjake dhe Iniciativën Qytetare Kroate për të formuar qeverinë e re të Malit të Zi në krye me Dushko Markoviqin. Në kabinetin e kryeministrit Markoviq merr pjesë dhe anëtari i koalicionit “Shqiptarët të vendosur” dhe kryetari i [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|Unionit Demokratik të Shqiptarëve]] Mehmed Zenka, i cili do të ushtrojë funksionin e ministrit për të drejtat e njeriut dhe pakicave.<ref>[http://ul-info.com/qeveria-e-re-zenka-minister-per-te-drejtat-e-njeriut-dhe-pakicave/ Qeveria e re: ZENKA MINISTËR PËR TË DREJTAT E NJERIUT DHE PAKICAVE] 3 dhjetor 2016
</ref>
== Anëtarët e koalicionit ==
* [[Forca e Re Demokratike]] (FORCA)
* [[Alternativa Shqiptare]] (ASH)
* [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]] (UDSH)
== Referimet ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Malit të Zi]]
nfcns8633lvikdg6s9fa580n67qpiry
Përdoruesi:Shqiperia2000
2
207581
2939406
2119142
2026-04-08T00:58:03Z
Shqiperia2000
65435
2939406
wikitext
text/x-wiki
{{Kontrollues topicon}}{{User Wikipedian For|viti=2014|muaji=9|dita=4}}{{Babel|IT|Lezha|Katolik|it|aln|sq-4|en-4|es-3|fr-2}}
{{Tifoz i AC Milan}}
<br />
[[Kategoria:User Lezha]]
{{Medalje Shqipëria}}
{{Medalje Italia}}
rlm9ghpom07m3mstmie9jj9k6se0dyi
Flamuri i Romëve
0
232301
2939290
2846181
2026-04-07T12:21:58Z
Violett 2024
159632
2939290
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Flag of the Romani people.svg|parapamje|300px|Flamuri i Romët]]
'''Flamuri i Romëve''' ngjason me flamurin e [[Indisë]], nga të cilët vijnë ciganët e vendit. Flamuri ose '''flamuri Romani''' i Romëve ''(Romani)'' është flamuri ndërkombëtar i [[Romët|popullit rom]] dhe është miratuar nga përfaqësuesit e komuniteteve të ndryshme rome në Kongresin e parë Botëror të Romëve (WRC), të mbajtur në Orpington në 1971-shin. Flamuri përbëhet nga sfondi i kaltër dhe i gjelbër, që përfaqëson përkatësisht qiejt dhe tokën. Ai gjithashtu përmban një ''chakra të'' kuqe 16-folëse, ose timon kartoni në qendër. Elementi i fundit qëndron për traditën shëtitëse të popullit rom dhe është gjithashtu një homazh për flamurin e Indisë, shtuar në flamur nga studiuesi Weer Rajendra Rishi. Ky model ka qenë i popullarizuar në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavinë Socialiste]], e cili i dha asaj njohje zyrtare pas miratimit.
Flamuri i vitit 1971 zëvendësoi një version mes luftës, dyngjyrëshin blu-jeshil të thjeshtë, i cili thuhet se u krijua nga aktivisti Gheorghe A. Lazareanu-Lazurica. Një version trengjyrësh, i fluturuar nga të mbijetuarit e gjenocidit Romak, ra nga përdorimi për shkak të akuzave se qëndronte për komunizmin. Varianti përfundimtar i hartuar në Orpington fitoi popullaritet gjatë dekadave të mëvonshme, duke u shoqëruar veçanërisht me grupe që promovojnë unitetin transnacional të njerëzve dhe duke luftuar emërtimin e tij si "ciganë". Flamuri u promovua nga aktori [[Yul Brynner]] dhe violinisti Yehudi Menuhin, dhe gjithashtu u miratua nga Florin Cioabă, i vetëshpallur "Mbreti i Romëve".
== Origjina ==
Disa burime të shekullit të 15-të raportojnë ekzistencën e simboleve heraldike të lidhura me "Princat Cigan" nomade nga [[Perandoria e Shenjtë Romake]]. Një figurë e tillë, e quajtur Panuel, përdorte një shqiponjë të artë të kurorëzuar, ndërsa një tjetër, Bautma, kishte një stemë komplekse, duke përfshirë një [[Këllëç|skimitar]] ; të dy figurat gjithashtu përdorën zagarë si kafsha e tyre heraldike, me një simbol të Panuelit. <ref>[[Heinrich von Wlislocki]], ''Vom wandernden Zigeunervolke: Bilder aus dem Leben der Siebenbürger Zigeuner'', p. 14. Hamburg: Aktien-Gesellschaft, 1890</ref> Një epitaf i vitit 1498 në Pforzheim përkujton një ''Freigraf'' të "Egjiptit të Vogël", në fakt një udhëheqës fisnor Romak. Stema e tij e bashkangjitur ka yllin dhe gjysmëhënën në kombinim me drerin. <ref>J. G. F. Pflueger, ''Geschichte der Stadt Pforzheim'', pp. 184–185. Pforzheim: J. M. Flammer, 1862</ref> Simbole të tjera të hershme rome përfshijnë një banderolë të kuqe të mbajtur nga ''[[Esnafi|romakët]]'' turq, të organizuar si një esnaf i [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]].<ref>[[Elena Marushiakova]], Veselin Popov, "Commencement of Roma Civic Emancipation", in ''Studies in Arts and Humanities'', Vol. 3, Issue 2, 2017, p. 12</ref>
<gallery class="center" widths="170" heights="130" caption="Evolucioni i flamurit të komunitetit Rom">
Romani bicolor (reported, 1930s).svg|Variant thuhet se është avancuar nga UGRR ca. 1933
Romani tricolor (1960s).svg|Versioni Triband (vitet 1960)
Romani bicolor (flame variant, 1960s).svg|Variant me flakë (1960)
</gallery>
== Shih dhe këtë ==
* [[Flamuri i Indisë]]
== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.crwflags.com/fotw/flags/qr.html Flamuri Romani], Hyrja e Flamujve të Botës
== Referencat ==
{{Reflist}}
{{Evropa-flam}}
[[Kategoria:Flamuj sipas vendit|T]]
[[Kategoria:Kultura e komunitetit Rom]]
owpck1fiviqoathn3sxf031x8q8yswx
Katedralja e Firences
0
242122
2939362
2838724
2026-04-07T21:43:29Z
Shqiperia2000
65435
2939362
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Santa Maria del Fiore.jpg|thumb|Katedralja e Santa Maria del Fiore në Firence.]]
'''Katedralja e Firences''' (italisht: ''Duomo di Firenze''), me emrin zyrtar '''Katedralja e Santa Maria del Fiore''' (italisht: ''Cattedrale di Santa Maria del Fiore''), është katedralja e [[Kisha Katolike|Kishës Katolike]] në [[Firencia|Firence]], [[Itali]]. Ndërtimi i saj filloi në vitin 1296 sipas projektit të [[Arnolfo di Cambio]] dhe u shugurua në vitin 1436, pas përfundimit të kupolës së projektuar nga [[Filippo Brunelleschi]].<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Ajo është një nga kishat më të mëdha të botës së krishterë dhe njihet sidomos për kupolën e Brunelleschi-t, e cila mbetet ende kupola më e madhe prej murature e ndërtuar ndonjëherë.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref> Kompleksi monumental në [[Piazza del Duomo]] përfshin gjithashtu [[Pagëzimorja e Firences|Pagëzimoren e Shën Gjonit]] dhe [[Kambanorja e Giottos|Kambanoren e Giottos]]; këto monumente bëjnë pjesë në sitin e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që mbulon qendrën historike të Firences.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/174/ |title=Historic Centre of Florence |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Emri ==
Emërtimi ''Santa Maria del Fiore'' lidhet me emrin latin të qytetit, ''Florentia'', pra “qyteti i luleve”, si edhe me simbolin heraldik të Firences, zambakun fiorentin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Historia ==
Katedralja u ndërtua në vendin ku më parë gjendej kisha e vjetër e [[Santa Reparata]]-s. Projekti për një kishë të re u miratua në fund të shekullit XIII dhe guri i parë u vendos në vitin 1296. Punimet nisën nën drejtimin e Arnolfo di Cambio-s, ndërsa më pas në kantier morën pjesë edhe arkitektë të tjerë, mes tyre [[Giotto]], [[Andrea Pisano]] dhe [[Francesco Talenti]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/the-Duomo |title=the Duomo |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref><ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Pas vdekjes së Giotto-s dhe ndërprerjeve të ndryshme, ndërtimi arriti në fillim të shekullit XV në pikën më të vështirë: mbulimin e kryqëzimit me një kupolë të përmasave të pazakonta. Në vitin 1418 u zhvillua konkursi për zgjidhjen e kësaj sfide dhe projekti fitues ishte ai i Filippo Brunelleschi-t. Punimet për kupolën nisën në vitin 1420 dhe përfunduan në vitin 1436, kur katedralja u shugurua nga papa Eugjeni IV.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/the-Duomo |title=the Duomo |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Fasada mesjetare e papërfunduar u hoq në fund të shekullit XVI. Fasada e sotme, në stil neogotik, u projektua nga Emilio De Fabris dhe u realizua midis viteve 1876 dhe 1887.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Arkitektura ==
Katedralja ka një plan bazilikal me tri nefë, që hapen drejt një zone presbiteriale të dominuar nga një oktogon i madh, mbi të cilin ngrihet kupola. Rreth kësaj zone shtrihen tri absida radiale, secila e ndarë në pesë kapela.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Ndërtesa është rreth 153 metra e gjatë dhe 90 metra e gjerë në transept. Muret e jashtme janë të veshura me mermer të bardhë, të gjelbër dhe të kuq, të organizuar në figura gjeometrike dhe motive floreale të stilizuara.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Brendësia është e gjerë dhe relativisht e përmbajtur në dekor, gjë që i jep një karakter monumental. Dyshemeja është zbukuruar me intarsie mermeri nga punishte të shekujve XVI–XVII, ndërsa hapësira ndriçohet nga 44 vitrazhe të realizuara sipas projekteve të artistëve fiorentinë të shekujve XIV dhe XV.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
=== Kupola ===
Kupola e Brunelleschi-t është pjesa më e famshme e katedrales dhe një nga veprat themelore të arkitekturës së [[Rilindja|Rilindjes]]. Ajo u ndërtua midis viteve 1420 dhe 1436 dhe përbëhet nga dy guaska të ndërlidhura, një e brendshme dhe një e jashtme.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Struktura është tetëkëndëshe, me diametër të jashtëm rreth 55 metra dhe diametër të brendshëm rreth 45,5 metra. Dy guaskat lidhen nga nervatura dhe elemente horizontale mbajtëse; brenda boshllëkut midis tyre ndodhet shkalla që të çon në fanar.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Rëndësia e saj qëndron jo vetëm te përmasat, por edhe te zgjidhja inxhinierike: Brunelleschi arriti ta ngrejë kupolën pa përdorur centina druri tradicionale, duke propozuar një sistem vetëmbajtës që pati ndikim të madh në historinë e arkitekturës evropiane.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/the-Duomo |title=the Duomo |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Kompleksi monumental ==
Katedralja, Pagëzimorja dhe Kambanorja formojnë bërthamën monumentale të [[Piazza del Duomo]]. Sipas UNESCO-s, qendra historike e Firences përfaqëson një arritje të jashtëzakonshme urbane dhe artistike dhe katedralja e Santa Maria del Fiore është një nga monumentet kryesore që mishërojnë rolin e qytetit në lindjen dhe përhapjen e Rilindjes.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/174/ |title=Historic Centre of Florence |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Firencia]]
* [[Filippo Brunelleschi]]
* [[Giotto]]
* [[Rilindja]]
* [[Arkitektura e Rilindjes]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://duomo.firenze.it/en/home/ Faqja zyrtare e kompleksit të Duomos së Firences]
* [https://whc.unesco.org/en/list/174/ Historic Centre of Florence – UNESCO]
[[Kategoria:Katedrale]]
[[Kategoria:Kisha në Itali]]
[[Kategoria:Firence]]
fnvbdbjuvehi4dzvcqjfw57hyam448t
2939363
2939362
2026-04-07T21:44:53Z
Shqiperia2000
65435
2939363
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Cattedrale di Santa Maria del Fiore – Il Duomo di Firenze.jpg|thumb|Katedralja e Santa Maria del Fiore në Firence.]]
'''Katedralja e Firences''' (italisht: ''Duomo di Firenze''), me emrin zyrtar '''Katedralja e Santa Maria del Fiore''' (italisht: ''Cattedrale di Santa Maria del Fiore''), është katedralja e [[Kisha Katolike|Kishës Katolike]] në [[Firencia|Firence]], [[Itali]]. Ndërtimi i saj filloi në vitin 1296 sipas projektit të [[Arnolfo di Cambio]] dhe u shugurua në vitin 1436, pas përfundimit të kupolës së projektuar nga [[Filippo Brunelleschi]].<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Ajo është një nga kishat më të mëdha të botës së krishterë dhe njihet sidomos për kupolën e Brunelleschi-t, e cila mbetet ende kupola më e madhe prej murature e ndërtuar ndonjëherë.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref> Kompleksi monumental në [[Piazza del Duomo]] përfshin gjithashtu [[Pagëzimorja e Firences|Pagëzimoren e Shën Gjonit]] dhe [[Kambanorja e Giottos|Kambanoren e Giottos]]; këto monumente bëjnë pjesë në sitin e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që mbulon qendrën historike të Firences.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/174/ |title=Historic Centre of Florence |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Emri ==
Emërtimi ''Santa Maria del Fiore'' lidhet me emrin latin të qytetit, ''Florentia'', pra “qyteti i luleve”, si edhe me simbolin heraldik të Firences, zambakun fiorentin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Historia ==
Katedralja u ndërtua në vendin ku më parë gjendej kisha e vjetër e [[Santa Reparata]]-s. Projekti për një kishë të re u miratua në fund të shekullit XIII dhe guri i parë u vendos në vitin 1296. Punimet nisën nën drejtimin e Arnolfo di Cambio-s, ndërsa më pas në kantier morën pjesë edhe arkitektë të tjerë, mes tyre [[Giotto]], [[Andrea Pisano]] dhe [[Francesco Talenti]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/the-Duomo |title=the Duomo |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref><ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Pas vdekjes së Giotto-s dhe ndërprerjeve të ndryshme, ndërtimi arriti në fillim të shekullit XV në pikën më të vështirë: mbulimin e kryqëzimit me një kupolë të përmasave të pazakonta. Në vitin 1418 u zhvillua konkursi për zgjidhjen e kësaj sfide dhe projekti fitues ishte ai i Filippo Brunelleschi-t. Punimet për kupolën nisën në vitin 1420 dhe përfunduan në vitin 1436, kur katedralja u shugurua nga papa Eugjeni IV.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/the-Duomo |title=the Duomo |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Fasada mesjetare e papërfunduar u hoq në fund të shekullit XVI. Fasada e sotme, në stil neogotik, u projektua nga Emilio De Fabris dhe u realizua midis viteve 1876 dhe 1887.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Arkitektura ==
Katedralja ka një plan bazilikal me tri nefë, që hapen drejt një zone presbiteriale të dominuar nga një oktogon i madh, mbi të cilin ngrihet kupola. Rreth kësaj zone shtrihen tri absida radiale, secila e ndarë në pesë kapela.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Ndërtesa është rreth 153 metra e gjatë dhe 90 metra e gjerë në transept. Muret e jashtme janë të veshura me mermer të bardhë, të gjelbër dhe të kuq, të organizuar në figura gjeometrike dhe motive floreale të stilizuara.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Brendësia është e gjerë dhe relativisht e përmbajtur në dekor, gjë që i jep një karakter monumental. Dyshemeja është zbukuruar me intarsie mermeri nga punishte të shekujve XVI–XVII, ndërsa hapësira ndriçohet nga 44 vitrazhe të realizuara sipas projekteve të artistëve fiorentinë të shekujve XIV dhe XV.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/cathedral |title=Cathedral of Santa Maria del Fiore |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
=== Kupola ===
Kupola e Brunelleschi-t është pjesa më e famshme e katedrales dhe një nga veprat themelore të arkitekturës së [[Rilindja|Rilindjes]]. Ajo u ndërtua midis viteve 1420 dhe 1436 dhe përbëhet nga dy guaska të ndërlidhura, një e brendshme dhe një e jashtme.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Struktura është tetëkëndëshe, me diametër të jashtëm rreth 55 metra dhe diametër të brendshëm rreth 45,5 metra. Dy guaskat lidhen nga nervatura dhe elemente horizontale mbajtëse; brenda boshllëkut midis tyre ndodhet shkalla që të çon në fanar.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
Rëndësia e saj qëndron jo vetëm te përmasat, por edhe te zgjidhja inxhinierike: Brunelleschi arriti ta ngrejë kupolën pa përdorur centina druri tradicionale, duke propozuar një sistem vetëmbajtës që pati ndikim të madh në historinë e arkitekturës evropiane.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/the-Duomo |title=the Duomo |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Kompleksi monumental ==
Katedralja, Pagëzimorja dhe Kambanorja formojnë bërthamën monumentale të [[Piazza del Duomo]]. Sipas UNESCO-s, qendra historike e Firences përfaqëson një arritje të jashtëzakonshme urbane dhe artistike dhe katedralja e Santa Maria del Fiore është një nga monumentet kryesore që mishërojnë rolin e qytetit në lindjen dhe përhapjen e Rilindjes.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/174/ |title=Historic Centre of Florence |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |access-date=2026-04-07}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Firencia]]
* [[Filippo Brunelleschi]]
* [[Giotto]]
* [[Rilindja]]
* [[Arkitektura e Rilindjes]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://duomo.firenze.it/en/home/ Faqja zyrtare e kompleksit të Duomos së Firences]
* [https://whc.unesco.org/en/list/174/ Historic Centre of Florence – UNESCO]
[[Kategoria:Katedrale]]
[[Kategoria:Kisha në Itali]]
[[Kategoria:Firence]]
puyqtxbvub84iflpihfx0fzo4st8lr1
Aksioni i armëve në Kosovë më 1955-1956
0
244474
2939552
2703754
2026-04-08T07:53:41Z
~2026-21413-58
185922
2939552
wikitext
text/x-wiki
'''Aksioni i Armëve në Kosovë më 1955-1956'''
Aksioni i armëve(ose ndryshe e quajtur Aksija) në Kosovë më 1955-1956 <ref>https://www.bksh.al/details/81169/</ref> përfaqëson një nga ngjarjet më të rëndësishme dhe tragjike të historisë së popullit shqiptar në ish-Jugosllavi. Ky aksion u ndërmor nga autoritetet jugosllave me qëllim për të çarmatosur dhe shtypur popullsinë shqiptare në Kosovë, por gjithashtu shërbeu si një mjet për të ushtruar presion, frikë dhe për të shtruar rrugën për represione të mëtejshme politike dhe kulturore.
Pas Luftës së Dytë Botërore, Kosova u rikthye nën kontrollin e Jugosllavisë Federale Socialiste të udhëhequr nga Josip Broz Tito. Shqiptarët në Kosovë përballeshin me diskriminim sistematik, përndjekje dhe presione të vazhdueshme. Në këtë kontekst, Aksioni i Armëve më 1955-1956 shënoi një përpjekje për të konsoliduar kontrollin e autoriteteve mbi këtë rajon të populluar kryesisht nga shqiptarë.
Qeveria jugosllave shpalli një fushatë të gjerë çarmatimi që, sipas tyre, kishte për qëllim uljen e numrit të armëve të paligjshme në rajon. Megjithatë, qëllimi i vërtetë i këtij aksioni ishte që të terrorizonte dhe të frikësonte shqiptarët në Kosovë, duke i akuzuar ata si nacionalistë dhe armiq të shtetit.
Zhvillimi i aksionit
Aksioni nisi në vitin 1955 dhe zgjati deri në fillim të vitit 1956. Forcat jugosllave kryen operacione të shumta kontrolli nëpër shtëpitë e shqiptarëve, duke përdorur forcë dhe torturë për të detyruar dorëzimin e armëve. Shqiptarët që nuk kishin armë në pronësi shpesh herë akuzoheshin padrejtësisht dhe detyroheshin të pranonin se zotëronin armë përmes presionit fizik dhe psikologjik.
Shumë shqiptarë u arrestuan dhe u torturuan, ndërsa disa u detyruan të pranonin akuzat për posedim të armëve. Në shumë raste, familjet shqiptare që refuzonin të dorëzonin armë, ose që nuk kishin armë për të dorëzuar, përjetuan ndëshkime të ashpra. Pasojat e këtyre operacioneve ishin të rënda: dhjetëra persona u arrestuan dhe disa të tjerë humbën jetën për shkak të torturave.
Pasojat e aksionit
Aksioni i Armëve pati pasoja të thella dhe afatgjata në jetën e popullsisë shqiptare në Kosovë. Ai shërbeu si një mjet për të përhapur frikë dhe për të kontrolluar politikisht dhe shoqërisht shqiptarët në rajon. Përveç kësaj, ky aksion krijoi një atmosferë të përgjithshme mosbesimi dhe terrori, që ndikoi në forcimin e pozitës së regjimit jugosllav në Kosovë.
Shumë nga ata që u persekutuan gjatë aksionit u konsideruan si armiq të shtetit, gjë që përkeqësoi më tej gjendjen e tyre. Ky aksion shërbeu gjithashtu si një pretekst për të ndalur çdo përpjekje të mëvonshme të shqiptarëve për të kërkuar të drejtat e tyre, duke i etiketuar ata si “nacionalistë” dhe “separatistë.”
Libri: "Aksioni i armëve në Kosovë më 1955-1956"
Libri "Aksioni i Armëve në Kosovë më 1955-1956", shkruar nga Mehmet Gjoshaj dhe botuar në Prishtinë më 2012 nga Muzeu i Kosovës, përfaqëson një burim të rëndësishëm për të kuptuar këtë periudhë. Në këtë libër, Gjoshaj analizon detajet e aksionit, qëllimet e vërteta të autoriteteve jugosllave dhe pasojat afatgjata që ky aksion pati mbi popullsinë shqiptare në Kosovë.
Libri mbështetet në dokumente arkivore, dëshmi të mbledhura nga dëshmitarë të kohës dhe fotografi autentike që ilustrojnë momentet më të vështira të aksionit. Autorët dhe recensuesit e librit, përfshirë Muhamet Shatrin dhe Nue Oroshin, kanë bërë një punë të rëndësishme për të sjellë në dritë faktet historike dhe për të ndihmuar në ruajtjen e kujtesës historike të popullit shqiptar në Kosovë.
Aksioni i armëve më 1955-1956 mbetet një episod i dhimbshëm në historinë e Kosovës, duke ilustruar sfidat dhe vuajtjet e popullit shqiptar nën regjimin jugosllav. Libri i Mehmet Gjoshajt përbën një kontribut të rëndësishëm në dokumentimin dhe analizimin e kësaj periudhe, duke nxjerrë në pah jo vetëm aktet e dhunës dhe të padrejtësisë, por edhe qëndresën e popullit shqiptar përballë presioneve dhe shtypjes.
Ky episod na kujton rëndësinë e ruajtjes së kujtesës historike dhe të mbrojtjes së të drejtave të njeriut, si dhe nevojën për të luftuar për drejtësi dhe barazi.
== Burimet ==
[[Kategoria:Libra të botuar në 2012]]
[[Kategoria:Libra shqip]]
[[Kategoria:Libra]]
[[Kategoria:Kosovë]]
82zqcf96eav33v9ui42p4iyo6xt1job
Dhurata Dora
0
248808
2939287
2894671
2026-04-07T12:04:49Z
~2026-21530-39
185884
Photo
2939287
wikitext
text/x-wiki
{{Aktualizo|date=janar 2025}}{{Pp}}{{Infobox musical artist
| name = Dhurata Dora
| birth_date = {{DLM|24|12|1992}}
| death_date =
| years_active = 2011–aktualisht
| instrument = Vokali
| genre = {{hlist|[[Muzika pop|Pop]]|[[Reggae]]}}
| occupation = Këngëtare, kompozitore
| label = Max Production
|birth_name=Dhurata Murturi|birth_place=[[Nyrëmberg]], [[Gjermani]]|image=Dhurata Dora (Aug 2024).png}}
'''Dhurata Dora''' (lindur më 24 dhjetor 1992) është këngëtare dhe [[Kantautori|kantautore]] shqiptare.
==Jeta dhe karriera==
Dhurata Murturi lindi më 1992 në qytetin e [[Nyrëmberg|Nyrëmbergut]] në [[Bajerni|Bajern]] të [[Gjermanisë]], si pjesë e një familjeje [[Shqiptarë të Kosovës|shqiptare]] me origjinë nga [[Gjilani]]. Ajo kreu shkollën fillore në [[Fürth]]. Ajo filloi të këndojë që nga mosha e hershme nën emrin Dhurata Dora. Ajo filloi karrierën e saj muzikore në Kosovë, ku e lëshoi më 7 shtator 2011 teken dhe videoklipin e parë, "Vetë Kërkove".<ref name="bio">{{cite web|url=http://teksteshqip.com/dhurata-dora/biografia|title=Dhurata Dora Biografia|publisher=Teksteshqip}}</ref> Pas suksesit të këngës së parë, ajo bashkëpunoi me Don Arbas për të lëshuar "Get Down" në 2012. Ajo këngë u dëshmua më e popullarizuar sesa e para. Vitin pasues, ajo lëshon "Like Dat". Në verën e vitit 2013, Dhurata publikon këngën hit "Edhe Pak" së bashku me [[DJ Blunt (Edon Dedi)|Dj Blunt]], Real 1 dhe [[Lumi B|Lum B]].
Në 2014, Dora bashkëpunoi me [[Young Zerka]] dhe lansoi këngë "Roll", e cila u bë hit i madh i Dorës. Më 8 nëntor 2014, ajo lansoi këngën "A bombi". Gjatë verës së vitit 2015, Dora filloi të bashkëpunoj me Max Production ALbania. Në qershor 2015 ajo lansoi këngën "Ti Don", e cila u pasua në tetor me këngën "Shumë ON".
==Diskografia==
*2011 - "Vete kërkove"
*2012 – "Get Down" (me Don Arbas)
*2013 – "I Like Dat"
*2013 – "Edhe pak" (me [[DJ Blunt]] & Real, Lumi B)
*2014 – "Roll" (me [[Young Zerka]])
*2014 – "A bombi"
*2015 – "Ti don"
*2015 – "Shumë ON"
*2016 – "Numrin i ri"
*2016 – "Bongo"
*2016 – "Vec Ty"
*2017 – "Ayo"
*2017 – "Simpatia" (me Lumi B)
*2017 – "Bubble"
*2017 – "Kesh Kesh"
*2018 - "Trendafil" (me Flori Mumajesi)
*2018 – "Jake Jake"
*2018 - “Qikat e Mia”
*2019 - "Zemer"(me Soolking)
*2020 - "100 shkalle"
*2020 - "Lass Los"(me Azet)
*2020 - "Ferrari"
*2020 - "Fajet" (me Azet)
*2020 - "Xhep Remix" me Azet
*2021 - "Only You" (me GIMS)
*2021 - "Mi amor" (me Noizy)
===Teke===
{| class="wikitable"
|-
! rowspan="2" | Viti
! style="width:130px;" rowspan="2" | Titulli
! colspan="3" | Pozitat në toplista
! style="width:150px;" rowspan="2" | Ref.
|-
! style="width:40px; font-size:smaller;" | [[SNEP|FRA]]<br><ref name=fr/>
! style="width:40px; font-size:smaller;" | [[Ultratop|BEL<br>(Wa)]]<br><ref name=bel-wa/>
! style="width:40px; font-size:smaller;" | [[Swiss Hitparade|SWI]]<br><ref name=swi/>
|-
|-
| 2019
| style="text-align:center;" | "Zemër"<br />{{small|(with [[Soolking]])}}
| style="text-align:center;" | 70<br />{{small|(Ultratip)}}
| style="text-align:center;" | 32
| style="text-align:center;" | 13
|<br /><ref>{{cite web |title=Le Top de la semaine : Top Singles (téléchargement + streaming) – SNEP (Week 17, 2019) |url=http://www.snepmusique.com/tops-semaine/top-singles-megafusion/?ye=2019&we=17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607191144/http://www.snepmusique.com/tops-semaine/top-singles-megafusion/?ye=2019&we=17 |archive-date=7 qershor 2019 |accessdate=30 prill 2019 |publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique |language=fr}}</ref>
|}
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Lindje 1992]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
mb3jmpyitgmbymawep216h08dawiq0q
Hakan Sükür
0
255001
2939356
1908117
2026-04-07T20:40:30Z
EmausBot
19029
Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Hakan Shykyr]]
2939356
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Hakan Shykyr]]
eofj9jzjvccp6y3i3hru93gq5a4oknm
Filippo Brunelleschi
0
256600
2939369
2830032
2026-04-07T22:39:41Z
Shqiperia2000
65435
2939369
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Masaccio, cappella brancacci, san pietro in cattedra. ritratto di filippo brunelleschi-184.jpg|thumb|Filippo Brunelleschi.]]
'''Filippo Brunelleschi''' (1377, [[Firencia]] – 15 prill 1446, Firence) ishte një [[arkitekt]], [[inxhinier]] dhe [[skulptor]] italian, i konsideruar një nga figurat themelore të [[Rilindja italiane|Rilindjes italiane]]. Ai njihet mbi të gjitha për projektimin e kupolës së [[Katedralja e Santa Maria del Fiore|Katedrales së Santa Maria del Fiore]] në Firence dhe për kontributin e tij në zhvillimin e [[perspektiva lineare|perspektivës lineare]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ai konsiderohet një nga pionierët e arkitekturës së hershme rilindase në Itali. Veprat e tij, të karakterizuara nga qartësia gjeometrike, përdorimi i proporcioneve dhe frymëzimi nga antikiteti klasik, patën ndikim të madh në arkitekturën evropiane të shekujve pasues.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Biografia ==
=== Vitet e hershme ===
Brunelleschi lindi në Firence në vitin 1377. Ishte djali i notarit Brunellesco di Lippo Lapi dhe i Giuliana Spin-it. Në fillim u formua si argjendar dhe skulptor, duke hyrë në ambientin e korporatave artizanale fiorentine; më vonë u regjistrua në ''Arte della Seta'', ku u njoh si mjeshtër.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1401 mori pjesë në konkursin për realizimin e relieveve prej bronzi të dyerve të [[Pagëzimorja e Shën Gjonit (Firence)|Pagëzimores së Firences]]. Prova e tij me temën ''Flijimi i Isakut'' konsiderohet një nga kulmet e veprimtarisë së tij si skulptor, por konkursin e fitoi [[Lorenzo Ghiberti]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
=== Kalimi drejt arkitekturës ===
Pas humbjes në konkursin e Pagëzimores, Brunelleschi e përqendroi gjithnjë e më shumë veprimtarinë e tij në arkitekturë dhe në studimin e antikitetit klasik. Sipas traditës biografike, ai udhëtoi edhe në [[Roma|Romë]], ku studioi monumentet antike dhe format e arkitekturës romake, gjë që ndikoi thellë në gjuhën e tij arkitektonike.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në të njëjtën periudhë, atij i atribuohet rizbulimi i parimeve të [[perspektiva lineare|perspektivës lineare]], të cilat u bënë një nga bazat teorike të artit rilindas. Demonstrimet e tij, të kryera me dy panele tashmë të humbura, patën rëndësi të madhe për zhvillimin e pikturës së shekullit XV.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Veprat kryesore ==
Komisioni i parë i madh arkitekturor i Brunelleschi-t ishte ''[[Ospedale degli Innocenti]]'' në Firence, një nga veprat themelore të arkitekturës së hershme rilindase. Më pas ai projektoi edhe ''Sagrestia Vecchia'' dhe [[Bazilika e San Lorenzos, Firence|Bazilikën e San Lorenzos]], ku zhvilloi një gjuhë të re arkitektonike të bazuar në rend, masë dhe interpretime të formave antike.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ndër veprat e tjera të lidhura me emrin e tij përfshihen edhe [[Kapela Pazzi|Kapela Pazzi]], ''Santa Maria degli Angeli'' dhe ndërhyrje të ndryshme në kompleksin monumental të Duomos së Firences.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
=== Kupola e Santa Maria del Fiore ===
Vepra më e famshme e Brunelleschi-t është kupola e [[Katedralja e Santa Maria del Fiore|Duomos së Firences]]. Ajo u ndërtua sipas projektit të tij në gjysmën e parë të shekullit XV dhe konsiderohet një kryevepër e inxhinierisë dhe e arkitekturës rilindase.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Sipas faqes zyrtare të kompleksit të Duomos, kupola përbëhet nga dy guaska të ndërlidhura, me diametër të jashtëm rreth 55 metra dhe diametër të brendshëm rreth 45,5 metra. Ajo mbetet ende kupola më e madhe në muraturë e ndërtuar ndonjëherë.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Risia më e madhe e Brunelleschi-t ishte zgjidhja konstruktive: ai arriti të projektonte dhe të ndërtonte kupolën pa përdorur armatura tradicionale prej druri në përmasat e zakonshme, duke u mbështetur në një sistem të sofistikuar strukturor dhe në makineri të projektuara posaçërisht për kantierin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Rëndësia dhe trashëgimia ==
Brunelleschi konsiderohet gjerësisht një nga themeluesit e arkitekturës rilindase. Kontributi i tij nuk kufizohet vetëm te projektimi i ndërtesave, por përfshin edhe marrëdhënien e re midis artit, matematikës, optikës dhe inxhinierisë. Për këtë arsye ai është parë shpesh si një figurë kyçe në kalimin nga kultura mesjetare te ajo e Rilindjes.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ai vdiq në Firence më 15 prill 1446 dhe u varros në Duomo, pranë veprës që lidhet më shumë me emrin e tij.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Katedralja e Santa Maria del Fiore]]
* [[Kupola e Brunelleschit]]
* [[Lorenzo Ghiberti]]
* [[Donatello]]
* [[Arkitektura e Rilindjes]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi Filippo Brunelleschi – Encyclopaedia Britannica]
* [https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ Brunelléschi, Filippo – Treccani]
* [https://duomo.firenze.it/en/discover/dome Brunelleschi Dome – Opera di Santa Maria del Fiore]
[[Kategoria:Matematikanë italianë]]
[[Kategoria:Inxhinierë italianë]]
[[Kategoria:Skulptorë italianë]]
[[Kategoria:Arkitektë italianë]]
[[Kategoria:Artistë të shekullit të XV]]
[[Kategoria:Njerëz nga Firence]]
[[Kategoria:Lindje 1377]]
[[Kategoria:Vdekje 1446]]
[[Kategoria:Rilindas italianë]]
qmbibjg6c6e8fhdlslifsdxrkw12unv
2939370
2939369
2026-04-07T22:41:41Z
Shqiperia2000
65435
2939370
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Masaccio, cappella brancacci, san pietro in cattedra. ritratto di filippo brunelleschi-184.jpg|thumb|Filippo Brunelleschi.]]
'''Filippo Brunelleschi''' (1377, [[Firencia]] – 15 prill 1446, Firence) ishte një [[arkitekt]], [[inxhinier]] dhe [[skulptor]] italian, i konsideruar një nga figurat themelore të [[Rilindja|Rilindjes]] italiane. Ai njihet mbi të gjitha për projektimin e kupolës së [[Katedralja e Firences|Katedrales së Santa Maria del Fiore]] në Firence dhe për kontributin e tij në zhvillimin e perspektivës lineare.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ai konsiderohet një nga pionierët e arkitekturës së hershme rilindase në Itali. Veprat e tij, të karakterizuara nga qartësia gjeometrike, përdorimi i proporcioneve dhe frymëzimi nga antikiteti klasik, patën ndikim të madh në arkitekturën evropiane të shekujve pasues.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Biografia ==
=== Vitet e hershme ===
Brunelleschi lindi në Firence në vitin 1377. Ishte djali i notarit Brunellesco di Lippo Lapi dhe i Giuliana Spin-it. Në fillim u formua si argjendar dhe skulptor, duke hyrë në ambientin e korporatave artizanale fiorentine; më vonë u regjistrua në ''Arte della Seta'', ku u njoh si mjeshtër.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1401 mori pjesë në konkursin për realizimin e relieveve prej bronzi të dyerve të [[Pagëzimorja e Shën Gjonit (Firence)|Pagëzimores së Firences]]. Prova e tij me temën ''Flijimi i Isakut'' konsiderohet një nga kulmet e veprimtarisë së tij si skulptor, por konkursin e fitoi [[Lorenzo Ghiberti]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
=== Kalimi drejt arkitekturës ===
Pas humbjes në konkursin e Pagëzimores, Brunelleschi e përqendroi gjithnjë e më shumë veprimtarinë e tij në arkitekturë dhe në studimin e antikitetit klasik. Sipas traditës biografike, ai udhëtoi edhe në [[Roma|Romë]], ku studioi monumentet antike dhe format e arkitekturës romake, gjë që ndikoi thellë në gjuhën e tij arkitektonike.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në të njëjtën periudhë, atij i atribuohet rizbulimi i parimeve të perspektivës lineare, të cilat u bënë një nga bazat teorike të artit rilindas. Demonstrimet e tij, të kryera me dy panele tashmë të humbura, patën rëndësi të madhe për zhvillimin e pikturës së shekullit XV.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Veprat kryesore ==
Komisioni i parë i madh arkitekturor i Brunelleschi-t ishte ''[[Ospedale degli Innocenti]]'' në Firence, një nga veprat themelore të arkitekturës së hershme rilindase. Më pas ai projektoi edhe ''Sagrestia Vecchia'' dhe [[Bazilika e San Lorenzos, Firence|Bazilikën e San Lorenzos]], ku zhvilloi një gjuhë të re arkitektonike të bazuar në rend, masë dhe interpretime të formave antike.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ndër veprat e tjera të lidhura me emrin e tij përfshihen edhe [[Kapela Pazzi|Kapela Pazzi]], ''Santa Maria degli Angeli'' dhe ndërhyrje të ndryshme në kompleksin monumental të Duomos së Firences.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
=== Kupola e Santa Maria del Fiore ===
Vepra më e famshme e Brunelleschi-t është kupola e [[Katedralja e Firences|Duomos së Firences]]. Ajo u ndërtua sipas projektit të tij në gjysmën e parë të shekullit XV dhe konsiderohet një kryevepër e inxhinierisë dhe e arkitekturës rilindase.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Sipas faqes zyrtare të kompleksit të Duomos, kupola përbëhet nga dy guaska të ndërlidhura, me diametër të jashtëm rreth 55 metra dhe diametër të brendshëm rreth 45,5 metra. Ajo mbetet ende kupola më e madhe në muraturë e ndërtuar ndonjëherë.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Risia më e madhe e Brunelleschi-t ishte zgjidhja konstruktive: ai arriti të projektonte dhe të ndërtonte kupolën pa përdorur armatura tradicionale prej druri në përmasat e zakonshme, duke u mbështetur në një sistem të sofistikuar strukturor dhe në makineri të projektuara posaçërisht për kantierin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Rëndësia dhe trashëgimia ==
Brunelleschi konsiderohet gjerësisht një nga themeluesit e arkitekturës rilindase. Kontributi i tij nuk kufizohet vetëm te projektimi i ndërtesave, por përfshin edhe marrëdhënien e re midis artit, matematikës, optikës dhe inxhinierisë. Për këtë arsye ai është parë shpesh si një figurë kyçe në kalimin nga kultura mesjetare te ajo e Rilindjes.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ai vdiq në Firence më 15 prill 1446 dhe u varros në Duomo, pranë veprës që lidhet më shumë me emrin e tij.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Katedralja e Firences|Katedralja e Santa Maria del Fiore]]
* [[Kupola e Brunelleschit]]
* [[Lorenzo Ghiberti]]
* [[Donatello]]
* [[Arkitektura e Rilindjes]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi Filippo Brunelleschi – Encyclopaedia Britannica]
* [https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ Brunelléschi, Filippo – Treccani]
* [https://duomo.firenze.it/en/discover/dome Brunelleschi Dome – Opera di Santa Maria del Fiore]
[[Kategoria:Matematikanë italianë]]
[[Kategoria:Inxhinierë italianë]]
[[Kategoria:Skulptorë italianë]]
[[Kategoria:Arkitektë italianë]]
[[Kategoria:Artistë të shekullit të XV]]
[[Kategoria:Njerëz nga Firence]]
[[Kategoria:Lindje 1377]]
[[Kategoria:Vdekje 1446]]
[[Kategoria:Rilindas italianë]]
3x9uqupft5afko9t5z0mkn2ynxn6q3e
2939371
2939370
2026-04-07T22:42:40Z
Shqiperia2000
65435
2939371
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Masaccio, cappella brancacci, san pietro in cattedra. ritratto di filippo brunelleschi-184.jpg|thumb|Portret nga Masaccio, Kapela Brankaci në Santa Maria del Carmine, Firence, 1423–1428.]]
'''Filippo Brunelleschi''' (1377, [[Firencia]] – 15 prill 1446, Firence) ishte një [[arkitekt]], [[inxhinier]] dhe [[skulptor]] italian, i konsideruar një nga figurat themelore të [[Rilindja|Rilindjes]] italiane. Ai njihet mbi të gjitha për projektimin e kupolës së [[Katedralja e Firences|Katedrales së Santa Maria del Fiore]] në Firence dhe për kontributin e tij në zhvillimin e perspektivës lineare.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ai konsiderohet një nga pionierët e arkitekturës së hershme rilindase në Itali. Veprat e tij, të karakterizuara nga qartësia gjeometrike, përdorimi i proporcioneve dhe frymëzimi nga antikiteti klasik, patën ndikim të madh në arkitekturën evropiane të shekujve pasues.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Biografia ==
=== Vitet e hershme ===
Brunelleschi lindi në Firence në vitin 1377. Ishte djali i notarit Brunellesco di Lippo Lapi dhe i Giuliana Spin-it. Në fillim u formua si argjendar dhe skulptor, duke hyrë në ambientin e korporatave artizanale fiorentine; më vonë u regjistrua në ''Arte della Seta'', ku u njoh si mjeshtër.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1401 mori pjesë në konkursin për realizimin e relieveve prej bronzi të dyerve të [[Pagëzimorja e Shën Gjonit (Firence)|Pagëzimores së Firences]]. Prova e tij me temën ''Flijimi i Isakut'' konsiderohet një nga kulmet e veprimtarisë së tij si skulptor, por konkursin e fitoi [[Lorenzo Ghiberti]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
=== Kalimi drejt arkitekturës ===
Pas humbjes në konkursin e Pagëzimores, Brunelleschi e përqendroi gjithnjë e më shumë veprimtarinë e tij në arkitekturë dhe në studimin e antikitetit klasik. Sipas traditës biografike, ai udhëtoi edhe në [[Roma|Romë]], ku studioi monumentet antike dhe format e arkitekturës romake, gjë që ndikoi thellë në gjuhën e tij arkitektonike.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në të njëjtën periudhë, atij i atribuohet rizbulimi i parimeve të perspektivës lineare, të cilat u bënë një nga bazat teorike të artit rilindas. Demonstrimet e tij, të kryera me dy panele tashmë të humbura, patën rëndësi të madhe për zhvillimin e pikturës së shekullit XV.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Veprat kryesore ==
Komisioni i parë i madh arkitekturor i Brunelleschi-t ishte ''[[Ospedale degli Innocenti]]'' në Firence, një nga veprat themelore të arkitekturës së hershme rilindase. Më pas ai projektoi edhe ''Sagrestia Vecchia'' dhe [[Bazilika e San Lorenzos, Firence|Bazilikën e San Lorenzos]], ku zhvilloi një gjuhë të re arkitektonike të bazuar në rend, masë dhe interpretime të formave antike.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ndër veprat e tjera të lidhura me emrin e tij përfshihen edhe [[Kapela Pazzi|Kapela Pazzi]], ''Santa Maria degli Angeli'' dhe ndërhyrje të ndryshme në kompleksin monumental të Duomos së Firences.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
=== Kupola e Santa Maria del Fiore ===
Vepra më e famshme e Brunelleschi-t është kupola e [[Katedralja e Firences|Duomos së Firences]]. Ajo u ndërtua sipas projektit të tij në gjysmën e parë të shekullit XV dhe konsiderohet një kryevepër e inxhinierisë dhe e arkitekturës rilindase.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Sipas faqes zyrtare të kompleksit të Duomos, kupola përbëhet nga dy guaska të ndërlidhura, me diametër të jashtëm rreth 55 metra dhe diametër të brendshëm rreth 45,5 metra. Ajo mbetet ende kupola më e madhe në muraturë e ndërtuar ndonjëherë.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Risia më e madhe e Brunelleschi-t ishte zgjidhja konstruktive: ai arriti të projektonte dhe të ndërtonte kupolën pa përdorur armatura tradicionale prej druri në përmasat e zakonshme, duke u mbështetur në një sistem të sofistikuar strukturor dhe në makineri të projektuara posaçërisht për kantierin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Rëndësia dhe trashëgimia ==
Brunelleschi konsiderohet gjerësisht një nga themeluesit e arkitekturës rilindase. Kontributi i tij nuk kufizohet vetëm te projektimi i ndërtesave, por përfshin edhe marrëdhënien e re midis artit, matematikës, optikës dhe inxhinierisë. Për këtë arsye ai është parë shpesh si një figurë kyçe në kalimin nga kultura mesjetare te ajo e Rilindjes.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ai vdiq në Firence më 15 prill 1446 dhe u varros në Duomo, pranë veprës që lidhet më shumë me emrin e tij.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Katedralja e Firences|Katedralja e Santa Maria del Fiore]]
* [[Kupola e Brunelleschit]]
* [[Lorenzo Ghiberti]]
* [[Donatello]]
* [[Arkitektura e Rilindjes]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi Filippo Brunelleschi – Encyclopaedia Britannica]
* [https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ Brunelléschi, Filippo – Treccani]
* [https://duomo.firenze.it/en/discover/dome Brunelleschi Dome – Opera di Santa Maria del Fiore]
[[Kategoria:Matematikanë italianë]]
[[Kategoria:Inxhinierë italianë]]
[[Kategoria:Skulptorë italianë]]
[[Kategoria:Arkitektë italianë]]
[[Kategoria:Artistë të shekullit të XV]]
[[Kategoria:Njerëz nga Firence]]
[[Kategoria:Lindje 1377]]
[[Kategoria:Vdekje 1446]]
[[Kategoria:Rilindas italianë]]
gxa8e11pbxt3amc5psdapxrybpz2ntf
2939372
2939371
2026-04-07T22:42:55Z
Shqiperia2000
65435
2939372
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Masaccio, cappella brancacci, san pietro in cattedra. ritratto di filippo brunelleschi-184.jpg|thumb|Portret nga Masaccio, Kapela Brankaci në Santa Maria del Carmine, Firence, 1423–1428.]]
'''Filippo Brunelleschi''' (1377, [[Firencia|Firence]] – 15 prill 1446, Firence) ishte një [[arkitekt]], [[inxhinier]] dhe [[skulptor]] italian, i konsideruar një nga figurat themelore të [[Rilindja|Rilindjes]] italiane. Ai njihet mbi të gjitha për projektimin e kupolës së [[Katedralja e Firences|Katedrales së Santa Maria del Fiore]] në Firence dhe për kontributin e tij në zhvillimin e perspektivës lineare.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ai konsiderohet një nga pionierët e arkitekturës së hershme rilindase në Itali. Veprat e tij, të karakterizuara nga qartësia gjeometrike, përdorimi i proporcioneve dhe frymëzimi nga antikiteti klasik, patën ndikim të madh në arkitekturën evropiane të shekujve pasues.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Biografia ==
=== Vitet e hershme ===
Brunelleschi lindi në Firence në vitin 1377. Ishte djali i notarit Brunellesco di Lippo Lapi dhe i Giuliana Spin-it. Në fillim u formua si argjendar dhe skulptor, duke hyrë në ambientin e korporatave artizanale fiorentine; më vonë u regjistrua në ''Arte della Seta'', ku u njoh si mjeshtër.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1401 mori pjesë në konkursin për realizimin e relieveve prej bronzi të dyerve të [[Pagëzimorja e Shën Gjonit (Firence)|Pagëzimores së Firences]]. Prova e tij me temën ''Flijimi i Isakut'' konsiderohet një nga kulmet e veprimtarisë së tij si skulptor, por konkursin e fitoi [[Lorenzo Ghiberti]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
=== Kalimi drejt arkitekturës ===
Pas humbjes në konkursin e Pagëzimores, Brunelleschi e përqendroi gjithnjë e më shumë veprimtarinë e tij në arkitekturë dhe në studimin e antikitetit klasik. Sipas traditës biografike, ai udhëtoi edhe në [[Roma|Romë]], ku studioi monumentet antike dhe format e arkitekturës romake, gjë që ndikoi thellë në gjuhën e tij arkitektonike.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në të njëjtën periudhë, atij i atribuohet rizbulimi i parimeve të perspektivës lineare, të cilat u bënë një nga bazat teorike të artit rilindas. Demonstrimet e tij, të kryera me dy panele tashmë të humbura, patën rëndësi të madhe për zhvillimin e pikturës së shekullit XV.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Veprat kryesore ==
Komisioni i parë i madh arkitekturor i Brunelleschi-t ishte ''[[Ospedale degli Innocenti]]'' në Firence, një nga veprat themelore të arkitekturës së hershme rilindase. Më pas ai projektoi edhe ''Sagrestia Vecchia'' dhe [[Bazilika e San Lorenzos, Firence|Bazilikën e San Lorenzos]], ku zhvilloi një gjuhë të re arkitektonike të bazuar në rend, masë dhe interpretime të formave antike.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ndër veprat e tjera të lidhura me emrin e tij përfshihen edhe [[Kapela Pazzi|Kapela Pazzi]], ''Santa Maria degli Angeli'' dhe ndërhyrje të ndryshme në kompleksin monumental të Duomos së Firences.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
=== Kupola e Santa Maria del Fiore ===
Vepra më e famshme e Brunelleschi-t është kupola e [[Katedralja e Firences|Duomos së Firences]]. Ajo u ndërtua sipas projektit të tij në gjysmën e parë të shekullit XV dhe konsiderohet një kryevepër e inxhinierisë dhe e arkitekturës rilindase.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Sipas faqes zyrtare të kompleksit të Duomos, kupola përbëhet nga dy guaska të ndërlidhura, me diametër të jashtëm rreth 55 metra dhe diametër të brendshëm rreth 45,5 metra. Ajo mbetet ende kupola më e madhe në muraturë e ndërtuar ndonjëherë.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Risia më e madhe e Brunelleschi-t ishte zgjidhja konstruktive: ai arriti të projektonte dhe të ndërtonte kupolën pa përdorur armatura tradicionale prej druri në përmasat e zakonshme, duke u mbështetur në një sistem të sofistikuar strukturor dhe në makineri të projektuara posaçërisht për kantierin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/dome |title=Brunelleschi Dome |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Rëndësia dhe trashëgimia ==
Brunelleschi konsiderohet gjerësisht një nga themeluesit e arkitekturës rilindase. Kontributi i tij nuk kufizohet vetëm te projektimi i ndërtesave, por përfshin edhe marrëdhënien e re midis artit, matematikës, optikës dhe inxhinierisë. Për këtë arsye ai është parë shpesh si një figurë kyçe në kalimin nga kultura mesjetare te ajo e Rilindjes.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ |title=Brunelléschi, Filippo |website=Treccani |language=it |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Ai vdiq në Firence më 15 prill 1446 dhe u varros në Duomo, pranë veprës që lidhet më shumë me emrin e tij.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi |title=Filippo Brunelleschi |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Katedralja e Firences|Katedralja e Santa Maria del Fiore]]
* [[Kupola e Brunelleschit]]
* [[Lorenzo Ghiberti]]
* [[Donatello]]
* [[Arkitektura e Rilindjes]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.britannica.com/biography/Filippo-Brunelleschi Filippo Brunelleschi – Encyclopaedia Britannica]
* [https://www.treccani.it/enciclopedia/filippo-brunelleschi/ Brunelléschi, Filippo – Treccani]
* [https://duomo.firenze.it/en/discover/dome Brunelleschi Dome – Opera di Santa Maria del Fiore]
[[Kategoria:Matematikanë italianë]]
[[Kategoria:Inxhinierë italianë]]
[[Kategoria:Skulptorë italianë]]
[[Kategoria:Arkitektë italianë]]
[[Kategoria:Artistë të shekullit të XV]]
[[Kategoria:Njerëz nga Firence]]
[[Kategoria:Lindje 1377]]
[[Kategoria:Vdekje 1446]]
[[Kategoria:Rilindas italianë]]
1zombgrxominowxmjwlzluj58smiove
Diskutim:Athletic Bilbao
1
266371
2939503
2915036
2026-04-08T04:18:12Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Athletic Bilbao/Arkivi 1]]
2939503
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Athletic Bilbao/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
fhcvv5jpim7a96woi8lkklds8q3sgm1
Diskutim:Bibla
1
269954
2939508
2913335
2026-04-08T04:20:01Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Bibla/Arkivi 1]]
2939508
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Bibla/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
5amftf7pwx7unh6nlmxjapalr53tfzu
Diskutim:Bodh Gaja
1
292271
2939515
2916681
2026-04-08T04:21:15Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Bodh Gaja/Arkivi 1]]
2939515
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Bodh Gaja/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
s6kpbhmo1rsy7jgk19yfn9wu892o68o
Diskutim:Bibla/Arkivi 1
1
293123
2939507
2897777
2026-04-08T04:19:51Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Bibla]]
2939507
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli [[Bibla]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2001606 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130729030618/http://www.mejesus.com/sq/Biblia.aspx për lidhjen http://www.mejesus.com/sq/Biblia.aspx.
*U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180129112058/http://www.shkrimet.com/ për lidhjen http://www.shkrimet.com/.
*U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060908091256/http://www.shqiptarortodoks.com/tekste/biblike/diodati-i-ri.html për lidhjen http://www.shqiptarortodoks.com/tekste/biblike/diodati-i-ri.html.
Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat.
Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 14 shtator 2019 20:27 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bibla]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2041819 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060821033100/http://www.biblekeeper.com/albanian-bible-utf8/index.php për lidhjen http://www.biblekeeper.com/albanian-bible-utf8/index.php.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 tetor 2019 08:57 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bibla]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2101583 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200411102934/https://www.orthodoxalbania.net/index.php/al/dhjata-e-re2/letrat-e-shen-pavlit-pjesa-e-pare për lidhjen http://orthodoxalbania.net/index.php/al/dhjata-e-re2/letrat-e-shen-pavlit-pjesa-e-pare.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200411103024/https://www.orthodoxalbania.net/index.php/al/dhjata-e-re2/letrat-e-shen-pavlit-pjesa-e-dyte për lidhjen http://orthodoxalbania.net/index.php/al/dhjata-e-re2/letrat-e-shen-pavlit-pjesa-e-dyte.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130729030618/http://www.mejesus.com/sq/Biblia.aspx për lidhjen http://www.mejesus.com/sq/Biblia.aspx.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180129112058/http://www.shkrimet.com/ për lidhjen http://www.shkrimet.com/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060821033100/http://www.biblekeeper.com/albanian-bible-utf8/index.php për lidhjen http://www.biblekeeper.com/albanian-bible-utf8/index.php.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060908091256/http://www.shqiptarortodoks.com/tekste/biblike/diodati-i-ri.html për lidhjen http://www.shqiptarortodoks.com/tekste/biblike/diodati-i-ri.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 prill 2020 23:11 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bibla]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2101934 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200411103034/https://www.orthodoxalbania.net/index.php/al/besimi-orthodhoks/besimi-orthodhoks-2/shkrimi-i-shenjte/i-shkrimi-i-shenjte për lidhjen http://orthodoxalbania.net/index.php/al/besimi-orthodhoks/besimi-orthodhoks-2/shkrimi-i-shenjte/i-shkrimi-i-shenjte.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130729030618/http://www.mejesus.com/sq/Biblia.aspx për lidhjen http://www.mejesus.com/sq/Biblia.aspx.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180129112058/http://www.shkrimet.com/ për lidhjen http://www.shkrimet.com/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060821033100/http://www.biblekeeper.com/albanian-bible-utf8/index.php për lidhjen http://www.biblekeeper.com/albanian-bible-utf8/index.php.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060908091256/http://www.shqiptarortodoks.com/tekste/biblike/diodati-i-ri.html për lidhjen http://www.shqiptarortodoks.com/tekste/biblike/diodati-i-ri.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2020 05:47 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bibla]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2261413 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200411103034/https://www.orthodoxalbania.net/index.php/al/besimi-orthodhoks/besimi-orthodhoks-2/shkrimi-i-shenjte/i-shkrimi-i-shenjte për lidhjen http://orthodoxalbania.net/index.php/al/besimi-orthodhoks/besimi-orthodhoks-2/shkrimi-i-shenjte/i-shkrimi-i-shenjte.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 11:54 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bibla]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2891754 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060501231927/http://bibledbdata.org/onlinebibles/albanian/index.htm për lidhjen http://bibledbdata.org/onlinebibles/albanian/index.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 janar 2026 12:03 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bibla]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2913333 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.albkristian.com/bibla_shqip/index.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 mars 2026 17:41 (CET)
9ndypkup1qp0pjgg7upw5yeyhjl6crq
5G
0
294078
2939543
2932464
2026-04-08T05:45:50Z
Leutrim.P
113691
/* Shiko edhe */
2939543
wikitext
text/x-wiki
Në [[Telekomunikacioni|telekomunikacion]], '''5G''' është standardi i teknologjisë së gjeneratës së pestë i rrjeteve celulare me bandë të gjerë, kompanitë telefonisë celulare filluan ta zbatonin në të gjithë botën në 2019-ën dhe është pasardhësi i planifikuar i rrjeteve [[4G]] i cili ofron lidhje me shumicën e [[Telefoni celular|telefonave celularë]] aktualë.<ref name="Looper">{{Cito web|last=de Looper|first=Christian|title=What is 5G? The next-generation network explained|publisher=Digital Trends|language=en|date=27 mars 2020|url=https://www.digitaltrends.com/mobile/what-is-5g/|accessdate=25 prill 2020}}</ref> Ashtu si paraardhësit e tij, rrjetet 5G janë rrjete celulare, në të cilat zona e shërbimit ndahet në zona të vogla gjeografike të quajtura ''qeliza''. Të gjitha pajisjet pa tel 5G në qelizë janë të lidhura me [[Interneti|internetin]] dhe rrjetin telefonik me anë të [[Radiovalët|valëve radio]] përmes një [[Antena|antene]] lokale në qelizë. Avantazhi kryesor i rrjeteve të reja është se do të kenë një gjerësi më të madhe, duke dhënë shpejtësi më të larta shkarkimi, deri në 10 gigabit për sekondë (Gbit/s).<ref name="Hoffman">{{Cito web|url=https://www.howtogeek.com/340002/what-is-5g-and-how-fast-will-it-be/|title=What is 5G, and how fast will it be?|last=Hoffman|first=Chris|date=7 janar 2019|website=How-To Geek website|publisher=How-To Geek LLC|language=en|accessdate=23 janar 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190124041504/https://www.howtogeek.com/340002/what-is-5g-and-how-fast-will-it-be/|archivedate=24 janar 2019}}</ref> Për shkak të gjerësisë së shtuar të bandës, pritet që rrjetet e reja të mos shërbejnë vetëm celularëve si rrjetet ekzistuese celulare, por gjithashtu të përdoren si ofrues të përgjithshëm të shërbimit të internetit për [[Laptopi|laptop]] dhe [[Kompjuteri personal|kompjuter personal]], duke konkuruar me [[Ofruesi i shërbimit të Internetit|ISP]]-të ekzistuese siç janë [[interneti kabllor]], dhe gjithashtu do të bëjë të mundur aplikime të reja në [[Interneti i gjërave|internetin e gjërave]] (IoT) dhe zonave makinë për makinë. Telefonat celularë aktual 4G nuk do të jenë në gjendje të përdorin rrjetet e reja, të cilat do të kërkojnë pajisje të reja pa tel, 5G.
== Shiko edhe ==
* [[Telekomunikimet]]
* [[3G]]
* [[4G]]
* [[6G]]
== Burime ==
[[Kategoria:5G (telekomunikim)]]
[[Kategoria:Telekomunikime mobile]]
[[Kategoria:Sisteme të komunikimit pa tela]]
8s4physmawsqe3vhyfl1r8cwrngpy60
2939546
2939543
2026-04-08T05:54:55Z
Leutrim.P
113691
perditesim nga; https://en.wikipedia.org/wiki/5G
2939546
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Verizon-n77-upgrade-after-before-v0-q1zq1mdxeadf1.png|parapamje|Një vendndodhje celulare 5G që përdor pajisje [[Ericsson]] në [[Shtetet e Bashkuara]].]]
'''5G''' është gjenerata e pestë e teknologjisë së [[Rrjeti celular|rrjetit celular]] dhe pasardhësi i [[4G]]. E vendosur për herë të parë në vitin 2019, standardet e saj teknike janë zhvilluar nga Projekti i Partneritetit të Gjeneratës së 3-të (3GPP) në bashkëpunim me programin IMT-2020 të ITU-së.<ref>{{Cite web |title=3GPP meets IMT-2020 |url=https://www.3gpp.org/technologies/3gpp-meets-imt-2020 |access-date=2026-04-08 |website=www.3gpp.org}}</ref> Rrjetet 5G ndajnë zonat e mbulimit në zona më të vogla të quajtura qeliza, duke u mundësuar pajisjeve të lidhen me stacionet bazë lokale nëpërmjet radios. Çdo stacion lidhet me rrjetin më të gjerë telefonik dhe internetin nëpërmjet [[Fibra optike|fibrës optike]] me shpejtësi të lartë ose lidhjes pa tel.<ref>{{Cite web |last=Segan |first=Sascha |date=2022-05-16 |title=What Is 5G? |url=https://www.pcmag.com/news/what-is-5g |access-date=2026-04-08 |website=PCMAG |language=en}}</ref>
Krahasuar me 4G, 5G ofron shpejtësi transferimi të të dhënave dukshëm më të shpejtë - deri në 10 [[Gbps]] (Gigabit për sekondë) në teste - dhe vonesë më të ulët, me kohë reagimi vetëm disa milisekonda. Këto përparime u lejojnë rrjeteve të mbështesin më shumë përdorues dhe aplikacione të tilla si realiteti i zgjeruar, automjetet autonome, provat e kirurgjisë në distancë dhe aksesi fiks pa tel për aksesin në internet në shtëpi. 5G gjithashtu mbështet lidhje masive për sensorë dhe makina, zakonisht të referuara si Interneti i Gjërave (IoT), dhe shfrytëzon informatikën në kufij për të përmirësuar efikasitetin e përpunimit të të dhënave.
Pamje nga afër e antenave dhe njësive radio në një kullë monopole.
Një vendndodhje celulare 5G duke përdorur pajisje Ericsson në Shtetet e Bashkuara
Ndërtimi i rrjeteve 5G kërkon [[Infrastruktura|infrastrukturë]] të re dhe qasje në spektrin e përshtatshëm të radios. Operatorët e rrjetit raportojnë kosto të larta dhe vazhdojnë të përmirësojnë efikasitetin e energjisë dhe sigurinë. Analistët presin që 5G të mbështesë tele-shëndetësinë, transportin inteligjent dhe median dixhitale, ndërsa operon së bashku me rrjetet 4G deri në vitet 2030.
[[Skeda:Cellular network standards and generation timeline.svg|parapamje|Standardet e rrjetit celular dhe afati kohor i gjenerimit.]]
== Historia ==
Hulumtimet e hershme (2008–2012)
Në vitin 2008, NASA dhe Korporata e Inteligjencës Makinë-me-Makinë (M2Mi) kryen studime të komunikimit nanosatelit që ndikuan në konceptet e hershme të rrjetit të gjeneratës së ardhshme.
Në vitin 2012, Universiteti i Nju Jorkut themeloi NYU Wireless, një qendër kërkimore e fokusuar në komunikimin me valë milimetrike. Në të njëjtin vit, Universiteti i Surrey themeloi Qendrën e Inovacionit 5G, të financuar me 35 milionë £ nga partnerë publikë dhe të industrisë, përfshirë Huawei dhe Samsung. Gjithashtu në vitin 2012, Bashkimi Evropian nisi projektin "Mundësuesit e Komunikimeve Mobile dhe Wireless për Shoqërinë e Informacionit Njëzet e Njëzet" (METIS) për të përafruar kërkimin mbi rrjetet në zhvillim me standardizimin ndërkombëtar.
Standardizimi dhe provat e hershme (2013–2018)
Në vitin 2013, Grupi Punues 5D i ITU-R filloi studimet mbi IMT-2020, i cili më vonë u formalizua si standardi 5G.
Gjatë së njëjtës periudhë, firma të mëdha si Samsung Electronics, NTT Docomo dhe Huawei kryen prova të hershme. Samsung testoi një prototip që arrinte më shumë se 1 Gbit/s në 2 km duke përdorur antena 8 × 8 MIMO. NTT Docomo mori një çmim qeveritar në CEATEC për zhvillimin e rrjetit me shpejtësi të lartë, ndërsa Huawei njoftoi një program prej 600 milionë dollarësh amerikanë për të avancuar teknologjinë e rrjetit celular.
Shpërndarja komerciale (2019–2021)
Më 3 prill 2019, Koreja e Jugut nisi rrjetin e saj kombëtar, vendosjen e parë të plotë komerciale. Orë më vonë, Verizon filloi shërbim të kufizuar në qytete të zgjedhura të SHBA-së. Në qershor 2019, Globe Telecom prezantoi rrjetin e parë të gjeneratës së ardhshme në Filipine, dhe në dhjetor 2019, AT&T lançoi një shërbim për konsumatorët në Shtetet e Bashkuara që u zgjerua në të gjithë vendin gjatë vitit 2020.
Zbatimi komercial i 5G u zgjerua me shpejtësi gjatë vitit 2020. Përtej rrjeteve publike mobile, ai u miratua edhe në sistemet private industriale dhe të ndërmarrjeve, duke përfshirë operimin në spektrin e palicencuar (NR-U) dhe rrjetet jo-publike të licencuara (NPN). Rrjetet private 5G u bënë të rëndësishme për automatizimin e Industrisë 4.0 dhe prodhimin inteligjent. Zbatimet e hershme përdorën modalitetin jo-të pavarur (NSA) - me bërthama 4G - përpara se rrjetet të kalonin në modalitetin e pavarur (SA) me bërthama të dedikuara 5G.
Zbatimi i Koresë së Jugut në vitin 2019 përdori pajisje nga Samsung, Ericsson dhe Nokia; LG U Plus gjithashtu vendosi harduer Huawei. Samsung furnizoi shumicën e afërsisht 86,000 vendeve, ndërsa SK Telecom, KT Corporation dhe LG U Plus përqendruan mbulimin në qytetet kryesore duke përdorur bandën 3.5 GHz nën operacionin e NSA-së. Shpejtësitë e raportuara të shkarkimit ishin mesatarisht 200-400 Mbit/s, dhe abonimet u rritën nga rreth 260,000 në 4.7 milionë gjatë vitit 2019.
Pas këtyre vendosjeve të hershme, T-Mobile US lançoi rrjetin e parë të pavarur mbarëkombëtar në vitin 2020. Ericsson parashikoi që deri në mesin e viteve 2020, rrjetet 5G do të arrinin rreth 65 përqind të popullsisë globale.
Furnizuesit kryesorë të sistemeve radio dhe bazë 5G përfshinin Altiostar, Cisco Systems, Datang Telecom/Fiberhome, Ericsson, Huawei, Nokia, Qualcomm, Samsung dhe ZTE. Huawei vlerësohej se do të mbante rreth 70 përqind të stacioneve bazë globale 5G deri në vitin 2023.
Zhvillimet e fundit (2022–deri më sot)
Deri në vitin 2022, shpejtësitë e rrjetit në shumë rajone ishin stabilizuar dhe operatorët filluan të testonin përmirësimet 5.5G për të përmirësuar kapacitetin dhe vonesën. Deri në fillim të viteve 2020, rrjetet komerciale 5G në shkallë të gjerë ishin aktive në shumicën e tregjeve të zhvilluara dhe përhapja në rajonet në zhvillim ishte ende duke u përshpejtuar.<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.euronews.com/next/2024/09/03/5g-rollout-across-europe-which-countries-enjoy-the-strongest-mobile-networks-and-fastest-s |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=5G in South East Asia and Oceania: A closer look |url=https://www.ericsson.com/en/reports-and-papers/mobility-report/closer-look/south-east-asia-and-oceania |access-date=2026-04-08 |website=ericsson.com |language=en}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Telekomunikimet]]
* [[3G]]
* [[4G]]
* [[6G]]
== Burime ==
[[Kategoria:5G (telekomunikim)]]
[[Kategoria:Telekomunikime mobile]]
[[Kategoria:Sisteme të komunikimit pa tela]]
olc83z3s9utxcim0aa6knvc1fyih2eo
Diskutim:Cfir
1
300805
2939519
2917774
2026-04-08T04:21:43Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Cfir/Arkivi 1]]
2939519
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Cfir/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2917773 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 mars 2026 15:58 (CEST)
eifsmr7m04lz9j13elkhfoxdstslnfn
Përdoruesi diskutim:Gani I. Mehmeti
3
301144
2939368
2867856
2026-04-07T22:13:02Z
~2026-21341-88
185912
Përgjigje
2939368
wikitext
text/x-wiki
{{Stampa:Tung|realName=|name=Gani I. Mehmeti}}
-- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 7 mars 2021 11:31 (CET)
Gani Ilaz Mehmeti lindi më 16. VI.1948 në Pakashticë të Epërme të Podujevës. Shkollën fillore e kreu në Krypimeh, gjimnazin në Podujevë, ndërsa Fakultetin Filozofik, Gjuhë dhe Letërsi Shqipe i mbaroi në Prishtinë.
:Anëtarëve të Vikipedia-s shqip, u jam mirënjohës që më keni pranuar në mesin tuaj, paçit vetëm suksese!
:Këtu do plotësojë shkrimin me veprat e mia të botuara të mëvonshme, meqë nuk e kam bërë më heret, menjëherë pas botimeve.
:"MAVRIQI I LLAPIT 2 DHE MAVRAJT E PODGURIT", bashkautor me Metë Mavraj, Podujevë, viti 2020 me 700 faqe.
:"TOPONIMIA E KATUNDEVE TË LLAPIT", Prishtinë, 2023.
:"50 VITE SHKRIME NË GAZETA DHE PORTAE, 1973 - 2023", Prishtinë, 2023.
:Nga FOLKLORI:
:"KËNGË DASME" Prishtinë, 2024,
:"PROZA POPULORE", Prishtinë, 2024,
:"EPIKA POPULORE", Prishtinë, 2024,
:"IRIKA POPULLORE", Prishtinë, 2024
:Leksikografi:
:"FJAORTHI I BLEGTORISË E BUJQËSISË", Prishtinë, 2025.
:Monografi:
:"MULLA ADEM PAKASHTICA DHE FAMILJA E TIJ", Prishtinë, 2025. [[Speciale:Kontributet/~2025-30862-28|~2025-30862-28]] ([[Përdoruesi diskutim:~2025-30862-28|talk]]) 1 nëntor 2025 23:32 (CET)
::Libri në bijim është HAMIT RAMA - POTOKU me familje, botuar në shkurt 2026 në Lebna Grafik në Prishtinë
::Përmbledhja me poezi: ME PLAGË NËPËR SHEKUJ, po ashtu, botuar në shkurt 2026. [[Speciale:Kontributet/~2026-21341-88|~2026-21341-88]] ([[Përdoruesi diskutim:~2026-21341-88|talk]]) 8 prill 2026 00:13 (CEST)
Me të mbaruar gjimnazin, nisi të punojë si mësimdhënës, prandaj, njëkohësisht punoi dhe studioi.
Me punë nisi në fshatin Sylevicë, për të vazhduar pastaj në fshatrat me të thella në veri të Llapit, në Sllatinë, Zhiti, Murgullë e Pollatë, derisa në vitin 1977, zbret në Krypimeh, dhe, nga viti 1983 kalon në Shkollën e Mesme në Podujevë, atëherë QAMO “8 Nëntori”.
Pas një qëndrimi jashtë procesit edukativo-arsimor nga viti 1987, më shumë si i papërshtatshëm, në tetor të vitit 1993, rikthehet në Shkollën e Mesme Ekonomike “Isa Boletini” në Podujevë deri më 2002, kur si punëtor më “i ri” kalon me klasë të Nënta deri në vitin 2009, për t’u kthyer sërish në SHME “Isa Boletini” deri në vitin 2012, një vit para se të pensionohet, emigron në Francë me familje.
Në secilën shkollë ku punoi u mor edhe me aktivitete të lira letrare dhe i udhëhoqi ato vazhdimisht, duke botuar në shtypin e kohës poezitë e nxënësve krijues.
Herë pas here u mor edhe me shkrime gazetareske e publicistike e arsimore, duke shfaqur mendimet dhe ndjenjat e tij për çështje të ndryshme. Bashkëpunoi me “Rilindja”, “Zëri i Rinisë”, Shkëndija”, “Bujku”, “Kosovarja”, “Bota Sot”, “Kosova Sot” etj.
Nga viti 1974 është edhe bashkëpunëtor i jashtëm i Institutit Albanologjik të Prishtinës si mbledhës i folklorit në trevën e Llapit.
Libri “Mavriqi i Llapit 2” është botimi i gjashtë i tij, që vjen pas Monografisë “Pakashtica”, botuar më 2005 ; “Mavriqi i Llapit I”, 2010 ; “Tërrnavica”, 2014 ; drama “Ra dëshmitari – u prish pazari”, 2016 ; dhe “Diçka, nga ajo, çka tha Jahir Potoku”, 2018.
Jeton e vepron në Francë.
== Biografia ime ==
Gani Ilaz Mehmeti lindi më 16. VI.1948 në Pakashticë të Epërme të Podujevës. Shkollën fillore e kreu në Krypimeh, gjimnazin në Podujevë, ndërsa Fakultetin Filozofik, Gjuhë dhe Letërsi Shqipe i mbaroi në Prishtinë.
Me të mbaruar gjimnazin, nisi të punojë si mësimdhënës, prandaj, njëkohësisht punoi dhe studioi.
Me punë nisi në fshatin Sylevicë, për të vazhduar pastaj në fshatrat me të thella në veri të Llapit, në Sllatinë, Zhiti, Murgullë e Pollatë, derisa në vitin 1977, zbret në Krypimeh, dhe, nga viti 1983 kalon në Shkollën e Mesme në Podujevë, atëherë QAMO “8 Nëntori”.
Pas një qëndrimi jashtë procesit edukativo-arsimor nga viti 1987, më shumë si i papërshtatshëm, në tetor të vitit 1993, rikthehet në Shkollën e Mesme Ekonomike “Isa Boletini” në Podujevë deri më 2002, kur si punëtor më “i ri” kalon me klasë të Nënta deri në vitin 2009, për t’u kthyer sërish në SHME “Isa Boletini” deri në vitin 2012, një vit para se të pensionohet, emigron në Francë me familje.
Në secilën shkollë ku punoi u mor edhe me aktivitete të lira letrare dhe i udhëhoqi ato vazhdimisht, duke botuar në shtypin e kohës poezitë e nxënësve krijues.
Herë pas here u mor edhe me shkrime gazetareske e publicistike e arsimore, duke shfaqur mendimet dhe ndjenjat e tij për çështje të ndryshme. Bashkëpunoi me “Rilindja”, “Zëri i Rinisë”, Shkëndija”, “Bujku”, “Kosovarja”, “Bota Sot”, “Kosova Sot” etj.
Nga viti 1974 është edhe bashkëpunëtor i jashtëm i Institutit Albanologjik të Prishtinës si mbledhës i folklorit në trevën e Llapit.
Libri “Mavriqi i Llapit 2” është botimi i gjashtë i tij, që vjen pas Monografisë “Pakashtica”, botuar më 2005 ; “Mavriqi i Llapit I”, 2010 ; “Tërrnavica”, 2014 ; drama “Ra dëshmitari – u prish pazari”, 2016 ; dhe “Diçka, nga ajo, çka tha Jahir Potoku”, 2018. 20 vite tµe Shkollës së Mesme Ekonomike "Isa Boletini" në Podujevë, 2020.
Natyrisht, në dorë kam edhe disa vepra, duke i përfunduar.
Jeton e vepron në Francë.
[[Speciale:Kontributet/2A02:842B:114:BD01:9DEA:4952:E785:6079|2A02:842B:114:BD01:9DEA:4952:E785:6079]] 14 dhjetor 2022 23:45 (CET)
dpp6hka3j59qylbr7xmwoa6bt641wno
4G
0
302643
2939544
2815972
2026-04-08T05:46:49Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:LTE (telekomunikim)]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939544
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Samsung_4G_LTE_modem-4.jpg|parapamje|Modemi LTE i Samsungut me markën Telia.|335x335px]]'''4G''' është gjenerata e katërt e teknologjisë së rrjetit celular me bandë të gjerë, duke pasuar [[3G]] dhe duke paraprirë [[5G]]. Një sistem 4G duhet të sigurojë aftësi të përcaktuara nga ITU në IMT Advanced. Aplikacionet e mundshme dhe aktuale përfshijnë ndryshimin e aksesit në [[Interneti|internet]] të [[Telefoni celular|celularëve]], telefoninë IP, shërbimet e [[Video loja|lojrave]], TV mobil me definicion të lartë, video konferenca dhe televizion [[Grafika kompjuterike 3D|3D]].
Standardi WIMAX i lëshimit të parë u vendos komercialisht në Korenë e Jugut në 2006 dhe që atëherë është vendosur në pjesën më të madhe të botës
Standardi i lëshimit të parë Long Term Evolution (LTE) u vendos komercialisht në Oslo, Norvegji dhe Stokholm, Suedi në 2009, dhe që atëherë është vendosur në pjesën më të madhe të botës. Sidoqoftë, është debatuar nëse versionet e lëshimit të parë duhet të konsiderohen 4G LTE.
== Pamja e përgjithshme teknike ==
Në Mars 1998, Bashkimi Ndërkombëtar i Telekomunikacionit-Sektori i Komunikimit me Radio (ITU-R) specifikoi një sërë kërkesash për standardet 4G, të quajtur specifikimi Ndërkombëtar i Avancuar i Telekomunikacioneve Ndërkombëtare Lëvizëse (IMT-i Avancuar), duke vendosur kërkesat e shpejtësisë kulmore për shërbimin 4G në 100 megabits për e dyta (Mbit / s) (= 12.5 megabajt për sekondë) për komunikim me lëvizshmëri të lartë (si p.sh. nga trenat dhe makinat) dhe 1 gigabit për sekondë (Gbit / s) për komunikim me lëvizshmëri të ulët (siç janë këmbësorët dhe përdoruesit e palëvizshëm). <ref>{{Cite web|title=Report M.2134, Requirements related to technical performance for IMT-Advanced radio interface(s)|url=https://www.itu.int/pub/R-REP-M.2134-2008/en|url-status=live|language=en}}</ref>Meqenëse versionet e lëshimit të parë të Mobile WiMAX dhe LTE mbështesin shumë më pak se 1 Gbit / s shpejtësi maksimale, ato nuk janë plotësisht në përputhje me IMT-Advanced, por shpesh janë markuar 4G nga ofruesit e shërbimeve. Sipas operatorëve, një gjeneratë e rrjetit i referohet vendosjes së një teknologjie të re jo-të pajtueshme. Më 6 dhjetor 2010, ITU-R pranoi që këto dy teknologji, si dhe teknologjitë e tjera përtej-3G që nuk përmbushin kërkesat e avancuara IMT, megjithatë mund të konsiderohen "4G", me kusht që ato të përfaqësojnë pararendësit e përputhshëm me IMT-Advanced versionet dhe "një nivel i konsiderueshëm i përmirësimit të performancës dhe aftësive në lidhje me sistemet fillestare të gjeneratës së tretë të vendosur tani". <ref>{{Cite web|title=ITU World Radiocommunication Seminar highlights future communication technologies|url=https://www.itu.int/net/pressoffice/press_releases/2010/48.aspx|url-status=dead|language=en|access-date=29 prill 2021|archive-date=7 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107050008/https://www.itu.int/net/pressoffice/press_releases/2010/48.aspx}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Telekomunikimet]]
* [[3G]]
* [[5G]]
* [[6G]]
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Telekomunikime]]
[[Kategoria:Telekomunikime mobile]]
[[Kategoria:Sisteme të komunikimit pa tela]]
[[Kategoria:LTE (telekomunikim)]]
n4lt2kvjqg0wawqcisbav4cgdclx6wa
Aleanca për Shqiptarët
0
309399
2939451
2876140
2026-04-08T03:55:09Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939451
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike
| emri i partisë = Aleanca për Shqiptarët
| logo =
| colorcode = #6D3D87
| caption =
| shkurtesa = ASH
| leader1_title = Kryetari
| leader1_name = Mosmarëveshje mes [[Arben Taravari]]t dhe Ziadin Selës
| udhëheqësi2_titulli =
| udhëheqësi2_emri =
| founded = [[2015]]
| themeluesi = Ziadin Sela
| paraprirë =
| headquarters = [[Tetovë]]
| gazeta =
| ideologjia = [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut|Të drejtat e Shqiptarëve]] <br> Konservatorizmi <br> Konservatorizmi Social <br> Decentralizimi <br> Pro–Evropianizmi
| ngjyrat =
| slogan = Qendra e djathtë
| seats1_title = [[Maqedonia e Veriut|Kuvendi i Maqedonisë së Veriut]]
| seats1 = {{Composition bar|8|120|hex=#6D3D87}}
| seats2_title = Kryetarët e Komunave
| seats2 = {{Composition bar|4|81|hex=#6D3D87}}
| flamur =
| website = {{url|http://www.aleanca.eu}}
}}
'''Aleanca për Shqiptarët (ASH)''' është një parti politike e qendrës së djathtë e themeluar në vitin [[2015]] nga LR-PDSH, Uniteti dhe RDK në [[Maqedonia e Veriut|Republikën e Maqedonisë së Veriut]] e udhëhequr nga [[Arben Taravari|Arben Taravari.]]
Partia ka si synim kryesor arritjen e barazisë së plotë kombëtare ndërmjet shqiptarëve dhe maqedonasve në të gjitha fushat, që nga investimet, deri te përfaqësimi institucional, aksesi i drejtë në institucionet shtetërore, punësimi, infrastruktura dhe ngritja e nivelit të vetëdijes kombëtare.
E vetëdijshme për sfidat e shumta me të cilat përballet shoqëria e Maqedonisë së Veriut në një tranzicion të zgjatur socio-ekonomik, Aleanca për Shqiptarët përpiqet dhe beson në një model qeverisjeje multietnike, evropiane, demokratike dhe sociale që mundet dhe duhet të garantojë një model më të mirë të jetës për të gjithë qytetarët, si parakusht për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe stabilitet politik.
Parimet themelore të platformës së saj politike janë barazia e plotë ndërmjet komuniteteve, shteti i së drejtës, një shtet i mirëqenies sociale, rekrutimi i bazuar në merita dhe transparent në administratën shtetërore dhe parandalimi i emigrimit të profesionistëve të rinj të arsimuar dhe shqiptarëve në përgjithësi nga shteti.
==Historia==
Pas mosmarrëveshjes me kryesinë e Partisë Demokratike Shqiptare për nevojat për reforma brenda partisë, [[Ziadin Sela]] me një mbështetje të gjerë brenda partisë, inicioi nga qyteti i tij [[Struga]] Lëvizjen për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare në mars 2015.
===Themelimi dhe ideologjia===
Më vonë në vitin 2015 Lëvizja për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare u regjistrua si parti politike me të njëjtin emër, e drejtuar nga Ziadin Sela.
Lëvizja e sapokrijuar për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare kishte si synim kryesor arritjen e barazisë së plotë kombëtare midis shqiptarëve dhe maqedonasve në të gjitha fushat, që nga investimet, deri te përfaqësimi institucional, aksesi i drejtë në institucionet shtetërore, punësimi, infrastruktura dhe rritja e nivelit të ndërgjegjësimit kombëtar.
Gjatë vitit 2016, Lëvizja për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare miratoi si emërtim zyrtar Aleancën për Shqiptarët.
Ky ndryshim do të konfirmohej në mars të vitit 2018, kur Aleanca për Shqiptarët mbajti kongresin inaugurues, kryetar i partisë u zgjodh Ziadin Sela.
Aleanca për Shqiptarët miratoi gjithashtu Statutin e përditësuar dhe Platformën Politike të Aleancës për Shqiptarët 2018–2022 në kongresin e saj të parë.
===Rezultatet zgjedhore===
'''Zgjedhjet parlamentare 2016'''
Në prag të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 11 dhjetorit 2016, Lëvizja për Reforma në Partinë Demokratike Shqiptare bashkoi forcat me dy parti më të vogla, Unitetin dhe Rilindjen Kombëtare Demokratike, nën një koalicion parazgjedhor të quajtur Aleanca për Shqiptarët. Aleanca për Shqiptarët doli si forca e tretë më e madhe në mesin e partive politike shqiptare me 16.6% të votave të shqiptarëve dhe tre deputetë në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë së Veriut.
'''Zgjedhjet lokale 2017'''
Aleanca për Shqiptarët kandidoi për herë të parë në nivel komunal në Maqedoni në zgjedhjet lokale të nëntorit 2017. Fushata u shënua me tensione të theksuara me partnerët e qeverisë, LSDM-në dhe BDI-në, të cilat kishin hyrë në koalicione kundër Aleancës për Shqiptarët në të gjitha komunat e banuara me shqiptarë.
Përkundër një fushate jashtëzakonisht agresive nga LSDM-ja dhe BDI-ja dhe një zgjedhje të shënuar me parregullsi, Aleanca për Shqiptarët fitoi garën për kryetarë të komunave të Gostivarit, Bogovinës dhe Vrapçishtit, ndërsa fitoi gjithashtu 64 vende për këshilltarë komunalë në të gjithë vendin.
'''Zgjedhjet presidenciale 2019'''
Aleanca për Shqiptarët, sëbashku me Lëvizjen Besa, mbështeti kandidaturën e [[Blerim Reka|Blerim Rekës]], kandidat i pavarur shqiptar. Tre kandidatë ishin në fletëvotimin në rrethin e parë: [[Stevo Pendarovski]] nga Bashkimi Social Demokrat i Maqedonisë në pushtet, [[Gordana Siljanovska–Davkova]] nga partia opozitare VMRO-DPMNE.
[[Blerim Reka]] doli i treti në raundin e parë, me 79.888 vota, ose 11.08% të votave të përgjithshme.
Në raundin e dytë, të fituar nga [[Stevo Pendarovski]], Aleanca për Shqiptarët nuk ka mbështetur zyrtarisht asnjë kandidat.
'''Zgjedhjet parlamentare 2020'''
Aleanca për Shqiptarët kandidoi për zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 15 korrikut 2020 në një koalicion parazgjedhor me Alternativën nën moton “Tash është Koha!” dhe një program të përbashkët “Një shtet për të gjithë”. Pavarësisht mashtrimeve në shkallë të gjerë elektorale nga partitë në pushtet, koalicioni fitoi 12 mandate, nga të cilat 8 shkuan për Aleancën për Shqiptarët dhe 4 për Alternativën. Në legjislaturën aktuale, Aleanca për Shqiptarët dhe Alternativa funksionojnë si një grup i vetëm parlamentar që përfaqëson opozitën shqiptare.
==Qeverisja==
===Qeveria qendrore===
Pas zgjedhjeve të përgjithshme të 11 dhjetorit 2016, Aleanca për Shqiptarët, në koordinim të ngushtë me aktorët ndërkombëtarë në Maqedoni, luajti një rol të madh në arritjen e 61 deputetëve të nevojshëm për të formuar një shumicë të re dhe për t'i dhënë fund krizës dyvjeçare politike. Pasoi skandalin e përgjimeve që përfshinte figurat kyçe të regjimit dhjetëvjeçar të VMRO-DPMNE – Bashkimi Demokratik për Integrim.
Aleanca për Shqiptarët mori pjesë në qeverinë e re me Ministrinë e Shëndetësisë si dhe me Zëvendës Ministrat e Punëve të Jashtme, Transportit dhe Lidhjeve dhe Punës dhe Politikës Sociale. Në muajt e parë të qeverisjes së re, Aleanca për Shqiptarët udhëhoqi me shembull në zbatimin e një strategjie solide reformash, duke vendosur llogaridhënien, transparencën dhe gjithëpërfshirjen në qendër të veprimit të qeverisë.
[[Arben Taravari]], ministër i Shëndetësisë për Aleancën për Shqiptarët, u konfirmua nga një sondazh i shtatorit 2017 të Institutit Republikan Ndërkombëtar si ministri i kabinetit që gëzon mbështetjen më të madhe politike me 25%, madje përpara Kryeministrit.
Megjithatë, Aleanca për Shqiptarët u largua nga qeveria më pak se gjashtë muaj pas krijimit të saj, pasi po bëhej e qartë se LSDM dhe BDI po instalonin një formë të re të kapjes së shtetit, duke përfshirë rehabilitimin e politikanëve të korruptuar të përfshirë në skandalin e përgjimeve të vitit 2015 dhe skandalet e përditshme korruptive.
===Pushteti vendor===
Aleanca për Shqiptarët qeveris komunat Gostivar, Bogovinë dhe Vrapçisht që nga tetori i vitit 2017, në mënyrë transparente dhe të përgjegjshme.
Komuna e Gostivarit, e udhëhequr nga [[Arben Taravari]], ka qenë udhëheqëse në mesin e komunave me shumicë shqiptare në indekset e ndryshme të transparencës të publikuara nga OJQ-të dhe agjencitë ndërkombëtare të zhvillimit.
== Referimet ==
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
0r526m6kdl5xmsznodlhs2ywmpi0pk5
Njerëzit më të vjetër në Ballkan
0
311710
2939336
2902076
2026-04-07T17:15:41Z
Дејан2021
132989
/* Lista e njerëzve më të vjetër në Ballkan (110+) */
2939336
wikitext
text/x-wiki
Kjo është lista e superqindvjeçarëve nga vendet e [[Ballkani|Ballkanit]]. Vendet e këtij rajoni janë si më poshtë: [[Shqipëria]], [[Bosnja dhe Hercegovina]], [[Bullgaria]], [[Kroacia]], [[Greqia]], [[Kosova]], [[Mali i Zi]], [[Maqedonia e Veriut]], [[Rumania]] dhe [[Serbia]].<ref>[https://gerontology.fandom.com/wiki/List_of_Balkan_supercentenarians List of Balkan supercentenarians] Gerontology Wiki {{lang-en}}</ref>
==Lista e njerëzve më të vjetër në Ballkan (110+)==
{{legend2|#F9F9F9|Vdiq|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|Të jetuarit|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=wikitable style=font-size:90%
!class=unsortable width=5%|R.
!Emri
!Gjinia
!Datëlindja
!Datëvdekja
!Mosha
!Vendi
|-bgcolor=99FF99
!1
|[[:ro:Ilie_Ciocan|Ilie Ciocan]]
|{{center|M}}
|{{Dts|1913|6|10}}
|'''Ajo është gjallë'''
|{{Age in years and days|10|6|1913}}
|{{ROU}}
|-
!2
|[[:sr:Jelisaveta_Veljković|Jelisaveta Veljković]]
|{{center|F}}
|{{Dts|1904|7|18}}
|{{Dts|2016|10|20}}
|112 vjeç, 94 ditë
|{{SRB}}
|-
!3
|Ioanna Proiou-Dimitriadou
|{{center|F}}
|{{Dts|1911|7|15}}
|{{Dts|2023|4|5}}
|111 vjeç, 264 ditë
|{{GRE}}
|-
!4
|[[:ro:Dumitru_Comănescu|Dumitru Comănescu]]
|{{center|M}}
|{{Dts|1908|11|21}}
|{{Dts|2020|6|27}}
|111 vjeç, 219 ditë
|{{ROU}}
|-
!5
|Eugenia Vranti
|{{center|F}}
|{{Dts|1906|2|26}}
|{{Dts|2017|8|22}}
|111 vjeç, 177 ditë
|{{GRE}}
|-
!6
|Anastasia Athanassoulas
|{{center|F}}
|{{Dts|1898|6|20}}
|{{Dts|2009|8|15}}
|111 vjeç, 56 ditë
|{{GRE}}
|-
!7
|[[Zenepe Pirani|Zenepe Piranić]]
|{{center|F}}
|{{Dts|1910|5|10}}
|{{Dts|2021|7|5}}
|111 vjeç, 56 ditë
|{{ALB}}
|-
!8
|[[:sr:Milka_Bauković|Milka Bauković]]
|{{center|F}}
|{{Dts|1915|2|5}}
|{{Dts|2026|1|23}}
|110 vjeç, 352 ditë
|{{SRB}}
|-bgcolor=99FF99
!9
|Paladia Noja
|{{center|F}}
|{{Dts|1915|7|20}}
|'''Ajo është gjallë'''
|{{Age in years and days|20|7|1915}}
|{{ROU}}
|-
!10
|Karamfila Stoyanova
|{{center|F}}
|{{Dts|1903|9|17}}
|{{Dts|2014|5|26}}
|110 vjeç, 251 ditë
|{{BUL}}
|-
!11
|Fikrije Loki
|{{center|F}}
|{{Dts|1914|1|10}}
|{{Dts|2024|9|13}}
|110 vite, 247 ditë
|{{MKD}}
|-bgcolor=99FF99
!12
|Paressa Orfanidou
|{{center|F}}
|{{Dts|1915|9|18}}
|'''Ajo është gjallë'''
|{{Age in years and days|18|9|1915}}
|{{GRE}}
|-
!13
|Maria Papakyriakou
|{{center|F}}
|{{Dts|1901|7|18}}
|{{Dts|2012|1|20}}
|110 vjeç, 186 ditë
|{{GRE}}
|-bgcolor=99FF99
!14
|Iosif Rus
|{{center|M}}
|{{Dts|1915|10|28}}
|'''Ajo është gjallë'''
|{{Age in years and days|28|10|1915}}
|{{ROU}}
|-
!15
|Nina Valjalo
|{{center|F
|{{Dts|1908|7|6}}
|{{Dts|2018|10|29}}
|110 vjeç, 115 ditë
|{{CRO}}
|-
!16
|[[:sr:Ajka_Lokmić|Ajka Lokmić]]
|{{center|F}}
|{{Dts|1914|5|4}}
|{{Dts|2024|8|17}}
|110 vite, 105 ditë
|{{BIH}}
|-
!17
|[[:sr:Tamara_Krutikov|Tamara Krutikov]]
|{{center|F}}
|{{Dts|1912|3|27}}
|{{Dts|2022|7|6}}
|110 vjeç, 101 ditë
|{{SRB}}
|-
!18
|Lili Theotoka-Alivizatou
|{{center|F}}
|{{Dts|1911|10|20}}
|{{Dts|2022|1|13}}
|110 vjeç, 85 ditë
|{{GRE}}
|-
!19
|[[:bg:Нурие_Дерменджиева|Nurie Dermendzieva]]
|{{center|F}}
|{{Dts|1912|10|25}}
|{{Dts|2023|1|12}}
|110 vjeç, 79 ditë
|{{BUL}}
|-
!20
|Fana Naci
|{{center|F}}
|{{Dts|1914|5|9}}
|{{Dts|2024|7|1}}
|110 vite, 53 ditë
|{{ALB}}
|-
!21
|[[:sr:Jovan_P._Jovanović|Jovan Jovanović]]
|{{center|M}}
|{{Dts|1906|9|16}}
|{{Dts|2016|1|10}}
|110 vjeç, 15 ditë
|{{BIH}}
|-bgcolor=99FF99
!22
|Ioana Lungu
|{{center|F}}
|{{Dts|1916|4|7}}
|'''Ajo është gjallë'''
|{{Age in years and days|7|4|1916}}
|{{ROU}}
|}
==Shih edhe==
* [[Njëqindvjeçarët]]
* [[Superqindvjeçarët]]
* [[Njëqindvjeçarët shqiptarë]]
* [[Lista e personave më të vjetër të verifikuar]]
==Referime==
{{reflist}}
plnj1bkytt2ntd2rcx2v0pb6t880hoq
Lista Shqiptare
0
315590
2939442
2656392
2026-04-08T03:53:28Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939442
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike
| name = Lista Shqiptare
| native_name =
| abbreviation= LSH
| logo = Logo e Listës Shqiptare.svg
|udhëheqësi =
|leader = [[Nik Gjeloshaj]] ([[Alternativa Shqiptare|ASH]]) <br/> [[Nazif Cungu]] ([[Forca e Re Demokratike|FORCA]])
|chairperson =
|spokesperson =
| leader1_title=
|president =
| leader1_name =
| founded = 20 korrik 2020
|tretja =
|shteti =
| paraprirë =
| headquarters = [[Ulqini|Ulqin]] dhe [[Tuzi|Tuz]]
|gazeta =
|youth_wing =
|anëtarësia_viti =
|anëtarësia =
|ideologjia =
| country ={{MNE}}
|internacional =
|evropiane =
|seats1_title = [[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]
|seats1={{Composition bar|1|81|hex=#E62927}}
|seats2_title = [[Njësitë administrative të Malit të Zi|Kuvendet komunale]]
|seats2={{Composition bar|23|816|hex=#E62927}}
| colorcode = #E62927
| website =
|fusnota =
|slogan =
}}
'''Lista Shqiptare''' ([[Malazishtja|malazisht]]: ''Albanska lista''; shk. '''LSH''') është një koalicion politik [[Shqiptarët në Mal të Zi|shqiptar]] në [[Mali i Zi|Mal të Zi]], i themeluar më 20 korrik 2020. Përbëhet nga [[Alternativa Shqiptare]], [[Forca e Re Demokratike]], [[Lidhja Demokratike Shqiptare]], [[Unioni i Tuzit]] dhe [[Iniciativa qytetare Perspektiva]].<ref>{{Cite web|date=8 gusht 2020|title=RJEŠENJE|url=https://dik.co.me/wp-content/uploads/2020/08/Rjesenje-Albanska-lista.pdf|url-status=dead|access-date=9 maj 2022|website=DRŽAVNA IZBORNA KOMISIJA|language=cnr|archive-date=17 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210617091340/https://dik.co.me/wp-content/uploads/2020/08/Rjesenje-Albanska-lista.pdf}}</ref>
Koalicioni aktualisht përfaqësohet me një mandat në parlamentin e Malit të Zi: nga deputeti Genci Nimanbegu, anëtar i [[Forca e Re Demokratike|FORCA]]-ës.
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
shg6f6sqy4fsn0hoy1atpcgh6lduc4f
Alternativa Shqiptare
0
315662
2939436
2526955
2026-04-08T03:53:26Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939436
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike| name=Alternativa Shqiptare|youth_wing=|fusnota=| website=| colorcode=#000b45|seats2={{Composition bar|12|786|hex=#000b45}}|seats2_title=[[Njësitë administrative të Malit të Zi|Kuvendet komunale]]|seats1={{Composition bar|0|81|hex=#000b45}}|seats1_title=[[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]|evropiane=|internacional=| country={{MNE}}|ideologjia=|anëtarësia=|anëtarësia_viti=|gazeta=| native_name=Albanska alternativa| headquarters=[[Tuzi|Tuz]]|paraprirë=|shteti=|tretja=| founded=19 qershor 2008| leader1_name=[[Nik Gjeloshaj]]|president=| leader1_title=Kryetar|spokesperson=|chairperson=|leader=|udhëheqësi=| logo=[[File:Alternativa Shqiptare.png|150px]]|abbreviation=ASH|slogan=}}
'''Alternativa Shqiptare''' ([[Gjuha malazeze|mal.]] ''Albanska alternativa'') është parti politike [[Shqiptarët në Mal të Zi|shqiptare]] me qendër në [[Tuzi|Tuz]], [[Mali i Zi]].
Partia është formuar më 19 qershor 2008 si në parti minoritare. Kryetari i parë dhe aktual i kësaj partie është [[Nik Gjeloshaj]].<ref>{{Cite web|date=26 mars 2020|title=Godišnji konsolidovani finansijski izvještaj za 2019. - Albanska alternativa|url=https://antikorupcija.me/media/documents/Godi%C5%A1nji_konsolidovani_finansijski_izvje%C5%A1taj_za_2019._-_Albanska_alternativa_redacted.pdf|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=antikorupcija.me|language=cnr}}</ref>
== Shkrirjet ==
Në Alternativën Shqiptare janë shkrirë:
* Iniciativa Qytetare - Tuz (IQ), themeluar më 18 shkurt 2007 si grup qytetarësh, iu bashkua Alternativës Shqiptare.<ref>{{Cite web|date=22 tetor 2018|title=IZVJEŠTAJ O REVIZIJI GODIŠNJEG FINANSIJSKOG IZVJEŠTAJA GRUPE GRAĐANA GRAĐANSKA INICIJATIVA ZA 2017. GODINU|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20%20Grupe%20gra%C4%91ana%20Gra%C4%91anska%20inicijativa%20%20za%202017.%20godinu.pdf|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=DRŽAVNA REVIZORSKA INSTITUCIJA|language=cnr|archive-date=19 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119171110/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20%20Grupe%20gra%C4%91ana%20Gra%C4%91anska%20inicijativa%20%20za%202017.%20godinu.pdf}}</ref> Kryetar i partisë ishte [[Vasel Sinishtaj]]
* Iniciativa Qytetare - Plavë (IQP), iu bashkua Alternativës Shqiptare më 10 maj 2016.<ref>{{Cite web|date=12 maj 2016|title=Pristupili Albanskoj alternativi|url=https://old.dan.co.me/?nivo=3&datum=2016-05-13&rubrika=Politika&clanak=545945&najdatum=2016-05-12|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=DAN|language=cnr}}</ref> Kryetar i partisë ishte Iber Hoti.
* Aleanca Shqiptare (ASH), iu bashkua Alternativës Shqiptare më 4 tetor 2017.<ref>{{Cite web|date=5 tetor 2017|title=Alternativës Shqiptare i bashkohet edhe një subjekt politik|url=http://www.malesia.org/2017/10/05/alternatives-shqiptare-i-bashkohet-edhe-nje-subjekt-politik/|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=malesia.org|language=sq}}</ref> Kryetar i partisë ishte Myftar Balidemaj.
== Rezultati zgjedhor ==
=== Zgjedhjet parlamentare===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ [[Kuvendi i Malit të Zi]]
! Viti
! Vota
! %
! Mandate
! Ndryshimi
! Koalicioni
! Qeveria
|-
! 2006
| 2,656
| 0.78%
| {{Composition bar|1|81|hex=#000b45}}
| {{Rritje}} 1
| ''—''
| {{no|opozitë}}
|-
! 2009
| 2,898
| 0.9%
| {{Composition bar|0|81|hex=#000b45|ref= <sup>i</sup>}}
| {{decrease}} 1
| Lista Shqiptare<br >ASH–[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi|LDnëMZ]]
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2012)|2012]]
| 3,824
| 1.05%
| {{Composition bar|1|81|hex=#000b45|ref= <sup>ii</sup>}}
| {{Rritje}} 1
| [[Koalicioni Shqiptar#Koalicioni PD – LDnëMZ – ASH (2012)|Koalicioni shqiptar]]<br >([[Partia Demokratike (Mali i Zi)|PD]] – [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi|LDnëMZ]] – ASH)
| {{no|opozitë}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2016)|2016]]
| 3,394
| 0.89%
| {{Composition bar|0|81|hex=#000b45|ref= <sup>iii</sup>}}
| {{decrease}} 1
| [[Shqiptarët të vendosur]]<br >([[Forca e Re Demokratike|Forca]] – [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|UDSH]] – ASH)
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|-
! rowspan="2" | [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2020)|2020]]
| rowspan="2" | 6,488
| rowspan="2" | 1.58%
| rowspan="2" | {{Composition bar|0|81|hex=#000b45|ref= <sup>iv</sup>}}
| rowspan="2" | {{Njejt}}
| rowspan="2" | [[Lista Shqiptare]]<br >([[Forca e Re Demokratike|Forca]] – ASH – [[Lidhja Demokratike Shqiptare|LDSH]] – [[Unioni i Tuzit|UT]] – LQP)
| {{no2|jashtë parlamentare}} <small>(2020-2022)</small>
|-
| {{yes|qeveri}} <small>(2022–)</small>
|-
! colspan="7" |
|-
| colspan="7" |{{hidden|'''Shënimet:'''|
<sup>i</sup> Koalicion fitoi një mandat, që i takoi LDnëMZ-së.<br >
<sup>ii</sup> Koalicion fitoi një mandat, që i takoi PD-së deri më 28 shkurt 2014, pastaj ASH-së.<br >
<sup>iii</sup> Koalicion fitoi një mandat, që i takoi Forcës.<br >
<sup>iv</sup> Koalicion fitoi një mandat, që i takoi Forcës.
}}
|}
=== Zgjedhjet lokale ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ [[Komuna e Tuzit|Kuvendi i Komunës së Tuzit]]
! Viti
! Vota
! %
! Mandate
! Ndryshimi
!Koalicioni
! Qeveria
|-
! [[Zgjedhjet lokale në Tuz#Zgjedhjet e vitit 2010|2010]]
| 2,543
| 23.0%
| {{Composition bar|7|21|hex=#000b45}}
| ''—''
|Koalicioni për Malësinë
(IQ–ASH–[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi|LDnëMZ]])
| {{no|opozitë}}
|-
! [[Zgjedhjet lokale në Tuz#Zgjedhjet e vitit 2014|2014]]
| 1153
| 18.95%
| {{Composition bar|4|22|hex=#000b45}}
| {{decrease}} 3
|Koalicioni Shqiptar
(ASH–IQ)
| {{no|opozitë}}
|-
! [[Zgjedhjet lokale në Tuz#Zgjedhjet e vitit 2017|2017]]
| 1358
| 19,4%
| {{Composition bar|7|32|hex=#000b45}}
| {{Rritje}} 3
|''—''
| {{no|opozitë}}
|-
![[Zgjedhjet lokale në Tuz#Zgjedhjet e vitit 2019|2019]]
|3,682
|47.11%
|{{Composition bar|16|32|hex=#000b45}}
|{{Rritje}} 9
|[[Forumi shqiptar]]
(ASH–[[Lidhja Demokratike Shqiptare|LDSH]]–[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|UDSH]])
| {{yes|qeveri}}
|}
== Shiko dhe ==
* [[Partitë shqiptare në Malin e Zi]]
* [[Zgjedhjet lokale në Tuz]]
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
gjs1mf4t9sf3bcdm34uy5bazphadiyw
Partitë shqiptare në Mal të Zi
0
315665
2939435
2919473
2026-04-08T03:53:26Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939435
wikitext
text/x-wiki
'''Partitë shqiptare në Malin e Zi''' janë [[Partia politike|parti politike]] që përfaqësojnë [[Shqiptarët në Mal të Zi|pakicën shqiptare]] në [[Mali i Zi|Malin e Zi]].
== Historia ==
{{Shiko dhe|Shqiptarët në Mal të Zi}}
Menjëherë pas zyrtarizimit të sistemit shumëpartiak në Mal të Zi në mesin e viteve 1990, më 9 shtator të atij viti u themelua partia e parë shqiptare: [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]].<ref>{{Cite web|last=Osmani|first=Qani|date=11 maj 2022|title=Qani Osmani: PARTIA E PARË POLITIKE E POPULLATËS SHQIPTARE NË MAL TË ZI|url=https://mne.ul-info.com/qani-osmani-partia-e-pare-politike-e-popullates-shqiptare-ne-mal-te-zi/|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=UL-Info.me|language=sq}}</ref>
== Partitë aktive shqiptare në Malin e Zi ==
Në tabelën e mëposhtme janë të paraqitura partitë shqiptare të renditura sipas datës së themelimit. Numri i deputetëve në [[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendin e Malit të Zi]], si dhe në kuvendet komunale të [[Ulqini|Ulqinit]], [[Tuzi|Tuzit]], [[Gucia|Gucisë]] dhe [[Plava|Plavës]], është i paraqitur.
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" rowspan="3" |Emri
! rowspan="3" |{{abbr|Shk.|Shkurtesa}}
! rowspan="3" |Themeluar më
! rowspan="3" |Selia
! rowspan="3" |Kryetari
! rowspan="11" |
! colspan="6" |Deputete
|-
! colspan="2" |[[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]
<small>(2020)</small>
! rowspan="2" |KK Ulqin
<small>([[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet e vitit 2022|2022]])</small>
! rowspan="2" |KK Tuz
<small>([[Zgjedhjet lokale në Tuz#Zgjedhjet e vitit 2023|2023]])</small>
! rowspan="2" |KK Guci
<small>([[Zgjedhjet lokale në Guci#Zgjedhjet e vitit 2020|2020]])</small>
! rowspan="2" |KK Plavë
<small>(2018)</small>
|-
!{{abbr|Koal.|Koalicioni}}
!Nr.
|-
! style="background:#6495ED;" |
|[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]<br><small>Demokratski savez u Crnoj Gori</small>
|LDnëMZ
|9 shtator 1990<ref name=":0">{{Cite web|date=16 nëntor 2012|title=IZVJEŠTAJ O REVIZIJI GODIŠNJIH FINANSIJSKIH IZVJEŠTAJA POLITIČKIH PARTIJA ZA 2011. GODINU|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvjestaj%20o%20reviziji%20godisnjih%20finansijskih%20izvjestaja%20politickih%20partija%20za%202011godinu.pdf|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=Državna revizorska institucija|language=cnr|archive-date=11 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220511145646/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvjestaj%20o%20reviziji%20godisnjih%20finansijskih%20izvjestaja%20politickih%20partija%20za%202011godinu.pdf}}</ref>
|[[Ulqini|Ulqin]]
|Saubih Mehmeti
|[[Aleanca Shqiptare|ASH]]
|0
|2
|
|
|
|-
! style="width:5px; background:#e85231;" |
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]<br><small>Demokratska unija Albanaca</small>
|UDSH
|21 nëntor 1993<ref name=":0" />
|[[Ulqini|Ulqin]]
|[[Mehmet Zenka]]
|Bashkë
|1
|4
|3
|2
|
|-
! style="background:#05437a;" |
|[[Forca e Re Demokratike]]<br><small>Nova demokratska snaga</small>
|FORCA
|22 tetor 2005<ref name=":0" />
|[[Ulqini|Ulqin]]
|[[Genci Nimanbegu]] <ref>{{Cite web|date=30 tetor 2021|title=Genci Nimanbegu zgjidhet kryetar i ri i FORCËS|url=https://www.malesia.me/30/10/2021/genci-nimanbegu-zgjidhet-kryetar-i-ri-i-forces/|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=malesia.me|language=sq|archive-date=27 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230127151444/https://www.malesia.me/30/10/2021/genci-nimanbegu-zgjidhet-kryetar-i-ri-i-forces/}}</ref>
|[[Aleanca Shqiptare|ASH]]
|1
|5
|
|
|
|-
! style="background:#000b45;" |
|[[Alternativa Shqiptare]]<br><small>Albanska alternativa</small>
|ASH
|19 qershor 2008<ref name=":0" />
|[[Tuzi|Tuz]]
|[[Nik Gjeloshaj]]
|[[Forumi shqiptar|FSH]]
|1
|1
|10
|1
|1
|-
! style="background-color:#09aae9;" |
|[[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]]<br><small>Demokratska partija</small>
|PD
|24 dhjetor 2011<ref>{{Cite web|date=14 tetor 2021|title=Konačni izvještaj o reviziji Godišnjeg konsolidovanog finansijskog izvještaja Demokratske partije za 2020.godinu|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20konsolidovanog%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20Demokratske%20partije%20za%202020.%20godinu.pdf|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=DRŽAVNA REVIZORSKA INSTITUCIJA|language=cnr|archive-date=16 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416070124/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20konsolidovanog%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20Demokratske%20partije%20za%202020.%20godinu.pdf}}</ref>
|[[Ulqini|Ulqin]]
|[[Fatmir Gjeka]]
|[[Aleanca Shqiptare|ASH]]
|0
|5
|
|
|
|-
! style="background:#c42027;" |
|[[Lidhja Demokratike Shqiptare]]<br><small>Demokratski savez Albanaca</small>
|LDSH
|20 shtator 2017<ref>{{Cite web|date=18 nëntor 2019|title=IZVJEŠTAJ O REVIZIJI GODIŠNJEG KONSOLIDOVANOG FINANSIJSKOG IZVJEŠTAJA DEMOKRATSKOG SAVEZA ALBANACA ZA 2018. GODINU|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20konsolidovanog%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20Demokratskog%20saveza%20Albanaca%20za%202018.%20godinu.pdf|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=DRŽAVNA REVIZORSKA INSTITUCIJA|language=cnr|archive-date=11 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220511145643/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20konsolidovanog%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20Demokratskog%20saveza%20Albanaca%20za%202018.%20godinu.pdf}}</ref>
|[[Tuzi|Tuz]]
|[[Nikollë Camaj]]
|[[Forumi shqiptar|FSH]]
|1
|
|5
|4
|
|-
! style="background-color:#2e3193;" |
|[[Unioni Nacional Shqiptar]]<br><small>Nacionalna albanska unija</small>
|UNSH
|7 korrik 2020<ref>{{Cite web|date=8 korrik 2020|title=LËVIZJA MË E RE POLITIKE – UNIONI I TUZIT|url=https://tvboin.com/08/07/2020/levizja-me-e-re-politike-unioni-i-tuzit/|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=TV Boin|language=sq|archive-date=6 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706031356/https://tvboin.com/08/07/2020/levizja-me-e-re-politike-unioni-i-tuzit/}}</ref>
|[[Tuzi|Tuz]]
|[[Ferhat Dinosha]]
|[[Forumi shqiptar|FSH]]
|0
|
|3
|
|
|-
! colspan="6" |Gjithësej
! colspan="2" |{{Composition bar|4|81|hex=crimson}}
!{{Composition bar|17|33|hex=crimson}}
!{{Composition bar|21|32|hex=crimson}}
!{{Composition bar|7|30|hex=crimson}}
!{{Composition bar|1|31|hex=crimson}}
|}
== Partitë joaktive shqiptare në Malin e Zi ==
* Lëvizja Qytetare Perspektiva, regjistruar më 17 gusht 2009 si grup qytetarësh.<ref>{{Cite web|date=15 janar 2018|title=IZVJEŠTAJ O REVIZIJI GODIŠNJEG FINANSIJSKOG IZVJEŠTAJA NVO „PERSPEKTIVA – ANA E MALIT“ ZA 2016. godinu|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20NVO%20Perspektiva%20Ana%20E%20Malit%20za%202016.%20godinu.pdf|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=DRŽAVNA REVIZORSKA INSTITUCIJA|language=cnr|archive-date=11 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220511145641/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20NVO%20Perspektiva%20Ana%20E%20Malit%20za%202016.%20godinu.pdf}}</ref> Kryetar i partisë ishte Amir Hollaj.
* Partia e Prosperitet Demokratik (PPD), u shkriu në [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partinë Demokratike]] në vitin 2011.<ref name=":1">{{Cite web|date=12 dhjetor 2011|title=Bashkohen Partia Demokratike dhe Alternativa Shqiptare ?|url=http://www.malesia.org/2011/12/12/bashkohen-partia-demokratike-dhe-alternativa-shqiptare/|url-status=live|access-date=12 maj 2022|website=malesia.org|language=sq}}</ref> Kryetar i partisë ishte Ali Rexha.
* Aleanca Rinore e Shqiptarëve (ARSH), kryetar i partisë ishte Anton Lulgjuraj.<ref>{{Cite web|date=7 dhjetor 2015|title=Anton Lulgjuraj, një zë për shqiptarët e Malit të Zi|url=https://gazetamapo.al/anton-lulgjuraj-nje-ze-per-shqiptaret-e-malit-te-zi/|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=Gazeta Mapo|language=sq|archive-date=11 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220511215104/https://gazetamapo.al/anton-lulgjuraj-nje-ze-per-shqiptaret-e-malit-te-zi/}}</ref>
* Bashkimi Demokratik i Shqiptarëve në Mal të Zi (BDSH), u shkriu në [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partinë Demokratike]] në vitin 2011.<ref name=":1" /> Kryetar i partisë ishte Ali Doda.<ref>{{Cite web|date=25 shkurt 2008|title=Bashkimi Demokratik i Shqiptarëve në Mal të Zi përgëzon popullin e Kosovës me rastin e shpalljes së pavarësisë|url=http://www.visit-ulcinj.com/blog/2008/02/25/bashkimi-demokratik-i-shqiptareve-ne-mal-te-zi-pergezon-popullin-e-kosoves-me-rastin-e-shpalljes-se-pavaresise/|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=Lajme nga Ulqini|language=sq}}</ref>
* Lista për Tuz (LT), kryetar i partisë ishte Muhamed Gjokaj.<ref>{{Cite web|date=27 prill 2010|title=Lista për Tuzin del e vetme në zgjedhjet lokale|url=http://www.malesia.org/2010/04/27/lista-per-tuzin-del-e-vetme-ne-zgjedhjet-lokale/|url-status=live|access-date=11 maj 2020|website=malesia.org|language=sq}}</ref>
* Partia Qendrore Shqiptare për Integrime (PQSHI), themeluar më 28 janar 2015<ref>{{Cite web|date=9 shkurt 2015|title=Intervistë me dr.Isat Jakupi kryetarin e partisë së re në Ulqin|url=http://luginapress.com/interviste-me-dr-isat-jakupi-kryetarin-e-partise-se-re-ne-ulqin/|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=Lugina Press|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> dhe mbyllur në nëntor 2021.<ref>{{Cite web|date=11 prill 2022|title=Izvještaj o kontroli rada političkih subjekata|url=https://www.antikorupcija.me/media/documents/godisnji_i_clanarine.pdf|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=antikorupcija.me|language=cnr}}</ref> Kryetar i partisë ishte Isat Jakupi.
* Iniciativa Qytetare - Tuz (IQ), themeluar më 18 shkurt 2007 si grup qytetarësh, iu bashkua [[Alternativa Shqiptare|Alternativës Shqiptare]].<ref>{{Cite web|date=22 tetor 2018|title=IZVJEŠTAJ O REVIZIJI GODIŠNJEG FINANSIJSKOG IZVJEŠTAJA GRUPE GRAĐANA GRAĐANSKA INICIJATIVA ZA 2017. GODINU|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20%20Grupe%20gra%C4%91ana%20Gra%C4%91anska%20inicijativa%20%20za%202017.%20godinu.pdf|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=DRŽAVNA REVIZORSKA INSTITUCIJA|language=cnr|archive-date=19 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119171110/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20%20Grupe%20gra%C4%91ana%20Gra%C4%91anska%20inicijativa%20%20za%202017.%20godinu.pdf}}</ref> Kryetar i partisë ishte [[Vasel Sinishtaj]].
* Iniciativa Qytetare - Plavë (IQP), iu bashkua [[Alternativa Shqiptare|Alternativës Shqiptare]] më 10 maj 2016.<ref>{{Cite web|date=12 maj 2016|title=Pristupili Albanskoj alternativi|url=https://old.dan.co.me/?nivo=3&datum=2016-05-13&rubrika=Politika&clanak=545945&najdatum=2016-05-12|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=DAN|language=cnr}}</ref> Kryetar i partisë ishte Iber Hoti.
* Aleanca Shqiptare (ASH), iu bashkua [[Alternativa Shqiptare|Alternativës Shqiptare]] më 4 tetor 2017.<ref>{{Cite web|date=5 tetor 2017|title=Alternativës Shqiptare i bashkohet edhe një subjekt politik|url=http://www.malesia.org/2017/10/05/alternatives-shqiptare-i-bashkohet-edhe-nje-subjekt-politik/|url-status=live|access-date=11 maj 2022|website=malesia.org|language=sq}}</ref> Kryetar i partisë ishte Myftar Balidemaj.
== Rezultatet zgjedhore ==
Në tabelën e mëposhtme janë të paraqitura rezultatet e partive shqiptare në zgjedhjet për zgjedhjen e përfaqësuesve në [[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendin e Malit të Zi]].
{| class="wikitable"
|+
!Viti
!Subjektet politike shqiptare
!Vota
!%
!Vende
!Deputetët
|-
|'''1990'''
|Koalicioni Demokratik<sup>1</sup>
* [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
* <small>Partia e Veprimit Demokratik</small>
* <small>Partia e Barazisë Kombëtare</small>
|30,760
|10.09%
|12 (4)<sup>2</sup>
|
* Gjergj Gjokaj
* Mustafë Çapuni
* Xheladin Zeneli (deri më 24.2.1992) <br/> Skender Hoxha (nga 31.3.1992)
* Tahir Peraziqi
|-
! colspan="6" |
|-
|'''1992'''
|[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
|11,388
|3.86%
|0
|
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="2" |'''1996'''
|[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
|5,289
|1.76%
|2
|
* Mehmet Bardhi
* Muhamet Nika
|-
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
|3,849
|1.28%
|2
|
*[[Ferhat Dinosha]] (deri më 5.02.1998) <br /> Luigj Junçaj (nga 11.2.1998)
* Mehmet Gjoni
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="2" |'''1998'''
|[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
|5,425
|1,56%
|1
|Mehmet Bardhi
|-
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
|3,529
|1.01%
|1
|[[Ferhat Dinosha]]
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="3" |'''2001'''
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
|4,232
|1.16%
|1
|[[Ferhat Dinosha]]
|-
|[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
|3,570
|0.98%
|1
|Mehmet Bardhi
|-
|[[Partia e Prosperitetit Demokratik]]
|1,572
|0,43%
|0
|
|-
! colspan="6" |
|-
|'''2002'''
|Koalicioni Demokratik – Shqiptarët Bashkë
* [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
* [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
* [[Partia e Prosperitetit Demokratik]]
|8,498
|2.44%
|2
|
* [[Ferhat Dinosha]]
* Mehmet Bardhi
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="4" |'''2006'''
|Koalicioni
* [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
* [[Partia e Prosperitetit Demokratik]]
|4,373
|1.29%
|1
|Mehmet Bardhi
|-
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
|3,693
|1.09%
|1
|[[Ferhat Dinosha]]
|-
|[[Alternativa Shqiptare]]
|2,656
|0.78%
|1
|Vasel Sinishtaj
|-
|[[Forca e Re Demokratike]]
|2,197
|0,65%
|0
|
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="5" |'''2009'''
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
|4,747
|1,44%
|1
|Ferhat Dinosha (deri më 9.6.2009) <br /> [[Mehmet Zenka]] (nga 9.6.2009)
|-
|[[Forca e Re Demokratike]]
|2,939
|0,89%
|1
|[[Genci Nimanbegu]]
|-
|Lista Shqiptare
* [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
* [[Alternativa Shqiptare]]
|2,898
|0,88%
|1
|Mehmet Bardhi
|-
|Koalicioni Shqiptar – Perspektiva
* GQ Iniciativa Qytetare Tuz
* GQ Aleanca e Re
|2,619
|0,79%
|1
|Amir Hollaj (deri më 24.5.2011) <br /> Vasel Sinishtaj (nga 31.5.2011)
|-
|[[Partia e Prosperitetit Demokratik]]
|805
|0,24%
|0
|
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="4" |[[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2012)|'''2012''']]
|Koalicioni – Forca për Bashkim
* [[Forca e Re Demokratike]]
* GQ Iniciativa Qytetare Tuz
* GQ Lëvizja Qytetare Perspektiva
|5,244
|1.45%
|1
|[[Genci Nimanbegu]]
|-
|[[Koalicioni Shqiptar]]
* [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
* [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]]
* [[Alternativa Shqiptare]]
|3,824
|1.05%
|1
|[[Fatmir Gjeka]] (deri më 28.2.2014) <br /> [[Nik Gjeloshaj]] (nga 12.3.2014)
|-
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
|2,848
|0.79%
|0
|
|-
|Aleanca Rinore e Shqiptarëve
|531
|0.15%
|0
|
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="3" |[[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2016)|'''2016''']]
|Koalicioni – [[Shqiptarët të vendosur]]
* [[Forca e Re Demokratike]]
* [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
* [[Alternativa Shqiptare]]
|4,851
|1.27%
|1
|[[Genci Nimanbegu]]
|-
|[[Koalicioni Shqiptar]] – Me një qëllim
* [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]]
* GQ Iniciativa Qytetare Tuz
* [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
* GQ Lëvizja Qytetare Perspektiva
|3,394
|0.89%
|0
|
|-
|[[Lidhja Demokratike Shqiptare]]
|1,542
|0.40%
|0
|
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="2" |'''[[Zgjedhjet parlamentare në Malin e Zi, 2020|2020]]'''
|[[Lista Shqiptare]]
* [[Forca e Re Demokratike]]
* [[Alternativa Shqiptare]]
* [[Lidhja Demokratike Shqiptare]]
* Unioni i Tuzit
* GQ Lëvizja Qytetare Perspektiva
|6,488
|1.58%
|1
|[[Nik Gjeloshaj]] (deri më 23.10.2020)<ref>{{Cite web|title=Najvažnije vijesti svakog dana|url=https://www.pobjeda.me/|url-status=live|access-date=2022-07-09|website=Pobjeda|language=cnr}}</ref> <br /> [[Genci Nimanbegu]] (nga 02.12.2020)
|-
|[[Koalicioni Shqiptar]] – Bashkë nji za
* [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]]
* [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
* [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
|4,675
|1.14%
|1
|[[Fatmir Gjeka]] (deri më 04.05.2022) <br /> [[Mehmet Zenka]] (nga 04.05.2022)
|-
! colspan="6" |
|-
| rowspan="3" |'''[[Zgjedhjet parlamentare në Malin e Zi, 2023|2023]]'''
|[[Forumi shqiptar|Forumi Shqiptar]]
* [[Alternativa Shqiptare]]
* [[Lidhja Demokratike Shqiptare]]
* [[Unioni Nacional Shqiptar]]
|5,671
|1.88%
|2
|
*[[Nik Gjeloshaj]]
*[[Nikollë Camaj]]
|-
|[[Aleanca Shqiptare]]
* [[Forca e Re Demokratike]]
* [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]]
* [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
* Lëvizja për Tuz
|4,520
|1.50%
|1
|[[Genci Nimanbegu]] (deri më 30.10.2023) <br /> [[Fatmir Gjeka]] (nga 30.10.2023)
|-
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
(si pjesë e koalicionit me partitë qytetare [[Partia Demokratike e Socialistëve|PDS]], [[Socialdemokatët e Malit të Zi|SD]] dhe [[Partia Liberale e Malit të Zi|PL]])
|—
|—
|1
|[[Mehmet Zenka]]
|-
! colspan="6" |
|-
| colspan="6" |{{hidden|'''Referimet:'''|<sup>1</sup> Për rezultatet zgjedhore:<ref>{{Cite web|date=13 maj 2022|title=The Elections to the Assembly of Montenegro|url=http://www.kolumbus.fi/taglarsson/dokumentit/mtnval.htm#20.12.1992|url-status=dead|access-date=13 maj 2022|website=MTNVAL|language=en|archive-date=10 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410185854/http://www.kolumbus.fi/taglarsson/dokumentit/mtnval.htm#20.12.1992}}</ref>
<sup>2</sup> Për emrat e deputetëve:<ref>{{Cite web|date=13 maj 2022|title=Prethodni sazivi|url=https://www.skupstina.me/me/poslanice-i-poslanici/prethodni-sazivi|url-status=live|access-date=13 maj 2022|website=Skupština Crne Gore|language=cnr}}</ref>}}
|-
! colspan="6" |
|-
| colspan="6" |{{hidden|'''Shënimet:'''|<sup>1</sup> Koalicion mes pakicave shqiptare, boshnjake dhe myslimane.
<sup>2</sup> Deputetët që i takuan LDnëMZ-së.}}
|}
== Shiko dhe ==
* [[Zgjedhjet lokale në Ulqin]]
* [[Zgjedhjet lokale në Tuz]]
* [[Zgjedhjet lokale në Guci]]
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi|*]]
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
kyxkv3jq6rngpzkhii6lf6h9eo4i976
Partia Demokratike (Mali i Zi)
0
315667
2939443
2520785
2026-04-08T03:53:29Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939443
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike| name=Partia Demokratike|youth_wing=|fusnota=| website=| colorcode=#09aae9|seats2={{Composition bar|5|786|hex=#09aae9}}|seats2_title=[[Njësitë administrative të Malit të Zi|Kuvendet komunale]]|seats1={{Composition bar|0|81|hex=#09aae9}}|seats1_title=[[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]|evropiane=|internacional=| country={{MNE}}|ideologjia=|anëtarësia=|anëtarësia_viti=|gazeta=| native_name=Demokratska Partija| headquarters=[[Ulqini|Ulqin]]|paraprirë=|shteti=|tretja=| founded=24 dhjetor 2011| leader1_name=[[Fatmir Gjeka]]|president=| leader1_title=Kryetar|spokesperson=|chairperson=|leader=|udhëheqësi=| logo=[[File:Partia Demokratike (Mali i Zi).png|150px]]|shkurtesa=PD|slogan=}}
'''Partia Demokratike''' është parti politike [[Partitë shqiptare në Malin e Zi|shqiptare]] me qendër në [[Ulqini|Ulqin]], [[Mali i Zi]]. Partia është krijuar më 24 dhjetor 2011, nga bashkimi i anëtarëve të degës së Anës së Malit të [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|Unionit Demokratik të Shqiptarëve]] dhe një pjesë të anëtarlve të [[Partia e Prosperitetit Demokratik|Partisë së Prosperitetit Demokratik]], si dhe grupimit Aleanca e Re.<ref>{{Cite journal|last=Kallaba|first=Ismet|date=29 dhjetor 2011|title=Fatmir Gjeka kryetar|url=https://www.dropbox.com/s/9nqt8x65l2mia8r/koha-500.pdf?dl=0|journal=Koha Javore|language=sq|volume=500|pages=5}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 dhjetor 2011|title=Nova albanska stranka u Crnoj Gori|url=https://www.pcnen.com/portal/2011/12/24/nova-albanska-stranka-u-crnoj-gori/|url-status=live|access-date=12 maj 2022|website=PCNEN|language=cnr}}</ref> [[Fatmir Gjeka]] është kryetari i parë dhe kryetari aktual i kësaj partie.<ref>{{Cite web|date=14 tetor 2021|title=Konačni izvještaj o reviziji Godišnjeg konsolidovanog finansijskog izvještaja Demokratske partije za 2020.godinu|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20konsolidovanog%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20Demokratske%20partije%20za%202020.%20godinu.pdf|url-status=dead|access-date=11 maj 2022|website=DRŽAVNA REVIZORSKA INSTITUCIJA|language=cnr|archive-date=16 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416070124/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20konsolidovanog%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20Demokratske%20partije%20za%202020.%20godinu.pdf}}</ref>
== Rezultati zgjedhor ==
=== Zgjedhjet parlamentare ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ [[Kuvendi i Malit të Zi]]
! Viti
! Vota
! %
! Mandate
! Ndryshimi
! Koalicioni
! Qeveria
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2012)|2012]]
| 3,824
| 1.05%
| {{Composition bar|1|81|hex=#09aae9}}
| {{increase}} 1
| [[Koalicioni Shqiptar|KSH]]
| {{no|opozitë}}
|-
! [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2016)|2016]]
| 3,394
| 0.89%
| {{Composition bar|0|81|hex=#09aae9}}
| {{decrease}} 1
| [[Koalicioni Shqiptar|KSH]]
| {{no2|jashtë parlamentare}}
|-
! rowspan="2" | [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2020)|2020]]
| rowspan="2" | 6,488
| rowspan="2" | 1.58%
| {{Composition bar|1|81|hex=#09aae9}}
| {{increase}} 1
| [[Koalicioni Shqiptar|KSH]]
| {{no|opozitë}} <small>(2020-2022)</small>
|-
|{{Composition bar|0|81|hex=#09aae9}}
|{{decrease}} 1
|[[Koalicioni Shqiptar|KSH]]
|{{yes|qeveri}} <small>(2022–)</small>
|}
=== Zgjedhjet lokale ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ [[Kuvendi i Komunës së Ulqinit]]
! Viti
! Vota
! %
! Mandate
! Ndryshimi
!Koalicioni
! Qeveria
|-
! 2011
| colspan="2" | Shkëputur nga
[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|UDSH]]-ja dhe [[Partia e Prosperitetit Demokratik|PPD]]-ja
| {{Composition bar|5|33|hex=#09aae9}}
| ''—''
|''—''
| {{yes|qeveri}}
|-
! [[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet e vitit 2014|2014]]
| 2,345
| 19.34%
| {{Composition bar|4|33|hex=#09aae9}}
| {{decrease}} 1
|Bashkë për të ardhmen e Ulqinit<br > <small>(PD, LQP, [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi|LDMZ]])</small>
| {{yes|qeveri}}
|-
![[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet e vitit 2018|2018]]
|2,365
|19.08%
|{{Composition bar|5|33|hex=#09aae9}}
|{{increase}} 1
|Zgjohu Ulqin<br > <small>(PD, [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi|LDMZ]], LQP)</small>
| {{yes|qeveri}}
|-
![[Zgjedhjet lokale në Ulqin#Zgjedhjet e vitit 2022|2022]]
|4962
|42.74%
|{{Composition bar|5|33|hex=#09aae9}}
|''—''
|Fillim i Ri<br > <small>([[Lëvizja qytetare URA|URA]], PD, PSD, SD, [[Alternativa Shqiptare|ASH]])</small>
| {{yes|qeveri}}
|}
== Shiko dhe ==
* [[Partitë shqiptare në Malin e Zi]]
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
3xkvguo7xiyck3ugrjbcez3dzav9upq
Lidhja Demokratike Shqiptare
0
315686
2939441
2736393
2026-04-08T03:53:28Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939441
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike
| name = Lidhja Demokratike Shqiptare
| youth_wing =
| fusnota =
| website =
| colorcode = #D9271D
| seats2 = {{Composition bar|9|786|hex=#D9271D}}
| seats2_title = [[Njësitë administrative të Malit të Zi|Kuvendet komunale]]
| seats1 = {{Composition bar|1|81|hex=#D9271D}}
| seats1_title = [[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]
| evropiane =
| internacional =
| country = {{MNE}}
| ideologjia =
| anëtarësia =
| anëtarësia_viti =
| gazeta =
| native_name = Demokratski savez Albanaca
| headquarters = [[Tuzi|Tuz]]
| predecessor = [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]
| shteti =
| tretja =
| founded = 20 shtator 2017
| leader1_name = [[Ivan Ivanaj]]
| president =
| leader1_title = Kryetar
| spokesperson =
| chairperson =
| leader =
| udhëheqësi =
| logo = [[File:Lidhja Demokratike Shqiptare.png|150px]]
| abbreviation = LDSH
| slogan =
}}
'''Lidhja Demokratik Shqiptare''' ([[Shk.|shk]]. LDSH, [[Gjuha malazeze|malaz]]. ''Demokratski savez Albanaca'') është parti politike nacionale shqiptare e regjistruar më 20 shtator 2017 në [[Tuzi|Tuz]], [[Mali i Zi]].<ref>{{Cite web|date=18 nëntor 2019|title=IZVJEŠTAJ O REVIZIJI GODIŠNJEG KONSOLIDOVANOG FINANSIJSKOG IZVJEŠTAJA DEMOKRATSKOG SAVEZA ALBANACA ZA 2018. GODINU|url=http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20konsolidovanog%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20Demokratskog%20saveza%20Albanaca%20za%202018.%20godinu.pdf|url-status=dead|access-date=12 maj 2022|website=DRŽAVNA REVIZORSKA INSTITUCIJA|language=cnr|archive-date=11 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220511145643/http://www.dri.co.me/1/doc/Izvje%C5%A1taj%20o%20reviziji%20Godi%C5%A1njeg%20konsolidovanog%20finansijskog%20izvje%C5%A1taja%20Demokratskog%20saveza%20Albanaca%20za%202018.%20godinu.pdf}}</ref> Kryetari i parë i partisë ishte Nikolla Camaj. Në kuvendin e dytë të partisë të mbajtur më 24.06.2023, kryetar u zgjodh Ivan Ivanaj.
== Referime ==
{{Reflist}}
== Shiko dhe ==
* [[Partitë shqiptare në Malin e Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
cypm4zjoutd63ixkiel1of1ntqis1jv
Diskutim:Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi
1
315845
2939523
2914939
2026-04-08T04:22:11Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi/Arkivi 1]]
2939523
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
guee67a1zpkpu5tsgrti9bnvk9fnlyr
Koalicioni Shqiptar
0
315859
2939439
2656278
2026-04-08T03:53:27Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939439
wikitext
text/x-wiki
'''Koalicioni Shqiptar''' ([[Gjuha malazeze|mal.]] ''Albanska koalicija'') është emri i disa koalicioneve parazgjedhore të [[Partitë shqiptare në Malin e Zi|partive shqiptare]] në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Fillimisht e themeluar nga kryetari i [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partisë Demokratike]] dhe ish-[[Lista e kryetarëve të Ulqinit|kryetari i Komunës së Ulqinit]], [[Fatmir Gjeka]], aktualisht përbëhet nga [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]], [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]] dhe [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]. Koalicioni aktualisht ka një përfaqësues në [[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendin e Malit të Zi]].
== Historia ==
=== Koalicioni PD – LDnëMZ – ASH (2012) ===
Koalicioni u formua në [[Ulqini|Ulqin]] nga [[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]] (PD), [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]] (LDnëMZ) dhe [[Alternativa Shqiptare]] (ASH), përpara [[Zgjedhjet parlamentare në Mal të Zi (2012)|zgjedhjeve të vitit 2012]]. LDnëMZ dhe ASH kanë marrë pjesë në zgjedhjet e vitit 2009 si "Lista Shqiptare", duke fituar një mandat të vetëm. Koalicioni fitoi një mandat në zgjedhjet e vitit 2012, i cili iu nda anëtarit të PD-së, Fatmir Gjeka. Më 12 mars 2014, Gjeka u zëvendësua nga Nik Gjeloshaj, anëtar i ASH-së.<ref name=":0">[http://www.ipu.org/parline-e/reports/2385_E.htm Last elections] IPU</ref>
{| class="wikitable"
! colspan="2" rowspan="2" |Emri
! rowspan="2" |{{abbr|Shk.|Shkurtesa}}
! rowspan="2" |Lideri
! colspan="3" |Rezulatati
|-
!Vota
!%
!Vende
|-
! style="background-color:#4682B4;" |
|[[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]]<br><small>''Demokratska partija''</small>
|PD
|[[Fatmir Gjeka]]
| rowspan="3" |3,824
| rowspan="3" |1.05%
| rowspan="3" |1
|-
! style="background:#00AAE4;" |
|[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]<br><small>''Demokratski savez u Crnoj Gori''</small>
|LDnëMZ
|Mehmet Bardhi
|-
! style="background:navy;" |
|[[Alternativa Shqiptare]]<br><small>''Albanska alternativa''</small>
|ASH
|Gjergj Camaj
|}
=== Koalicioni PD – IQ – LDnëMZ – LQP (2016) ===
Në shtator 2016, ASH vendosi të largohej nga koalicioni me PD-në dhe LDnëMZ-në, duke rënë dakord për krijimin e një aleance parazgjedhore me [[Forca e Re Demokratike|Forcën e Re Demokratike]] (FORCA) dhe [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|Unionin Demokratik të Shqiptarëve]] (UDSH). Para zgjedhjeve të vitit 2016, PD-ja dhe LDnëMZ-ja vendosën të nënshkruajnë një marrëveshje me Iniciativën Qytetare Tuz dhe Lëvizjen Qytetare Perspektiva, duke formuar listën zgjedhore me emrin '''Koalicioni Shqiptar – Me një qëllim'''.<ref>{{Cite web|date=23 shtator 2016|title=RJEŠENJE - Albanska Koalicija|url=https://dik.co.me/wp-content/uploads/2018/07/553-Albanska-koalicija-SA-JEDNIM-CILJEM-rjesenje-1.pdf|url-status=live|access-date=14 maj 2022|website=DRŽAVNA IZBORNA KOMISIJA|language=cnr}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Bartës i listës zgjedhore ishte [[Gëzim Hajdinaga]]. Në zgjedhje koalicioni PD–IQ–LDnëMZ–LQP humbi statusin e deputetit, duke fituar vetëm 0.89% të votave.<ref>[https://web.archive.org/web/20161031024206/http://www.dik.co.me/izbori%202016/Konacni%20rezultati.pdf Konačni rezultati, 2016, DIK]</ref>
{| class="wikitable"
! colspan="2" rowspan="2" |Emri
! rowspan="2" |{{abbr|Shk.|Shkurtesa}}
! rowspan="2" |Lideri
! colspan="3" |Rezulatati
|-
!Vota
!%
!Vende
|-
! style="background-color:#4682B4;" |
|[[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]]<br><small>''Demokratska partija''</small>
|PD
|[[Fatmir Gjeka]]
| rowspan="4" |3,394
| rowspan="4" |0.89%
| rowspan="4" |0
|-
! style="background:#00AAE4;" |
|[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]<br><small>''Demokratski savez u Crnoj Gori''</small>
|LDnëMZ
|Mehmet Bardhi
|-
! style="background:navy;" |
|Iniciativa Qytetare Tuz<br><small>''Građanska inicijativa Tuzi''</small>
|IQ
|Vasel Sinishtaj
|-
! style="background:#00AAE4;" |
|Lëvizja Qytetare Perspektiva<br><small>''Građanski pokret Perspektiva''</small>
|LQP
|Amir Hollaj
|}
=== Koalicioni PD – UDSH – LDnëMZ (2020) ===
Në korrik 2020, [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]] (UDSH) vendosi të nënshkruajë një marrëveshje me PD-në dhe LDnëMZ-në, ku të tri partitë ranë dakord për krijimin e një koalicioni parazgjedhore me emrin '''Koalicioni Shqiptar – Bashkë nji zâ''', në krye me kreun e PD-së [[Fatmir Gjeka]]. Koalicioni morri 1.14% të votave, duke fituar një mandat.<ref>[https://www.dan.co.me/?nivo=3&rubrika=Politika&clanak=753596&datum=2020-07-29 Albanci u dvije kolone], Dan</ref> Më 4 maj 2022, Gjeka u zëvendësua nga [[Mehmet Zenka]], anëtar i UDSH-së.<ref name=":0" />
{| class="wikitable"
! colspan="2" rowspan="2" |Emri
! rowspan="2" |{{abbr|Shk.|Shkurtesa}}
! rowspan="2" |Lideri
! colspan="3" |Rezulatati
|-
!Vota
!%
!Vende
|-
! style="background-color:#4682B4;" |
|[[Partia Demokratike (Mali i Zi)|Partia Demokratike]]<br><small>''Demokratska partija''</small>
|PD
|[[Fatmir Gjeka]]
| rowspan="3" |4,675
| rowspan="3" |1.14%
| rowspan="3" |1
|-
! style="background:#00AAE4;" |
|[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]]<br><small>''Demokratski savez u Crnoj Gori''</small>
|LDnëMZ
|Saubih Mehmeti
|-
! style="background:crimson;" |
|[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]<br><small>''Demokratska unija Albanaca''</small>
|UDSH
|Mehmet Zenka
|}
== Referime ==
{{Reflist}}
== Shiko dhe ==
* [[Partitë shqiptare në Malin e Zi]]
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
t4wqojj65si1wc6g5jydu0mtmk57lb4
Unioni Nacional Shqiptar
0
317247
2939446
2906584
2026-04-08T03:53:30Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939446
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike
| name = Unioni Nacional Shqiptar
| predecessor = [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]]
| youth_wing =
| fusnota =
| website =
| colorcode = #2e3193
| seats2 = {{Composition bar|2|853|hex=#2e3193}}
| seats2_title = [[Njësitë administrative të Malit të Zi|Kuvendet komunale]]
| seats1 = {{Composition bar|0|81|hex=#2e3193}}
| seats1_title = [[Kuvendi i Malit të Zi|Kuvendi]]
| evropiane =
| internacional =
| country = {{MNE}}
| abbreviation = UNSH
| ideologjia =
| anëtarësia =
| anëtarësia_viti =
| gazeta =
| native_name = Nacionalna unija Albanaca
| headquarters = [[Tuzi|Tuz]]
| paraprirë =
| shteti =
| tretja =
| founded = 7 korrik 2020
| leader1_name = [[Ferhat Dinosha]]
| leader1_title = Kryetar
| logo =
| slogan =
}}
'''Unioni Nacional Shqiptar''', i njohur fillimish si '''Unioni i Tuzit,''' është [[Partitë shqiptare në Malin e Zi|parti politike nacionale shqiptare]] e formuar më 7 korrik 2020 në [[Tuzi|Tuz]], [[Mali i Zi]].<ref>{{Cite web|last=boinhd|title=LËVIZJA MË E RE POLITIKE – UNIONI I TUZIT {{!}} Tv Boin|url=https://tvboin.com/08/07/2020/levizja-me-e-re-politike-unioni-i-tuzit/|access-date=2022-07-07|language=sq|archive-date=6 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706031356/https://tvboin.com/08/07/2020/levizja-me-e-re-politike-unioni-i-tuzit/|url-status=dead}}</ref> Është formuar nga një pjesë e degës së Malësisë së [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|Unionit Demokratik të Shqiptarëve]].<ref>{{Cite web|title=Najvažnije vijesti svakog dana|url=https://www.pobjeda.me/|url-status=live|access-date=2022-07-07|website=Pobjeda|language=cnr}}</ref>
Kryetari i Unionit të Tuzit ishte Fadil Kajoshaj, aktualisht kryetar i Kuvendit të Komunës së Tuzit.<ref>{{Cite web|title=Fadilj Kajošaj stari-novi predsjednik SO Tuzi|url=https://www.vijesti.me/vijesti/politika/378766/fadilj-kajosaj-stari-novi-predsjednik-opstine-tuzi|access-date=2022-07-07|website=vijesti.me|language=sr}}</ref> Më 12 tetor 2022, partia u riorganizua në Unionin Nacional Shqiptar,<ref>{{Cite web |title=Regjistrohet si parti Unioni Nacional Shqiptar |url=https://ulqini-online.com/sajti |access-date=2023-02-14 |website=Ulqini Online - Lajme nga Ulqini, Ana e Malit, Kraja, Tivari, Tuzi, Plava dhe Gucia |language=sq}}</ref> kryetar i së cilit u zgjodh [[Ferhat Dinosha]].<ref>{{Cite web |last=Ivezaj |first=Robert |date=2022-11-20 |title=MALESIA.ORG - Tuz, Malësi - Ferhat Dinosha zgjedhet kryetar i Unionit Nacional Shqiptar |url=http://www.malesia.org/2022/11/21/ferhat-dinosha-zgjedhet-kryetar-i-unionit-nacional-shqiptar/ |access-date=2023-02-14 |website=MALESIA.ORG - Tuz, Malësi |language=sq}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
== Shiko dhe ==
* [[Partitë shqiptare në Malin e Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
t0iy2uda2o07n72bl9q792jck3tdjem
Melis Sezen
0
321048
2939337
2868835
2026-04-07T17:24:58Z
Qendrimi15
122927
2939337
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person
| name = Melis Sezen
| image = Melis Sezen.jpg
| caption =
| birth_date = {{DLM|2|1|1997}}
| birth_place = [[Stamboll]], [[Turqi]]
| occupation = Aktore
| education = [[Universiteti Koç]]
| years_active = 2016–prezente
| website =
}}
'''Melis Sezen''' (lindur më 2 janar 1997) është një aktore turke. Vjen nga një familje me origjinë [[shqiptare]].
Sezen bëri debutimin e saj në televizion me serialin televiziv ''[[Hayat Bazen Tatlıdır]]'' dhe më vonë u përfshi në ''[[Siyah İnci]]''. Rolin e parë kryesor e pati në ''[[Leke (serial)|Leke]]'', pas së cilës u shfaq në një rol kryesor në ''[[Sevgili Geçmiş]]''. Përveç karrierës së saj televizive, Sezen është shfaqur në shumë filma. Përvoja e saj e parë e madhe kinematografike erdhi në vitin 2018 me një rol në ''[[Bizim İçin Şampiyon]]''. Në të njëjtin vit ajo u shfaq në filmat ''[[Tilki Yuvası]]'' dhe ''[[Dünya Hali]]. Në vitin 2019, ajo mori një rol në filmin e [[Mahsun Kırmızıgül]] ''[[Mucize 2: Aşk]]''. Puna e saj më e fundit televizive ishte në serialin ''[[Ya İstiklal Ya Ölüm]]'' të [[TRT 1]], në të cilin ajo portretizoi "Nazan". Në shtator 2020, ajo u hodh në një rol kryesor në ''[[Sadakatsiz]]''.
== Jeta dhe karriera ==
Sezen ka lindur më 2 janar 1997<ref name="Melis5">{{cite news|url=https://www.ntv.com.tr/galeri/yasam/26-yasina-ozel-26-fotografla-sevgili-gecmisin-dereni-melis-sezen,6EO55ZSQT0SQc8goLmXdNw|title=Melis Sezen'in SinemaTürk ile yaptığı röportaj|work=SinemaTürk|date=5 nëntor 2018|language=tr|accessdate=24 maj 2020|archive-date=13 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413020740/https://www.ntv.com.tr//galeri/yasam/26-yasina-ozel-26-fotografla-sevgili-gecmisin-dereni-melis-sezen,6EO55ZSQT0SQc8goLmXdNw|url-status=dead}}</ref> në [[Silivri]], [[Stamboll]],<ref name="Silivri1">{{cite news|url=https://www.sha.com.tr/magazin/melis-sezen-mucize-ask-2-de-oynayacak-h26964.html|title=Melis Sezen Mucize Aşk 2'de oynayacak|work=Silivri News Agency|date=8 shtator 2019|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> dhe përfundoi shkollën e mesme në shkollën e mesme Anatolian Selimpaşa Atatürk.<ref name="Melis2">{{cite news|url=http://www.supersilivri.com/silivri-nin-sanatcilari-makale,1343.html|title=Silivri'nin sanatçıları|work=supersilivri.com|date=6 shkurt 2018|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> Anëtarët e familjes së saj atërore janë emigrantë [[Shqiptarët në Maqedoni|shqiptaro-maqedonas]], ndërsa familjarët e saj nga nëna janë me prejardhje turke të cilët kanë emigruar nga [[Selaniku]], Greqi.<ref>{{cite news|url=https://www.formsante.com.tr/10-parmaginda-10-marifet-melis-sezen-kimdir/|title=10 parmağında 10 marifet: Melis Sezen|work=formsante.com|date=7 shkurt 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> Sezen ka një vëlla më të vogël dhe familja e saj merret me tregti.<ref>{{cite news|url=https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hurriyet-cumartesi/melis-sezen-halit-ergecye-oynamayi-cok-isterdim-41195278 |title=Melis Sezen: 'Halit Ergenç'le oynamayı çok isterdim'|work=[[Hürriyet]]|date=7 shkurt 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> Në një intervistë, ajo përmendi se familja e saj e mbështeti vendimin e saj për të filluar punën si aktore teatri,<ref>{{cite news|url=https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/magazin/melis-sezenden-ozel-aciklamalar-bir-dur-bir-dinle-hisset-41481951|title=Melis Sezen'den özel açıklamalar: Bir dur bir dinle hisset|work=[[Hürriyet]]|date=31 mars 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> dhe në një intervistë tjetër ajo shton se ishte nëna e saj ajo që zbuloi interesin e saj për aktrimin dhe e regjistroi në Qendrën Artistike Müjdat Gezen.<ref name="Melis11">{{cite news|url=http://www.gazetevatan.com/ego-benligimin-onune-gecemez-1125355-pazar-vatan/|title=Ego benliğimin önüne geçemez|work=[[Vatan]]|date=10 dhjetor 2017|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> Sezen mori arsimin për dramë që në moshën 12 vjeçare dhe arsimin për teatër për një vit në Qendrën e Artit Müjdat Gezen..<ref>{{cite news|url=https://www.milliyet.com.tr/cadde/melis-sezen-rolum-cok-cesitli-2597185|title=Melis Sezen: 'Rolüm çok çeşitli'|work=[[Milliyet]]|date=25 dhjetor 2018|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> Më pas ajo mori një rol në shfaqjen ''Cümbüş-ü Hospital'' në Teatrin Ali Solmaz në Silivri.<ref name="Melis2"/> Ndërkohë vazhdoi shkollimin dhe u diplomua në [[Universiteti Koç|Universitetin Koç]], Dega Media dhe Arte Pamore.<ref name="Melis5"/> Midis 2016-17, ajo bëri debutimin e saj televiziv me një rol në serialin Hayat Bazen Tatlıdır.<ref name="Melis5"/><ref name="Melis2"/>
Ndërmjet viteve 2017-18, ajo luajti rolin e "Ebru" në serialin televiziv ''[[Siyah İnci]]''.<ref name="Melis2"/><ref name="Melis11"/> Në vitin 2018, ajo realizoi filmin e saj kinematografik me një sërë filmash të pavarur. Ajo së pari luajti në filmin ''[[Dünya Hali]]'', e ndjekur nga ''[[Tilki Yuvası]]''.<ref>{{cite news|url=https://www.instyle.com.tr/fotohaber/melis-sezen-ile-roportaj--16732/2|title=Melis Sezen ile Röportaj|work=InStyle|date=5 dhjetor 2019|language=en|accessdate=13 prill 2020|archive-date=13 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413012234/https://www.instyle.com.tr/fotohaber/melis-sezen-ile-roportaj--16732/2|url-status=dead}}</ref> Pas këtyre filmave, ajo pati rolin e saj të parë serioz kinematografik në ''[[Bizim İçin Şampiyon]]'', i cili tregon historinë e kalit të garës [[Bold Pilot]] dhe shakasë Halis Karataş.<ref name="Melis5"/> Në vitin 2019 ka luajtur një rol kryesor në serialin ''[[Leke (serial)|Leke]]'', duke luajtur rolin e "Yasemin".<ref name="Melis5"/> Kjo u pasua nga një tjetër rol kryesor në Sevgili Geçmiş, në të cilin ajo portretizoi personazhin "Deren".<ref name="Melis5"/> Gjithashtu në vitin 2019, ajo mori një rol në filmin ''[[Mucize 2: Aşk]] dhe luajti rolin e "Beren".<ref name="Silivri1"/> Në të njëjtin vit, Sezen u rendit gjithashtu ndër 100 emrat e parë në listën Starmetre të [[IMDb]].<ref>{{cite news|url=https://www.cnnturk.com/magazin/melis-sezen-formda-kalmasinin-sirrini-acikladi|title=Melis Sezen formda kalmasının sırrını açıkladı|work=[[CNN Türk]]|date=3 janar 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref>
Në vitin 2020, ajo luajti personazhin kryesor "Nazan" në mini-serialin historik ''[[Ya İstiklal Ya Ölüm]]'', i cili mbulon [[Pushtimi i Stambollit|pushtimin e Kostandinopojës]], shpërbërjen e [[Dhoma e Deputetëve (Perandoria Osmane)|Dhomës së Deputetëve]], lëvizjen [[Kuva-yi Milliye]] të udhëhequr nga [[Mustafa Kemal Atatürk]] dhe proceset e krijimit të një [[Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë|asambleje të re kombëtare]] në [[Ankara]].<ref>{{cite news|url=https://www.aksam.com.tr/magazin/melis-sezen-gururdan-tuylerim-diken-diken/haber-1057515|title=Melis Sezen: Gururdan tüylerim diken diken|work=[[Akşam]]|date=28 mars 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.msn.com/tr-tr/haber/diger/ya-istiklal-ya-%C3%B6l%C3%BCm-i%C3%A7in-geri-say%C4%B1m-ba%C5%9Flad%C4%B1-melis-sezenden-ilk-yorum/ar-BBZvqzT|title='Ya İstiklal Ya Ölüm' için geri sayım başladı! Melis Sezen'den ilk yorum|work=[[MSN|MSN Türkiye]] |date=31 janar 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> Ajo gjithashtu pati një rol në filmin ''[[Kovala]]'', i cili fillimisht ishte caktuar të dilte më 17 prill 2020,<ref>{{cite news|url=https://www.milliyet.com.tr/cadde/turkiyenin-ilk-rap-filmi-geliyor-6106058|title=Türkiye’nin ilk rap filmi geliyor |work=[[Milliyet]]|date=22 dhjetor 2019 |language=tr |accessdate=13 prill 2020}}</ref> por pas masave të reja të zbatuara si rezultat i [[Pandemia e COVID-19 në Turqi|pandemisë COVID-19]], data e premierës u shty për një datë të mëvonshme.<ref>{{cite news|url=https://www.fanatik.com.tr/melis-sezen-bugunleri-atlatacagiz-2133397|title=Melis Sezen: Bugünleri atlatacağız|work=[[Fanatik (Turqi)|Fanatik]]|date=2 prill 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}</ref> Që nga tetori 2020, ajo ka ndarë rolin kryesor me [[Cansu Dere]] dhe [[Caner Cindoruk]] në serialin ''[[Sadakatsiz]]'', një përshtatje lokale e ''[[Doctor Foster]]''.<ref>{{cite news|url=https://www.kanald.com.tr/sadakatsiz/haber/sadakatsiz-tanitiminda-melis-sezene-tam-puan|title=Sadakatsiz tanıtımında Melis Sezen’e tam puan|work=[[Kanal D]]|date=28 shtator 2020|language=tr|accessdate=2 tetor 2020}}</ref>
== Jeta personale ==
Në vitin 2020, u përfol se Melis ishte në lidhje me këngëtarin turk [[Murat Dalkılıç]], i cili më parë ishte lidhur me aktoren [[Hande Erçel]], megjithatë të dy zbuluan përmes [[Instagram]]it të tyre se nuk po takohen.<ref>{{cite web|title=Melis Sezen'den aşk iddialarına cevap: Hayatımda kimse yok|url= https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/magazin/melis-sezenden-ask-itirafi-hayatimda-kimse-yok-41696095|website=Hürriyet|language=tr|date=23 dhjetor 2020|access-date=13 janar 2021}}</ref><ref>{{cite web|title=Sadakatsiz'in Derin'i Melis Sezen şarkıcı Murat Dalkılıç ile aşk mı yaşıyor? Melis Sezen'in aşk yanıtı sonrası Murat Dalkılıç da paylaşım yaptı..|url=https://www.sabah.com.tr/magazin/2020/12/22/sadakatsizin-derini-melis-sezen-sarkici-murat-dalkilic-ile-ask-mi-yasiyor-melis-sezenin-ask-yaniti-sonrasi-murat-dalkilic-da-paylasim-yapti|website=Sabah|date=22 dhjetor 2020|language=tr|access-date=13 janar 2021}}</ref>
== Filmografia ==
{| class="wikitable" border="2" cellpadding="5" cellspacing="0" style="font-size:88%"
|-
! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"| Filma
|-
!Viti
!Titulli
!Roli
!Shënime
!Regjisori
|-
|rowspan="2"|2018
|''Tilki Yuvası''
|Ajlin
|Roli kryesor
|Umut Burçin Gülseçgin
|-
|''[[Bizim İçin Şampiyon]]''
|Esra Atman
|Roli mbështetës
|[[Ahmet Katıksız]]
|-
|rowspan="2"|2019
|''[[Dünya Hali]]''
|Gizem
|Roli kryesor
|Ömer Can
|-
|''[[Mucize 2: Aşk]]''
|Beren
|Roli mbështetës
|[[Mahsun Kırmızıgül]]
|-
|2020
|''Kovala''
|Merve
|Roli kryesor
|Burak Kuka
|-
|rowspan="2"|2024
|''[[Bir Cumhuriyet Şarkısı]]''
|Mediha Boler
|Yağız Alp Akaydın
|-
|''Şımarık''
|Asena
|[[Onur Ünlü]]
|-
! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"| Televizion
|-
!Viti
!Titulli
!Roli
!Shënime
!Kanali
|-
|2016
|''[[Arkadaşlar İyidir]]''
|Jasemin
|rowspan="3"|Roli mështetës
|[[Show TV]]
|-
|2016-2017
|''[[Hayat Bazen Tatlıdır]]''
|Asja Turan
|rowspan="2"|[[Star TV]]
|-
|2017-2018
|''[[Siyah İnci]]''
|Ebru
|-
|rowspan="2"|2019
|''[[Sevgili Geçmiş]]''
|Deren Kutlu
|rowspan="4"|Roli kryesor
|[[Star TV]]
|-
|''[[Leke (serial)|Leke]]''
|Jasemin Adëvar
|[[Kanal D]]
|-
|2020
|''[[Ya İstiklal Ya Ölüm]]''
|Nazan
|[[TRT 1]]
|-
|2020-2022
|''[[Sadakatsiz]]''
|Derin Gyçly
|[[Kanal D]]
|-
|rowspan="2"|2022
|''[[Maske Kimsin Sen?]]''
|rowspan="2"|Vetë ajo
|Juriste
|[[FOX (Turqi)|FOX]]
|-
|''[[O Ses Türkiye Yılbaşı Özel]]''
|Mysafire
|[[TV8]]
|-
|2023
|''[[Gülcemal]]''
|Deva Nakashollu
| rowspan="2"|Roli kryesor
|[[FOX (Turqi)|FOX]]
|-
|2024-2025
|''[[Deha]]''
|Imre
|[[Show TV]]
|-
|2025
|''[[Masterchef Türkiye]] Ünlüler''
|Kendisi
|Garuese
|[[TV8]]
|-
|2026-
|''[[Delikanlı]]''
|Hazan
|Roli kryesor
|[[Show TV]]
|-
! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"|Internet
|-
!Viti
!Titulli
!Roli
!Shënime
!Platforma
|-
|2019
|''İçten Sesler Korosu''
|Burxhu
|Roli kryesor
|[[YouTube]]
|-
|2021
|''[[Fatma (serial)|Fatma]]''
|Hayat Kadını
|Roli mbështetës
||[[Netflix]]
|}
{| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:90%"
|-
! colspan="3" style="background:LightSteelBlue"|Reklam
|-
!Viti
!Kompania/Produkti
|-
|2021
|''[[Turkcell]]''
|}
== Lidhje të jashtme ==
* {{IMDb name|8690066|Melis Sezen}}
== Referime ==
{{reflist|2}}
[[Kategoria:Lindje 1997]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë turq]]
[[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]]
ajwkhouiizqn6xlxbli01mxfz86d04l
Përdoruesi diskutim:Leutrim.P
3
323018
2939533
2938679
2026-04-08T04:44:19Z
Qwerfjkl (bot)
160953
/* Probleme me referimet te artikulli Aquafresh */
2939533
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1MB
|archiveheader = {{Archives}}
|minthreadstoarchive = 1
|minthreadsleft = 0
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Artikujt në lidhje me kronologjinë ==
[[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të.
Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET)
:Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur.
:Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas.
:Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje):
:Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]].
:Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.).
:Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt.
:Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt.
:Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET)
:@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET)
::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet.
::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET)
:::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET)
::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET)
Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST)
::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST)
:::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST)
::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST)
::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST)
:::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST)
== Ndryshime të çuditshme ==
Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET)
:Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET)
::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET)
:::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET)
::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET)
== Fshirje disa herë e artikullit Redi Veli ==
Ma ke fshire 3 here , me prendendim per permbajtje me ai . O zotri e kam shkruajt vet pa Ai . Ku e gjen te drejten ta fshish ? Ishte shqyrtuar njehere dhe ishte publik . Tani u kujtove pas 20 ditesh ??? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:17 (CEST)
:Përshëndetje, në fakt siç e di edhe vet pas kërkesës tënde në ZA artikulli u vendos të griset, por ti e paske ri-krijuar. Shih [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#K%C3%ABrkes%C3%AB%20p%C3%ABr%20shqyrtim%20t%C3%AB%20faqes%20Redi%20Veli këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:27 (CEST)
::E kam ri-krijuar sipas afatit! Pasi kaloi afati i mbrojtjes nga ju , e rikrijova prape , por se kuptoj ku ishte Ai aty ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:28 (CEST)
:::Lexo diskutimin, të lash linkun e kupton, afati ishte si shenjë dekurajimi të mos rikrijohet pasi është grisur, pra të përçoj mesazhin, e jo kufizim i përkohshëm për rikrijim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:31 (CEST)
::::Pasi e ri-krijova perseri , artikulli ishte shqyrtuar nga administratoret tuaj dhe ishte pa problem . Tani perse e keni fshir prap sot ? Çdo gje ishte e faktuar! Nuk kam perdor Ai tek artikulli. [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:33 (CEST)
:::::Ka mundësi per ta shqyrtuar përsëri dhe artikulli te jete aktiv ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:37 (CEST)
::::::? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:40 (CEST)
:::::::Mund ta shqyrtosh prap ? Aty nuk kishte përmbajtje me ai! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:47 (CEST)
:::::Së pari, nuk është e hijshme me ngucë përdoruesit e tjerë t'u i bombardu me shkrime. Së dyti, si administratori që e fshiu herën e parë faqen mund të të them: burimet që po e mbulojnë temën nuk mund të konsiderohen assesi të pavarura. Faqet si ''Koha Jonë'' po e cekin që "{{!xt|Karriera dhe biografia e tij tashmë janë dokumentuar në enciklopedinë globale Wikipedia}}," që kundërmon erën e një artikulli reklamues me pagesë (për më shumë info aty, shiko [[:en:WP:Citogenesis|Citogjeneza]]—fenomeni ku artikujt që referojnë Wikipedinë, poashtu referohen në Wikipedia).
:::::Secili prej burimeve në variantin e ri dhe variantin e vjetër po përmban ditëlindjen si detaji i parë, kur në realitet ky detaj do të ishte shumë më i zorshëm ta gjejmë vetë, pra thuajse po na ushqehet vetë neve ky detaj si i rëndësishëm dhe i vërtetë.
:::::Problemi i vërtetë nuk ka qenë vetëm fakti që u shkruajt me IA; ka qenë vetëm njëra pjesë. Arsyetimi im i dytë ka qenë që ishte qartë një ''atentat reklamimi''. Fakti që këto burime janë përdorur për reklamim të tillë flagrant tashmë e ka komprometuar secilin prej këtyre burimeve (këta duke qenë ''Telegrafi'', ''Albeu'', ''Koha Jonë'', RTV21, ''Saranda News''); dmth nuk mundemi t'i përdorim asnjërin prej këtyre portaleve pa shumë kujdes tashmë që e dijmë se mund ta paguajë secili person me 800 abonentë në YouTube për ta reklamuar.
:::::Artikulli qëndron i fshirë, dhe ky është vendim i prerë. Çdo tentativë për ta rikrijuar nga ana jote mund të konsiderohet vandalizëm dhe të rezultojë në bllokimin tënd prej redaktimit sipas [[Wikipedia:Politika e bllokimit|politikës sonë të bllokimit]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 02:57 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Aquafresh]]'' ==
Përshëndetje, Leutrim.P!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939530|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aquafresh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2004:44)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:44 (CEST)
k27136vj9us49euxkzcz6yp6ncqw0xc
2939551
2939533
2026-04-08T06:09:56Z
Qwerfjkl (bot)
160953
/* Probleme me referimet te artikulli 5G */
2939551
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1MB
|archiveheader = {{Archives}}
|minthreadstoarchive = 1
|minthreadsleft = 0
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Artikujt në lidhje me kronologjinë ==
[[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të.
Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET)
:Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur.
:Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas.
:Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje):
:Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]].
:Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.).
:Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt.
:Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt.
:Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET)
:@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET)
::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet.
::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET)
:::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET)
::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET)
Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST)
::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST)
:::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST)
::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST)
::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST)
:::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST)
== Ndryshime të çuditshme ==
Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET)
:Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET)
::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET)
:::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET)
::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET)
== Fshirje disa herë e artikullit Redi Veli ==
Ma ke fshire 3 here , me prendendim per permbajtje me ai . O zotri e kam shkruajt vet pa Ai . Ku e gjen te drejten ta fshish ? Ishte shqyrtuar njehere dhe ishte publik . Tani u kujtove pas 20 ditesh ??? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:17 (CEST)
:Përshëndetje, në fakt siç e di edhe vet pas kërkesës tënde në ZA artikulli u vendos të griset, por ti e paske ri-krijuar. Shih [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#K%C3%ABrkes%C3%AB%20p%C3%ABr%20shqyrtim%20t%C3%AB%20faqes%20Redi%20Veli këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:27 (CEST)
::E kam ri-krijuar sipas afatit! Pasi kaloi afati i mbrojtjes nga ju , e rikrijova prape , por se kuptoj ku ishte Ai aty ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:28 (CEST)
:::Lexo diskutimin, të lash linkun e kupton, afati ishte si shenjë dekurajimi të mos rikrijohet pasi është grisur, pra të përçoj mesazhin, e jo kufizim i përkohshëm për rikrijim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:31 (CEST)
::::Pasi e ri-krijova perseri , artikulli ishte shqyrtuar nga administratoret tuaj dhe ishte pa problem . Tani perse e keni fshir prap sot ? Çdo gje ishte e faktuar! Nuk kam perdor Ai tek artikulli. [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:33 (CEST)
:::::Ka mundësi per ta shqyrtuar përsëri dhe artikulli te jete aktiv ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:37 (CEST)
::::::? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:40 (CEST)
:::::::Mund ta shqyrtosh prap ? Aty nuk kishte përmbajtje me ai! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:47 (CEST)
:::::Së pari, nuk është e hijshme me ngucë përdoruesit e tjerë t'u i bombardu me shkrime. Së dyti, si administratori që e fshiu herën e parë faqen mund të të them: burimet që po e mbulojnë temën nuk mund të konsiderohen assesi të pavarura. Faqet si ''Koha Jonë'' po e cekin që "{{!xt|Karriera dhe biografia e tij tashmë janë dokumentuar në enciklopedinë globale Wikipedia}}," që kundërmon erën e një artikulli reklamues me pagesë (për më shumë info aty, shiko [[:en:WP:Citogenesis|Citogjeneza]]—fenomeni ku artikujt që referojnë Wikipedinë, poashtu referohen në Wikipedia).
:::::Secili prej burimeve në variantin e ri dhe variantin e vjetër po përmban ditëlindjen si detaji i parë, kur në realitet ky detaj do të ishte shumë më i zorshëm ta gjejmë vetë, pra thuajse po na ushqehet vetë neve ky detaj si i rëndësishëm dhe i vërtetë.
:::::Problemi i vërtetë nuk ka qenë vetëm fakti që u shkruajt me IA; ka qenë vetëm njëra pjesë. Arsyetimi im i dytë ka qenë që ishte qartë një ''atentat reklamimi''. Fakti që këto burime janë përdorur për reklamim të tillë flagrant tashmë e ka komprometuar secilin prej këtyre burimeve (këta duke qenë ''Telegrafi'', ''Albeu'', ''Koha Jonë'', RTV21, ''Saranda News''); dmth nuk mundemi t'i përdorim asnjërin prej këtyre portaleve pa shumë kujdes tashmë që e dijmë se mund ta paguajë secili person me 800 abonentë në YouTube për ta reklamuar.
:::::Artikulli qëndron i fshirë, dhe ky është vendim i prerë. Çdo tentativë për ta rikrijuar nga ana jote mund të konsiderohet vandalizëm dhe të rezultojë në bllokimin tënd prej redaktimit sipas [[Wikipedia:Politika e bllokimit|politikës sonë të bllokimit]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 02:57 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Aquafresh]]'' ==
Përshëndetje, Leutrim.P!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939530|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aquafresh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2004:44)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:44 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[5G]]'' ==
Përshëndetje, Leutrim.P!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939546|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:5G]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2006:09)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 08:09 (CEST)
nxcoe7e0faelp1sucju2ejs71o2qqxq
Përdoruesi:Leutrim.P
2
323066
2939542
2909705
2026-04-08T05:34:53Z
Leutrim.P
113691
2939542
wikitext
text/x-wiki
{{Administrator topicon}}
<div style="background-color: black; color: #FFD700; padding: 20px; font-family: Verdana, Courier, monospace; width: 70%; float: left; box-sizing: border-box;">
<h1 style="color: white;">''Mirë se vjen''</h1>
Nëse nuk je regjistruar në platformë, regjistrohu që të bëhesh pjesë e komunitetit, të ruhen kontributet e tua dhe të kemi një vend komunikimi, siç është faqja jote e diskutimit.
Le të kemi një [[Wikipedia shqip|WikiShqip]] ku njerëzit mund të [[Informacioni|informohen]] mjaftueshëm për një temë të caktuar.
I lus të gjithë wikipedianët të përmbahen nga [[gjuha e urrejtjes]], ndërsa [[Bashkëpunimi|bashkëpunimin]] ta rrisim.
Ke diçka për të thënë? Faqja ime e [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimit]].
[[:Kategoria:Udhëzime të Wikipedisë|Udhëzimet e Wikipedias]]<br>
[[:Kategoria:Politika të Wikipedisë|Politikat e Wikipedias]]
</div>
{| class="infobox" style="border:1px solid #aaaaaa; background:#f9f9f9; float:right;"
|+ '''Informacion për përdoruesin'''
|-
| '''[[Wikipedia:Babel]]'''
|-
| {{User Kosova}}
|-
| {{User sq}}
|-
| {{User en-5}}
|-
| '''Filozofia:''' Shkencë, Drejtësi, Paanshmëri
|-
| '''Interesat:''' [[Shkenca|Shkencë]], [[Teknologjia|Teknologji]], [[Financa|Financë]], [[Ekonomia|Ekonomi]], [[Psikologjia|Psikologji]], [[Historia|Histori]]
|-
| '''Statusi:''' [[Wikipedia:Administratorët|Administrator]]
|-
| '''Pajisja:''' [[Laptopi|Laptop]] & [[Kompjuteri personal|Kompjuter]]
|-
| '''Sistemi Operativ:''' [[Microsoft Windows|Windows]], [[MacOS]] & [[Android (sistem operativ)|Android]]
|-
| {{User Wikipedian For|viti=2019|muaji=5|dita=2}}
|}
<div style="clear: both;"></div>
== [[Përdoruesi:Leutrim.P/Krijo artikuj që mungojnë|Krijo artikuj që mungojnë]] ==
== [[Përdoruesi:Leutrim.P/Projekti Post-100K|Projekti Post-100K]] ==
== [https://xtools.wmcloud.org/pages/sq.wikipedia.org/Leutrim.P/all Kontributet ndër vite] ==
[[Kategoria:User Kosova]]
[[Kategoria:User Prishtina]]
[[Kategoria:User sq]]
[[Kategoria:User en]]
[[Kategoria:Administrues në Wikipedia]]
[[en:User:Leutrim.P]]
e6oc1vlkdew45ndapeuvsra5enje6x6
Policia e Maqedonisë së Veriut
0
323271
2939501
2834820
2026-04-08T04:17:14Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Zbatimi i ligjit në Maqedoni të Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939501
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Police of North Macedonia.svg|parapamje|171x171px|Stema në Maqedoni]]
'''Policia e Maqedonisë së Veriut''' ([[Gjuha maqedonase|maqedonisht]]: Полиција на Република Северна Македонија ''Policija na Republika Severna Makedonija'') ka përgjegjësi zbatimin e [[ligji]]t në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Numri i urgjencës është 192.
Shtabi i policisë së Maqedonisë së Veriut ndodhet në [[Shkupi|Shkup]] në Ministrinë e Punëve të Brendshme, dhe gjithashtu mban një bazë ajrore në [[Idrizova|Idrizovë]]. [[Republika e Kinës|Tajvani]], [[Kanadaja]] dhe [[Italia]] kanë kontribuar të gjithë me [[Helikopteri|helikopterë]] [[:en:Bell Textron|Bell Helicopter Textron]] në Njësinë e Aviacionit Policor Maqedonas të forcës policore në bashkëpunim me [[Ushtria e Maqedonisë së Veriut|Forcën Ajrore të Maqedonisë së Veriut]] për të ndihmuar në luftimin e kryengritjeve në vend.
Agjencitë e zbatimit të ligjit të Maqedonisë së Veriut janë të rregulluara me Kushtetutën e vitit 1991, Ligjin për Punë të Brendshme të vitit 1995, Kodin e Procedurës Penale të vitit 1997 dhe Projektligjin për ndryshime dhe plotësime në Kodin e Procedurës Penale. Me veprimet dhe sjelljet policore të kontrolluara nga Kodi i Procedurës Penale, dhe Ligji për Punët e Brendshme që kontrollon përdorimin e armëve të zjarrit nga forcat policore. Më 1 korrik 2003 u miratua Ligji për Akademinë e Policisë, duke krijuar një akademi policore për trajnimin e oficerëve të policisë civile dhe kufitare.
Forca ka qenë subjekt i një sërë reformash të fundit në lidhje me [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|kryengritjen shqiptare]] dhe shkeljet e mundshme të të drejtave të njeriut, me zyrtarë të [[NATO]]-s që deklaruan se forca "nuk ishte në të vërtetë në përputhje me standardet evropiane"<ref>{{Citation |title=European Standard |date=2022-12-15 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=European_Standard&oldid=1127578200 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2022-12-19}}</ref> pasi policëve u mungonin aftësitë dhe armët.<ref>{{Citation |title=Police of North Macedonia |date=2022-11-07 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Police_of_North_Macedonia&oldid=1120574673 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2022-12-19}}</ref>
== Historia ==
Policia iu nënshtrua një kontrolli gjatë trazirave shqiptare më 9 korrik 1997, kur protestuesit u mblodhën në qytetin perëndimor të Gostivarit. Mbi 200 u plagosën dhe tre të vrarë (dy të qëlluar, një i rrahur për vdekje) në një përleshje që rezultoi me skuadrat e trazirave të policisë dhe Humans Rights Watch hetoi pretendimet për brutalitet policor. Këto ngjarje nënvizuan një fërkim të vazhdueshëm midis forcave policore maqedonase dhe shqiptarëve që jetojnë në Maqedoninë e Veriut. Federata Ndërkombëtare e Helsinkit për të Drejtat e Njeriut raportoi se abuzimi i policisë ndaj të dyshuarve, veçanërisht gjatë arrestimit dhe ndalimit fillestar, dhe ngacmimi policor i pakicave etnike është në vazhdim.
Policia e Maqedonisë së Veriut punon ngushtë me paqeruajtësit e NATO-s në patrullimin e zonave me numër të lartë të shqiptarëve etnikë që nga përfundimi i konfliktit në Maqedoni të vitit 2001 dhe ka marrë armë nga dorëzimi i kryengritësve shqiptarë. Sulmet e dhunshme, megjithatë, ndodhin ende pasi në vitin 2001 tre oficerë u vranë nga persona të armatosur shqiptarë.
Një incident i dukshëm ishte kur Policia e Maqedonisë së Veriut arrestoi një kalë në vitin 2009 të përdorur nga një rrjet i kontrabandës kriminale për të kontrabanduar kondicionerë nga Serbia. Në atë kohë, Policia nuk ishte e sigurt nëse do të ngrinte akuza apo jo, por në fund vendosi të mos ngrinte akuza kundër Kalit.
Më 2 dhjetor 2022, gjatë një ndalimi rutinë të trafikut, një shoferi iu kërkua të tregonte dokumentet e tij, të cilave shoferi nuk iu përmbajt dhe vazhdoi të thërriste një grup të armatosur. Grupi i përmendur vazhdoi me ndjekjen e policëve nga Haraçinovë në stacionin policor në [[Gazi Baba|Gazi Babë]].
== Organizimi ==
* [[:en:Border_Police_of_North_Macedonia|Policia Kufitare]]
* [[:en:Macedonian_Lake_Patrol_Police|Policia e Patrullës së Liqenit]]
* Policia Rrugore
* [[:en:Police_Helicopter_Unit_of_North_Macedonia|Njësia e Helikopterëve]]
=== Policia Speciale ===
* [[Njësia e Operacioneve Speciale Tigrat (Maqedoni e Veriut)|Njësia e Operacioneve Speciale Tigrat]]
* [[Njësia e Ndërhyrjes së Shpejtë (Maqedoni e Veriut)|Njësia e Ndërhyrjes së Shpejtë]]
* [[Njësia Speciale e Mbështetjes (Maqedoni e Veriut)|Njësia Speciale e Mbështetjes]]
* [[Njësia e Policisë Alfa (Maqedoni e Veriut)|Njësia për Reagim dhe Ndërhyrjen e Parë Alfa]]
==== Policia Speciale e Mëparshme ====
* [[Njësia e Policisë Luanët (Maqedoni e Veriut)|Njësia e Policisë Luanët]]
== Pajisjet ==
=== Automjetet ===
{| class="wikitable"
! style="text-align: left;" |Automjeti
! style="text-align: left;" |Foto
! style="text-align: left;" |Origjina
! style="text-align: left;" |Perdoruesi
! style="text-align: left;" |Funksioni
! style="text-align: left;" |Shënime
|-
! colspan="7" style="align: center;" |Automjete të Lehta
|-
|[[:en:Chevrolet_Spark|Chevrolet Spark]]
|[[File:Chevrolet Spark на македонска полиција.jpg|lidhja=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chevrolet_Spark_на_македонска_полиција.jpg|170x170px]]
|{{KOR}}
|Policia e Rregullt dhe Rrugore
|Patrullim dhe Transport
|<ref>{{cite web |title=Промовирани новите полициски возила (галерија) |url=http://www.skopjeinfo.mk/gradot/838637657/promovirani-novite-policiski-vozila-galerija |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930183441/http://www.skopjeinfo.mk/gradot/838637657/promovirani-novite-policiski-vozila-galerija |archive-date=2013-09-30 |access-date=2015-04-29}} (''Macedonian'')</ref>
|-
|[[:en:Dacia_Duster|Dacia Duster]]
|[[File:Dacia_Duster_Ambiance_1.6_16V_4x2_Artiksweiß_Heck.JPG|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dacia_Duster_Ambiance_1.6_16V_4x2_Artikswei%C3%9F_Heck.JPG|170x170px]]
|{{ROM}}
|Policia Pyjore dhe Kufitare
|Patrullim dhe Transport
|Për shkak të mungesës së automjeteve, Policia e Maqedonisë së Veriut ka filluar të përdorë automjetet e Policisë Kufitare si automjete të rregullta të Policisë.
|-
|[[:en:Land_Rover_Defender|Land Rover Defender 110]]
|[[File:Defender_110_Number_233_in_Washington_DC.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Defender_110_Number_233_in_Washington_DC.jpg|170x170px]]
|{{GBR}}
|Policia e rregullt, speciale dhe kufitare
|Patrullim, Transport dhe Vezhgim
|Policia Kufitare përdor një Land Rover të modifikuar të pajisur me kamera të dizajnuara për të monitoruar zona të caktuara për të parandaluar kalimet e paligjshme etj.
|-
|[[:en:Škoda_Octavia|Škoda Octavia]]
|[[File:Skoda_Octavia_IV_liftback_(cropped).jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Skoda_Octavia_IV_liftback_(cropped).jpg|170x170px]]
|{{CZE}}
|Policia e Rregullt dhe Rrugore
|Patrullim dhe Transport
|
|-
|[[:en:Dacia_Sandero|Dacia Sandero]]
|[[File:Дачија_Сандеро_на_Македонската_Полиција.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%94%D0%B0%D1%87%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE_%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0.jpg|170x170px]]
|{{ROM}}
|Policia Rrugore<ref>{{cite web |date=2022 |title=Предадени 10 возила за потребите на сообраќајната полиција од страна на РСБСП |url=https://mvr.gov.mk/vest/20369 |access-date=5 janar 2023 |archive-date=5 janar 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230105234900/https://mvr.gov.mk/vest/20369 |url-status=dead }}</ref>
|Patrullim dhe Transport
|10 në shërbim.
|-
|[[:en:Škoda_Yeti|Škoda Yeti]]
|[[File:Police_car_of_Macedonia_06.JPG|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Police_car_of_Macedonia_06.JPG|170x170px]]
|{{CZE}}
|Policia e Rregullt dhe Rrugore
|Patrullim dhe Transport
|Automjeti përdoret nga të gjitha zyrat policore, stacionet, departamentet në Maqedoninë e Veriut dhe është automjeti më i njohur i policisë së Maqedonisë së Veriut. Ekziston një version tjetër i automjetit që përdoret si mjet kryesor në trafikun dhe sigurimin e shoqërimit (CEO) të VIP-ave, zyrtarëve etj. I vetmi ndryshim në pamje janë dritat e policisë të cilat shfaqen në ngjyrë blu dhe të kuqe në vend të blusë së zakonshme.<ref name="seo">[[YouTube]]: "[https://www.youtube.com/watch?v=zZpnunkLx-4 Полициско одделение за сообраќајно и ескортно обезбедување]".</ref>
|-
|[[:en:Volkswagen_Transporter|Volkswagen Transporter]]
|[[File:Macedonia_police_car_05.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Macedonia_police_car_05.jpg|170x170px]]
|{{GER}}
|Policia e Regullte dhe ajo Speciale
|Patrullim dhe Transport
|Automjeti i përdorur nga policia e rregullt, ndryshe nga origjinali, është i pajisur me çati të lartë. Ky furgon, pa shenja dhe pa çati të përmirësuar, përdoret edhe nga policia speciale. Në vitin 2014 është promovuar projekti për stacione të lëvizshme policore në zonën e Shkupit dhe ky furgon është zgjedhur si mjeti kryesor i përdorur në këtë projekt.<ref />
|-
|[[:en:Ssangyong_Rexton|Ssangyong Rexton]]
|[[File:SsangYong_Rexton_Y450_front.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SsangYong_Rexton_Y450_front.jpg|170x170px]]
|{{KOR}}
|Policia Kufitare
|Patrullim dhe Transport
|Për shkak të mungesës së automjeteve, Policia e Maqedonisë së Veriut ka filluar të përdorë automjetet e Policisë Kufitare si automjete të rregullta të Policisë.
|-
|[[:en:Dacia_Dokker|Dacia Dokker]]
|[[File:Prague_2017_Dacia_Dokker_1.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Prague_2017_Dacia_Dokker_1.jpg|170x170px]]
|{{ROM}}{{FRA}}
|Patrullim dhe Transport
|
|-
! colspan="7" style="align: center;" |Helikopterët
|-
|[[:en:Bell_206|Bell 206B-2]]
|[[File:LAPD_Bell_206_Jetranger.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LAPD_Bell_206_Jetranger.jpg|170x170px]]
|{{USA}}{{CAN}}
|Njësia e helikopterëve
|Patrullim dhe Transport
|1 në shërbim.
|-
|[[:en:Bell_212|Bell AB 212]]
|[[File:Kachina-b212-N212KA-030909-02cr.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kachina-b212-N212KA-030909-02cr.jpg|170x170px]]
|{{USA}}{{CAN}}
|Njësia e helikopterëve
|Patrullim dhe Transport
|1 në shërbim.
|-
|[[:en:Bell_412|Bell 412EP]]
|[[File:LAFD_Bell_412_(cropped).jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LAFD_Bell_412_(cropped).jpg|170x170px]]
|{{USA}}{{CAN}}
|Njësia e helikopterëve
|Patrullim dhe Transport
|1 në shërbim.
|-
|[[:en:Mil_Mi-17|Mil Mi-171]]
|[[File:Russian_Air_Force_Mil_Mi-17_yellow_62.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Russian_Air_Force_Mil_Mi-17_yellow_62.jpg|170x170px]]
|{{URS}}{{RUS}}
|Njësia e helikopterëve
|Patrullim dhe Transport
|1 në shërbim.
|-
|[[:en:Mil_Mi-17|Mil Mi-17V-5]]
|[[File:Indonesian_Army_Aviation_Mi-17V-5.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Indonesian_Army_Aviation_Mi-17V-5.jpg|170x170px]]
|{{URS}}{{RUS}}
|Njësia e helikopterëve
|Patrullim dhe Transport
|3 në shërbim.
|-
! colspan="7" style="align: center;" |Motoçikletat
|-
|[[:en:Honda_ST_series|Honda ST1300 Pan-European]]
|[[File:Pan-european.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pan-european.jpg|170x170px]]
|{{JPN}}
|Policia Rrugore
|CEO Transport
|Përdoret nga Departamenti i Sigurisë Pararoje, Trafikut dhe Shoqërimit (CEO) në aktivitetet e tij, duke përfshirë shoqërimin e VIP-ave, zyrtarëve etj.<ref name="seo" />
|-
|Sanyang SYM HD2 200i
|
|{{TWN}}
|Policia Rrugore
|CEO Transport
|Përdoret nga Departamenti i Sigurisë Pararoje, Trafikut dhe Shoqërimit (CEO) në aktivitetet e tij, duke përfshirë shoqërimin e VIP-ave, zyrtarëve etj.<ref name="seo" />
|-
|[[:en:Piaggio_Beverly|Piaggio Beverly]]
|[[File:Piaggio_Beverly_NewYork_Police_2007.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Piaggio_Beverly_NewYork_Police_2007.jpg|227x227px]]
|{{ITA}}
|Policia Rrugore
|CEO Transport
|Përdoret versioni 120cc<ref>{{cite web |title=Македонската полиција доби нови скутери Sym HD2 200i |url=http://motori.com.mk/novosti/domasni/5112-makedonskata-policija-dobi-novi-skuteri |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304025110/http://motori.com.mk/novosti/domasni/5112-makedonskata-policija-dobi-novi-skuteri |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-04-29}} (''Macedonian'')</ref>
|-
! colspan="7" style="align: center;" |Mjetet e Blinduara
|-
|[[:en:TM-170|TM-170]]
|[[File:Bundespolizei_Sonderwagen_4.png|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bundespolizei_Sonderwagen_4.png|170x170px]]
|{{GER}}
|Policia Speciale
|Transport
|Known as the "Hermelin" (Stoat/Ermine in English). Used by the [[:en:Special_Operations_Unit_(North_Macedonia)|Special Operations Unit]] and the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:BTR-80|BTR-80]]
|[[File:2011_Moscow_Victory_Day_Parade_(360-06)_(cropped).jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2011_Moscow_Victory_Day_Parade_(360-06)_(cropped).jpg|170x170px]]
|{{URS}}{{RUS}}
|Policia Speciale
|Transport
|Used by the [[:en:Special_Operations_Unit_(North_Macedonia)|Special Operations Unit]] and the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|}
=== Automjetet e Mëparshme ===
{| class="wikitable"
! style="text-align: left;" |Automjeti
! style="text-align: left;" |Foto
! style="text-align: left;" |Origjina
! style="text-align: left;" |Përdoruesi
! style="text-align: left;" |Funksioni
! style="text-align: left;" |Shënime
|-
|[[:en:Chrysler_Cirrus|Chrysler Cirrus]]
|[[File:Chrysler_Cirrus_--_01-27-2012.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chrysler_Cirrus_--_01-27-2012.jpg|170x170px]]
|{{USA}}
|Policia e Rregullt
|Patrullim dhe Transport
|210 u blenë në vitin 2000 dhe u përdorën në vitet 2010, mesatarisht më shumë se 500.000 kilometra kishte të përshkuara secili.<ref>{{cite web |date=2001 |title=Picture |url=http://img236.imageshack.us/img236/2451/7429992173d70a6c1780821zn7.jpg |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107165802/http://img236.imageshack.us/img236/2451/7429992173d70a6c1780821zn7.jpg |archive-date=7 nëntor 2012 |access-date=15 korrik 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 gusht 2012 |title=Macedonia's Trademark Police Cars Drive into History |url=https://balkaninsight.com/2012/08/30/macedonia-replaces-trademark-police-cars/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107165802/https://balkaninsight.com/2012/08/30/macedonia-replaces-trademark-police-cars/ |archive-date=2012-11-07}}</ref><ref>{{cite web |title=Archived copy |url=https://fh1w93s8iw-flywheel.netdna-ssl.com/wp-content/uploads/2020/04/macedoniapolice.jpg |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107165802/https://fh1w93s8iw-flywheel.netdna-ssl.com/wp-content/uploads/2020/04/macedoniapolice.jpg |archive-date=7 nëntor 2012 |access-date=11 janar 2022 |website=fh1w93s8iw-flywheel.netdna-ssl.com}}</ref><ref>{{Cite web |author=Brendan Saur |date=6 shkurt 2019 |title=Curbside Classic: 1999 Chrysler Cirrus LXi – Remember when Chrysler Showed Hope? |url=http://www.curbsideclassic.com/curbside-classics-american/cc-capsule-1999-chrysler-cirrus-lxi/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190208113251/http://www.curbsideclassic.com/curbside-classics-american/cc-capsule-1999-chrysler-cirrus-lxi/ |archive-date=2019-02-08 |website=Curbside Classics}}</ref>
|-
|[[:en:Jeep_Cherokee_(XJ)|Jeep Cherokee]]
|[[File:Police_car_of_Macedonia_03.JPG|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Police_car_of_Macedonia_03.JPG|170x170px]]
|{{USA}}
|Policia e Rregullt
|Patrullim dhe Transport
|
|-
|[[:en:Mercedes-Benz_W124|Mercedes-Benz W124]]
|[[File:Police_car_of_Macedonia_01.JPG|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Police_car_of_Macedonia_01.JPG|170x170px]]
|{{GER}}
|Policia e Rregullt
|Patrullim dhe Transport
|
|-
|[[:en:Volkswagen_Polo_Mk3|Volkswagen Polo Mk3]]
|[[File:Police_car_of_Macedonia_02.JPG|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Police_car_of_Macedonia_02.JPG|170x170px]]
|{{GER}}
|Policia e Rregullt
|Patrullim dhe Transport
|
|}
=== Qentë ===
{| class="wikitable"
! style="text-align: left;" |Raca
! style="text-align: left;" |Foto
! style="text-align: left;" |Origjina
! style="text-align: left;" |Funksioni
! style="text-align: left;" |Shënime
|-
|[[:en:German_Shepherd|German Shepherd]]
|[[File:German_Shepherd_-_DSC_0346_(10096362833).jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:German_Shepherd_-_DSC_0346_(10096362833).jpg|200x200px]]
|{{GER}}
|Njësia K9
|
|}
=== Armët e Vogla ===
{| class="wikitable"
! style="text-align: left;" |Emri
! style="text-align: left;" |Foto
! style="text-align: left;" |Lloji
! style="text-align: left;" |Origjina
! style="text-align: left;" |Shënime
|-
! colspan="7" style="align: center;" |[[Pistoleta|Pistoletat]]
|-
|[[:en:Zastava_CZ_99|Zastava CZ 99]]
|[[File:Crvena_Zastava_99.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Crvena_Zastava_99.jpg|200x200px]]
|[[:en:Pistol|Pistol]]
|{{YUG}}{{SRB}}
|[[Parabellum 9×19mm|9×19mm]]
Standard issued pistol of the police.
|-
|[[:en:Glock17|Glock17]]
|[[File:Glock_17-removebg-preview.png|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glock_17-removebg-preview.png|200x200px]]
|[[:en:Pistol|Pistol]]
|{{AUT}}
|[[Parabellum 9×19mm|9x19mm]]
Used by the [[:en:Special_Operations_Unit_(North_Macedonia)|Special Operations Unit]].
|-
! colspan="7" style="align: center;" |[[Gjysmë Mitralozi|Gjysmë Mitralozët]]
|-
|[[:en:Heckler_&_Koch_MP5|H&K MP5]]
|[[File:MP5.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MP5.jpg|200x200px]]
|[[:en:Submachine_gun|Submachine gun]]
|{{GER}}
|[[Parabellum 9×19mm|9×19mm]]
Used by the [[:en:Special_Operations_Unit_(North_Macedonia)|Special Operations Unit]].
|-
! colspan="7" style="align: center;" |[[Pushka e Sulmit|Pushkët e Sulmit]]
|-
|[[:en:Zastava_M70|Zastava M70]]
|[[File:Zastava_M70AB2_Hunter_la5.JPG|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zastava_M70AB2_Hunter_la5.JPG|200x200px]]
|[[:en:Assault_rifle|Assault rifle]]
|{{YUG}}{{MKD}}{{SRB}}
|[[7.62×39mm]]
Përdoret për situata të veçanta si konflikti i armatosur, por mund të përdoret edhe çdo ditë nga rojet e komisariatit.
|-
|[[:en:AR-M1|AR-M1]]
|[[File:Returning_fire_(5198239646).jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Returning_fire_(5198239646).jpg|200x200px]]
|[[:en:Assault_rifle|Assault rifle]]
|{{BUL}}
|[[7.62×39mm]] dhe [[5.56×45mm NATO|5.56×45mm]]
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:IWI_Tavor|IWI Tavor]]
|[[File:IWI-Tavor-TAR-21w1.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:IWI-Tavor-TAR-21w1.jpg|200x200px]]
|[[:en:Bullpup|Bullpup]] [[:en:Assault_Rifle|Assault Rifle]]
|{{ISR}}
|[[5.56×45mm NATO|5.56×45mm]]
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:IWI_Tavor_X95|IWI Tavor X95]]
|[[File:MicroTavorX95MARS-white.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MicroTavorX95MARS-white.jpg|200x200px]]
|[[:en:Bullpup|Bullpup]] [[:en:Assault_Rifle|Assault Rifle]]
|{{ISR}}
|[[5.56×45mm NATO|5.56×45mm]]
Used by the [[:en:Special_Operations_Unit_(North_Macedonia)|Special Operations Unit]].
|-
|[[:en:Zastava_M92|Zastava M92]]
|[[File:M92.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:M92.jpg|200x200px]]
|[[:en:Assault_rifle|Assault rifle]]
|{{YUG}}{{SRB}}
|[[7.62×39mm]]
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
! colspan="7" style="align: center;" |[[Pushka Snajper]]
|-
|[[:en:Zastava_M76|Zastava M76]]
|[[File:Zastava_M76_Full_noBG.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zastava_M76_Full_noBG.jpg|200x200px]]
|[[:en:Sniper_rifle|Sniper rifle]]
|{{YUG}}{{SRB}}
|7.92×57mm
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:Zastava_M93|Zastava M93]]
|[[File:Sniper_Zastava_M93.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sniper_Zastava_M93.jpg|200x200px]]
|[[:en:Sniper_rifle|Sniper rifle]]
|{{SRB}}
|12.7×108mm
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:Sako_TRG|Sako TRG]]-42
|[[File:Sako_TRG-42.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sako_TRG-42.jpg|200x200px]]
|[[:en:Sniper_rifle|Sniper rifle]]
|{{FIN}}
|12.7×57mm
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:McMillan_TAC-50|McMillan TAC-50]]
|[[File:Tac50white1.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tac50white1.jpg|200x200px]]
|[[:en:Sniper_rifle|Sniper rifle]]
|{{USA}}
|[[12.7×99mm NATO|.50 BMG]]
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:Accuracy_International_Arctic_Warfare|AI-AXMC]]
|[[File:Accuracy_International_Arctic_Warfare_-_Psg_90_G24.png|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Accuracy_International_Arctic_Warfare_-_Psg_90_G24.png|200x200px]]
|[[:en:Sniper_rifle|Sniper rifle]]
|{{GBR}}
|[[7.62×51mm NATO|7.62×51mm]], .338 Lapua Magnum and .300 Winchester Magnum
Used by the [[:en:Special_Operations_Unit_(North_Macedonia)|Special Operations Unit]].
|-
|[[:en:Dragunov_sniper_rifle|SVD Dragunov]]
|[[File:SVD_Dragunov.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SVD_Dragunov.jpg|200x200px]]
|[[:en:Sniper_rifle|Sniper rifle]]
|{{URS}}{{RUS}}
|[[7.62×54mmR|7.62×54mm]]
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
! colspan="7" style="align: center;" |[[Mitralozi|Mitralozët]]
|-
|[[:en:PK_machine_gun|PKM]]
|[[File:SpB-Museum-artillery-114.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SpB-Museum-artillery-114.jpg|200x200px]]
|[[:en:General_purpose_machine_gun|Machine gun]]
|{{URS}}{{RUS}}
|[[7.62×54mmR|7.62×54mm]]
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:Zastava_M84|Zastava M84]]
|[[File:ZastavaM84gpmg.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ZastavaM84gpmg.jpg|200x200px]]
|[[:en:General_purpose_machine_gun|Machine gun]]
|{{YUG}}{{SRB}}
|7.62×54mm
Used by the [[:en:Rapid_Deployment_Unit|Rapid Deployment Unit]].
|-
|[[:en:IWI_Negev|IWI Negev]]
|[[File:IWI-Negev-Zachi-Evenor-01-white.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:IWI-Negev-Zachi-Evenor-01-white.jpg|200x200px]]
|[[:en:General_purpose_machine_gun|Machine gun]]
|{{ISR}}
|5.56×45mm
Used by the [[:en:Special_Operations_Unit_(North_Macedonia)|Special Operations Unit]].
|}
== Galeria ==
<gallery>
Skeda:Macedonia Police license plates front and rear Полиција 001-001.jpg|Targat e para 2019 të Policisë së Maqedonisë
Skeda:License plate Macedonia police front.JPG|Targat në pjesën e përparme të automjeteve të Policisë së Maqedonisë
Skeda:License plate Macedonia police back.JPG|Targat në pjesën e pasme të automjeteve të Policisë së Maqedonisë
Skeda:Radusha Police in 2001.jpg|Policia në v.Radushë në vitin 2001
Skeda:Juli2001Matejce.jpg|Njësitë speciale Tigrat dhe Luanët në 2001
</gallery>
== Shiko edhe ==
* [[Ministria e Punëve të Brendshme (Maqedonia e Veriut)|Ministria e Punëve të Brendshme]]
* [[Agjencia e Inteligjencës (Maqedonia e Veriut)|Agjencia e Inteligjencës]]
* [[Njësia e Ndërhyrjes së Shpejtë (Maqedoni e Veriut)|Njësia e Ndërhyrjes së Shpejtë]]
* [[Njësia e Policisë Alfa (Maqedoni e Veriut)|Njësia e Policisë Alfa]]
* [[Njësia Speciale e Mbështetjes (Maqedoni e Veriut)|Njësia Speciale e Mbështetjes]]
* [[Policia Kufitare e Maqedonisë së Veriut|Policia Kufitare]]
* [[Njësia e Policisë Luanët (Maqedoni e Veriut)|Njësia e Policisë Luanët]]
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Policia e Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Zbatimi i ligjit sipas vendit]]
[[Kategoria:Zbatimi i ligjit në Maqedoni të Veriut]]
dhpncugksv13ojhr9wwo2h9lcvu6kk0
Forumi shqiptar
0
326309
2939438
2553292
2026-04-08T03:53:27Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939438
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox partia politike
| name = Forumi shqiptar
| native_name = Albanski Forum
| logo = Forumi shqiptar.svg
| logo_size = 200px
| colorcode = red <!-- HTML color code (p.sh. "red", "#FF0000" ose stampë me ngjyra të metadata të partisë) përndryshe "transparent" -->
| leader =
| founded = 21 dhjetor 2018
| ideology =
| headquarters = [[Tuzi|Tuz]]
| international =
| website =
| country = Mali i Zi
| founder =
| logo_alt =
}}
'''Forumi shqiptar''' është një aleancë poltike e [[Partitë shqiptare në Malin e Zi|partive shqiptare]] në [[Mali i Zi|Malin e Zi]], me seli në Tuz. Forumi shqiptar u themelua më 21 dhjetor 2018 nga [[Alternativa Shqiptare]] dhe [[Lidhja Demokratike Shqiptare]].<ref>{{Cite web |title=AA i DSA formirali Albanski Forum: Ujediniti političku scenu na lokalnom i državnom nivou |url=https://www.cdm.me/politika/aa-i-dsa-formirali-albanski-forum-ujediniti-politicku-scenu-na-lokalnom-i-drzavnom-nivou/ |url-status=live |language=cnr}}</ref> Më 29 janar 2019 iu bashkua dhe [[Unioni Demokratik i Shqiptarëve]].<ref>{{Cite web |title=Unioni Demokratik i Shqiptarëve i bashkohet Forumit Shqiptar ASH-LDSH |url=http://plavaeguciasot.com/unioni-demokratik-i-shqiptareve-i-bashkohet-forumit-shqiptar-ash-ldsh/ |url-status=live |language=sq}}</ref> Forumi Shqiptar morri pjesë në zgjedhjet lokale në Tuz të vitit 2019 si lista "Malësia na bashkon".
Për zgjedhjet lokale në Tuz të vitit 2023, Forumi shqiptar merr pjesë si lista "Zhvillim e Bashkim", e përbërë nga [[Alternativa Shqiptare]], [[Lidhja Demokratike Shqiptare]], [[Unioni Nacional Shqiptar]] dhe [[Lidhja Demokratike në Mal të Zi]].<ref>{{Cite web |last=Ivezaj |first=Robert |date=2022-11-17 |title=MALESIA.ORG - Tuz, Malësi - ASH-LDSH-UNSH nënshkruajnë marrëveshjen për Koalicion |url=http://www.malesia.org/2022/11/17/ash-ldsh-unsh-nenshkruajne-marreveshjen-per-koalicion/ |access-date=2023-02-14 |website=MALESIA.ORG - Tuz, Malësi |language=sq}}</ref>
Forumi shqiptar njoftoi pjersëmarrjen në zgjedhjet parlamentare të Malit të Zi, që do mbahen më 11 qershor 2023.<ref>{{Cite web |last=Camaj |first=Albert |date=2023-04-07 |title=MALESIA.ORG - Tuz, Malësi - Forumi shqiptar bashkë edhe në zgjedhjet parlamentare |url=http://www.malesia.org/2023/04/07/forumi-shqiptar-bashke-edhe-ne-zgjedhjet-parlamentare/ |access-date=2023-05-16 |website=MALESIA.ORG - Tuz, Malësi |language=sq}}</ref>
== Rezultati zgjedhor ==
=== Zgjedhjet lokale ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+[[Komuna e Tuzit|Kuvendi i Komunës së Tuzit]]
!Viti
!Vota
! %
!Mandate
!Ndryshimi
!Koalicioni
!Qeveria
|-
![[Zgjedhjet lokale në Tuz#Zgjedhjet e vitit 2019|2019]]
|3,682
|47.11%
|{{Composition bar|16|32|hex=#000b45}}
|''—''
|[[Forumi shqiptar]]
(ASH–[[Lidhja Demokratike Shqiptare|LDSH]]–[[Unioni Demokratik i Shqiptarëve|UDSH]])
| {{yes|qeveri}}
|-
![[Zgjedhjet lokale në Tuz#Zgjedhjet e vitit 2023|2023]]
|4,214
|51.50%
|{{Composition bar|18|32|hex=#000b45}}
|{{Rritje}} 2
|[[Forumi shqiptar]]
(ASH–[[Lidhja Demokratike Shqiptare|LDSH]]–[[Unioni Nacional Shqiptar|UNSH]]–[[Lidhja Demokratike në Mal të Zi|LDMZ]])
| {{yes|qeveri}}
|}
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
r5dl2004yjc3dbhm03im2bi6v39njiw
Abdylmenaf Bexheti
0
327262
2939514
2933882
2026-04-08T04:21:15Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]]; added [[Category:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939514
wikitext
text/x-wiki
'''Abdulmenaf Bexheti''' (lindur më [[2 Korrik|2 korrik]] [[1959]] në [[Reçica e Vogël|Reçicë të Vogël]], [[Tetova|Tetovë]]) është ekonomist, profesor dhe anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe e Arteve të Kosovës]] si dhe i [[Akademia Maqedonase e Shkencave dhe e Arteve|Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Maqedonisë së Veriut]].
== Biografia ==
Abdulmenaf Bejeti shkollën fillore dhe të mesmen e kreu në [[Tetova|Tetovë]] . Në [[1982|vitin 1982]] diplomoi në Fakultetin Ekonomik në [[Prishtina|Prishtinë]] . Karrierën profesionale e filloi në TPT “Techno-Promet” [[Tetova|Tetovë]] në [[1983|vitin 1983]], ku punoi deri në [[1987|vitin 1987]] . Në [[1987|vitin 1987]] kaloi në atë kohë në KOS - dega Tetovë, ku punoi si inspektor financiar, ndërsa një vit më vonë u gradua në inspektor të lartë të KOS-it të Republikës së Maqedonisë. Në postin e tij qëndroi deri në mars [[1994|të vitit 1994]] kur me vendim të Qeverisë së Republikës së Maqedonisë u emërua zëvendësdrejtor i [[УЈП|Drejtorisë së të Ardhurave Publike]], ndërsa nga maji i [[1995|vitit 1995]] deri në shkurt [[1996]] e mbajti pozitën e drejtorit të IRS.
Në [[1996|vitin 1996]] u zgjodh [[Министер за развој на Република Македонија|Ministër i Zhvillimit]] në Qeverinë e Republikës së Maqedonisë, ndërsa në periudhën nga [[29 Maj|29 maj]] [[1997]] deri [[30 Nëntor|më 30 nëntor]] [[1998]] ushtron detyrën [[Ministri i Transportit dhe Lidhjeve i Maqedonisë|e Ministrit të Urbanistikës, Ndërtimtarisë, Transportit dhe Ekologjisë]] [[Maqedonia e Veriut|së Republika e Maqedonisë]] .
Në [[1996|vitin 1996]], Bejetti regjistrohet në studimet pasuniversitare në Fakultetin Ekonomik të [[Universiteti Kirili dhe Metodi|Universitetit “St. Kirili dhe Metodi"]] - [[Shkupi|Shkup]], ku magjistroi në [[1999|vitin 1999]], nën mentorimin e akademikut Xente Bogoev me temë: "Struktura e konsumit publik në Republikën e Maqedonisë dhe mundësitë për racionalizim". Ka doktoruar në [[2002|vitin 2002]] në Fakultetin Ekonomik të Universitetit “St. Kirili dhe Metodi”, nën mentorimin e prof. Dr. Zhivko Atanasovski me temën: "Shpenzimet publike në vendet moderne dhe në Republikën e Maqedonisë - aspekte të racionalizimit dhe optimizimit".
== Veprimtaria shkencore ==
Që nga themelimi i [[Universiteti i Evropës Juglindore|Universitetit të Evropës Juglindore]] në [[2001|vitin 2001]], ai ka punuar si pedagog në Fakultetin e Administrimit të Biznesit dhe Administratës Publike në lëndët: bazat dhe parimet e menaxhimit dhe bazat dhe kontabiliteti financiar. Në [[2002|vitin 2002]] zgjidhet profesor asistent në lëndët e makroekonomisë dhe financave publike. Në [[2002|vitin 2002]], Bordi i [[Universiteti i Evropës Juglindore|Universitetit të Evropës Juglindore]] e emëroi atë si dekan të Fakultetit të Administrimit të Biznesit, ndërsa në fillim të vitit akademik 2004/05 u emërua prorektor i Fakultetit të Evropës Juglindore për financa. dhe zhvillimin e Universitetit, detyrë të cilën e mbajti deri në gusht [[2012|të vitit 2012]], kur u emërua anëtar i Bordit të JIEU-së, pozitë që e mban edhe sot.
Krahas mësimit të rregullt të studimeve universitare, pasuniversitare dhe doktoraturës, si dhe veprimtarive kërkimore-shkencore në fushën e marrëdhënieve socio-ekonomike. Në [[2004|vitin 2004]], në kuadër të bashkëpunimit ndëruniversitar, ai mori pjesë në një program dy-mujor për edukimin e mëtejshëm në programet e studimeve të studimeve pasuniversitare dhe aktiviteteve kërkimore në SHBA në Universitetin e Indianës - Indianapolis, në Fakultetin e Menaxhimit të Biznesit. (Shkolla e Biznesit Kelley). Në nëntor të vitit 2005 zgjidhet profesor i asocuar në Universitetin e Evropës Juglindore - Tetovë në fushën e makroekonomisë dhe financave publike.
Në fillim të [[2010|vitit 2010]], ai u zgjodh profesor ordinar në fushën e makroekonomisë - financave publike, në bazë të një vlerësimi kolegial nga një komision i përbërë nga prof. Dr. Heinz Dieter Wenzel, profesor ordinar në Universitetin e Bambergut – FR Gjermani, president, Akad. Taki Fiti, profesor ordinar në Fakultetin Ekonomik në Universitetin “St. Kirili dhe Metodi” - Shkup dhe prof. Sulo Haderi, profesor ordinar në Fakultetin Ekonomik në Universitetin e Tiranës.
Në të njëjtën kohë, Abdulmenaf Bejeti ishte anëtar i shumë nismave dhe organizatave ndërkombëtare dhe rajonale (SECI, PS, etj. ) si dhe shumë shoqata profesionale dhe të tjera në vend (Sindikata e punëtorëve financiarë dhe kontabilist të Republikës së Maqedonisë, Sindikata e Ekonomistëve të Republikës së Maqedonisë, Shoqata e Ekonomistëve nga Tetova dhe Dr. Ai ka qenë dhe është ende anëtar i bordeve mbikëqyrëse dhe drejtuese të shumë organizatave të njohura në rajon, duke përfshirë njëkohësisht edhe anëtar të komitetit të auditimit dhe të Bordit Drejtues të Bankës NLB në Shkup dhe Prishtinë.
Abdulmenaf Bexeti ka botuar dy libra, dy tekste universitare, mbi 100 punime shkencore dhe në dekadën e fundit më shumë se 200 analiza, rubrika dhe opinione në mjetet e informimit publik në Republikën e Maqedonisë.
Në [[2012|vitin 2012]] zgjidhet anëtar i Akademisë Shqiptare të Arteve dhe Shkencave. Anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Maqedonisë është zgjedhur më [[4 Qershor|4 qershor]] [[2012]] .
Në vitin 2018 u bë Rektor i Fakultetit të Evropës Juglindore <ref>{{Cite news |title=Academician Abdylmenaf Bexheti is appointed the new Rector of SEEU |language=en |work=South East European University |url=https://www.seeu.edu.mk/en/information/news-events?id=1665 |access-date=2018-06-11}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Universiteti Shtetëror i Tetovës]]
* [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]]
== Referime ==
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Lindje 1959]]
[[Kategoria:Njerëz nga Tetova]]
[[Kategoria:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]]
[[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Evropës Juglindore]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Rektorë të Universitetit të Evropës Juglindore]]
s795rcgcqg4pu8rq2a2uhfhdvbe3tra
Kategoria:Ekonomistë maqedonas
14
327267
2939518
2779673
2026-04-08T04:21:35Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]] te [[Kategoria:Ekonomistë maqedonas]] pa lënë një ridrejtim
2779673
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Ekonomistë]]
[[Kategoria:Maqedoni e Veriut]]
4kdvg87le89yx98yh6w6ugd2chu7lei
AlternAtivA
0
328451
2939450
2800570
2026-04-08T03:55:09Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939450
wikitext
text/x-wiki
'''AlternAtivA''' ([[Gjuha maqedone|Maqedonisht]]: Алтернатива) është parti politike [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut|shqiptare]] në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]].
== Themelimi ==
Pas ndërhyrjeve së gjykatave shtetërore dhe pamundësisë së funksionimit politik, [[Afrim Gashi]] i [[Lëvizja Besa|BESA]]-s vendosi që më 9 mars 2019 emrin e partisë ta ribrendojë në “AlternAtivA” dhe aktualisht është kryetar i saj.
Në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të vitin 2020, Afrim Gashi, është zgjedhur deputet, duke kandiduar në njësinë zgjedhore nr. 2.
== Referime ==
* https://sobranie.mk/levizja-besa-ns_article-afrim-gashi-16-al.nspx
* https://www.sobranie.mk/alternativa-2020-2024-ns_article-afrim-gashi-20.nspx
* https://alternativa.org.mk/kryetari/
{{reflist}}{{Parti-cung}}
{{NIA}}
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
kh4mckfgogplwzmvymuy86fy588isss
Junus Pasha
0
329972
2939355
2545817
2026-04-07T20:20:42Z
Redaktor GLAM
167682
Higher resolution version of image
2939355
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Junus Pasha
| image = Yunus Pasha (16024682).jpg
| office1 = [[Lista e vezirëve të Perandorisë Osmane|Veziri i 26-të i Perandorisë Osmane]]
| term_start1 = 30 janar 1517
| term_end1 = 13 shtator 1517
| monarch1 = [[Selim I]]
| predecessor1 = [[Hadım Sinan Pasha]]
| successor1 = [[Piri Mehmed Pasha]]
| office2 = [[Lista e guvernatorëve osmanë të Egjiptit|Guvernator osman i Egjiptit]]
| term_start2 = 1517
| term_end2 = 1517
| predecessor2 = ''Pozita u themelua''
| successor2 = [[Hayır Bey]]
| birth_date = E panjohur
| death_date = 13 shtator 1517
| death_place = [[Tokad]], [[Perandoria Osmane]]
| nationality = [[Perandoria Osmane|Osman]]
| blank1 = Grupi etnik
| data1 = [[Shqiptarët|Shqiptar]], [[Grekët|Grek]], ose [[Bullgarët|Bullgar]]
| spouse = Aslıhan Hanımsultan
}}
'''Junus Pasha''' ([[turqishtja osmane]]: يونس پاشا ''Yunus Paşa'', vdiq më 13 shtator 1517) ishte një burrë shteti [[Perandoria Osmane|osman]]. Ai ishte [[Lista e vezirëve të Perandorisë Osmane|Vezir i Madh i Perandorisë Osmane]] për tetë muaj më 1517, duke shërbyer nga 30 janari deri në vdekjen e tij më 13 shtator.<ref>Turkish State Archives</ref>
== Biografia ==
Junus ishte me prejardhja [[Shqiptarët|shqiptare]], [[Grekët|greke]], ose [[Bullgarët|bullgare]].<ref name="yasamyapit">Alper, Omer Mahir, "Yunus Paşa", (1999) ''Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi'', İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.678 {{ISBN|975-08-0072-9}}</ref> Ai u fut në sistemin [[devşirme]] (i marrë nga familja e tij dhe u konvertua në Islam për t'u bërë burokrat/ushtar osman) në moshë të re, Junusi u rrit për t'u bërë [[Jeniçeri|jeniçer]], duke u bërë përfundimisht [[Agai|aga]] (komandant i lartë) i korpusit jeniçer. Në vitin 1511, ai u bë [[Veziri|vezir]] në [[divan]] ([[Porta e Lartë|qeveria osmane]]) dhe [[bejlerbej]] (administratori kryesor provincial) i [[Ejaleti i Anadollit|Ejaletit të Anadollit]].<ref name="yasamyapit" />
Junus Pasha pati një rol të madh në [[Lufta osmane-mamluk (1516-1517)|luftën osmano-mamluk (1516-17)]]. Pas fitores osmane në [[Beteja e Marxh Dabik|Betejën e Marxh Dabik]] më 1516, Junus Pasha, me trupat osmane nën komandën e tij, mobilizoi forcat e tij dhe hyri në qytetin (sirian modern) e [[Alepo]]s, prej andej duke pushtuar qytetet e [[Hama|Hamës]], [[Homsi]]t dhe [[Damasku]]t në vazhdimësi e shpejtë. Pas [[Beteja e Ridanija|Betejës së Ridanija]] të vitit 1517, ai hyri në qytetin egjiptian të [[Kajro]]s me forcat e tij jeniçere dhe pas një rrethimi treditor, pushtoi qytetin për Perandorinë Osmane.<ref name="yunuspaşa">[Osmanlı Tarihi, II. Cilt, 10. baskı, sf: 286,291,543,544, Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011, Ord. Prof. [[İsmail Hakkı Uzunçarşılı]]]</ref>
Për shkak të sukseseve të tij dhe vdekjes së vezirit të madh të mëparshëm, [[Hadım Sinan Pasha|Hadım Sinan Pashës]], në luftime gjatë Betejës së Ridanija më 22 janar 1517, Junus Pasha u emërua [[Veziri i Madh|vezir i madh]] tetë ditë më vonë, më 30 janar. Më vonë, ai u emërua në të njëjtën kohë të jetë [[Lista e guvernatorëve osmanë të Egjiptit|guvernatori i Egjiptit]]. Pas arritjes së këtyre posteve të dyfishta, Junus Pasha dyshohet se krijoi një sindikatë [[ryshfeti]] dhe zhvatjeje. Pasi lajmi i korrupsionit arriti te sulltani [[Selim I]], Junus Pashës iu hoq guvernatori dhe iu dha [[Hayır Bey]], duke i lënë Junus Pashës postin e vetëm të vezirit të madh.<ref name="yasamyapit" />
Thuhet se sulltan Selim I ekzekutoi Junus Pashën për fyerje të etnisë [[çerkez]]e të pasardhësit të tij të guvernatorit Hayır Beut pas hidhërimit të humbjes së guvernatorit ndaj tij, pavarësisht se Junus Pasha ishte ai që kishte pushtuar Egjiptin për Perandorinë Osmane. Cilado qoftë arsyeja, Junus Pasha u ekzekutua me prerje koke më 13 shtator 1517.<ref name="yunuspaşa" />
== Jeta personale ==
Ai u martua në 1505 me Aslıhan Hanimsultan, e bija e [[Selçuk Sultan (vajza e Bajazitit II)|Selçuk Sultan]] dhe mbesa e Sulltan [[Bayezid II]].<ref>{{cite book|first=Nejat|last=Göyünç|title=The Journal of Ottoman Studies: Ta'rih Başlıklı Mihasebe Defteri|year=1990|language=tr|pages=33}}</ref><ref>{{cite book|author=Leslie P. Peirce|title=The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire|publisher=Oxford University Press|year=1993|language=en|pages=304 n. 55|isbn=978-0-195-08677-5|ref=Peirce|url-access=registration|url=https://archive.org/details/imperialharemwom00peir}}</ref>
== Shiko gjithashtu ==
* [[Lista e vezirëve shqiptarë në Perandorinë Osmane]]
* [[Lista e guvernatorëve osmanë të Egjiptit]]
== Referime ==
{{reflist}}
{{S-start}}
{{succession box
| title = [[Lista e vezirëve të Perandorisë Osmane|Veziri i Perandorisë Osmane]]
| before = [[Hadım Sinan Pasha]]
| after = [[Piri Mehmed Pasha]]
| years = Janar 1517 – Shtator 1517
}}
{{s-new|creation|reason=[[Lufta osmane-mamluk (1516-1517)|Pushtimi Osman i Egjiptit]]}}
{{s-ttl|title=[[Lista e guvernatorëve osmanë të Egjiptit|Guvernator Osman i Egjiptit]]|years=1517}}
{{s-aft|after=[[Hayır Bey]]}}
{{S-end}}
[[Kategoria:Vezirë të mëdhenj të Perandorisë Osmane të shekullit të 16-të]]
[[Kategoria:Guvernatorë osmanë të Egjiptit të shekullit të 16-të]]
[[Kategoria:Vdekje 1517]]
[[Kategoria:Pashallarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Grekë]]
[[Kategoria:Bullgarë]]
rtfxchjgkbf0wdld90p7612t46luimk
Dimitar Kovaçevski
0
331745
2939520
2665762
2026-04-08T04:21:53Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]]; added [[Category:Ekonomistë maqedonas]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939520
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Dimitar Kovaçevski
| native_name = {{nobold|Димитар Ковачевски}}
| native_name_lang = mk
| image = Dimitar Kovachevski official portrait 2020 (cropped).jpg
| image_size = 250px
| caption = Portreti zyrtar 2020
| office = Kryeministri i 10-të i [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]]
| term_start = 16 Janar 2022
| term_end = 28 Janar 2024
| president = [[Stevo Pendarovski]]
| predecessor = [[Zoran Zaev]]
| successor = [[Talat Xhaferi]]
| office1 = Kryetar i Partisë [[Lidhja Socialdemokrate e Maqedonisë]]
| term_start1 = 12 Dhjetor 2021
| term_end1 =
| deputy1 = [[Radmilla Shekerinska]]
| predecessor1 = [[Zoran Zaev]]
| successor1 =
| birth_date = 24 Korrik 1974
| birth_place = [[Kumanovë]], [[Republika Socialiste e Maqedonisë|RS e Maqedonisë]], [[Jugosllavia]], (sot [[Maqedonia e Veriut]])
| party = [[Lidhja Socialdemokrate e Maqedonisë]] (LSDM)
| spouse =
| children =
| profession = Ekonomist
| signature =
}}
'''Dimitar Kovaçevski''' ([[maqedonisht]]: Димитар Ковачевски, i lindur më [[24 Korrik]] [[1974]]) është një politikan dhe ekonomist maqedonas që shërbeu si kryeministër i [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] nga janari 2022 deri në janar 2024. Anëtar dhe aktualisht kryetar i partisë [[Lidhja Socialdemokrate e Maqedonisë]], Kovaçevski ka shërbyer më parë si zëvendësministër i financave nga viti 2020 deri në emërimin e tij si kryeministër në vitin 2022 pas dorëheqjes së ish-kryeministrit [[Zoran Zaev]].
== Sfondi ==
Kovaçevski ka lindur në [[Kumanova|Kumanovë]] . Ai është djali i Sllobodan Kovaçevskit, kryetar i komunës së Kumanovës nga viti 2000 deri në vitin 2005 dhe ambasador i Republikës së Maqedonisë në Mal të Zi pas vendosjes së [[Marrëdhëniet mes Mali të Zi dhe Maqedonisë së Veriut|marrëdhënieve diplomatike]] mes dy vendeve në vitin 2006. <ref>{{Cite web |date=2021-11-17 |title=Кој е Димитар Ковачевски, најсериозниот кандидат за наследник на Заев? |url=https://fokus.mk/koj-e-dimitar-kovachevski-najseriozniot-kandidat-za-naslednik-na-zaev/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211119234201/https://fokus.mk/koj-e-dimitar-kovachevski-najseriozniot-kandidat-za-naslednik-na-zaev/ |archive-date=19 nëntor 2021 |access-date=2021-12-29 |website=Фокус |language=mk-MK}}</ref> Shkollën e mesme e kreu në Waterville, Minesota, Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Në vitin 1998 u diplomua në Fakultetin Ekonomik në [[Universiteti Kirili dhe Metodi|Sh. Kiril dhe Metodius në Shkup]] dhe kreu studimet e masterit në të njëjtin Fakultet në vitin 2003. Në vitin 2008 përfundoi studimet e doktoraturës për ekonomi në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Malit të Zi .
Në vitin 2018, Kovaçevski bashkëthemeloi një kompani private, e cila hapi fabrikën e parë vendase për prodhimin e [[Panelet fotovoltaike|moduleve fotovoltaike]] në Maqedoninë e Veriut.
Është anëtar i [[Lidhja Socialdemokrate e Maqedonisë|Lidhjes Socialdemokrate të Maqedonisë]] që nga viti 1994. <ref>{{Cite web |date=2021-12-17 |title=ИНТЕРВЈУ Димитар Ковачевски, претседател на СДСМ: Ќе барам одговорност за сработеното и во СДСМ и во Владата |url=https://sdsm.org.mk/intervjua/39122 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217155400/https://sdsm.org.mk/intervjua/39122 |archive-date=17 dhjetor 2021 |access-date=2021-12-29 |website=SDSM |language=mk-MK}}</ref>
== Karriera politike ==
Pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2020 në Maqedoninë e Veriut, Kovaçevski u emërua zëvendësministër i Financave në qeverinë e dytë të [[Zoran Zaev]] . <ref>{{Cite web |last=Trkanjec |first=Zeljko |date=13 dhjetor 2021 |title=North Macedonia's biggest parties pick their leaders |url=https://www.euractiv.com/section/politics/short_news/north-macedonias-biggest-parties-pick-their-leaders/ |website=www.euractiv.com}}</ref> Parlamenti e zgjodhi atë në këtë detyrë më 23 shtator 2020. <ref>{{Cite web |date=2020-09-23 |title=Собранието ги изгласа и замениците-министри во владата на Заев |url=https://sdk.mk/index.php/makedonija/sobranieto-gi-izglasa-i-zamenitsite-ministri-vo-vladata-na-zaev/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228055132/https://sdk.mk/index.php/makedonija/sobranieto-gi-izglasa-i-zamenitsite-ministri-vo-vladata-na-zaev/ |archive-date=28 dhjetor 2021 |access-date=2021-12-29 |website=Сакам Да Кажам |language=mk-MK}}</ref>
[[Skeda:Димитар_Ковачевски,_Отворен_Балкан_-_Тирана_(21.12.2021).jpg|majtas|parapamje| Kovaçevski në nënshkrimin e samitit të [[Zona Mini Shengen|Ballkanit të Hapur]] në [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]], 21 dhjetor 2021]]
Zaevi njoftoi dorëheqjen e tij si kryeministër dhe lider i [[Lidhja Socialdemokrate e Maqedonisë|LSDM-]] së pas humbjes në zgjedhjet vendore të vitit 2021. Kjo shkaktoi paqendrueshmëri në shumicën e brishtë qeverisëse, e cila megjithatë i mbijetoi shtytjes së opozitës së udhëhequr nga [[VMRO-DPMNE]] për votim mosbesimi. <ref>{{Cite web |date=2021-11-12 |title=North Macedonia Govt Survives Threat, Hints at Boosting Majority |url=https://balkaninsight.com/2021/11/12/north-macedonia-govt-survives-threat-hints-at-boosting-majority/ |access-date=2021-12-29 |website=Balkan Insight |language=en-US}}</ref> Më pas, qeveria e Zaevit forcoi shumicën e saj në parlament duke fituar mbështetjen e katër deputetëve të tjerë nga [[AlternAtivA|Alternativa]], e cila deri atëherë ishte në opozitë. Kovaçevski e shoqëroi Zaevin gjatë negociatave me Alternativën, e cila lançoi emrin e tij si pasardhësi më i mundshëm i Zaevit. <ref>{{Cite web |date=2021-12-06 |title=North Macedonia Govt Solidifies Majority, Adding New Coalition Partner |url=https://balkaninsight.com/2021/12/06/north-macedonia-govt-solidifies-majority-adding-new-coalition-partner/ |access-date=2021-12-29 |website=Balkan Insight |language=en-US}}</ref>
[[Skeda:Прием_на_премиерот_Ковачевски_кај_претседателот_Пендаровски_за_претставување_на_новиот_владин_состав_(17.01.2022).jpg|djathtas|parapamje| Kovaçevski (majtas) dhe presidenti [[Stevo Pendarovski]] (djathtas) me anëtarët e kabinetit të Kovaçevskit, 17 janar 2022]]
Pasi Zaev zyrtarisht dha dorëheqjen si president i LSDM-së, Kovaçevski fitoi zgjedhjet e brendshme partiake më 12 dhjetor 2021, duke lënë dy kandidatët e tjerë shumë prapa me vota dhe duke e pasuar Zaevin si lider të partisë. <ref>{{Cite web |date=2021-12-13 |title=North Macedonia Ruling Party Elects Dimitar Kovacevski as Leader |url=https://balkaninsight.com/2021/12/13/north-macedonia-ruling-party-elects-dimitar-kovacevski-as-leader/ |access-date=2021-12-29 |website=Balkan Insight |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 dhjetor 2021 |title=Dimitar Kovachevski on course to become North Macedonia's new prime minister |url=https://www.politico.eu/article/kovachevski-north-macedonia-new-prime-minister/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212234954/https://www.politico.eu/article/kovachevski-north-macedonia-new-prime-minister/ |archive-date=12 dhjetor 2021 |access-date=28 dhjetor 2021 |website=Politico |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ковачевски - Новата влада најдоцна до 18 јануари |url=https://www.slobodnaevropa.mk/a/31628615.html |access-date=2021-12-28 |website=Радио Слободна Европа |language=mk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 janar 2022 |title=North Macedonia's Lawmakers Elect Dimitar Kovacevski As New PM |url=https://www.rferl.org/a/north-macedonia-elect-prime-minister--dimitar-kovacevski-/31657339.html |access-date=17 janar 2022 |website=Radio Free Europe}}</ref> Ai u betua më 16 janar 2022. <ref name=":0">{{Cite web |date=16 janar 2022 |title=Собранието ја избра новата Влада, Ковачевски е премиер |url=https://www.slobodnaevropa.mk/a/собранието-ја-избра-новата-влада-/31656822.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220116225632/https://www.slobodnaevropa.mk/a/%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D0%BE-%D1%98%D0%B0-%D0%B8%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0-/31656822.html |archive-date=16 janar 2022 |access-date=2022-01-18 |website=Радио Слободна Европа |language=mk}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://www.slobodnaevropa.mk/a/собранието-ја-избра-новата-влада-/31656822.html "Собранието ја избра новата Влада, Ковачевски е премиер"]. ''Радио Слободна Европа'' (in Macedonian). 16 January 2022. [https://web.archive.org/web/20220116225632/https://www.slobodnaevropa.mk/a/%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D0%BE-%D1%98%D0%B0-%D0%B8%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0-/31656822.html Archived] from the original on 16 January 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 January</span> 2022</span>.</cite>
[[Category:CS1 Macedonian-language sources (mk)]]</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-01-17 |title=Kovačevski preuzeo funkciju premijera Severne Makedonije |url=https://rs.n1info.com/region/kovacevski-preuzeo-funkciju-premijera-severne-makedonije/ |access-date=2022-01-17 |website=N1 |language=sr-RS}}</ref>
[[Kategoria:Kryeministra të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Njerëz nga Kumanova]]
[[Kategoria:Politikanë nga Maqedonia e Veriut]]
[[Kategoria:Ekonomistë maqedonas]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Lindje 1974]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Shkupit]]
pkwqz1shcyspt7g76em0zxf9zxjs216
Le Boulou
0
332474
2939300
2557119
2026-04-07T14:32:30Z
Culex
55150
new mayor
2939300
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Komunat franceze|name=Buli|native name=El Voló (Katalanisht) <br>
Le Boulou (Frëngjisht)
|commune status=Komunë|image=Vue du Boulou depuis complexe sportif.jpg|caption=Një pamje e përgjithshme e Bulit|image coat of arms=Blason ville fr Le Boulou (Pyrénées-Orientales).svg|arrondissement=Céret|canton=Vallespir-Albères|INSEE=66024|postal code=66160
|mayor=Patrick Francés
|term=2026–2032
|intercommunality=Vallespir|elevation min m=55|elevation max m=363|area km2=14,420|population=5313|population date=Janar 2020}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Le Boulou''' ( {{IPA-fr|lə bulu|-|LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Le Boulou.wav}}; [[Gjuha katalane|Katalanisht]]: ''El Voló'' [əl βuˈlo] ) është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Pyrénées-Orientales|Pirenejtë Orientalë]] në [[Franca|Francën]] jugore.
Ndodhet 12 km larg nga kufiri spanjoll.
== Gjeografia ==
=== Lokalizimi ===
Qyteza e Bulit ndodhet në kantonin Vallespir-Albères dhe në [[Qarku Céret|rrethin Céret]], në jug të [[Pyrénées-Orientales|Pirenejve Orientalë]] .
[[Skeda:Map_commune_FR_insee_code_66024.png|qendër|parapamje|300x300px| Harta e Bulit dhe qytezave përreth]]
== Toponimia ==
Emri i qytetit në [[Gjuha katalane|katalanisht]] është ''El Voló'' . <ref>[http://publicacions.iec.cat/repository/pdf/00000044%5C00000018.pdf Nomenclàtor toponímic de la Catalunya del Nord]</ref>
Në shekullin e 10-të, territori i Bulit duket se ndahet midis zotit të Saint-Jean-Pla-de-Corts, zonjës Minimilla dhe kishës së [[Elne]]-ës . Le Boulou më pas sundohet nga zotërit e Montesquieu nga shekulli i 11-të deri në shekullin e 14-të. Më në fund bëhet pjesë e tokave të kurorës. <ref>{{In lang|fr}} Jean Sagnes (dir.</ref>
Në fund të shekullit të XVII-të, Bernard de Kennedy, duke ndjekur oborrin e Xhejmsit II të Anglisë në Francë, vendos të zhvendoset në Bul dhe merr nënshtetësinë franceze nga [[Luigji XIV|Luigji XIV i Francës]] . Nipit të tij, Côme de Kennedy, i është dhënë titulli i zotit të Bulit në 1755. Djali i Come, Joseph de Kennedy është zot i qytezës gjatë [[Revolucioni francez|Revolucionit Francez]] . Por shtëpia e tij përdoret si seli nga gjenerali spanjoll Antonio Ricardos gjatë betejës së parë të Bulit në vitin 1793. I akuzuar për tradhti, Joseph de Kennedy ekzekutohet me [[Gijotina|gijotinë]] më 2 maj 1794, të nesërmen pas betejës së dytë të Bulit .
Në shekullin e XX-të, u ndërtua kampi i Bulit që strehonte femra republikane të arratisura nga [[Spanja]] në fund të [[Lufta civile spanjolle|Luftës Civile Spanjolle]] . <ref>{{Cite book |last=Beevor |first=Antony |title=The Spanish Civil War |url=https://archive.org/details/spanishcivilwar0000beev_m2b6 |date=2001 |publisher=Cassell Military Paperbacks |isbn=0-304-35840-1 |location=London |page=[https://archive.org/details/spanishcivilwar0000beev_m2b6/page/n427 394]}}</ref> Ajo u hap si një qendër pastrimi, por nuk kishte strehë dhe shumica e grave dhe fëmijëve u zhvendosën në pjesë të tjera të Francës, së bashku me disa ushtarë të plagosur. <ref>{{Cite book |last=Thomas |first=Hugh |title=The Spanish Civil War |date=2012 |publisher=Penguin Books |isbn=978-0-141-01161-5 |edition=50th Anniversary |location=London |page=855}}</ref> Gjatë pushtimit gjerman, banja në Bul ishte selia e [[Gestapo|Gestapos]] . <ref>{{Cite web |title=With Death Snapping at Their Heels: Tales from Europe's "wild West" |url=https://www.katesharpleylibrary.net/08kr0b}}</ref><gallery>
File:Le_Boulou_Ancienne_Mairie.jpg|Bashkia e vjetër (1912)
File:Boulou_sainte_marie1.jpg| Kisha e Shën Mërisë
</gallery>
== Qeveria dhe politika ==
=== Kryetarët e bashkive ===
{| class="wikitable"
!Kryetar bashkie
! Fillimi i afatit
! Fundi i mandatit
|-
| Marie-Rose Careras
| align="center" | 1987
| align="center" | 1995
|-
| Jean-Pierre Salgas
| align="center" | 1995
| align="center" | 2008
|-
| Christian Olive
| align="center" | 2008
| align="center" | 2014
|-
| Nicole Villard-Schlatter
| align="center" | 2014
| align="center" | 2020
|-
| François Comes
| align="center" | 2020
| align="center" |
|}
== Popullsia ==
{{Historical populations|1968|2921|1975|3709|1982|4292|1990|4436|1999|4428|2007|5175|2012|5520|2017|5514|source=INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4515315?geo=COM-66024#ancre-POP_T1 Population en historique depuis 1968], INSEE</ref>|percentages=pagr|align=none}}
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Komuna në Pyrénées-Orientales]]
[[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]]
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
rulh14g9dor7kuybxjmz5p2wu4csjxa
École française de Rome
0
336241
2939299
2568216
2026-04-07T13:45:41Z
-wuppertaler
174497
changed one image for a better one
2939299
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Palazzo Farnese in Rome.jpg|parapamje|300x300px| Palazzo Farnese ; shtëpia e institucionit]]
'''École française de Rome''' (EFR) është një institut kërkimor francez për historinë, [[Arkeologjia|arkeologjinë]] dhe shkencat shoqërore; mbikëqyrur nga [[Académie des Inscriptions et Belles-Lettres]], dhe një divizion i Ministrisë së Mësimdhënies së Lartë dhe Kërkimit Shkencor .
ructvxdkvpbj738owjdrp6t77540kpn
Mirsad Ndrecaj
0
337664
2939396
2898198
2026-04-08T00:08:48Z
Shqiperia2000
65435
Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/Kumanova2001|Kumanova2001]]) dhe riktheu versionin 2889306 nga Eihel
2939396
wikitext
text/x-wiki
{{Cung}}
{{Infobox military person|name=Mirsad Ndrecaj|image=Mirsad Ndrecaj.jpg|image_size=|caption=|birth_date={{birth date|1979|06|17|df=yes}}|birth_place=[[Komuna e Gjakovës]], ish-[[Jugosllavia]] (sot [[Kosova]])|death_date={{death date and age|10|05|2015|07|06|1979|df=yes}}|death_place=[[Kumanovë]], [[Maqedoni]] (sot [[Maqedonia e Veriut]])|nickname=Komandant Nato|birth_name=|allegiance=*[[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] <br>
*[[Figura:Uck_Nla_logo.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]]|branch=|serviceyears=1998 – 2015|rank=Komandant|servicenumber=|unit=*Brigada 137" (Kosovë) <br>
*Policia Ushtarake” (Maqedoni) <br>|commands=*[[Rrafshi i Dukagjinit]] (Kosovë) <br>
*[[Rajoni Kumanoves]] (Maqedoni) <br>|battles=*[[Lufta e Kosovës|Lufta në Kosovë]]<br>
*[[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]]<br>
*[[Beteja e Sllupçanit]]<br>
*[[Konflikti Kumanoves]]<br>|battles_label=|awards=*[[Dëshmor i Kosovës]] (pas vdekjes) <br>|relations=|laterwork=}}
'''Mirsad Ndrecaj''' (i lindur më 17 qershor 1979) ishte pjesëtar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ka marrë pjesë edhe në [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftën e vitit 2001 në Maqedoni]] si pjesëtar i [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]]. Ka qen pjestar dhe në Konfliktin e Kumanoves 2015.
Njihet ndryshe edhe me nofkën e luftës '''Komandant Nato'''.
Me fillimin e aksioneve të UÇK-së, ai erdhi dhe ju bashkangjit [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]]. Këtu ishte si Luan, sepse e kishte përvojen, taktiken dhe mbi te gjitha i dinte taktikat dhe mënyrat e luftimit kundër forcave [[Jugosllavia|Jugosllave]], andaj ky gjithmon ju kundërpërgjigjej në mënyrën më efikase dhe ju shkaktonte dëme të mëdha si në trupa ushtarak ashtu edhe në tekniken luftarake të armikut.
Në vitin 2001 bashkohet ne rradhët e [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]] ku edhe ishte njëri nga bashkëthemeluesit e saj. Ndërsa ka shërbyer në vitin 2001 si komandant i përgjithshëm i [[Policia ushtarake]] e cila vepronte në rajonin e [[Kumanova|Kumanovës]] dhe me gjere. Është shquar dhe nderuar nga bashkëluftëtaret dhe qytetaret dhe të gjithë bashkëkombasit për heroizmin e pashoq që tregoi gjatë betejave të njëpasnjëshme kundër forcave qeveritare Maqedonase.
== Shiko edhe ==
* [[Përleshja e armatosur në Kumanovë (2015)]]
* [[Beg Rizaj]]
== Referime ==
[[Kategoria:Lindje 1979]]
[[Kategoria:Vdekje 2005]]
[[Kategoria:Njerëz nga Gjakova]]
[[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]]
nvbp11ncfhgagki5feblx4xwbqwicak
Kategoria:Bashkimi Demokratik për Integrim
14
338133
2939449
2845975
2026-04-08T03:55:08Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939449
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Parti politike në Maqedoni të Veriut]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
da41ajorw2c2q8oslkmmctl1aiaob18
Elmi Aziri
0
338375
2939510
2934620
2026-04-08T04:20:57Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]]; added [[Category:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939510
wikitext
text/x-wiki
'''Elmi Aziri''' është ekonomist, profesor universitar dhe politikan shqiptar nga [[Maqedonia e Veriut]]. <ref name="Собрание на Северна Македонија">{{Cite web |title=Елми Азири |url=https://www.sobranie.mk/alijansa-za-albancite-2020-2024-ns_article-elmi-aziri-20.nspx |access-date=1 юни 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Biografia ==
Ai u lind më 26 qershor 1976 në qytetin e [[Kumanova|Kumanovës]], Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë. <ref name="Собрание на Северна Македонија" /> Është diplomuar për administrim biznesi në Universitetin e Evropës Juglindore në Tetovë në vitin 2001 dhe në vitin 2005 ka magjistruar në të njëjtin specialitet nga i njëjti universitet. Në vitin 2011 mbrojti tezën e doktoraturës në Fakultetin Ekonomik të [[Universiteti Kirili dhe Metodi|Universitetit të Shkupit]] . Ai jep mësim në Universitetin e Evropës Juglindore që nga viti 2004. <ref name="Универзитет на Југоисточна Европа">{{Cite web |title=Елми Азири |url=https://www.seeu.edu.mk/mk/~elmi.aziri |access-date=1 юни 2021 г |publisher=Универзитет на Југоисточна Европа }}</ref>
Më 15 korrik 2020 është zgjedhur deputet nga [[Aleanca për Shqiptarët]] në [[Kuvendi i Maqedonisë së Veriut|Kuvendin e Maqedonisë së Veriut]] . <ref name="Собрание на Северна Македонија">{{Cite web |title=Елми Азири |url=https://www.sobranie.mk/alijansa-za-albancite-2020-2024-ns_article-elmi-aziri-20.nspx |access-date=1 юни 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Kultura e Maqedonisë së Veriut]]
* [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]]
== Referime ==
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Evropës Juglindore]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Evropës Juglindore]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Shkupit]]
[[Kategoria:Politikanë nga Maqedonia e Veriut]]
[[Kategoria:Lindje 1976]]
[[Kategoria:Njerëz nga Kumanova]]
kagf9908d6zscotoeevhns1rovblpuh
Svetlana Karapetrova
0
338385
2939521
2934623
2026-04-08T04:21:59Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]]; added [[Category:Ekonomistë maqedonas]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939521
wikitext
text/x-wiki
'''Svetlana Karapetrova''' ({{Lang|mk|Светлана Карапетрова}}) është një ekonomiste dhe politikane nga [[Maqedonia e Veriut]] . <ref name="Собрание на Северна Македонија 2011">{{Cite web |title=Светлана Карапетрова |url=https://www.sobranie.mk/pratenici-biografii-ns_article-svetlana-karapetrova-11.nspx |access-date=28 май 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Biografia ==
Ajo ka lindur më 31 mars 1965 në qytetin e [[Shkupi|Shkupit]], atëherë në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë]] . Ka diplomuar për ekonomi në [[Universiteti Shtetëror i Tetovës|Universitetin e Tetovës]] . <ref name="Собрание на Северна Македонија 2011">{{Cite web |title=Светлана Карапетрова |url=https://www.sobranie.mk/pratenici-biografii-ns_article-svetlana-karapetrova-11.nspx |access-date=28 май 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
Svetlana Karapetrova është aktiviste e partisë [[VMRO-DPMNE|VMRO - Partia Demokratike për Bashkim Kombëtar Maqedonas]] (VMRO-DPMNE). Në qershor të vitit 2011 është zgjedhur deputete në [[Kuvendi i Maqedonisë së Veriut|Kuvendin e Republikës së Maqedonisë]] . <ref name="Собрание на Северна Македонија 2011">{{Cite web |title=Светлана Карапетрова |url=https://www.sobranie.mk/pratenici-biografii-ns_article-svetlana-karapetrova-11.nspx |access-date=28 май 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref> Në vitin 2014, ajo përsëri u bë deputete nga VMRO-DPMNE. <ref name="Собрание на Северна Македонија 2014">{{Cite web |title=Светлана Карапетрова |url=https://www.sobranie.mk/segashen-sostav-ns_article-svetlana-karapetrova-2014.nspx |access-date=28 май 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Arsimi në Maqedoninë e Veriut]]
* [[Politika e Maqedonisë së Veriut]]
== Referime ==
[[Kategoria:Ekonomistë maqedonas]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Tetovës]]
[[Kategoria:Politikanë nga Maqedonia e Veriut]]
[[Kategoria:Lindje 1965]]
[[Kategoria:Njerëz nga Shkupi]]
r8sczljmehtrxzlwcpknvy0zshvwgov
Harduer kompjuterik
0
338422
2939357
2578896
2026-04-07T20:40:40Z
EmausBot
19029
Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Pjesët përbërëse të kompjuterit]]
2939357
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Pjesët përbërëse të kompjuterit]]
8flmcrwa0450xskspib99774dt9rnxq
Abdula Saliu
0
338788
2939516
2934708
2026-04-08T04:21:19Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]]; added [[Category:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939516
wikitext
text/x-wiki
'''Abdula Saliu''' është ekonomist dhe politikan shqiptar nga [[Maqedonia e Veriut]].<ref name="Собрание на Северна Македонија">{{Cite web |title=Абдула Салиу |url=https://www.sobranie.mk/alijansa-za-albancite-2020-2024-ns_article-abdula-saliu-2020.nspx |access-date=1 юни 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Biografia ==
Ai u lind më 4 dhjetor 1960 në [[Shkupi|Shkup]], Republika Popullore Federale e Jugosllavisë. Ka diplomuar në Fakultetin Ekonomik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] . Më 15 korrik 2020 është zgjedhur deputet nga [[Aleanca për Shqiptarët]] në [[Kuvendi i Maqedonisë së Veriut|Kuvendin e Maqedonisë së Veriut]] . <ref name="Собрание на Северна Македонија">{{Cite web |title=Абдула Салиу |url=https://www.sobranie.mk/alijansa-za-albancite-2020-2024-ns_article-abdula-saliu-2020.nspx |access-date=1 юни 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
Në shkurt të vitit 2021, Saliu bëri skandal në pikën kufitare [[Bllaca (Çuçer)|të Bllacës]], duke kaluar me makinën e tij radhën e makinave në trotuar dhe duke u bërtitur policëve të Maqedonisë së Veriut se mezi priste pasi ishte deputet. <ref>{{Cite web |date=28. 02. 2021 |title=„Семоќниот“ пратеник Абдула Салиу направил скандал на граничен премин, МВР ги потврди информациите на Фронтлајн, а тој со своја „скратена“ верзија на случајот… |url=https://frontline.mk/2021/02/28/semo-niot-pratenik-abdula-saliu-napravil-skandal-na-granichen-premin-mvr-gi-potvrdi-informaciite-na-frontla-n-a-to-so-svo-a-skratena-verzi-a-na-slucha-ot/ |access-date=1 юни 2021 г |publisher=Frontline.mk }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ландов |first=Кристијан |title=Пратеник од Алијанса на Албанците направил скандал на Блаце: мавтал со дипломатски пасош за преку ред да влезе во Македонија |url=https://a1on.mk/macedonia/pratenik-od-alijansa-na-albancite-napravil-skandal-na-blace-mavtal-so-diplomatski-pasosh-za-preku-red-da-vleze-vo-makedonija/ |access-date=1 юни 2021 г |publisher=А1 }}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Politika e Maqedonisë së Veriut]]
* [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]]
== Referime ==
[[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Politikanë nga Maqedonia e Veriut]]
[[Kategoria:Lindje 1960]]
[[Kategoria:Njerëz nga Shkupi]]
[[Kategoria:Anëtarë të Kuvendit të Maqedonisë së Veriut]]
47o8jycxoyyv9dzbwvm0jia95s19stc
Atnan Neziri
0
338790
2939513
2934710
2026-04-08T04:21:07Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]]; added [[Category:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939513
wikitext
text/x-wiki
'''Atnan Neziri''' është një ekonomist dhe politikan shqiptar nga [[Maqedonia e Veriut|Maqedonia Veriores]].<ref name="Собрание на Северна Македонија">{{Cite web |title=Атнан Незири |url=https://www.sobranie.mk/alijansa-za-albancite-2020-2024-ns_article-atnan-neziri-20.nspx |access-date=1 qershor 2021 |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Biografia ==
Ai u lind më 20 dhjetor 1964 në fshatin e Tetovës, [[Reçica e Vogël|Reçicë e Vogël]], Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë. Ka diplomuar në Fakultetin Ekonomik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] . Më 15 korrik 2020 është zgjedhur deputet nga [[Aleanca për Shqiptarët]] në [[Kuvendi i Maqedonisë së Veriut|Kuvendin e Maqedonisë së Veriut]] . <ref name="Собрание на Северна Македонија"/>
== Shih edhe ==
* [[Politika e Maqedonisë së Veriut]]
* [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]]
== Referime ==
[[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Politikanë nga Maqedonia e Veriut]]
[[Kategoria:Lindje 1964]]
[[Kategoria:Njerëz nga komuna e Tetovës]]
[[Kategoria:Anëtarë të Kuvendit të Maqedonisë së Veriut]]
qsjjeeod4vkiey8u5lrtts6b19s9id9
Ernad Fejzula
0
338796
2939481
2934714
2026-04-08T04:12:52Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Inxhinierë nga Maqedonia e Veriut]]; added [[Category:Inxhinierë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939481
wikitext
text/x-wiki
'''Ernad Fejzula''' është një politikan shqiptar dhe ministër pa resor i [[Maqedonia e Veriut|Republikës]] së Maqedonisë nga viti 1998 deri në vitin 1999.
== Biografia ==
Ai u lind më 1 shtator 1966 në [[Tetova|Tetovë]] . Ka diplomuar për inxhinieri elektrike në Fakultetin Teknik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] . Është deputet i Partisë Demokratike të Shqiptarëve. Deputet në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë në vitin 2014 - 2016. <ref name="Собрание на Северна Македонија">{{Cite web |title=Ернад Фејзулаху |url=http://www.sobranie.mk/segashen-sostav-ns_article-ernad-fejzula-2014.nspx |access-date=16 май 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Politika e Maqedonisë së Veriut]]
* [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]]
== Referime ==
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Ministra pa portofol të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Lindje 1966]]
[[Kategoria:Njerëz nga Tetova]]
[[Kategoria:Anëtarë të Kuvendit të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
kdg10mo8us9c43oieyr5vdxj7u4nnqt
Nora Aliti
0
338812
2939509
2934718
2026-04-08T04:20:38Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Gra maqedone]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939509
wikitext
text/x-wiki
'''Nora Aliti''' është ekonomiste dhe politikane shqiptare nga [[Maqedonia e Veriut|Maqedonia Veriore]] .<ref name="Собрание на Северна Македонија">{{Cite web |title=Нора Алити |url=https://www.sobranie.mk/segashen-sostav-ns_article-nora-aliti-2014.nspx |access-date=31 май 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Biografia ==
Nora ka lindur më 2 mars 1984 në qytetin e [[Tetova|Tetovës]], atëherë në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë]] . Masterin e kreu në Shkollën e Administrimit të Biznesit në Trieste. <ref name="Собрание на Северна Македонија"/>
Në vitin 2014 është zgjedhur deputete e [[Bashkimi Demokratik për Integrim|Bashkimit Demokratik për Integrim]] në [[Kuvendi i Maqedonisë së Veriut|Kuvendin e Maqedonisë së Veriut]] . <ref name="Собрание на Северна Македонија"/>
Më 21 maj 2018 është zgjedhur nga Kuvendi kryetar i Komisionit për letra me vlerë të Republikës së Maqedonisë së Veriut. <ref>{{Cite web |date=21. мај 2018. |title=Нора Алити e избрана за претседател на Комисијата за хартии од вредност |url=https://lider.com.mk/makedonija/nora-aliti-e-izbrana-za-pretsedatel-na-komisijata-za-hartii-od-vrednost/ |access-date=31 май 2021 г |publisher=Lider |language=mk |archive-date=28 gusht 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230828104146/https://lider.com.mk/makedonija/nora-aliti-e-izbrana-za-pretsedatel-na-komisijata-za-hartii-od-vrednost/ |url-status=dead }}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Politika e Maqedonisë së Veriut]]
* [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]]
== Referime ==
[[Kategoria:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]]
[[Kategoria:Politikanë nga Maqedonia e Veriut]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Lindje 1984]]
[[Kategoria:Njerëz nga Tetova]]
[[Kategoria:Anëtarë të Kuvendit të Maqedonisë së Veriut]]
dpjudxub2kzlrll2f4vw63d9swa5x6g
2939511
2939509
2026-04-08T04:21:04Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Ekonomistë nga Maqedonia e Veriut]]; added [[Category:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939511
wikitext
text/x-wiki
'''Nora Aliti''' është ekonomiste dhe politikane shqiptare nga [[Maqedonia e Veriut|Maqedonia Veriore]] .<ref name="Собрание на Северна Македонија">{{Cite web |title=Нора Алити |url=https://www.sobranie.mk/segashen-sostav-ns_article-nora-aliti-2014.nspx |access-date=31 май 2021 г |publisher=Собрание на Република Северна Македонија |language=mk }}</ref>
== Biografia ==
Nora ka lindur më 2 mars 1984 në qytetin e [[Tetova|Tetovës]], atëherë në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë]] . Masterin e kreu në Shkollën e Administrimit të Biznesit në Trieste. <ref name="Собрание на Северна Македонија"/>
Në vitin 2014 është zgjedhur deputete e [[Bashkimi Demokratik për Integrim|Bashkimit Demokratik për Integrim]] në [[Kuvendi i Maqedonisë së Veriut|Kuvendin e Maqedonisë së Veriut]] . <ref name="Собрание на Северна Македонија"/>
Më 21 maj 2018 është zgjedhur nga Kuvendi kryetar i Komisionit për letra me vlerë të Republikës së Maqedonisë së Veriut. <ref>{{Cite web |date=21. мај 2018. |title=Нора Алити e избрана за претседател на Комисијата за хартии од вредност |url=https://lider.com.mk/makedonija/nora-aliti-e-izbrana-za-pretsedatel-na-komisijata-za-hartii-od-vrednost/ |access-date=31 май 2021 г |publisher=Lider |language=mk |archive-date=28 gusht 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230828104146/https://lider.com.mk/makedonija/nora-aliti-e-izbrana-za-pretsedatel-na-komisijata-za-hartii-od-vrednost/ |url-status=dead }}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Politika e Maqedonisë së Veriut]]
* [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]]
== Referime ==
[[Kategoria:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Politikanë nga Maqedonia e Veriut]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Lindje 1984]]
[[Kategoria:Njerëz nga Tetova]]
[[Kategoria:Anëtarë të Kuvendit të Maqedonisë së Veriut]]
igg3qjfntwvvxx1h31y68qp3or9dyee
Aya Nakamura
0
339955
2939297
2937155
2026-04-07T13:27:41Z
IvanScrooge98
75521
2939297
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Aya Nakamura
| image = Aya Nakamura 2025.jpg
| caption = Nakamura në 2023
| birth_name = Aya Danioko
| birth_date = {{Birth date and age|10|05|1995|df=y}}
| birth_place = [[Bamako]], [[Mali]]
| nationality = Franceze / Maliane
| occupation = Këngëtare
| years_active = 2015–tani
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| origin = [[Paris]], Francë
| genre = {{hlist|[[Muzika pop|Pop]]|[[Afrobeats]]|[[zouk]]|[[contemporary R&B|R&B]]}}
| instruments = {{hlist|Zërat|[[Ngoni (instrument)|Ngoni]]}}
| label = {{hlist|Rec. 118|[[Parlophone]]|[[Warner Music France]]}}
}}
}}
[[Kategoria:Artikuj me hKarta]]
'''Aya Danioko''' (lindur më 10 maj 1995), e njohur me emrin e saj skenik '''Aya Nakamura''', është një këngëtare franceze pop. Ajo lindi në [[Bamako]], Mali dhe emigroi në Francë me familjen e saj, duke u rritur në [[Aulnay-sous-Bois]] . <ref name="fader">{{Cite web |last=Oyiri |first=Christelle |date=13 nëntor 2018 |title=Aya Nakamura is flipping France's rigid rules, beautifully |url=https://www.thefader.com/2018/11/13/aya-nakamura-is-flipping-frances-rigid-rules-beautifully |access-date=24 janar 2019 |website=[[The Fader]]}}</ref> Duke ardhur nga një familje griotësh, ajo është më e madhja nga pesë vëllezërit e motrat. Ajo studioi modë në La Courneuve . Më vonë ajo u fut në muzikë me emrin skenik Aya Nakamura, sipas personazhit Hiro Nakamura të serialit dramatik fantastiko-shkencor [[NBC]] ''[[Heroes (serial)|Heroes]]'' . <ref name="guardian2019">{{Cite news |last=Amrani |first=Iman |date=23 janar 2019 |title=Aya Nakamura: Afropop's reluctant face of empowerment |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/music/2019/jan/23/aya-nakamura-interview-french-afropop-reluctant-face-of-empowerment |access-date=23 janar 2019}}</ref>
Nakamura publikoi muzikën e saj në internet, duke fituar ndjekës me "Karma" dhe "J'ai mal". Dembo Camara, një mik prej kohësh, u bë producent dhe menaxher i saj. Veçanërisht, kënga e saj "Brisé", mori vëmendje në [[YouTube]], dhe një dyshe me reperen Fababy " Love d'un voyou " rezultuan në hyrjen e saj në toplistat franceze për herë të parë. Ajo publikoi albumin e saj debutues ''Journal intime'' në 2017, e ndjekur një vit më vonë nga vazhdimi i tij ''Nakamura'', i cili u certifikua Diamond në Francë. Ai krijoi këngët hit " Djadja " dhe " Copines " dhe nisi karrierën ndërkombëtare të këngëtares.
Gjatë gjithë karrierës së saj, Nakamura ka kapur pesë këngë numër një dhe një album numër një në Francë. Ajo u nderua me një çmim Victoires de la Musique për albumin e saj 2020 ''Aya'', dhe gjithashtu fitoi një çmim NRJ Music dhe mori nominime të shumta për MTV Europe Music Award për Aktin më të Mirë Francez .
[[Kategoria:Lindje 1995]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Artikull me përshkrim të shkurtër]]
9uf58odheiltox3w64n64yf5wcpnfsw
2939298
2939297
2026-04-07T13:27:49Z
IvanScrooge98
75521
2939298
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Aya Nakamura
| image = Aya Nakamura 2025.jpg
| caption = Nakamura në 2023
| birth_name = Aya Coco Danioko
| birth_date = {{Birth date and age|10|05|1995|df=y}}
| birth_place = [[Bamako]], [[Mali]]
| nationality = Franceze / Maliane
| occupation = Këngëtare
| years_active = 2015–tani
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| origin = [[Paris]], Francë
| genre = {{hlist|[[Muzika pop|Pop]]|[[Afrobeats]]|[[zouk]]|[[contemporary R&B|R&B]]}}
| instruments = {{hlist|Zërat|[[Ngoni (instrument)|Ngoni]]}}
| label = {{hlist|Rec. 118|[[Parlophone]]|[[Warner Music France]]}}
}}
}}
[[Kategoria:Artikuj me hKarta]]
'''Aya Coco Danioko''' (lindur më 10 maj 1995), e njohur me emrin e saj skenik '''Aya Nakamura''', është një këngëtare franceze pop. Ajo lindi në [[Bamako]], Mali dhe emigroi në Francë me familjen e saj, duke u rritur në [[Aulnay-sous-Bois]] . <ref name="fader">{{Cite web |last=Oyiri |first=Christelle |date=13 nëntor 2018 |title=Aya Nakamura is flipping France's rigid rules, beautifully |url=https://www.thefader.com/2018/11/13/aya-nakamura-is-flipping-frances-rigid-rules-beautifully |access-date=24 janar 2019 |website=[[The Fader]]}}</ref> Duke ardhur nga një familje griotësh, ajo është më e madhja nga pesë vëllezërit e motrat. Ajo studioi modë në La Courneuve . Më vonë ajo u fut në muzikë me emrin skenik Aya Nakamura, sipas personazhit Hiro Nakamura të serialit dramatik fantastiko-shkencor [[NBC]] ''[[Heroes (serial)|Heroes]]'' . <ref name="guardian2019">{{Cite news |last=Amrani |first=Iman |date=23 janar 2019 |title=Aya Nakamura: Afropop's reluctant face of empowerment |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/music/2019/jan/23/aya-nakamura-interview-french-afropop-reluctant-face-of-empowerment |access-date=23 janar 2019}}</ref>
Nakamura publikoi muzikën e saj në internet, duke fituar ndjekës me "Karma" dhe "J'ai mal". Dembo Camara, një mik prej kohësh, u bë producent dhe menaxher i saj. Veçanërisht, kënga e saj "Brisé", mori vëmendje në [[YouTube]], dhe një dyshe me reperen Fababy " Love d'un voyou " rezultuan në hyrjen e saj në toplistat franceze për herë të parë. Ajo publikoi albumin e saj debutues ''Journal intime'' në 2017, e ndjekur një vit më vonë nga vazhdimi i tij ''Nakamura'', i cili u certifikua Diamond në Francë. Ai krijoi këngët hit " Djadja " dhe " Copines " dhe nisi karrierën ndërkombëtare të këngëtares.
Gjatë gjithë karrierës së saj, Nakamura ka kapur pesë këngë numër një dhe një album numër një në Francë. Ajo u nderua me një çmim Victoires de la Musique për albumin e saj 2020 ''Aya'', dhe gjithashtu fitoi një çmim NRJ Music dhe mori nominime të shumta për MTV Europe Music Award për Aktin më të Mirë Francez .
[[Kategoria:Lindje 1995]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Artikull me përshkrim të shkurtër]]
qqhhumv64l58uww51u8lbmhzdd2wamj
2939350
2939298
2026-04-07T19:10:19Z
IvanScrooge98
75521
2939350
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Aya Nakamura
| image = Aya Nakamura 2023.jpg
| caption = Nakamura në 2023
| birth_name = Aya Coco Danioko
| birth_date = {{Birth date and age|10|05|1995|df=y}}
| birth_place = [[Bamako]], [[Mali]]
| nationality = Franceze / Maliane
| occupation = Këngëtare
| years_active = 2015–tani
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| origin = [[Paris]], Francë
| genre = {{hlist|[[Muzika pop|Pop]]|[[Afrobeats]]|[[zouk]]|[[contemporary R&B|R&B]]}}
| instruments = {{hlist|Zërat|[[Ngoni (instrument)|Ngoni]]}}
| label = {{hlist|Rec. 118|[[Parlophone]]|[[Warner Music France]]}}
}}
}}
[[Kategoria:Artikuj me hKarta]]
'''Aya Coco Danioko''' (lindur më 10 maj 1995), e njohur me emrin e saj skenik '''Aya Nakamura''', është një këngëtare franceze pop. Ajo lindi në [[Bamako]], Mali dhe emigroi në Francë me familjen e saj, duke u rritur në [[Aulnay-sous-Bois]] . <ref name="fader">{{Cite web |last=Oyiri |first=Christelle |date=13 nëntor 2018 |title=Aya Nakamura is flipping France's rigid rules, beautifully |url=https://www.thefader.com/2018/11/13/aya-nakamura-is-flipping-frances-rigid-rules-beautifully |access-date=24 janar 2019 |website=[[The Fader]]}}</ref> Duke ardhur nga një familje griotësh, ajo është më e madhja nga pesë vëllezërit e motrat. Ajo studioi modë në La Courneuve . Më vonë ajo u fut në muzikë me emrin skenik Aya Nakamura, sipas personazhit Hiro Nakamura të serialit dramatik fantastiko-shkencor [[NBC]] ''[[Heroes (serial)|Heroes]]'' . <ref name="guardian2019">{{Cite news |last=Amrani |first=Iman |date=23 janar 2019 |title=Aya Nakamura: Afropop's reluctant face of empowerment |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/music/2019/jan/23/aya-nakamura-interview-french-afropop-reluctant-face-of-empowerment |access-date=23 janar 2019}}</ref>
Nakamura publikoi muzikën e saj në internet, duke fituar ndjekës me "Karma" dhe "J'ai mal". Dembo Camara, një mik prej kohësh, u bë producent dhe menaxher i saj. Veçanërisht, kënga e saj "Brisé", mori vëmendje në [[YouTube]], dhe një dyshe me reperen Fababy " Love d'un voyou " rezultuan në hyrjen e saj në toplistat franceze për herë të parë. Ajo publikoi albumin e saj debutues ''Journal intime'' në 2017, e ndjekur një vit më vonë nga vazhdimi i tij ''Nakamura'', i cili u certifikua Diamond në Francë. Ai krijoi këngët hit " Djadja " dhe " Copines " dhe nisi karrierën ndërkombëtare të këngëtares.
Gjatë gjithë karrierës së saj, Nakamura ka kapur pesë këngë numër një dhe një album numër një në Francë. Ajo u nderua me një çmim Victoires de la Musique për albumin e saj 2020 ''Aya'', dhe gjithashtu fitoi një çmim NRJ Music dhe mori nominime të shumta për MTV Europe Music Award për Aktin më të Mirë Francez .
[[Kategoria:Lindje 1995]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Artikull me përshkrim të shkurtër]]
53g41xi4f4szpx3u2ks8t58mu2co54t
Sporti në Shtetet e Bashkuara
0
349395
2939294
2913852
2026-04-07T12:48:39Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Chicago_Bulls_and_New_Jersey_Nets,_March_28,_1991.jpg|Chicago_Bulls_and_New_Jersey_Nets,_March_28,_1991.jpg]] u zëvendësua me materialin multimedial [[c:File:Chicago_Bulls_and_New_Jersey_Nets,_January_23,_1991.jpg|Chicago_Bu
2939294
wikitext
text/x-wiki
{{Image frame|content={{multiple image |border = infobox | total_width = 300 | perrow = 2/2/2/2/2
|image1=Jrobinson.jpg
|image2=Rapinoe 3.jpg
|image3=Navy-UMass.jpg
|image4=USA - Soviet Union 1980 match.jpg
|image5=Chicago Bulls and New Jersey Nets, January 23, 1991.jpg
|image6=Fenway Park 20-April-2021.jpg
|image7=TheBigChillattheBigHouse.JPG
|image8=JoeEMartinCassiusClay1960.jpg
|image9=Sha'Carri Richardson Budapest 2023.jpg
|image10=Arnold Palmer at the 1984 Memorial Tournament pro-am - DPLA - a342781de0abe97d76a9f747e74c2627.jpg
}}|width=300|align=right|caption=Nga e majta në të djathtë, nga lart në poshtë: lojtar bejzboli [[Jackie Robinson]], lojtar futbolli [[Megan Rapinoe]], [[futboll amerikan]], loja e hokeut "Mrekullia në Akull" e vitit 1980 [[Miracle on Ice]], [[Michael Jordan]] duke luajtur basketboll, stadiumi i bejzbollit [[Fenway Park]], ngjarja "The Big Chill at the Big House", boksi [[Muhammad Ali]], sprinteri [[Sha'Carri Richardson]], dhe golfisti [[Arnold Palmer]].|mode=}}
Sportet në Shtetet e Bashkuara janë një pjesë e rëndësishme e kulturës kombëtare. Historikisht, bejsbolli ka qenë sporti kombëtar. Megjithatë, në dekadat e fundit, [[Futboll Amerikan|futbolli amerikan]] ka fituar një popularitet të madh në audienca të transmetimit. [[Basketbolli]] ka shtrirë ndikimin e tij në skenën kryesore sportive amerikane që nga vitet 1980, ndërsa hokeji mbi akull dhe [[futbolli]] kanë bërë të njëjtën gjë rreth fundit të shekullit të 21-të.
Këto sporte përbëjnë "Big Five". Në gjysmën e parë të shekullit të 20-të, [[boksi]] dhe futbolli kolegjial ishin ndër sportet më të njohura pas bejsbollit. [[Golfi]], [[tenisi]] dhe basketbolli kolegjial janë sporte të tjera me një histori të gjatë të popullaritetit te spektatorët. Në kohët e fundit, artet marciale të përziera kanë thyer rekorde në pjesëmarrje dhe shikueshmëri në transmetim për të gjitha sportet luftarake.
Bazuar në të ardhurat, ligat kryesore të sporteve profesionale në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada janë Liga Kombëtare e Futbollit (NFL), Liga e Madhe e Basebollit (MLB), [[National Basketball Association|Shoqata Kombëtare e Basketbollit]] (NBA), Liga Kombëtare e Hokejve (NHL) dhe Liga e Madhe e Futbollit (MLS). Me një fitim prej 16 miliardë dollarësh, NFL është liga sportive më fitimprurëse në botë.<ref>{{Cite web |date=19 nëntor 2021 |title=10 Most Profitable Sports Leagues in the World |url=https://www.sportsunfold.com/10-most-profitable-sports-leagues-in-the-world/ |language=sq}}</ref>
Tregu për sportet profesionale në Shtetet e Bashkuara është rreth 69 miliardë dollarë, që është afërsisht 50% më i madh se ai i të gjithë Evropës, Lindjes së Mesme dhe Afrikës së bashku. Të gjitha këto ligat gëzojnë një mbulim të gjerë mediatik vendas dhe, me përjashtim të Major League Soccer (MLS), të gjitha konsiderohen ligat kryesore në sportet e tyre përkatëse në botë. Megjithëse futbolli amerikan nuk ka një ndjekës të konsiderueshëm në vendet e tjera, NFL ka frekuentimin mesatar më të lartë (67,254) nga çdo ligë sportive profesionale në botë. MLS ka mesataren e dytë më të lartë të frekuentimit të çdo lige sportive në SHBA (21,789), e ndjekur nga MLB me një mesatare prej 18,900.<ref>{{Cite web |title=MLB average attendance 2021 |url=https://www.statista.com/statistics/235634/average-attendance-per-game-in-the-mlb--regular-season/ |language=sq}}</ref> Nga këto pesë liga me bazë në SHBA, të gjitha përveç NFL kanë të paktën një ekip në Kanada.
== Historia ==
[[Skeda:2018_Boswell_FFA_Rodeo_13_(grand_entry).jpg|parapamje| Një hyrje e madhe në Boswell FFA Rodeo 2018 në Boswell, Oklahoma]]
[[Futboll Amerikan|Futbolli amerikan]], futbolli amerikan në ambiente të mbyllura, [[bejsbolli]], softbolli dhe futbolli i brendshëm kanë evoluar nga sportet më të vjetra britanike (futbolli i rugbit, bejsbolli britanik, futbolli i rrumbullakët dhe [[futbolli]] i shoqatës). Megjithatë, [[basketbolli]], [[volejbolli]], volejbolli në plazh, raketbolli, pickleball, skateboarding, [[Snoubordingu|snowboarding]], Ultimate, surfing me erë dhe ski në ujë janë shpikje plotësisht amerikane, disa prej të cilave janë bërë të njohura në vende të tjera dhe në mbarë botën.<ref>{{Cite book |last=Kinetics (Organization) |first=Human |url=https://books.google.com/books?id=TOw-swEACAAJ&q=American+football,+indoor+American+football,+baseball,+softball,+and+indoor+soccer+evolved+out+of+older+British+(Rugby+football,+British+baseball,+Rounders,+and+association+football)+sports.+However,+basketball,+volleyball,+beach+volleyball,+racquetball,+skateboarding,+snowboarding,+Ultimate,+wind-surfing,+and+Water+Skiing+are+fully+American+inventions,+some+of+which+have+become+popular+in+other+countries+and+worldwide |title=The Sports Rules Book |last2=Hanlon |first2=Thomas W. |date=2009 |publisher=Human Kinetics |isbn=978-0-7360-7632-6 |language=en}}</ref>
Deri në [[Lufta Civile Amerikane|Luftën Civile Amerikane]], kriketi ishte një sport disi i njohur në Shtetet e Bashkuara, me presidentë të tilla si [[Xhorxh Uashington|George Washington]] dhe [[Abraham Lincoln]] që kishin luajtur ose parë lojën. Megjithatë, kriketi në atë kohë ishte një sport që luhej për disa ditë, dhe gjatë Luftës Civile, trupat preferuan të luajnë lojën e [[Bejsbolli|bejsbollit]] të sapolindur, e cila ishte shumë më e shkurtër në kohëzgjatje dhe nuk kërkonte një sipërfaqe të veçantë loje për t'u luajtur.<ref>{{Cite news |title=Why cricket and America are made for each other |language=sq |work=The Economist |url=https://www.economist.com/christmas-specials/2022/12/20/why-cricket-and-america-are-made-for-each-other |access-date=2023-01-05 |issn=0013-0613}}</ref>
== Olimpiada ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:204px;max-width:204px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:202px;max-width:202px"><div class="thumbimage">[[File:Michael_Phelps_wins_8th_gold_medal.jpg|alt=|200x200px]]</div><div class="thumbcaption text-align-center"> [[Michael Phelps]] feston pasi fitoi medaljen e tij të tetë të artë në [[2008 Summer Olympics|Lojërat Olimpike Verore 2008]]</div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:202px;max-width:202px"><div class="thumbimage">[[File:Francis_Field_1904.jpg|alt=|200x200px]]</div><div class="thumbcaption text-align-center">[[Francis Olympic Field|Fusha Olimpike Francis]] e [[Washington University in St. Louis|Universitetit të Uashingtonit në St. Louis]], vendi i [[1904 Summer Olympics|Lojërave Olimpike të 1904]]</div></div></div></div></div>Atletët amerikanë kanë fituar gjithsej 2,673 medalje (1,075 prej tyre të arta) në [[Lojërat Olimpike Verore]] dhe 305 të tjera (105 prej tyre ari) në [[Lojërat olimpike dimërore|Lojërat Olimpike Dimërore]], duke bërë Shtetet e Bashkuara kombin fitues më të mirë të medaljeve në historinë e Olimpiadave. SHBA renditet e para në tabelën e medaljeve të të gjitha kohërave, edhe kur kombinohen të gjitha ndërmarrjet e Rusisë dhe Gjermanisë, duke udhëhequr rusët e vendit të dytë me 402 medalje ari dhe 917 medalje gjithsej. Këto arritje janë më të shquara duke pasur parasysh se ekipi olimpik amerikan mbetet i vetmi në botë që nuk merr asnjë financim nga qeveria.<ref name="nationalreview.com">{{Cite web |date=10 gusht 2016 |title=U.S. Has Done Fine with No Government Department of Sports |url=https://www.nationalreview.com/corner/us-olympic-wins-not-due-government-involvement/ |website=National Review |language=sq}}</ref>
Shtetet e Bashkuara pritën të dyja Lojërat Verore dhe Dimërore në 1932 dhe kanë pritur më shumë Lojëra se çdo vend tjetër – tetë herë, katër herë secila për Lojërat Verore dhe Dimërore:
* Lojërat Olimpike Verore të vitit 1904 në St. dhe Lojërat Olimpike Verore 1996 në Atlanta;
* [[Lojërat olimpike dimërore 1932|Lojërat Olimpike Dimërore 1932]] dhe [[Lojërat olimpike dimërore 1980|Lojërat Olimpike Dimërore 1980]] në Lake Placid, Nju Jork; [[Lojërat olimpike dimërore 1960|Lojërat Olimpike Dimërore 1960]] në Squaw Valley, Kaliforni; dhe [[Lojërat olimpike dimërore 2002|Lojërat Olimpike Dimërore 2002]] në Salt Lake City, Jutah.
Los Angeles do të presë Lojërat Olimpike Verore për herë të tretë në vitin 2028 . Salt Lake City do të presë Lojërat Olimpike Dimërore për herë të dytë në [[2034 Winter Olympics|2034]], duke shënuar Olimpiadën e dhjetë të organizuar në SHBA.
Shtetet e Bashkuara kanë fituar më shumë medalje të arta dhe të përgjithshme në Lojërat Olimpike Verore, edhe nëse kombinohen totali i medaljeve të Bashkimit Sovjetik/CIS dhe Rusisë, dhe kanë kryesuar tabelën e medaljeve 18 herë. Vendit i është ndodhur të fitojë medaljen e dytë më të artë dhe të përgjithshme në Lojërat Olimpike Dimërore, pas Norvegjisë, por ka kryesuar tabelën e medaljeve vetëm një herë, në 1932. Nëse kombinohen të gjitha ndërmarrjet e Gjermanisë dhe Rusisë, Shtetet e Bashkuara zbresin në vendin e katërt në tabelën e Lojërave Olimpike Dimërore të të gjitha kohërave.
== Boks ==
Shtetet e Bashkuara u bënë qendra e boksit profesionist në fillim të shekullit të 20-të. Shoqata Kombëtare e Boksit u themelua në vitin 1921 dhe filloi të sanksionojë luftimet për titull. Joe Louis ishte një boksier profesionist amerikan që garoi nga 1934 deri në 1951. Ai mbretëroi si kampion bote në peshat e rënda nga 1937 deri në 1949 dhe konsiderohet gjerësisht si një nga boksierët më të mëdhenj të peshave të rënda të të gjitha kohërave.<ref>Joe Louis|Britannica</ref><ref>{{Cite web |date=mars 2005 |title=All Time Rankings |url=http://www.ibroresearch.com/All+Time+Rankings.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707114512/http://www.ibroresearch.com/All%20Time%20Rankings.htm |archive-date=7 korrik 2007 |access-date=19 qershor 2009 |publisher=International Boxing Research Organization |language=sq}}</ref> Louis konsiderohet gjerësisht si personi i parë me prejardhje afrikano-amerikane që arriti statusin e një heroit mbarëkombëtar brenda Shteteve të Bashkuara, dhe ishte gjithashtu një pikë qendrore e ndjenjave anti-naziste që çoi në dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore. Që nga fundi i viteve 1990, boksi ka rënë në popullaritet.<ref>{{Cite web |date=19 gusht 2017 |title=Will McGregor v Mayweather save American boxing – or bury it? |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/aug/19/will-mcgregor-v-mayweather-save-american-boxing-or-bury-it?CMP=share_btn_link |access-date=19 gusht 2017 |website=The Guardian |language=sq}}</ref>
== Sportet e njohura ekipore ==
=== Vështrim i përgjithshëm ===
Sportet ekipore më të njohura në Shtetet e Bashkuara janë [[Futboll Amerikan|futbolli amerikan]], [[bejsbolli]], [[basketbolli]], hokej mbi akull dhe [[futbolli]] . Të pesë këto sporte ekipore janë të njohura nga fansat, ndiqen gjerësisht në televizion, kanë një ligë plotësisht profesionale, luhen nga miliona amerikanë, gëzojnë statusin e universitetit në shumë kolegje të Divizionit I dhe luhen në shkolla të mesme në të gjithë vendin.
[[Skeda:NA_Five_Big_Sports_Franchises_Names.svg|majtas|parapamje|800x800px| Vendndodhja e ekskluziviteteve (skuadrave) të pesë ligave të mëdha në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada]]
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
! style="width:115px;" |Sport
! style="width:70px;" | E preferuara
sport
! Shikimi i televizorit rekord (që nga viti 2010) <sup>1</sup>
! I madh <br />profesionale ligë
! Pjesëmarrësit<br /> (miliona)
! style="width:140px;" | Ekipet e NCAA DI (burra + gra)
! shtetet<br /> (HS) <sup>2</sup>
|-
| [[Futboll Amerikan|Futbolli]]
| '''37%'''
| {{Nts|114.4}} m
| NFL
| 8.9 m
| 249 (249M + 0W)
| 51
|-
| [[Basketbolli|Basketboll]]
| '''11%'''
| 30.8 m
| [[National Basketball Association|NBA]]
| 30.3 m
| 698 (351M + 349W)
| 51
|-
| [[Bejsbolli]]
| '''9%'''
| 40.0 m
| MLB
| 19.1 m
| 589 (298 M + 291 W)
| 49
|-
| [[Futbolli]]
| '''7%'''
| 29.3 m
| MLS
| 19.6 m
| 531 (205M + 332W)
| 51
|-
| Hokej në akull
| '''4%'''
| 43.6 m
| NHL
| 3.1 m
| 102 (61M + 41W)
| 20
|}
# Rekordi i shikimit televiziv mat lojën me më shumë shikues televiziv në SHBA që nga viti 2005 për secilin sport: Super Bowl 2015, Loja 7 e finaleve të NBA 2016, Loja 7 e Serisë Botërore 2016, Finalja e Kupës së Botës FIFA 2014, dhe Lojëra Olimpike Dimërore 2010 për medaljen e artë të hokejit në akull. <ref>{{Cite news |title=Olympic final most-watched hockey game in 30 years |language=sq |publisher=NHL Enterprises, L.P. |location=Toronto |url=http://www.nhl.com/ice/news.htm?id=519476 |access-date=13 gusht 2015}}</ref>
# Kolona e titulluar "Shtetet (HS)" përfaqëson numrin e shteteve që sponsorizojnë sportin në nivelin e shkollës së mesme. Për qëllimin e kësaj tabele, Uashingtoni DC llogaritet si shtet. <ref>The only states that sponsor neither baseball nor softball are South Dakota and Wyoming. No states in the Southern United States sponsor ice hockey.</ref>
[[Skeda:Patriots-Steelers_2005.jpg|majtas|parapamje| NFL 's New England Patriots kundër Pittsburgh Steelers .]]
[[Skeda:1986_Jeno's_Pizza_-_02_-_Butch_Johnson.jpg|djathtas|parapamje|250x250px| Cowboys duke luajtur kundër Broncos në Super Bowl XII .]]
Futbolli ka më shumë pjesëmarrës nga çdo sport në nivelet e shkollës së mesme dhe të kolegjit, shumica dërrmuese e pjesëmarrësve të tij janë meshkuj. <ref>{{Cite web |date=27 mars 2010 |title=Table 1211. Participation in High School Athletic Programs by Sex: 1979 to 2008 |url=https://www.census.gov/compendia/statab/2010/tables/10s1211.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327074118/http://www.census.gov/compendia/statab/2010/tables/10s1211.pdf |archive-date=27 mars 2010 |access-date=4 tetor 2017 |language=sq}}</ref>
NFL (Liga Kombëtare e Futbollit) ka frekuentimin mesatar më të lartë (67,591) nga çdo ligë sportive profesionale në botë dhe ka të ardhurat më të larta nga çdo ligë e vetme sportive profesionale. NFL organizohet në dy konferenca, AFC (Konferenca Amerikane e Futbollit) dhe NFC (Konferenca Kombëtare e Futbollit). AFC ndahet në katër divizione (AFC Lindje, AFC Veri, AFC Jug dhe AFC Perëndim), ndërsa NFC ka gjithashtu katër divizione (NFC East, NFC North, NFC Jug dhe NFC West). Secili divizion përfshin 4 ekipe, duke sjellë në total 32 ekipe në NFL.<ref>{{Cite web |title=NFL.com {{!}} Official Site of the National Football League |url=https://www.nfl.com/standings/conference/2023/REG |access-date=2023-12-12 |website=NFL.com |language=en-US}}</ref>
Miliona njerëz shikojnë futbollin e kolegjit gjatë muajve të vjeshtës, dhe disa komunitete, veçanërisht në zonat rurale, i kushtojnë vëmendje të madhe ekipeve të futbollit të shkollave të mesme lokale. Popullariteti i futbollit të kolegjeve dhe shkollave të mesme në zona të tilla si Shtetet e Bashkuara Jugore (Konferenca Juglindore) dhe Rrafshnalta e Madhe (Konferenca e Big 12 dhe Konferenca e Dhjetë e Mëdha) rrjedh kryesisht nga fakti se këto zona historikisht nuk kishin tregje mjaft të mëdha për një ekip profesional. Sidoqoftë, futbolli i kolegjit ka një histori të pasur në Shtetet e Bashkuara, duke i paraprirë NFL-së me dekada, dhe tifozët dhe të diplomuarit në përgjithësi janë shumë të apasionuar pas ekipeve të tyre.
=== Bejsbolli ===
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:292px;max-width:292px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:150px;max-width:150px"><div class="thumbimage" style="height:193px;overflow:hidden">[[File:Babe_Ruth_circa_1920.jpg|alt=|194x194px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center"> [[Babe Ruth]], rreth vitit 1920. Ai e arriti famën e tij më të madhe si një lojtar shtëpiak për [[New York Yankees]]</div></div><div class="tsingle" style="width:138px;max-width:138px"><div class="thumbimage" style="height:193px;overflow:hidden">[[File:Ted_Williams_1947.jpg|alt=|193x193px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center">[[Ted Williams]] në 1947</div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:130px;max-width:130px"><div class="thumbimage" style="height:199px;overflow:hidden">[[File:Mickey_Mantle_1953.jpg|alt=|200x200px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center">[[Mickey Mantle]], qendërfushor i [[New York Yankees]], në 1953.</div></div><div class="tsingle" style="width:158px;max-width:158px"><div class="thumbimage" style="height:199px;overflow:hidden">[[File:Jackie_Robinson,_Brooklyn_Dodgers,_1954.jpg|alt=|200x200px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center">[[Jackie Robinson]] u bë afrikano-amerikani i parë që luajti në Major League Baseball (MLB) në epokën moderne.</div></div></div></div></div>[[Bejsbolli]] dhe një variant i tij, softball, janë sporte të njohura dhe të pjesëmarrura gjerësisht në Shtetet e Bashkuara. Bejsbolli ishte sporti i parë profesional në Shtetet e Bashkuara.<ref name="urlGovernment, Community, and Sports Teams: Tax Credits - The Policy Circle">{{Cite web |title=Government, Community, and Sports Teams: Tax Credits |url=https://www.thepolicycircle.org/minibrief/government-community-and-sports-teams-tax-credits/ |website=The Policy Circle |language=sq}}</ref> Niveli më i lartë i bejsbollit në SHBA dhe në botë është Major League Baseball (MLB). MLB përfshin gjithsej 30 ekipe, dhe Seria Botërore e Major League Baseball është kulmi i sezonit pas sezonit, duke u zhvilluar çdo tetor. Kjo seri luhet midis fituesit të secilës prej dy ligave, Ligës Amerikane dhe Ligës Kombëtare, dhe fituesi përcaktohet përmes një serije play-off më të mirë nga shtatë lojëra.
New York Yankees shquhen për fitimin e më shumë titujve se çdo ekskluzivitet tjetër i madh në sportin profesional në SHBA. Rivalët kryesorë të Yankees, [[Boston Red Sox]], gjithashtu gëzojnë një ndjekës të madh në [[Boston]] dhe në të gjithë [[Anglia e Re|New England]]. Philadelphia Phillies e Ligës Kombëtare ka një status të vecantë si ekskluziviteti më i vjetër i vazhdueshëm, me një emër dhe një qytet në të gjitha ligat profesionale amerikane. Ata kanë një bazë të njohur tifozësh për mbështetjen e tyre të pashtirë të ekipit në të gjithë [[Filadelfia]] dhe Luginën e Delaware, dhe janë njohur ndryshe si "Tifozët më të këqij në Amerikë".
Çdo katër vjet në mars mbahet World Baseball Classic, që është ndeshja e ekipit kombëtar, ndeshja më e njohur e ekipit kombëtar të bejsbollit.
=== Basketboll ===
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:192px;max-width:192px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:190px;max-width:190px"><div class="thumbimage" style="height:233px;overflow:hidden">[[File:Phil_Jackson_Lipofsky.JPG|alt=|233x233px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center"> [[Chicago Bulls]] [[Michael Jordan]] dhe [[Phil Jackson]] 1997</div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:190px;max-width:190px"><div class="thumbimage" style="height:113px;overflow:hidden">[[File:Stephen_Curry_(33140701266).jpg|alt=|188x188px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center">Shumë lojtarë dhe analistë e kanë quajtur [[Stephen Curry|Stephen Curry-n]] [[Jump shot (basketball)|gjuetarin]] më të madh në historinë e NBA-së. <ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[http://bleacherreport.com/articles/2482473-is-stephen-curry-the-best-shooter-ever-yes-say-many-of-nbas-all-time-marksmen "Is Steph Curry The Best Shooter Ever? Yes, Say Many of NBA's All-Time Marksmen"]. ''Bleacherreport.com''. June 1, 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">June 1,</span> 2015</span>.</cite></ref></div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:190px;max-width:190px"><div class="thumbimage" style="height:188px;overflow:hidden">[[File:WNBA_Sue_Bird_cropped.jpg|alt=|188x188px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center">[[Sue Bird]], një anëtare e skuadrave të [[WNBA's All-Decade Team|të gjithë Dekadës]] dhe [[WNBA's Top 15 Team|15 më të mirëve]] nga [[WNBA]] .</div></div></div></div></div>Në mesin e amerikanëve që përmendin sportin e tyre të preferuar, basketbolli zë vendin e dytë (duke përfshirë nivelet amatore), menjëherë pas futbollit. Megjithatë, në lidhje me të ardhurat, NBA (Liga Kombëtare e Basketbollit) renditet e treta në popullaritet. Më shumë amerikanë luajnë basketboll se çdo sport tjetër ekipor, sipas Shoqatës Kombëtare të Produkteve Sportive, me mbi 26 milionë amerikanë që marrin pjesë në këtë sport. Basketbolli u shpik në vitin 1891 nga mësuesi kanadez i edukimit fizik, [[James Naismith]], në Springfield, Massachusetts.
[[National Basketball Association|Shoqata Kombëtare e Basketbollit]] (NBA) është liga kryesore e basketbollit profesional në botë dhe një nga ligat kryesore sportive profesionale në Amerikën e Veriut. Ajo përfshin 30 ekipe (29 në SHBA dhe 1 në Kanada) që luajnë një sezon me 82 ndeshje nga tetori deri në qershor. Pas sezonit të rregullt, tetë ekipa nga çdo konferencë garojnë në play-off për Trofeun e kampionatit Larry O'Brien.
Në basketbollin e shkollës së mesme, [[Indiana]] ka 10 nga 12 palestrat më të mëdha të shkollave të mesme në Shtetet e Bashkuara, <ref>{{Cite web |title=largest Indiana high school gymnasiums |url=http://indianahsbasketball.homestead.com/files/gyms.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110712215001/http://indianahsbasketball.homestead.com/files/gyms.htm |archive-date=12 korrik 2011 |access-date=4 shtator 2012 |website=Indianahsbasketball.homestead.com |language=sq}}</ref> dhe është e famshme për pasionin e saj të basketbollit, i njohur si Hoosier Hysteria .
Basketbolli profesional është më i ndjekur në qytete ku nuk ka ekipe të tjera sportive në katër ligat kryesore profesionale, si në rastin e Oklahoma City Thunder, <ref>{{Cite web |last=Simmons |first=Bill |author-link=Bill Simmons |date=13 qershor 2012 |title=Thunder Family Values |url=http://www.grantland.com/story/_/id/8047976/thunder-family-values |access-date=13 korrik 2012 |website=Grantland.com |language=sq}}</ref> Sacramento Kings, [[San Antonio Spurs]], Memphis Grizzlies, ose Portland Trail Blazers .
=== Futbolli ===
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:442px;max-width:442px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:123px;max-width:123px"><div class="thumbimage" style="height:186px;overflow:hidden">[[File:Landon_Donovan_vs_Algeria.jpg|alt=|187x187px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center"> [[Landon Donovan]] që përfaqëson [[United States men's national soccer team|SHBA-]] në në [[2010 FIFA World Cup|Kupën e Botës 2010]] .</div></div><div class="tsingle" style="width:127px;max-width:127px"><div class="thumbimage" style="height:186px;overflow:hidden">[[File:Carlos_Bocanegra_(2010).jpg|alt=|187x187px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center">[[Carlos Bocanegra]] me [[United States men's national soccer team|ekipin kombëtar të futbollit për meshkuj të Shteteve të Bashkuara]] në 2010.</div></div><div class="tsingle" style="width:186px;max-width:186px"><div class="thumbimage" style="height:186px;overflow:hidden">[[File:Mia_Hamm_corner_(cropped).jpg|alt=|186x186px]]</img></div><div class="thumbcaption text-align-center">[[Mia Hamm]] ekzekuton një goditje nga këndi</div></div></div></div></div>Me një pjesëmarrje mesatare prej mbi 21,000 për lojë (para [[Pandemia e COVID-19 në Amerikën Veriore|COVID-19]]), Major League Soccer (MLS) ka frekuentimin mesatar më të lartë të çdo lige sportive në SHBA pas Ligës Kombëtare të Futbollit (NFL) dhe Ligës së Madhe të Basebollit (MLB). MLS gjithashtu renditet si liga e nëntë më e ndjekur e futbollit profesionist në mbarë botën.
NWSL pritet të zgjerohet në 14 ekipe në 2024 dhe 15 menjëherë pas kësaj. <ref>{{Cite news |date=27 janar 2023 |title=Report: NWSL to add teams in Boston, Utah and San Francisco Bay Area |language=sq |publisher=ESPN |url=https://www.espn.com/soccer/nwsl/story/4862969/report-nwsl-to-add-teams-in-san-francisco-bay-areaboston-and-utah |access-date=29 janar 2023}}</ref>
Major Arena Soccer League (MASL) është një ligë profesioniste e futbollit të brendshëm të Amerikës së Veriut. MASL është niveli më i lartë i futbollit në arenën në Amerikën e Veriut dhe në botë. <ref name="urlMajor Arena Soccer League (MASL) | Iowa Soccer">{{Cite web |title=Major Arena Soccer League (MASL) |url=http://www.iowasoccer.org/major_arena_soccer_league/ |website=Iowa Soccer |language=sq |access-date=20 janar 2024 |archive-date=25 janar 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220125204324/http://www.iowasoccer.org/major_arena_soccer_league/ |url-status=dead }}</ref>
=== Hokej në akull ===
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:392px;max-width:392px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:124px;max-width:124px"><div class="thumbimage" style="height:203px;overflow:hidden">[[File:Jassencullimore.jpg|alt=|204x204px]]</img></div></div><div class="tsingle" style="width:264px;max-width:264px"><div class="thumbimage" style="height:203px;overflow:hidden">[[File:Averyrule.jpg|alt=|262x262px]]</img></div></div></div><div class="trow" style="display:flow-root"><div class="thumbcaption" style="text-align:center"> '''''Majtas:''''' [[Blackhawks]] kanë veshur fanella praktike kamuflazhi për Ditën e Veteranëve për të treguar mbështetje për ushtarakët që nga viti 2009.<br />'''''Djathtas:''''' [[New York Rangers]] përpiqet të shpërqendrojë gjatë [[2008 Stanley Cup playoffs|play-off-it të Kupës Stanley 2008]] . Seria e playoff-it ishte e pesta që shfaqi [[Devils–Rangers rivalry|rivalitetin Devils-Rangers]] .</div></div></div></div>SHBA tani ka më shumë lojtarë hokej për të rinj se të gjitha vendet e tjera, me përjashtim të Kanadasë. USA Hockey është organi zyrtar qeverisës për hokej amator në Shtetet e Bashkuara. Salla e Famës së Hokejve të Shteteve të Bashkuara ndodhet në Eveleth, Minesota.
Historikisht, shumica dërrmuese e lojtarëve të NHL kishin ardhur nga Kanadaja, me një numër të vogël amerikanësh. Deri në vitet 1969–70, lojtarët kanadezë përbënin 95 përqind të ligës.
== Sporte të tjera ekipore ==
=== Vështrim i përgjithshëm ===
Tabela e mëposhtme tregon sportet shtesë që luhen nga mbi 500,000 njerëz në Shtetet e Bashkuara.
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
! style="width:90px;" |Sport
! Pjesëmarrësit<br /> (miliona)
! Ekipet e NCAA (burra + gra)
! Semi-Pro<br />liga(t)
! Pjesëmarrja<br />rekordi <sup>1</sup>
! Shikueshmëria televizive<br /> rekord <sup>2</sup>
! olimpike<nowiki><br id="mwAjY"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki></br></nowiki> sport
|-
| '''Volejboll'''
| {{Nts|10.7}} m
| {{Nts|1,122}}<br />(155M + 1067W)
| NVL dhe VLA
| 92,003
| 794,000
| po
|-
| '''Futboll regbi'''
| {{Nts|1.4}} m
| {{Nts|over 600}}<br />(shkoni në [[Ragbi i kolegjit|regbi të kolegjit]] )
| MLR
| 61.500
| 9,000,000
| po
|-
| '''Lakros'''
| {{Nts|0.7}} m
| {{Nts|921}}<br />(397M + 524W)
| NLL ; PLL
| 52,004
| 476,000
| po
|}
# Rekordi i pjesëmarrjes mat frekuentimet më të larta në një ndeshje. Të dhënat e pjesëmarrjes janë: Volejboll: 2023 Dita e Volejbollit në Nebraska në Memorial Stadium, [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]] ; Rugbi: 2014 Zelanda e Re kundër Irlandës në Çikago; dhe Lacrosse: Gjysmëfinalet e kampionatit për meshkuj të Divizionit I të NCAA 2007.
# Rekordet e shikueshmërisë televizive janë: Volejboll: 2010 kampionati NCAA i femrave në ESPN2; Rugbi: Shtatë Kupa e Botës Rugby 2018 në NBC; Lacrosse: Kampionati NCAA 2016 në ESPN2
=== Ragbi ===
[[File:Rugby_union_scrummage_close_up.jpg|parapamje| Një skrum që tregon pozicionet e trupit të sulmuesve, si dhe të dy gjysmat e skrumit dhe gjyqtarin.]]
Pjesëmarrja në unionin e regbit në SHBA ka rritur ndjeshëm vitet e fundit, duke shënuar një rritje prej 350% nga viti 2004 deri në 2011. Një studim i vitit 2010 nga Shoqata Kombëtare e Prodhuesve të Mallrave Sportive e vlerësoi unionin e regbit si sportin me rritje më të shpejtë në SHBA.
Rugby Union është sporti i kolegjit dhe sporti në përgjithësi me rritjen më të shpejtë në Shtetet e Bashkuara. <ref name="urlU.S Rugby Scholarships - U.S Sports Scholarships">{{Cite web |title=U.S Rugby Scholarships |url=https://www.ussportsscholarships.com/us-rugby-scholarships/}}</ref> <ref name="urlRugby: Fastest growing sport in the U.S. also one of the oldest - Global Sport Matters, Rugby: Fastest growing sport in the U.S. also one of the oldest - Global Sport Matters">{{Cite web |date=19 korrik 2018 |title=Rugby: Fastest growing sport in the U.S. also one of the oldest |url=https://globalsportmatters.com/youth/2018/07/19/rugby-fastest-growing-sport-in-the-u-s-also-one-of-the-oldest/ |website=Global Sport Matters |access-date=20 janar 2024 |archive-date=1 nëntor 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101215006/https://globalsportmatters.com/youth/2018/07/19/rugby-fastest-growing-sport-in-the-u-s-also-one-of-the-oldest/ |url-status=dead }}</ref> <ref name="urlWhere Is Rugby the Most Popular Among Students: Comparison of US and UK Student Leagues | Love Rugby League">{{Cite web |date=17 tetor 2020 |title=Where Is Rugby the Most Popular Among Students: Comparison of US and UK Student Leagues |url=https://www.loverugbyleague.com/post/where-is-rugby-the-most-popular-among-students-comparison-of-us-and-uk-student-leagues/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210812171546/https://www.loverugbyleague.com/post/where-is-rugby-the-most-popular-among-students-comparison-of-us-and-uk-student-leagues/ |archive-date=12 gusht 2021 |access-date=10 dhjetor 2020 |website=LoveRugbyLeague}}</ref>
Liga e Rugbit në Shtetet e Bashkuara drejtohet nga Liga e Rugbit të SHBA ( USARL ). Shumica e ekipeve janë të bazuara në Bregun Lindor. Liga u themelua në vitin 2011 nga klube që kishin shkëputur Ligën Kombëtare Amerikane të Rugbit ( AMNRL ). <ref>{{Cite web |date=1 prill 2021 |title=North American Rugby League to kick off in June:organizers |url=https://au.sports.yahoo.com/north-american-rugby-league-kick-174542677.html |publisher=Yahoo Sport |access-date=20 janar 2024 |archive-date=6 korrik 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706152823/https://au.sports.yahoo.com/north-american-rugby-league-kick-174542677.html |url-status=dead }}</ref>
Ekipi kombëtar i ligës së regbisë së Shteteve të Bashkuara luajti në Kupën e tyre të parë të Botës në vitin 2013, duke u avancuar në çerekfinale me fitore ndaj Uellsit dhe Ishujve Kuk. Kombëtarja e SHBA-ve, e quajtur edhe Tomahawks, do të pësojë humbje ndaj kampionëve të Australisë me rezultatin 62–0.
== Media sportive në Shtetet e Bashkuara ==
[[Skeda:Centennial_Band_Show_-_Halftime_show.webm|djathtas|parapamje| Shfaqja e pjesës së parë në ndeshjen e futbollit Frisco High vs. Centennial]]
Sportet kanë qenë një pjesë kryesore e transmetimit amerikan që në ditët e para të radios. Sot, rrjetet televizive dhe rrjetet e radios paguajnë miliona (nganjëherë miliarda) dollarë për të drejtat e transmetimit të ngjarjeve sportive. Kontratat ndërmjet ligave dhe transmetuesve përcaktojnë se sa shpesh duhet të ndërpriten lojërat për reklamat. Për shkak të të gjitha reklamave, kontratat e transmetimit janë shumë fitimprurëse dhe përbëjnë pjesën më të madhe të të ardhurave të ekipeve të mëdha profesionale. Transmetuesit lakmojnë gjithashtu kontratat televizive për ligat kryesore sportive (veçanërisht në rastin e NFL) në mënyrë që të përforcojnë aftësinë e tyre për të promovuar programet e tyre tek audienca, veçanërisht meshkujt e rinj dhe të moshës së mesme.
[[Skeda:Marching_band_halftime_2006_CFA_Bowl.jpg|djathtas|parapamje|250x250px| Një grup grupesh marshimi të shkollave të mesme performojnë në shfaqjen e pjesës së parë të Chick-fil-A Bowl 2006 .]]
Ardhja e televizionit kabllor dhe satelitor ka zgjeruar shumë ofertat sportive në TV amerikan.<ref name="Catsis, 1996">Catsis, ''Sports Broadcasting'' (1996)</ref> ESPN, rrjeti i parë kabllor i të gjitha sporteve në SHBA, doli në transmetim në vitin 1979. Është ndjekur nga disa rrjete simotra dhe konkurrente. Disa rrjete televizive sportive janë kombëtare, si CBS Sports Network dhe Fox Sports 1, ndërsa të tjera janë rajonale, si NBC Sports Regional Networks, Bally Sports dhe Spectrum Sports. Kanalet e përgjithshme argëtuese si TBS, TNT dhe USA Network transmetojnë gjithashtu ngjarje sportive. Disa liga sportive kanë rrjetet e tyre sportive, si NFL Network, , MLB Network, NBA TV, NHL Network, Big Ten Network, Pac-12 Network dhe SEC Network. Disa ekipe sportive drejtojnë edhe rrjetet e tyre televizive.<ref>Matthew D. Shank and Mark R. Lyberger, ''Sports marketing: A strategic perspective'' (Routledge, 2014).</ref>
Sportet gjithashtu transmetohen gjerësisht në nivel lokal, duke filluar nga kolegjet dhe sportet profesionale deri te ligat rekreative dhe rinore, veçanërisht në disa stacione më të vogla. Radioja e internetit ka lejuar që këto transmetime të arrijnë një audiencë mbarëbotërore. Kjo ka sjellë një mundësi të shumëllojshme për shikuesit dhe dëgjuesit nga çdo kënd i globit të ndjekin dhe të mbështesin sportet që i pëlqejnë.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|+U.S. TV sports rights
!Sports rights
!Sport
!National TV contract
!Total Revenues
!Revenues per year
!Ref
|-
|National Football League (NFL)
|[[Futboll Amerikan|American football]]
|CBS, Fox, NBC, ESPN, <br /> YouTube, Verizon, Amazon
|$56bn
|$7,000m
|
|-
|[[National Basketball Association]] (NBA)
|[[Basketbolli|Basketball]]
|ABC, ESPN, TNT
|$24bn
|$2,700m
|<ref>{{Cite web |date=6 tetor 2014 |title=NBA to announce $24 billion TV deal |url=https://www.sbnation.com/2014/10/5/6916597/nba-new-tv-deal-espn-turner-24-billion |access-date=12 janar 2018}}</ref>
|-
|Major League Baseball (MLB)
|[[Bejsbolli|Baseball]]
|Fox, ESPN, TBS, Peacock
|$12bn
|$1,600m
|
|-
|March Madness
|Basketball
|CBS, Turner
|$8.8bn
|$1,100m
|
|-
|NASCAR
|Auto racing
|NBC, USA, Fox
|$8.2bn
|$820m
|
|-
|[[Lojërat Olimpike|Olympic Games]]
|Multi-sport
|NBC
|$7.8bn
|$705m
|
|-
|College Football Playoff
|American football
|ESPN
|$5.6bn
|$470m
|
|-
|National Hockey League (NHL)
|Ice hockey
|ABC, ESPN, TBS, TNT
|$4.445bn
|$635m
|<ref>{{Cite web |date=27 prill 2021 |title=NHL's new TV rights, explained: What to know as ESPN, TNT replace NBC in USA |url=https://www.sportingnews.com/us/nhl/news/nhl-tv-rights-deal-espn-tnt/uesrofz0chtf1st17eb8k77ig |access-date=2 shkurt 2022 |website=Sporting News}}</ref>
|-
|Pac-12 Conference<br /><br />(Pac-12)
|College sports
|Fox, ESPN
|$3.0bn
|$250m
|
|-
|Atlantic Coast Conference (ACC)
|College sports
|ESPN
|$0.8bn
|$55m
|
|-
|Big Ten Conference<br /><br />(Big Ten or B1G)
|College sports
|Fox, ESPN
|$2.6bn
|$440m
|<ref>{{Cite web |title=Report: Big Ten getting $2.64 billion in new TV deal |url=http://www.freep.com/story/sports/college/2016/06/20/big-ten-tv-fox-espn/86135546/ |access-date=12 janar 2018}}</ref>
|-
|Big 12 Conference<br /><br />(Big 12)
|College sports
|Fox, ESPN
|$2.6bn
|$200m
|
|-
|Major League Soccer (MLS)
|Soccer
|MLS Season Pass<br /><br />(Apple TV)
|$2.5bn
|$250m
|<ref>{{Cite web |last=Gostomelsky |first=Adam |date=2022-06-23 |title=A breakdown of Apple's Major League Soccer deal |url=https://www.sportsmediawatch.com/2022/06/apple-mls-deal-questions-breakdown/ |access-date=2022-07-18 |website=Sports Media Watch}}</ref>
|-
|U.S. Open (golf)
|[[Golfi|Golf]]
|NBC
|$1.1bn
|$93m
|
|-
|[[Kampionati Botëror i Futbollit|FIFA World Cup]]
|[[Futbolli|Soccer]]
|Fox, Telemundo
|$1.0bn
|$125m
|
|-
|[[Premier League|English Premier League]]
|Soccer
|NBC
|$1.0bn
|$167m
|
|-
|Southeastern Conference (SEC)
|College sports
|CBS
|$0.8bn
|$55m
|
|-
|US Open (tennis)
|[[Tenisi|Tennis]]
|ESPN
|$0.8bn
|$70m
|
|-
|World Baseball Classic (WBC)
|[[Bejsbolli|Baseball]]
|Fox
|N/A
|N/A
|
|-
|IndyCar Series
|Auto Racing
|NBC, USA, Peacock
|N/A
|N/A
|
|}
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]]
1mn5ictr0dbgsqjl4hl67hhg20lg3ty
Kyren Wilson
0
365863
2939338
2928847
2026-04-07T17:45:06Z
Qendrimi15
122927
2939338
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox snooker player
| name = Kyren Wilson
| image = Kyren Wilson EuM 2022-3.jpg
| caption = Wilson në [[European Masters 2022 (sezoni 2022–23)|European Masters 2022]]
| birth_date = {{Birth date and age|year=1991|month=12|day=23}}
| birth_place = [[Kettering]], [[Northamptonshire]], Angli<ref name="wpbs_KyreA">{{Cite web |title=Kyren Wilson |work=WPBSA |language=en |access-date=21 tetor 2020 |url=https://wpbsa.com/player/kyren-wilson/ |archive-date=23 tetor 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023050959/https://wpbsa.com/player/kyren-wilson/ |url-status=live }}</ref>
| Sport country = {{flagicon|ENG}} [[Angli]]
| Professional = 2010/2011, 2013–tani
| Current ranking = 2 (sipas marsit 2026)
| High ranking = 2 (shtator 2024–tani)
| Century break = 559
| Maximum break = 5
| Ranking wins = 10
| World champ = [[Kampionati Botëror Snooker 2024|2024]]
| medals =
{{MedalSport | [[Snooker]] i përzier }}
{{MedalCountry | {{flagicon|UK}} [[Mbretëria e Bashkuar|Britania e Madhe]]}}
{{MedalCompetition | [[Lojërat Botërore]] }}
{{MedalGold | [[Lojërat Botërore 2017|Wrocław 2017]] | [[Snooker në Lojërat Botërore 2017 – njëshe të përziera|Individual]] }}
}}
'''Kyren James Wilson''' (lindi më 23 dhjetor 1991)<ref name="euro_Kyre">{{Cite web |title=Kyren Wilson - Player Profile - Snooker |work=Eurosport UK |access-date=21 tetor 2020 |archive-date=20 maj 2021 |language=en |url=https://www.eurosport.co.uk/snooker/kyren-wilson_prs369841/person.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520083855/https://www.eurosport.co.uk/snooker/kyren-wilson_prs369841/person.shtml |url-status=live }}</ref> është një lojtar profesionist [[snooker]] anglez. Ai ka fituar tetë tituj të renditjes dhe është kampioni në fuqi i botës.
Wilson bëri debutimin e tij në turneun profesional në sezonin 2010–11 pasi përfundoi i pesti në renditjen e [[International Open Series]] 2009–10. Ai u largua nga turneu pas një sezoni, por rifitoi kartën e tij të turneut për sezonin 2013–14 dhe që atëherë ka luajtur profesionalisht. Në shtator 2015, ndërsa renditej i 54-ti në botë, ai fitoi titullin e tij të parë të renditjes duke mposhtur [[Judd Trump]] 10-109 në finalen e [[Shanghai Masters 2015|Shanghai Masters]]. Titujt e tjerë të tij të renditjes përfshijnë [[German Masters 2019]], ku ai mposhti [[David Gilbert]] 9-7 në finale; [[European Masters 2022]], ku ai mundi [[Barry Hawkins]] 9–3 në finale; përurimi i [[Xi'an Grand Prix 2024]] ku ai mundi Trump 10–8 në finale; dhe [[Northern Ireland Open 2024]], ku ai mundi Trump 9–3 në finale.
Wilson humbi dy finalet e tij të para [[Triple Crown (snooker)|Triple Crown]] – [[Mark Allen]] e mundi 10–7 në finalen e [[Masters 2018]] dhe [[Ronnie O'Sullivan]] e mundi 18–8 në finalen e [[Kampionati Botëror Snooker 2020|Kampionatit Botëror Snooker 2020]] – por ai fitoi titullin e tij të parë botëror dhe titullin e parë Triple Crown në [[Kampionati Botëror Snooker 2024|Kampionatin Botëror të Snooker 2024]], duke mposhtur [[Jak Jones]] 18–14 në finale. Duke u bërë kampion bote e ndihmoi atë të arrinte renditjen më të lartë të karrierës së tretë. Ai ka përpiluar më shumë se 450 [[century break]] në konkurrencën profesionale, duke përfshirë pesë [[maximum break]].
== Karriera ==
=== Karriera e hershme (2009-2013) ===
Gjatë sezonit 2009–10, Wilson fitoi eventin e gjashtë të [[International Open Series]], pasi kishte përfunduar tashmë i dyti në eventin e tretë, dhe e përfundoi sezonin i pesti në renditje.<ref>{{Cite web |title=Wilson wins PIOS event six |work=Eurosport |date=5 mars 2010 |access-date=23 tetor 2020 |language=en |url=https://www.eurosport.com/snooker/wilson-wins-pios-event-six_sto2244007/story.shtml |archive-date=20 maj 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520083856/https://www.eurosport.com/snooker/wilson-wins-pios-event-six_sto2244007/story.shtml |url-status=live }}</ref><ref name="cajt PIOS">{{cite web|url=http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/pios.html|title=Pontins International Open Series|publisher=Chris Turner's Snooker Archive|access-date=8 maj 2010|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120228200817/http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/pios.html|archive-date=28 shkurt 2012}}</ref><ref name=PIOS>{{cite web |title=2009–10 PIOS Rankings |url=http://www.global-snooker.com/PIOS-Rankings-2009-to-10.asp |website=global-snooker.com |access-date=6 korrik 2010 |archive-date=6 tetor 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006083353/http://www.global-snooker.com/PIOS-Rankings-2009-to-10.asp }}</ref> Kjo i dha Wilson një vend në [[World Snooker Tour]] për sezonin 2010–11.<ref name=PIOS/> Në [[UK Championship 2010|UK Championship]] ai mundi [[Paul Davison]] 9–6 dhe [[Ian McCulloch]] 9–8, përpara se të humbiste 4–9 ndaj [[Rory McLeod]] në raundin e tretë.<ref name="snooker.org all results">{{cite web | url=https://www.snooker.org/res/index.asp?season=-1&player=39 | title=Kyren Wilson tournament results | website=snooker.org | access-date=17 maj 2024 |archive-date=5 maj 2024 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20240505122501/https://www.snooker.org/res/index.asp?season=-1&player=39 |url-status=live}}</ref> Ai arriti të njëjtën fazë të [[Kampionati Botëror Snooker 2011#Kualifikimi|kualifikimeve të Kampionatit Botëror]] me humbjet e Dermot McGlinchey dhe [[Joe Swail]], përpara se McLeod ta mposhtte përsëri Wilson këtë herë 10–3 në raundin e tretë të kualifikimeve.<ref>{{cite web |url=http://snooker.org/res/index.asp?event=26 |title=Betfred.com World Championship Qualifiers (2011) |website=snooker.org |access-date=14 qershor 2013 |archive-date=20 maj 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130520230741/http://snooker.org/res/index.asp?event=26 |url-status=live}}</ref> Ai e përfundoi vitin i renditur numri 72 në botë dhe nuk e ruajti vendin e tij në turne.<ref>{{cite web |title=Rankings after 2011 World Championship |url=http://www.worldsnooker.com/staticFiles/64/71/0,,13165~160100,00.pdf |work=World Snooker |access-date=4 maj 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614041647/http://www.worldsnooker.com/staticFiles/64/71/0,,13165~160100,00.pdf |archive-date=14 qershor 2012 |url-status=dead}}</ref> Wilson hyri në [[Q School]] në vitin 2011 për të rifituar vendin e tij në Turne, por nuk mundi ta bënte këtë.<ref name="snooker.org all results"/>
Pasi u largua nga Turneu, Wilson konsiderohej një lojtar amator dhe nuk mund të hynte në kualifikime për asnjë nga ngjarjet e renditjes. Ai hyri në 12 nga ngjarjet e [[Players Tour Championship 2011/2012|Players Tour Championship]] (PTC) dhe përfundoi i 72-ti në Urdhrin e Meritës.<ref name="snooker.org all results"/><ref>{{cite web |url=http://snooker.org/res/index.asp?season=2011&template=10 |title=Order of Merit 2011/2012 |website=snooker.org |access-date=14 qershor 2013 |archive-date=17 maj 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130517140133/http://snooker.org/res/index.asp?season=2011 |url-status=live}}</ref> Ai hyri në Q School në vitin 2012, por fitoi vetëm një ndeshje në tre ngjarje.<ref name="snooker.org all results"/> Në sezonin 2012–13, Wilson u kufizua përsëri në pjesëmarrjen në ngjarjet amatore dhe pati një performancë të mirë në [[Players Tour Championship 2012/2013 – Event 4|PTC Event 4]] duke mposhtur [[Tom Ford (lojtar snooker)|Tom Ford]], [[Jamie Jones (lojtar snooker)|Jamie Jones]] dhe [[Stephen Maguire]], përpara se të humbiste 4–0 nga [[Ding Junhui]] në 16 të fundit.<ref name="snooker.org all results"/> Ai gjithashtu humbi në 32 të fundit në dy ngjarje të European Tour për t'u renditur i 75-ti në Urdhrin e Meritës PTC. Më pas ai u bë profesionist në vitin 2013 për sezonin 2013–14.<ref>{{cite web |url=http://snooker.org/res/index.asp?season=2012&template=10 |title=Order of Merit 2012/2013 |website=snooker.org |access-date=14 qershor 2013 |archive-date=27 korrik 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130727023836/http://www.snooker.org/res/index.asp?template=10&season=2012 |url-status=live}}</ref><ref name="wpbs_Kyre">{{Cite web |url=https://wpbsa.com/player/kyren-wilson/ |title=Kyren Wilson - WPBSA |work=WPBSA |access-date=23 tetor 2020 |archive-date=23 tetor 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023050959/https://wpbsa.com/player/kyren-wilson/ |url-status=live }}</ref>
=== Sezoni 2013-14 ===
Wilson pati një rikthim të suksesshëm në lojën profesionale gjatë sezonit 2013–14. Ai fitoi katër ndeshje në kualifikueset e [[Shanghai Masters 2013|Shanghai Masters]], duke përfunduar me një fitore 5–3 ndaj [[Marcus Campbell]] për të arritur në fazën kryesore të një turneu renditjeje për herë të parë.<ref name="snooker.org all results"/> Në ndeshjen e tij të raundit të parë kundër [[Stuart Bingham]], Wilson pati një mundësi për të shënuar një 147, por humbi topin e 13-të. Megjithatë, ai mundi kundërshtarin e tij shumë më të renditur 5–1 dhe vazhdoi garën e tij me një fitore 5–3 ndaj [[Marco Fu]].<ref>{{cite web |url=https://www.skysports.com/snooker/news/12243/8928155/shanghai-masters-stuart-bingham-knocked-out-by-kyren-wilson |title=Shanghai Masters: Stuart Bingham knocked out by Kyren Wilson |date=18 shtator 2013 |website=[[Sky Sports|skysports.com]] |access-date=16 prill 2014 |archive-date=17 prill 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140417074245/http://www1.skysports.com/snooker/news/12243/8928155/shanghai-masters-stuart-bingham-knocked-out-by-kyren-wilson |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.shine.cn/Sports/snooker/Ding-soars-Higgins-out-/shdaily.shtml |title=Ding soars, Higgins out |date=20 shtator 2013 |website=[[Shanghai Daily|ShanghaiDaily.com]] |access-date=16 prill 2014 |archive-date=10 shtator 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200910143718/https://archive.shine.cn/Sports/snooker/Ding-soars-Higgins-out-/shdaily.shtml |url-status=live}}</ref> Turneu i Wilson përfundoi në çerekfinale pasi ai humbi 1–5 kundër [[Michael Holt]].<ref>{{cite news |url=https://www.nottinghampost.com/Arnold-potter-sweeps-Shanghai-Masters-semis/story-19825035-detail/story.html |title=Arnold potter sweeps into Shanghai Masters semis |newspaper=Nottingham Post |date=20 shtator 2013 |access-date=16 mars 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924095045/https://www.nottinghampost.com/Arnold-potter-sweeps-Shanghai-Masters-semis/story-19825035-detail/story.html |archive-date=24 shtator 2013 |url-status=dead}}</ref> Ai shkaktoi një tjetër tronditje në raundin e parë të [[International Championship 2013|International Championship]] duke mposhtur [[Stephen Maguire]] 6–3, përpara se të humbiste 1–6 ndaj [[Graeme Dott]] në raundin e dytë.<ref>{{cite web |url=https://asia.eurosport.com/snooker/ding-survives-scare-as-big-names-fall-in-china_sto3983673/story.shtml |title=Ding survives scare as big names fall in China |date=29 tetor 2013 |website=[[Eurosport|asia.eurosport.com]] |access-date=16 prill 2014 |archive-date=17 prill 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140417111840/http://asia.eurosport.com/snooker/ding-survives-scare-as-big-names-fall-in-china_sto3983673/story.shtml |url-status=dead}}</ref> Ai gjithashtu u kualifikua për [[China Open 2014 (snooker)|China Open]], por u eliminua 5–3 nga [[Jamie O'Neill]] në raundin hapës.<ref name="snooker.org all results"/>
Në [[Kampionati Botëror Snooker 2014#Kualifikimi|kualifikimet e Kampionatit Botëror]], Wilson mundi [[Chris Norbury]] 10–6 dhe më pas mundi [[Alfie Burden]] dhe [[Rod Lawler]], të dy me rezultatin 10–3, për të qëndruar vetëm një fitore larg paraqitjes së tij të parë në fazën kryesore të turneut.<ref name="snooker.org all results"/><ref name="wpbs_Kyre"/> Në raundin e katërt kualifikues, ai u përball me fituesin e vitit 2006, Graeme Dott, dhe u rikthye nga 1–4 në disavantazh vetëm 4–5 në fund të seancës së parë. Vrulli i tij vazhdoi deri në mbrëmje, dhe ai mori katër framet e fundit të ndeshjes, duke përfshirë tre [[Break (snooker)|break]] mbi 50, për të fituar 10–7.<ref name=WS2014-04-15>{{cite web |url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~3769210,00.html |title=Dott / Williams / Stevens Miss Crucible |work=World Snooker |date=15 prill 2014 |access-date=16 prill 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140418210727/http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0%2C%2C13165~3769210%2C00.html |archive-date=18 prill 2014 |url-status=dead}}</ref> Në pritje të luajtjes së ndeshjes së tij të parë në Crucible, Wilson e përshkroi atë si një "ëndërr të bërë realitet" dhe tha se do të donte të tërhiqte [[Ronnie O'Sullivan]] në raundin e parë. Dott deklaroi se Wilson mund të "mundte këdo" nëse luante përsëri në të njëjtin standard.<ref name=WS2014-04-15 /> Wilson luajti kundër numrit 12 në botë, [[Ricky Walden]], në raundin e parë të kampionatit, duke humbur 7–10 pas një frame të fundit që zgjati më shumë se një orë.<ref>{{cite web |url=https://www.skysports.com/snooker/news/12243/9279138/world-championship-ricky-walden-beats-rookie-kyren-wilson-to-reach-second-round |title=World Championship: Ricky Walden beats rookie Kyren Wilson to reach second round |date=23 prill 2014 |website=[[Sky Sports|skysports.com]] |access-date=29 prill 2014 |archive-date=28 prill 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140428135510/http://www1.skysports.com/snooker/news/12243/9279138/world-championship-ricky-walden-beats-rookie-kyren-wilson-to-reach-second-round |url-status=live}}</ref>
=== Sezoni 2014-15 ===
[[Skeda:Kyren Wilson PHC 2014-2.jpg|parapamje|Wilson gjatë [[Paul Hunter Classic 2014]]]]
Wilson dështoi të kualifikohej për tre ngjarjet e para të renditjes së sezonit 2014–15, përpara se të mposhtte [[Ross Muir]] për të luajtur në raundin e parë të [[International Championship 2014|International Championship]] ku humbi 2–6 ndaj [[Sam Baird]].<ref name="snooker.org all results"/> Pasi mposhti [[Gary Wilson]] 6–5 në raundin e parë të [[UK Championship 2014|UK Championship]], Wilson deklaroi se përqendrimi i tij ishte zbehur në ndeshjet e këtij sezoni dhe do të duhej ta rriste ndjeshëm lojën e tij kundër kampionit në fuqi [[Neil Robertson]].<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/30253088 |title=UK Championship 2014: Kyren Wilson wants improvement |date=28 nëntor 2014 |first=Owen |last=Phillips |work=BBC Sport |access-date=25 prill 2015 |archive-date=22 dhjetor 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181222082710/https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/30253088 |url-status=live}}</ref> Ai bëri pikërisht këtë duke bërë një breka prej 87 për të udhëhequr 5–4 dhe pati një mundësi për të fituar në frame tjetër falë një të kuqeje të humbur rastësisht, por humbi pozicionin në kafen e fundit duke i lejuar Robertson të barazonte. Në frame vendimtar, Wilson humbi një të kuqe të fortë hapëse dhe Robertson u përgjigj me një ndeshje fituese 86.<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/australia/11264203/Phillip-Hughes-tribute-Australian-snooker-player-Neil-Robertson-takes-bat-into-arena-at-UK-Championships.html |title=Phillip Hughes tribute: Australian snooker player Neil Robertson takes bat into the arena at UK Championships |newspaper=The Daily Telegraph |access-date=25 prill 2015 |archive-date=28 dhjetor 2014 |url-access=subscription |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20141228175819/http://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/australia/11264203/Phillip-Hughes-tribute-Australian-snooker-player-Neil-Robertson-takes-bat-into-arena-at-UK-Championships.html |url-status=live}}</ref>
Pas humbjes në gjysmëfinale të [[Snooker Shoot-Out 2015]], Wilson pati përfundimin e tij më të mirë të vitit në një ngjarje renditjeje pasi humbi vetëm një frame në fitoret e tij ndaj [[Alan McManus]] dhe [[Ben Woollaston]] në [[Indian Open 2015|Indian Open]]. Në raundin tjetër, ai u mund 3–4 nga [[Joe Perry (lojtar snooker)|Joe Perry]].<ref name="snooker.org all results"/> Wilson e mbylli sezonin si numri 56 në botë.<ref>{{cite web |title=World Rankings After 2015 World Championship |url=http://www.worldsnooker.com/rankings/ |work=World Snooker |access-date=8 maj 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150507001308/http://www.worldsnooker.com/rankings/ |archive-date=7 maj 2015}}</ref>
=== Sezoni 2015-16: titulli i parë i renditjes ===
[[Skeda:German-Masters-2016 Wilson-Brecel.JPG|parapamje|upright=0.85|Wilson arriti në gjysmëfinale të [[German Masters 2016]] përpara se të humbiste ndaj [[Luca Brecel]].]]
Wilson fitoi tre ndeshje për t'u kualifikuar për [[Shanghai Masters 2015]] dhe kaloi nëpër një ndeshje raundi wildcard në Kinë, përpara se të mposhtte Joe Perry 5–2 dhe Michael Holt 5–1.<ref name="snooker.org all results"/> Në çerekfinalen e dytë të karrierës së Wilson në një ngjarje renditjeje, ai udhëhoqi favoritin vendas Ding Junhui 3–1, përpara se Ding të barazonte në 3–3. Ndeshja shkoi në një frame vendimtare, të cilën Wilson e fitoi në të zezën e fundit.<ref>{{cite web |url=http://www.worldsnooker.com/pistol-blasts-into-last-four/ |title=Wilson Shocks Home Favourite Ding |work=World Snooker |date=18 shtator 2015 |access-date=18 shtator 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070640/http://www.worldsnooker.com/pistol-blasts-into-last-four/ |archive-date=4 mars 2016 |url-status=dead}}</ref> Wilson më pas eliminoi [[Mark Allen]] 6–1 për të arritur në finalen e tij të parë të renditjes, ku ndeshja e tij me [[Judd Trump]] shkoi në një frame vendimtare, pasi Wilson kishte udhëhequr 7–3, 8–4 dhe 9–7. Në fazën vendimtare, Wilson bëri një break 75 pikësh që fitoi kampionatin për të fituar titullin e tij të parë të renditjes.<ref name="Shanghai">{{cite web |url=http://www.worldsnooker.com/wilson-earns-trump-final/ |title=Wilson Earns Trump Final |work=World Snooker |date=19 shtator 2015 |access-date=19 shtator 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150922092853/http://www.worldsnooker.com/wilson-earns-trump-final/ |archive-date=22 shtator 2015 |url-status=dead}}</ref> I renditur numri 54 në botë, Wilson u bë lojtari më i ulët i renditur që fiton një titull renditjeje që nga viti 2005, megjithatë ai u ngrit në vendin e 22-të pas ngjarjes.<ref name="Shanghai win">{{cite web |url=http://www.worldsnooker.com/kyrens-shanghai-surprise/ |title=Kyren's Shanghai Surprise |work=World Snooker |date=20 shtator 2015 |access-date=21 shtator 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150922092848/http://www.worldsnooker.com/kyrens-shanghai-surprise/ |archive-date=22 shtator 2015 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/34306578 |title=Shanghai Masters: Kyren Wilson pips Judd Trump to win first title |date=20 shtator 2015 |work=BBC Sport |access-date=21 shtator 2015 |archive-date=15 janar 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160115145914/http://www.bbc.co.uk/sport/snooker/34306578 |url-status=live}}</ref>
Pas suksesit në Shangai, Wilson humbi në 32 të fundit të dy garave të renditjes së radhës: 3–6 ndaj Mark Allen në [[International Championship 2015|International Championship]] dhe 1–6 ndaj Tom Ford në [[UK Championship 2015|UK Championship]].<ref name="snooker.org all results"/> Në [[German Masters 2016|German Masters]], pasi mundi Rory McLeod, Michael Holt dhe [[Ryan Day]], të gjithë me rezultatin 5–4, ai arriti në gjysmëfinale, por u mund 6–3 nga [[Luca Brecel]], i cili u bë lojtari i parë belg që arriti në finalen e një gare renditjeje.<ref>{{cite web |url=http://www.worldsnooker.com/brecel-sets-up-gould-final |title=Brecel Sets Up Gould Final |work=World Snooker |date=6 shkurt 2016 |access-date=15 maj 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160312045109/http://www.worldsnooker.com/brecel-sets-up-gould-final/ |archive-date=12 mars 2016 |url-status=dead}}</ref>
Së bashku me [[Anthony Hamilton]] në kualifikueset e [[China Open 2016 (snooker)|China Open]], Wilson vendosi një rekord të ri prej gjashtë [[century break]] radhazi në një ndeshje snooker, katër prej të cilave u shënuan prej tij.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/35547919 |title=Kyren Wilson & Anthony Hamilton make history with six straight tons |date=11 shkurt 2016 |work=BBC Sport |access-date=24 maj 2016 |archive-date=2 prill 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402223902/https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/35547919 |url-status=live}}</ref> Në raundin e parë të [[Welsh Open 2016 (snooker)|Welsh Open]], Wilson humbi 3–4 ndaj lojtarit irlandez [[Leo Fernandez]].<ref name="snooker.org all results"/> Ai përfundoi i katërti në Urdhrin e Meritës të [[World Grand Prix 2016 (snooker)|World Grand Prix]],<ref>{{cite web |url=http://www.worldsnooker.com/wp-content/uploads/2016/02/World-Grand-Prix-Order-Of-Merit-after-Gdynia-Open-2016.pdf |title=2016 World Grand Prix Order of Merit |work=World Snooker |date=29 shkurt 2016 |access-date=24 maj 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304232321/http://www.worldsnooker.com/wp-content/uploads/2016/02/World-Grand-Prix-Order-Of-Merit-after-Gdynia-Open-2016.pdf |archive-date=4 mars 2016 |url-status=dead}}</ref> dhe në këtë turne humbi 1–4 ndaj Joe Perry në 16 të fundit.<ref name="snooker.org all results"/> Në China Open ai u eliminua 5–1 në raundin e dytë nga Rod Lawler.<ref name="snooker.org all results"/> Wilson kaloi [[Kampionati Botëror Snooker 2016#Kualifikimi|kualifikimet e Kampionatit Botëror]] dhe më pas e mposhti Joe Perry 10–9 në raundin hapës.<ref>{{cite web |url=https://www.eurosport.com/snooker/world-championship/2015-2016/joe-perry-v-kyren-wilson-wilson-clinches-deciding-frame-to-beat-perry-in-thriller_sto5445349/story.shtml |title=Joe Perry v Kyren Wilson: Wilson clinches deciding frame to beat Perry in thriller |date=22 prill 2016 |website=Eurosport |access-date=2 qershor 2016 |archive-date=30 qershor 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630172148/http://www.eurosport.com/snooker/world-championship/2015-2016/joe-perry-v-kyren-wilson-wilson-clinches-deciding-frame-to-beat-perry-in-thriller_sto5445349/story.shtml |url-status=live}}</ref> Në raundin e dytë ai mori një epërsi 7–1 ndaj Mark Allen pas seancës së parë dhe gjithashtu kryesoi 11–5, përpara se Allen të fitonte katër frame radhazi.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2016/apr/25/kyren-wilson-mark-allen-world-snooker-championship-mark-selby |title=Kyren Wilson holds off Mark Allen to make world championship last eight |date=25 prill 2016 |agency=Press Association |newspaper=The Guardian |access-date=11 qershor 2016 |archive-date=10 qershor 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610213343/https://www.theguardian.com/sport/2016/apr/25/kyren-wilson-mark-allen-world-snooker-championship-mark-selby |url-status=live}}</ref> Wilson më pas mori dy frame që i nevojiteshin për të arritur në çerekfinale dhe bëri break më të lartë të turneut prej 143 kundër [[Mark Selby]], por humbi 8–13.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/36150107 |title=World Snooker Championship: Mark Selby beats Kyren Wilson to reach semis |date=27 prill 2016 |first=Owen |last=Phillips |work=BBC Sport |access-date=11 qershor 2016 |archive-date=30 prill 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430082441/http://www.bbc.co.uk/sport/snooker/36150107 |url-status=live}}</ref> Ai e mbylli vitin në vendin e 16-të në renditjen botërore.<ref>{{cite web |url=http://www.snooker.org/res/index.asp?cutoff=1&season=2016&template=25 |title=Historic Seedings After 2016 World Championship |website=snooker.org |access-date=24 shtator 2016 |archive-date=27 shtator 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160927070440/http://www.snooker.org/res/index.asp?cutoff=1&season=2016&template=25 |url-status=live}}</ref>
=== Sezoni 2016-17 ===
Wilson u rikuperua nga disavantazhi 0–3 ndaj [[Xiao Guodong]] në raundin e dytë të [[Indian Open 2016|Indian Open]] për të fituar 4–3 dhe do të vazhdonte të luante në finale pasi eliminoi [[Nigel Bond]] 4–1 në gjysmëfinale.<ref name="snooker.org all results"/> Ai u përball me [[Anthony McGill]] dhe ishte i barabartë në 2–2 në intervaö, por McGill u tërhoq për të triumfuar 5–2.<ref name="BBC 36756182">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/36756182 |title=Indian Open: Scot Anthony McGill secures first ranking title |date=9 korrik 2016 |work=BBC Sport |access-date=17 korrik 2016 |archive-date=13 korrik 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713211509/http://www.bbc.co.uk/sport/snooker/36756182 |url-status=live}}</ref> Në raundin e katërt të [[Northern Ireland Open 2016|Northern Ireland Open]], Wilson ishte 3–0 përpara përpara se kundërshtari i tij [[Ronnie O'Sullivan]] ta kufizonte atë në një pot ndërsa barazoi me tre century radhazi. Wilson ruajti guximin për të fituar 4–3 dhe më pas mundi [[Mark Williams (lojtar snooker)|Mark Williams]] 5–4.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/38021501 |title=Northern Ireland Open: O'Sullivan knocked out by Wilson as Williams beats Higgins |date=18 nëntor 2016 |work=BBC Sport |access-date=13 prill 2017 |archive-date=23 nëntor 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20161123032632/http://www.bbc.co.uk/sport/snooker/38021501 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.eurosport.co.uk/snooker/irish-open/2016-2017/kyren-wilson-wins-final-frame-thriller-against-mark-williams-barry-hawkins-downs-michael-white_sto5953557/story.shtml |title=Kyren Wilson wins final-frame thriller against Mark Williams, Barry Hawkins downs Michael White |date=18 nëntor 2016 |website=Eurosport |access-date=13 prill 2017 |archive-date=14 prill 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170414000148/http://www.eurosport.co.uk/snooker/irish-open/2016-2017/kyren-wilson-wins-final-frame-thriller-against-mark-williams-barry-hawkins-downs-michael-white_sto5953557/story.shtml |url-status=live}}</ref> Në gjysmëfinale ai humbi 2–6 ndaj [[Mark King (lojtar snooker)|Mark King]]. Wilson luajti në [[Masters 2017 (snooker)|Masters]] për herë të parë dhe u eliminua 6–3 nga [[Ding Junhui]].<ref>{{cite news |url=https://www.northantstelegraph.co.uk/sport/kyren-hungry-more-after-tasting-defeat-masters-debut-748682 |title=Kyren hungry for more after tasting defeat on Masters debut |date=16 janar 2017 |newspaper=Northamptonshire Telegraph |access-date=13 prill 2017 |archive-date=10 shtator 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200910143658/https://www.northantstelegraph.co.uk/sport/kyren-hungry-more-after-tasting-defeat-masters-debut-748682 |url-status=live}}</ref>
=== Sezoni 2017-18: finalist i Masters ===
Wilson bëri [[maximum break]]-un e tij të parë zyrtare kundër [[Martin Gould]] në raundin e dytë të [[International Championship 2017|International Championship]], por përfundimisht humbi 5–6.<ref name="spor_Inte">{{Cite web |title=International Championship: Kyren Wilson makes first 147 break but still crashes out in China |work=sportinglife.com |date=31 tetor 2017 |access-date=23 tetor 2020 |language=en |url=https://www.sportinglife.com/snooker/news/wilson-crashes-out-despite-147-break/119736 |archive-date=20 maj 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520083909/https://www.sportinglife.com/snooker/news/wilson-crashes-out-despite-147-break/119736 |url-status=live }}</ref> Në janar 2018, Wilson arriti në finalen e [[Masters 2018 (snooker)|Masters]], duke u bërë personi i parë i lindur në vitet 1990 që u shfaq në ndonjë finale të [[Triple Crown (snooker)|Triple Crown]]. Ai u mposht nga Mark Allen në një ndeshje të ngushtë.<ref name="Guardian 20180121">{{cite news |title=Mark Allen defeats Kyren Wilson in tense Masters final |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/jan/21/mark-allen-defeats-kyren-wilson-masters-final |work=The Guardian |date=21 janar 2018 |access-date=23 janar 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180123190735/https://www.theguardian.com/sport/2018/jan/21/mark-allen-defeats-kyren-wilson-masters-final |archive-date=23 janar 2018 |url-status=live}}</ref> Wilson gjithashtu arriti në dy finale renditjeje atë sezon, duke humbur ndaj Ding Junhui dhe Ronnie O'Sullivan.<ref name="BBC 41385209">{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/41385209 |title=World Open: Ding Junhui beats Kyren Wilson 10–3 in China |work=BBC Sport |date=25 shtator 2017 |access-date=23 tetor 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605210319/https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/41385209 |archive-date=5 qershor 2020 |url-status=live }}</ref><ref name="BBC 41715901">{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/41715901 |title=English Open 2017: Ronnie O'Sullivan beats Kyren Wilson 9–2 to claim title |work=BBC Sport |date=22 tetor 2017 |access-date=23 tetor 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190518065606/https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/41715901 |archive-date=18 maj 2019 |url-status=live }}</ref> Në [[Kampionati Botëror Snooker 2018|Kampionatin Botëror]], ai arriti në gjysmëfinale (duke mposhtur Allen 13–6 në tetë të fundit) përpara se të humbiste 13–17 ndaj [[John Higgins]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/44016701 |title=World Snooker Championship 2018: John Higgins to face Mark Williams in final |first=Shamoon |last=Hafez |date=6 maj 2018 |work=BBC Sport |access-date=7 maj 2018 |archive-date=5 maj 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180505223729/https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/44016701 |url-status=live}}</ref> Wilson bëri një break 140 në frame-in e shtatë, pas së cilës ndeshja u shty për një kohë kur ai pësoi gjakderdhje nga hunda.<ref>{{cite web |url=https://www.scotsman.com/sport/john-higgins-edges-semi-he-bids-win-first-world-title-2011-295434 |title=John Higgins edges semi as he bids to win first world title since 2011 |date=4 maj 2018 |website=The Scotsman |access-date=16 mars 2020 |archive-date=10 shtator 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200910143710/https://www.scotsman.com/sport/john-higgins-edges-semi-he-bids-win-first-world-title-2011-295434 |url-status=live}}</ref>
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.wpbsa.com/player/kyren-wilson/ Kyren Wilson] në [[WPBSA]]
* [https://www.wst.tv/players/a8c0d3a6-706b-4bf0-8dce-9cde97fe88c4 Kyren Wilson] në [[World Snooker Tour]]
* [https://www.snooker.org/res/index.asp?season=-1&player=39 Kyren Wilson] në [[Snooker.org]]
[[Kategoria:Lindje 1991]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Lojtarë snooker anglezë]]
[[Kategoria:Fituesë të kampionatit botëror të snooker profesional]]
j6z722kwosx9jdgy7ebtm3cy0mxmz7k
Ylli Drishti
0
367236
2939400
2899840
2026-04-08T00:15:59Z
Shqiperia2000
65435
2939400
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:2B6A1712.jpg|parapamje]]
'''Ylli Drishti''' (lindur më 13 shkurt 1953, Tiranë) është studiues arti, kurator dhe restaurator shqiptar, i njohur për kontributin e tij në studimin, dokumentimin dhe restaurimin e artit mesjetar shqiptar, si dhe për veprimtarinë shumëvjeçare në institucionet kryesore kombëtare të artit dhe trashëgimisë kulturore.
'''Formimi dhe karriera'''
Drishti kreu studimet në Shkollën e Mesme Artistike “Jordan Misja” në Tiranë dhe më pas u diplomua në Institutin e Lartë të Arteve në degën e pikturës monumentale. Karrierën e tij profesionale e nisi si mësues vizatimi, ndërsa më pas u përfshi në projekte muzeale dhe restaurimi të rëndësishme në Shqipëri.
Nga viti 1982 deri në vitin 1995 ai punoi si restaurator i veprave të artit në Institutin e Monumenteve të Kulturës, ku realizoi projekte restaurimi të ikonave dhe afreskeve të periudhës mesjetare (shek. XIV–XIX). Gjatë kësaj periudhe mbajti edhe detyrën e përgjegjësit të sektorit të restaurimit të veprave të artit.
Në periudhën 1995–2018 ishte studiues arti në Galerinë Kombëtare të Arteve (GKA) në Tiranë, ndërsa nga viti 2013 deri në vitin 2018 drejtoi Sektorin e Studimit dhe Kërkimit në këtë institucion. Veprimtaria e tij është e lidhur ngushtë me studimin e ikonografisë shqiptare, historinë e artit dhe kurimin e ekspozitave.
'''Kontributi në restaurim dhe trashëgimi kulturore'''
Drishti ka kontribuar në dokumentimin grafik dhe restaurimin e monumenteve të rëndësishme të artit mesjetar në Shqipëri, përfshirë kisha dhe manastire në Korçë, Berat, Elbasan, Krujë dhe zona të tjera. Ai ka qenë autor ose bashkautor në restaurimin e afreskave, ikonave dhe elementeve të ikonostaseve në disa prej monumenteve më të njohura të trashëgimisë kulturore shqiptare.
Ai ka shërbyer gjithashtu si anëtar i komisioneve shtetërore për restaurimin dhe vlerësimin e veprave të artit, si dhe si ekspert arti në procese gjyqësore dhe në strukturat shtetërore të mbrojtjes së pasurive kulturore.
'''Veprimtaria studimore dhe botuese'''
Ylli Drishti është autor i një numri të madh botimesh mbi artin shqiptar, veçanërisht mbi ikonografinë, artin bizantin dhe pasbizantin në Shqipëri. Ndër veprat e tij përfshihen studime shkencore, katalogë muzealë dhe monografi për artistë shqiptarë.
Ai ka botuar libra dhe albume kushtuar ikonave shqiptare, ikonostaseve, si dhe figurave të rëndësishme të artit shqiptar. Gjithashtu është autor i mbi 200 artikujve në revista dhe gazeta kulturore dhe ka realizuar intervista të arkivuara me artistë të njohur shqiptarë.
'''Kurim ekspozitash'''
Gjatë karrierës së tij, Drishti ka kuruar një numër të madh ekspozitash në Galerinë Kombëtare të Arteve, Muzeun Historik Kombëtar dhe institucione të tjera brenda dhe jashtë Shqipërisë. Ekspozitat e kuruara prej tij kanë përfshirë si artin mesjetar dhe ikonografinë, ashtu edhe artin modern dhe bashkëkohor shqiptar.
'''Pjesëmarrje ndërkombëtare'''
Ai ka marrë pjesë me referime në simpoziume dhe konferenca ndërkombëtare mbi artin dhe trashëgiminë kulturore, si dhe ka kryer specializime dhe vizita studimore në Francë dhe Greqi në fushën e muzeologjisë dhe restaurimit.
'''Botime (si autor)'''
*''Piktura murore e kishës së Shën Venerandës, Pllanë'' (Revista “Monumentet”, nr. 1, 1988)
*''Restaurimi i tri ikonave të tipit Deisis'' (Revista “Monumentet”, nr. 2, 1990)
*Katalogu i piktorit Orion Shima (Botimet Çabej, Tiranë, 1997)
*Ikona Shqiptare (koleksioni i Galerisë Kombëtare të Arteve, Rimini, 2000)
*''Ikonostasi, zhvillimi i tij dhe tema Deisis në programin e ikonostaseve në Shqipëri'' (Revista “Studime për Artin”, 2002)
*Ikona Bizantine dhe Pasbizantine në Shqipëri (Selanik, 2003)
*Albumi i Muzeut Kombëtar “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”, Krujë (Tiranë, 2012)
*Farajon – Ilirian Shima (Tiranë, 2014)
*IKONA – ICONS (koleksioni i ikonave të Muzeut Historik Kombëtar, Tiranë, 2017)
*Monografia Fadil Pullumbi (Tiranë, 2018)
*Albumi Janaq Paço (Tiranë, 2019)
*100 Vjet Tirana në Pikturë (Tiranë, 2020)
*Albania’s Byzantine and Post–Byzantine Icons (koleksioni i Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar, Korçë, 2022)
*100 Vjet Tirana në Pikturë (botim anglisht, 2022)
*Aleksandër Filipi (Tiranë, 2022)
*Katalogu i Artit Bashkëkohor Shqiptar – 2025 (Tiranë, 2025)
----'''Botime me bashkautor'''
*''Teqeja e Dollmës, piktura murore dhe restaurimi i saj'' (bashkautor me Ardian Devollin) — Revista “Monumentet”, 1989
*''Ekzaminimi radiologjik i pikturave të Onufrit'' (bashkautor: Vangjush Golloshi, Marita Beci) — Revista “Monumentet”, 1990
*Kostandin Shpataraku (monografi në shqip/italisht, 1992)
*Monografi – Postcurriculum (Galeri Kombëtare e Arteve, 1998)
*Guri Madhi (katalog, GKA, 1998)
*Nostalgji (katalog, GKA, 2001)
*Ibrahim Kodra (katalog, GKA, 2003)
*Fatmir Haxhiu (album, GKA, 2006)
*Artistë Shqiptarë në Akademitë Italiane (shqip/italisht, 2006)
*Zef Kolombi (album, GKA, 2007)
*Zef Shoshi (monografi, GKA, 2016)
*The icons of Berat (ribotim i ripunuar, 2017)
*Visione e confini (botim në bashkëpunim me institucionet italiane, 2018)
*Arti i ikonografisë në Shqipëri (bashkautor Andrea Llukani, 2021)
*Ikonostaset e Shqipërisë (bashkautor Andrea Llukani, 2024)
== Shiko edhe ==
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Artistë shqiptarë]]
0cfnv9uqixfasfj5gey2fb637czktii
Kategoria diskutim:Faqe për grisje
15
368458
2939549
2904246
2026-04-08T06:05:38Z
Leutrim.P
113691
/* +1 Ridrejtim */ pjesë e re
2939549
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Kategoria diskutim:Faqe për grisje/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== +1 Ridrejtim ==
Sikur edhe kjo faqe diskutimi të ridrejtonte te Diskutimi i FG. -- @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 8 prill 2026 08:05 (CEST)
g873njwuw8dtqp5bgmq94ar44t05dwb
2939550
2939549
2026-04-08T06:07:10Z
Leutrim.P
113691
2939550
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Kategoria diskutim:Faqe për grisje/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== +1 Ridrejtim ==
Sikur edhe kjo faqe diskutimi të ridrejtonte te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes Diskutimi i FG]. -- @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 8 prill 2026 08:05 (CEST)
ln8ht5bp0tqzpvyxmu33t29fr5yqhsg
JD Vance
0
370346
2939564
2821813
2026-04-08T11:35:49Z
Boja02
97094
2939564
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = JD Vance<!-- JD, not "J. D.", per talk page discussion: https://en.wikipedia.org/wiki/Talk:J._D._Vance/Archive_1#J.D._Vance_name_is_spelled_wrong_on_the_title_of_this_page -->
| image = File:Portrait of Vice President JD Vance.jpg
| caption = Portreti zyrtar, 2026
| office = Zëvendëspresidenti i 50-të i Shteteve të Bashkuara të Amerikës
| president = [[Donald Trump]]
| succeeding = [[Kamala Harris]]
| predecessor = [[Kamala Harris]]
| state1 = [[List of United States senators from Ohio|Ohio]]
| predecessor1 = Rob Portman
| successor1 = <!-- Appointee by Ohio governor -->
| death_date =
| death_place =
| party = [[Partia Republikane (ShBA)]]
| spouse = Usha Chilukuri
| children = 3
| education = {{ubl |[[Ohio State University]] ([[Bachelor of Arts|BA]]) |[[Yale University]] ([[Juris Doctor|JD]])}}
| signature = JD Vance Signature-01.svg
| website = {{url|vance.senate.gov|Faqja e Senatit}}
| branch = [[Trupat e Marinës së Shteteve të Bashkuara]]
| serviceyears = 2003–2007
| battles = [[Lufta e Irakut]]
| birth_place = Middletown, [[Ohio]]
| birth_date = 2 gusht 1984
| birth_name = James Donald Bowman
| office1 = Senator i SHBA nga Ohajo
| termstart = 20 janar 2025
| termend = Në Detyrë
}}
'''James David Vance''' (lindur '''James Donald Bowman'''{{Efn|Vance lindi me emrin James Donald Bowman. Pas asaj, u adoptua nga burri i tretë i nënës së vet dhe iu ndërrua emri i tij në James David Hamel. Në prill 2013, ai mori për shtat mbiemrin e gjyshërve të tij nga nëna, Vance.<ref name="smyth">{{Cite news |last=Smyth |first=Julie Carr |date=26 korrik 2024 |title=What's in a name? Republican vice presidential nominee JD Vance has had many of them |url=https://apnews.com/article/election-2024-republicans-vice-president-vance-name-359c3d1361c94f5d2d1e9798b7854477 |access-date=27 korrik 2024 |publisher=[[Associated Press News]] |language=en |archive-date=27 korrik 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240727041018/https://apnews.com/article/election-2024-republicans-vice-president-vance-name-359c3d1361c94f5d2d1e9798b7854477 |url-status=live}}</ref>|name=namechange}} më 2 gusht 1984) është një politikan, avokat, autor, veteran i [[Trupat e Marinës së Shteteve të Bashkuara|Trupave të Marinës së Shteteve të Bashkuara]] dhe Zëvendëspresidenti i 50-të i Shteteve të Bashkuara, i cili mori detyrën më 20 janar 2025. Është anëtar i [[Partia Republikane (ShBA)|Partisë Republikane]], që nga viti 2023 si senator i lartë nga [[Ohaio|Ohio.]] Vance është zëvendëspresidenti i tretë më i ri në historinë e SHBA-së dhe i pari në [[Gjenerata Y|Gjeneratën Y]].
Pas shkollës së mesme, Vance iu bashkua [[Trupat e Marinës së Shteteve të Bashkuara|Trupave Detare të Shteteve të Bashkuara]], ku shërbeu si gazetar ushtarak nga 2003 deri në 2007 dhe u vendos në [[Lufta e Irakut|Irak]] për gjashtë muaj në 2005. Ai u diplomua në Universitetin Shtetëror të Ohajos me një diplomë bachelor në 2009 dhe në [[Yale Law School|Yale School]] me një diplomë juridike në 2013. Ai ishte avokat i korporatës përpara se të fillonte një karrierë në industrinë e teknologjisë si një kapitalist sipërmarrës. Libri i tij, ''Hillbilly Elegy'', u botua në vitin 2016 dhe u përshtat në film në vitin 2020.
Vance fitoi zgjedhjet për Senatin e Shteteve të Bashkuara të vitit 2022 në Ohio, duke mposhtur kandidatin [[Partia Demokratike (ShBA)|demokrat]] Tim Ryan. Pasi fillimisht kundërshtoi kandidaturën e Donald Trump në zgjedhjet e vitit 2016, ai u bë një mbështetës i fortë i tij gjatë [[Presidenca e parë e Donald Trumpit|presidencës së tij të parë]]. Në korrik 2024, Trump zgjodhi Vance si kandidatin e tij kandidat përpara [[Konventa Kombëtare Republikane|Konventës Kombëtare Republikane]].
Vance është karakterizuar si një [[Konservatizmi|konservator]] dhe [[Popullizmi i krahut të djathtë|popullist i krahut të djathtë]]. Ai e përshkruan veten si një anëtar i së djathtës [[Postliberalizmi|postliberale]]. Ai mbështet [[E drejta e mbajtjes së armëve në Shtetet e Bashkuara|të drejtat e armëve]] dhe kundërshton [[Aborti|abortin]], [[Martesa brenda të njëjtës gjini në Shtetet e Bashkuara|martesën e të njëjtit seks]] dhe [[Shtetet e Bashkuara dhe pushtimi rus i Ukrainës|ndihmën ushtarake amerikane për Ukrainën]]. Vance është kritik i hapur ndaj mospasjes së fëmijëve dhe ka njohur haptazi ndikimin e teologjisë katolike mbi pozitat e tij shoqëro-politike.
== Shënime ==
{{Notelist}}
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:JD Vance]]
[[Kategoria:Lindje 1984]]
elepng87jv360lys2trnxarpwm3xwrr
Diskutim:Bodh Gaja/Arkivi 1
1
371595
2939512
2916680
2026-04-08T04:21:05Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Bodh Gaja]]
2939512
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bodh Gaja]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2146197 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://whc.unesco.org/p_dynami%C3%A7sites/passfile.cfm?filename=1056rev&filetype=pdf&category=nominations.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 gusht 2020 12:39 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bodh Gaja]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2169274 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141013224257/http://www.sundayobserver.lk/2012/04/22/spe03.asp për lidhjen http://www.sundayobserver.lk/2012/04/22/spe03.asp.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2020 22:48 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bodh Gaja]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2182821 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150618174436/http://urban.bih.nic.in/News/NE-02-15-04-2015.pdf për lidhjen http://urban.bih.nic.in/News/NE-02-15-04-2015.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 janar 2021 01:25 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bodh Gaja]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2742969 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101120160621/http://buddhanet.net/bodh_gaya/menu.htm për lidhjen http://www.buddhanet.net/bodh_gaya/menu.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 janar 2025 03:37 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bodh Gaja]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2744471 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140202131530/http://www.buddhanet.net/e-learning/pilgrim/pg_histbg.htm për lidhjen http://www.buddhanet.net/e-learning/pilgrim/pg_histbg.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 janar 2025 01:54 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bodh Gaja]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2909486 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130501071627/http://news.biharprabha.com/2013/04/bihar-launches-tourist-caravan-called-wonder-on-wheel/ për lidhjen http://news.biharprabha.com/2013/04/bihar-launches-tourist-caravan-called-wonder-on-wheel/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 mars 2026 16:24 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bodh Gaja]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2914165 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130809172703/http://news.biharprabha.com/2013/08/bstdc-halts-ac-bus-services-for-bodhgaya-devoid-of-passengers/ për lidhjen http://news.biharprabha.com/2013/08/bstdc-halts-ac-bus-services-for-bodhgaya-devoid-of-passengers/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 mars 2026 18:35 (CET)
galpleuhzl4v275jr8r2vu1wh7gxef8
Kategoria:Grupe repi në Shqipëri
14
374400
2939470
2767937
2026-04-08T04:03:09Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Muzika në Shqipëri]]; added [[Category:Muzika e Shqipërisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939470
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë sipas kombësisë]]
[[Kategoria:Muzika e Shqipërisë]]
c88bvfwgxb2cudpgrsbtbmo8tryx2t2
Diskutim:Cfir/Arkivi 1
1
376353
2939517
2916682
2026-04-08T04:21:33Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Cfir]]
2939517
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2194673 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.instat.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shkurt 2021 02:54 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2376856 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130715160210/http://w/ për lidhjen https://w/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2021 20:42 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2774790 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 mars 2025 03:42 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2776833 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 mars 2025 16:13 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2778088 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 mars 2025 11:54 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2778878 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 prill 2025 15:19 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2780889 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 prill 2025 21:18 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2783936 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 prill 2025 13:23 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2787731 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 prill 2025 04:27 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2789072 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 prill 2025 05:39 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2790375 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 prill 2025 03:41 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2791263 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 prill 2025 06:09 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2792682 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2025 08:44 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2793878 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 maj 2025 04:41 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2794992 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 maj 2025 08:51 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2797430 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 maj 2025 14:13 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2798214 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2025 06:56 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2799455 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2025 12:21 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2801026 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 maj 2025 12:07 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2801724 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 maj 2025 02:22 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2802781 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 maj 2025 07:06 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2807292 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 qershor 2025 07:04 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2808728 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 qershor 2025 17:19 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2813195 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 qershor 2025 17:48 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2817046 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 korrik 2025 01:01 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818024 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 korrik 2025 10:45 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819348 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 korrik 2025 23:24 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2820291 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 korrik 2025 02:26 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2820760 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 gusht 2025 20:20 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2821559 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 gusht 2025 15:04 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2822673 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 gusht 2025 02:48 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2823140 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 gusht 2025 22:09 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2823709 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 gusht 2025 15:37 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2824724 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 gusht 2025 21:40 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2826777 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 gusht 2025 21:39 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2828387 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 gusht 2025 11:19 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2830417 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2025 20:06 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2843069 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 tetor 2025 01:36 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2868084 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 nëntor 2025 15:33 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2871297 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 nëntor 2025 07:47 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2875227 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 nëntor 2025 20:27 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2879882 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 dhjetor 2025 13:24 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2881565 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 dhjetor 2025 01:28 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2885284 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2025 18:54 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2886671 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 janar 2026 11:35 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2889063 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 janar 2026 20:31 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2890603 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2026 00:36 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2891781 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 janar 2026 14:38 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892715 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 janar 2026 02:32 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2893510 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 janar 2026 21:01 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2895182 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2026 15:20 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2897249 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shkurt 2026 00:01 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2898449 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 shkurt 2026 16:42 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2899186 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 shkurt 2026 01:25 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2900083 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 shkurt 2026 06:48 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2900773 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 shkurt 2026 00:39 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2902364 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shkurt 2026 09:10 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2903971 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 shkurt 2026 15:48 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2905445 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 shkurt 2026 20:07 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2906832 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 mars 2026 05:42 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2907622 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 mars 2026 09:56 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2908195 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 mars 2026 06:39 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2908647 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 mars 2026 09:55 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2909499 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 mars 2026 17:52 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2914503 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122093318/https://www.fhf.edu.al/ për lidhjen https://www.fhf.edu.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 mars 2026 20:51 (CET)
i8k49n3ftr3gsu8n9mhr4391vjogixi
Kategoria:Këngëtarë nga Tirana
14
377373
2939472
2788522
2026-04-08T04:03:16Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Muzika në Shqipëri]]; added [[Category:Muzika e Shqipërisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939472
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Muzika e Shqipërisë]]
h0q0u2gw14zxtzhqgx8zmrb1hj9j8dg
Kategoria:Këngëtare nga Tirana
14
377374
2939471
2788523
2026-04-08T04:03:12Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Muzika në Shqipëri]]; added [[Category:Muzika e Shqipërisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939471
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Këngëtare shqiptare]]
[[Kategoria:Muzika e Shqipërisë]]
qi53y0isilfl36v9bsr42pyls25abin
Kategoria:Këngëtarë nga Shkupi
14
377402
2939475
2788724
2026-04-08T04:04:14Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Muzika në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939475
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]]
j6jbacwth6idjq3367o69m3qz9sf7jb
Kategoria:Këngëtare nga Shkupi
14
377403
2939474
2788725
2026-04-08T04:04:14Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Muzika në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939474
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Këngëtare shqiptare]]
[[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]]
neaa7iifxxy6jm4asyzk3vgcyo4p114
Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut
14
377404
2939473
2788729
2026-04-08T04:04:07Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Muzika në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]] pa lënë një ridrejtim
2788729
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Muzika sipas vendit]]
[[Kategoria:Muzikë shqiptare]]
iffng4f4gkelxxustxn9cocdoliys1t
Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 24
4
387086
2939494
2918737
2026-04-08T04:16:15Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Wikipedia:Kuvendi]]
2939494
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Përmirësime te faqet me rëndësi ==
[[WP:Administrata|Faqja e Administratës]] është përmirësuar nga ana funksionale e vizuale. Pjesët për zgjedhjet e administratorëve, burokratëve apo dorëheqjet e tyre janë tashmë të organizuara në nënfaqe të veçanta të shoqëruara me shpjegimet përkatëse për procedurat që duhen ndjekur për secilën. Vetë faqja kryesore është më informative duke treguar automatikisht çdo kandidaturë aktive ose duke shfaqur një mesazh informues në rastin kur nuk ekzistojnë kandidatura aktive. Te Forumi i Grisjes, Ofiçina, Zyra e Ankesave apo faqet për artikujt e mirë e të përkryer kërkesat gjithashtu do të mbajnë një datë minimale përfundimi të shtuar automatikisht, ngjashëm me kandidaturat për administratorë. Së fundmi, dritaret informuese te Kuvendi janë përmirësuar gjithashtu dhe tani shfaqin mesazhin "Gjithçka në rregull!" në dritaret ku nuk ka çështje për të zgjidhur (përkundrejt dritareve që bëhen të kuqe kur në to kërkohet vëmendje).
Si gjithmonë, hidhini një sy e nëse vini re ndonjë gjë që s'shkon apo keni sugjerime për ndryshime ndokund, më thoni.
Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 shtator 2025 11:55 (CEST)
== Libra për Wikimedianë ==
[[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Grupi i Wikimedianëve të Gjuhës Shqipe]] nis iniciativën “Libra për Wikimedianë”, me qëllim të mbështetjes së kontribuesve aktivë në projektet e Wikimedias përmes literaturës. Kjo është një mundësi për të kërkuar libra që do t’ju ndihmojnë në krijimin dhe përmirësimin e përmbajtjes në Wikipedia, Commons dhe Wikidata.
Procesi fillon më 1 tetor 2025 dhe do të zgjasë deri në shpenzimin e fondeve të disponueshme.
Për më shumë informacion ose për të aplikuar, vizitoni: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group/Libra_p%C3%ABr_Wikimedian%C3%AB
- [[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ritamaliqi|diskutimet]]) 9 shtator 2025 14:08 (CEST)
== Pastrimi i skedave jo të lira ==
Dua të ringjall diskutimet nga viti 2023, dhe së fundmi [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Oversized non-free files|java e kaluar]], meqë Wikipedia Shqipe ka një problem masiv me figurat e ngarkuar në mënyrë lokale tek projekti.
Shkurt e shqip: Wikipedia Shqipe më përpara lejonte ngarkimin e fotove që të strehoheshin nën projektin tonë brenda adresës sq.wikipedia.org — jo vetëm në Wikimedia Commons. Kjo erdhi me kushtin që fotot të jenë të arsyetuara për ''përdorim të ndershëm'' (ose ''fair use'', siç njihet më mirë nga anglishtja) — {{Dmth}} artikulli përfiton prej përfshirjes së fotos dhe nuk mund të zëvëndësohet me ndonjë material të lirë. Shumë pamje historike hyjnë në këtë kategori. Fatkeqësisht, mungesa e diligjencës së përdorues(e)ve në të kaluarën na la me më se 1000 skeda pa leje në Wikipedia Shqip. Pa autor, pa leje, pa arsyetim pse nuk mund të përdoret diçka tjetër. Shumica e Wikipedive tjera kërkojnë që [[:En:WP:IMAGERES|fotografitë të jenë sa më të vogla që munden po pa humbur detaj]]. Fotot që janë ngarkuar në sq.wikipedia.org janë shpeshherë të cilësive të ndryshme por nuk përfillin këtë rregull.
Si pasojë e këtij problemi, u ndalua ngarkimi i fotove në sq.wikipedia.org derisa të zgjidhet ky problem dhe u lejua vetëm ngarkimi në [[W:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]] ku vetëm materialet e lira për përdorim mund të postohen. Fatkeqësisht ky problem u përsërit edhe atje, me fotografi që tejkalojnë rregullat, nuk citojnë autor, ose konstatojnë autorësi fallco. Apet jemi në pozitën zero.
Në 2023 prej jashtë u kërkua një [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#Cleaning up files|përpjekje e koncentruar]] nga përdoruesit/et e Wikipedisë Shqip që këtyre foto pa leje t'iu gjindet autori dhe të konstatohet a meritojnë të jenë në wiki, dhe të fshihen ato që s'plotësojnë kriteret. Që atëherë nuk ka fort ndryshim, dhe dokumentacioni + rregullat bëhen akoma më të vjetra e jo të plota. Nuk ndihmon fakti që nuk mjaftojnë përdoruesit.
Javën e kaluar [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Oversized non-free files|u kërkua edhe një diskutim për këtë problem]] me një zgjidhje përmes një boti nga @[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]]. Kryeadministratori nuk është aktiv për t'a vënë në funksion, dhe një numër dërrmues adminësh nuk janë aktiv që shumë kohë. U sygjerua një opsion nuklear: '''të fshihen të gjitha skedat pa licensë'''. Të gjitha skedat pa licensë janë të kategorizuara brenda [[:Kategoria:Non Licensed Images]] falë MGA73-shit. U propozua një afat prej 30 ditësh që të kontrollohen fotot me licensë të paqartë dhe t'iu vihet licensa si duhet, përndryshe fshihen të gjithat.
Kërkoj vëmendjen e të gjithë administratorëve për këtë çështje meqë ka pritur tash e pesë vjet dhe ka nevojë për të vepruar ''disi''. Duhet rishqyrtuar diskutimi dhe duhet lejuar eventualisht ngarkimi i fotografive lokale në sq.wikipedia.org që mos t'i mundojmë administratorët e Commons-it me problemin tonë, dhe më me rëndësi, të lejojmë që Wikipedia Shqip të pasurohet si duhet dhe siç i ka hije.
[[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 qershor 2025 03:12 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], nuk e di a kemi përdorues të mjaftueshëm që të arrijmë t'i shqyrtojmë të gjitha për një kohë aq të shkurtër. Kurse Ngarkimi lokal i fotografive besoj se është ide e mirë dhe bëhet. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 qershor 2025 00:33 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], faleminderit për qasjen tënde ndaj këtij problemi! Nëse e ke lexuar në diskutimet e vjetra, synimi im ka qenë një plan me 3 faza:
:# Zbrazja graduale e ngarkimeve lokale (ritmi gradual është thelbësor këtu për të mos humbur informacion të dobishëm e për të mos shkaktuar ndryshim të ndjeshëm te artikujt që i përdorin këto materiale);
:# Krijimi i një rregulloreje për ngarkimet lokale sipas ligjeve në fuqi për të drejtat e autorit (dhe mundësisht e 1-2 përdoruesve të aftë për të gjykuar në lidhje me këtë rregullore, këtu mbase mund të jesh ti një zgjedhje e mirë);
:# Rihapja e ngarkimit lokal (nga ky proces do të përfitonin shumë artikujt në lidhje me filmat e librat, kopertinat e afishet e të cilave nuk gjenden në Commons).
:Unë vazhdimisht përpiqem të fshij materiale multimediale lokale për ta ulur atë numër duke u përpjekur të bëj sa më pak dëm por nevojitet më shumë punë. Përdoruesi në fjalë është hera e disatë që na kontakton me të drejtë, siç e ke parë nga diskutimet. Nëse mendon se mund të angazhohesh në mënyrë më organike me çështjen në fjalë, mund të konsiderojmë dhënien e privilegjeve shtesë të nevojshme për punën në të ardhmen e afërme (për fshirjen do të nevojiteshin të drejta administrative dhe duke qenë se kemi pasur dy kandidatura të sukseshme së afërmi në atë drejtim, çmoj se idealisht do të ishte e udhës të kishim një periudhë 6 mujore pritjeje derisa të vazhdonim me kandidaturën e radhës). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 qershor 2025 12:59 (CEST)
::Përshëndetje! Mendoj se mund të jetë më e lehtë të vendosësh nëse një foto duhet fshirë apo jo nëse ka një politikë të qartë. Ndoshta do të ishte më e lehtë nëse do të filloje me politikën për ngarkimet lokale? --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 29 qershor 2025 13:09 (CEST)
Përshëndetje! E kuptoj plotësisht dëshirën për të minimizuar dëmet, por nuk lejohet të mbahen skedarë pa licencë. Duke i mbajtur ato, shkelet politika zyrtare. Sipas mendimit tim, kjo vetëm sa e zgjat dhimbjen sepse në fund skedarët do të duhet të fshihen nëse nuk mund t'u shtohet një licencë e vlefshme.
Kur një imazh është i pranishëm në një artikull, ka shumë pak gjasa që dikush ta zëvendësojë me një imazh të lirë, sepse shumica nuk do ta vërejnë se ka një problem me imazhin. Nëse imazhi fshihet, mungesa bëhet e dukshme dhe rritet mundësia që dikush të shtojë një imazh me licencë të lirë.
Nëse qëllimi është të hapet sërish mundësia për ngarkimin e skedarëve, atëherë kjo do të jetë më e realizueshme nëse merret vendimi për të fshirë të gjithë skedarët pa licencë ose pa informacion për autorin e fotos etj. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 7 korrik 2025 17:42 (CEST)
:@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], unfortunately, as you can see yourself it's hard to generate activity, especially on this matter. But as I've already mentioned we're already working on it for quite a long time now, albeit in a very slow manner (if you keep track of the media numbers you'll see them change continuously).
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], would you be interested in dealing with this project? Either in the detailed manner I explained above or in a general sense, just tagging and removing media from articles. Currently I'm the only user dealing with it. It's OK if not though. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 korrik 2025 11:15 (CEST)
:: I have made [[Përdoruesi:MGA73/FileDelinker.js]] so it is easy to delink files. For example: [[Special:Diff/2815326]]. If fair use is possible then that could be an alernative. But not for living people and for buildings etc that still exist. If you take a quick look at [[:Kategoria:Non Licensed Images]] how many should be deleted and how many changed to fair use? --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 10 korrik 2025 18:00 (CEST)
::I've historically been pretty good at finding the sources to files, however it'd be pretty tedious and not worth it. It's easier to look through and find the files that one can make a fair use rationale for and then find the source to that, and then delete the others. The obvious copyright violations have spent enough time on the wiki. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 korrik 2025 19:16 (CEST)
:::The script will now nominate files with <nowiki>{{Delete|No license}}</nowiki>. Please let me know or just fix if there is a better way. See [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:LidhjetK%C3%ABtu?target=Stampa%3ADelete&namespace=6&limit=50 files here]. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 15 korrik 2025 13:57 (CEST)
::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] let me know if anything should be fixed in the script. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 30 korrik 2025 17:14 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], hello! Unfortunately I'm not that active these days, as you may see from the lack of a response in this discussion, something that may continue up until late September. Hopefully someone else will try and help around with this matter. If not, I'll try to get back to it as soon as I start being more active. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:54 (CEST)
Maybe [[Përdoruesi:Leutrim.P]] or [[Përdoruesi:Edukatori]] could help out with the files? There are currently 74 files nominated for deletion in [[:Kategoria:Faqe për grisje]]. If time is the problem them Global Sysops can delete files too but local admins understand the language better can check files much faster. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 4 shtator 2025 18:50 (CEST)
:Hi, @[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], only 74 files are already listed, Since Klein deleted some the number should be lower by now. Keep adding deletion stamps, when the number is more considerable i will start deleting them by criteria. P.s. im not alot familiar with the proces i will adapt in time and show results. We must carefully choose what to delete, so we don't do damage by mass deletions. I don't see a reason to rush about this issue, we will complete the process we just need some more time!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 shtator 2025 23:09 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], ideja jote duket e logjikshme, t'i identifikojmë ato që mund të i'u gjejmë licensë, dhe të tjerat të grisen njëheri, përndryshe jemi duke grisur verbërisht!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 shtator 2025 23:16 (CEST)
::: @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Thank you for your qnswer. I brought up the topic in October 2022 at [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi_23#Cleaning_up_files]] so I would not say files are deleted too fast :-) In fact on many wikis files are deleted after 1-2 weeks when they lack copyright information. But I do not mind that things take a little longer because it would be nice if it is possible to save some of the files.
:::If I use [[Përdoruesi:MGA73/FileDelinker.js]] to add the deletion stamp then the file will be removed from pages where it is moved. So I think the best way is to look at the files in [[:Kategoria:Non Licensed Images]] and pick out the files that could be saved. That way the files will not be removed from the pages. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 5 shtator 2025 18:23 (CEST)
::::Hello! I just deleted another ~50 photos. Around 1000 remain; Progress feels slow but I'd say it is there, since we started this process with around 5000. Sorry for the short answers. I will start being more active and participative in this discussion after 1-2 weeks. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 shtator 2025 10:48 (CEST)
:::::Great! And yes, it is going the right way. But it will go easier if more users help. Especially helpfull if the original uploaders can have a look. If own work they can just add a license and relevant information. If by someone else they can perhaps add source and information about the author and deathyear. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 8 shtator 2025 08:31 (CEST)
::::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], yes, that would be ideal but unfortunately, as you may have noticed already, not a really realistic scenario. I have a question: in [[:Kategoria:Non Licensed Images|Kategoria:Non Licensed Images]] there are many images which are just diagrams. Examples:
::::::[[:Skeda:AM fig2.jpg]] [[:Skeda:DSL i zgjeruar në Wireless.jpg]] [[:Skeda:Koduesi2.png]] [[:Skeda:PSkema22.png]]
::::::Can't we just export these images into Commons without extra info? They can of course then delete them there if these prove to be not useful but I mean, do such images require licensing information as well? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 shtator 2025 12:23 (CEST)
:::::::Image 1 seems to already be in Commons, so we can get rid of that and replace it accordingly. The remaining images are either belonging to someone else and have been acquired via a textbook, or are original from what I can tell. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 shtator 2025 13:35 (CEST)
::::::::The more simple diagrams can be marked with [[Stampa:PD-ineligible]] but the more complex diagrams may be copyrightable. So it think it is a case by case judgement. If there are (m)any logos, album covers, film posters etc. then tagging those with the relevant template could also reduce the number of files. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 9 shtator 2025 16:57 (CEST)
:::::::::You are more experienced than me when it comes to copyright issues. Can you take a look at the category and mark (and maybe export) the ones you think are worthy of that? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 shtator 2025 17:03 (CEST)
:::::::::: Sure... Some are allready on Commons. See [[:Kategoria:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons]]. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 9 shtator 2025 18:29 (CEST)
:::::::::::Oh, nice! Do you have any bot task capable of changing the name from the local version to the one in Commons? Curiosity in general. There are only ~10 files in there so we can easily swap them manually. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 shtator 2025 20:44 (CEST)
::::::::::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] yes I can change the local pages so they use the file on Commons. And I think the files are already fixed.
:::::::::::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], thank you! Deleted them locally. Can you export all the PD-marked files on Commons too so I can delete them locally? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 shtator 2025 03:23 (CEST)
:::::::::::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] yes I will move more files when I have a little time. They should go in [[:Kategoria:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]]. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 11 shtator 2025 09:42 (CEST)
::::::::::::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], just to be clear, when I talked about PD-marked files above I meant all kinds of files uploaded locally on public domain for different reasons. I say this because I noticed that there are different files related to different PD templates like the files linked in {{tl|PD}} or the ones linked in {{tl|PD-self}}, etc. This is in no way an urge to hurry, I've said myself many times above that the whole process needs to be taken slowly (as we're doing) but I'm just trying to clarify since I may lack the terminology in the matter to express myself correctly. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 shtator 2025 14:16 (CEST)
:::::::::::::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] I agree that all free files should be moved to Commons. Feel free to check and clear [[:Kategoria:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]] and [[:Kategoria:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons]] when you have a little time. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 11 shtator 2025 14:29 (CEST)
::::::::::::::::All current files on [[:Kategoria:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]] deleted. The files on the other category need to be replaced before deleting I suppose. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2025 02:44 (CEST)
:::::::::::::::::Yes they should be replaced and the are placed :-) I usually to it at the same time they are moved to Commons. If someone else move the files I may not notice so its a good idea to check file usage. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 12 shtator 2025 09:13 (CEST)
::::::::::::::::::Deleted. Tell me when more PD-files are exported so I can clean up after again. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2025 14:06 (CEST)
{{outdent}}
I will. There is always [[Speciale:SkedaTëPapërdorura]] and [[:Kategoria:Faqe për grisje]] when you have a little time. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 13 shtator 2025 09:10 (CEST)
:Cleaned up those categories again. There are still ~5 graphics/maps on [[Speciale:SkedaTëPapërdorura]]. Can you check to make sure they do not have the standards to reach PD status? At least the graphic looks like it should be treated the same as many other similar graphics that were exported on Commons. Maybe even some of the maps (if not all?). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shtator 2025 22:38 (CEST)
::Quite a lot of graphics and schemes left [[:Kategoria:Non Licensed Images|here]] as well. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shtator 2025 22:40 (CEST)
:::Hi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]! I just checked [[Speciale:SkedaTëPapërdorura]] and [[:Kategoria:Faqe për grisje]] and I do not think there are any graphs left that should be moved to Commons. I have moved some files from [[:Kategoria:Non Licensed Images]] but I think the rest may be too complex to be PD-ineligible. But its likely they are from English Wikipedia for example. But I think they need to be checked one by one. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 19 shtator 2025 16:01 (CEST)
::::Hello, @[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]]! Not even the different technical schemes? For example, you've currently exported to Commons [[:Skeda:TDC.png]]. Shouldn't [[:Skeda:TAC.png]] follow it? It's the same concept for different types of current (DC vs AC). What about diagrams such as [[:Skeda:Sectional-view-for-a-dc-four-pole-machine.png]], [[:Skeda:Fig 4. Bllok diagrami i transmetuesit dhe pranuesit FH-CDMA.jpg]] or [[:Skeda:Fig.1 Efekti i zgjerimit të spektrit -1-.jpg]]? There are many similar schemes and diagrams currently left in [[:Kategoria:Non Licensed Images]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 shtator 2025 18:48 (CEST)
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 2 tetor 2025 21:49 (CEST)
<!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 -->
== Pyetësor për kontribuesit në projektet Wikimedia në gjuhën shqipe ==
A kontribuon në Wikimedia-n në gjuhën shqipe? Na ndihmo të kuptojmë më mirë përvojën tënde këtë pyetësor duam të kuptojmë më shumë se çfarë të inkurajon ose të shkurajon për të kontribuar në projektet Wikimedia në gjuhën shqipe. Cilat janë sfidat me të cilat përballesh?
Përgjigjet e tua janë anonime dhe do të përdoren vetëm për qëllime kërkimore.
Nëse dëshiron të marrësh pjesë edhe në një intervistë (për qëllime hulumtimi), na tregoni emrin e përdoruesit në Wikimedia ose një adresë emaili. Gjithçka mbetet konfidenciale.
Formulari: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfHk5Lm4KQCEd4UcbulWV-Mxj-gnLU97UgQZKgoHrOWJ_nbOg/viewform?usp=dialog
Ky studim synon të përmirësojë dhe zhvillojë komunitetin Wikimedia në gjuhën shqipe. Kontributi juaj ka rëndësi.
Për cdo pyetje ose paqartësi, ndjehuni të lirë të më kontaktoni: lun3im@gmail.com
[[Përdoruesi:LunSad|LunSad]] ([[Përdoruesi diskutim:LunSad|diskutimet]])LunSad
== <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Hello all,
The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.
To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].
Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].
When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].
'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 9 tetor 2025 06:48 (CEST)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function1"/>
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).
There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function1"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 20 tetor 2025 13:43 (CEST)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 -->
== Ć/Č dhe Q/Ç ==
Gjej shtysen per ata çelur kete diskutim nga historiku i redaktimeve te artikullit te tani vonendjerit [[Halid Beshliq]] [ketu https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Halid_Beshliq&action=history] ku [[Përdoruesi:Lec120]] shkruan ne shenimet e nderhyrjes se tij (qe e çmoj te dobishme per te ftilluar nje dukuri se ciles i ka munguar vemendja) «Në Gjuhën Shqipe gërmat jugosllave “ć” dhe “č” përkthehen me “ç” dhe jo “q”.» Ky perdorues siç edhe shume te tjere nuk duket se kane mjaftueshem njohuri mbi marredheniet ndergjuhesore sllave e shqiptare, ama me nderhyrjen e radhes qe bera ftillova "e keni gabim, ć-ja eshte qiellzore dhe perkon me q-ne shqipe, č-ja eshte dhembore dhe perkon me ç-ne shqipe". Mbase mund te shnderrohet ne nje lloj norme qe te kuptohet ne vijim nga perdoruesit e tjere se si do te duhej t'i qasemi prurjeve te ketij lloji. – [[Përdoruesi:FototekaMarubi|FototekaMarubi]] ([[Përdoruesi diskutim:FototekaMarubi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 11:51 (CEST)
:Për momentin po përpiloj një [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Manuali i Stilit|manual të stilit]] për të standardizuar shkrimin këtu (nëse po e lexoni këtu, [[Përdoruesi diskutim:Fallbackintoreality/Manuali i Stilit|kisha kërku këshilla prej publikut të gjerë!]]) dhe transliterimi/romanizimi i shkronjave cirilike është njëri prej shumë rasteve që do t'a kishte zgjidhur ekzistenca e këtij dokumenti. Prapavija ime është në gjuhësi prandaj i njoh këto probleme shumë mirë ama nuk kam mundur të gjej dokumentim apo ndonjë referencë për këtë dukuri (aq më pak në shqip), sipas të cilës mund t'a konformojmë Wikipedinë. Fjalorët siç po duket mund të na ndihmojnë pak, mirëpo nuk jam aq i sigurt aty. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 tetor 2025 19:55 (CEST)
::Te falenderoj per nderhyrjen @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. Pavaresisht se ndaj gjuhesise e quaj veten profan, sidoqofte kjo nuk me le qe te mos bubrroj. Pashe edhe qe ka patur nje tjeter teme te nxehte per terminologjine e mesxhid/xhamive apo sahat/orave aq sa edhe nje monument dukshem te emertuar ne liste institucionale monumentesh si '''Sahati i Inglizit''' ishin çuar peshe ta emertonin '''Sahati i ''<u>ores</u>''''' - qe realisht nuk di ku duam te shkojme keshtu. [[Përdoruesi:FototekaMarubi|FototekaMarubi]] ([[Përdoruesi diskutim:FototekaMarubi|diskutimet]]) 21 tetor 2025 11:41 (CEST)
== Growth News #35 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|frameless|class=skin-invert]]
''A quarterly update from the Growth team on our work to improve the new editor experience.''
=== New releases ===
==== English Wikipedia gets "Add a Link" Structured Task ====
We [[w:Wikipedia_talk:Growth_Team_features#"Add_a_link"_experiment_and_next_steps|released]] the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link|"Add a Link" Structured Task]] to 100% of accounts at English Wikipedia on Tuesday, September 2nd (before then it was available to 20% of accounts).
==== Growth features for Wikidata ====
After examining if the Growth features and Mentorship could be adapted to Wikidata, we activated the Growth features on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Beta Wikidata] to allow for testing and discussion ([[phab:T400937|T400937]]).
Although some features, like Suggested Edits, are Wikipedia-specific, the Growth team designed most features to be more wiki-agnostic.
=== Work in progress ===
==== Revise Tone Structured Task ====
The Growth team is making progress on [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone|the technical architecture, onboarding design, and early user testing]].
We are targeting an A/B test before the end of this year, with constructive edits by newcomers as the primary success metric.
==== Add a link to more wikis ====
The machine learning team has been working on a new model that can suggest links to more languages, including Urdu, Chinese, and Japanese Wikipedias. [[phab:T404460|We are starting to release]] the “Add a Link” feature to Wikipedias that weren’t supported by the previous model.
[[mw:Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]], which can be [[mw:Help:Growth/Tools/Add_a_link#Configuration|configured by the community locally]], increases the chance that a new contributor will make their first edit and then continue to participate in Wikipedia.
=== Research ===
The Growth team is involved in several research initiatives to help guide our future work:
[[mw:Growth/Progression System|Progression System]] – We have [[mw:Growth/Progression_System#Design_Research|published]] initial findings from interviews with 10 English and French Wikipedia newcomers.
The research examined motivations, challenges, and feedback on a prototype system intended to help editors build confidence, develop skills, and contribute more constructively over time.
[[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Mobile Web Editing Research|Mobile Web Editing Research]] – This project combines quantitative and qualitative data, community feedback, and user journey analysis to identify possible ways to enhance the mobile editing experience.
[[m:Special:MyLanguage/Research:Successful Newcomers Survey 2025|Newcomers Survey]] – This project surveys successful newcomers on English Wikipedia to understand their early editing experiences, tool use, and community interactions.
=== Community events ===
The Growth team participated in several community events to listen, share, and collaborate on improving newcomer experiences across Wikimedia projects.
'''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/RPBSEF/ Organizers as key partners to support newcomers' growth in our movement]'''
This session invited organizers to share how they introduce newcomers to Growth features and the challenges they encounter. The discussion focused on common newcomer questions and opportunities to strengthen collaboration in supporting new editors.
'''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/review/VCSCUVJCGFRNY89TTKXRVFMGYMWPMSXT Lightning Talk: Structured Tasks]'''
This talk demonstrated how Structured Tasks help newcomers take their first successful steps on Wikipedia. It shared impact data, community configurations, and a demo of “Add a Link,” illustrating how these tasks make editing more accessible and sustainable, particularly for mobile contributors.
'''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]'''
With active editor numbers declining, the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Strategy|Contributors Strategy]] aims to create a clearer, more engaging path for participation. This session, led by the WMF Contributors group with involvement from the Editing, Growth, Moderator Tools, and Connection (formerly Campaigns) teams, highlighted efforts to streamline contributor experiences, offer structured and mobile-friendly workflows, and foster meaningful engagement. Participants learned about ongoing initiatives and shared feedback to help shape a more inclusive and sustainable future for Wikimedia contributors.
'''CEE Meeting - [[metawiki:Wikimedia_CEE_Meeting_2025/Submissions/Retaining_beginners_and_improving_content_moderation:_an_inclusive_and_sustainable_future_for_Wikipedia_contributors|Retaining beginners and improving content moderation: an inclusive and sustainable future for Wikipedia contributors]]'''
Many communities face a decline in volunteer engagement. Newcomers often leave soon after joining, while experienced editors struggle to manage increasingly complex workflows and overwhelming backlogs. We presented the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Strategy|Contributors Strategy]] and the different features and workflows that can help communities to address these challenges. We listened to the specific needs of the CEE communities to help guide the Contributors teams' work.
''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>''
</div> 22 tetor 2025 12:23 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=29457883 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers.
Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]
Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.
For the Committee Support team,
<section end="announcement-content" />
</div>
-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 30 tetor 2025 15:13 (CET)
<!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 -->
== Join the CEE Hub staff team – We’re hiring a Program Specialist ==
Hi everyone,
The regional [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is looking for a '''Program Specialist''' to join our [[:m:Wikimedia CEE Hub/Staff|staff team]]!
Are you someone experienced with Wikimedia who wants to help volunteers? Do you participate in Wiki Loves… and other related projects, and do you have ideas and skills to help others improve their efforts? Do you enjoy working with people from different countries? Are you able to work on your own, feel comfortable on Meta-Wiki, and understand how Meta works? If this sounds like you and you're interested in working with the CEE hub team, we’d love to hear from you!
'''As a Program Specialist, you will:'''
* Support affiliates and communities in developing and implementing impactful programs,
* Strengthen regional cooperation and cross-border projects,
* Help guide campaigns and initiatives across the CEE region,
* Work closely with the CEE Hub team and community members.
This is a '''part-time (0.8–0.9 full-time equivalent), remote position''' open to candidates based in the CEE region or nearby time zones.
'''APPLICATION DEADLINE: NOVEMBER 10, 2025'''
➡️ '''Learn more and learn how to apply on Meta:''' [[:m:Wikimedia CEE Hub/Jobs/Program Specialist|Wikimedia CEE Hub – Program Specialist]] ⬅️
If you know someone who would be a great fit, please share this opportunity with them!
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29192870 -->
== Help us test Cat-a-lot on your Wikipedia ==
'''[[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]]''' is a JavaScript gadget that helps with moving, removing and adding files (as well as articles or subcategories) between, from and to categories and it is widely used on Wikimedia Commons, where it is accessible for every user after enabling the gadget in your [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets Preferences].
Complete explanation of the tool, along with the images and demonstration video it is accessible on [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Wikimedia Commons]].
If your Wikipedia is struggling with performing this repetitive task when you need to move pages between categories and remove pages from a category, Cat-a-lot could be activated for your Wikipedia as well.
Installation can be done as your user script or as a project gadget and codes can be found [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|here]]. Installation is already done on Polish and Romanian wikis from our CEE Region.
English phrases from [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating]] can be translated and saved in [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro]] (for example).
[[:m:CEE Hub/Working Groups/Technical Advancement Group|CEE Hub Technical Advancement Group]] is willing to support your community in the installation of the tool, and to offer support in case of bugs, as we can report them to the development team. Just leave a message below with any issues you encounter.
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 18 nëntor 2025 11:42 (CET) (on behalf of the CEE Hub Technical Advancement Group)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670161 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function2"/>
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function2"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 20 nëntor 2025 15:22 (CET)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 -->
== Kontrolli i ndryshimeve në pritje ==
{{dmb|1|PËR}}
Përshëndetje!
Pak kohë më parë arritëm të përmbyllnim listën e ndryshimeve në pritje, falë angazhimit të disa përdoruesve aktivë. Megjithatë, lista ka filluar sërish të rritet me ritëm të shpejtë dhe tashmë po i afrohet 300 ndryshimeve. Situata vështirësohet edhe nga fakti se shumica e kontrolluesve figurojnë vetëm në letër: shumë prej tyre nuk janë më aktivë në kontroll, e disa nuk redaktojnë fare prej kohësh. Kjo e bën të paqartë me kë mund të bashkëpunohet realisht për ta mbajtur listën nën kontroll.
Në këtë situatë, propozoj këto masa:
* Kryerjen e një auditimi të plotë të kontrolluesve për të përcaktuar kush është realisht aktiv;
* Vendosjen e një kriteri minimal prej 10 kontrollesh në muaj si kusht për vazhdimin e privilegjeve të kontrolluesit;
* Dhënien graduale të privilegjeve të kontrolluesit: 1 muaj → 3 muaj → 1 vit → të përhershme.
Pas përmbylljes së këtij diskutimi, parashikohet dhe hapja e një diskutimi për aktivizimin e [[mw:Moderator Tools/Automoderator|Automoderatorit]], i cili pritet të ndihmojë në mbajtjen në kontroll të listës së ndryshimeve në pritje përmes përdorimit të inteligjencës artificiale. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 nëntor 2025 15:17 (CET)
:Ideja e Automoderatorit me duket ide e mire, nese ka filtrat e duhura. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 23:40 (CET)
=== Votimi ===
* {{PËR}} - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 nëntor 2025 15:17 (CET)
* {{PËR}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 nëntor 2025 22:16 (CET)
* {{PËR}} - [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 23:38 (CET)
* {{PËR}} - [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 2 dhjetor 2025 09:32 (CET)
* {{KUNDËR}} - Kontrollimi është punë redaktuese si shumë kontribute të tjera, me ndryshimin që ka një pengesë më të lartë të fitimit të besimit nga komuniteti që të mos abuzohet. Prandaj e kemi dhënë pas 100 redaktimesh. Unë nuk e shoh këtë si privilegj të veçantë, por si mundësi e cila mund të përdorët sipas rastit për ata që duan, dhe nuk shoh arsye që të humbet, përveç nëse kontribuuesi është kthyer në abuziv. Personalisht kam faza kur bëj kontrollime, e tjera kur nuk dua të merrem me të. Dhënia graduale mund të bëhet nëse ka indikacione që metoda aktuale nuk po funksionon. Ndërsa Automoderatori duhet t'na ndihmoj. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 2 dhjetor 2025 19:27 (CET)
* {{KUNDËR}} - Sipas këtij konceptimi personat në fjalë janë të punësuar që duhen kontrolluar që ta marin pagën me meritë (në këtë rast të statusit të kontrolluesit), dhe prandaj byroja i kontrollon nëse e kanë bërë punën si duhet. Në një bashkësi vullnetare (duhet theksuar mirë kjo, se disa mesa duket e konsiderojnë një burokraci hierarkike për të vendosur autoritetin e personave apo vetë bashkësisë), dhe njerëzit në varësi të mundësive qoftë kohore qoftë praktike, kontribuojnë. Kjo duhet konsideruar si një përkushtim ndaj komunitetit dhe jo ose plotëso kaq apo aq angarira, se autoritetet do të ndëshkojnë. Çdo kontribut i çfarëdolloji (dhe jo sigurisht vandalizmat, apo reklamat etj. situata ne shkelje te të drejtave) duhet vlerësuar me dashuri. Me sa duket dashuria eshte ''sendi'' qe i mungon me se shumti kesaj bashkesi vullnetare te mare peng nga burokratet! [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 3 dhjetor 2025 01:47 (CET)
=== Diskutimii ===
Sikur ata që janë kundër të ofronin një zgjidhje alternative, në mënyrë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges numri i redaktimeve në pritje] të mbahet nën kontroll (të rrijë i ulët) do t'ua dija për nderë. Për informimin tuaj, ka pasur rreth 6000 redaktime në pritje që po t'i linim ashtu ai përdoruesi nga 2018 që ka redaktuar nuk do kthehej më kurrë të redaktojë përsëri. Çështja është diskutuar edhe [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P#Kontrollimi këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 dhjetor 2025 20:20 (CET)
{{dmb|2}}
== Prezantim i Hulumtimit për funksionimin dhe dinamikat e komunitetit Wikipedian ==
Përshendetje Wikimedianë,
Ditën e enjte, '''më 29 janar''', po mblidhemi në orën '''19:00''' në dhomën tonë '''virtuale''' për të dëgjuar prezantimin e hulumtimit për funksionimin dhe dinamikat e komunitetit në Wikipedian shqip.
Ky hulumtim është komisionuar nga ne [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians%20of%20Albanian%20Language%20User%20Group (WoALUG)] dhe jemi të entuziazmuar që të e ndajmë më të gjithë ju punën e palodhshme të hulumtuesëve!
'''Takohemi këtu:''' https://meet.jit.si/WoALUG
Shënim: Hulumtimi është i shkruar në gjuhën angleze dhe do të bëhët i qasshëm për të gjithë shumë shpejt. Kurse prezantimi i tij do të mbahet në shqip.
== WikiProject Govdirectory 2026 ==
[[m:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedianët e Gjuhës Shqipe]] organizojnë për herë të parë fushatën “WikiProject GovDirectory” në Kosovë dhe Shqipëri.
Nga '''16 deri më 31 janar 2026''', ju ftojmë të merrni pjesë në WikiProject Govdirectory duke listuar institucionet publike të Kosovës e Shqipërisë në Wikidata. Kjo do të rrisë transparencën dhe fuqizojë njerëzit që t’u qasen më lehtë institucioneve publike me burime zyrtare. Për më shumë informacion, lexoni [[:Wikipedia:WikiProject Govdirectory 2026|këtu]].
Për të marrë pjesë, regjistrohuni [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/WoALUG/WikiProject_Govdirectory_2026 këtu].<span id="Vyolltsa:1768554227428:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 16 janar 2026 10:03 (CET)</span>
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 18 janar 2026 14:21 (CET)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
19 janar 2026 22:01 (CET)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== LintErrors - Progresi ==
Numri i [[Speciale:LintErrors|gabimeve në kod]] me prioritet të lartë e të mesëm është zeruar!*
Vazhdon puna për të zeruar dhe numrin e atyre me prioritet të ulët që afërsisht gjenden në shifrën ~3500. Rikujtojmë që [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#LintErrors|numri në të cilin nisëm punë para disa vitesh ishte 20 000]].
Në fushatën më të fundit falënderojmë përdoruesin [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] për ndihmën e tij praktike dhe në këshilla. Thank you!
<small>Shënim: ''Kategoritë Duplicate IDs dhe Background color inline style rule exists without a corresponding text color nuk po preken aktualisht pasi ende nuk është vendosur mirë në nivel botëror si do të veprohet me to.''</small><span id="Klein_Muçi:1769955047364:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 15:10 (CET)</span>
== Studimi mbi shëndetin e komunitetit ==
Përshëndetje, është përfunduar hulumtimi mbi shëndetin e komunitetit shqiptar të Wikimedias. Hulumtimi është komisionuar nga Wikimedianët e Gjuhës Shqipe dhe realizuar në mënyrë të pavarur nga 3 studiues të rinj. Faleminderit juve që e keni mbështetur këtë punë përmes përgjigjeve në pyetësor dhe bisedat me hulumtuesit.
* [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/29/Report_-_Research_on_Albanian_Wikimedia_Community_Health.pdf Raporti i plotë] vetëm në anglisht.
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sllajdet_e_prezantimit_-_Hulumtim_mbi_sh%C3%ABndetin_e_komunitetit_t%C3%AB_Wikimedian%C3%ABve_t%C3%AB_gjuh%C3%ABs_shqipe.pdf Sllajdet] e prezantimit në shqip (versioni ekzekutiv).
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Video_e_prezantimit_-_Sllajdet_e_prezantimit_-_Hulumtim_mbi_sh%C3%ABndetin_e_komunitetit_t%C3%AB_Wikimedian%C3%ABve_t%C3%AB_gjuh%C3%ABs_shqipe.webm Video e prezantimit].
Me sa di e unë ky është hulumtimi i parë i këtij lloji i komunitetit shqiptar. Uroj që ky dokument ta informoj punën dhe zhvillimin e mëtejmë të komunitetit tonë. Diskutimi është i mirëseardhur. - [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 4 shkurt 2026 21:25 (CET)
:Shumë interesant. Mendoj që është me interes që rekomandimet e nxjerra në faqet [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASllajdet_e_prezantimit_-_Hulumtim_mbi_sh%C3%ABndetin_e_komunitetit_t%C3%AB_Wikimedian%C3%ABve_t%C3%AB_gjuh%C3%ABs_shqipe.pdf&page=14 14] dhe [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASllajdet_e_prezantimit_-_Hulumtim_mbi_sh%C3%ABndetin_e_komunitetit_t%C3%AB_Wikimedian%C3%ABve_t%C3%AB_gjuh%C3%ABs_shqipe.pdf&page=15 15] të lexohen nga anëtarët aktivë on-wiki, sidomos nga ato me pozita drejtuese, dhe të mbahen parasysh kur ndërmerren projekte apo nisma të ndryshme afatgjata në komunitet. I veçova me shpresën për të ndihmuar në këtë drejtim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:45 (CET)
::Punë e mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:45 (CET)
== Trajta e shquar apo e pashquar? ==
Titujt e artikujve nga anglishtja '''''Political philosophy''''', a nuk duhet të kthehen në shqip si ''"Filozofia politike"'' pra në trajtën e shquar? (Dhe jo''"Filofozi politike").'' Cili është konsensusi? Unë mendoj se në shqipen standarde jo vetëm që tingëllon më mirë, por që trajta e shquar duhet të merret si default/norma. Flm! Psh ne do thoshim "njeriu politik", apo "njeriu ekonomik" nëse do flisnim për njeriun nën këto aspekte. Kështë edhe duhet të shprehemi "Filozofia ekonomike/politike" pra në trajtën e shquar. Flm!
P.S: a ka patur ndonjë konsensus apo precendent që është diskutuar në historinë e wikipedias shqip mbi këtë çështje? Flm3! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 21:29 (CET)
:[[Wikipedia:Titujt e artikujve]] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 21:51 (CET)
== LintErrors - Faza përfundimtare ==
Të gjitha* kategoritë e [[Speciale:LintErrors|gabimeve në kod]] janë zeruar, me përjashtim të kategorisë ''Missing end tag'', ku aktualisht mbeten rreth 2 200 raste. Një lajmërim përfundimtar do të bëhet sapo të arrihet zerimi i plotë, kurdo që të ndodhë ai.
Falënderime për përdoruesin [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] për ndihmën e tij të vazhdueshme gjatë këtij procesi.
<small>Shënim: Kategoritë ''Duplicate IDs'' dhe ''Background color inline style rule exists without a corresponding text color'' nuk po trajtohen aktualisht, pasi ende nuk ka një qëndrim të njësuar në nivel ndërkombëtar për mënyrën e adresimit të tyre.</small><span id="Klein_Muçi:1772180619394:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 09:23 (CET)</span>
== Thirrja vjetore për mbështetje të Aktiviteve Wiki Photowalks dhe Wiki Expeditions ==
'''Wikimedianët e Gjuhës Shqipe''' hapin zyrtarisht thirrjen për aplikime vjetore për realizimin e aktiviteteve të Wiki Photowalks dhe Wiki Expeditions. Ne jemi një grup përdoruesish i krijuar nga komuniteti shqiptar i projekteve të Wikimedias, dhe kontribuojmë në rritjen e cilësisë dhe sasisë së përmbajtjes dhe materialit multimedial në Wikipedian shqip.
Thirrjet janë të hapura derisa buxheti të shpenzohet në varësi të numrit të aplikuesve. Rezultatet e thirrjes do të njoftohen në vazhdimësi duke filluar nga '''1 prilli''' e deri në shpenzimin e buxhetit.
Mund të aplikoni në një nga dy aktivitetet e parapara:
1. '''Wiki Photowalk''' e cila është një nismë e cila synon të rrisë numrin e fotografive të ndryshme të Shqipërisë dhe Kosovës në platformën e Wikimedia Commons.
2. '''Wiki Expedition''' (Wiki Ekspeditat) janë nisma për Wikimedianët të vizitojnë rajone apo vende te reja individualisht ose në grupe të vogla të organizuara, me qëllim të mbulimit të temave lokale me informacion që mungon në projektet e Wikimedias (foto në Commons, artikuj në Wikipedia, dhe njësi në Wikidata). Idealisht këto grupe kanë në përbërje së paku disa Wikipedianë me përvojë dhe do të kontribuojnë në disa projekte paralelisht. P.sh. një anëtar i grupit do të fotografoj në tokë, një tjetër mund të fotografoj nga droni, një tjetër mund të mbledhë njohurinë lokale për Wikipedia, dhe një tjetër mbështetë logjistikën e grupit duke vizituar disa lokacione brenda ditës. Kjo kërkon planifikim dhe përgatitje të mirë.
Ju lutemi referohuni [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians%20of%20Albanian%20Language%20User%20Group/Open%20Calls%20For%20Wiki%20Activities këtu] për detaje të mëtejshme dhe procesin e aplikimit. -- [[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 9 mars 2026 13:24 (CET)
== Automoderatori ==
{{Tracked|T420450}}
Siç është njoftuar më herët, gjithçka është gati për miratimin e [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatorit]]. Automoderatori është një llogari e automatizuar që do të përdorë modele të inteligjencës artificiale për të identifikuar dhe kthyer redaktimet potencialisht problematike.
Qëllimi i saj është të rrisë besueshmërinë dhe cilësinë e përmbajtjes së artikujve, duke ulur njëkohësisht ngarkesën e kontrolluesve nga grumbullimi i ndryshimeve në pritje.
=== Votimi ===
*{{PËR}} – [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 mars 2026 02:08 (CET)
*{{PËR}} - Mëse i nevojshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 mars 2026 03:35 (CET)
*{{PËR}} --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 9 mars 2026 12:42 (CET)
*{{PËR}} - [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 15 mars 2026 00:31 (CET)
*{{PËR}} - [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 15 mars 2026 15:58 (CET)
*{{PËR}} - [[Përdoruesja:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesja diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 15 mars 2026 17:55 (CET)
*{{PËR}} - [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 15 mars 2026 22:00 (CET)
*{{PËR}} - [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 15 mars 2026 23:43 (CET)
=== Diskutimi ===
Po etiketoj disa përdorues që kanë shfaqur interes në të shkuarën për çështjen në fjalë: @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 mars 2026 19:11 (CET)
:Ndonëse jam skeptik, kam optimizëm të kujdesshëm. Çkado që na ndihmon barrën me e zvogëlu edhe me na e lehtësu shqyrtimin e redaktimeve është e mirë. Ia bâna një xhiro diskutimeve rreth automod-it dhe shqetësimi im kryesor është se si është i përshtatur për gjuhën shqipe. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 14 mars 2026 20:27 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shqetësim me vend. Pashë që aktualisht ishte aktivizuar në disa projekte në gjuhë jo shumë të njohura në internet dhe këtu mora shpresë që mund të funksionojë mirë dhe me shqipen. Në fund të fundit mendoj që punë nuk prish. Ose do të ndihmojë, ose do të ndalohet deri në përmirësim të mëtejshëm. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 mars 2026 20:40 (CET)
:::Atëherë jemi mirë për një kohë prove me automod të paktën. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 15 mars 2026 22:01 (CET)
Kërkesa po ndiqet tashmë në Fabrikator: {{Phab|T420450}} - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 mars 2026 11:56 (CET)
== Hapet gara e përkthimit CEE Spring 2026! ==
Përshëndetje, edhe këtë vit Kosova dhe Shqipëria i bashkohen garës së përkthimit të artikujve mes Wikipediave të vendeve dhe gjuhëve të Evropës Qendrore dhe Lindore - '''CEE Spring 2026'''! Gara mbahet në datat '''21 mars''' deri më '''31 maj'''. Qëllimi i saj është përkthimi i sa më shume artikujve të përzgjedhur nga Wikimedianët e rajonit dhe përkthimi i artikujve mbi Kosovën dhe Shqipërinë nga gjuha angleze në gjuhët e rajonit. Është mundësi shumë e mirë për promovimin e kulturës dhe vendeve tona. Për më shumë drejtohuni tek faqja e [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026 garës ndërkombëtare]. Suksese!--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 24 mars 2026 13:38 (CET)
tn84kv9mvk5t0o3g1tzze0086qqchab
Diskutim:Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi/Arkivi 1
1
387982
2939522
2909114
2026-04-08T04:22:01Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi]]
2939522
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448691 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200614171439/https://www.businessinsider.com/afp-kosovo-postpones-controversial-border-deal-vote-2016-9?r=US&IR=T për lidhjen https://www.businessinsider.com/afp-kosovo-postpones-controversial-border-deal-vote-2016-9?r=US&IR=T.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190724214257/https://balkaneu.com/international-experts-breaches-demarcation-montenegro/ për lidhjen https://balkaneu.com/international-experts-breaches-demarcation-montenegro/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2022 05:21 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2505612 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190724214257/https://kossev.info/kosovo-review-of-the-demarcation-agreement-montenegro-the-marking-of-the-established-border/ për lidhjen https://kossev.info/kosovo-review-of-the-demarcation-agreement-montenegro-the-marking-of-the-established-border/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2022 11:09 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2808762 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://eprints.lse.ac.uk/79052/1/blogs.lse.ac.uk-Kosovos%20early%20elections%20are%20reviving%20its%20war%20and%20peace%20camps.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 qershor 2025 18:56 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2843191 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181103200923/http://eprints.lse.ac.uk/79052/1/blogs.lse.ac.uk-Kosovos%20early%20elections%20are%20reviving%20its%20war%20and%20peace%20camps.pdf për lidhjen http://eprints.lse.ac.uk/79052/1/blogs.lse.ac.uk-Kosovos%20early%20elections%20are%20reviving%20its%20war%20and%20peace%20camps.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 tetor 2025 12:55 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2905460 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220511205039/https://www.gettyimages.com/detail/video/there-are-no-guards-in-the-uninhabited-rugova-mountains-news-footage/613957942 për lidhjen https://www.gettyimages.com/detail/video/there-are-no-guards-in-the-uninhabited-rugova-mountains-news-footage/613957942.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 shkurt 2026 22:25 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Demarkacioni i kufirit Kosovë-Mali i Zi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2914938 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220625143358/https://www.publicmediaalliance.org/public-media-kosovo-attack-demarcation-deal/ për lidhjen https://www.publicmediaalliance.org/public-media-kosovo-attack-demarcation-deal/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220521034400/https://europeanjournalists.org/blog/2016/08/29/kosovo-public-broadcaster-rtk-hit-by-a-second-attack/ për lidhjen https://europeanjournalists.org/blog/2016/08/29/kosovo-public-broadcaster-rtk-hit-by-a-second-attack/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 mars 2026 23:43 (CET)
9qn78tkngmi7d3u6827udr1m7yrlfp3
Gani Gashi (piktor)
0
391569
2939296
2920162
2026-04-07T13:25:52Z
Gashigroup
185872
publiko
2939296
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:GG Home Atelier.jpg|thumb|Home Atelier]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
[[File:Rrethi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Rrethi - pikturë nga Gani Gashi 2022]]
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:GG Home Atelier.jpg | Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
sgqz0lcqj32fxqzswky3xalg1l7jblp
2939303
2939296
2026-04-07T15:03:46Z
Gashigroup
185872
publiko
2939303
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image = Gani Gashi duke punuar si dizajner grafik në gazetën e përditshme Rilindja.jpg
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
[[File:Rrethi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Rrethi - pikturë nga Gani Gashi 2022]]
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi.png|thumb|Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi
File:Bardg e Zi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Bardh e Zi - pikturë nga Gani Gashi
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
File:Përplasje e Linjave - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Përplasje e Linjave - pikturë nga Gani Gashi
File:Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gash
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg| Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
ims1oengfwwapxlybn3h618rptrphr2
2939304
2939303
2026-04-07T15:09:06Z
Gashigroup
185872
public
2939304
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image = Gani Gashi duke punuar si dizajner grafik në gazetën e përditshme Rilindja.jpg
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
[[File:Rrethi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Rrethi - pikturë nga Gani Gashi 2022]]
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi.png|thumb|Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi
File:Bardg e Zi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Bardh e Zi - pikturë nga Gani Gashi
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
File:Përplasje e Linjave - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Përplasje e Linjave - pikturë nga Gani Gashi
File:Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gash
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita e Gani Gashit.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
0l4762g2b1i62k0t9mh8ayv6g1q36m7
2939339
2939304
2026-04-07T17:58:50Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Gani_Gashi_duke_punuar_si_dizajner_grafik_në_gazetën_e_përditshme_Rilindja.jpg|Gani_Gashi_duke_punuar_si_dizajner_grafik_në_gazetën_e_përditshme_Rilindja.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola
2939339
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
[[File:Rrethi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Rrethi - pikturë nga Gani Gashi 2022]]
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi.png|thumb|Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi
File:Bardg e Zi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Bardh e Zi - pikturë nga Gani Gashi
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
File:Përplasje e Linjave - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Përplasje e Linjave - pikturë nga Gani Gashi
File:Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gash
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita e Gani Gashit.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
5vebdxl7mciu9ou5s8qbq978ee0ldg4
2939340
2939339
2026-04-07T17:58:54Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Bardg_e_Zi_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.jpg|Bardg_e_Zi_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by [[:c:Special:Contr
2939340
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
[[File:Rrethi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Rrethi - pikturë nga Gani Gashi 2022]]
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi.png|thumb|Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
File:Përplasje e Linjave - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Përplasje e Linjave - pikturë nga Gani Gashi
File:Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gash
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita e Gani Gashit.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
ahoi8gbfe5zkez3e8buv70py9vcwgb3
2939341
2939340
2026-04-07T17:58:58Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Përplasje_e_Linjave_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.jpg|Përplasje_e_Linjave_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by
2939341
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
[[File:Rrethi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Rrethi - pikturë nga Gani Gashi 2022]]
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi.png|thumb|Ura Mbi Rreth - pikturë nga Gani Gashi
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
File:Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gash
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita e Gani Gashit.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
k1m9cdk3g3rvgyken1s6tiombn3bp5y
2939342
2939341
2026-04-07T17:59:04Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Ura_Mbi_Rreth_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.png|Ura_Mbi_Rreth_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.png]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by [[:c:Special
2939342
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
[[File:Rrethi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Rrethi - pikturë nga Gani Gashi 2022]]
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
File:Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gash
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita e Gani Gashit.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
pawh9zmdcp2p9dvuaighqvqqpeeql6s
2939343
2939342
2026-04-07T17:59:07Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Ekspozita_e_Gani_Gashit.jpg|Ekspozita_e_Gani_Gashit.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by [[:c:Special:Contributions/Gashigroup|Gash
2939343
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
[[File:Rrethi - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Rrethi - pikturë nga Gani Gashi 2022]]
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
File:Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gash
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
b12ztogiojng3fi7i7lz51mw8oirea9
2939344
2939343
2026-04-07T17:59:11Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Rrethi_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.jpg|Rrethi_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by [[:c:Special:Contributions
2939344
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
File:Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gashi.jpg|thumb|Darka e Fundit - pikturë nga Gani Gash
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
lbddy05imsd1597v1zqabbh8ao09n45
2939345
2939344
2026-04-07T17:59:15Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Darka_e_Fundit_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.jpg|Darka_e_Fundit_-_pikturë_nga_Gani_Gashi.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by [[:c:Speci
2939345
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
File:Ekspozita Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
kcrcpz87hi74be3zyw398gxxq7gynr9
2939346
2939345
2026-04-07T17:59:18Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Ekspozita_Gani_Gashit_2022.jpg|Ekspozita_Gani_Gashit_2022.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by [[:c:Special:Contributions/Gashigrou
2939346
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Ekspozita e Gani Gashit 2022.jpg|thumb|Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
2ojgxhnbm7k9hbrr3220z7r7v8tkm22
2939347
2939346
2026-04-07T17:59:22Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Ekspozita_e_Gani_Gashit_2022.jpg|Ekspozita_e_Gani_Gashit_2022.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by [[:c:Special:Contributions/Gashi
2939347
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi.jpg|thumb|Dueti në Rreth - painting by Gani Gashi
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
52w1972bf7e2emvkelmcvmqwrv8fg7h
2939348
2939347
2026-04-07T18:01:37Z
CommonsDelinker
1198
Materiali multimedial [[c:File:Dueti_në_Rreth_-_painting_by_Gani_Gashi.jpg|Dueti_në_Rreth_-_painting_by_Gani_Gashi.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] me arsyetimin: Mass deletion of pages added by [[:c:Speci
2939348
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:Gani Gashi 2024.jpg|thumb|Gani Gashi me vajzën e tij, Sadete Gashi, e cila është një nga iniciatorët dhe mbështetësit kryesorë për promovimin e veprave të tij artistike. Foto e vitit 2024]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
hs6peppe0qj6717b02jy33f7tvl0a77
2939367
2939348
2026-04-07T22:11:29Z
Fallbackintoreality
102113
Refuzoi 13 ndryshimet e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/Gashigroup|Gashigroup]] dhe [[Speciale:Kontributet/CommonsDelinker|CommonsDelinker]]) dhe riktheu versionin 2920162 nga CommonsDelinker
2939367
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Gani Gashi
| image =
| caption = Gani Gashi, 2022
| birth_date = {{birth date and age|1944|2|27}}
| birth_place = [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]
| nationality = [[Kosovarët|Kosovare]]
| education = [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], [[Prishtinë]]
| known_for = {{hlist|Piktur | Grafik| Vizatim}}
| notable_works =
* ''Portreti i heshtur''
* ''Siluetat''
* ''Zogu i zi''
* ''Atdheu i fragmentuar''
| years_active = 1963 – sot
| awards = [[Doctor Honoris Causa]], Académie Européenne des Arts, Paris (2022)
| spouse = Sabrie Gashi (m. 1961)
| children = 5
| website = [https://gg-group.net/atelier gg-group.net/atelier]
| signature =
}}
'''Gani Ismail Gashi''' (i lindur më [[27 shkurt]] [[1944]] në [[Mramor]], [[Prishtinë]], [[Kosovë]]) është një [[piktor]] dhe [[grafist]] kosovar, i njohur si një nga pionierët e konceptit të "pikturës verbale" në artin bashkëkohor shqiptar. Veprimtaria e tij artistike ka filluar në vitet ’60 dhe përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, me qindra vepra të ekspozuara në [[Kosovë]], [[Gjermani]], dhe vende të tjera të Evropës. modernë, me ritme repetuese dhe trajta kubiste ose konstruktiviste, që i japin veprës një dimension filozofik dhe universal.
Gashi është anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] dhe ka marrë çmime të shumta për kontributin e tij në fushën e artit pamor, përfshirë titullin [[Doctor Honoris Causa]] nga Académie Européenne des Arts në Paris, në vitin 2022. Veprat e tij karakterizohen nga simbolizmi, minimalizmi i ngjyrës dhe reflektimi mbi identitetin, heshtjen dhe fragmentimin e kujtesës kolektive.
<ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gani Gashi, Kosovo artist opens exhibition in Bavaria |language=en |work=Tirana Times |url=https://www.tiranatimes.com/gani-gashi-kosovo-artist-opens-exhibition-in-bavaria_104353/}}</ref>Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë: ''Portreti i heshtur'', ''Siluetat'', ''Zogu i zi'' dhe ''Atdheu i fragmentuar''.
==Jeta dhe arsimimi==
Gani Gashi lindi më [[27 shkurt]] [[1944]] në fshatin [[Mramor]] të [[Prishtina|Prishtinës]], në një familje me prirje të theksuara për kulturë dhe art. Që në moshë të re shfaqi talent për vizatim dhe pikturë, duke ndjekur më pas studimet në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës]] në [[Prishtinë]].
Studimet e larta i përfundoi në [[Fakulteti i Arteve i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti e Arteve në Universitetitn e Prishtinës]], në degën e pikturës. Gjatë kësaj periudhe u formësua si artist me vizion të qartë dhe stil origjinal, i ndikuar nga rrymat bashkëkohore dhe tradita vizuale shqiptare.
Nga viti 1968 deri në vitin 2002, Gani Gashi punoi në gazetën e përditshme ''[[Rilindja]]'', në redaksinë teknike (dizajn grafik), ku kontribuoi në përgatitjen vizuale të faqosjes dhe elementeve grafike. Në vitin 1998, kur për shkak të shtypjes së ushtruar nga regjimi serb botimi i gazetës u zhvendos përkohësisht në [[Zvicër]], ai punoi për një periudhë të shkurtër në [[Zyrih]], duke ndihmuar në vazhdimësinë e saj. Me fillimin e luftës në vitin 1999, ai u kthye në [[Kosovë]].
Gazeta ''[[Rilindja]]'', e themeluar në vitin 1945, ishte botimi më i rëndësishëm në gjuhën shqipe në [[Kosovë]] dhe më gjerë. Ajo botohej çdo ditë me rreth 20 faqe, ndërsa të shtunave dhe gjatë festave me 24–32 faqe. Më [[5 shtator]] [[1990]], pushteti serb ndaloi botimin e saj. Pas ndërhyrjes së forcave të [[NATO]]-s, më [[12 qershor]] [[1999]], gazeta rifilloi përkohësisht botimin, kësaj radhe me faqe të shtuara dhe në pjesë me ngjyra. ''[[Rilindja]]'' arriti një tirazh rekord prej 234.000 kopjesh gjatë festave të fundvitit dhe pushoi së botuari përfundimisht në vitin 2009.
Që nga viti 2002, Gani Gashi vepron si piktor i lirë në atelienë e tij në Prishtinë, duke u përqendruar tërësisht në krijimtarinë e tij artistike.
==Veprimtaria artistike==
Veprimtaria artistike e Gani Gashit përfshin mbi gjashtë dekada krijimtari, duke realizuar mbi 800 vepra origjinale në pikturë, vizatim dhe grafikë. Ai ka punuar në mënyrë të pavarur në atelienë e tij në [[Prishtinë]], ku ka zhvilluar një stil të veçantë të quajtur "pikturë verbale", që synon të shprehë përmes formës dhe ngjyrës atë që zakonisht nuk thuhet me fjalë.
==Stili dhe tematika==
Stili i Gani Gashit karakterizohet nga minimalizmi, përdorimi simbolik i ngjyrës dhe kompozime të thjeshta, por me mesazh të thellë emocional dhe filozofik. Ai shpesh punon me ngjyrë të errët dhe sfond të zbrazët për të nënvizuar vetminë, heshtjen dhe mungesën.
Temat më të zakonshme në veprat e tij përfshijnë:
* Kujtesa kolektive dhe identiteti kombëtar
* Fragmentimi dhe shpërbërja e realitetit
* Figura të heshtura dhe silueta të palëvizshme
* Zogu si simbol i lirisë së ndaluar.
[[File:GG Home Atelier.jpg|thumb|Home Atelier]] Veprat e tij shpesh përçojnë ndjesinë e heshtjes, meditim mbi kujtesën, identitetin kombëtar dhe realitetin e njeriut në shoqëri. Përveç krijimtarisë personale, Gashi ka kontribuar në edukimin e brezave të rinj dhe promovimin e artit vizual në [[Kosovë]].
== Veprat ==
==='''Prehje Pranë Burimit'''===
''Prehje Pranë Burimit'' është një grafikë e realizuar në teknikën e vizatimit me gjilpërë të hollë mbi pllakë metalike, e shtypur më pas në letër. Vepra paraqet një grua me një shportë në kokë dhe një fëmijë në krah, vendosur përpara një sfondi të thjeshtë arkitektonik, që sugjeron një hapësirë shtëpiake ose fshatare. Përmes linjave të imta dhe rrjetëzimeve teksturore, Gani Gashi sjell një ndjeshmëri të thellë dhe një qetësi të përmbajtur që përçojnë forcën e heshtur të jetës tradicionale.
Grafikë me gjilpërë në pllakë metalike, me shtypje mbi letër. Vepra ilustron mjeshtërinë e Gashit në grafikë dhe ndjenjën e tij të thellë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
=== Bjeshkët e Përhirta ===
'''Bjeshkët e Përhirta'''<ref>{{Cite web |title=Galeria Kombëtare e Kosovës / The National Gallery of Kosovo |url=https://www.facebook.com/Galeria.Kombetare.e.Kosoves/ |access-date=2022-05-06 |website=www.facebook.com |language=sq}}</ref> është një pikturë në pëlhur nga piktori me akrilik e punuar gjatë viteve 1999-2003. Është pa diskutim një nga piktura më të njohura dhe më vlerësuar. Piktura është bërë për 4 vjet. Shumë njerëz e quajnë këtë pikturë "Piktura e pikëllimit fisnik" sepse ajo duket nje portret i heshtur dhe e trishtuar me ngjyra gri.<ref>{{Cite web |last=Sadiku |first=Mirjetë |date=2022-04-17 |title=“Rrethi”, në kërkim të vazhdueshëm të perfeksionit |url=https://www.koha.net/shtojca-kulture/320973/rrethi-ne-kerkim-te-vazhdueshem-te-perfeksionit/ |access-date=2022-04-29 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Piktori Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/piktori-gani-gashi/ |access-date=2022-04-29 |website=KultPlus |language=sq}}</ref> Piktura, mendohet të jetë një portret i grave të përdhunuara gjate Luftës së Kosovës, besohet të jetë pikturuar midis viteve 1999 dhe 2003. [[Piktura]] është me dimensione 100 x 70cm u punua nga pranvera [[1999]] deri [[Vera (stinë)|verës]] [[2003]].
=== Mallëngjim ===
''Mallëngjim'' (140x140) një kompozim shumëplanësh i mbushur me forma të shpërndara në hapësirë të dendur, ku figurat gjysmë-humane dhe abstrakte shfaqen të përthyera, të fshehura dhe të zhbëra brenda një atmosfere të errët dhe mjegullore. Ngjyrat e errëta gri dhe detajet e kuqe që ndriçojnë aty-këtu krijojnë një kontrast emocional të fortë, që përforcohet nga ndjesia e lëvizjes dhe pasigurisë në vepër.
Veçoria e kësaj tabloje qëndron në përdorimin e shtresimeve të shumta pikturale, të cilat krijojnë një teksturë vizuale të thellë dhe ndërlikuar. Teknikat përfshijnë përdorim të sprejit, bojërave transparente dhe vizatimeve të holla në sfond, duke e sjellë veprën në një gjendje midis rendit dhe kaosit <ref>{{Cite web |last=Plus |first=Kult |title=Rrethi nga Gani Gashi |url=https://www.kultplus.com/tag/rrethi-nga-gani-gashi/ |access-date=2022-05-04 |website=KultPlus |language=sq}}</ref>
=== Rrethi në Rreth ===
Edhe në këtë cikël shfaqet pa detaje, si një silurtë, me kontura e jashtme ekzakte, me forma thuajse skulpturore, të qarta të konturuara dhe të shkallëzim nuancor. Autori, figurat e njeriut i shërben sipjesë plotësuese e kompozimit me strukturë themelore abstrakte. Në këtë fazë, pra më cilësoren dhe më të mëvetësishmen shfaqet papritur njëfarë shpendit. Ky shpend mitologjik dytësor është cazë i cuditshëm dhe qëndron shumë më mirë në raport piktural grafikor, gjitherë në pozicion vertikal sikur synon fluturimin në lartësi.
Ky cikël është realizuar me sukses të plotë dhe është një simbiozë e cikleve të mëparshme, është një kristalim i synimit të tij nga cikli i parë.
=== Gjurmë Gjaku ===
''Gjurmë Gjaku'' (100X76) kjo vepër abstrakte përfaqëson një ndër pikat kulmore të qasjes ekspresive të artistit Gani Gashi. Me një sfond të përzier me tone të errëta gri dhe të bardha të shpërndara me teknika spreji dhe pikimi, tabloja krijon një atmosferë tensioni emocional dhe përjetimi të thellë. Vijat e kuqe të theksuara, që rrjedhin dhe përshkojnë gjithë sipërfaqen vertikalisht dhe diagonalisht, aludojnë në një ndjesi gjurmeje gjaku – një metaforë për dhimbje, kujtim, ndoshta edhe traumë kolektive.
Punuar në teknikë të përzier me përdorim të bojës akrilike, spërkatjes me sprej dhe vizatime spontane me laps ose brushë të imët, kjo vepër ndërthur energjinë e ekspresionizmit abstrakt me referenca simbolike që mund të lidhen me historinë apo përvojën personale të artistit.
=== Atëdheu Fragmentar ===
'''Atdheu Fragmentar''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2008 nga artisti kosovar [[Gani Gashi]]. Me përmasa 244 x 144 cm, vepra eksploron temat e identitetit kombëtar, kujtesës dhe fragmentimit përmes një kombinimi të gjesteve ekspresive piktoreske dhe vijave të sakta.
E realizuar në pëlhurë duke përdorur bojë akrilike dhe bojë të hollë, "Atdheu Fragmentar" paraqet një sipërfaqe dinamike dhe të ngarkuar emocionalisht. Piktura karakterizohet nga plane të mëdha me ngjyra të zbehta, forma që kryqëzohen dhe forma të fragmentuara. Kompozimi sugjeron një peizazh të copëtuar në copa - simbolik i një atdheu që është ndarë politikisht, gjeografikisht dhe psikologjikisht. Titulli i veprës i referohet në mënyrë të qartë idesë së një atdheu (*atdheu*) që nuk është më i plotë. Përmes abstraksionit, Gashi kap traumën e zhvendosjes, erozionin e vazhdimësisë kulturore dhe këmbënguljen e kujtesës kolektive. Shkalla e pikturës thekson monumentalitetin e saj, duke e pozicionuar atë si një deklaratë personale dhe kombëtare.
Kjo vepër i përket një periudhe në karrierën e Gani Gashit ku temat kombëtare dhe kujtesa historike luajtën një rol qendror. Teknika e tij bashkon menjëhershmërinë emocionale me fragmentimin strukturor, duke reflektuar si gjendjet e brendshme ashtu edhe realitetet e jashtme në Kosovën e pasluftës.
=== Rrethi ===
'''Rrethi''' është një pikturë me akrilik në pëlhurë, realizuar nga pranvera e 2021-shit deri në prill 2022, me përmasa 150 × 110 cm. Emërtimi i veprës u zgjodh për ekspozitën personale të artistit, e cila u hap në prill 2022, dhe nxit kureshtjen për domethënien e titullit: rethi si figurë gjeometrike simbolizon përsosmërinë, barazinë dhe unitetin njerëzor
Në këtë kompozim, rethi shërben si metaforë për ciklin e jetës dhe përhapjen e ndikimit artistik në hapësirë. Rrethi i jashtëm fton për një pozicionim të barabartë, paqësor dhe të lirë, ndërsa gërshetimi i rretheve më të vogla simbolizon rrugëtimet personale dhe kolektive të shpirtit. Rrjedha e formave gjeneron një lëvizje ciklike, për të cilën kritika artistike ka folur si për “ritëm repetues” mbi format elementare.
Stili i punimit tregon influenca nga kubizmi dhe konstruktivizmi: trajtimi modern i proporcioneve, përdorimi i ngjyrave kromatike dhe ritmet e përsëritura krijojnë një gjuhë vizuale ku çdo vijë dhe nuancë ka funksion filozofik. Siç shprehet artisti: “Asgjë nuk përsëritet pa një shpirt që e përsërit” – një rrefim metafizik për thelbin e krijimit dhe të kujtesës kolektive.
=== Triptih ===
'''Triptih''' është një pikturë abstrakte në shkallë të gjerë e krijuar në vitin 2003 nga artisti kosovar Gani Gashi. Me përmasa 210 x 300 cm dhe e kompozuar duke përdorur akrilik mbi pëlhurë, piktura shpaloset në tre panele në formatin tradicional të triptikut, por e riinterpretuar përmes fjalorit bashkëkohor abstrakt të Gashit. Ajo përfaqëson një moment kyç në evolucionin e tij artistik, duke reflektuar si kërkimin shpirtëror ashtu edhe thellësinë psikologjike gjatë periudhës së hershme të pasluftës në Kosovë.
Piktura është strukturuar në tre panele vertikale të dallueshme, por të ndërlidhura, duke krijuar një dialog vizual ritmik. Kompozimi përmban gjeste gjithëpërfshirëse, tekstura të shtresuara dhe kontraste midis boshllëqeve të ndritshme dhe masave të dendura kromatike. Përmes një palete të përmbajtur dhe fragmentimit të llogaritur, Gashi evokon një peizazh metafizik, të ngarkuar me heshtje, tension dhe vetëanalizë. Edhe pse jo-figurative, Triptih pasqyron rolin historik të veprave artistike me tre panele në artin fetar dhe të shenjtë. Gashi e përmbys këtë traditë, duke zëvendësuar ikonografinë me abstraksionin për të ndërtuar një altar laik të kujtesës dhe emocioneve. Çdo panel mund të lexohet si një kapitull - lindje, prishje, pajtim - ose si dimensione hapësinore dhe kohore që bashkëveprojnë njëkohësisht.I krijuar vetëm katër vjet pas përfundimit të Luftës së Kosovës, Triptih mishëron një kërkim personal dhe kolektiv për kuptim mes traumës dhe transformimit. Paneli qendror, shpesh fokusi në triptikët klasikë, nuk ofron zgjidhje, por më tepër një boshllëk kontemplativ, duke përforcuar interesin e artistit për paqartësinë, fragmentimin dhe pyetjet ekzistenciale.
=== Portret i Harruar ===
'''Portret i Harruar''' është një pikturë figurative abstrakte e krijuar në vitin 2010 nga artisti Gani Gashi në pëlhurë. Me përmasa 100 x 70 cm dhe e ekzekutuar, me ngjyra akrilik mbi pëlhurë, vepra u ekspozua më vonë publikisht për herë të parë në retrospektivën e Gashit në vitin 2022 në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Piktura qëndron si një meditim thellësisht personal mbi kujtesën, humbjen dhe kufijtë e përfaqësimit vizual.
Kompozimi paraqet një figurë femërore pjesërisht të errësuar dhe të padefinuar të paraqitur në tone dominuese të kuqe, duke sugjeruar si intensitet emocional ashtu edhe mungesë. Konturet janë të paqarta, fytyra pothuajse e pakthyeshme - si një kujtim që venitet në kohë. Në vend të një portreti tradicional, piktura bëhet një thirrje, një prani simbolike e pezulluar midis kujtesës dhe fshirjes.
E krijuar dekada pas ngjarjes origjinale që e frymëzoi, Portreti i Harruar nuk bazohet në një fotografi ose referencë fizike, por më tepër në kujtimet fragmentare të fëmijërisë së hershme të artistit. Vepra flet për pamundësinë e kapjes së plotë të atyre që kemi humbur shumë herët, veçanërisht kur vetë kujtesa është e paplotë.
Në këtë kuptim, piktura tejkalon portretizimin dhe hyn në sferën e zisë dhe shprehjes psikologjike. Ajo evokon nevojën universale njerëzore për t'u mbajtur fort pas atyre që janë zhdukur, dhe tragjedinë e qetë të përpjekjes për të rindërtuar praninë nga mungesa. Paleta e kuqe sugjeron si ngrohtësi ashtu edhe plagë - një dashuri të kujtuar dhe një humbje të përjetuar.
Portret i Harruar zë një vend unik në veprën e Gashit, duke përfaqësuar një kryqëzim të biografisë personale dhe shprehjes abstrakte. Është një portret jo i tipareve, por i ndjenjës; jo i ngjashmërisë, por i mallit. Si i tillë, ai përputhet me rrymat më të gjera në artin evropian të pasluftës, ku trauma personale sublimohet në forma simbolike dhe jo-përfaqësuese.
Duke zgjedhur ta ekspozojë veprën vetëm vite më vonë, Gashi e fton shikuesin në një hapësirë intime të pikëllimit të vonuar dhe kujtimit të qetë. Piktura nuk qëndron si një monument i së kaluarës, por si një akt i heshtur i dëshmisë artistike.
== Lista e Veprave ==
* [[Nga Cikli:'' ''Lajëtari i Kohës''(Ganiu)|Lajëtari i Kohës]] (rreth [[2002]])
* [[Nga Cikli:'' ''Katandisje Njerëzore''(Ganiu)|Katandisje Njerëzore]] (rreth [[2003]])
* [[Nga Cikli:'' ''Poetika e Peizazhit''(Ganiu)|Poetika e Peizazhit]] (rreth [[2002]])
* Diptih: [[Atdheu Fragmentar]] (rreth [[2004]])
* [[''Shqiponja''(Ganiu)|Shqiponja]] (rreth [[2004]])
* [[Sofra e Kuqe (Ganiu)|Sofra e Kuqe]] (rreth [[2008]])
* [[Gjurmë Gjaku (Ganiu)|Gjurmë Gjaku]] (rreth [[2008]])
* [[Njeriu në Hapsirë (Ganiu)|Njeriu në Hapsirë]] (rreth [[2008]])
* [[Bjeshkët e Përhirta]] (rreth [[2008]])
* [[Mpiksje e Çastit të Mbramë (Ganiu)|Mpiksje e Çastit të Mbramë]] (rreth [[2009]])
* [[Portreti i Heshtur]] (rreth [[2009]])
* [[Mallëngjim]] (rreth [[2010]])
* [[ Rrethi në Rreth]] (rreth [[2010]])
* [[Siluetat]] (rreth [[2010]])
* [[E Zeza Magjike (Ganiu)| E Zeza Magjike]] (rreth [[2010]])
* [[Rrethi (Ganiu)| Rrethi]] (rreth [[2010]])
* [[Njollë Jete (Ganiu)| Njollë Jete]] (rreth [[2012]])
* [[Zogu i Zi (Ganiu)| Zogu i Zi]] (rreth [[2012]])
* [[Loja Rreth Sofrë së Kuqe (Ganiu)| Loja Rreth Sofrë së Kuqe]] (rreth [[2020]])
* [[Rrebelim nëpë të Kaltër (Ganiu)| Rrebelim nëpë të Kaltër]] (rreth [[2022]])
* [[Mandesia (Ganiu)| Mandesia]] (rreth [[2012]])
* [[Darka e Fundit (Ganiu)| Darka e Fundit]] (rreth [[2012]])
== Pikturat e para ==
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
== 2003–2004 Midis Realitetit dhe Abstraksionit ==
Midis viteve 2003 dhe 2004, Gani Gashi zhvilloi një grup punimesh shumë introspektive dhe të ngarkuara simbolikisht që përbën një moment kalimtar në karrierën e tij. Gjatë kësaj periudhe, ai eksploroi dimensionet psikologjike dhe ekzistenciale të gjendjes njerëzore përmes një sinteze unike të abstraksionit dhe figuracionit. Këto vepra karakterizohen nga tekstura të dendura, sipërfaqe të thyera dhe tone të zbehta toke, që shpesh përshkruajnë figura njerëzore të shtrembëruara ose pa fytyrë të kapura midis identitetit dhe anonimitetit.
Kjo fazë përfaqësohet më së miri përmes një serie pikturash të grupuara nën cikle konceptuale, duke përfshirë *Poezinë e Peizazhit*, *Mjerimin Njerëzor* dhe *Triptikun* në shkallë të gjerë (210x300 cm). Veprat evokojnë turbulencë emocionale dhe shkretim shpirtëror, duke reflektuar traumat e pasluftës dhe trazirat e brendshme, me referenca simbolike ndaj humbjes kulturore dhe shpërbërjes personale.
<gallery>
</gallery>
==Ekspozitat==
Gani Gashi ka realizuar shumë ekspozita personale dhe ka marrë pjesë në dhjetëra ekspozita kolektive brenda dhe jashtë vendit. Ndër më të rëndësishmet përmendim:
===Ekspozita personale===
* 1983 – Galeria e Arteve të Kosovës, [[Prishtinë]]
* 1991 – Stadthalle, Wetzlar, [[Gjermani]]
* 1993 – Kulturzentrum Kreuz, [[Fulda]], [[Gjermani]]
* 2005 – Galeria FAB, [[Tiranë]]
* 2022 – Galeria Kombëtare e Kosovës: ''Rrethi''
===Ekspozita kolektive===
* Ekspozita ndërkombëtare në [[Paris]] (1989)
* “Arti i Kosovës” në [[Shkup]] (1995)
* Bienalja e Artit Bashkëkohor në [[Tiranë]]
{{-}}
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
</gallery>
==[[Galeria Kombëtare e Kosovës]] (2022) ==
Në vitin 2022, Gani Gashi mbajti një ekspozitë të madhe personale në [[Galeria Kombëtare e Kosovës]]. Ekspozita paraqiti vepra kyçe nga periudha të ndryshme të karrierës së tij, duke theksuar temat e kujtesës, identitetit dhe abstraksionit.
Ndër pikturat më të shquara të shfaqura ishin:
<gallery widths="170px" heights="180px" class="center">
File:GG Home Atelier.jpg | Gani Gashi Exhibition in [[Prishtina]], [[Galeria Kombëtare e Kosovës]], 2022
</gallery>
==Çmime dhe vlerësime==
Gani Gashi është vlerësuar për kontributin e tij të veçantë në artin pamor, si në Kosovë ashtu edhe ndërkombëtarisht. Disa nga çmimet dhe titujt e marrë përfshijnë:
* '''Doctor Honoris Causa''', Académie Européenne des Arts, [[Paris]], 2022
* Medalje për merita kulturore nga [[Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit]] në [[Kosovë]]
* Çmimi “Piktura e vitit” – Galeria e Arteve të Kosovës (1991)
==Trashëgimia dhe ndikimi==
Veprat e Gani Gashit konsiderohen si pjesë e rëndësishme e trashëgimisë kulturore moderne të [[Kosovës]]. Ai ka ndikuar në formimin estetik të shumë artistëve të rinj dhe ka kontribuar në ndërtimin e një gjuhe vizuale autentike që reflekton realitetin e pasluftës dhe transformimet shoqërore të vendit.
Një pjesë e konsiderueshme e krijimtarisë së tij është në proces për t’u arkivuar dhe ekspozuar në mënyrë të përhershme si pjesë e një muzeu të dedikuar për veprën e tij në [[Prishtinë]].
== Katalogë dhe bibliografi ==
*''Gani Gashi GG Trade CO'', Prishtinë, GG Trade Co, 2003, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Tiranë]], Galeria Konbëtare e Arteve në [[Tiranë]], 2004, [[Tiranë]]
*''Gani Gashi '', [[Prishtinë]], Galeria e Ministrisë së Kulturës në [[Prishtinë]], 2004, [[Prishtinë]]
*''Gani Gashi '', [[Augsburg]], Galerie e Schröder Weinbar, Schlossermauer [[Augsburg]], 2008, [[Germany]]
*''Gani Gashi '', Ekspozita Rrethi, Galeria Kombëtare e Kosovës, [[Prishtinë]], 2022, [[OCLC]] 000101535 ISBN 978-9951-806-10-7
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|nowrap=yes}}
* [https://gg-group.net/atelier Official website]
* [https://www.instagram.com/gghomeatelier]
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Piktorë kosovarë]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]]
rhmzz8ipxd3whjebvdrmktw9fb4j7gr
Big Brother VIP Albania (sezoni 5)
0
392506
2939361
2920542
2026-04-07T21:33:25Z
YYUFFKK
169222
2939361
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sezon televiziv
| bg_colour = #FBB700
| image =
| caption =
| module1 = {{Infobox reality competition season
| presenter = [[Ledion Liço]]
| num_days = 120
| num_housemates = 39
| winner =
| runner_up =
| companion_show = {{plainlist|
* ''{{nowrap|Big Brother VIP – Fans' Club}}''
* ''[[Big Brother VIP Albania#Big Brother Radio|Big Brother Radio]]''
* ''[[Big Brother VIP Albania#Post Big Brother VIP|Post Big Brother VIP]]''
}}
}}
| num_episodes = 127
| network = [[Top Channel]]
| first_aired = {{Start date|2025|12|20|df=y}}
| last_aired = {{End date|2026|04|18|df=y}}
| season_number = 5
| country = [[Shqipëri]]
}}
'''''Big Brother VIP Albania 5''''', është sezoni i pestë dhe aktual i ''[[Big Brother VIP Albania]]'', i drejtuar nga [[Ledion Liço]].<ref>{{Cite web |date=14 nëntor 2025 |title=Big Brother VIP 5, së shpejti në Top Channel |url=https://top-channel.tv/2025/11/14/big-brother-vip-5-se-shpejti-ne-top-channel/# |website=[[Top Channel]] |language=sq}}</ref> Sezoni filloi transmetimin e përjavshëm më 20 dhjetor 2025 në [[Top Channel]],<ref>{{Cite web |date=8 dhjetor 2025 |title= E ardhmja është e shkruar…”! Nën moderimin e Ledion Liços, zbulohet data e nisjes së Big Brother VIP 5 |url= https://top-channel.tv/2025/12/08/e-ardhmja-eshte-e-shkruar-nen-moderimin-e-ledion-licos-zbulohet-data-e-nisjes-se-big-brother-vip-5/# |website=[[Top Channel]] |language=sq}}</ref> dhe përmes dy kanaleve 24-orëshe ku mund të vëzhgohen banorët.<ref>{{Cite web |title=“BBV Albania 5” nis sot/ Emocione, surpriza dhe personazhe VIP, rikthehet spektakli nën drejtimin e Ledion Liços |url=https://top-channel.tv/2025/12/20/bbv-albania-5-nis-te-shtunen-emocione-surpriza-dhe-personazhe-vip-rikthehet-spektakli-nen-drejtimin-e-ledion-licos/ |access-date=2026-04-04 |website=[[Top Channel]] |publisher=[[Top Media]] |language=sq}}</ref> Në Shqipëri, transmetohet në platformat televizive [[DigitAlb]] dhe [[Tring (kompani)|Tring]].<ref>{{Cite web |title=Big Brother VIP Albania 1 |url=https://www.flysat.com/en/channel/66743/big-brother-vip-albania-1 |access-date=4 prill 2026 |website=FlySat |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Big Brother VIP Albania 2 |url=https://www.flysat.com/en/channel/12966/big-brother-vip-albania-2 |access-date=4 prill 2026 |website=FlySat |language=en}}</ref>
Arbër Hajdari u kthye si opinionist dhe u bashkua nga [[Monika Kryemadhi]], duke zëvendësuar Neda Ballukun.<ref name=":0">{{Cite web |title=“Fan Club Big Brother VIP-5”, zbulohet moderatorja dhe dy opinionistët e këtij edicioni |url=https://indeksonline.net/fan-club-big-brother-vip-5-zbulohet-moderatorja-dhe-dy-opinionistet-e-ketij-edicioni/ |access-date=2025-12-20 |website=IndeksOnline |language=sq}}</ref> Në edicionin e tetë prime, [[Alketa Vejsiu]] zëvendësoi Arbër Hajdarin që ishte larguar përkohësisht.<ref>{{Cite web |title=Alketa Vejsiu duartrokitet për paraqitjen në Big Brother, nuk e harron as Arbanën {{!}} Albanian Post |url=https://albanianpost.com/alketa-vejsiu-duartrokitet-per-paraqitjen-ne-big-brother-nuk-e-harron-as-arbanen/ |access-date=2026-04-04 |website=albanianpost.com |language=sq}}</ref>
Emisioni spin-off i ''Big Brother VIP – Fans' Club'' drejtohet nga ish-konkurrentja e [[Big Brother VIP Albania (sezoni 2)|sezonit të dytë VIP]], [[Kiara Tito]].<ref name=":0" />
== Prodhimi ==
Më 14 nëntor 2025, [[Top Channel]] publikoi një video për ''Big Brother VIP 5'', ku shfaqej logoja e re e syrit të [[Big Brother VIP Albania|''Big Brother VIP'']] dhe njoftohej se sezoni është planifikuar të fillojë në dhjetor 2025.
== Banorët ==
Këngëtari [[Shpat Kasapi]] u planifikua të ishte pjesë e sezonit të pestë. Ai ndërroi jetë një muaj më përpara për shkak nga një arresti kardiak, duke ia pamundësuar pjesëmarrjen.<ref>{{Cite web |date=26 nëntor 2025 |title= Shuhet papritur në moshën 40-vjeçare Shpat Kasapi, këngëtari ishte konfirmuar si pjesë e banorëve të Big Brother VIP 5 |url= https://top-channel.tv/2025/11/26/shuhet-papritur-ne-moshen-40-vjecare-shpat-kasapi-kengetari-ishte-konfirmuar-si-pjese-e-banoreve-te-big-brother-vip-5/# |website=[[Top Channel]] |language=sq}}</ref>
Autori dhe moderatori i programit ''Top Talk - Ekonomi'', Angelo Haruni e kumtoi pjesëmarrjen e tij në ''Big Brother VIP'' gjatë emisionit.<ref>{{Cite web |title=Zbulohet zyrtarisht banori i parë i "Big Brother Vip Albania 5" |url=https://www.oranews.tv/lifestyle/zbulohet-zyrtarisht-banori-i-pare-i-big-brother-vip-albania-5-i1289366 |access-date=2026-04-04 |website=Ora News |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ledioni flet për nisjen e Big Brother VIP Albania 5 {{!}} Albanian Post |url=https://albanianpost.com/ledioni-flet-per-nisjen-e-big-brother-vip-albania-5/ |access-date=2026-04-04 |website=albanianpost.com |language=sq}}</ref>
Stenaldo Mëhilli ishte i pari konkurrent i verbër i këtij formati në Shqipëri.<ref>{{Cite web |title=Për herë të parë: Një banor i verbër hyn në shtëpinë e Big Brother VIP Albania, kjo është biografia e tij |url=https://frontonline.net/per-here-te-pare-nje-banor-i-verber-hyn-ne-shtepine-e-big-brother-vip-albania-kjo-eshte-biografia-e-tij/ |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:left; line-height:20px; width:auto;"
|+
! scope="col" |Personaliteti
! scope="col" |Mosha në hyrje
! scope="col" |Profesioni
! scope="col" |Dita e Hyrjes
! scope="col" |Dita e Daljes
! scope="col" |Statusi
|-
! scope="row" |Selin Bollati
| align="center" |23
| align="center" |Balerinë
| align="center" |1
| align="center" |120
| align="center" |
|-
! scope="row" |Armir "Miri" Shahini
| align="center" |46
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |1
| align="center" |
| align="center" |
|-
! scope="row" |Brikena Selmani
| align="center" |25
| align="center" |Modele
| align="center" |1
| align="center" |
| align="center" |
|-
!Edisa Demollari
| align="center" |27
| align="center" |Modele
| align="center" |71
| align="center" |
| align="center" |
|-
! scope="row" |Mateo Borri
| align="center" |28
| align="center" |Yll i reality show-t & trajner personal
| align="center" |15
| align="center" |
|
|-
!Rogert Sterkaj
| align="center" |39
| align="center" |Gazetar
| align="center" |32
| align="center" |
|
|-
!Shëndrit Lumi
| align="center" |30
| align="center" |Gazetar
| align="center" |53
| align="center" |
| align="center" |
|-
! scope="row" |Juela Nikolli
| align="center" |31
| align="center" |Këngëtare
| align="center" |4
| align="center" |109
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Mal Retkoceri
| align="center" |28
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |1
| align="center" |103
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Nikol Projko
| align="center" |23
| align="center" |Modele
| align="center" |71
| align="center" |99
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Stenaldo Mëhilli
| align="center" |28
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |4
| align="center" |95
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Artan Kola
| align="center" |53
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |25
| align="center" |92
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Gëzim "Gimbo" Blakaj
| align="center" |26
| align="center" |DJ
| align="center" |36
| align="center" |88
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Greta Kazazi
| align="center" |24
| align="center" |Modele
| align="center" |15
| align="center" |85
|{{CRemoved|Skualifikuar}}
|-
!Egi Gjyzeli
| align="center" |35
| align="center" |Opinioniste & trajnere personale
| align="center" |71
| align="center" |81
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Ardit Murataj
| align="center" |28
| align="center" |Gazetar & moderator
| align="center" |53
| align="center" |78
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Alesio Aliaj
| align="center" |49
| align="center" |Model
| align="center" |50
| align="center" |74
|{{Quit|Tërhoqur}}
|-
!Marko Luça
| align="center" |25
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |50
| align="center" |71
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Livia Lozi
| align="center" |25
| align="center" |Aktore
| align="center" |53
| align="center" |67
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |[[Kristi Lamaj]]
| align="center" |27
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |1
| align="center" |63
| align="center" {{Quit|Tërhoqur}}
|-
! scope="row" |Ina Aderi
| align="center" |26
| align="center" |Aktore & yll i reality show-t
| align="center" |22
| align="center" |60
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Gordana "Baby G" Kingji
| align="center" |29
| align="center" |Këngëtarë
| align="center" |36
| align="center" |57
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Krusita Stafa
| align="center" |26
| align="center" |Këngëtarë
| align="center" |32
| align="center" |53
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Stelina Kurila
| align="center" |25
| align="center" |Yll i reality show-t
| align="center" |15
| align="center" |46
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Angelo Haruni
| align="center" |31
| align="center" |Autor & moderator
| align="center" |1
| align="center" |43
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Keijsi Hyseni
| align="center" |27
| align="center" |Yll i reality show-t
| align="center" |11
| align="center" |39
|{{CRemoved|Skualifikuar}}
|-
! scope="row" |Lorna Hysa
| align="center" |33
| align="center" |Këngëtare & modele
| align="center" |1
| align="center" |36
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Aleksandra Qirjazi
| align="center" |39
| align="center" |Artiste grimi
| align="center" |25
| align="center" |32
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Erik Lloshi
| align="center" |36
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |18
| align="center" |32
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Florjan "Flori" Prini
| align="center" |33
| align="center" |Personazh i rrjeteve sociale
| align="center" |18
| align="center" |29
|{{Quit|Tërhoqur}}
|-
! scope="row" |[[Ilir Vrenozi]]
| align="center" |54
| align="center" |Personazh i rrjeteve sociale
| align="center" |1
| align="center" |26
|{{Quit|Tërhoqur}}
|-
! scope="row" |Lorela "Lorè" Karoshi
| align="center" |30
| align="center" |Këngëtare
| align="center" |1
| align="center" |25
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Juxhin Plovishti
| align="center" |27
| align="center" |Aktor
| align="center" |4
| align="center" |22
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |[[Stine|Ernest "Stine" Duka]]
| align="center" |44
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |1
| align="center" |22
|{{Quit|Tërhoqur}}
|-
! scope="row" |Armir Tola
| align="center" |39
| align="center" |Sipërmarrës
| align="center" |1
| align="center" |18
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Seno Fishta
| align="center" |33
| align="center" |Podcaster
| align="center" |1
| align="center" |15
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Armela Hyseni
| align="center" |30
| align="center" |Modele
| align="center" |4
| align="center" |15
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Sabina Mete
| align="center" |26
| align="center" |Gazetare & moderatore sportive
| align="center" |1
| align="center" |11
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Xhodi Skura
| align="center" |25
| align="center" |Aktore
| align="center" |1
| align="center" |8
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|}
== Tabela e nominimeve ==
{| class="wikitable nowrap" style="text-align:center; font-size:85%; line-height:15px; width:100%"
! style="width:5%" |
! style="width:5%" | Java 1
! style="width:5%" | Java 2
! style="width:5%" | Java 3
! style="width:5%" | Java 4
! style="width:5%" | Java 5
! style="width:5%" | Java 6
! style="width:5%" | Java 7
! style="width:5%" | Java 8
! style="width:5%" | Java 9
! style="width:5%" | Java 10
! style="width:5%" | Java 11
! style="width:5%" | Java 12
! style="width:5%" | Java 13
! style="width:5%" | Java 14
!Java 15
|-
! colspan="16" style="background:#000" |
|-
! rowspan="2" | Miri
| rowspan="2" | Asnjë
| rowspan="2" | Asnjë
| rowspan="2" | Asnjë
| rowspan="2" | Angelo,<br>Greta
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" | Mal,<br>Rogert
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" |Greta,<br>Mal
| rowspan="2" |Mal,<br>Selin
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" |Ardit,<br>Mal
|Egi,<br>Mal
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|Brikena,<br>Gimbo,<br>Mateo,<br>Selin
|-
! Brikena
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Kristi,<br>Miri
| Ina,<br>Mateo
| Keijsi,<br>Rogert
|Asnjë
| Miri,<br>Ina
| Miri,<br>Livia
|Asnjë
| Miri,<br>Greta
| Miri,<br>Edisa
|
|
|
|-
!Edisa
| colspan="10" |''Nuk ishte në shtepi''
| Brikena,<br>Mal
| Brikena,<br>Nikol
|
|
|
|-
! Mal
|Asnjë
|Asnjë
|Asnjë
|Lore,<br>Selin
|Asnjë
|Angelo,<br>Rogert
|Asnjë
|Miri,<br>Juela
|Juela,<br>Selin
|Asnjë
| Greta,<br>Juela
| Artan,<br>Edisa
|
|
|
|-
! Mateo
| colspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
| Angelo,<br>Miri
|Asnjë
| Angelo,<br>Miri
|Asnjë
|Asnjë
|Artan,<br>Juela
|Asnjë
| Artan,<br>Juela
| Artan,<br>Juela
|
|
|
|-
! Nikol
| colspan="10" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Artan,<br>Juela
| Artan,<br>Edisa
|
|
|
|-
! Juela
| Kristi
| Asnjë
| Asnjë
| Erik,<br>Greta
|Asnjë
| Angelo,<br>Krusita
|Asnjë
|Baby G,<br>Ina
| Ardit,<br>Mal
| Gimbo,<br>Greta,<br>Selin
| Ardit,<br>Mal
| Egi,<br>Greta
|
|
|
|-
!Rogert
| colspan="4" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
| Angelo,<br>Greta
|Asnjë
|Baby G,<br>Greta
|Artan,<br>Mal
|Asnjë
|Ardit,<br>Mal
|Greta,<br>Nikol
|
|Mateo,<br>Stenaldo
|
|-
! Selin
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Keijsi,<br>Lorna
|Asnjë
| Artan,<br>Mateo
|Miri,<br>Gimbo,<br>Ina,<br>Selin
|Asnjë
|Mal,<br>Livia
|Asnjë
|Miri,<br>Juela
|Brikena,<br>Egi
|
|
|
|-
!Shëndrit
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
|Ardit,<br>Marko
|Asnjë
| Ardit,<br>Artan
| Artan,<br>Juela
|
|
|
|-
! Stenaldo
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Keijsi,<br>Lore
|Asnjë
| Angelo,<br>Ina
|Asnjë
|Greta,<br>Marko
| Livia,<br>Marko
|Asnjë
| Mateo,<br>Juela,<br>Shëndrit
| Greta,<br>Shëndrit
|
|
|
|-
! Artan
| colspan="3" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Angelo,<br>Ilir
| Asnjë
| Angelo,<br>Miri
| Asnjë
|Miri,<br>Baby G
| Miri,<br>Stenaldo
|Asnjë
| Ardit,<br>Mal
| Egi,<br>Nikol
|
| colspan="2" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 92)
|-
!Gimbo
| colspan="5" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
| Asnjë
|Asnjë
| Juela,<br>Marko
|Asnjë
| Artan,<br>Juela
| Artan,<br>Juela
| colspan="3" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 88)
|-
! rowspan="2" | Greta
| colspan="2" rowspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| rowspan="2" | Asnjë
| rowspan="2" | Angelo,<br>Juela
| rowspan="2" |Asnjë
| Mal,<br>Rogert
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" |Ina,<br>Marko
| rowspan="2" |Miri,<br>Juela
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" |Miri,<br>Juela
| rowspan="2" |Brikena,<br>Juela
| colspan="3" rowspan="2" {{CRemoved|Skualifikuar}} <br> (Dita 85)
|-
|Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Gimbo,<br>Kristi,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Stenaldo
|-
!Egi
| colspan="10" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Artan,<br>Juela
| Edisa,<br>Juela
| colspan="3" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 81)
|-
!Ardit
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
|Miri,<br>Selin
|Asnjë
|Miri,<br>Juela
| colspan="4" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 78)
|-
!Alesio
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Ina,<br>Kristi
|Miri,<br>Marko
|Asnjë
| colspan="5" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 74)
|-
!Marko
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Miri,<br>Greta
|Mal,<br>Selin
|Asnjë
| colspan="5" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 71)
|-
!Livia
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
| Miri,<br>Selin
| colspan="6" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 67)
|-
! Kristi
| Seno
| Asnjë
| Asnjë
| Brikena,<br>Lore
|Asnjë
| Greta,<br>Mal
|Asnjë
|Miri,<br>Ina
| colspan="7" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 63)
|-
! Ina
| colspan="3" |''Nuk ishtë në shtëpi''
|Selin
| Asnjë
| Krusita,<br>Rogert
|Asnjë
|Baby G,<br>Greta
| colspan="7" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 60)
|-
!Baby G
| colspan="5" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
|Asnjë
|Artan,<br>Juela
| colspan="7" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 57)
|-
!Krusita
| colspan="4" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
| Keijsi,<br>Rogert
|Asnjë
| colspan="8" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 53)
|-
! Stelina
| colspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
|Keijsi
| Asnjë
| Artan,<br>Rogert
| colspan="9" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 46)
|-
! Angelo
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Keijsi,<br>Mateo
| Asnjë
| Mateo,<br>Juela
| colspan="9" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 43)
|-
! Keijsi
|''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
| Asnjë
| Angelo,<br>Kristi
| Asnjë
| colspan="10" {{CRemoved|Skualifikuar}} <br> (Dita 39)
|-
! Lorna
| Selin
| Xhodi
| Asnjë
| Lore,<br>Stenaldo
| Asnjë
| colspan="10" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 36)
|-
! Aleksandra
| colspan="3" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
| colspan="11" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 32)
|-
! Erik
| colspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
|Asnjë
| colspan="11" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 32)
|-
! Flori
| colspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
|Asnjë
| colspan="11" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 29)
|-
! Ilir
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Angelo,<br>Kristi
| colspan="11" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 26)
|-
! Lore
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Keijsi,<br>Kristi
| colspan="11" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 25)
|-
! Juxhin
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| colspan="12" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 22)
|-
! Stine
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| colspan="12" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 22)
|-
! Armir
| Asnjë
| Asnjë
| colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 18)
|-
! Seno
| Asnjë
| Angelo
| colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 15)
|-
! Armela
| Lorna
| Asnjë
| colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 15)
|-
! Sabina
| Asnjë
| colspan="14" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 11)
|-
! Xhodi
| Asnjë
| colspan="14" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 8)
|-
! colspan="16" style="background:#000" |
|-
! Shënime
|
|
|
| {{Quit|'''Stine'''<br>'''Ilir'''}}
| {{Quit|'''Flori'''}}
| {{CRemoved|'''Keijsi'''}}
|
|
| {{Quit|'''Kristi'''}}
|
| {{Quit|'''Alesio'''}}
|
|
|
|
|-
! rowspan="7" | Të nominuarit e javës
| rowspan="7" | Kristi,<br>Lorna,<br>Selin,<br>Seno
| Angelo,<br>Lorna,<br>Seno,<br>Xhodi
| rowspan="3" | Keijsi,<br>Kristi,<br>Seno
| rowspan="5" | Angelo,<br>Greta,<br>Keijsi,<br>Kristi,<br>Lore
| rowspan="5" |Erik,<br>Ina,<br>Keijsi,<br>Mateo
| rowspan="6" |Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Greta,<br>Keijsi,<br>Krusita,<br>Juela,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Rogert
| rowspan="5" |Miri,<br>Gimbo,<br>Ina,<br>Rogert,<br>Selin
| rowspan="4" |Miri,<br>Brikena,<br>Greta,<br>Kristi,<br>Krusita,<br>Juela,<br>Rogert,<br>Stenaldo
| rowspan="3" |Kristi
| rowspan="4" |Të gjithë banorët
| rowspan="7" |Greta,<br>Marko
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
|
|-
|Të gjithë banorët
|
|-
| rowspan="5" |Armela,<br>Lore,<br>Lorna,<br>Mal,<br>Juela,<br>Stenaldo
|
|-
|Angelo,<br>Armir,<br>Ilir,<br>Keijsi,<br>Lore,<br>Lorna,<br>Mal,<br>Juela,<br>Juxhin,<br>Selin,<br>Stenaldo,<br>Stine
| rowspan="3" |Të gjithë banorët
|
|-
| rowspan="3" |Miri,<br>Juxhin,<br>Selin
| rowspan="3" |Miri,<br>Baby G,<br>Greta,<br>Ina,<br>Rogert
| rowspan="3" |Gimbo,<br>Greta,<br>Rogert,<br>Selin
|
|-
| rowspan="2" |Angelo,<br>Greta,<br>Ilir,<br>Keijsi
|Të gjithë banorët
|Artan,<br>Gimbo,<br>Baby G,<br>Greta,<br>Ina,<br>Krusita,<br>Stelina,<br>Stenaldo
|
|
|
|
|-
|Miri,<br>Ina,<br>Keijsi,<br>Lorna,<br>Selin
|Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Gimbo,<br>Kristi,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Rogert,<br>Stenaldo
|Rogert
|Miri,<br>Juela,<br>Mal,<br>Marko,<br>Rogert,<br>Selin
|
|
|
|
|-
! rowspan="8" | Të eliminuar
| '''Lorna'''
| style="background:#FA8072" |'''Xhodi'''
| rowspan="3" style="background:#FA8072" |'''Seno'''
| rowspan="5" style="background:#FA8072" |'''Lore'''
| rowspan="6" style="background:#FA8072" |'''Erik'''
| rowspan="7" style="background:#CCC" |''Eliminim i<br>anuluar''
| rowspan="3" style="background:#CCC" |''Eliminim i<br>anuluar''
| rowspan="4" style="background:#FA8072" |'''Krusita'''
| rowspan="3" | '''Po'''
| rowspan="4" style="background:#FA8072" |'''Livia'''
| rowspan="8" style="background:#FA8072" |'''Marko'''
| rowspan="8" style="background:#FA8072" |
| rowspan="8" style="background:#FA8072" |
| rowspan="8" style="background:#FA8072" |
|
|-
| rowspan="7" | '''Seno'''
| style="background:#FA8072" |'''Sabina'''
|
|-
| rowspan="6" style="background:#FA8072" |'''Armela'''
|
|-
| style="background:#FA8072" |'''Armir'''
| rowspan="3" style="background:#FA8072"|'''Stelina'''
| rowspan="3" style="background:#FA8072" |'''Ina'''
|
|-
| rowspan="4" style="background:#FA8072" |'''Juxhin'''
| rowspan="4" style="background:#FA8072" |'''Baby G'''
| rowspan="4" style="background:#CCC" |
''Eliminim i<br>anuluar''
|
|-
| rowspan="3" style="background:#CCC" |
''Eliminim i<br>anuluar''
|
|-
| style="background:#FA8072" |'''Aleksandra'''
| rowspan="2" |'''Po'''
| rowspan="2" style="background:#CCC" |''Eliminimi i<br>anuluar''
|
|-
| style="background:#FA8072" |'''Lorna'''
| style="background:#FA8072" |'''Angelo'''
|
|-
|}
== Formati ==
=== Bileta vajtje-ardhje ===
Si në sezonet paraprake, banorët do të kishin Biletën Vajtje-Ardhje, që do të lejonte banorët që e rastisin të riktheheshin në shtëpi menjëherë pas eliminimit.
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{Official website|https://bigbrothervip.top-channel.tv/}}
{{Big Brother Albania}}
[[Kategoria:Sezone të Big Brother Albania|VIP 5]]
1ikxempasoy76jbe336so92mpuml6c7
2939387
2939361
2026-04-07T23:30:29Z
YYUFFKK
169222
2939387
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sezon televiziv
| bg_colour = #FBB700
| image =
| caption =
| module1 = {{Infobox reality competition season
| presenter = [[Ledion Liço]]
| num_days = 120
| num_housemates = 39
| winner =
| runner_up =
| companion_show = {{plainlist|
* ''{{nowrap|Big Brother VIP – Fans' Club}}''
* ''[[Big Brother VIP Albania#Big Brother Radio|Big Brother Radio]]''
* ''[[Big Brother VIP Albania#Post Big Brother VIP|Post Big Brother VIP]]''
}}
}}
| num_episodes = 127
| network = [[Top Channel]]
| first_aired = {{Start date|2025|12|20|df=y}}
| last_aired = {{End date|2026|04|18|df=y}}
| season_number = 5
| country = [[Shqipëri]]
}}
'''''Big Brother VIP Albania 5''''', është sezoni i pestë dhe aktual i ''[[Big Brother VIP Albania]]'', i drejtuar nga [[Ledion Liço]].<ref>{{Cite web |date=14 nëntor 2025 |title=Big Brother VIP 5, së shpejti në Top Channel |url=https://top-channel.tv/2025/11/14/big-brother-vip-5-se-shpejti-ne-top-channel/# |website=[[Top Channel]] |language=sq}}</ref> Sezoni filloi transmetimin e përjavshëm më 20 dhjetor 2025 në [[Top Channel]],<ref>{{Cite web |date=8 dhjetor 2025 |title= E ardhmja është e shkruar…”! Nën moderimin e Ledion Liços, zbulohet data e nisjes së Big Brother VIP 5 |url= https://top-channel.tv/2025/12/08/e-ardhmja-eshte-e-shkruar-nen-moderimin-e-ledion-licos-zbulohet-data-e-nisjes-se-big-brother-vip-5/# |website=[[Top Channel]] |language=sq}}</ref> dhe përmes dy kanaleve 24-orëshe ku mund të vëzhgohen banorët.<ref>{{Cite web |title=“BBV Albania 5” nis sot/ Emocione, surpriza dhe personazhe VIP, rikthehet spektakli nën drejtimin e Ledion Liços |url=https://top-channel.tv/2025/12/20/bbv-albania-5-nis-te-shtunen-emocione-surpriza-dhe-personazhe-vip-rikthehet-spektakli-nen-drejtimin-e-ledion-licos/ |access-date=2026-04-04 |website=[[Top Channel]] |publisher=[[Top Media]] |language=sq}}</ref> Në Shqipëri, transmetohet në platformat televizive [[DigitAlb]] dhe [[Tring (kompani)|Tring]].<ref>{{Cite web |title=Big Brother VIP Albania 1 |url=https://www.flysat.com/en/channel/66743/big-brother-vip-albania-1 |access-date=4 prill 2026 |website=FlySat |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Big Brother VIP Albania 2 |url=https://www.flysat.com/en/channel/12966/big-brother-vip-albania-2 |access-date=4 prill 2026 |website=FlySat |language=en}}</ref>
Arbër Hajdari u kthye si opinionist dhe u bashkua nga [[Monika Kryemadhi]], duke zëvendësuar Neda Ballukun.<ref name=":0">{{Cite web |title=“Fan Club Big Brother VIP-5”, zbulohet moderatorja dhe dy opinionistët e këtij edicioni |url=https://indeksonline.net/fan-club-big-brother-vip-5-zbulohet-moderatorja-dhe-dy-opinionistet-e-ketij-edicioni/ |access-date=2025-12-20 |website=IndeksOnline |language=sq}}</ref> Në edicionin e tetë prime, [[Alketa Vejsiu]] zëvendësoi Arbër Hajdarin që ishte larguar përkohësisht.<ref>{{Cite web |title=Alketa Vejsiu duartrokitet për paraqitjen në Big Brother, nuk e harron as Arbanën {{!}} Albanian Post |url=https://albanianpost.com/alketa-vejsiu-duartrokitet-per-paraqitjen-ne-big-brother-nuk-e-harron-as-arbanen/ |access-date=2026-04-04 |website=albanianpost.com |language=sq}}</ref>
Emisioni spin-off i ''Big Brother VIP – Fans' Club'' drejtohet nga ish-konkurrentja e [[Big Brother VIP Albania (sezoni 2)|sezonit të dytë VIP]], [[Kiara Tito]].<ref name=":0" />
== Prodhimi ==
Më 14 nëntor 2025, [[Top Channel]] publikoi një video për ''Big Brother VIP 5'', ku shfaqej logoja e re e syrit të [[Big Brother VIP Albania|''Big Brother VIP'']] dhe njoftohej se sezoni është planifikuar të fillojë në dhjetor 2025.
== Banorët ==
Këngëtari [[Shpat Kasapi]] u planifikua të ishte pjesë e sezonit të pestë. Ai ndërroi jetë një muaj më përpara për shkak nga një arresti kardiak, duke ia pamundësuar pjesëmarrjen.<ref>{{Cite web |date=26 nëntor 2025 |title= Shuhet papritur në moshën 40-vjeçare Shpat Kasapi, këngëtari ishte konfirmuar si pjesë e banorëve të Big Brother VIP 5 |url= https://top-channel.tv/2025/11/26/shuhet-papritur-ne-moshen-40-vjecare-shpat-kasapi-kengetari-ishte-konfirmuar-si-pjese-e-banoreve-te-big-brother-vip-5/# |website=[[Top Channel]] |language=sq}}</ref>
Autori dhe moderatori i programit ''Top Talk - Ekonomi'', Angelo Haruni e kumtoi pjesëmarrjen e tij në ''Big Brother VIP'' gjatë emisionit.<ref>{{Cite web |title=Zbulohet zyrtarisht banori i parë i "Big Brother Vip Albania 5" |url=https://www.oranews.tv/lifestyle/zbulohet-zyrtarisht-banori-i-pare-i-big-brother-vip-albania-5-i1289366 |access-date=2026-04-04 |website=Ora News |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ledioni flet për nisjen e Big Brother VIP Albania 5 {{!}} Albanian Post |url=https://albanianpost.com/ledioni-flet-per-nisjen-e-big-brother-vip-albania-5/ |access-date=2026-04-04 |website=albanianpost.com |language=sq}}</ref>
Stenaldo Mëhilli ishte i pari konkurrent i verbër i këtij formati në Shqipëri.<ref>{{Cite web |title=Për herë të parë: Një banor i verbër hyn në shtëpinë e Big Brother VIP Albania, kjo është biografia e tij |url=https://frontonline.net/per-here-te-pare-nje-banor-i-verber-hyn-ne-shtepine-e-big-brother-vip-albania-kjo-eshte-biografia-e-tij/ |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:left; line-height:20px; width:auto;"
|+
! scope="col" |Personaliteti
! scope="col" |Mosha në hyrje
! scope="col" |Profesioni
! scope="col" |Dita e Hyrjes
! scope="col" |Dita e Daljes
! scope="col" |Statusi
|-
! scope="row" |Selin Bollati
| align="center" |23
| align="center" |Balerinë
| align="center" |1
| align="center" |120
| align="center" |
|-
! scope="row" |Armir "Miri" Shahini
| align="center" |46
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |1
| align="center" |
| align="center" |
|-
! scope="row" |Brikena Selmani
| align="center" |25
| align="center" |Modele
| align="center" |1
| align="center" |
| align="center" |
|-
! scope="row" |Mateo Borri
| align="center" |28
| align="center" |Yll i reality show-t & trajner personal
| align="center" |15
| align="center" |
|
|-
!Rogert Sterkaj
| align="center" |39
| align="center" |Gazetar
| align="center" |32
| align="center" |
|
|-
!Shëndrit Lumi
| align="center" |30
| align="center" |Gazetar
| align="center" |53
| align="center" |
| align="center" |
|-
!Edisa Demollari
| align="center" |27
| align="center" |Modele
| align="center" |71
| align="center" |109
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Juela Nikolli
| align="center" |31
| align="center" |Këngëtare
| align="center" |4
| align="center" |109
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Mal Retkoceri
| align="center" |28
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |1
| align="center" |103
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Nikol Projko
| align="center" |23
| align="center" |Modele
| align="center" |71
| align="center" |99
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Stenaldo Mëhilli
| align="center" |28
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |4
| align="center" |95
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Artan Kola
| align="center" |53
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |25
| align="center" |92
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Gëzim "Gimbo" Blakaj
| align="center" |26
| align="center" |DJ
| align="center" |36
| align="center" |88
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Greta Kazazi
| align="center" |24
| align="center" |Modele
| align="center" |15
| align="center" |85
|{{CRemoved|Skualifikuar}}
|-
!Egi Gjyzeli
| align="center" |35
| align="center" |Opinioniste & trajnere personale
| align="center" |71
| align="center" |81
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Ardit Murataj
| align="center" |28
| align="center" |Gazetar & moderator
| align="center" |53
| align="center" |78
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Alesio Aliaj
| align="center" |49
| align="center" |Model
| align="center" |50
| align="center" |74
|{{Quit|Tërhoqur}}
|-
!Marko Luça
| align="center" |25
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |50
| align="center" |71
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Livia Lozi
| align="center" |25
| align="center" |Aktore
| align="center" |53
| align="center" |67
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |[[Kristi Lamaj]]
| align="center" |27
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |1
| align="center" |63
| align="center" {{Quit|Tërhoqur}}
|-
! scope="row" |Ina Aderi
| align="center" |26
| align="center" |Aktore & yll i reality show-t
| align="center" |22
| align="center" |60
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Gordana "Baby G" Kingji
| align="center" |29
| align="center" |Këngëtarë
| align="center" |36
| align="center" |57
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
!Krusita Stafa
| align="center" |26
| align="center" |Këngëtarë
| align="center" |32
| align="center" |53
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Stelina Kurila
| align="center" |25
| align="center" |Yll i reality show-t
| align="center" |15
| align="center" |46
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Angelo Haruni
| align="center" |31
| align="center" |Autor & moderator
| align="center" |1
| align="center" |43
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Keijsi Hyseni
| align="center" |27
| align="center" |Yll i reality show-t
| align="center" |11
| align="center" |39
|{{CRemoved|Skualifikuar}}
|-
! scope="row" |Lorna Hysa
| align="center" |33
| align="center" |Këngëtare & modele
| align="center" |1
| align="center" |36
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Aleksandra Qirjazi
| align="center" |39
| align="center" |Artiste grimi
| align="center" |25
| align="center" |32
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Erik Lloshi
| align="center" |36
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |18
| align="center" |32
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Florjan "Flori" Prini
| align="center" |33
| align="center" |Personazh i rrjeteve sociale
| align="center" |18
| align="center" |29
|{{Quit|Tërhoqur}}
|-
! scope="row" |[[Ilir Vrenozi]]
| align="center" |54
| align="center" |Personazh i rrjeteve sociale
| align="center" |1
| align="center" |26
|{{Quit|Tërhoqur}}
|-
! scope="row" |Lorela "Lorè" Karoshi
| align="center" |30
| align="center" |Këngëtare
| align="center" |1
| align="center" |25
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Juxhin Plovishti
| align="center" |27
| align="center" |Aktor
| align="center" |4
| align="center" |22
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |[[Stine|Ernest "Stine" Duka]]
| align="center" |44
| align="center" |Këngëtar
| align="center" |1
| align="center" |22
|{{Quit|Tërhoqur}}
|-
! scope="row" |Armir Tola
| align="center" |39
| align="center" |Sipërmarrës
| align="center" |1
| align="center" |18
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Seno Fishta
| align="center" |33
| align="center" |Podcaster
| align="center" |1
| align="center" |15
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Armela Hyseni
| align="center" |30
| align="center" |Modele
| align="center" |4
| align="center" |15
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Sabina Mete
| align="center" |26
| align="center" |Gazetare & moderatore sportive
| align="center" |1
| align="center" |11
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|-
! scope="row" |Xhodi Skura
| align="center" |25
| align="center" |Aktore
| align="center" |1
| align="center" |8
|{{Eliminated|Eliminuar}}
|}
== Tabela e nominimeve ==
{| class="wikitable nowrap" style="text-align:center; font-size:85%; line-height:15px; width:100%"
! style="width:5%" |
! style="width:5%" | Java 1
! style="width:5%" | Java 2
! style="width:5%" | Java 3
! style="width:5%" | Java 4
! style="width:5%" | Java 5
! style="width:5%" | Java 6
! style="width:5%" | Java 7
! style="width:5%" | Java 8
! style="width:5%" | Java 9
! style="width:5%" | Java 10
! style="width:5%" | Java 11
! style="width:5%" | Java 12
! style="width:5%" | Java 13
! style="width:5%" | Java 14
!Java 15
|-
! colspan="16" style="background:#000" |
|-
! rowspan="2" | Miri
| rowspan="2" | Asnjë
| rowspan="2" | Asnjë
| rowspan="2" | Asnjë
| rowspan="2" | Angelo,<br>Greta
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" | Mal,<br>Rogert
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" |Greta,<br>Mal
| rowspan="2" |Mal,<br>Selin
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" |Ardit,<br>Mal
|Egi,<br>Mal
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|Brikena,<br>Gimbo,<br>Mateo,<br>Selin
|-
! Brikena
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Kristi,<br>Miri
| Ina,<br>Mateo
| Keijsi,<br>Rogert
|Asnjë
| Miri,<br>Ina
| Miri,<br>Livia
|Asnjë
| Miri,<br>Greta
| Miri,<br>Edisa
|
|
|
|-
!Edisa
| colspan="10" |''Nuk ishte në shtepi''
| Brikena,<br>Mal
| Brikena,<br>Nikol
|
|
|
|-
! Mal
|Asnjë
|Asnjë
|Asnjë
|Lore,<br>Selin
|Asnjë
|Angelo,<br>Rogert
|Asnjë
|Miri,<br>Juela
|Juela,<br>Selin
|Asnjë
| Greta,<br>Juela
| Artan,<br>Edisa
|
|
|
|-
! Mateo
| colspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
| Angelo,<br>Miri
|Asnjë
| Angelo,<br>Miri
|Asnjë
|Asnjë
|Artan,<br>Juela
|Asnjë
| Artan,<br>Juela
| Artan,<br>Juela
|
|
|
|-
! Nikol
| colspan="10" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Artan,<br>Juela
| Artan,<br>Edisa
|
|
|
|-
! Juela
| Kristi
| Asnjë
| Asnjë
| Erik,<br>Greta
|Asnjë
| Angelo,<br>Krusita
|Asnjë
|Baby G,<br>Ina
| Ardit,<br>Mal
| Gimbo,<br>Greta,<br>Selin
| Ardit,<br>Mal
| Egi,<br>Greta
|
|
|
|-
!Rogert
| colspan="4" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
| Angelo,<br>Greta
|Asnjë
|Baby G,<br>Greta
|Artan,<br>Mal
|Asnjë
|Ardit,<br>Mal
|Greta,<br>Nikol
|
|Mateo,<br>Stenaldo
|
|-
! Selin
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Keijsi,<br>Lorna
|Asnjë
| Artan,<br>Mateo
|Miri,<br>Gimbo,<br>Ina,<br>Selin
|Asnjë
|Mal,<br>Livia
|Asnjë
|Miri,<br>Juela
|Brikena,<br>Egi
|
|
|
|-
!Shëndrit
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
|Ardit,<br>Marko
|Asnjë
| Ardit,<br>Artan
| Artan,<br>Juela
|
|
|
|-
! Stenaldo
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Keijsi,<br>Lore
|Asnjë
| Angelo,<br>Ina
|Asnjë
|Greta,<br>Marko
| Livia,<br>Marko
|Asnjë
| Mateo,<br>Juela,<br>Shëndrit
| Greta,<br>Shëndrit
|
|
|
|-
! Artan
| colspan="3" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Angelo,<br>Ilir
| Asnjë
| Angelo,<br>Miri
| Asnjë
|Miri,<br>Baby G
| Miri,<br>Stenaldo
|Asnjë
| Ardit,<br>Mal
| Egi,<br>Nikol
|
| colspan="2" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 92)
|-
!Gimbo
| colspan="5" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
| Asnjë
|Asnjë
| Juela,<br>Marko
|Asnjë
| Artan,<br>Juela
| Artan,<br>Juela
| colspan="3" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 88)
|-
! rowspan="2" | Greta
| colspan="2" rowspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| rowspan="2" | Asnjë
| rowspan="2" | Angelo,<br>Juela
| rowspan="2" |Asnjë
| Mal,<br>Rogert
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" |Ina,<br>Marko
| rowspan="2" |Miri,<br>Juela
| rowspan="2" |Asnjë
| rowspan="2" |Miri,<br>Juela
| rowspan="2" |Brikena,<br>Juela
| colspan="3" rowspan="2" {{CRemoved|Skualifikuar}} <br> (Dita 85)
|-
|Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Gimbo,<br>Kristi,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Stenaldo
|-
!Egi
| colspan="10" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Artan,<br>Juela
| Edisa,<br>Juela
| colspan="3" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 81)
|-
!Ardit
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
|Miri,<br>Selin
|Asnjë
|Miri,<br>Juela
| colspan="4" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 78)
|-
!Alesio
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Ina,<br>Kristi
|Miri,<br>Marko
|Asnjë
| colspan="5" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 74)
|-
!Marko
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Miri,<br>Greta
|Mal,<br>Selin
|Asnjë
| colspan="5" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 71)
|-
!Livia
| colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
| Miri,<br>Selin
| colspan="6" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 67)
|-
! Kristi
| Seno
| Asnjë
| Asnjë
| Brikena,<br>Lore
|Asnjë
| Greta,<br>Mal
|Asnjë
|Miri,<br>Ina
| colspan="7" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 63)
|-
! Ina
| colspan="3" |''Nuk ishtë në shtëpi''
|Selin
| Asnjë
| Krusita,<br>Rogert
|Asnjë
|Baby G,<br>Greta
| colspan="7" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 60)
|-
!Baby G
| colspan="5" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
|Asnjë
|Artan,<br>Juela
| colspan="7" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 57)
|-
!Krusita
| colspan="4" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
| Keijsi,<br>Rogert
|Asnjë
| colspan="8" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 53)
|-
! Stelina
| colspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
|Keijsi
| Asnjë
| Artan,<br>Rogert
| colspan="9" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 46)
|-
! Angelo
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Keijsi,<br>Mateo
| Asnjë
| Mateo,<br>Juela
| colspan="9" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 43)
|-
! Keijsi
|''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
| Asnjë
| Angelo,<br>Kristi
| Asnjë
| colspan="10" {{CRemoved|Skualifikuar}} <br> (Dita 39)
|-
! Lorna
| Selin
| Xhodi
| Asnjë
| Lore,<br>Stenaldo
| Asnjë
| colspan="10" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 36)
|-
! Aleksandra
| colspan="3" |''Nuk ishte në shtëpi''
|Asnjë
| colspan="11" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 32)
|-
! Erik
| colspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
|Asnjë
| colspan="11" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 32)
|-
! Flori
| colspan="2" |''Nuk ishte në shtëpi''
| Asnjë
|Asnjë
| colspan="11" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 29)
|-
! Ilir
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Angelo,<br>Kristi
| colspan="11" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 26)
|-
! Lore
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| Keijsi,<br>Kristi
| colspan="11" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 25)
|-
! Juxhin
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| colspan="12" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 22)
|-
! Stine
| Asnjë
| Asnjë
| Asnjë
| colspan="12" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 22)
|-
! Armir
| Asnjë
| Asnjë
| colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 18)
|-
! Seno
| Asnjë
| Angelo
| colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 15)
|-
! Armela
| Lorna
| Asnjë
| colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 15)
|-
! Sabina
| Asnjë
| colspan="14" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 11)
|-
! Xhodi
| Asnjë
| colspan="14" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 8)
|-
! colspan="16" style="background:#000" |
|-
! Shënime
|
|
|
| {{Quit|'''Stine'''<br>'''Ilir'''}}
| {{Quit|'''Flori'''}}
| {{CRemoved|'''Keijsi'''}}
|
|
| {{Quit|'''Kristi'''}}
|
| {{Quit|'''Alesio'''}}
|
|
|
|
|-
! rowspan="7" | Të nominuarit e javës
| rowspan="7" | Kristi,<br>Lorna,<br>Selin,<br>Seno
| Angelo,<br>Lorna,<br>Seno,<br>Xhodi
| rowspan="3" | Keijsi,<br>Kristi,<br>Seno
| rowspan="5" | Angelo,<br>Greta,<br>Keijsi,<br>Kristi,<br>Lore
| rowspan="5" |Erik,<br>Ina,<br>Keijsi,<br>Mateo
| rowspan="6" |Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Greta,<br>Keijsi,<br>Krusita,<br>Juela,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Rogert
| rowspan="5" |Miri,<br>Gimbo,<br>Ina,<br>Rogert,<br>Selin
| rowspan="4" |Miri,<br>Brikena,<br>Greta,<br>Kristi,<br>Krusita,<br>Juela,<br>Rogert,<br>Stenaldo
| rowspan="3" |Kristi
| rowspan="4" |Të gjithë banorët
| rowspan="7" |Greta,<br>Marko
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
| rowspan="5" |
|
|-
|Të gjithë banorët
|
|-
| rowspan="5" |Armela,<br>Lore,<br>Lorna,<br>Mal,<br>Juela,<br>Stenaldo
|
|-
|Angelo,<br>Armir,<br>Ilir,<br>Keijsi,<br>Lore,<br>Lorna,<br>Mal,<br>Juela,<br>Juxhin,<br>Selin,<br>Stenaldo,<br>Stine
| rowspan="3" |Të gjithë banorët
|
|-
| rowspan="3" |Miri,<br>Juxhin,<br>Selin
| rowspan="3" |Miri,<br>Baby G,<br>Greta,<br>Ina,<br>Rogert
| rowspan="3" |Gimbo,<br>Greta,<br>Rogert,<br>Selin
|
|-
| rowspan="2" |Angelo,<br>Greta,<br>Ilir,<br>Keijsi
|Të gjithë banorët
|Artan,<br>Gimbo,<br>Baby G,<br>Greta,<br>Ina,<br>Krusita,<br>Stelina,<br>Stenaldo
|
|
|
|
|-
|Miri,<br>Ina,<br>Keijsi,<br>Lorna,<br>Selin
|Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Gimbo,<br>Kristi,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Rogert,<br>Stenaldo
|Rogert
|Miri,<br>Juela,<br>Mal,<br>Marko,<br>Rogert,<br>Selin
|
|
|
|
|-
! rowspan="8" | Të eliminuar
| '''Lorna'''
| style="background:#FA8072" |'''Xhodi'''
| rowspan="3" style="background:#FA8072" |'''Seno'''
| rowspan="5" style="background:#FA8072" |'''Lore'''
| rowspan="6" style="background:#FA8072" |'''Erik'''
| rowspan="7" style="background:#CCC" |''Eliminim i<br>anuluar''
| rowspan="3" style="background:#CCC" |''Eliminim i<br>anuluar''
| rowspan="4" style="background:#FA8072" |'''Krusita'''
| rowspan="3" | '''Po'''
| rowspan="4" style="background:#FA8072" |'''Livia'''
| rowspan="8" style="background:#FA8072" |'''Marko'''
| rowspan="8" style="background:#FA8072" |
| rowspan="8" style="background:#FA8072" |
| rowspan="8" style="background:#FA8072" |
|
|-
| rowspan="7" | '''Seno'''
| style="background:#FA8072" |'''Sabina'''
|
|-
| rowspan="6" style="background:#FA8072" |'''Armela'''
|
|-
| style="background:#FA8072" |'''Armir'''
| rowspan="3" style="background:#FA8072"|'''Stelina'''
| rowspan="3" style="background:#FA8072" |'''Ina'''
|
|-
| rowspan="4" style="background:#FA8072" |'''Juxhin'''
| rowspan="4" style="background:#FA8072" |'''Baby G'''
| rowspan="4" style="background:#CCC" |
''Eliminim i<br>anuluar''
|
|-
| rowspan="3" style="background:#CCC" |
''Eliminim i<br>anuluar''
|
|-
| style="background:#FA8072" |'''Aleksandra'''
| rowspan="2" |'''Po'''
| rowspan="2" style="background:#CCC" |''Eliminimi i<br>anuluar''
|
|-
| style="background:#FA8072" |'''Lorna'''
| style="background:#FA8072" |'''Angelo'''
|
|-
|}
== Formati ==
=== Bileta vajtje-ardhje ===
Si në sezonet paraprake, banorët do të kishin Biletën Vajtje-Ardhje, që do të lejonte banorët që e rastisin të riktheheshin në shtëpi menjëherë pas eliminimit.
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{Official website|https://bigbrothervip.top-channel.tv/}}
{{Big Brother Albania}}
[[Kategoria:Sezone të Big Brother Albania|VIP 5]]
8a9u78pjd2zao2v22cs9g2znbd8t514
Festivali i 4-t i Filmit Dokumentar Shqiptar
0
392803
2939306
2918621
2026-04-07T15:38:23Z
Gajtako
178569
2939306
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__
'''Festivali i 4-t i Filmit Dokumentar Shqiptar'''<ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |publisher=Botimet Jozef |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |location=Durrës |pages=871-872 |language=sq}}</ref> u mbajt në [[Tirana|Tiranë]], më [[21 Prill|21]] - [[24 Prill|24]] [[24 Prill|prill]] [[1982]].
Emërtimi zyrtar: <u>FESTIVALI I KATËRT I FILMIT DOKUMENTAR SHQIPTAR</u>
''(Në këtë festival filmi dokumentar ndahet në konkurrim më vete'' ''nga'' ''filmi artistik.)''
Ky festival u organizua në kuadër të 70-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë dhe 40-vjetorit të Konferencës së Pezës. Në këtë festival konkurruan 27 filma dokumentarë, prej të cilëve 13 filma dokumentarë televizivë. <ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |pages=871 |language=sq}}</ref>
Festivali i 4-t i Filmit Dokumentar Shqiptar është pjesë e [[Festival i Filmit Shqiptar|Festivalit të 4-t të Filmit Shqiptar]], i cili nisi me [[Festivali i 4-të i Filmit Shqiptar|Festivalin e Katërt të Filmit Artistik dhe të Animuar Shqiptar]] i mbajtur më 20 - 26 prill 1981 dhe vijoi me gjininë e filmit dokumentar që u mbajt një vit më vonë, [[1982]].
Respektivisht një vit më vonë pas çdo festivali të filmit artistik: i katërt, i pestë, i gjashtë, i shtatë dhe i tetë është mbajtur festivali i filmit dokumentar me të njëjtin rend numërtimi.<ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |pages=869 |language=sq}}</ref> Tre [[Festival i Filmit Shqiptar|festivalet]] e para të [[Festival i Filmit Shqiptar|filmit shqiptar]] kanë qenë të përvitshëm e të përbashkët për të gjitha gjinitë e filmit (artistik, dokumentar dhe i animuar), ndërsa nga [[Festival i Filmit Shqiptar|Festivali]] [[Festival i Filmit Shqiptar|i 4-t]] e deri në [[Festival i Filmit Shqiptar|Festivalin 9-të]] gjinia e filmit dokumentar ka konkurruar e ndarë nga gjinia e filmit artistik.<ref>{{Cite book |last=Papagjoni |first=Josif |title=Enciklopedi teatri & kinematografia shqiptare |publisher=Toena |year=2009 |isbn=9789994314560 |location=Tiranë |pages=132 |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable"
! colspan="2" |'''Festivali i''' '''4-t i filmit''' '''dokumentar shqiptar'''
|-
|Data:
|21- 24 prill
|-
|Viti:
|1982
|-
|Vendi:
|Tiranë
|-
! colspan="2" |'''Filma në konkurrim:'''
|-
|Dokumentarë:
|27
|}
== Filmat konkurrues në festival ==
{| class="wikitable"
|+
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1.
|Tërmeti tundi malet, bashkoi zemrat tona
|[[Vllasova Musta]]
|1979
|-
|2.
|Koha e Partisë
|[[Viktor Gjika]] & [[Esat Musliu]]
|1981
|-
|3.
|Nënë Shqipëri
| [[Marianthi Xhako]]
|1979
|-
|4.
|Pranë vatrave, pranë zemrave
|[[Viktor Gjika]]
|1979
|-
|5.
|Shqipëria në panairet ndërkombëtare
|[[Kujtim Gjonaj]]
|1981
|-
|6.
|Vasil Shanto
|[[Marianthi Xhako]]
|1981
|-
|7.
|Jeta e një tribuni
|[[Halil Kamberi]]
|1981
|-
|8.
|Në udhët e vitit 2010
|[[Esat Musliu]]
|1980
|-
|9.
|O, prite Azem Galicën! (TV)
|[[Azis Gjergji]]
|1981
|-
|10.
|Bajram Curri patriot i shquar (TV)
|[[Alfons Gurashi]]
|1981
|-
|11.
|Shoku ynë Alqi Kondi (TV)
|[[Ylli Pepo]]
|1980
|-
|12.
|Kënga e ujit në brazda (TV)
|Ferdinand Murati
|1981
|-
|13.
|Dropulli dhe dropullitët (TV)
|[[Alfons Gurashi]]
|1982
|-
|14.
|Ylberë mbi Alpe (TV)
|Ndue Ukcama
|1980
|-
|15.
|Komani, një betejë e madhe (TV)
|[[Mevlan Shanaj]]
|1982
|-
|16.
|Përmes vargjeve të këngës së liqenit (TV)
|[[Mevlan Shanaj]]
|1981
|-
|17.
|Buzëqeshje fëmijnore (TV)
|Jani Tane
|1982
|-
|18.
|Lashtësi në bregdetin tonë (TV)
|[[Xhemal Mato]]
|1982
|-
|19.
|Skulptura në Apolloni (TV)
|[[Dhimitër Pecani]]
|1980
|-
|20.
|Kalabri 1981 (TV)
|Stefan Gajo
|1981
|-
|21.
|Krismat shqiptare në poligonet e Evropës (TV)
|[[Marash Hajati]]
|1980
|-
|22.
|Lidhja Shqiptare e Prizrenit
|[[Vitore Çeli|Vitori Çeli]]
|1981
|-
|23.
|Traditat tona në lundrim
|[[Mark Topallaj]]
|1980
|-
|24.
|Piktura shqiptare në mesjetë
|Ilo Pando
|1980
|-
|25.
|Volejbollistet kooperativiste
|[[Esat Ibro]]
|1981
|-
|26.
|Mjeshtret e vogla gjimnaziste
|[[Esat Musliu]]
|1980
|-
|27.
|Qyteti Studenti
|[[Donika Muçi]]
|1981
|}
== Fituesit dhe çmime të tjera ==
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" |Kupa e Festivalit:
|-
! colspan="2" | Filmi dokumentar:
|-
!Titulli:
!Autorët:
|-
| rowspan="3" |Koha e Partisë
|[[Arshin Xhezo]] & [[Moikom Zeqo]] - skenari
|-
|[[Viktor Gjika]] & [[Esat Musliu]] - regjia
|-
|Jovan Kondakçi & Lionel Konomi - operatorë
|}
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" |Çmimi i Dytë:
|-
! colspan="2" | Filmat dokumentarë:
|-
!Titulli:
!Autorët:
|-
| rowspan="2" |Jeta e një tribuni
|Muharrem Skënderi - skenari
|-
|[[Halil Kamberi]] - regjia
|-
| rowspan="2" |Shoku ynë Alqi Kondi (TV)
|[[Spiro Dede]] - skenari
|-
|[[Ylli Pepo]] - regjia
|}
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Çmimi i Tretë:
|-
! colspan="2" | Filmat dokumentarë:
|-
!Titulli:
!Autorët:
|-
| rowspan="3" |Kalabri 1981 (TV)
|[[Shpresa Vreto]] - teksti
|-
|Stefan Gajo - operator realizues
|-
|Fatbardha Kraja - montazhi
|-
| rowspan="2" |Komani, një betejë e madhe (TV)
|[[Spiro Dede|Marash Hajati]] - skenari
|-
|[[Mevlan Shanaj]] - regjia
|}
{| class="wikitable"
|+
! colspan="3" |Çmim për komponentë të veçantë të filmit:
|-
!Emri:
|'''Çmim për:'''
!Filmi:
|-
|[[Mehmet Elezi]]
|skenar
|O, prite Azem Galicën! (TV)
|-
|Kristaq Kristo
|operator zëri
|Kalabri 1981 (TV)
|}
'''Jashtë Jurisë së Festivalit, u akorduan çmime nga:'''
* '''Akademia e Shkencave të RPSSH''' - për autorët e filmit ''"Piktura shqiptare në mesjetë"'' ([[Angjelina Xhara]] & Dhorka Dhamo - skenari; Ilo Pando - regjia), me motivacionin: ''Për vlera shkencore të trajtimit të temës historike.''
* '''Bashkimi i Gazetarëve të RPSSH''' - vlerësuan [[Hamit Aliaj]] & Skënder Buçpapaj për filmin ''"Ylberë mbi Alpe"'' (TV), me motivacionin: ''Teksti më i mirë në filmin dokumentar.''
== Shiko edhe ==
* [[Festivali i 4-të i Filmit Shqiptar|Festivali i 4-t i Filmit Shqiptar]]
* [[Festivali i Filmit Shqiptar]]
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
[[Kategoria:Festivali i Filmit Shqiptar]]
fa2d85ho88rumps9y0und4ugtd7gd0w
2939307
2939306
2026-04-07T16:03:55Z
Gajtako
178569
2939307
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__
'''Festivali i 4-t i Filmit Dokumentar Shqiptar'''<ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |publisher=Botimet Jozef |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |location=Durrës |pages=871-872 |language=sq}}</ref> u mbajt në [[Tirana|Tiranë]], më [[21 Prill|21]] - [[24 Prill|24]] [[24 Prill|prill]] [[1982]].
Emërtimi zyrtar: <u>FESTIVALI I KATËRT I FILMIT DOKUMENTAR SHQIPTAR</u>
''(Në këtë festival filmi dokumentar ndahet në konkurrim më vete'' ''nga'' ''filmi artistik.)''
Ky festival u organizua në kuadër të 70-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë dhe 40-vjetorit të Konferencës së Pezës. Në këtë festival konkurruan 27 filma dokumentarë, prej të cilëve 13 filma dokumentarë televizivë. <ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |pages=871 |language=sq}}</ref>
Festivali i 4-t i Filmit Dokumentar Shqiptar është pjesë e [[Festival i Filmit Shqiptar|Festivalit të 4-t të Filmit Shqiptar]], i cili nisi me [[Festivali i 4-të i Filmit Shqiptar|Festivalin e Katërt të Filmit Artistik dhe të Animuar Shqiptar]] i mbajtur më 20 - 26 prill 1981 dhe vijoi me gjininë e filmit dokumentar që u mbajt një vit më vonë, [[1982]].
Respektivisht një vit më vonë pas çdo festivali të filmit artistik: i katërt, i pestë, i gjashtë, i shtatë dhe i tetë është mbajtur festivali i filmit dokumentar me të njëjtin rend numërtimi.<ref>{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e filmit shqiptar (1904-2022) |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |pages=869 |language=sq}}</ref> Tre [[Festival i Filmit Shqiptar|festivalet]] e para të [[Festival i Filmit Shqiptar|filmit shqiptar]] kanë qenë të përvitshëm e të përbashkët për të gjitha gjinitë e filmit (artistik, dokumentar dhe i animuar), ndërsa nga [[Festival i Filmit Shqiptar|Festivali]] [[Festival i Filmit Shqiptar|i 4-t]] e deri në [[Festival i Filmit Shqiptar|Festivalin e 9-të]] gjinia e filmit dokumentar ka konkurruar e ndarë nga gjinia e filmit artistik.<ref>{{Cite book |last=Papagjoni |first=Josif |title=Enciklopedi teatri & kinematografia shqiptare |publisher=Toena |year=2009 |isbn=9789994314560 |location=Tiranë |pages=132 |language=sq}}</ref>
{| class="wikitable"
! colspan="2" |'''Festivali i''' '''4-t i filmit''' '''dokumentar shqiptar'''
|-
|Data:
|21- 24 prill
|-
|Viti:
|1982
|-
|Vendi:
|Tiranë
|-
! colspan="2" |'''Filma në konkurrim:'''
|-
|Dokumentarë:
|27
|}
== Filmat konkurrues në festival ==
{| class="wikitable"
|+
!Nr.
!Titulli i filmit:
!Regjia:
!Viti:
|-
|1.
|Tërmeti tundi malet, bashkoi zemrat tona
|[[Vllasova Musta]]
|1979
|-
|2.
|Koha e Partisë
|[[Viktor Gjika]] & [[Esat Musliu]]
|1981
|-
|3.
|Nënë Shqipëri
| [[Marianthi Xhako]]
|1979
|-
|4.
|Pranë vatrave, pranë zemrave
|[[Viktor Gjika]]
|1979
|-
|5.
|Shqipëria në panairet ndërkombëtare
|[[Kujtim Gjonaj]]
|1981
|-
|6.
|Vasil Shanto
|[[Marianthi Xhako]]
|1981
|-
|7.
|Jeta e një tribuni
|[[Halil Kamberi]]
|1981
|-
|8.
|Në udhët e vitit 2010
|[[Esat Musliu]]
|1980
|-
|9.
|O, prite Azem Galicën! (TV)
|[[Azis Gjergji]]
|1981
|-
|10.
|Bajram Curri patriot i shquar (TV)
|[[Alfons Gurashi]]
|1981
|-
|11.
|Shoku ynë Alqi Kondi (TV)
|[[Ylli Pepo]]
|1980
|-
|12.
|Kënga e ujit në brazda (TV)
|Ferdinand Murati
|1981
|-
|13.
|Dropulli dhe dropullitët (TV)
|[[Alfons Gurashi]]
|1982
|-
|14.
|Ylberë mbi Alpe (TV)
|Ndue Ukcama
|1980
|-
|15.
|Komani, një betejë e madhe (TV)
|[[Mevlan Shanaj]]
|1982
|-
|16.
|Përmes vargjeve të këngës së liqenit (TV)
|[[Mevlan Shanaj]]
|1981
|-
|17.
|Buzëqeshje fëmijnore (TV)
|Jani Tane
|1982
|-
|18.
|Lashtësi në bregdetin tonë (TV)
|[[Xhemal Mato]]
|1982
|-
|19.
|Skulptura në Apolloni (TV)
|[[Dhimitër Pecani]]
|1980
|-
|20.
|Kalabri 1981 (TV)
|Stefan Gajo
|1981
|-
|21.
|Krismat shqiptare në poligonet e Evropës (TV)
|[[Marash Hajati]]
|1980
|-
|22.
|Lidhja Shqiptare e Prizrenit
|[[Vitore Çeli|Vitori Çeli]]
|1981
|-
|23.
|Traditat tona në lundrim
|[[Mark Topallaj]]
|1980
|-
|24.
|Piktura shqiptare në mesjetë
|Ilo Pando
|1980
|-
|25.
|Volejbollistet kooperativiste
|[[Esat Ibro]]
|1981
|-
|26.
|Mjeshtret e vogla gjimnaziste
|[[Esat Musliu]]
|1980
|-
|27.
|Qyteti Studenti
|[[Donika Muçi]]
|1981
|}
== Fituesit dhe çmime të tjera ==
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" |Kupa e Festivalit:
|-
! colspan="2" | Filmi dokumentar:
|-
!Titulli:
!Autorët:
|-
| rowspan="3" |Koha e Partisë
|[[Arshin Xhezo]] & [[Moikom Zeqo]] - skenari
|-
|[[Viktor Gjika]] & [[Esat Musliu]] - regjia
|-
|Jovan Kondakçi & Lionel Konomi - operatorë
|}
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" |Çmimi i Dytë:
|-
! colspan="2" | Filmat dokumentarë:
|-
!Titulli:
!Autorët:
|-
| rowspan="2" |Jeta e një tribuni
|Muharrem Skënderi - skenari
|-
|[[Halil Kamberi]] - regjia
|-
| rowspan="2" |Shoku ynë Alqi Kondi (TV)
|[[Spiro Dede]] - skenari
|-
|[[Ylli Pepo]] - regjia
|}
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Çmimi i Tretë:
|-
! colspan="2" | Filmat dokumentarë:
|-
!Titulli:
!Autorët:
|-
| rowspan="3" |Kalabri 1981 (TV)
|[[Shpresa Vreto]] - teksti
|-
|Stefan Gajo - operator realizues
|-
|Fatbardha Kraja - montazhi
|-
| rowspan="2" |Komani, një betejë e madhe (TV)
|[[Spiro Dede|Marash Hajati]] - skenari
|-
|[[Mevlan Shanaj]] - regjia
|}
{| class="wikitable"
|+
! colspan="3" |Çmim për komponentë të veçantë të filmit:
|-
!Emri:
|'''Çmim për:'''
!Filmi:
|-
|[[Mehmet Elezi]]
|skenar
|O, prite Azem Galicën! (TV)
|-
|Kristaq Kristo
|operator zëri
|Kalabri 1981 (TV)
|}
'''Jashtë Jurisë së Festivalit, u akorduan çmime nga:'''
* '''Akademia e Shkencave të RPSSH''' - për autorët e filmit ''"Piktura shqiptare në mesjetë"'' ([[Angjelina Xhara]] & Dhorka Dhamo - skenari; Ilo Pando - regjia), me motivacionin: ''Për vlera shkencore të trajtimit të temës historike.''
* '''Bashkimi i Gazetarëve të RPSSH''' - vlerësuan [[Hamit Aliaj]] & Skënder Buçpapaj për filmin ''"Ylberë mbi Alpe"'' (TV), me motivacionin: ''Teksti më i mirë në filmin dokumentar.''
== Shiko edhe ==
* [[Festivali i 4-të i Filmit Shqiptar|Festivali i 4-t i Filmit Shqiptar]]
* [[Festivali i Filmit Shqiptar]]
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
[[Kategoria:Festivali i Filmit Shqiptar]]
e6zjkoydvfqp0uqvdimx34zxm3jm7lj
Vallja shqiptare e Maqedonisë
0
393083
2939476
2938850
2026-04-08T04:04:14Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Muzika në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939476
wikitext
text/x-wiki
'''Vallja shqiptare''' (Arnautsko oro) është një valle e burrave në Maqedoni. <ref>{{Cite web |title=Arnautsko Oro - Kotansky version - Арнаутско Оро (Macedonia) |url=https://folkdancemusings.blogspot.com/2020/12/arnautsko-oro-kotansky-version-macedonia.html |access-date=2025-12-25 |language=en}}</ref> Vallëzimi luhet vetëm nga burra ndërsa ritmi përshpejtohet, vallëzimi bëhet më i zhurmshëm dhe duart lirohen. Me sinjalin e udhëheqësit të valles, të gjithë gjunjëzohen dhe ngrihen njëri pas tjetrit, disa herë.
== Përmbledhje ==
Vallja shqiptare, e njohur në traditën maqedonase si “Арнаутско оро”, është një nga shprehjet më të lashta dhe më të fuqishme të kulturës shqiptare në Maqedoni. Ajo nuk është thjesht një kërcim, por një rit i përbashkët që mbart kujtesën historike, solidaritetin dhe energjinë e jetës kolektive. Fjala “oro” në gjuhët sllave nënkupton vallëzim rrethor, dhe kur bashkohet me emërtimin “arnaut”, term i përdorur për shqiptarët, krijon një figurë që i referohet drejtpërdrejt valles së tyre karakteristike.
Në dasma, festa të stinëve apo ngjarje të rëndësishme, vallja shqiptare shfaqet si një moment kulmor. Valltarët kapen dorë për dore ose vendosin duart mbi supe, duke formuar një rreth që simbolizon unitetin dhe barazinë. Muzika që e shoqëron është e pasur me ritme të çiftelisë, lahutës, fyellit, daulles apo klarinetës, ndërsa lëvizjet janë të forta, ritmike dhe shpesh të shoqëruara me thirrje e këngë. Kostumet tradicionale, fustanella, xhamadani, plisi, etj. e bëjnë këtë valle një spektakël vizual që tërheq vëmendjen dhe ngjall krenari.
Në krahasim kulturor, vallja shqiptare është pjesë e një tradite më të gjerë ballkanike ku vallëzimi rrethor është i përhapur, por ajo mbart një ngarkesë të veçantë identitare. Termi “Арнаутско оро” përdoret në gjuhët sllave për të përshkruar këtë formë, ndërsa në shqip mbetet thjesht “vallja shqiptare”, një shenjë e qartë e identitetit kombëtar.
Pesha e saj kulturore është e madhe: vallja nuk është vetëm argëtim, por një rit i trashëguar që ruan kujtesën e përbashkët dhe shërben si urë lidhëse mes shqiptarëve dhe fqinjëve të tyre. Ajo është një pasuri e gjallë, e cila vazhdon të përcillet brez pas brezi, duke dëshmuar se kultura është gjithmonë e ndërthurur dhe e gjallë.<ref>{{Cite web |last=folkdance |date=2021-03-19 |title=Arnautsko Horo (Macedonia) |url=https://www.folkdance.com/video/arnautsko-horo/ |access-date=2025-12-25 |website=Folk Dance Federation of California |language=en}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Shqiptarët në Maqedoni të Veriut]]
== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=1aqwzT8Jek4 Vallja Arnaut, versioni instrumental]
* [https://www.youtube.com/watch?v=jKszhTRICTc&ab_channel=BobLeibman Shfaqja] e kësaj valleje në fshatin [[Rahovica (Radovisht)|Oraovicë]], Radoviško Pole (e regjistruar nga Robert Henry Leibman rreth vitit 2012)
* [https://www.youtube.com/watch?v=JATgGBMFwAE&ab_channel=SaskoKordov Shfaqja] e kësaj valle në fshatin [[Kadrifakova|Kadrifakovë]], Ovçe Pole (regjistruar nga Sashko Kordov më 27 shtator 2019)
== Referime ==
[[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]]
bexj0mw0uxyrl31l0e7otvctnyu1u38
Ergys Agasi
0
395753
2939537
2910679
2026-04-08T04:56:11Z
Leutrim.P
113691
2939537
wikitext
text/x-wiki
{{Grise|Lincim publik tendencioz, jo artikull biografik}}
'''Ergys Agasi''' është biznesmen shqiptar nga Durrësi, i përfshirë në sektorë si prodhimi i cigareve, logjistika, ndërtimi, tregtia dhe shërbimet e informacionit.<ref name=":0">{{Cite web |title=SPAK issued an arrest warrant today: Who is Ergys Agasi, described as Rama's "coordinator" with criminal groups? |url=https://politiko.al/kryesore/spak-i-preu-sot-flete-arrestin-kush-eshte-ergys-agasi-i-cilesuar-si-koo-i546215 |access-date=2026-02-20 |website=politiko.al|language=en}}</ref> Ai është djali i ish deputetit të [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partisë Socialiste]] [[Bardhyl Agasi]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |url=https://opencorporates.al/documents/dokumenta/1680170522Akti%20i%20themelimit.pdf3_30_2023%20(37).pdf |title=Akti i themelimit të shoqërisë EA Solution SH.P.K nga Ergys Agasi. |publisher=OpenCorporates.al |year=2023 |language=sq}}</ref> Ai është përshkruar si njeriu hije i qeverisë Rama, si dhe "koordinatori" i Ramës me grupet kriminale.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2024-06-03 |title=Ahmetaj makes the 'bombshell' denunciation for RAI 3: Ergys Agasi, the mysterious businessman who maintains Rama's connections with mafia bosses |url=https://pamfleti.net/politike/ahmetaj-per-rai-3-rama-takohet-me-kreret-e-mafias-ne-zyren-e-tij-i230176 |access-date=2026-02-23 |website=Pamfleti |language=en}}</ref>
Në dhjetor 2025 Agasi është përballur me akuza nga [[Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion]] ([[Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion|SPAK)]] se drejton një grup të strukturuar kriminal të përfshirë në manipulimin e tenderave publikë në [[Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit|Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI]]). <ref>{{Cite web |title=SPAK's measures against Ergys Agas and the AKSHI group/ "At Target": Will Prime Minister Linda Karçanaj protect her, just like Balluku? |url=https://www.balkanweb.com/en/spak-measures-to-target-ergys-agas-and-the-akshi-group-will-prime-minister-linda-karcanaj-protect-the-same-as-balukun/ |access-date=2026-02-20 |language=en}}</ref>
SPAK ka lëshuar urdhër-arrest për Agasin me akuza për përfshirje në korrupsion, konkurrencë e paligjshme dhe lidhje me krimin e organizuar, manipulim tenderash, pengmarrje dhe ushtrim ndikimi të padrejtë mbi proçeset e prokuriit shtetëror. <ref>{{Cite web |last=Peca |first=Vjolanda |date=2025-12-16 |title=Hostage taking and structured criminal group for AKSH tenders |url=https://shteg.org/en/hostage-taking-and-structured-criminal-group-for-aksh-tenders/ |access-date=2026-02-20 |language=en-US}}</ref>
Agasi shquhet në realitetin shqiptar si figurë me ndikim në Durrës, i lidhur me interesa politike dhe kriminale.<ref>{{Cite web |last=R |first=K. |date=2025-12-19 |title=BIRN: Kapja e AKSHI-t nga interesa kriminale rrezikon sigurinë kombëtare |url=https://gazetadita.al/kush-eshte-ergys-agasi/ |access-date=2026-02-20 |website=Gazeta Dita |language=en-US}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
[[Kategoria:Aktivitet i krimit të organizuar]] [[Kategoria:Korrupsion politik]]
chctiie2pj5u02qwripaxeq0w7m6max
Erald Kapri
0
395767
2939538
2910684
2026-04-08T04:59:09Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Biografi shqiptare]]; +[[Kategoria:Deputetë në Shqipëri]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939538
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Erald Kapri
| honorific-suffix = [[Deputet|Deputet]]
| image =
| office = [[Kuvendi i Shqipërisë|Deputet i Kuvendit të Shqipërisë]]
| term_start =
| constituency = [[Qarku i Tiranës|Qarku Tiranë]]
| term_start1 =
| term_end1 =
| constituency1 =
| office2 = Anëtar i [[Partia Mundësia|Partisë Mundësia]]
| term_start2 =
| term_end2 =
| party = [[Partia Mundësia|Partia Mundësia]]
| otherparty =
| birth_date = 14 Maj 1987
| birth_place = Pogradec, Korçë
| death_date =
| death_place =
| restingplace =
| birthname =
| relations =
| children =
| residence =
| alma_mater = Universiteti i Tiranës & Universiteti i Westminsterit
| occupation = Gazetar, Pedagog, Politikan
| profession =
| cabinet =
| committees =
| portfolio =
| signature =
}}
'''Erald Kapri''' është deputet në Kuvendin e Shqipërisë. Dalë prej zgjedhjeve të 11 Maj 2025, së bashku me [[Agron Shehaj]] ai përfaqëson [[Partia Mundësia|Partinë Mundësia]].<ref>{{Cite web |title="Jetëshkrimi i Kandidatit për Deputet" |url=https://kqz.gov.al/api/v2/candidates/f63bb78b-035d-4268-b0fe-106db90f3375/ |website=KQZ |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Erald Kapri, who won the mandate of MP with the Opportunity Party: The Diaspora vote violated the secrecy of the vote |url=https://www.balkanweb.com/en/won-the-mandate-of-deputy-with-the-party-Mundesia-Erald-Kapri--the-vote-of-the-diaspora-violated-the-secrecy-of-the-vote/ |access-date=2026-02-20 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-05-15 |title=Gazetari dhe studiuesi Erald Kapri drejt Kuvendit, një mandat i fituar jo lehtë |url=https://kohajone.com/aktualitet/gazetari-dhe-studiuesi-erald-kapri-drejt-kuvendit-nje-mandat-i-fituar-jo-lehte/ |access-date=2026-02-20 |website=Gazeta Koha Jonë |language=sq}}</ref>
== Referime ==
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Deputetë në Shqipëri]]
15jhen0xhqahpzuum932plxpb1s5avn
Pedofilia
0
396823
2939541
2939094
2026-04-08T05:27:10Z
Leutrim.P
113691
/* Shiko edhe */
2939541
wikitext
text/x-wiki
'''Pedofilia''' është një [[Çrregullimi mendor|çrregullim psikiatrik]] në të cilin një i rritur ose adoleshent më i vjetër përjeton një [[Tërheqja seksuale|tërheqje seksuale]] primare ose ekskluzive ndaj fëmijëve para pubertetit.<ref>{{Cite book |last=Gavin |first=Helen |url=http://archive.org/details/isbn_2901848607018 |title=Criminological and forensic psychology |date=2014 |publisher=Los Angeles : SAGE |others=Internet Archive |isbn=978-1-84860-700-2}}</ref> Edhe pse vajzat zakonisht fillojnë procesin e [[Puberteti|pubertetit]] në moshën 10 ose 11 vjeç, dhe djemtë në moshën 11 ose 12 vjeç, kriteret diagnostikuese psikiatrike për pedofilinë shpesh e zgjasin pikën e pragut për para pubertetin deri në moshën 13 vjeç. Njerëzit me këtë çrregullim shpesh quhen ''pedofilë''.
Pedofilia është një parafili. Në versionet e fundit të sistemeve formale të kodimit diagnostikues si DSM-5 dhe ICD-11, "pedofilia" dallohet nga "çrregullimi pedofilik", i cili konsiderohet çrregullimi përkatës parafilik. Çrregullimi pedofilik përkufizohet si një model i zgjimit pedofilik i shoqëruar ose nga shqetësim subjektiv ose nga vështirësi ndërpersonale, ose nga veprimi mbi atë zgjim. DSM-5 kërkon që një person të jetë të paktën 16 vjeç dhe të paktën pesë vjet më i vjetër se fëmija ose fëmijët para pubertetit nga të cilët ngacmohet, që tërheqja të diagnostikohet si çrregullim pedofil. Në mënyrë të ngjashme, ICD-11 përjashton sjelljen seksuale midis fëmijëve pas pubertetit që janë të ngjashëm në moshë. DSM kërkon që modeli i ngacmimit të jetë i pranishëm për 6 muaj ose më shumë, ndërsa ICD-së i mungon kjo kërkesë. Kriteret e ICD-së gjithashtu përmbahen nga specifikimi i moshave kronologjike.<ref>{{Cite web |url=https://icd.who.int/browse/2025-01/mms/en#/http%3a%2f%2fid.who.int%2ficd%2fentity%2f517058174 |language=sq}}</ref>
Në përdorimin popullor, fjala pedofili shpesh zbatohet për çdo interes seksual tek fëmijët ose aktin e abuzimit seksual të fëmijëve, duke përfshirë çdo interes seksual tek të miturit nën moshën lokale të pëlqimit ose moshën e pjekurisë, pavarësisht nga niveli i tyre i zhvillimit fizik ose mendor. Ky përdorim ngatërron tërheqjen seksuale ndaj fëmijëve para pubertetit me aktin e abuzimit seksual të fëmijëve dhe nuk arrin të bëjë dallimin midis tërheqjes ndaj të miturve para pubertetit dhe pubertetit ose pas pubertetit. Edhe pse disa njerëz që kryejnë abuzim seksual me fëmijë janë pedofilë, autorët e abuzimit seksual me fëmijë nuk janë pedofilë përveç nëse kanë një interes seksual parësor ose ekskluziv ndaj fëmijëve para pubertetit, dhe shumë pedofilë nuk ngacmojnë fëmijë.
Pedofilia u njoh dhe u emërua zyrtarisht për herë të parë në fund të shekullit të 19-të. Një sasi e konsiderueshme kërkimesh në këtë fushë janë zhvilluar që nga vitet 1980. Edhe pse kryesisht dokumentohet tek burrat, ka edhe gra që shfaqin çrregullimin, dhe studiuesit supozojnë se vlerësimet e disponueshme nuk e përfaqësojnë numrin e vërtetë të pedofileve femra. Nuk është zhvilluar asnjë kurë për pedofilinë, por ka terapi që mund të zvogëlojnë incidencën e një personi që kryen abuzim seksual me fëmijë. Shkaqet e sakta të pedofilisë nuk janë përcaktuar përfundimisht. Disa studime mbi pedofilinë tek autorët e abuzimit seksual me fëmijë e kanë lidhur atë me anomali të ndryshme neurologjike dhe patologji psikologjike.<ref>{{Cite book |last=Laws |first=D. Richard |url=https://books.google.com/books?id=yIXG9FuqbaIC&pg=PA164#v=onepage&q&f=false |title=Sexual Deviance: Theory, Assessment, and Treatment |last2=O'Donohue |first2=William T. |date=2008-01-07 |publisher=Guilford Press |isbn=978-1-59385-605-2 |language=en}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Çrregullimi mendor]]
* [[Imoraliteti]]
== Burime ==
[[Kategoria:Pedofili]]
[[Kategoria:Parafili]]
[[Kategoria:Abuzim i fëmijëve]]
ls6olqb7h1ourmb97fuv2t3t9fysnv0
Kabala
0
397183
2939540
2911112
2026-04-08T05:26:34Z
Leutrim.P
113691
/* Shiko edhe */
2939540
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:There's no cabal.png|parapamje|Një [[Karikatura|karikaturë]] humoristike që përshkruan një kabal.]]
Një '''kabal''' është një grup njerëzish që janë të bashkuar në një qëllim të ngushtë, zakonisht për të promovuar pikëpamjet ose interesat e tyre private në një ideologji, një [[shtet]] ose një komunitet tjetër, shpesh me [[intriga]] dhe zakonisht pa dijeninë e atyre që janë jashtë grupit të tyre. Përdorimi i këtij termi zakonisht mbart konotacione negative të qëllimit politik, [[Konspiracioni|konspiracionit]] dhe [[Fshehtësia|fshehtësisë]]. Mund t'i referohet gjithashtu një komploti të fshehur ose një [[Klika|klike]], ose mund të përdoret si folje (për të formuar një kabal ose për të komplotuar fshehurazi).
== Shiko edhe ==
* [[Klani]]
* [[Klika]]
* [[Kabala (ezoterikë)]]
== Burime ==
[[Kategoria:Klika]]
[[Kategoria:Shoqëri të fshehta]]
9x4lvbxkddks5lhjtcf3smgdedetu8e
Diskutim:Athletic Bilbao/Arkivi 1
1
397707
2939502
2915035
2026-04-08T04:18:02Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Athletic Bilbao]]
2939502
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== U ndryshuan lidhjet e jashtme ==
Përshëndetje, redaktorë!
Tani sa ndryshova 2 lidhjet e jashtme në [[Athletic Bilbao]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1989289 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20150104135835/http://www.athletic-club.net/ te http://www.athletic-club.net/
*U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130130204810/http://www.sanmames.org/ te http://www.sanmames.org/
Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat.
Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 16:38 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Athletic Bilbao]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2242432 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=78&IDParam=2&language=en-GB.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 gusht 2021 05:25 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Athletic Bilbao]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371277 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130602043253/http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=78&IDParam=2&language=en-GB për lidhjen http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=78&IDParam=2&language=en-GB.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 dhjetor 2021 05:07 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Athletic Bilbao]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2741051 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181225065811/http://athletic-bilbao.ru/ për lidhjen http://www.athletic-bilbao.ru/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2025 02:40 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Athletic Bilbao]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2913144 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100613210338/http://www.athletic-club.net/web/main.asp?a=2&b=1&c=1&d=0&idi=2 për lidhjen http://www.athletic-club.net/web/main.asp?a=2&b=1&c=1&d=0&idi=2.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 mars 2026 14:37 (CET)
89s14tnpb0ntrimak2syhu3s6p21btj
Përdoruesi diskutim:Fallbackintoreality/Ermal Beqiri (draft)
3
398596
2939288
2937653
2026-04-07T12:06:19Z
GLOBALIST LIBERTARIAN
86820
/* Burime të tjera, në rast se do duhen */ Përgjigje
2939288
wikitext
text/x-wiki
== Burime të tjera, në rast se do duhen ==
Disa burime të tjera mbi Ermal Beqirin and co (ndjesë nëse mund të ketë ndonjë përsëritje me ato që ishin tek artikulli i grisur dhe drafti):
* '''''Reporter.al''''' - 23 dhjetor 2025 - ''"Prokuroria e Posaçme akuzon Ergys Agasin dhe rivalin e Meçes në biznes, '''Ermal Beqirin''' për organizimin e pengmarrjes së tij me qëllimin zhdukjen e një pengese në kontrollin e tenderave me vlerë dhjetra milionë euro të AKSHI."'' https://www.reporter.al/2025/12/23/manipulime-zhvatje-dhe-pengmarrje-grupi-kriminal-pas-shqiperise-digjitale/
* '''''Reporter.al''''' - 24 dhjetor 2025 - https://www.reporter.al/2025/12/24/dosja-e-spak-fitimet-marramendese-te-kontraktoreve-te-akshi/ Mirlinda Karçanaj, u mor e pandehur për veprën penale të shkeljes së barazisë në tenderë, kryer në formën e bashkëpunimit në kuadër të një grupi kriminal, krahas Agasit dhe Ermal Beqirit, një biznesmen tjetër fitues i prokurimeve të AKSHI-t, kompania e të cilit SOFT & SOLUTION, pati afro 18 milionë euro të ardhura dhe pothuajse 11 milionë euro fitime në vitin 2024.
* '''''Reporter.al''''' - 17 shkurt 2026 - https://www.reporter.al/2026/02/17/rama-shfrytezon-prezantimin-e-kreut-te-ri-te-akshi-per-te-sulmuar-drejtesine/ ''"Ndërkohë, Ergys Agasi dhe '''Ermal Beqiri,''' të cilët akuzohet se drejtonin grupin dhe se u përfshinë në pengmarrje e afera të tjera korruptive, '''janë shpallur në kërkim.'''"''
* '''''Reporter.al''''' https://www.reporter.al/2026/02/16/precedent-i-rrezikshem-drafti-per-tenderat-e-akshi-pritet-me-kritika-ne-kuvend/ Përmendet: Mirlinda Karçanaj, u mor e pandehur për veprën penale të shkeljes së barazisë në tenderë, kryer në formën e bashkëpunimit në kuadër të një grupi kriminal, krahas Ergys Agasit, '''Ermal Beqirit''' dhe disa personave të tjerë.
* '''''Albanian Daily News (anglisht)''''' - 16 dhjetor 2025 - https://albaniandailynews.com/news/special-prosecution-conducts-raids-on-businesses-linked-to-money-laundering-case
* '''''Fatoje.al''''' - 23 dhjetor 2025 - https://faktoje.al/dosja-e-akshi-4-kompani-ne-9-muaj-siguruan-tendera-ne-vleren-57-milione-euro/ thotë: ''“Nga hetimet e kryera rezulton se shtetasit Ergys Agasi, '''Ermal Beqiri,''' Mirlinda Karçanaj, Hava Delibashi, Erion Ismaili, Andis Papa, Gëzim Hoxha, si dhe persona të tjerë, në bashkëpunim me njëri-tjetrin në formën e grupit të strukturuar kriminal, kanë organizuar dhe implementuar një skemë për paracaktimin e fituesve në proçedurat e prokurimit, të kryera në Agjencinë Kombëtare të Shoqërise së lnformacionit (AKSHl), me qëllim përfitimin e paligjshëm të fondeve publike që rrjedhin nga pagesat, lidhur me kontratat publike të prokuruara”, thuhet në dosjen e Prokurorisë Speciale SPAK, të cilën Faktoje.al e disponon''
* I njëtin lajm risillet edhe nga '''''Telegrafi.com''''' - 27 dhjetor 2025 - https://telegrafi.com/en/Akshi%27s-dossier%3A-4-companies-in-9-months-secured-tenders-worth-57-million-euros/
* '''''BalkanWeb / Gazeta Shqiptare''''' - 23 dhjetor 2025 - https://www.balkanweb.com/pagesa-fiktive-per-cibuke-e-cokollata-birn-manipulime-zhvatje-dhe-pengmarrje-grupi-kriminal-pas-shqiperise-digjitale/#gsc.tab=0 thotë: ''"Prokuroria e Posaçme akuzon Ergys Agasin dhe '''rivalin e Meçes në biznes''', '''Ermal Beqirin për organizimin e pengmarrjes së tij''' me qëllimin zhdukjen e një pengese në kontrollin e tenderave me vlerë dhjetra milionë euro të AKSHI."''
* BalkanWeb / Gazeta Shqiptare - 14 janar 2026 '''''Do fitonin qindra milionë euro nga buxheti pa paguar asnjë taksë, aktorët e AKSHI-t pas Durana Tech Park. Nga Ermal Beqiri te Ergys Agasi, pronarë të njëjtë me kompani të reja''''' https://www.balkanweb.com/zbardhet-skema-do-fitonin-qindra-milione-euro-nga-buxheti-pa-paguar-asnje-takse-aktoret-e-akshi-t-pas-durana-tech-park-nga-ermal-beqiri-te-ergys-agasi-pronare-te-njejte-me-kompani-te-reja/#gsc.tab=0
'''''Disa burime mbi Ermal Beqirin nga Gazeta Panorama.''''' Shumë prej këtyre janë prej dhjetorit të 2025 kur dolën publikisht akuzat. Por siç shihet nga [https://www.panorama.com.al/biznesmeni-ermal-beqiri-ne-spak-i-denoncuar-si-perfitues-i-shume-tenderave-ne-aksh/ ky lajm Beqiri ishte thirrur në SPAK disa muaj më para]. Me bold kam vënë pjesën ku përmendet Ermal Beqiri.
* Gazeta Panorama - 16 dhjetor 2025 - https://www.panorama.com.al/lajm-i-fundit-spak-leshon-urdher-arrest-per-drejtoreshen-e-akshi-t-mirlinda-kercanaj-dhe-biznesmenin-ermal-beqiri/ thotë: "''Konkretisht për drejtoreshën e AKSHI-, Mirlinda Karçanaj, GJKKO ka caktuar masën e sigurisë “arrest shtëpie”, ndërsa '''për biznesmenin Ermal Beqiri është caktuar masa “arrest me burg”.''' Masë arresti është lëshuar edhe për Ergys Agasin.''"
* Gazeta Panorama - 16 dhjetor 2025 - https://www.panorama.com.al/skandali-dhe-abuzimet-ne-akshi-ergys-agasi-dhe-ermal-beqiri-kishin-ne-dore-transaksionet-brenda-dhe-jashte-vendit-gazetarja-lala-posedonin-te-dhenat-me-dosjet-hetimore-ndikonin-n/ thotë: "'''''Ndaj Ergys Agasit dhe Ermal Beqirajt rëndojnë akuzat''' e konkurrencës së paligjshme nëpërmjet dhunës, grupit të strukturuar kriminal, heqje paligjshme e lirisë, kryerje e veprave penale në kuadër të grupit të strukturuar kriminal, pastrim parash por edhe akuza të tjera."''
* Gazeta Panorama - 26 dhjetor 2025 https://www.panorama.com.al/ermal-beqiri-bleu-nje-jaht-luksoz-e-regjistroi-ne-emer-te-punonjeses-se-softsolutions-dosja-e-akshi-t-kush-eshte-xhenila-tamizi-qe-bente-trajnime-ea-solution/ thotë: ''"Nga dosja e Prokurorisë së Posaçme Anti korrupsion (SPAK) për Agjencinë Kombëtare të Shërbimit të Informacionit (AKSHI) rezulton se biznesmenit '''Ermal Beqiri''' ka blerë një jaht luksoz Predator 50 Skyfall në emër të Xhenila Tamizit." ..."Nga aktet kjo shtetase rezulton të jetë e punësuar në shoqërinë “Soft & Solutions” sh.p.k., madje në emër të saj rezulton edhe sendi i blerë nga Ermal Beqiri, mjeti lundrues Predator 50 Skyfall (jaht)."''
* Gazeta Panorama - 26 shkurt ''2026 -'' https://www.panorama.com.al/hetimet-per-dosjen-e-akshi-t-spak-therret-xhenila-tamizi-biznesmeni-ermal-beqiri-bleu-ne-emer-te-saj-nje-jaht-luksoz-kush-eshte-e-reja-punonjese-e-softsolutions/ thotë: "''SPAK ka thirrur për të dhënë deklarime shtetasen '''Xhenila Tamizi''', e identifikuar si vartëse e '''biznesmenit në arrati Ermal Beqiri.''' Mësohet se Tamizi pritet të japë sqarime mbi disa transaksione dhe pasuri të dyshuara që lidhen me Beqirin."''
[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 4 prill 2026 14:43 (CEST)
::@[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] sa per keto burimet shtese, po te them se nuk kane ndonje vlere. Per te vene ne dukje shquarsine mund te permenden, por per te shkruar artikullin nuk jane shume te dobishme...
::E para, pavaresisht punes kembengulese me mbledhjen e ketyre fakteve, ki parasysh se nuk po shkruan per nje gazete, por per nje enciklopedi online. Nese sipas gazetarise nevojitet qe shkrimi te shkruahet me nje gjuhe sa me veprore dhe ngjarje dhe veprime, ne nje enciklopedi shkruhet me ritem me te qete, dhe jo ka veprore.
::E dyta nuk duhet te vihen ne plan te pare skandalet dhe veprimet e tij, por ajo qe ai eshte. Psh. te karriera futesh direkt qe eshte perfshire ne skandale dhe nuk e sqaron mire rolin si sipermarres dhe pjesemarrjen e tij ne administrata te ndryshme si drejtor IT-je ne universitet, pedagog apo keshilltar politik.
::Pasi i thua keto gjera, pra ate qe ai ka qene, mund te ceket se ka pasur akuza, por shkurtimisht. Ne fund te fundit nuk eshte denuar nga nje gjykate dhe nuk mund te thuhet se eshte perfshire ne nje skandal apo tjeter. Meret gazetaria me keto. Nga ana tjeter, nuk mundet edhe per ditelindjen te citosh burime qe e akuzojne per skandale te ndryshme, po te shkruhej nje artikull me asnjanesi vertet te patemete.
::Enciklopedia nuk mund ta lidh nje person ne nje skandal kur me sqarimin perfundimtar te fakteve del psh se ai nuk eshte i perfshire. Edhe pse ti ne kete rast ke burime qe e permendin si te perfshire, madje nje gazete e quan troc hajdut, si mendon ti, ai duhet te mbetet i lidhur me skandalet, pavaresisht fakteve dhe vendimeve gjyqsore. Flas ne teori, se edhe une nuk besoj ne pafajesine e tij. Por si parim nuk mund te shkruaj nje enciklopedi per skandalet ne vazhdimesi...
::Me thene te drejten edhe pse ti mund te kesh konflik interesi, me shume konfliktin e interesit mund ta kene ata qe te kundershtojne. Psh. di qe nje persona te ndryshem ne WP shqip jane te lidhur me IT dhe nuk eshte fare cudi qe ndonje te jete i angazhuar nga drejtues institucionesh. Por tashme mendoj se nuk mund ta shkruash dot artikullin per EB nese nuk ta pranojne shumica e admineve. Madje nese arrihet pa pranimin e Leutrim.P, besoj se do ta kesh te veshtire. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 6 prill 2026 01:50 (CEST)
:::@[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]] '''nuk kam asgjë kundër që faqja mbi të të zgjerohet edhe me kontributet e tij në fushën e IT, apo kontribute të tjera'''. Aman, mendoj se është më se legjitime që ne, atje ku kemi burime sekondare të besueshme, të raportojmë në mënyrë konçize ato dhe vetëm ato që thonë burimet sekondare, sepse ky është person publik që ka fituar dhjetra nëmos qindra miliona euro nga buxheti i shtetit Shqiptar. Po deshe mund të të jap shembuj nga Wikipedia anglisht që kjo gjë mund të bëhet dhe lejohet të bëhet (Psh unë kam krijuar një [[:en:Ermal_Beqiri|faqe mbi E.Beqiri në Wikin anglez]], dhe asnjë nuk e ka sfiduar informacionin e botuar atje.. Po ashtu asnjë nuk e ka sfiduar artikullin mbi [[Ergys Agasi|Ergys Agasin]], i akuzuar si bashkëpunëtor i Beqirit... Agasi para ca muajsh u përmend edhe nga një gazetar investigativ italian në një intervistë me kryeministrin tonë Ramën. Pra Agasi të paktën ka reputacion edhe në itali.). Pra thjesht raportimi që ai është nën hetim dhe përse është nën hetim. Për më tepër personi në fjalë siç mund ta lexosh ka qenë edhe një nga ekspertët që tha (po parafrazoj) se videoja që tregonte korrupsionin e I.Metës para shumë vitesh ishte e manipuluar, kur ekspertë ndërkombëtarë e kishin nxjerrë autentike. Pra siç e kupton, nuk është rastësi që ky person është i përfshirë në dy skandale. Një tjetër ësthë ai i Durana Tech Park, edhe ai nën hetim nga SPAK sepse dyshohet se është ngritur formalisht sa për të mos deklaruar taksat. Unë nuk kam ngritur asnjë akuzë ndaj tij, ne thjeshtë po paraqesim burime dytësore të besueshme që raportojnë akuzat që Prokuroria e posaçme ka ngritur për skandalet më të fundit, për akuzat e përfshirjes së tij në rrëmbimin e një biznesmeni tjetër dhe shumë të tjera. Sa për konfliktin e interesit. Nuk di si ta them ndryshe: por qofsha i mallkuar 100 breza nëse unë e njoh personalisht Beqirin, jam ndonjë konkurrent i tij, ose nëse kam ndonjë interes monetar nga pasyqrimi i hetimeve të SPAK këtu. Unë jam një qytetar i thjeshtë që kam kontribuar edhe më parë në Wikipedia (psh kjo llogari është krijuar në 2016), kryesisht në Wikipedian anglisht. Nga ana tjetër fakti që ai është i fushës së IT, siç e the edhe vetë, e bën probabilitetin që ndonjë nga editorët tanë këtu vërtetë të ketë njohje ose të jetë ose ketë patur shkëmbime profesionale apo monetare si nënpunës i tij. Unë vetë '''nuk''' jam i fushës së IT. Të falenderoj për kohën tënde! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 6 prill 2026 10:40 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] Nuk me ke kuptuar mire! Thash se duhet te shkurtohet duke i permendur vetem siperfaqesisht skandalet qe akuzohet. WP nuk eshte gazete, as sajt lajmesh. Fakti qe ke mundur te shkruash ne anglisht, nuk do te thote se ashtu duhet. Bota as qe e njeh, realitetin shqiptar se pari. Dhe arsyet ti kam shpjeguar pse nuk mund te jete i gjere. Kur thash qe ne wikipedia ka shume IT, nuk nenkuptova tyj. Ne fakt e kisha per nje dyshimin tim... Nga ana tjeter kuptoje se une nuk kam ndonje gje ne dore... sa per votimin qe eshte hapur se kuptoj mbi cilen ceshtje dhe baze eshte bere. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 6 prill 2026 22:49 (CEST)
:::::Ke në dorë të këmbngulësh që fshirja në atë mënyrë është e gabuar, që artikulli nuk mund të pengohet së krijuari, dhe se për të fshirë një artikull duhet të votohet dhe diskutohet paraprakisht dhe të ofrohen argumente sipas politikave të wikipedisë. Sikundër ke në dorë të tërheqësh vëmendjen e editorëve të tjerë rredh veprimeve abuzive të Leutrim.P në rolin e administratorit. Të flm për kohën tënde! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 7 prill 2026 14:06 (CEST)
5nblcbufvrkxf05omxftd2ym14goosk
2939366
2939288
2026-04-07T22:03:37Z
Flladimi
79965
/* Burime të tjera, në rast se do duhen */ Përgjigje
2939366
wikitext
text/x-wiki
== Burime të tjera, në rast se do duhen ==
Disa burime të tjera mbi Ermal Beqirin and co (ndjesë nëse mund të ketë ndonjë përsëritje me ato që ishin tek artikulli i grisur dhe drafti):
* '''''Reporter.al''''' - 23 dhjetor 2025 - ''"Prokuroria e Posaçme akuzon Ergys Agasin dhe rivalin e Meçes në biznes, '''Ermal Beqirin''' për organizimin e pengmarrjes së tij me qëllimin zhdukjen e një pengese në kontrollin e tenderave me vlerë dhjetra milionë euro të AKSHI."'' https://www.reporter.al/2025/12/23/manipulime-zhvatje-dhe-pengmarrje-grupi-kriminal-pas-shqiperise-digjitale/
* '''''Reporter.al''''' - 24 dhjetor 2025 - https://www.reporter.al/2025/12/24/dosja-e-spak-fitimet-marramendese-te-kontraktoreve-te-akshi/ Mirlinda Karçanaj, u mor e pandehur për veprën penale të shkeljes së barazisë në tenderë, kryer në formën e bashkëpunimit në kuadër të një grupi kriminal, krahas Agasit dhe Ermal Beqirit, një biznesmen tjetër fitues i prokurimeve të AKSHI-t, kompania e të cilit SOFT & SOLUTION, pati afro 18 milionë euro të ardhura dhe pothuajse 11 milionë euro fitime në vitin 2024.
* '''''Reporter.al''''' - 17 shkurt 2026 - https://www.reporter.al/2026/02/17/rama-shfrytezon-prezantimin-e-kreut-te-ri-te-akshi-per-te-sulmuar-drejtesine/ ''"Ndërkohë, Ergys Agasi dhe '''Ermal Beqiri,''' të cilët akuzohet se drejtonin grupin dhe se u përfshinë në pengmarrje e afera të tjera korruptive, '''janë shpallur në kërkim.'''"''
* '''''Reporter.al''''' https://www.reporter.al/2026/02/16/precedent-i-rrezikshem-drafti-per-tenderat-e-akshi-pritet-me-kritika-ne-kuvend/ Përmendet: Mirlinda Karçanaj, u mor e pandehur për veprën penale të shkeljes së barazisë në tenderë, kryer në formën e bashkëpunimit në kuadër të një grupi kriminal, krahas Ergys Agasit, '''Ermal Beqirit''' dhe disa personave të tjerë.
* '''''Albanian Daily News (anglisht)''''' - 16 dhjetor 2025 - https://albaniandailynews.com/news/special-prosecution-conducts-raids-on-businesses-linked-to-money-laundering-case
* '''''Fatoje.al''''' - 23 dhjetor 2025 - https://faktoje.al/dosja-e-akshi-4-kompani-ne-9-muaj-siguruan-tendera-ne-vleren-57-milione-euro/ thotë: ''“Nga hetimet e kryera rezulton se shtetasit Ergys Agasi, '''Ermal Beqiri,''' Mirlinda Karçanaj, Hava Delibashi, Erion Ismaili, Andis Papa, Gëzim Hoxha, si dhe persona të tjerë, në bashkëpunim me njëri-tjetrin në formën e grupit të strukturuar kriminal, kanë organizuar dhe implementuar një skemë për paracaktimin e fituesve në proçedurat e prokurimit, të kryera në Agjencinë Kombëtare të Shoqërise së lnformacionit (AKSHl), me qëllim përfitimin e paligjshëm të fondeve publike që rrjedhin nga pagesat, lidhur me kontratat publike të prokuruara”, thuhet në dosjen e Prokurorisë Speciale SPAK, të cilën Faktoje.al e disponon''
* I njëtin lajm risillet edhe nga '''''Telegrafi.com''''' - 27 dhjetor 2025 - https://telegrafi.com/en/Akshi%27s-dossier%3A-4-companies-in-9-months-secured-tenders-worth-57-million-euros/
* '''''BalkanWeb / Gazeta Shqiptare''''' - 23 dhjetor 2025 - https://www.balkanweb.com/pagesa-fiktive-per-cibuke-e-cokollata-birn-manipulime-zhvatje-dhe-pengmarrje-grupi-kriminal-pas-shqiperise-digjitale/#gsc.tab=0 thotë: ''"Prokuroria e Posaçme akuzon Ergys Agasin dhe '''rivalin e Meçes në biznes''', '''Ermal Beqirin për organizimin e pengmarrjes së tij''' me qëllimin zhdukjen e një pengese në kontrollin e tenderave me vlerë dhjetra milionë euro të AKSHI."''
* BalkanWeb / Gazeta Shqiptare - 14 janar 2026 '''''Do fitonin qindra milionë euro nga buxheti pa paguar asnjë taksë, aktorët e AKSHI-t pas Durana Tech Park. Nga Ermal Beqiri te Ergys Agasi, pronarë të njëjtë me kompani të reja''''' https://www.balkanweb.com/zbardhet-skema-do-fitonin-qindra-milione-euro-nga-buxheti-pa-paguar-asnje-takse-aktoret-e-akshi-t-pas-durana-tech-park-nga-ermal-beqiri-te-ergys-agasi-pronare-te-njejte-me-kompani-te-reja/#gsc.tab=0
'''''Disa burime mbi Ermal Beqirin nga Gazeta Panorama.''''' Shumë prej këtyre janë prej dhjetorit të 2025 kur dolën publikisht akuzat. Por siç shihet nga [https://www.panorama.com.al/biznesmeni-ermal-beqiri-ne-spak-i-denoncuar-si-perfitues-i-shume-tenderave-ne-aksh/ ky lajm Beqiri ishte thirrur në SPAK disa muaj më para]. Me bold kam vënë pjesën ku përmendet Ermal Beqiri.
* Gazeta Panorama - 16 dhjetor 2025 - https://www.panorama.com.al/lajm-i-fundit-spak-leshon-urdher-arrest-per-drejtoreshen-e-akshi-t-mirlinda-kercanaj-dhe-biznesmenin-ermal-beqiri/ thotë: "''Konkretisht për drejtoreshën e AKSHI-, Mirlinda Karçanaj, GJKKO ka caktuar masën e sigurisë “arrest shtëpie”, ndërsa '''për biznesmenin Ermal Beqiri është caktuar masa “arrest me burg”.''' Masë arresti është lëshuar edhe për Ergys Agasin.''"
* Gazeta Panorama - 16 dhjetor 2025 - https://www.panorama.com.al/skandali-dhe-abuzimet-ne-akshi-ergys-agasi-dhe-ermal-beqiri-kishin-ne-dore-transaksionet-brenda-dhe-jashte-vendit-gazetarja-lala-posedonin-te-dhenat-me-dosjet-hetimore-ndikonin-n/ thotë: "'''''Ndaj Ergys Agasit dhe Ermal Beqirajt rëndojnë akuzat''' e konkurrencës së paligjshme nëpërmjet dhunës, grupit të strukturuar kriminal, heqje paligjshme e lirisë, kryerje e veprave penale në kuadër të grupit të strukturuar kriminal, pastrim parash por edhe akuza të tjera."''
* Gazeta Panorama - 26 dhjetor 2025 https://www.panorama.com.al/ermal-beqiri-bleu-nje-jaht-luksoz-e-regjistroi-ne-emer-te-punonjeses-se-softsolutions-dosja-e-akshi-t-kush-eshte-xhenila-tamizi-qe-bente-trajnime-ea-solution/ thotë: ''"Nga dosja e Prokurorisë së Posaçme Anti korrupsion (SPAK) për Agjencinë Kombëtare të Shërbimit të Informacionit (AKSHI) rezulton se biznesmenit '''Ermal Beqiri''' ka blerë një jaht luksoz Predator 50 Skyfall në emër të Xhenila Tamizit." ..."Nga aktet kjo shtetase rezulton të jetë e punësuar në shoqërinë “Soft & Solutions” sh.p.k., madje në emër të saj rezulton edhe sendi i blerë nga Ermal Beqiri, mjeti lundrues Predator 50 Skyfall (jaht)."''
* Gazeta Panorama - 26 shkurt ''2026 -'' https://www.panorama.com.al/hetimet-per-dosjen-e-akshi-t-spak-therret-xhenila-tamizi-biznesmeni-ermal-beqiri-bleu-ne-emer-te-saj-nje-jaht-luksoz-kush-eshte-e-reja-punonjese-e-softsolutions/ thotë: "''SPAK ka thirrur për të dhënë deklarime shtetasen '''Xhenila Tamizi''', e identifikuar si vartëse e '''biznesmenit në arrati Ermal Beqiri.''' Mësohet se Tamizi pritet të japë sqarime mbi disa transaksione dhe pasuri të dyshuara që lidhen me Beqirin."''
[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 4 prill 2026 14:43 (CEST)
::@[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] sa per keto burimet shtese, po te them se nuk kane ndonje vlere. Per te vene ne dukje shquarsine mund te permenden, por per te shkruar artikullin nuk jane shume te dobishme...
::E para, pavaresisht punes kembengulese me mbledhjen e ketyre fakteve, ki parasysh se nuk po shkruan per nje gazete, por per nje enciklopedi online. Nese sipas gazetarise nevojitet qe shkrimi te shkruahet me nje gjuhe sa me veprore dhe ngjarje dhe veprime, ne nje enciklopedi shkruhet me ritem me te qete, dhe jo ka veprore.
::E dyta nuk duhet te vihen ne plan te pare skandalet dhe veprimet e tij, por ajo qe ai eshte. Psh. te karriera futesh direkt qe eshte perfshire ne skandale dhe nuk e sqaron mire rolin si sipermarres dhe pjesemarrjen e tij ne administrata te ndryshme si drejtor IT-je ne universitet, pedagog apo keshilltar politik.
::Pasi i thua keto gjera, pra ate qe ai ka qene, mund te ceket se ka pasur akuza, por shkurtimisht. Ne fund te fundit nuk eshte denuar nga nje gjykate dhe nuk mund te thuhet se eshte perfshire ne nje skandal apo tjeter. Meret gazetaria me keto. Nga ana tjeter, nuk mundet edhe per ditelindjen te citosh burime qe e akuzojne per skandale te ndryshme, po te shkruhej nje artikull me asnjanesi vertet te patemete.
::Enciklopedia nuk mund ta lidh nje person ne nje skandal kur me sqarimin perfundimtar te fakteve del psh se ai nuk eshte i perfshire. Edhe pse ti ne kete rast ke burime qe e permendin si te perfshire, madje nje gazete e quan troc hajdut, si mendon ti, ai duhet te mbetet i lidhur me skandalet, pavaresisht fakteve dhe vendimeve gjyqsore. Flas ne teori, se edhe une nuk besoj ne pafajesine e tij. Por si parim nuk mund te shkruaj nje enciklopedi per skandalet ne vazhdimesi...
::Me thene te drejten edhe pse ti mund te kesh konflik interesi, me shume konfliktin e interesit mund ta kene ata qe te kundershtojne. Psh. di qe nje persona te ndryshem ne WP shqip jane te lidhur me IT dhe nuk eshte fare cudi qe ndonje te jete i angazhuar nga drejtues institucionesh. Por tashme mendoj se nuk mund ta shkruash dot artikullin per EB nese nuk ta pranojne shumica e admineve. Madje nese arrihet pa pranimin e Leutrim.P, besoj se do ta kesh te veshtire. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 6 prill 2026 01:50 (CEST)
:::@[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]] '''nuk kam asgjë kundër që faqja mbi të të zgjerohet edhe me kontributet e tij në fushën e IT, apo kontribute të tjera'''. Aman, mendoj se është më se legjitime që ne, atje ku kemi burime sekondare të besueshme, të raportojmë në mënyrë konçize ato dhe vetëm ato që thonë burimet sekondare, sepse ky është person publik që ka fituar dhjetra nëmos qindra miliona euro nga buxheti i shtetit Shqiptar. Po deshe mund të të jap shembuj nga Wikipedia anglisht që kjo gjë mund të bëhet dhe lejohet të bëhet (Psh unë kam krijuar një [[:en:Ermal_Beqiri|faqe mbi E.Beqiri në Wikin anglez]], dhe asnjë nuk e ka sfiduar informacionin e botuar atje.. Po ashtu asnjë nuk e ka sfiduar artikullin mbi [[Ergys Agasi|Ergys Agasin]], i akuzuar si bashkëpunëtor i Beqirit... Agasi para ca muajsh u përmend edhe nga një gazetar investigativ italian në një intervistë me kryeministrin tonë Ramën. Pra Agasi të paktën ka reputacion edhe në itali.). Pra thjesht raportimi që ai është nën hetim dhe përse është nën hetim. Për më tepër personi në fjalë siç mund ta lexosh ka qenë edhe një nga ekspertët që tha (po parafrazoj) se videoja që tregonte korrupsionin e I.Metës para shumë vitesh ishte e manipuluar, kur ekspertë ndërkombëtarë e kishin nxjerrë autentike. Pra siç e kupton, nuk është rastësi që ky person është i përfshirë në dy skandale. Një tjetër ësthë ai i Durana Tech Park, edhe ai nën hetim nga SPAK sepse dyshohet se është ngritur formalisht sa për të mos deklaruar taksat. Unë nuk kam ngritur asnjë akuzë ndaj tij, ne thjeshtë po paraqesim burime dytësore të besueshme që raportojnë akuzat që Prokuroria e posaçme ka ngritur për skandalet më të fundit, për akuzat e përfshirjes së tij në rrëmbimin e një biznesmeni tjetër dhe shumë të tjera. Sa për konfliktin e interesit. Nuk di si ta them ndryshe: por qofsha i mallkuar 100 breza nëse unë e njoh personalisht Beqirin, jam ndonjë konkurrent i tij, ose nëse kam ndonjë interes monetar nga pasyqrimi i hetimeve të SPAK këtu. Unë jam një qytetar i thjeshtë që kam kontribuar edhe më parë në Wikipedia (psh kjo llogari është krijuar në 2016), kryesisht në Wikipedian anglisht. Nga ana tjetër fakti që ai është i fushës së IT, siç e the edhe vetë, e bën probabilitetin që ndonjë nga editorët tanë këtu vërtetë të ketë njohje ose të jetë ose ketë patur shkëmbime profesionale apo monetare si nënpunës i tij. Unë vetë '''nuk''' jam i fushës së IT. Të falenderoj për kohën tënde! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 6 prill 2026 10:40 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] Nuk me ke kuptuar mire! Thash se duhet te shkurtohet duke i permendur vetem siperfaqesisht skandalet qe akuzohet. WP nuk eshte gazete, as sajt lajmesh. Fakti qe ke mundur te shkruash ne anglisht, nuk do te thote se ashtu duhet. Bota as qe e njeh, realitetin shqiptar se pari. Dhe arsyet ti kam shpjeguar pse nuk mund te jete i gjere. Kur thash qe ne wikipedia ka shume IT, nuk nenkuptova tyj. Ne fakt e kisha per nje dyshimin tim... Nga ana tjeter kuptoje se une nuk kam ndonje gje ne dore... sa per votimin qe eshte hapur se kuptoj mbi cilen ceshtje dhe baze eshte bere. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 6 prill 2026 22:49 (CEST)
:::::Ke në dorë të këmbngulësh që fshirja në atë mënyrë është e gabuar, që artikulli nuk mund të pengohet së krijuari, dhe se për të fshirë një artikull duhet të votohet dhe diskutohet paraprakisht dhe të ofrohen argumente sipas politikave të wikipedisë. Sikundër ke në dorë të tërheqësh vëmendjen e editorëve të tjerë rredh veprimeve abuzive të Leutrim.P në rolin e administratorit. Të flm për kohën tënde! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 7 prill 2026 14:06 (CEST)
::::::@[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] Jam perpjekur ta bej, por pikerisht per nderhyrjen time te ajo ankesa jote per stalking, me bllokoi 1 muaj zoteria e tij, Leutrim.P. Dhe nuk kam nerva te merem me me te dhe shefin e tij, qe me kane penguar dhe luftuar shume here. Megjithate ti ke bere gabim qe e ke rikrijuar pa mare pelqimin e admineve. Nese nuk do te ishte rikrijuar mund te nderhyja me shume me argumentin e censures... pasi artikulli nuk u korrigjua por u fshi fare pa argumente te pranueshme... Ki parasysh se personi ne fjale duke dashur te me terheq ne diskutime te tjera, pas acarimit tim te meparshem, ka futur te pakten nje artikull te shkruar nga une (qe eshte mbi 100 kb) ne listen e artikujve per tu grisur. Edhe pse mund te gjendet ne disa wp analoge dhe ska te beje me aktualitetin... vetem si provokim ... [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 8 prill 2026 00:03 (CEST)
gauxqs78qakkmql5ljowb0yucc4n4wj
Përdoruesi diskutim:Kamelia Tafaj
3
398710
2939562
2939283
2026-04-08T11:14:35Z
Fallbackintoreality
102113
/* Mirësevjen në Wikipedia! */ pjesë e re
2939562
wikitext
text/x-wiki
{{Stampa:Tung|realName=|name=Kamelia Tafaj}}
-- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 7 prill 2026 13:06 (CEST)
== Mirësevjen në Wikipedia! ==
Përshëndetje dhe mirësevjen në Wikipedia! Vërejta që sapo e krijove një artikull tek [[Sinan Tafaj]], dhe të falenderoj për interesin tënd në projekt.
Për kuriozitet, pashë që e ke mbiemrin e njëjtë si subjekti. Çfarë është marrëdhënia jote krahas Sinan Tafajt? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 8 prill 2026 13:14 (CEST)
q1uown3dlmk8p8retjhd8s01gqf8ycg
Poligon
0
398713
2939289
2026-04-07T12:15:36Z
Pamputt
5824
Faqja u ridrejtua te [[Shumëkëndësh]]
2939289
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT[[Shumëkëndësh]]
3t02d0tg2ht5nkwe1oyjb7x84xlxdi1
Dekriptim
0
398714
2939291
2026-04-07T12:32:38Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Kriptimi]]
2939291
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Kriptimi]]
8izxo19skt23lmqekc95lz5crawrkr5
Përdoruesi diskutim:Elisea Paluca
3
398715
2939301
2026-04-07T14:38:44Z
Komuniteti
117282
Mirëpritje
2939301
wikitext
text/x-wiki
{{Stampa:Tung|realName=|name=Elisea Paluca}}
-- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 7 prill 2026 16:38 (CEST)
1lr0pn45v3peck6rhlpn8harvgxxkfh
Pagëzimorja e Firences
0
398716
2939374
2026-04-07T22:49:46Z
Shqiperia2000
65435
Faqe e re: [[Skeda:Baptistery, Florence.jpg|thumb|Pagëzimorja e Shën Gjonit në Firence.]] '''Pagëzimorja e Shën Gjonit në Firence''' (italisht: ''Battistero di San Giovanni'') është një ndërtesë fetare historike në [[Firencia|Firence]], [[Itali]], e vendosur përballë [[Katedralja e Santa Maria del Fiore|Katedrales së Santa Maria del Fiore]]. Ajo konsiderohet një nga monumentet më të rëndësishme të arkitekturës romanike italiane dhe për shekuj ka qenë një qendër fe...
2939374
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Baptistery, Florence.jpg|thumb|Pagëzimorja e Shën Gjonit në Firence.]]
'''Pagëzimorja e Shën Gjonit në Firence''' (italisht: ''Battistero di San Giovanni'') është një ndërtesë fetare historike në [[Firencia|Firence]], [[Itali]], e vendosur përballë [[Katedralja e Santa Maria del Fiore|Katedrales së Santa Maria del Fiore]]. Ajo konsiderohet një nga monumentet më të rëndësishme të arkitekturës romanike italiane dhe për shekuj ka qenë një qendër fetare dhe qytetare e qytetit.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Monumenti u shugurua në vitin 1059 nga papa Nikolla II. Sipas interpretimit të sotëm, ndërtesa e tanishme mund të jetë rezultat i zgjerimit të një pagëzimoreje më të hershme të shekullit të IV, edhe pse në Mesjetë besohej se kishte qenë fillimisht një tempull pagan i kushtuar Marsit.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Historia ==
Pagëzimorja ndodhet në zemër të [[Piazza del Duomo]] dhe lidhet ngushtë me historinë fetare të Firences. Sipas Britannica-s, ndërtesa daton nga shekulli XI, edhe pse për një kohë të gjatë fiorentinët e konsideronin si një monument romak të mbijetuar nga lashtësia.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Gjatë shekujve XIII–XV, pagëzimorja u pasurua me dekorime madhore, sidomos me mozaikët e brendshëm dhe me tri palët e famshme të dyerve prej bronzi, të cilat u bënë pika referimi në historinë e artit fiorentin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Arkitektura ==
Ndërtesa ka plan '''tetëkëndor''', formë tradicionale për shumë pagëzimore të krishtera, dhe një zgjerim absidal në anën perëndimore. Ajo është rreth 25,6 metra e gjerë. Pjesa e jashtme është e organizuar në tri nivele vertikale dhe është e veshur me mermer të bardhë dhe të gjelbër me motive gjeometrike.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Brendësia përfshin kolona antike të ripërdorura, gjysmëpilastra dhe një ''matroneum'' në nivelin e sipërm. Dyshemeja prej mermeri, me motive që kujtojnë tekstilet orientale të tregtuara nga esnafët fiorentinë, i përket fillimit të shekullit XIII.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Mozaikët ==
Një nga elementet më të njohura të pagëzimores është dekorimi me mozaikë i kupolës dhe i pjesëve të sipërme të brendësisë. Sipas Opera del Duomo, këta mozaikë u realizuan gjatë shekujve XIII dhe XIV nga artistë të shkollës bizantine dhe më pas nga mjeshtër toskanë, ndër ta [[Cimabue]], [[Coppo di Marcovaldo]] dhe Meliore.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Pjesa më e famshme e ciklit është figura monumentale e '''Krishtit Gjykatës''', e vendosur midis parajsës së të bekuarve dhe ferrit të të dënuarve. Segmentet e tjera të kupolës paraqesin hierarkitë engjëllore, skena nga ''Zanafilla'', historinë e Jozefit, jetën e Krishtit dhe të Marisë, si edhe jetën e [[Gjon Pagëzori|Shën Gjonit Pagëzor]].<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Dyert prej bronzi ==
Tri hyrjet e pagëzimores janë të famshme për dyert e tyre prej bronzi. Sipas faqes zyrtare të Opera del Duomo, dera jugore, me skena nga jeta e Shën Gjonit Pagëzor, u realizua nga [[Andrea Pisano]] midis viteve 1330 dhe 1336. Dyert veriore, me skena nga jeta e Krishtit, u punuan nga [[Lorenzo Ghiberti]] midis viteve 1403 dhe 1424. Dyert lindore të Ghibertit, të njohura më vonë si '''Portat e Parajsës''' (''Gates of Paradise''), paraqesin dhjetë skena nga [[Besëlidhja e Vjetër]].<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Origjinalet ruhen sot në [[Museo dell'Opera del Duomo]], ndërsa në pagëzimore gjenden kopje.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Rëndësia ==
Pagëzimorja e Shën Gjonit është një nga monumentet më të rëndësishme të Firences mesjetare dhe rilindase. Ajo pati ndikim të madh në zhvillimin e arkitekturës dhe të skulpturës fiorentine, ndërsa konkurrimi për dyert e saj prej bronzi në fillim të shekullit XV lidhet shpesh me fillesat e [[Rilindja italiane|Rilindjes italiane]].<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Katedralja e Santa Maria del Fiore]]
* [[Kambanorja e Giottos]]
* [[Lorenzo Ghiberti]]
* [[Andrea Pisano]]
* [[Firencia]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry Baptistery of San Giovanni – Opera di Santa Maria del Fiore]
* [https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni Baptistery of San Giovanni – Encyclopaedia Britannica]
[[Kategoria:Kisha në Itali]]
[[Kategoria:Firence]]
[[Kategoria:Arkitekturë romanike në Itali]]
[[Kategoria:Monumente në Itali]]
6m6nkwifkfuygv4hrmsd3ryien287x3
2939375
2939374
2026-04-07T22:50:56Z
Shqiperia2000
65435
2939375
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Baptistery, Florence.jpg|thumb|Pagëzimorja e Shën Gjonit në Firence.]]
'''Pagëzimorja e Shën Gjonit në Firence''' (italisht: ''Battistero di San Giovanni'') është një ndërtesë fetare historike në [[Firencia|Firence]], [[Itali]], e vendosur përballë [[Katedralja e Firences|Katedrales së Santa Maria del Fiore]]. Ajo konsiderohet një nga monumentet më të rëndësishme të arkitekturës romanike italiane dhe për shekuj ka qenë një qendër fetare dhe qytetare e qytetit.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Monumenti u shugurua në vitin 1059 nga papa Nikolla II. Sipas interpretimit të sotëm, ndërtesa e tanishme mund të jetë rezultat i zgjerimit të një pagëzimoreje më të hershme të shekullit të IV, edhe pse në Mesjetë besohej se kishte qenë fillimisht një tempull pagan i kushtuar Marsit.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Historia ==
Pagëzimorja ndodhet në zemër të [[Piazza del Duomo]] dhe lidhet ngushtë me historinë fetare të Firences. Sipas Britannica-s, ndërtesa daton nga shekulli XI, edhe pse për një kohë të gjatë fiorentinët e konsideronin si një monument romak të mbijetuar nga lashtësia.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Gjatë shekujve XIII–XV, pagëzimorja u pasurua me dekorime madhore, sidomos me mozaikët e brendshëm dhe me tri palët e famshme të dyerve prej bronzi, të cilat u bënë pika referimi në historinë e artit fiorentin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Arkitektura ==
Ndërtesa ka plan '''tetëkëndor''', formë tradicionale për shumë pagëzimore të krishtera, dhe një zgjerim absidal në anën perëndimore. Ajo është rreth 25,6 metra e gjerë. Pjesa e jashtme është e organizuar në tri nivele vertikale dhe është e veshur me mermer të bardhë dhe të gjelbër me motive gjeometrike.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Brendësia përfshin kolona antike të ripërdorura, gjysmëpilastra dhe një ''matroneum'' në nivelin e sipërm. Dyshemeja prej mermeri, me motive që kujtojnë tekstilet orientale të tregtuara nga esnafët fiorentinë, i përket fillimit të shekullit XIII.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Mozaikët ==
Një nga elementet më të njohura të pagëzimores është dekorimi me mozaikë i kupolës dhe i pjesëve të sipërme të brendësisë. Sipas Opera del Duomo, këta mozaikë u realizuan gjatë shekujve XIII dhe XIV nga artistë të shkollës bizantine dhe më pas nga mjeshtër toskanë, ndër ta [[Cimabue]], [[Coppo di Marcovaldo]] dhe Meliore.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Pjesa më e famshme e ciklit është figura monumentale e '''Krishtit Gjykatës''', e vendosur midis parajsës së të bekuarve dhe ferrit të të dënuarve. Segmentet e tjera të kupolës paraqesin hierarkitë engjëllore, skena nga ''Zanafilla'', historinë e Jozefit, jetën e Krishtit dhe të Marisë, si edhe jetën e [[Gjon Pagëzori|Shën Gjonit Pagëzor]].<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Dyert prej bronzi ==
Tri hyrjet e pagëzimores janë të famshme për dyert e tyre prej bronzi. Sipas faqes zyrtare të Opera del Duomo, dera jugore, me skena nga jeta e Shën Gjonit Pagëzor, u realizua nga [[Andrea Pisano]] midis viteve 1330 dhe 1336. Dyert veriore, me skena nga jeta e Krishtit, u punuan nga [[Lorenzo Ghiberti]] midis viteve 1403 dhe 1424. Dyert lindore të Ghibertit, të njohura më vonë si '''Portat e Parajsës''' (''Gates of Paradise''), paraqesin dhjetë skena nga [[Besëlidhja e Vjetër]].<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Origjinalet ruhen sot në [[Museo dell'Opera del Duomo]], ndërsa në pagëzimore gjenden kopje.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Rëndësia ==
Pagëzimorja e Shën Gjonit është një nga monumentet më të rëndësishme të Firences mesjetare dhe rilindase. Ajo pati ndikim të madh në zhvillimin e arkitekturës dhe të skulpturës fiorentine, ndërsa konkurrimi për dyert e saj prej bronzi në fillim të shekullit XV lidhet shpesh me fillesat e [[Rilindja|Rilindjes]] italiane.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Katedralja e Firences|Katedralja e Santa Maria del Fiore]]
* [[Kambanorja e Giottos]]
* [[Lorenzo Ghiberti]]
* [[Andrea Pisano]]
* [[Firencia]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry Baptistery of San Giovanni – Opera di Santa Maria del Fiore]
* [https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni Baptistery of San Giovanni – Encyclopaedia Britannica]
[[Kategoria:Kisha në Itali]]
[[Kategoria:Firence]]
[[Kategoria:Arkitekturë romanike në Itali]]
[[Kategoria:Monumente në Itali]]
c54neeklqis6njvyzubcarpkhpivs3u
2939376
2939375
2026-04-07T22:51:57Z
Shqiperia2000
65435
/* Lidhje të jashtme */
2939376
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Baptistery, Florence.jpg|thumb|Pagëzimorja e Shën Gjonit në Firence.]]
'''Pagëzimorja e Shën Gjonit në Firence''' (italisht: ''Battistero di San Giovanni'') është një ndërtesë fetare historike në [[Firencia|Firence]], [[Itali]], e vendosur përballë [[Katedralja e Firences|Katedrales së Santa Maria del Fiore]]. Ajo konsiderohet një nga monumentet më të rëndësishme të arkitekturës romanike italiane dhe për shekuj ka qenë një qendër fetare dhe qytetare e qytetit.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Monumenti u shugurua në vitin 1059 nga papa Nikolla II. Sipas interpretimit të sotëm, ndërtesa e tanishme mund të jetë rezultat i zgjerimit të një pagëzimoreje më të hershme të shekullit të IV, edhe pse në Mesjetë besohej se kishte qenë fillimisht një tempull pagan i kushtuar Marsit.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Historia ==
Pagëzimorja ndodhet në zemër të [[Piazza del Duomo]] dhe lidhet ngushtë me historinë fetare të Firences. Sipas Britannica-s, ndërtesa daton nga shekulli XI, edhe pse për një kohë të gjatë fiorentinët e konsideronin si një monument romak të mbijetuar nga lashtësia.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Gjatë shekujve XIII–XV, pagëzimorja u pasurua me dekorime madhore, sidomos me mozaikët e brendshëm dhe me tri palët e famshme të dyerve prej bronzi, të cilat u bënë pika referimi në historinë e artit fiorentin.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Arkitektura ==
Ndërtesa ka plan '''tetëkëndor''', formë tradicionale për shumë pagëzimore të krishtera, dhe një zgjerim absidal në anën perëndimore. Ajo është rreth 25,6 metra e gjerë. Pjesa e jashtme është e organizuar në tri nivele vertikale dhe është e veshur me mermer të bardhë dhe të gjelbër me motive gjeometrike.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Brendësia përfshin kolona antike të ripërdorura, gjysmëpilastra dhe një ''matroneum'' në nivelin e sipërm. Dyshemeja prej mermeri, me motive që kujtojnë tekstilet orientale të tregtuara nga esnafët fiorentinë, i përket fillimit të shekullit XIII.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Mozaikët ==
Një nga elementet më të njohura të pagëzimores është dekorimi me mozaikë i kupolës dhe i pjesëve të sipërme të brendësisë. Sipas Opera del Duomo, këta mozaikë u realizuan gjatë shekujve XIII dhe XIV nga artistë të shkollës bizantine dhe më pas nga mjeshtër toskanë, ndër ta [[Cimabue]], [[Coppo di Marcovaldo]] dhe Meliore.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Pjesa më e famshme e ciklit është figura monumentale e '''Krishtit Gjykatës''', e vendosur midis parajsës së të bekuarve dhe ferrit të të dënuarve. Segmentet e tjera të kupolës paraqesin hierarkitë engjëllore, skena nga ''Zanafilla'', historinë e Jozefit, jetën e Krishtit dhe të Marisë, si edhe jetën e [[Gjon Pagëzori|Shën Gjonit Pagëzor]].<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Dyert prej bronzi ==
Tri hyrjet e pagëzimores janë të famshme për dyert e tyre prej bronzi. Sipas faqes zyrtare të Opera del Duomo, dera jugore, me skena nga jeta e Shën Gjonit Pagëzor, u realizua nga [[Andrea Pisano]] midis viteve 1330 dhe 1336. Dyert veriore, me skena nga jeta e Krishtit, u punuan nga [[Lorenzo Ghiberti]] midis viteve 1403 dhe 1424. Dyert lindore të Ghibertit, të njohura më vonë si '''Portat e Parajsës''' (''Gates of Paradise''), paraqesin dhjetë skena nga [[Besëlidhja e Vjetër]].<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Origjinalet ruhen sot në [[Museo dell'Opera del Duomo]], ndërsa në pagëzimore gjenden kopje.<ref>{{cite web |url=https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry |title=Baptistery of San Giovanni |website=Opera di Santa Maria del Fiore |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Rëndësia ==
Pagëzimorja e Shën Gjonit është një nga monumentet më të rëndësishme të Firences mesjetare dhe rilindase. Ajo pati ndikim të madh në zhvillimin e arkitekturës dhe të skulpturës fiorentine, ndërsa konkurrimi për dyert e saj prej bronzi në fillim të shekullit XV lidhet shpesh me fillesat e [[Rilindja|Rilindjes]] italiane.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni |title=Baptistery of San Giovanni |website=Encyclopaedia Britannica |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Shih edhe ==
* [[Katedralja e Firences|Katedralja e Santa Maria del Fiore]]
* [[Kambanorja e Giottos]]
* [[Lorenzo Ghiberti]]
* [[Andrea Pisano]]
* [[Firencia]]
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://duomo.firenze.it/en/discover/baptistry Baptistery of San Giovanni – Opera di Santa Maria del Fiore]
* [https://www.britannica.com/place/Baptistery-of-San-Giovanni Baptistery of San Giovanni – Encyclopaedia Britannica]
[[Kategoria:Kisha në Itali]]
[[Kategoria:Firence]]
66fxtpzbcc7y2r6p1tca5myo62oybn4
Kategoria:Akademikë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut
14
398717
2939416
2026-04-08T03:44:12Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939416
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939418
2939416
2026-04-08T03:44:44Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Akademikë shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939418
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Akademikë shqiptarë]]
b46hngqog86t4c1n1d8pxe44rokyz2h
Kategoria:Akademikë shqiptarë të Kosovës
14
398718
2939417
2026-04-08T03:44:38Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939417
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939419
2939417
2026-04-08T03:45:07Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Akademikë shqiptarë]]; +[[Kategoria:Akademikë kosovarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939419
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Akademikë shqiptarë]]
[[Kategoria:Akademikë kosovarë]]
ovjq1b5h703kkhdha10itqksvftj20k
Kategoria:Politikanë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut
14
398719
2939420
2026-04-08T03:46:00Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939420
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939421
2939420
2026-04-08T03:46:59Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]; +[[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939421
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]]
6bmi21qrsjao8su0go7omvltisnnvl2
2939448
2939421
2026-04-08T03:55:08Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939448
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Maqedonisë së Veriut]]
04vafvzjjc745bd9f97egf4u8zg7tkw
Kategoria:Politikanë shqiptarë të Kosovës
14
398720
2939422
2026-04-08T03:47:03Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939422
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939423
2939422
2026-04-08T03:47:33Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]; +[[Kategoria:Parti politike shqiptare në Kosovë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939423
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare në Kosovë]]
m90pmaxgk0izftlxk2ypeelvaiz7qkw
2939427
2939423
2026-04-08T03:49:03Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Parti politike shqiptare në Kosovë]]; added [[Category:Parti politike shqiptare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939427
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Kosovës]]
jcxn9komld3294jrsbuur40yky9s1fs
Kategoria:Parti politike shqiptare të Kosovës
14
398721
2939424
2026-04-08T03:47:40Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939424
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939425
2939424
2026-04-08T03:48:00Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Shqiptarë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939425
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
8hujdnm4wh1arg272721wqlhwru8ob3
2939426
2939425
2026-04-08T03:48:58Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Parti politike shqiptare në Kosovë]] te [[Kategoria:Parti politike shqiptare të Kosovës]] pa lënë një ridrejtim
2939425
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
8hujdnm4wh1arg272721wqlhwru8ob3
Kategoria:Parti politike shqiptare të Kosovës Lindore
14
398722
2939428
2026-04-08T03:49:21Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939428
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939429
2939428
2026-04-08T03:50:04Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Shqiptarë të Serbisë]]; +[[Kategoria:Parti politike shqiptare]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939429
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Shqiptarë të Serbisë]]
[[Kategoria:Parti politike shqiptare]]
oqbowdhjpi9j3jphpftllok454hrstd
Kategoria:Politikanë shqiptarë të Kosovës Lindore
14
398723
2939430
2026-04-08T03:51:02Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939430
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939431
2939430
2026-04-08T03:51:15Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Parti politike shqiptare të Kosovës Lindore]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939431
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Kosovës Lindore]]
1d5rv2a0hzuc0sod4gd58jijwm59uic
2939432
2939431
2026-04-08T03:51:25Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Shqiptarë të Serbisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939432
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Kosovës Lindore]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Serbisë]]
6i0nd6a85nruk28gsi97zjmbtxsl7fv
Kategoria:Politikanë shqiptarë të Malit të Zi
14
398724
2939433
2026-04-08T03:52:20Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939433
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939458
2939433
2026-04-08T03:56:27Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]]; +[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939458
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]]
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]
be70bbfg72522n51l3725a9a1qurynm
2939459
2939458
2026-04-08T03:56:48Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Parti politike shqiptare në Mal të Zi]]; added [[Category:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939459
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Parti politike shqiptare të Malit të Zi]]
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]
mffn33bm71hzrl8zvfx2wjjarsymt5o
Kategoria:Ekonomistë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut
14
398725
2939460
2026-04-08T03:59:09Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939460
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939461
2939460
2026-04-08T03:59:15Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Ekonomistë shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939461
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Ekonomistë shqiptarë]]
cigw5ovimqm0j7bkc5m05jzn83tkw5e
Kategoria:Reperë shqiptarë të Kosovës
14
398726
2939462
2026-04-08T03:59:59Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939462
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939463
2939462
2026-04-08T04:00:04Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Reperë shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939463
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë shqiptarë]]
mlos4h3oiuq4uxcyuwyy7gqqr8wfbhh
Kategoria:Reperë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut
14
398727
2939464
2026-04-08T04:00:31Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939464
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939466
2939464
2026-04-08T04:00:57Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Reperë shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939466
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë shqiptarë]]
mlos4h3oiuq4uxcyuwyy7gqqr8wfbhh
2939469
2939466
2026-04-08T04:01:36Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Muzika në Maqedoni të Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939469
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë shqiptarë]]
[[Kategoria:Muzika në Maqedoni të Veriut]]
pe0e597y5pk54k4sz359ej3z6qdkfu4
2939477
2939469
2026-04-08T04:04:14Z
Leutrim.P
113691
U zhvendos nga [[Kategoria:Muzika në Maqedoni të Veriut]] te [[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
2939477
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë shqiptarë]]
[[Kategoria:Muzika e Maqedonisë së Veriut]]
dbcmvg5qsi3akq7ltykx3nykm9qrd7l
Kategoria:Reperë shqiptarë të Serbisë
14
398728
2939465
2026-04-08T04:00:47Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939465
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939467
2939465
2026-04-08T04:00:59Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Reperë shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939467
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë shqiptarë]]
mlos4h3oiuq4uxcyuwyy7gqqr8wfbhh
2939468
2939467
2026-04-08T04:01:19Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Reperë kosovarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939468
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë shqiptarë]]
[[Kategoria:Reperë kosovarë]]
htvt4zjdg0vc9ogunb5dubwqkkej5oa
2939478
2939468
2026-04-08T04:06:53Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Reperë kosovarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939478
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë shqiptarë]]
mlos4h3oiuq4uxcyuwyy7gqqr8wfbhh
2939479
2939478
2026-04-08T04:07:04Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Reperë shqiptarë të Kosovës Lindore]] te [[Kategoria:Reperë shqiptarë të Serbisë]] pa lënë një ridrejtim
2939478
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Reperë shqiptarë]]
mlos4h3oiuq4uxcyuwyy7gqqr8wfbhh
Kategoria:Inxhinierë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut
14
398729
2939482
2026-04-08T04:13:16Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939482
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939484
2939482
2026-04-08T04:13:49Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]]; +[[Kategoria:Shqiptarë sipas profesionit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939484
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shqiptarë sipas profesionit]]
gm2xd9f5gj0s9k461tlotgmcakfvvxm
Kategoria:Inxhinierë shqiptarë të Kosovës
14
398730
2939483
2026-04-08T04:13:16Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939483
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939485
2939483
2026-04-08T04:13:51Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]]; +[[Kategoria:Shqiptarë sipas profesionit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939485
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shqiptarë sipas profesionit]]
gm2xd9f5gj0s9k461tlotgmcakfvvxm
Kategoria:Inxhinierë shqiptarë të Malit të Zi
14
398731
2939486
2026-04-08T04:14:13Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939486
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939489
2939486
2026-04-08T04:15:05Z
Leutrim.P
113691
2939489
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shqiptarë sipas profesionit]]
gm2xd9f5gj0s9k461tlotgmcakfvvxm
Kategoria:Inxhinierë shqiptarë të Greqisë
14
398732
2939487
2026-04-08T04:14:40Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939487
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939491
2939487
2026-04-08T04:15:07Z
Leutrim.P
113691
2939491
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shqiptarë sipas profesionit]]
gm2xd9f5gj0s9k461tlotgmcakfvvxm
Kategoria:Inxhinierë shqiptarë të Serbisë
14
398733
2939488
2026-04-08T04:14:41Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939488
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939490
2939488
2026-04-08T04:15:06Z
Leutrim.P
113691
2939490
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shqiptarë sipas profesionit]]
gm2xd9f5gj0s9k461tlotgmcakfvvxm
Kategoria:Inxhinierë shqiptarë të Italisë
14
398734
2939492
2026-04-08T04:15:26Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939492
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939493
2939492
2026-04-08T04:15:33Z
Leutrim.P
113691
2939493
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shqiptarë sipas profesionit]]
gm2xd9f5gj0s9k461tlotgmcakfvvxm
Kategoria:Prokurori në Maqedoni të Veriut
14
398735
2939496
2026-04-08T04:16:30Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939496
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939497
2939496
2026-04-08T04:16:36Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Prokurori sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939497
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Prokurori sipas vendit]]
5wdzoptoyn6cu7wah0ryo9t7u1zs2uo
2939498
2939497
2026-04-08T04:16:52Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Zbatimi i ligjit në Maqedoni të Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939498
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Prokurori sipas vendit]]
[[Kategoria:Zbatimi i ligjit në Maqedoni të Veriut]]
ezty011l2s52tin1cymkz2xojszoz5c
Kategoria:Zbatimi i ligjit në Maqedoni të Veriut
14
398736
2939499
2026-04-08T04:16:57Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939499
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939500
2939499
2026-04-08T04:17:03Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Zbatimi i ligjit sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939500
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Zbatimi i ligjit sipas vendit]]
b01yqcu8ddyxykd3znfjxnmqi56ggky
Kategoria:Prokurorë të Maqedonisë së Veriut
14
398737
2939504
2026-04-08T04:18:17Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939504
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939505
2939504
2026-04-08T04:18:25Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Prokurorë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939505
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Prokurorë]]
qbdcc0bfqw2s20xinbhujizt5agswhb
2939506
2939505
2026-04-08T04:18:33Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Zbatimi i ligjit në Maqedoni të Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939506
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Prokurorë]]
[[Kategoria:Zbatimi i ligjit në Maqedoni të Veriut]]
d6s3hdqd8z15od77k8bbqj2ufbvbz85
Kategoria:Kryeprokurorë të Maqedonisë së Veriut
14
398738
2939524
2026-04-08T04:24:41Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939524
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939528
2939524
2026-04-08T04:24:57Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Prokurorë të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939528
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Prokurorë të Maqedonisë së Veriut]]
kj4xkwlcsm9k1qtx2ng8hstj51iu1sl
Kategoria:Kryeprokurorë të Kosovës
14
398739
2939525
2026-04-08T04:24:42Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939525
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939527
2939525
2026-04-08T04:24:56Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Prokurorë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939527
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Prokurorë të Kosovës]]
sh52l005ddz7ec36rqkuvz7pp8houtz
Kategoria:Kryeprokurorë të Shqipërisë
14
398740
2939526
2026-04-08T04:24:42Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939526
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939529
2939526
2026-04-08T04:25:02Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Prokurorë të Shqipërisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939529
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Prokurorë të Shqipërisë]]
fkaf2u6x6m7u0pk7ycsdhj0n4589ti4
Aquafresh
0
398741
2939530
2026-04-08T04:29:18Z
Leutrim.P
113691
faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Aquafresh
2939530
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Aquafresh - GSK.jpg|parapamje|Disa produkte të Aquafresh.]]
'''Aquafresh''' (fillimisht shkruhej "Aqua-Fresh") është një markë [[Pasta e dhëmbëve|paste dhëmbësh]] dhe [[Furça e dhëmbëve|furçash dhëmbësh]] që ka dalë në shitje që nga viti 1973. Prodhohet nga prodhuesi i produkteve shëndetësore [[Haleon]]. Një nga karakteristikat e saj është modeli me vija. Sot, vijat janë të kuqe, të bardha dhe blu (aqua), megjithëse fillimisht kishte vetëm vija blu dhe të bardha.<ref>{{Cite web |title= |url=https://web.archive.org/web/20110721122952/http://www.business2000.ie/images/pdfs/smithkline_beecham_2nd_ed.pdf |language=sq}}</ref>
Në vitin 2013, Aquafresh lançoi Programin e Larjes më të Mirë të Dhëmbëve për të ndihmuar në promovimin e zakoneve të mira të kujdesit oral që në moshë të re, duke përfshirë dizajne të reja paketimi dhe formulime të përshtatshme për moshën e pastës së dhëmbëve.
Në maj 2025, Aquafresh lançoi një gamë të re pastash dhëmbësh të quajtur White Renew.<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Aquafresh Unveils Its ‘Best Ever’ Whitening Toothpaste - KamCity |url=https://www.kamcity.com/namnews/products-promotions/aquafresh-unveils-its-best-ever-whitening-toothpaste/ |access-date=2026-04-08 |language=en-GB}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Pasta e dhëmbëve]]
== Burime ==
okxip0x6l2kb9nrs4gqsubzzixuytjb
2939531
2939530
2026-04-08T04:29:54Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Marka të pastës së dhëmbëve]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939531
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Aquafresh - GSK.jpg|parapamje|Disa produkte të Aquafresh.]]
'''Aquafresh''' (fillimisht shkruhej "Aqua-Fresh") është një markë [[Pasta e dhëmbëve|paste dhëmbësh]] dhe [[Furça e dhëmbëve|furçash dhëmbësh]] që ka dalë në shitje që nga viti 1973. Prodhohet nga prodhuesi i produkteve shëndetësore [[Haleon]]. Një nga karakteristikat e saj është modeli me vija. Sot, vijat janë të kuqe, të bardha dhe blu (aqua), megjithëse fillimisht kishte vetëm vija blu dhe të bardha.<ref>{{Cite web |title= |url=https://web.archive.org/web/20110721122952/http://www.business2000.ie/images/pdfs/smithkline_beecham_2nd_ed.pdf |language=sq}}</ref>
Në vitin 2013, Aquafresh lançoi Programin e Larjes më të Mirë të Dhëmbëve për të ndihmuar në promovimin e zakoneve të mira të kujdesit oral që në moshë të re, duke përfshirë dizajne të reja paketimi dhe formulime të përshtatshme për moshën e pastës së dhëmbëve.
Në maj 2025, Aquafresh lançoi një gamë të re pastash dhëmbësh të quajtur White Renew.<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Aquafresh Unveils Its ‘Best Ever’ Whitening Toothpaste - KamCity |url=https://www.kamcity.com/namnews/products-promotions/aquafresh-unveils-its-best-ever-whitening-toothpaste/ |access-date=2026-04-08 |language=en-GB}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Pasta e dhëmbëve]]
== Burime ==
[[Kategoria:Marka të pastës së dhëmbëve]]
p358p39to1tbcxipjxp7oiuj31e36n3
Petrit Kryeziu
0
398742
2939532
2026-04-08T04:42:41Z
Leutrim.P
113691
faqe e re biografie
2939532
wikitext
text/x-wiki
'''Petrit Kryeziu''' është ish-gazetar, jurist dhe [[Prokurori|prokuror]] [[kosovar]], i cili shërben si kryeprokuror i Prokurorisë Themelore në [[Prizren]]. Ai u emërua në këtë detyrë nga [[Këshilli Prokurorial i Kosovës]] në fund të vitit 2024 me mandat katërvjeçar. Kryeziu konsiderohet pjesë e gjeneratës së re të prokurorëve në [[Kosovë]] dhe është i njohur për hetime në raste të ndjeshme penale.<ref>{{Cite web |last=info@orainfo.com |first=Orainfo |title=Petrit Kryeziu is elected chief prosecutor of the Basic Prosecutor's Office in Prizren |url=https://orainfo.net/en/petrit-kryeziu-zgjidhet-kryeprokuror-i-prokurorise-themelore-ne-prizren/ |access-date=2026-04-08 |language=en}}</ref>
== Jeta ==
Petrit Kryeziu është djali i dëshmorit të Kosovës, Alush Kryeziu, i cili u vra në vitin 1992 gjatë përballjes me policinë serbe në Prizren.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Djal dëshmori, ish-gazetar: Kush është Petrit Kryeziu, kryeprokuror i Prizrenit që arrestoi 109 veta sot? - Gazeta Kosova |url=https://www.gazetakosova.net/djal-deshmori-ish-gazetar-kush-eshte-petrit-kryeziu-kryeprokuror-i-prizrenit-qe-arrestoi-109-veta-sot/ |access-date=2026-04-08 |language=en-GB}}</ref>
== Arsimi ==
Ai ka përfunduar studimet master në fushën e shkencave penale. Aktiviteti i tij në drejtësi dhe aksionet kundër krimit kanë bërë që emri i tij të përmendet shpesh në debatet publike mbi luftën kundër korrupsionit në Kosovë.
== Profesioni ==
Para angazhimit në sistemin e drejtësisë, Kryeziu ka punuar në gazetari hulumtuese. Ai ishte pjesë e organizatës Balkan Investigative Reporting Network (BIRN) dhe kontribuoi në emisionin televiziv Drejtësia në Kosovë. Gjatë kësaj periudhe ai u dallua për raportime dhe intervista që trajtonin tema të ndjeshme të drejtësisë dhe krimit.
Kryeziu ka udhëhequr dhe koordinuar disa hetime të rëndësishme. Në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, ai ka qenë i përfshirë në aksione kundër korrupsionit, keqpërdorimit të detyrës dhe krimeve ekonomike. Një nga operacionet më të mëdha të udhëhequra prej tij ishte aksioni i vitit 2026 në Prizren, ku u arrestuan mbi 100 persona të dyshuar për manipulim të votave. <ref name=":0" />
== Shiko edhe ==
* [[Korrupsioni në Kosovë]]
* [[Zbatimi i ligjit në Kosovë]]
== Burime ==
ra49y465qfrgxj7cqftvj7hvg9vjl3e
2939534
2939532
2026-04-08T04:44:21Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Biografi shqiptare]]; +[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]; +[[Kategoria:Kryeprokurorë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939534
wikitext
text/x-wiki
'''Petrit Kryeziu''' është ish-gazetar, jurist dhe [[Prokurori|prokuror]] [[kosovar]], i cili shërben si kryeprokuror i Prokurorisë Themelore në [[Prizren]]. Ai u emërua në këtë detyrë nga [[Këshilli Prokurorial i Kosovës]] në fund të vitit 2024 me mandat katërvjeçar. Kryeziu konsiderohet pjesë e gjeneratës së re të prokurorëve në [[Kosovë]] dhe është i njohur për hetime në raste të ndjeshme penale.<ref>{{Cite web |last=info@orainfo.com |first=Orainfo |title=Petrit Kryeziu is elected chief prosecutor of the Basic Prosecutor's Office in Prizren |url=https://orainfo.net/en/petrit-kryeziu-zgjidhet-kryeprokuror-i-prokurorise-themelore-ne-prizren/ |access-date=2026-04-08 |language=en}}</ref>
== Jeta ==
Petrit Kryeziu është djali i dëshmorit të Kosovës, Alush Kryeziu, i cili u vra në vitin 1992 gjatë përballjes me policinë serbe në Prizren.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Djal dëshmori, ish-gazetar: Kush është Petrit Kryeziu, kryeprokuror i Prizrenit që arrestoi 109 veta sot? - Gazeta Kosova |url=https://www.gazetakosova.net/djal-deshmori-ish-gazetar-kush-eshte-petrit-kryeziu-kryeprokuror-i-prizrenit-qe-arrestoi-109-veta-sot/ |access-date=2026-04-08 |language=en-GB}}</ref>
== Arsimi ==
Ai ka përfunduar studimet master në fushën e shkencave penale. Aktiviteti i tij në drejtësi dhe aksionet kundër krimit kanë bërë që emri i tij të përmendet shpesh në debatet publike mbi luftën kundër korrupsionit në Kosovë.
== Profesioni ==
Para angazhimit në sistemin e drejtësisë, Kryeziu ka punuar në gazetari hulumtuese. Ai ishte pjesë e organizatës Balkan Investigative Reporting Network (BIRN) dhe kontribuoi në emisionin televiziv Drejtësia në Kosovë. Gjatë kësaj periudhe ai u dallua për raportime dhe intervista që trajtonin tema të ndjeshme të drejtësisë dhe krimit.
Kryeziu ka udhëhequr dhe koordinuar disa hetime të rëndësishme. Në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, ai ka qenë i përfshirë në aksione kundër korrupsionit, keqpërdorimit të detyrës dhe krimeve ekonomike. Një nga operacionet më të mëdha të udhëhequra prej tij ishte aksioni i vitit 2026 në Prizren, ku u arrestuan mbi 100 persona të dyshuar për manipulim të votave. <ref name=":0" />
== Shiko edhe ==
* [[Korrupsioni në Kosovë]]
* [[Zbatimi i ligjit në Kosovë]]
== Burime ==
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Kryeprokurorë të Kosovës]]
jkl9wq186otvmquwsms6xe09cejed4u
Diskutim:Ergys Agasi
1
398743
2939535
2026-04-08T04:52:48Z
Leutrim.P
113691
/* Rasti tjetër */ pjesë e re
2939535
wikitext
text/x-wiki
== Rasti tjetër ==
95% për veprimtari kriminale, 5% për biografi të personit. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:52 (CEST)
aco7ndpfng3facdigwsbq709ynlanuw
2939536
2939535
2026-04-08T04:54:01Z
Leutrim.P
113691
/* Rasti tjetër */
2939536
wikitext
text/x-wiki
== Rasti tjetër ==
95% për veprimtari kriminale, 5% për biografi të personit. Shihni kategoritë së pari! -- @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:52 (CEST)
3zlspz2mvev8bvvlzu8nm0ptjpa2yh5
2939553
2939536
2026-04-08T08:37:27Z
Lanceloth345
172573
/* Rasti tjetër */ Përgjigje
2939553
wikitext
text/x-wiki
== Rasti tjetër ==
95% për veprimtari kriminale, 5% për biografi të personit. Shihni kategoritë së pari! -- @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:52 (CEST)
:Vlen e njëjta logjikë si tek tema tjetër, në en wiki bëka të njëjtën gjë artikullshkruesi, glorifikon peronazhet e tillë, është e qartë situata. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 8 prill 2026 10:37 (CEST)
eyxa7dga0azazdogui97ebyq7xw2cgm
Xhefri Epstajn
0
398744
2939539
2026-04-08T04:59:59Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Jeffrey Epstein]]
2939539
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Jeffrey Epstein]]
hdwojhncbme6zart4jzuff8yq1r3z5s
Përdoruesi diskutim:Esaaaaa
3
398745
2939545
2026-04-08T05:50:56Z
Komuniteti
117282
Mirëpritje
2939545
wikitext
text/x-wiki
{{Stampa:Tung|realName=|name=Esaaaaa}}
-- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 8 prill 2026 07:50 (CEST)
gtwi1q9iq2rj1dswq17ihhxlothav3c
Kategoria:Grupe repi në Maqedoni të Veriut
14
398746
2939547
2026-04-08T05:56:53Z
Leutrim.P
113691
Krijoi faqe të zbrazët
2939547
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
2939548
2939547
2026-04-08T05:57:14Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Grupe repi sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
2939548
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoria:Grupe repi sipas vendit]]
ifysggrmfk6ajebvnhzc8a4s2amsio7
Bernard Arnault
0
398747
2939555
2026-04-08T09:39:40Z
Shqiperia2000
65435
Faqe e re: {{Infobox person | name = Bernard Arnault | image = Bernard Arnault (3) - 2017 (cropped).jpg | caption = Bernard Arnault në 2017 | birth_name = Bernard Jean Étienne Arnault | birth_date = 5 mars 1949 | birth_place = [[Roubaix]], [[Franca]] | alma_mater = [[École Polytechnique]] | occupation = biznesmen, pronar mediash, koleksionist arti | title = Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]] | spouse = {{plainlist| * Anne Dewavrin (m. 1973; div. 1990) * [[Hélène Mercier]] (m. 199...
2939555
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Bernard Arnault
| image = Bernard Arnault (3) - 2017 (cropped).jpg
| caption = Bernard Arnault në 2017
| birth_name = Bernard Jean Étienne Arnault
| birth_date = 5 mars 1949
| birth_place = [[Roubaix]], [[Franca]]
| alma_mater = [[École Polytechnique]]
| occupation = biznesmen, pronar mediash, koleksionist arti
| title = Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]
| spouse = {{plainlist|
* Anne Dewavrin (m. 1973; div. 1990)
* [[Hélène Mercier]] (m. 1991)
}}
| children = 5
}}
'''Bernard Jean Étienne Arnault''' (lindur më 5 mars 1949) është një biznesmen francez. Ai është kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]-së, grupi më i madh në botë i produkteve të luksit.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Arnault lindi në [[Roubaix]], në [[Franca]], më 5 mars 1949. Ai ndoqi studimet në [[École Polytechnique]].<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Karriera ==
Pas përfundimit të studimeve, Arnault iu bashkua kompanisë familjare ''Ferret-Savinel'' dhe më pas mori role drejtuese në të. Në vitin 1978 ai u bë president i kompanisë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1984 ai bleu, së bashku me një grup investitorësh, grupin ''Boussac'', i cili në atë kohë zotëronte edhe shtëpinë e modës ''Christian Dior''.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
[[LVMH]] u krijua në vitin 1987 nga bashkimi i ''Moët Hennessy'' me ''Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 1988, përmes një prej filialeve të ''Christian Dior'', Arnault siguroi 32% të aksioneve në LVMH, pjesëmarrje që u rrit gradualisht gjatë viteve.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Që nga viti 1989 ai ka drejtuar grupin si kryetar dhe drejtor ekzekutiv.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Nën drejtimin e tij, LVMH është shndërruar në grupin udhëheqës ndërkombëtar në sektorin e mallrave të luksit.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Arti dhe filantropia ==
Arnault është themelues i ''Fondation Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 2001 ai u takua me arkitektin Frank Gehry pas një vizite në Muzeun Guggenheim në Bilbao, dhe prej atij bashkëpunimi lindi projekti i fondacionit.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Krijimi i fondacionit u shpall në vitin 2006, ndërsa ndërtesa u hap për publikun më 27 tetor 2014.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Inauguration of the Fondation Louis Vuitton |url=https://presse.fondationlouisvuitton.fr/inauguration-the-building/ |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta personale ==
Arnault është i martuar dhe ka pesë fëmijë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Arnault, Bernard}}
[[Kategoria:Lindje 1949]]
[[Kategoria:Njerëz të gjallë]]
[[Kategoria:Biznesmenë francezë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Roubaix]]
bwp46c2yw5inuumhd6kgri416uj5pce
2939556
2939555
2026-04-08T09:40:18Z
Shqiperia2000
65435
/* Referime */
2939556
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Bernard Arnault
| image = Bernard Arnault (3) - 2017 (cropped).jpg
| caption = Bernard Arnault në 2017
| birth_name = Bernard Jean Étienne Arnault
| birth_date = 5 mars 1949
| birth_place = [[Roubaix]], [[Franca]]
| alma_mater = [[École Polytechnique]]
| occupation = biznesmen, pronar mediash, koleksionist arti
| title = Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]
| spouse = {{plainlist|
* Anne Dewavrin (m. 1973; div. 1990)
* [[Hélène Mercier]] (m. 1991)
}}
| children = 5
}}
'''Bernard Jean Étienne Arnault''' (lindur më 5 mars 1949) është një biznesmen francez. Ai është kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]-së, grupi më i madh në botë i produkteve të luksit.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Arnault lindi në [[Roubaix]], në [[Franca]], më 5 mars 1949. Ai ndoqi studimet në [[École Polytechnique]].<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Karriera ==
Pas përfundimit të studimeve, Arnault iu bashkua kompanisë familjare ''Ferret-Savinel'' dhe më pas mori role drejtuese në të. Në vitin 1978 ai u bë president i kompanisë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1984 ai bleu, së bashku me një grup investitorësh, grupin ''Boussac'', i cili në atë kohë zotëronte edhe shtëpinë e modës ''Christian Dior''.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
[[LVMH]] u krijua në vitin 1987 nga bashkimi i ''Moët Hennessy'' me ''Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 1988, përmes një prej filialeve të ''Christian Dior'', Arnault siguroi 32% të aksioneve në LVMH, pjesëmarrje që u rrit gradualisht gjatë viteve.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Që nga viti 1989 ai ka drejtuar grupin si kryetar dhe drejtor ekzekutiv.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Nën drejtimin e tij, LVMH është shndërruar në grupin udhëheqës ndërkombëtar në sektorin e mallrave të luksit.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Arti dhe filantropia ==
Arnault është themelues i ''Fondation Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 2001 ai u takua me arkitektin Frank Gehry pas një vizite në Muzeun Guggenheim në Bilbao, dhe prej atij bashkëpunimi lindi projekti i fondacionit.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Krijimi i fondacionit u shpall në vitin 2006, ndërsa ndërtesa u hap për publikun më 27 tetor 2014.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Inauguration of the Fondation Louis Vuitton |url=https://presse.fondationlouisvuitton.fr/inauguration-the-building/ |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta personale ==
Arnault është i martuar dhe ka pesë fëmijë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Arnault, Bernard}}
[[Kategoria:Lindje 1949]]
[[Kategoria:Njerëz të gjallë]]
5gya0tyyz25k2m0aadw3oa637ugi9zv
2939557
2939556
2026-04-08T09:40:29Z
Shqiperia2000
65435
2939557
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Bernard Arnault
| image = Bernard Arnault (3) - 2017 (cropped).jpg
| caption = Bernard Arnault në 2017
| birth_name = Bernard Jean Étienne Arnault
| birth_date = 5 mars 1949
| birth_place = [[Roubaix]], [[Franca]]
| alma_mater = [[École Polytechnique]]
| occupation = biznesmen, pronar mediash, koleksionist arti
| title = Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]
| spouse = {{plainlist|
* Anne Dewavrin (m. 1973; div. 1990)
* [[Hélène Mercier]] (m. 1991)
}}
| children = 5
}}
'''Bernard Jean Étienne Arnault''' (lindur më 5 mars 1949) është një biznesmen francez. Ai është kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]-së, grupi më i madh në botë i produkteve të luksit.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Arnault lindi në [[Roubaix]], në [[Franca]], më 5 mars 1949. Ai ndoqi studimet në [[École Polytechnique]].<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Karriera ==
Pas përfundimit të studimeve, Arnault iu bashkua kompanisë familjare ''Ferret-Savinel'' dhe më pas mori role drejtuese në të. Në vitin 1978 ai u bë president i kompanisë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1984 ai bleu, së bashku me një grup investitorësh, grupin ''Boussac'', i cili në atë kohë zotëronte edhe shtëpinë e modës ''Christian Dior''.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
[[LVMH]] u krijua në vitin 1987 nga bashkimi i ''Moët Hennessy'' me ''Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 1988, përmes një prej filialeve të ''Christian Dior'', Arnault siguroi 32% të aksioneve në LVMH, pjesëmarrje që u rrit gradualisht gjatë viteve.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Që nga viti 1989 ai ka drejtuar grupin si kryetar dhe drejtor ekzekutiv.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Nën drejtimin e tij, LVMH është shndërruar në grupin udhëheqës ndërkombëtar në sektorin e mallrave të luksit.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Arti dhe filantropia ==
Arnault është themelues i ''Fondation Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 2001 ai u takua me arkitektin Frank Gehry pas një vizite në Muzeun Guggenheim në Bilbao, dhe prej atij bashkëpunimi lindi projekti i fondacionit.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Krijimi i fondacionit u shpall në vitin 2006, ndërsa ndërtesa u hap për publikun më 27 tetor 2014.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Inauguration of the Fondation Louis Vuitton |url=https://presse.fondationlouisvuitton.fr/inauguration-the-building/ |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta personale ==
Arnault është i martuar dhe ka pesë fëmijë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Arnault, Bernard}}
[[Kategoria:Lindje 1949]]
gov1zoghstiyw79etjaepyh8n52cy35
2939558
2939557
2026-04-08T09:50:53Z
Shqiperia2000
65435
2939558
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Bernard Arnault
| image = Bernard Arnault (3) - 2017 (cropped).jpg
| caption = Bernard Arnault në 2017
| birth_name = Bernard Jean Étienne Arnault
| birth_date = 5 mars 1949
| birth_place = [[Roubaix]], [[Franca]]
| alma_mater = [[École Polytechnique]]
| occupation = biznesmen, pronar mediash, koleksionist arti
| title = Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]
| spouse = {{plainlist|
* Anne Dewavrin (m. 1973; div. 1990)
* [[Hélène Mercier]] (m. 1991)
}}
| children = 5
}}
'''Bernard Jean Étienne Arnault''' (lindur më 5 mars 1949) është një biznesmen francez. Ai është kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]-së, grupi më i madh në botë i produkteve të luksit.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Arnault lindi në [[Roubaix]], në [[Franca]], më 5 mars 1949. Ai ndoqi studimet në [[École Polytechnique]].<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Karriera ==
Pas përfundimit të studimeve, Arnault iu bashkua kompanisë familjare ''Ferret-Savinel'' dhe më pas mori role drejtuese në të. Në vitin 1978 ai u bë president i kompanisë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1984 ai bleu, së bashku me një grup investitorësh, grupin ''Boussac'', i cili në atë kohë zotëronte edhe shtëpinë e modës [[Dior|Christian Dior]].<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
[[LVMH]] u krijua në vitin 1987 nga bashkimi i [[Moët & Chandon|Moët Hennessy]] me [[Louis Vuitton]].<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 1988, përmes një prej filialeve të Christian Dior, Arnault siguroi 32% të aksioneve në LVMH, pjesëmarrje që u rrit gradualisht gjatë viteve.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Që nga viti 1989 ai ka drejtuar grupin si kryetar dhe drejtor ekzekutiv.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Nën drejtimin e tij, LVMH është shndërruar në grupin udhëheqës ndërkombëtar në sektorin e mallrave të luksit.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Arti dhe filantropia ==
Arnault është themelues i ''Fondation Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 2001 ai u takua me arkitektin Frank Gehry pas një vizite në [[Muzeu Guggenheim në Bilbao|Muzeun Guggenheim]] në [[Bilbao]], dhe prej atij bashkëpunimi lindi projekti i fondacionit.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Krijimi i fondacionit u shpall në vitin 2006, ndërsa ndërtesa u hap për publikun më 27 tetor 2014.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Inauguration of the Fondation Louis Vuitton |url=https://presse.fondationlouisvuitton.fr/inauguration-the-building/ |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta personale ==
Arnault është i martuar dhe ka pesë fëmijë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Arnault, Bernard}}
[[Kategoria:Lindje 1949]]
mo5ux6glx5ojya5dttk7zgt8qs55jvj
2939559
2939558
2026-04-08T09:53:01Z
Shqiperia2000
65435
/* Karriera */
2939559
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Bernard Arnault
| image = Bernard Arnault (3) - 2017 (cropped).jpg
| caption = Bernard Arnault në 2017
| birth_name = Bernard Jean Étienne Arnault
| birth_date = 5 mars 1949
| birth_place = [[Roubaix]], [[Franca]]
| alma_mater = [[École Polytechnique]]
| occupation = biznesmen, pronar mediash, koleksionist arti
| title = Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]
| spouse = {{plainlist|
* Anne Dewavrin (m. 1973; div. 1990)
* [[Hélène Mercier]] (m. 1991)
}}
| children = 5
}}
'''Bernard Jean Étienne Arnault''' (lindur më 5 mars 1949) është një biznesmen francez. Ai është kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]-së, grupi më i madh në botë i produkteve të luksit.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Arnault lindi në [[Roubaix]], në [[Franca]], më 5 mars 1949. Ai ndoqi studimet në [[École Polytechnique]].<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Karriera ==
Pas përfundimit të studimeve, Arnault iu bashkua kompanisë familjare ''Ferret-Savinel'' dhe më pas mori role drejtuese në të. Në vitin 1978 ai u bë president i kompanisë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1984 ai bleu, së bashku me një grup investitorësh, grupin ''Boussac'', i cili në atë kohë zotëronte edhe shtëpinë e modës [[Dior|Christian Dior]].<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
[[LVMH]] u krijua në vitin 1987 nga bashkimi i [[Moët & Chandon|Moët Hennessy]] me [[Louis Vuitton]].<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 1988, përmes një prej filialeve të Christian Dior, Arnault siguroi 32% të aksioneve në LVMH, pjesëmarrje që u rrit gradualisht gjatë viteve.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Që nga viti 1989 ai ka drejtuar grupin si kryetar dhe drejtor ekzekutiv.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Nën drejtimin e tij, LVMH është shndërruar në grupin udhëheqës ndërkombëtar në sektorin e mallrave të luksit.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 2024, familja Arnault bleu shumicën e aksioneve të klubit francez të futbollit [[Paris FC]].
== Arti dhe filantropia ==
Arnault është themelues i ''Fondation Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 2001 ai u takua me arkitektin Frank Gehry pas një vizite në [[Muzeu Guggenheim në Bilbao|Muzeun Guggenheim]] në [[Bilbao]], dhe prej atij bashkëpunimi lindi projekti i fondacionit.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Krijimi i fondacionit u shpall në vitin 2006, ndërsa ndërtesa u hap për publikun më 27 tetor 2014.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Inauguration of the Fondation Louis Vuitton |url=https://presse.fondationlouisvuitton.fr/inauguration-the-building/ |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta personale ==
Arnault është i martuar dhe ka pesë fëmijë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Arnault, Bernard}}
[[Kategoria:Lindje 1949]]
dwzbmgbhe6mxzdk1j9qebqkvuwal8ob
2939560
2939559
2026-04-08T09:54:51Z
Shqiperia2000
65435
/* Jeta personale */
2939560
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Bernard Arnault
| image = Bernard Arnault (3) - 2017 (cropped).jpg
| caption = Bernard Arnault në 2017
| birth_name = Bernard Jean Étienne Arnault
| birth_date = 5 mars 1949
| birth_place = [[Roubaix]], [[Franca]]
| alma_mater = [[École Polytechnique]]
| occupation = biznesmen, pronar mediash, koleksionist arti
| title = Kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]
| spouse = {{plainlist|
* Anne Dewavrin (m. 1973; div. 1990)
* [[Hélène Mercier]] (m. 1991)
}}
| children = 5
}}
'''Bernard Jean Étienne Arnault''' (lindur më 5 mars 1949) është një biznesmen francez. Ai është kryetar dhe drejtor ekzekutiv i [[LVMH]]-së, grupi më i madh në botë i produkteve të luksit.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Arnault lindi në [[Roubaix]], në [[Franca]], më 5 mars 1949. Ai ndoqi studimet në [[École Polytechnique]].<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Karriera ==
Pas përfundimit të studimeve, Arnault iu bashkua kompanisë familjare ''Ferret-Savinel'' dhe më pas mori role drejtuese në të. Në vitin 1978 ai u bë president i kompanisë.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 1984 ai bleu, së bashku me një grup investitorësh, grupin ''Boussac'', i cili në atë kohë zotëronte edhe shtëpinë e modës [[Dior|Christian Dior]].<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
[[LVMH]] u krijua në vitin 1987 nga bashkimi i [[Moët & Chandon|Moët Hennessy]] me [[Louis Vuitton]].<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 1988, përmes një prej filialeve të Christian Dior, Arnault siguroi 32% të aksioneve në LVMH, pjesëmarrje që u rrit gradualisht gjatë viteve.<ref>{{cite web |title=History - Profile |url=https://www.dior-finance.com/en/historique-copie-en |website=Christian Dior |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Që nga viti 1989 ai ka drejtuar grupin si kryetar dhe drejtor ekzekutiv.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Nën drejtimin e tij, LVMH është shndërruar në grupin udhëheqës ndërkombëtar në sektorin e mallrave të luksit.<ref>{{cite web |title=Our Group |url=https://www.lvmh.com/en/our-group |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
Në vitin 2024, familja Arnault bleu shumicën e aksioneve të klubit francez të futbollit [[Paris FC]].
== Arti dhe filantropia ==
Arnault është themelues i ''Fondation Louis Vuitton''.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Në vitin 2001 ai u takua me arkitektin Frank Gehry pas një vizite në [[Muzeu Guggenheim në Bilbao|Muzeun Guggenheim]] në [[Bilbao]], dhe prej atij bashkëpunimi lindi projekti i fondacionit.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref> Krijimi i fondacionit u shpall në vitin 2006, ndërsa ndërtesa u hap për publikun më 27 tetor 2014.<ref>{{cite web |title=The Building |url=https://www.fondationlouisvuitton.fr/en/fondation/the-building |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref><ref>{{cite web |title=Inauguration of the Fondation Louis Vuitton |url=https://presse.fondationlouisvuitton.fr/inauguration-the-building/ |website=Fondation Louis Vuitton |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Jeta personale ==
Në vitin 1973, Arnault u martua me Anne Dewavrin, me të cilën pati dy fëmijë, përfshirë Delphine Arnault dhe Antoine Arnault. Çifti u nda në vitin 1990. Në vitin 1991, ai u martua me pianisten kanadeze [[Hélène Mercier]], me të cilën ka tre djem.
Të pesë fëmijët e tij kanë pasur role zyrtare në kompani ose marka të lidhura me grupin LVMH.<ref>{{cite web |title=Bernard Arnault, Chairman and CEO |url=https://www.lvmh.com/en/our-group/governance/bernard-arnault |website=LVMH |language=en |access-date=2026-04-08}}</ref>
== Pasuria ==
Arnault është renditur shpesh ndër njerëzit më të pasur në botë. Pasuria e tij lidhet kryesisht me pjesëmarrjen kontrolluese në grupin LVMH dhe në kompanitë e lidhura me të.
== Koleksioni i artit ==
Arnault njihet edhe si koleksionist arti. Koleksioni i tij përfshin vepra nga artistë si [[Pablo Picasso]], Yves Klein, Henry Moore dhe Andy Warhol. Ai ka qenë gjithashtu një nga figurat kryesore pas krijimit të [[Fondation Louis Vuitton]], një institucion i përkushtuar artit bashkëkohor në Paris.
== Pikëpamjet politike ==
Gjatë raundit të dytë të zgjedhjeve presidenciale franceze të vitit 2017, Arnault shprehu publikisht mbështetje për [[Emmanuel Macron]].
== Çmime dhe nderime ==
* Oficer i Madh i Urdhrit të Meritës së Republikës Italiane (2006)
* Komandant i ''Ordre des Arts et des Lettres'' (2011)
* ''Woodrow Wilson Award for Global Corporate Citizenship'' (2011)
* ''Honorary Knight Commander of the Order of the British Empire'' (2012)
* ''David Rockefeller Award'' i Muzeut të Artit Modern (2014)
* Medalja Pushkin (2017)
* Kryqi i Madh i ''Légion d'honneur'' (2023)
== Referime ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Arnault, Bernard}}
[[Kategoria:Lindje 1949]]
l7vsfjmm4toll9wm8d2u8pjyemjas08