Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk 0 1737 3025813 2662632 2026-08-15T08:20:40Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Chemistry, versioni i datës 14 korrik 2026 (revizioni 1364130891) 3025813 wikitext text/x-wiki {{multiple image | perrow = 3 | total_width = 382 | footer = Imazhe që lidhen me gjashtë degët kryesore të kimisë, duke filluar nga e majta lart, në kahun e akrepave të orës<ref group="shën"> Informacioni rreth imazheve në fusnotë u shkurtua; përshkrimet e plota janë më poshtë: *'''[[Kimia inorganike]]''': një përfaqësim dydimensional i një rrjeti qelqor prej fluorur berili(II) (BeF₂), që ilustron modelet e lidhjes amorfe (jo-kristalore) karakteristike për qelqet inorganike dhe strukturat e zgjeruara në rrjet. *'''[[Kimia organike]]''': një model molekular topa-shkopinj i [[Kafeina|kafeinës]], që tregon rregullimin e atomeve të [[Karboni|karbonit]] (gri), [[Hidrogjeni|hidrogjenit]] (bardhë), azotit (blu) dhe oksigjenit (kuq) në një heterociklë të zakonshme organike. *'''[[Kimia fizike]]''': një diagram i koordinatës së reaksionit që përshkruan konvertimin e reaktantit A në produktin C përmes një gjendjeje kalimtare, duke theksuar energjinë e aktivizimit (ΔG‡) dhe ndryshimin e energjisë së lirë Gibs (ΔG°), qendrore për kinetikën dhe termodinamikën kimike. *'''[[Kimia analitike]]''': një pjesë e një spektri protonik të rezonancës bërthamore magnetike (NMR, 300 MHz, CDCl₃) të një derivati të nitrobenzenit, që tregon rezonancat aromatike afër 6,6 ppm, përfaqësuese për metodat spektroskopike të përdorura për identifikimin dhe karakterizimin e përbërjeve kimike. *'''[[Biokimia]]''': një diagram me shirita i proteinës RGS4, bazuar në strukturën kristalore me numër PDB 1AGR, që ilustron motive të strukturës sekondare si α-helikset dhe lakoret, të përdorura zakonisht për të vizualizuar palosjen e proteinave. *'''Kimia e aplikuar''': një shkop ndriçues në të cilin peroksidi i hidrogjenit reagon me një ester fenil-oksalati për të formuar 1,2-dioksetandion, i cili dekompozohet dhe transferon energji te një fluoroforë që lëshon dritë si pjesë e një sekuence reaksionesh [[kemiluminishenca|kemiluminishence]]. Këto janë vetëm disa nga degët e shumta të kimisë. Të tjera përfshijnë (pa u kufizuar në): '''kiminë teorike''', '''termokiminë''', '''termodinamikën kimike''', '''kiminë mjekësore dhe farmaceutike''', '''kiminë e materialeve''', '''kiminë e mjedisit''', '''kiminë supramolekulare''', '''elektrokiminë''', '''kiminë kuantike''', '''kiminë e polimereve''', '''gjeokiminë''', '''kiminë bërthamore''' e të tjera. </ref>: një rrjet qelqor BeF₂ ('''kimia inorganike'''), një molekulë kafeine ('''kimia organike'''), një diagram i koordinatës së reaksionit ('''kimia fizike'''), një spektër protonik NMR ('''kimia analitike'''), proteina RGS4 ('''biokimia'''), dhe një shkop ndriçues me kemiluminishencë ('''kimia e aplikuar'''). | image1 = BeF2 glass.svg | image2 = Caffeine Jmol Ball and Stick Model.png | image3 = Reaction Coordinate Diagram.svg | image4 = Purple glowstick on black background in a ring.JPG | image5 = Protein RGS4 PDB 1agr.png | image6 = 4-nitroaniline.png }} '''Kimia''' është studimi shkencor i vetive dhe sjelljes së [[Lënda|materies]].<ref name="brown2018">{{cite book |last1=Brown |first1=Theodore L. |last2=LeMay, Jr. |first2=H. Eugene |last3=Bursten |first3=Bruce E. |last4=Murphy |first4=Catherine J. |last5=Woodward |first5=Patrick M. |last6=Stoltzfus |first6=Matthew W. |last7=Lufaso |first7=Michael W. |chapter=Introduction: Matter, energy, and measurement |title=Chemistry: The Central Science |publisher=Pearson |edition=14th |date=2018 |location=New York |pages=46–85 |isbn=978-0134414232 |language=en}}</ref><ref name="missy2020">{{cite book |url=https://uen.pressbooks.pub/introductorychemistry/ |last1=Kofoed |first1=Melissa |last2=Miller |first2=Shawn |title=Introductory Chemistry |publisher=UEN Pressbooks |date=2020 |location=Utah State University |language=en}}</ref> Është një [[Shkenca fizike|shkencë fizike]] brenda [[Shkencat natyrore|shkencave natyrore]] që studion materien: përbërjen, strukturën, vetitë, sjelljen dhe ndryshimet që ajo pëson gjatë [[Reaksioni kimik|reaksioneve]] me [[Substanca|substanca]] të tjera.<ref name="definition">{{cite web |url=http://chemweb.ucc.ie/what_is_chemistry.htm |title=What is Chemistry? |publisher=Chemweb.ucc.ie |access-date=2011-06-12 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Definition of CHEMISTRY |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/chemistry |website=Merriam-Webster |access-date=2020-08-24 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Definition of chemistry {{!}} Dictionary.com |url=http://dictionary.reference.com/browse/Chemistry |website=www.dictionary.com |access-date=2020-08-24 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Chemistry Is Everywhere|url=https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/everywhere.html|website=American Chemical Society|access-date=2020-12-01|language=en}}</ref> Kimia trajton gjithashtu natyrën e [[Lidhja kimike|lidhjeve kimike]] në [[Përbërja kimike|përbërjet kimike]]. Në kuadër të lëndës së saj, kimia zë një pozitë të ndërmjetme mes [[Fizika|fizikës]] dhe [[Biologjia|biologjisë]].<ref>Carsten Reinhardt. ''Chemical Sciences in the 20th Century: Bridging Boundaries''. Wiley-VCH, 2001. {{ISBN|3-527-30271-9}}. f.&nbsp;1–2. (gjermanisht/anglisht)</ref> Ndonjëherë quhet "shkenca qendrore" sepse ofron një themel për të kuptuar disiplinat shkencore, si ato bazë ashtu edhe ato të aplikuara, në një nivel themelor.<ref>Theodore L. Brown, H. Eugene Lemay, Bruce Edward Bursten, H. Lemay. ''Chemistry: The Central Science''. Prentice Hall; bot. 8 (1999). {{ISBN|0-13-010310-1}}. f.&nbsp;3–4. (anglisht)</ref> Për shembull, kimia shpjegon aspekte të rritjes së bimëve ([[Botanika|botanikën]]), formimin e shkëmbinjve vullkanikë ([[Gjeologjia|gjeologjinë]]), mënyrën se si formohet [[ozoni]] atmosferik dhe si degradohen ndotësit mjedisorë ([[Ekologjia|ekologjinë]]), vetitë e dheut të Hënës (kozmokiminë), mënyrën se si veprojnë barnat ([[Farmakologjia|farmakologjinë]]), dhe si të mblidhet [[ADN]]-ja si provë në vendin e krimit (shkencën kriminalistike).<ref>{{cite web |title=How to translate chemistry to Indonesian? |url=https://www.kamus.net/english/chemistry?utm_source |access-date=2026-01-05 |website=www.kamus.net |language=en}}</ref> Kimia ka ekzistuar nën emra të ndryshëm që nga kohët e lashta.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/science/chemistry/Chemistry-and-society|title=Chemistry – Chemistry and society |website=Britannica |access-date=2023-05-06 |language=en}}</ref> Ajo është zhvilluar, dhe sot kimia përfshin fusha të ndryshme specializimi, ose nëndisiplina, të cilat vazhdojnë të shtohen në numër dhe të ndërlidhen për të krijuar fusha të reja ndërdisiplinore studimi. Zbatimet e degëve të ndryshme të kimisë përdoren shpesh për qëllime ekonomike në [[industria kimike|industrinë kimike]].<ref>{{cite web |date=2018-05-20 |title=1.1: The Scope of Chemistry |url=https://chem.libretexts.org/Courses/College_of_Marin/CHEM_114%3A_Introductory_Chemistry/01%3A_The_Chemical_World/1.01%3A_The_Scope_of_Chemistry |access-date=2026-01-05 |website=Libretexts |language=en}}</ref> == Etimologjia == Fjala ''kimi'' vjen nga një ndryshim, gjatë [[Rilindja|Rilindjes]], i fjalës ''[[Alkimia|alkimi]]'', e cila i referohej një grupi më të hershëm praktikash që përfshinte elemente të kimisë, [[Metalurgjia|metalurgjisë]], [[filozofia|filozofisë]], [[Astrologjia|astrologjisë]], [[astronomia|astronomisë]], [[mistika|mistikës]] dhe [[mjekësia|mjekësisë]]. Alkimia shoqërohet shpesh me kërkimin për të shndërruar plumbin ose metale të tjera bazë në ar, megjithëse alkimistët interesoheshin edhe për shumë prej çështjeve të kimisë moderne.<ref>{{cite book |last=Ihde |first=Aaron J. |title=The development of modern chemistry |date=1984 |publisher=Dover |isbn=978-0-486-64235-2 |location=New York |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last=Calian |first=George-Florin |title='Alkimia Operativa and Alkimia Speculativa'. Some Modern Controversies on the Historiography of Alchemy |url=https://ams.ceu.edu/2010/Calian.pdf |journal=Annual of Medieval Studies at CEU |date=2010 |volume=16 |pages=166–90 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last=Newman |first=William R. |date=2011 |title=What Have We Learned from the Recent Historiography of Alchemy? |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/660140 |journal=Isis |volume=102 |issue=2 |pages=313–321 |doi=10.1086/660140 |pmid=21874691 |issn=0021-1753 |language=en}}</ref> Fjala moderne ''alkimi'' rrjedh nga ana e vet nga fjala [[Gjuha arabe|arabishte]] ا. Kjo mund të ketë origjinë [[gjuha egjiptiane|egjiptiane]], pasi al-kīmīā rrjedh nga [[greqishtja e vjetër]] χημία, e cila nga ana e vet rrjedh nga fjala ''Kemet'', emri i lashtë i Egjiptit në gjuhën egjiptiane.<ref name="oed">"alchemy", zë në ''The Oxford English Dictionary'', J.A. Simpson dhe E.S.C. Weiner, vëll. 1, bot. 2, 1989, {{ISBN|0-19-861213-3}}. (anglisht)</ref> Në një version tjetër, al-kīmīā mund të rrjedhë nga greqishtja e vjetër χημεία, "të hedhësh së bashku".<ref>Weekley, Ernest (1967). ''Etymological Dictionary of Modern English''. New York: Dover Publications. {{ISBN|0-486-21873-2}}. (anglisht)</ref> == Parimet moderne == [[File:Lab bench.jpg|thumb|upright=1.15|[[Laboratori|Laborator]] në Institutin e Biokimisë, [[:en:University of Cologne|Universiteti i Këlnit]], [[Gjermania]]]] Modeli aktual i strukturës atomike është modeli kuantomekanik.<ref>{{cite encyclopedia|title=chemical bonding|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/684121/chemical-bonding/43383/The-quantum-mechanical-model|encyclopedia=Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=2012-11-01 |language=en}}</ref> Kimia tradicionale fillon me studimin e [[Grimca elementare|grimcave elementare]], [[Atomi|atomeve]], [[Molekula|molekulave]],<ref>Anthony Carpi. [https://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?mid=49 Matter: Atoms from Democritus to Dalton] (anglisht).</ref> [[Substanca|substancave]], [[Metalet|metaleve]], [[Kristali|kristaleve]] dhe agregateve të tjera të materies. Materia mund të studiohet në gjendje të ngurtë, të lëngët, të gaztë dhe [[Plazma (fizikë)|plazmatike]], e izoluar ose në kombinim. Ndërveprimet, reaksionet dhe transformimet që studiohen në kimi janë zakonisht rezultat i ndërveprimeve mes atomeve, që sjellin rirregullime të lidhjeve kimike që i mbajnë atomet së bashku. Sjellje të tilla studiohen në një [[Laboratori|laborator]] kimie. Laboratori i kimisë përdor stereotipisht forma të ndryshme qelqi laboratorik. Sidoqoftë qelqi nuk është qendror për kiminë, dhe një pjesë e madhe e kimisë eksperimentale (si dhe asaj të aplikuar/industriale) bëhet pa të. [[File:Chemicals in flasks.jpg|thumb|right|Tretësira substancash në shishe reagentësh, përfshirë hidroksidin e amonit dhe acidin nitrik, të ndriçuara në ngjyra të ndryshme]] Një [[Reaksioni kimik|reaksion kimik]] është shndërrimi i disa substancave në një ose më shumë substanca të ndryshme.<ref>IUPAC, ''IUPAC Gold Book'', [http://goldbook.iupac.org/C01033.html Përkufizimi] (anglisht).</ref> Baza e një shndërrimi të tillë kimik është rirregullimi i elektroneve në lidhjet kimike mes atomeve. Ky proces mund të përshkruhet simbolikisht përmes një ekuacioni kimik, i cili zakonisht ka atomet si subjekte. Numri i atomeve në të majtë dhe në të djathtë të ekuacionit për një shndërrim kimik është i barabartë. (Kur numri i atomeve në njërën anë është i pabarabartë, shndërrimi quhet [[Reaksioni bërthamor|reaksion bërthamor]] ose [[Dezintegrimi radioaktiv|zbërthim radioaktiv]].) Lloji i reaksioneve kimike që mund t'i nënshtrohet një substancë dhe ndryshimet e energjisë që mund ta shoqërojnë atë kufizohen nga rregulla themelore të caktuara, të njohura si ligjet kimike. [[Energjia]] dhe [[entropia]] janë konsiderata të rëndësishme pothuajse në të gjitha studimet kimike. Substancat kimike klasifikohen sipas strukturës, fazës, si dhe [[Përbërja kimike|përbërjes kimike]] të tyre. Ato mund të analizohen me anë të mjeteve të analizës kimike, p.sh. [[spektroskopia]] dhe [[kromatografia]]. Shkencëtarët e angazhuar në kërkim kimik njihen si kimistë.<ref>{{cite web |url=http://www.calmis.ca.gov/file/occguide/CHEMIST.HTM |title=California Occupational Guide Number 22: Chemists |publisher=Calmis.ca.gov |date=1999-10-29 |access-date=2011-06-12 |language=en}}</ref> Shumica e kimistëve specializohen në një ose më shumë nëndisiplina. Disa koncepte janë thelbësore për studimin e kimisë; disa prej tyre janë:<ref>{{cite web |url=http://antoine.frostburg.edu/chem/senese/101/matter/ |title=General Chemistry Online – Companion Notes: Matter |publisher=Antoine.frostburg.edu |access-date=2011-06-12 |language=en}}</ref> === Materia === {{Main|Lënda}} Në kimi, materia përkufizohet si çdo gjë që ka masë të mbetjes dhe vëllim (zë vend) dhe përbëhet nga [[Grimca|grimca]]. Grimcat që përbëjnë materien kanë gjithashtu masë të mbetjes – jo të gjitha grimcat kanë masë të mbetjes, siç është [[fotoni]]. Materia mund të jetë një [[Substanca|substancë]] kimike e pastër ose një [[përzierje]] substancash.<ref>{{cite book |last=Armstrong |first=James |title=General, Organic, and Biochemistry: An Applied Approach |publisher=Brooks/Cole |year=2012 |isbn=978-0-534-49349-3 |page=48 |language=en}}</ref> ==== Atomi ==== {{Main|Atomi}} [[File:Atom Diagram.svg|thumb|upright=0.75|left|Diagram i një atomi sipas [[Atomi sipas Radhërfordit|modelit të Radhërfordit]]]] [[Atomi]] është njësia bazë e kimisë. Ai përbëhet nga një bërthamë e dendur e quajtur [[Bërthama e atomit|bërthama atomike]], e rrethuar nga një hapësirë e zënë nga një re elektronike. Bërthama përbëhet nga [[Protoni|proton]]e të ngarkuara pozitivisht dhe [[Neutroni|neutron]]e të pangarkuara (së bashku të quajtura [[Nukloni|nukleone]]), ndërsa reja elektronike përbëhet nga [[Elektroni|elektron]]e të ngarkuara negativisht që rrotullohen rreth bërthamës. Në një atom neutral, elektronet e ngarkuara negativisht balancojnë ngarkesën pozitive të protoneve. Bërthama është e dendur; masa e një nukleoni është afërsisht 1.836 herë më e madhe se ajo e një elektroni, ndërkohë që rrezja e një atomi është rreth 10.000 herë më e madhe se ajo e bërthamës së tij.{{sfn|Burrows|Holman|Parsons|Pilling|2009|p=13}}{{sfn|Housecroft|Sharpe|2008|p=2}} Atomi është gjithashtu entiteti më i vogël që mund të konceptohet se ruan vetitë kimike të elementit, siç janë [[Elektronegativiteti|elektronegativiteti]], potenciali i jonizimit, gjendja(t) e preferuara e oksidimit, numri i koordinimit, dhe llojet e preferuara të lidhjeve që formon (p.sh., metalike, [[Lidhja jonike|jonike]], [[Lidhja kovalente|kovalente]]). ==== Elementi ==== [[File:Simple Periodic Table Chart-blocks.svg|thumb|right|upright=1.35|Forma standarde e [[tabela periodike e elementeve|tabelës periodike]] të elementeve kimike. Ngjyrat përfaqësojnë blloqe të ndryshme elementesh.]] {{Main|Lista e elementeve kimikë|l1=Elementi kimik}} Një element kimik është një substancë e pastër e përbërë nga një lloj i vetëm atomi, i karakterizuar nga numri i tij i veçantë i [[Protoni|proton]]eve në bërthamat e atomeve, i njohur si [[numri atomik]] dhe i shënuar me simbolin ''Z''. [[Numri i masës]] është shuma e numrit të protoneve dhe neutroneve në një bërthamë. Megjithëse të gjitha bërthamat e të gjithë atomeve që i përkasin një elementi kanë të njëjtin numër atomik, ato nuk kanë domosdoshmërisht të njëjtin numër mase; atomet e një elementi që kanë numra të ndryshëm mase njihen si [[Izotopi|izotop]]e. Për shembull, të gjithë atomet me 6 protone në bërthamat e tyre janë atome të elementit kimik [[karboni]], por atomet e karbonit mund të kenë numër mase 12 ose 13.{{sfn|Housecroft|Sharpe|2008|p=2}} Paraqitja standarde e elementeve kimike bëhet në [[tabela periodike e elementeve|tabelën periodike]], e cila i rendit elementet sipas numrit atomik. Tabela periodike është e organizuar në grupe, ose kolona, dhe periudha, ose rreshta. Tabela periodike është e dobishme për identifikimin e tendencave periodike.{{sfn|Burrows|Holman|Parsons|Pilling|2009|p=110}} ==== Përbërja ==== [[File:Carbon dioxide structure.png|thumb|left|upright=0.6|[[Dioksidi i karbonit]] (CO₂), një shembull i një përbërjeje kimike]] {{Main|Përbërja kimike}} Një ''përbërje'' është një substancë kimike e pastër e përbërë nga më shumë se një element. Vetitë e një përbërjeje ngjajnë pak me ato të elementeve që e përbëjnë.{{sfn|Burrows|Holman|Parsons|Pilling|2009|p=12}} Nomenklatura standarde e përbërjeve përcaktohet nga [[Bashkimi Ndërkombëtar i Kimisë së Pastër dhe të Aplikuar]] (IUPAC). Përbërjet organike emërtohen sipas sistemit të nomenklaturës organike.<ref>{{cite web |url=http://www.acdlabs.com/iupac/nomenclature/ |title=IUPAC Nomenclature of Organic Chemistry |publisher=Acdlabs.com |access-date=2011-06-12 |language=en}}</ref> Emrat për përbërjet inorganike krijohen sipas sistemit të nomenklaturës inorganike. Kur një përbërje ka më shumë se një përbërës, ata ndahen në dy klasa, përbërësit elektropozitivë dhe elektronegativë.<ref name="IUPAC">{{cite book |last1=Connelly |first1=Neil G. |last2=Damhus |first2=Ture |last3=Hartshom |first3=Richard M. |last4=Hutton |first4=Alan T. |title=Nomenclature of Inorganic Chemistry IUPAC Recommendations 2005 |date=2005 |publisher=Royal Society of Chemistry Publishing / IUPAC |location=Cambridge |isbn=0854044388 |language=en}}</ref> Për më tepër, Shërbimi i Përmbledhjeve Kimike (Chemical Abstracts Service, CAS) ka zhvilluar një metodë për të indeksuar substancat kimike. Sipas kësaj skeme, çdo substancë kimike identifikohet me një numër të njohur si numri i regjistrit CAS. ==== Molekula ==== {{Main|Molekula}} [[File:Caffeine (1) 3D ball.png|upright=1.05|thumb|right|Një përfaqësim topa-shkopinj i molekulës së [[kafeina|kafeinës]] (C₈H₁₀N₄O₂)]] Një ''molekulë'' është pjesa më e vogël e pandashme e një [[Substanca kimike|substance kimike]] të pastër që ka bashkësinë e saj unike të vetive kimike, domethënë, potencialin e saj për t'iu nënshtruar një bashkësie të caktuar reaksionesh kimike me substanca të tjera. Megjithatë, ky përkufizim funksionon mirë vetëm për substancat e përbëra nga molekula, gjë që nuk vlen për shumë substanca (shih më poshtë). Molekulat janë zakonisht një grup atomesh të lidhura së bashku me [[Lidhja kovalente|lidhje kovalente]], në atë mënyrë që struktura të jetë elektrikisht neutrale dhe të gjithë elektronet e valencës të jenë të çiftuar me elektrone të tjera, qoftë në lidhje apo në çifte të vetmuara. Kështu, molekulat ekzistojnë si njësi elektrikisht neutrale, ndryshe nga jonet. Kur ky rregull thyhet, duke i dhënë "molekulës" një ngarkesë, rezultati ndonjëherë quhet jon molekular ose jon poliatomik. Sidoqoftë, natyra diskrete dhe e ndarë e konceptit molekular zakonisht kërkon që jonet molekulare të jenë të pranishme vetëm në formë të mirë-ndarë, si p.sh. një rreze e drejtuar në vakum në një spektrometër mase. Grumbujt poliatomikë të ngarkuar që gjenden në trupa të ngurtë (për shembull, jonet e zakonshme të [[Sulfati|sulfatit]] ose [[Nitrati|nitratit]]) zakonisht nuk konsiderohen "molekula" në kimi. Disa molekula përmbajnë një ose më shumë elektrone të paçiftuara, duke krijuar [[Radikali (kimi)|radikale]]. Shumica e radikaleve janë relativisht reaktive, por disa, si oksidi nitrik (NO), mund të jenë të qëndrueshëm. [[File:Benzene-2D-full.svg|thumb|upright=0.7|left|Formula strukturore dydimensionale e një molekule [[benzeni]] (C₆H₆)]] Elementet e gaztë "inerte", ose [[Grupi i tetëmbëdhjetë i elementeve kimike|fisnikë]] ([[heliumi]], [[neoni]], [[argoni]], [[kriptoni]], [[ksenoni]] dhe [[radoni]]) përbëhen nga atome të vetmuara si njësia e tyre më e vogël diskrete, ndërsa elementet e tjera kimike të izoluara përbëhen ose nga molekula ose nga rrjete atomesh të lidhura me njëri-tjetrin në ndonjë mënyrë. Molekula të identifikueshme përbëjnë substanca të njohura si uji, ajri dhe shumë përbërje organike si alkooli, sheqeri, benzina dhe farmaceutikët e ndryshëm. Sidoqoftë, jo të gjitha substancat apo përbërjet kimike përbëhen nga molekula të veçanta, dhe në fakt shumica e substancave të ngurta që përbëjnë koren, mantelin dhe bërthamën e Tokës janë përbërje kimike pa molekula. Këto lloje të tjera substancash, si përbërjet jonike dhe trupat e ngurtë me rrjet kovalent, organizohen në atë mënyrë që u mungon ekzistenca e molekulave të identifikueshme ''si të tilla''. Në vend të kësaj, këto substanca diskutohen në terma të njësive të formulës ose qelizave njësi si struktura më e vogël përsëritëse brenda substancës. Shembuj të substancave të tilla janë kripërat minerale (si [[Kripa|kripa e tryezës]]), trupa të ngurtë si karboni dhe [[diamanti]], metalet, dhe silika, e njohur si dhe mineralet silikate, si kuarci dhe graniti. Një nga karakteristikat kryesore të një molekule është gjeometria e saj, shpesh e quajtur struktura e saj. Ndërsa struktura e molekulave diatomike, triatomike ose tetra-atomike mund të jetë e thjeshtë (lineare, kënddrejtë piramidale etj.), struktura e molekulave poliatomike, të përbëra nga më shumë se gjashtë atome (të disa elementeve), mund të jetë vendimtare për natyrën e saj kimike. ==== Substanca dhe përzierja ==== {{infobox | data1 = [[File:Cín.png|100px]] [[File:Sulfur-sample.jpg|100px]] | data2 = [[File:Diamants maclés 2(République d'Afrique du Sud).jpg|100px]] [[File:Sugar 2xmacro.jpg|100px]] | data3 = [[File:Sal (close).jpg|100px]] [[File:Sodium bicarbonate.jpg|100px]] | data5 = Shembuj të substancave kimike të pastra. Nga e majta në të djathtë: elementet [[Kallaj|kallaji]] (Sn) dhe [[Sulfuri|squfuri]] (S), [[diamanti]] (një alotrop i karbonit), [[sakaroza]] (sheqeri i pastër), si dhe klorur natriumi (kripa) dhe [[Bikarbonati i natriumit|bikarbonat natriumi]] (soda buke), të cilat janë të dyja përbërje jonike. }} Një substancë kimike është një lloj materie me përbërje dhe bashkësi vetish të caktuara.<ref>{{Cite book |last1=Hill |first1=J. W. |title=General Chemistry |last2=Petrucci |first2=R. H. |last3=McCreary |first3=T. W. |last4=Perry |first4=S. S. |publisher=Pearson Prentice Hall |year=2005 |edition=4th |location=Upper Saddle River, New Jersey |page=37 |language=en}}</ref> Një grumbullim substancash quhet [[përzierje]]. Shembuj përzierjesh janë ajri dhe [[Aliazhi|aliazhet]].<ref>{{cite book |last1=Avedesian |first1=M. M. |title=Magnesium and Magnesium Alloys |last2=Baker |first2=Hugh |publisher=ASM International |page=59 |language=en}}</ref> ==== Moli dhe sasia e substancës ==== {{Main|Moli}} Moli është një njësi matëse që tregon një sasi substance (e quajtur edhe sasi kimike). Një mol përkufizohet të përmbajë saktësisht 6,02214076 × 10²³ grimca (atome, molekula, jone ose elektrone), ku numri i grimcave për mol njihet si konstantja e Avogadros.{{sfn|Burrows|Holman|Parsons|Pilling|2009|p=16}} Përqendrimi molar është sasia e një substance të caktuar për vëllim tretësire, dhe raportohet zakonisht në mol/dm³.{{sfn|Atkins|de Paula|2009|p=9}} === Faza === [[File:Phase changes.svg|thumb|upright=1.25|Diagram që tregon marrëdhëniet ndërmjet fazave dhe termat e përdorura për të përshkruar ndryshimet e fazës]] Përveç vetive specifike kimike që dallojnë klasifikimet e ndryshme kimike, kimikatet mund të ekzistojnë në disa faza. Në pjesën më të madhe, klasifikimet kimike janë të pavarura nga këto klasifikime të fazës në masë; megjithatë, disa faza më ekzotike janë të papajtueshme me disa veti kimike. Një ''fazë'' është një bashkësi gjendjesh e një sistemi kimik që kanë veti të ngjashme strukturore në masë, gjatë një game kushtesh, siç janë presioni ose temperatura. Vetitë fizike, si [[Dendësia|dendësia]] dhe treguesi i thyerjes, priren të bien brenda vlerave karakteristike të fazës. Faza e materies përkufizohet nga ''kalimi i fazës'', që është kur energjia e futur ose e nxjerrë nga sistemi shkon drejt rirregullimit të strukturës së sistemit, në vend që të ndryshojë kushtet në masë. Ndonjëherë dallimi midis fazave mund të jetë i vazhdueshëm në vend që të ketë një kufi diskret; në këtë rast materia konsiderohet të jetë në një gjendje superkritike. Kur tre gjendje takohen bazuar në kushtet, kjo njihet si [[pika trefishe]], dhe meqë kjo është e pandryshueshme, është një mënyrë e përshtatshme për të përcaktuar një grup kushtesh. Shembujt më të njohur të fazave janë trupat e ngurtë, lëngjet dhe gazet. Shumë substanca shfaqin faza të shumta të ngurta. Për shembull, ekzistojnë tre faza të [[Hekuri|hekurit]] të ngurtë (alfa, gama dhe delta) që ndryshojnë sipas temperaturës dhe presionit. Një dallim kryesor midis fazave të ngurta është struktura kristalore, ose rregullimi, i atomeve. Një fazë tjetër e hasur zakonisht në studimin e kimisë është faza "ujore", që është gjendja e substancave të tretura në tretësirë ujore (domethënë, në ujë). Faza më pak të njohura përfshijnë [[Plazma (fizikë)|plazmat]], kondensatet Bose–Ajnshtajn dhe kondensatet fermionike, si dhe fazat [[Paramagnetizmi|paramagnetike]] dhe feromagnetike të materialeve magnetike. Ndërkohë që shumica e fazave të njohura kanë të bëjnë me sisteme tredimensionale, është gjithashtu e mundur të përkufizohen analoge në sisteme dydimensionale, gjë që ka tërhequr vëmendje për rëndësinë e saj në sistemet biologjike. === Lidhjet === {{Main|Lidhja kimike}} [[File:Ionic bonding animation.gif|thumb|right|upright=1.15|Animacion i procesit të lidhjes jonike mes [[natriumi]]t (Na) dhe [[klori]]t (Cl) për të formuar klorur natriumi, ose kripën e zakonshme të tryezës. Lidhja jonike përfshin marrjen e elektroneve të valencës nga një atom te tjetri (në krahasim me ndarjen, që ndodh në lidhjen kovalente).]] Atomet që ngjiten së bashku në molekula ose kristale thuhet se janë të lidhur me njëri-tjetrin. Një lidhje kimike mund të vizualizohet si balanca multipole midis ngarkesave pozitive në bërthama dhe ngarkesave negative që lëkunden rreth tyre.<ref>{{cite web |title=Chemical Bonding by Anthony Carpi, PhD |url=http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?mid=55 |access-date=2011-06-12 |publisher=visionlearning |language=en}}</ref> Më shumë se thjesht tërheqje dhe përzënie, energjitë dhe shpërndarjet karakterizojnë disponueshmërinë e një elektroni për t'u lidhur me një atom tjetër. Lidhja kimike mund të jetë [[Lidhja kovalente|lidhje kovalente]], [[Lidhja jonike|lidhje jonike]], [[Lidhja e hidrogjenit|lidhje hidrogjeni]], ose thjesht për shkak të [[Forcat e Van der Valsit|forcave të Van der Valsit]]. Secilit prej këtyre llojeve të lidhjeve i atribuohet një potencial i caktuar. Këto potenciale krijojnë ndërveprimet që i mbajnë atomet së bashku në molekula ose kristale. Në shumë përbërje të thjeshta, teoria e lidhjes valente, modeli i Përzënies së Çifteve Elektronike të Shtresës së Valencës (VSEPR), dhe koncepti i [[Numri i oksidimit|numrit të oksidimit]] mund të përdoren për të shpjeguar strukturën dhe përbërjen molekulare. Një lidhje jonike formohet kur një metal humbet një ose më shumë elektrone, duke u bërë [[Joni|kation]] i ngarkuar pozitivisht, dhe elektronet fitohen më pas nga atomi jometalik, duke u bërë [[Joni|anion]] i ngarkuar negativisht. Dy jonet e ngarkuara në mënyrë të kundërt tërheqin njëri-tjetrin, dhe lidhja jonike është forca elektrostatike e tërheqjes mes tyre. Për shembull, natriumi (Na), një metal, humbet një elektron për t'u bërë kation Na⁺, ndërsa klori (Cl), një jometal, fiton këtë elektron për t'u bërë Cl⁻. Jonet mbahen së bashku për shkak të tërheqjes elektrostatike, dhe kështu formohet përbërja klorur natriumi (NaCl), ose kripa e zakonshme e tryezës. [[File:Elektronenformel Punkte CH4.svg|thumb|upright=0.75|left|Në molekulën e [[metani]]t (CH₄), atomi i karbonit ndan një çift elektronesh valente me secilin nga katër atomet e hidrogjenit. Kështu, rregulli i oktetit plotësohet për atomin e C-së (ka tetë elektrone në shtresën e tij të valencës), ndërsa rregulli i dyshes plotësohet për atomet e H-së (ato kanë dy elektrone në shtresat e tyre të valencës).]] Në një lidhje kovalente, një ose më shumë çifte elektronesh valente ndahen nga dy atome: grupi elektrikisht neutral i atomeve të lidhura që rezulton quhet molekulë. Atomet do ta ndajnë elektronet e valencës në atë mënyrë që të krijojnë një konfigurim elektronik të [[Grupi i tetëmbëdhjetë i elementeve kimike|gazit fisnik]] (tetë elektrone në shtresën e tyre më të jashtme) për secilin atom. Atomet që priren të kombinohen në atë mënyrë që secili të ketë tetë elektrone në shtresën e vet të valencës thuhet se ndjekin rregullin e oktetit. Sidoqoftë, disa elemente si [[hidrogjeni]] dhe [[litiumi]] kanë nevojë vetëm për dy elektrone në shtresën e tyre më të jashtme për të arritur këtë konfigurim të qëndrueshëm; për këto atome thuhet se ndjekin ''rregullin e dyshes'', dhe në këtë mënyrë ato arrijnë konfigurimin elektronik të gazit fisnik [[heliumi]], i cili ka dy elektrone në shtresën e tij të jashtme. Në mënyrë të ngjashme, teoritë nga [[Fizika klasike|fizika klasike]] mund të përdoren për të parashikuar shumë struktura jonike. Për përbërje më të ndërlikuara, siç janë kompleksët metalikë, teoria e lidhjes valente është më pak e zbatueshme dhe përdoren zakonisht qasje alternative, si teoria e orbitaleve molekulare. === Energjia === {{Main|Energjia}} Në kontekstin e kimisë, energjia është një atribut i një substance si pasojë e strukturës së saj atomike, molekulare ose agregate. Meqë një shndërrim kimik shoqërohet nga një ndryshim në një ose më shumë nga këto lloj strukturash, ai shoqërohet gjithmonë nga një rritje ose ulje e energjisë së substancave të përfshira. Diçka energji transferohet mes mjedisit dhe reaktantëve të reaksionit në formën e nxehtësisë ose dritës; kështu produktet e një reaksioni mund të kenë më shumë ose më pak energji se reaktantët. Një reaksion thuhet se është ekzergonik nëse gjendja përfundimtare është më e ulët në shkallën e energjisë se gjendja fillestare; në rastin e reaksioneve endergonike situata është e kundërt. Një reaksion thuhet se është ekzotermik nëse reaksioni lëshon nxehtësi në mjedis; në rastin e reaksioneve endotermike, reaksioni thith nxehtësi nga mjedisi. Reaksionet kimike janë gjithmonë të pamundura përveçse nëse reaktantët tejkalojnë një pengesë energjie të njohur si energjia e aktivizimit. ''Shpejtësia'' e një reaksioni kimik (në një temperaturë të dhënë T) lidhet me energjinë e aktivizimit E, nëpërmjet faktorit të popullimit të Bolcmanit <math>e^{-E/kT} </math> – që është probabiliteti që një molekulë të ketë energji më të madhe ose të barabartë me E në temperaturën e dhënë T. Kjo varësi eksponenciale e shpejtësisë së reaksionit nga temperatura njihet si ekuacioni i Arrenit. Energjia e aktivizimit e nevojshme që të ndodhë një reaksion kimik mund të jetë në formën e nxehtësisë, dritës, elektricitetit ose forcës mekanike në formën e ultrazërit.<ref>Reilly, Michael. (2007). [https://www.newscientist.com/article/dn11427-mechanical-force-induces-chemical-reaction.html Mechanical force induces chemical reaction] (anglisht), NewScientist.com news service.</ref> Një koncept i lidhur, energjia e lirë, i cili përfshin gjithashtu konsiderata entropie, është një mjet shumë i dobishëm për të parashikuar realizueshmërinë e një reaksioni dhe për të përcaktuar gjendjen e ekuilibrit të një reaksioni kimik, në termodinamikën kimike. Një reaksion është i realizueshëm vetëm nëse ndryshimi total në energjinë e lirë të Gibsit është negativ, <math> \Delta G \le 0 \,</math>; nëse është i barabartë me zero, reaksioni kimik thuhet se është në [[Ekuilibri kimik|ekuilibër]]. Ekzistojnë vetëm gjendje të kufizuara të mundshme energjie për elektronet, atomet dhe molekulat. Këto përcaktohen nga rregullat e [[mekanika kuantike|mekanikës kuantike]], të cilat kërkojnë kuantizimin e energjisë së një sistemi të lidhur. Atomet/molekulat në një gjendje më të lartë energjie thuhet se janë të eksituara. Molekulat/atomet e një substance në një gjendje energjie të eksituar janë shpesh shumë më reaktive; domethënë, më të prirura ndaj reaksioneve kimike. Faza e një substance përcaktohet gjithmonë nga energjia e saj dhe energjia e mjedisit të saj. Kur forcat ndërmolekulare të një substance janë të tilla që energjia e mjedisit nuk mjafton për t'i kapërcyer, ajo ndodh në një fazë më të renditur, si e lëngët apo e ngurtë, siç është rasti me ujin (H₂O); një lëng në temperaturën e dhomës sepse molekulat e tij lidhen me lidhje hidrogjeni.<ref>[http://www.chem4kids.com/files/matter_changes.html Changing States of Matter] (anglisht), Chemforkids.com.</ref> Ndërsa [[Acidi Sulfhidrik|hidrogjensulfuri]] (H₂S) është gaz në temperaturën e dhomës dhe presionin standard, pasi molekulat e tij lidhen me ndërveprime më të dobëta dipol-dipol. Transferimi i energjisë nga një substancë kimike te tjetra varet nga ''madhësia'' e kuanteve të energjisë të lëshuara nga një substancë. Sidoqoftë, energjia termike shpesh transferohet më lehtë nga pothuajse çdo substancë te tjetra, sepse fononet përgjegjëse për nivelet e energjisë vibruese dhe rrotulluese në një substancë kanë shumë më pak energji se [[Fotoni|foton]]et e përfshira në transferimin e energjisë elektronike. Kështu, meqë nivelet e energjisë vibruese dhe rrotulluese janë më afër njëra-tjetrës se nivelet e energjisë elektronike, nxehtësia transferohet më lehtë mes substancave në krahasim me dritën ose forma të tjera të energjisë elektronike. Për shembull, [[Rrezet ultravjollcë|rrezatimi ultravjollcë]] elektromagnetik nuk transferohet me aq efikasitet nga një substancë te tjetra sa energjia termike apo elektrike. Ekzistenca e niveleve karakteristike të energjisë për substanca të ndryshme kimike është e dobishme për identifikimin e tyre përmes analizës së vijave spektrale. Lloje të ndryshme spektrash përdoren shpesh në spektroskopinë kimike, p.sh. IR, mikrovalë, NMR, ESR, etj. Spektroskopia përdoret gjithashtu për të identifikuar përbërjen e objekteve të largëta – si yjet dhe galaktikat e largëta – duke analizuar spektrat e tyre të rrezatimit. [[File:Emission spectrum-Fe.svg|thumb|upright=2.2|Spektri i emetimit të [[hekuri]]t]] Termi energjia kimike përdoret shpesh për të treguar potencialin e një substance kimike për t'iu nënshtruar një shndërrimi përmes një reaksioni kimik, ose për të shndërruar substanca të tjera kimike. === Reaksioni === {{Main|Reaksioni kimik}} [[File:VysokePece1.jpg|thumb|right|Gjatë reaksioneve kimike, lidhjet mes atomeve thyhen dhe formohen, duke rezultuar në substanca të ndryshme me veti të ndryshme. Në një furrë të lartë, oksidi i hekurit, një përbërje, reagon me monoksidin e karbonit për të formuar hekur, një nga elementet kimike, dhe dioksid karboni.]] Kur një substancë kimike shndërrohet si rezultat i ndërveprimit të saj me një substancë tjetër ose me energji, thuhet se ka ndodhur një reaksion kimik. Një ''reaksion kimik'' është pra një koncept i lidhur me "reagimin" e një substance kur ajo vjen në kontakt të ngushtë me një tjetër, qoftë si përzierje apo si tretësirë; ekspozimi ndaj ndonjë forme energjie, ose të dyja. Kjo rezulton në një shkëmbim energjie mes përbërësve të reaksionit, si dhe me mjedisin e sistemit, i cili mund të jetë enë të projektuara – shpesh qelq laboratorik. Reaksionet kimike mund të rezultojnë në formimin ose disociimin e molekulave, domethënë, molekulat që copëtohen për të formuar dy ose më shumë molekula, ose rirregullimin e atomeve brenda ose mes molekulave. Reaksionet kimike zakonisht përfshijnë krijimin ose thyerjen e lidhjeve kimike. [[Oksido-Reduktimi|Oksidimi, reduktimi]], disociimi, neutralizimi acid-bazë dhe rirregullimi molekular janë disa shembuj reaksionesh kimike të zakonshme. Një reaksion kimik mund të përshkruhet simbolikisht përmes një ekuacioni kimik. Ndërsa në një reaksion kimik jo-bërthamor numri dhe lloji i atomeve në të dyja anët e ekuacionit janë të barabartë, për një reaksion bërthamor kjo vlen vetëm për grimcat bërthamore, domethënë protonet dhe neutronet.<ref>[http://goldbook.iupac.org/C01034.html Chemical Reaction Equation] (anglisht), IUPAC Goldbook.</ref> Sekuenca e hapave në të cilën mund të ndodhë rirregullimi i lidhjeve kimike gjatë një reaksioni kimik quhet mekanizmi i reaksionit. Një reaksion kimik mund të imagjinohet të zhvillohet në një numër hapash, secili prej të cilëve mund të ketë një shpejtësi të ndryshme. Shumë ndërmjetës reaksioni me qëndrueshmëri të ndryshueshme mund të imagjinohen kështu gjatë rrjedhës së një reaksioni. Mekanizmat e reaksioneve propozohen për të shpjeguar kinetikën dhe përzierjen relative të produkteve të një reaksioni. Shumë kimistë fizikë specializohen në eksplorimin dhe propozimin e mekanizmave të reaksioneve të ndryshme kimike. Disa rregulla empirike, si rregullat Vudvard–Hofman, shpesh vijnë në ndihmë gjatë propozimit të një mekanizmi për një reaksion kimik. Sipas librit të artë të IUPAC-ut, një reaksion kimik është "një proces që rezulton në ndërkonvertimin e specieve kimike".<ref>Libri i Artë [http://goldbook.iupac.org/C01033.html Chemical Reaction] (anglisht), IUPAC Goldbook.</ref> Prandaj, një reaksion kimik mund të jetë një reaksion elementar ose një reaksion me hapa. Bëhet edhe një kualifikim shtesë, në atë që ky përkufizim përfshin rastet kur ndërkonvertimi i konformerëve është i vëzhgueshëm eksperimentalisht. Reaksione të tilla kimike të zbulueshme normalisht përfshijnë grupe entitetesh molekulare, siç tregohet nga ky përkufizim, por shpesh është konceptualisht e përshtatshme të përdoret termi edhe për ndryshime që përfshijnë entitete të vetme molekulare (domethënë "ngjarje kimike mikroskopike"). === Jonet dhe kripërat === [[File:Potassium-chloride-3D-ionic.png|thumb|upright=0.75|Struktura e rrjetit kristalor të klorur kaliumi (KCl), një kripë e formuar për shkak të tërheqjes së kationeve K⁺ dhe anioneve Cl⁻. Ngarkesa e përgjithshme e përbërjes jonike është zero.]] {{Main|Joni}} Një ''jon'' është një specie e ngarkuar, një atom ose një molekulë, që ka humbur ose fituar një ose më shumë elektrone. Kur një atom humbet një elektron dhe kështu ka më shumë protone se elektrone, atomi është një jon i ngarkuar pozitivisht, ose kation. Kur një atom fiton një elektron dhe kështu ka më shumë elektrone se protone, atomi është një jon i ngarkuar negativisht, ose anion. Kationet dhe anionet mund të formojnë një rrjet kristalor kripërash neutrale, siç është rasti i joneve Na⁺ dhe Cl⁻ që formojnë klorur natriumin, ose NaCl. Shembuj jonesh poliatomike që nuk ndahen gjatë reaksioneve acid-bazë janë hidroksidi (OH⁻) dhe [[Fosfati|fosfati]] (PO₄³⁻). [[Plazma (fizikë)|Plazma]] përbëhet nga materie e gaztë që është jonizuar plotësisht, zakonisht përmes temperaturës së lartë. === Aciditeti dhe baziciteti === [[File:Hydrogen-bromide-3D-vdW.svg|thumb|left|upright=0.8|[[Bromidi i hidrogjenit]] ekziston në fazën e gaztë si molekulë diatomike.]] {{Main|Acidet dhe Bazat}} Një substancë shpesh mund të klasifikohet si [[Acidi|acid]] ose bazë. Ekzistojnë disa teori të ndryshme që shpjegojnë sjelljen acid-bazë. Më e thjeshta është teoria e Arrenit, sipas së cilës një acid është një substancë që prodhon jone hidroniumi kur tretet në ujë, dhe një bazë është ajo që prodhon jone hidroksidi kur tretet në ujë. Sipas teorisë acid-bazë Bronsted–Louri, acidet janë substanca që dhurojnë një jon pozitiv hidrogjeni te një substancë tjetër në një reaksion kimik; nga ana tjetër, një bazë është substanca që merr atë jon hidrogjeni. Një teori e tretë e zakonshme është teoria acid-bazë e Luisit, e cila bazohet në formimin e lidhjeve të reja kimike. Teoria e Luisit shpjegon se një acid është një substancë e aftë të pranojë një çift elektronesh nga një substancë tjetër gjatë procesit të formimit të lidhjes, ndërsa një bazë është një substancë që mund të japë një çift elektronesh për të formuar një lidhje të re. Ekzistojnë disa mënyra të tjera në të cilat një substancë mund të klasifikohet si acid ose bazë, siç dëshmohet në historinë e këtij koncepti.<ref>{{cite web |url=https://h2g2.com/edited_entry/A708257 |title=History of Acidity |publisher=BBC |date=2004-05-27 |access-date=2011-06-12 |language=en}}</ref> Forca e acidit matet zakonisht me dy metoda. Një matje, e bazuar në përkufizimin e Arrenit të aciditetit, është [[PH|pH-ja]], e cila është një matje e përqendrimit të joneve hidronium në një tretësirë, e shprehur në një shkallë logaritmike negative. Kështu, tretësirat që kanë pH të ulët kanë përqendrim të lartë jonesh hidroniumi dhe mund të thuhet se janë më acide. Matja tjetër, e bazuar në përkufizimin Bronsted–Louri, është konstantja e disociimit të acidit (K_a), e cila mat aftësinë relative të një substance për të vepruar si acid sipas përkufizimit Bronsted–Louri të një acidi. Domethënë, substancat me K_a më të lartë kanë më shumë gjasa të dhurojnë jone hidrogjeni në reaksione kimike sesa ato me vlera K_a më të ulëta. === Redoksi === {{Main|Reaksionet redoks}} Reaksionet redoks (''red''uktim-''oks''idim) përfshijnë të gjitha reaksionet kimike në të cilat atomet ndryshojnë gjendjen e tyre të oksidimit, qoftë duke fituar elektrone (reduktim) ose duke humbur elektrone (oksidim). Substancat që kanë aftësinë të oksidojnë substanca të tjera thuhet se janë oksiduese dhe njihen si agjentë oksidues, oksidantë ose oksidues. Një oksidant heq elektrone nga një substancë tjetër. Në mënyrë të ngjashme, substancat që kanë aftësinë të reduktojnë substanca të tjera thuhet se janë reduktuese dhe njihen si agjentë reduktues, reduktantë, ose reduktues. Një reduktant transferon elektrone te një substancë tjetër dhe kështu oksidohet vetë. Dhe meqë "dhuron" elektrone, quhet gjithashtu dhurues elektronesh. Oksidimi dhe reduktimi i referohen mirëfilli një ndryshimi në numrin e oksidimit – transferimi i vërtetë i elektroneve mund të mos ndodhë kurrë. Kështu, oksidimi përkufizohet më mirë si rritje e numrit të oksidimit, dhe reduktimi si ulje e numrit të oksidimit. === Ekuilibri === {{Main|Ekuilibri kimik}} Megjithëse koncepti i ekuilibrit përdoret gjerësisht në shkenca të ndryshme, në kontekstin e kimisë, ai lind sa herë që janë të mundshme disa gjendje të ndryshme të përbërjes kimike, si për shembull, në një përzierje disa përbërjesh kimike që mund të reagojnë me njëra-tjetrën, ose kur një substancë mund të jetë e pranishme në më shumë se një lloj faze. Një sistem substancash kimike në ekuilibër, edhe pse ka një përbërje të pandryshuar, më së shpeshti nuk është statik; molekulat e substancave vazhdojnë të reagojnë me njëra-tjetrën, duke krijuar kështu një [[Ekuilibri dinamik|ekuilibër dinamik]]. Kështu koncepti përshkruan gjendjen në të cilën parametra si përbërja kimike mbeten të pandryshuar me kalimin e kohës. === Ligjet kimike === Reaksionet kimike qeverisen nga ligje të caktuara, të cilat janë bërë koncepte themelore në kimi. Disa prej tyre janë: {{div col|colwidth=30em}} * Ligji i Avogadros * Ligji Bir–Lambert * [[Ligji i Bojl-Mariotit|Ligji i Bojlit]] (1662, që lidh presionin dhe vëllimin) * Ligji i Çarllit (1787, që lidh vëllimin dhe temperaturën) * [[Ligji i Daltonit]] (1803, ligji i presioneve të pjesshme) * Ligjet e Fikut të difuzionit * Ligji i Gei-Lysakut (1809, që lidh presionin dhe temperaturën) * [[Ligji i gazit ideal|Ligji i gazeve ideale]] * Parimi i Le Shatelierit * Ligji i Henrit * [[Ligji i Hesit]] * [[Ligji i ruajtjes së energjisë]], që çon te konceptet e rëndësishme të ekuilibrit, termodinamikës, dhe kinetikës kimike. * [[Ligji i ruajtjes së masës]] vazhdon të respektohet në sisteme të izoluara, edhe në fizikën moderne. Megjithatë, [[Teoria speciale e relativitetit|relativiteti special]] tregon se, për shkak të ekuivalencës masë-energji, sa herë që "energji" jomateriale (nxehtësi, dritë, energji kinetike) hiqet nga një sistem jo-i-izoluar, do të humbasë me të edhe një sasi mase. Humbjet e larta të energjisë rezultojnë në humbje sasish mase të matshme, temë e rëndësishme në kiminë bërthamore. * Ligji i përpjesëtimeve të caktuara, megjithëse në shumë sisteme (veçanërisht biomakromolekulat dhe mineralet) raportet priren të kërkojnë numra të mëdhenj, dhe shpesh paraqiten si thyesa. * Ligji i Raultit {{div col end}} == Historia == {{Main|Historia e kimisë}} [[Historia e kimisë|Historia]] e kimisë përfshin një periudhë nga e kaluara e lashtë deri në ditët e sotme. Që nga disa mijëvjeçarë para erës sonë, qytetërimet përdornin teknologji që me kohë do të formonin bazën e degëve të ndryshme të kimisë. Shembuj përfshijnë nxjerrjen e metaleve nga xeherorët, prodhimin e qeramikave dhe smalteve, fermentimin e birrës dhe verës, nxjerrjen e substancave kimike nga bimët për mjekësi dhe parfum, shndërrimin e yndyrës në sapun, prodhimin e qelqit, dhe prodhimin e aliazheve si [[bronzi]]. Kimia u paraprijë nga protoshkenca e saj, [[alkimia]], e cila operonte me një qasje jo-shkencore ndaj kuptimit të përbërësve të materies dhe ndërveprimeve të tyre. Megjithëse nuk arriti të shpjegonte natyrën e materies dhe shndërrimet e saj, alkimistët hodhën themelet për kiminë moderne duke kryer eksperimente dhe duke regjistruar rezultatet. [[Robert Boyle]], megjithëse skeptik ndaj elementeve dhe i bindur nga alkimia, luajti një rol kyç në ngritjen e "artit të shenjtë" si një disiplinë e pavarur, themelore dhe filozofike, në veprën e tij ''The Sceptical Chymist'' (1661).<ref name=":0">{{Cite journal |last=Principe |first=L. |date=2011 |title=In retrospect: The Sceptical Chymist |journal=Nature |volume=469 |issue=7328 |pages=30–31 |doi=10.1038/469030a |bibcode=2011Natur.469...30P |s2cid=6490305 |issn=1476-4687|doi-access=free |language=en}}</ref> Ndërkohë që si alkimia ashtu edhe kimia merreshin me materien dhe shndërrimet e saj, dallimi vendimtar ishte [[metoda shkencore]] që përdornin kimistët në punën e tyre. Kimia, si trup njohurish i dallueshëm nga alkimia, u bë një shkencë e themeluar me punën e Antoine Lavoazisë, i cili zhvilloi një ligj të ruajtjes së masës që kërkonte matje të kujdesshme dhe vëzhgime sasiore të dukurive kimike. Historia e kimisë më pas është e ndërthurur me historinë e termodinamikës, veçanërisht përmes punës së Willard Gibsit.<ref>{{Cite web |url=http://web.lemoyne.edu/~giunta/papers.html |title=Selected Classic Papers from the History of Chemistry |access-date=2017-10-08 |language=en}}</ref> === Përkufizimi === Përkufizimi i kimisë ka ndryshuar me kalimin e kohës, ndërkohë që zbulime dhe teori të reja i shtohen funksionalitetit të shkencës. Termi "chymistry", sipas shkencëtarit të njohur Robert Boyle në vitin 1661, nënkuptonte lëndën e parimeve materiale të trupave të përzier.<ref>{{Cite book |last=Boyle |first=Robert |title=The Sceptical Chymist |publisher=Dover Publications, Incorporated (ribotim) |year=1661 |isbn=978-0-486-42825-3 |location=New York |language=en}}</ref> Në vitin 1663, kimisti Christopher Glaser e përshkroi "chymistry"-n si një art shkencor, me anë të të cilit dikush mëson të tretë trupat, dhe të nxjerrë prej tyre substancat e ndryshme sipas përbërjes së tyre, si dhe si t'i bashkojë sërish dhe t'i çojë drejt një përsosurie më të lartë.<ref>{{Cite book| last=Glaser | first = Christopher |title= Traite de la chymie|location=Paris | year=1663 |language=fr}} siç gjendet në: {{Cite book| last = Kim | first = Mi Gyung | title = Affinity, That Elusive Dream – A Genealogy of the Chemical Revolution | publisher = The MIT Press | year = 2003 | isbn = 978-0-262-11273-4 |language=en}}</ref> Përkufizimi i vitit 1730 i fjalës "kimi", siç e përdori Georg Ernst Shtali, nënkuptonte artin e zgjidhjes së trupave të përzier, të përbërë ose të agreguar në parimet e tyre, dhe të përbërjes së trupave të tillë nga këto parime.<ref>{{Cite book |last=Stahl |first=George |title=Philosophical Principles of Universal Chemistry |year=1730 |location=London, England |language=en}}</ref> Në vitin 1837, Zhan-Batist Dyma e konsideroi fjalën "kimi" t'i referohej shkencës që merret me ligjet dhe efektet e forcave molekulare.<ref>Dumas, J. B. (1837). 'Affinite' (shënime leksioni), vii, f. 4. "Statique chimique", Paris, Francë: Académie des Sciences. (frëngjisht)</ref> Ky përkufizim vazhdoi të evoluonte deri sa, në vitin 1947, erdhi të nënkuptonte shkencën e substancave: strukturën, vetitë dhe reaksionet e tyre që i shndërrojnë në substanca të tjera – një karakterizim i pranuar nga [[Linus Pauling]].<ref>{{Cite book | last = Pauling | first = Linus | title = General Chemistry | publisher = Dover Publications, Inc. | year = 1947 | isbn = 978-0-486-65622-9 | url = https://archive.org/details/generalchemistry00paul_0 |language=en}}</ref> Më kohët e fundit, në vitin 1998, profesor Rejmond Çangu e zgjeroi përkufizimin e "kimisë" për të nënkuptuar studimin e materies dhe ndryshimeve që ajo pëson.<ref>{{Cite book|author=Chang, Raymond |title=Chemistry, 6th Ed.|location=New York | publisher=McGraw Hill|year=1998|isbn=978-0-07-115221-1|language=en}}</ref> === Sfondi === [[File:Epicurus Louvre.jpg|thumb|upright=0.8|Filozofia atomiste e [[Demokriti]]t u përqafua më pas nga [[Epikuri]] (341–270 p.e.s.).]] Qytetërimet e hershme, si [[Egjipti i Lashtë|egjiptianët]],<ref>[https://www.newscientist.com/article/mg16121734.300-first-chemists.html First chemists] (anglisht), 13 shkurt 1999, New Scientist.</ref> babilonasit, dhe indianët,<ref>{{cite book|title=Textiles in Indian Ocean Societies|year=2004|url=https://archive.org/details/textilesindianoc00barn|url-access=limited|first=Ruth|last=Barnes|page=1|publisher=Routledge|isbn=978-0415297660|language=en}}</ref> grumbulluan njohuri praktike lidhur me artet e metalurgjisë, qeramikës dhe bojrave, por nuk zhvilluan një teori sistematike. Një hipotezë bazë kimike u shfaq për herë të parë në [[Greqinë e Lashtë|Greqinë klasike]] me teorinë e [[Katër elementet|katër elementeve]], siç u shpreh përfundimisht nga [[Aristoteli]], sipas së cilës zjarri, ajri, dheu dhe uji ishin elementet themelore nga kombinimi i të cilave formohej gjithçka. Atomizmi grek daton që në vitin 440 p.e.s., duke lindur në veprat e filozofëve si Demokriti dhe Epikuri. Në vitin 50 p.e.s., filozofi romak [[Lukreci]] e zgjeroi teorinë në poemën e tij ''De rerum natura'' (Mbi natyrën e gjërave).<ref>{{cite web|url=http://classics.mit.edu/Carus/nature_things.html|title=de Rerum Natura (On the Nature of Things)|last=Lucretius|publisher=Massachusetts Institute of Technology|work=The Internet Classics Archive|access-date=2007-01-09|language=en}}</ref><ref>{{cite web|last=Simpson|first=David|title=Lucretius (c. 99–55 BCE)|work=The Internet History of Philosophy|date=2005-06-29|url=https://iep.utm.edu/lucretiu/|access-date=2020-11-10|language=en}}</ref> Ndryshe nga konceptet moderne të shkencës, atomizmi grek ishte thjesht filozofik në natyrë, me pak interes për vëzhgimet empirike dhe pa asnjë interes për eksperimentet kimike.<ref>{{cite book|last=Strodach|first=George K.|title=The Art of Happiness|year=2012|publisher=Penguin Classics|isbn=978-0-14-310721-7|pages=7–8|location=New York|language=en}}</ref> Një formë e hershme e idesë së ligjit të ruajtjes së masës është nocioni se "asgjë nuk vjen nga asgjëja" në filozofinë e lashtë greke, që gjendet te Empedokli (rreth shekullit të 4-t p.e.s.): "Sepse është e pamundur që diçka të vijë nga ajo çka nuk është, dhe nuk mund të sillet apo dëgjohet që ajo çka është të shkatërrohet plotësisht."<ref>Fr. 12; shih f. 291–292 të {{Cite book |last1=Kirk |first1=G. S. |title=The Presocratic Philosophers |last2=Raven |first2=J. E. |last3=Schofield |first3=Malcolm |publisher=Cambridge University Press |year=1983 |isbn=978-0-521-27455-5 |edition=2nd |location=Cambridge |language=en}}</ref> dhe Epikuri (shekulli i 3-të p.e.s.), i cili, duke përshkruar natyrën e Universit, shkroi se "tërësia e gjërave ka qenë gjithmonë siç është tani, dhe do të jetë gjithmonë".<ref>{{Cite book |last1=Long |first1=A. A. |title=The Hellenistic Philosophers. Vol 1: Translations of the principal sources with philosophical commentary |last2=Sedley |first2=D. N. |publisher=Cambridge University Press |year=1987 |isbn=978-0-521-27556-9 |location=Cambridge |pages=25–26 |chapter=Epicureanism: The principals of conservation |language=en}}</ref> [[File:Man Florence, Ashburnham 1166 fol 12r.jpg|left|thumb|250x250px|Përshtypje artistike e shekullit XV e [[Xhabir ibën Hajan]]it (Geberi), alkimist perso-arab dhe pionier i kimisë organike]] Në botën helenistike u përhap për herë të parë arti i alkimisë, që ndërthurte magjinë dhe okultizmin me studimin e substancave natyrore, me qëllimin përfundimtar për të shndërruar elementet në ar dhe për të zbuluar eliksirin e jetës së përjetshme.<ref>{{cite web| url=http://www.laboratory-journal.com/science/chemistry-physics/international-year-chemistry-history-chemistry | title=International Year of Chemistry – The History of Chemistry|publisher=G.I.T. Laboratory Journal Europe|date=2011-02-25|access-date=2013-03-12|language=en}}</ref> Puna, veçanërisht zhvillimi i distilimit, vazhdoi në periudhën e hershme bizantine, me praktikuesin më të famshëm grek-egjiptian të shekullit IV, Zosimi nga Panopolisi.<ref>{{cite book |last1=Bunch |first1=Bryan H. |url=https://archive.org/details/isbn_9780618221233/page/88 |title=The History of Science and Technology |last2=Hellemans |first2=Alexander |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |year=2004 |isbn=978-0-618-22123-3 |page=88 |language=en}}</ref> Alkimia vazhdoi të zhvillohej dhe të praktikohej në të gjithë botën arabe pas pushtimeve myslimane të hershme,<ref>Morris Kline (1985) [https://books.google.com/books?id=f-e0bro-0FUC&pg=PA284 ''Mathematics for the nonmathematician''] (anglisht). Courier Dover Publications. f. 284. {{ISBN|0-486-24823-2}}.</ref> dhe që andej, si dhe nga mbetjet bizantine,<ref>Marcelin Berthelot, ''Collection des anciens alchimistes grecs'' (3 vëll., Paris, Francë, 1887–1888, f. 161) (frëngjisht); F. Sherwood Taylor, "The Origins of Greek Alchemy", ''Ambix'' 1 (1937), f. 40. (anglisht)</ref> u përhap në Evropën mesjetare dhe të Rilindjes përmes përkthimeve latine. Veprat arabe që i atribuohen [[Xhabir ibën Hajan]]it prezantuan një klasifikim sistematik të substancave kimike, dhe dhanë udhëzime për nxjerrjen e një përbërjeje inorganike (klorur amoni) nga substanca organike (si bimë, gjak dhe flokë) me anë kimike.<ref>{{cite journal |last1=Stapleton |first1=Henry Enest |last2=Azo |first2=R. F. |last3=Hidayat Husain |first3=M. |year=1927 |title=Chemistry in Iraq and Persia in the Tenth Century A.D. |url=http://www.southasiaarchive.com/Content/sarf.100203/231270 |journal=Memoirs of the Asiatic Society of Bengal |volume=VIII |issue=6 |pages=317–418 |oclc=706947607 |language=en}} f. 338–340; {{Cite book |last=Kraus |first=Paul |title=Jâbir ibn Hayyân: Contribution à l'histoire des idées scientifiques dans l'Islam. I. Le corpus des écrits jâbiriens. II. Jâbir et la science grecque |publisher=Institut Français d'Archéologie Orientale |year=1942–1943 |isbn=978-3-487-09115-0 |location=Cairo |oclc=468740510 |language=fr}} vëll. II, f. 41–42.</ref> Disa vepra arabe xhabiriane (p.sh., "Libri i Mëshirës" dhe "Libri i Shtatëdhjetës") u përkthyen më vonë në latinisht nën emrin e latinizuar "Geber",<ref>Darmstaedter, Ernst. "Liber Misericordiae Geber: Eine lateinische Übersetzung des gröβeren Kitâb l-raḥma", ''Archiv für Geschichte der Medizin'', 17/4, 1925, f. 181–197 (gjermanisht); Berthelot, Marcellin. "Archéologie et Histoire des sciences", ''Mémoires de l'Académie des sciences de l'Institut de France'', 49, 1906, f. 308–363 (frëngjisht); shih edhe Forster, Regula. [https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/jabir-b-hayyan-COM_32665 "Jābir b. Ḥayyān"] (anglisht), ''Encyclopaedia of Islam, Three''.</ref> dhe në shekullin XIII, në Evropë, një shkrimtar anonim, i njohur zakonisht si pseudo-Geberi, filloi të prodhonte shkrime alkimike dhe metalurgjike nën këtë emër.<ref>Newman, William R. "New Light on the Identity of Geber", ''Sudhoffs Archiv'', 1985, 69, f. 76–90; Newman, William R. ''The Summa perfectionis of Pseudo-Geber: A critical ed., translation and study'', Leiden: Brill, 1991, f. 57–103 (anglisht). Është argumentuar nga Ahmad Y. Al-Hassan se veprat pseudo-Geber ishin në fakt përkthyer në latinisht nga arabishtja (shih Al-Hassan, Ahmad Y. "The Arabic Origin of the ''Summa'' and Geber Latin Works: A Refutation of Berthelot, Ruska, and Newman Based on Arabic Sources", në: Ahmad Y. Al-Hassan. ''Studies in al-Kimya': Critical Issues in Latin and Arabic Alchemy and Chemistry''. Hildesheim: Georg Olms Verlag, 2009, f. 53–104).</ref> Filozofë të tjerë myslimanë me ndikim, si [[El-Biruniu|Ebu Rejhan el-Biruni]]<ref>{{cite journal | doi = 10.2307/2851429 | last1 = Marmura | first1 = Michael E. | last2 = Nasr | first2 = Seyyed Hossein| year = 1965 | title = ''An Introduction to Islamic Cosmological Doctrines. Conceptions of Nature and Methods Used for Its Study by the Ikhwan Al-Safa'an, Al-Biruni, and Ibn Sina'' by Seyyed Hossein Nasr | jstor = 2851429| journal = Speculum | volume = 40 | issue = 4| pages = 744–746 |language=en}}</ref> dhe [[Ibn Sina]] (Avicena),<ref>Robert Briffault (1938). ''The Making of Humanity'', f. 196–197. (anglisht)</ref> kundërshtuan teoritë e alkimisë, veçanërisht teorinë e shndërrimit të metaleve. [[File:Georgius Agricola.jpg|thumb|upright=0.8|[[Georgius Agricola]], autor i veprës ''De re metallica'', ishte i pari që hoqi nyjen arabe ''al-'', duke shkruar ekskluzivisht ''chymia'' dhe ''chymista'', duke i dhënë kimisë emrin e saj modern.<ref name="Hexagon2005">{{cite journal |last1=Marshall |first1=James L. |last2=Marshall |first2=Virginia R. |title=Rediscovery of the Elements: Agricola |journal=The Hexagon |date=Autumn 2005 |volume=96 |issue=3 |page=59 |url=https://chemistry.unt.edu/sites/default/files/users/owj0001/agricola.pdf |access-date=2024-01-07 |publisher=Alpha Chi Sigma |issn=0164-6109 |oclc=4478114 |language=en}}</ref>]] Përmirësimi i rafinimit të xeherorëve dhe nxjerrjes së tyre për të shkrirë metale ishte një burim informacioni gjerësisht i përdorur për kimistët e hershëm në shekullin XVI, ndër ta [[Georgius Agricola|Georg Agrikola]] (1494–1555), i cili e botoi veprën e tij kryesore ''De re metallica'' në vitin 1556. Vepra e tij, që përshkruante procese shumë të zhvilluara dhe komplekse të shfrytëzimit të xeherorëve metalikë dhe nxjerrjes së metaleve, ishte kulmi i metalurgjisë së kohës. Qasja e tij hoqi çdo mistikë të lidhur me këtë lëndë, duke krijuar bazën praktike mbi të cilën të tjerë mund të ndërtonin. Vepra përshkruan llojet e ndryshme të furrave të përdorura për të shkrirë xehen, dhe stimuloi interesin për mineralet dhe përbërjen e tyre. Agrikola është përshkruar si "atë i metalurgjisë" dhe themeluesi i gjeologjisë si disiplinë shkencore.<ref>Karl Alfred von Zittel (1901). ''History of Geology and Palaeontology'', f. 15. (anglisht)</ref><ref name="berk">{{cite web |title=Georgius Agricola |url=https://ucmp.berkeley.edu/history/agricola.html |access-date=2019-04-04 |publisher=University of California – Museum of Paleontology |language=en}}</ref><ref name="Rafferty 2012 p. 10">Rafferty, John P. (2012). ''Geological Sciences; Geology: Landforms, Minerals, and Rocks''. New York: Britannica Educational Publishing, f. 10. {{ISBN|9781615305445}} (anglisht)</ref> Nën ndikimin e [[Revolucioni Shkencor|Revolucionit Shkencor]] dhe metodave të tij të reja empirike të propozuara nga [[Francis Bacon|Sir Frensis Bekoni]] dhe të tjerë, një grup kimistësh në [[Oksford]], Robert Boyle, [[Robert Huk|Robert Huku]] dhe John Mayow, filluan të riformësonin traditat e vjetra alkimike në një disiplinë shkencore. Boyle në veçanti vuri në dyshim disa teori kimike të përhapura gjerësisht dhe argumentoi që praktikuesit e kimisë të ishin më "filozofikë" dhe më pak të fokusuar komercialisht, në veprën ''The Sceptical Chymist''.<ref name=":0" /> Ai formuloi [[Ligji i Bojl-Mariotit|ligjin e Boyle-it]], hodhi poshtë "katër elementet" klasike dhe propozoi një alternativë mekanicike të atomeve dhe reaksioneve kimike që mund t'i nënshtroheshin eksperimentit rigoroz.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/boyle_robert.shtml |title=History – Robert Boyle (1627–1691) |publisher=BBC |access-date=2011-06-12 |language=en}}</ref> [[File:David - Portrait of Monsieur Lavoisier (cropped).jpg|thumb|upright=0.8|Antoine-Laurent de Lavoazie konsiderohet "Ati i Kimisë Moderne".<ref>{{Cite journal |last1=Eagle |first1=Cassandra T. |last2=Sloan |first2=Jennifer |year=1998 |title=Marie Anne Paulze Lavoisier: The Mother of Modern Chemistry |journal=The Chemical Educator |volume=3 |issue=5 |pages=1–18 |doi=10.1007/s00897980249a |s2cid=97557390 |language=en}}</ref>]] Në dekadat e mëpasshme, u bënë shumë zbulime të rëndësishme, siç ishte natyra e 'ajrit', i cili u zbulua se përbëhej nga shumë gazra të ndryshëm. Kimisti skocez [[Joseph Black|Joseph Bleku]] dhe flamani [[Johan Baptista van Helmont|Johan Baptista van Helmonti]] zbuluan [[dioksidi i karbonit|dioksidin e karbonit]], ose ç'ka Bleku e quajti 'ajër i fiksuar', në vitin 1754; [[Henry Cavendish|Henry Kevendishi]] zbuloi [[Hidrogjeni|hidrogjenin]] dhe sqaroi vetitë e tij, ndërsa [[Joseph Priestley|Joseph Pristli]] dhe, në mënyrë të pavarur, [[Carl Wilhelm Scheele|Karl Vilhelm Sheele]], izoluan [[Oksigjeni|oksigjenin]] e pastër. Teoria e flogjistonit (një substancë në rrënjë të çdo djegieje) u propozua nga gjermani Georg Ernst Shtal në fillim të shekullit XVIII dhe u përmbys vetëm në fund të shekullit nga kimisti francez Antoine Lavoazie, analogu kimik i Njutonit në fizikë. Lavoazie bëri më shumë se kushdo tjetër për të vendosur shkencën e re mbi baza të përshtatshme teorike, duke sqaruar parimin e ruajtjes së masës dhe duke zhvilluar një sistem të ri nomenklature kimike që përdoret edhe sot.<ref>{{Cite book |author=Kim |first=Mi Gyung |url=https://archive.org/details/affinitythatelus00kimm_807 |title=Affinity, that Elusive Dream: A Genealogy of the Chemical Revolution |publisher=MIT Press |year=2003 |isbn=978-0-262-11273-4 |page=440 |url-access=limited |language=en}}</ref> Shkencëtari anglez [[John Dalton]] propozoi teorinë moderne të atomeve; se të gjitha substancat përbëhen nga 'atome' të pandashme materie dhe se atome të ndryshme kanë pesha atomike të ndryshme. Zhvillimi i teorisë elektrokimike të kombinimeve kimike ndodhi në fillim të shekullit XIX si rezultat i punës së dy shkencëtarëve në veçanti, [[Jöns Jacob Berzelius|Jöns Jakob Berzeliusit]] dhe [[Humphry Davy|Hemfri Dejvit]], i mundësuar nga shpikja e mëparshme e shtyllës voltaike nga [[Alessandro Volta|Alesandro Volta]]. Dejvi zbuloi nëntë elemente të reja, përfshirë [[Metalet alkaline|metalet alkaline]], duke i nxjerrë ato nga oksidet e tyre me anë të rrymës elektrike.<ref>{{cite journal|first=Humphry|last=Davy|title=On some new Phenomena of Chemical Changes produced by Electricity, particularly the Decomposition of the fixed Alkalies, and the Exhibition of the new Substances, which constitute their Bases|pages=1–45|year=1808|volume=98|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society|url=https://books.google.com/books?id=Kg9GAAAAMAAJ|doi=10.1098/rstl.1808.0001|doi-access=free|access-date=2020-11-30|language=en}}</ref> [[File:Дмитрий Иванович Менделеев 4.gif|thumb|left|Në tabelën e tij periodike, [[Dmitri Mendelejev]] parashikoi ekzistencën e 7 elementeve të reja,<ref>{{cite web|work=Chemistry 412 course notes|title=A Brief History of the Development of Periodic Table|publisher=Western Oregon University|url=https://people.wou.edu/~courtna/ch412/perhist.htm|access-date=2015-07-20|language=en}}</ref> dhe i vendosi të gjitha 60 elementet e njohura në atë kohë në vendet e tyre të sakta.<ref>[http://www.rsc.org/education/teachers/resources/periodictable/pre16/develop/index.htm Shënim] (anglisht). "...it is surely true that had Mendeleev never lived modern chemists would be using a Periodic Table" dhe {{cite web |title=Dmitri Mendeleev |url=http://www.rsc.org/education/teachers/resources/periodictable/pre16/develop/mendeleev.htm |access-date=2015-07-18 |publisher=Royal Society of Chemistry |language=en}}</ref>]] Britaniku William Prout propozoi i pari renditjen e të gjitha elementeve sipas peshës së tyre atomike, pasi të gjithë atomet kishin një peshë që ishte një shumëfish i saktë i peshës atomike të hidrogjenit. J.A.R. Newlands hartoi një tabelë të hershme elementesh, e cila më pas u zhvillua në tabelën periodike moderne të elementeve<ref name="WebElements_dot_com">{{cite web | url = http://www.webelements.com/ | title = WebElements: the periodic table on the web | last = Winter | first = Mark | publisher = University of Sheffield | access-date = 2014-01-27 |language=en }}</ref> në vitet 1860 nga Dmitri Mendelejevi dhe në mënyrë të pavarur nga disa shkencëtarë të tjerë, përfshirë Julius Lothar Meyerin.<ref>{{cite web|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/julius-lothar-meyer-and-dmitri-ivanovich-mendeleev|title=Julius Lothar Meyer and Dmitri Ivanovich Mendeleev|publisher=Science History Institute|access-date=2018-03-20|date=June 2016|language=en}}</ref><ref>"What makes these family likenesses among the elements? In the 1860s everyone was scratching their heads about that, and several scientists moved towards rather similar answers. The man who solved the problem most triumphantly was a young Russian called Dmitri Ivanovich Mendeleev, who visited the salt mine at Wieliczka in 1859." {{cite book|title=The Ascent of Man|author=Bronowski, Jacob|publisher=Little, Brown and Company|isbn=978-0-316-10930-7|year=1973|page=322|language=en}}</ref> [[Grupi i tetëmbëdhjetë i elementeve kimike|Gazrat inertë]], quajtur më vonë gazra fisnikë, u zbuluan nga William Ramsay në bashkëpunim me Lord Rejlin në fund të shekullit, duke plotësuar kështu strukturën bazë të tabelës. Kimia organike u zhvillua nga Justus fon Libigu dhe të tjerë, pas sintezës së ureas nga Friedrich Wöhleri.<ref>{{Cite book| title = The Development of Modern Chemistry | author = Ihde, Aaron John | publisher = Courier Dover Publications | year = 1984 | page = 164 | isbn = 978-0-486-64235-2 |language=en}}</ref> Përparime të tjera vendimtare të shekullit XIX ishin: kuptimi i lidhjes së valencës (Edward Frankland në vitin 1852) dhe zbatimi i termodinamikës në kimi (J. W. Gibbs dhe [[Svante Arrhenius|Svante Arreniusi]] në vitet 1870). [[File:Rutherford gold foil experiment results.svg|right|upright|thumb|''Sipër:'' Rezultatet e pritura: grimcat alfa duke kaluar pa u penguar përmes modelit të "pudingut me kumbulla" të atomit.<br> ''Poshtë:'' Rezultatet e vëzhguara: një pjesë e vogël e grimcave u devijua, duke treguar një ngarkesë të vogël dhe të përqendruar.]] Në kthesën e shekullit XX, themelet teorike të kimisë u kuptuan më në fund, falë një sërë zbulimesh të jashtëzakonshme që arritën të hulumtonin dhe zbulonin vetë natyrën e strukturës së brendshme të atomeve. Në vitin 1897, [[Joseph John Thomson|J.J. Thomson]] i [[Universiteti i Kembrixhit|Universitetit të Kembrixhit]] zbuloi [[Elektroni|elektron]]in, dhe menjëherë pas kësaj shkencëtari francez [[Bekuerel]] si dhe çifti Pierre dhe [[Marie Curie|Marie Kyri]] hulumtuan dukurinë e [[radioaktiviteti]]t. Në një seri eksperimentesh pioniere të shpërndarjes, [[Ernest Rutherford]] në Universitetin e Mançesterit zbuloi strukturën e brendshme të atomit dhe ekzistencën e protonit, klasifikoi dhe shpjegoi llojet e ndryshme të radioaktivitetit, dhe transmutoi me sukses elementin e parë duke bombarduar [[Azoti|azotin]] me grimca alfa. Punën e tij mbi strukturën atomike e përmirësuan nxënësit e tij, fizikanti danez [[Niels Bohr]], anglezi Henry Moseley, dhe gjermani [[Otto Hahn]], i cili u bë babai i kimisë bërthamore në zhvillim e sipër dhe zbuloi [[fisioni bërthamor|fisionin bërthamor]]. Teoria elektronike e lidhjeve kimike dhe orbitaleve molekulare u zhvillua nga shkencëtarët amerikanë [[Linus Pauling]] dhe [[Gilbert Newton Lewis|Gilbert Njuton Lewis]]. Viti 2011 u shpall nga Kombet e Bashkuara si Viti Ndërkombëtar i Kimisë.<ref>{{Cite web |last=Zielinski |first=Sarah |date=2010-12-30 |title=Looking Forward to the International Year of Chemistry |url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/looking-forward-to-the-international-year-of-chemistry-41160497/ |access-date=2026-04-23 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Si një prej shumë emërtimeve të Viteve Ndërkombëtare të Kombeve të Bashkuara, ky ishte një nismë për të zgjeruar informimin dhe kuptimin publik të kimisë. Viti u zgjodh si përvjetori i 100-të i marrjes së [[Çmimi Nobel|Çmimit Nobel]] në Kimi nga Marie Kyri.<ref>{{Cite journal |date=2011 |title=Chemistry's year |url=https://www.nature.com/articles/nchem.933 |journal=Nature Chemistry |volume=3 |issue=1 |pages=1–1 |doi=10.1038/nchem.933 |issn=1755-4349 |language=en}}</ref> Disa vjet më vonë, në vitin 2019, OKB shpalli Vitin Ndërkombëtar të Tabelës Periodike.<ref>{{Cite web |last=Dumé |first=Isabelle |date=2019-02-01 |title=The International Year of the Periodic Table has begun |url=https://physicsworld.com/a/the-international-year-of-the-periodic-table-has-begun/ |access-date=2026-04-23 |website=Physics World |language=en}}</ref> == Praktika == Në praktikën e kimisë, '''kimia e pastër''' është studimi i parimeve themelore të kimisë, ndërsa '''kimia e aplikuar''' zbaton këto njohuri për të zhvilluar teknologji dhe për të zgjidhur probleme të botës reale. === Nëndisiplinat === Kimia zakonisht ndahet në disa nëndisiplina kryesore. Ekzistojnë gjithashtu disa fusha kryesore ndërdisiplinore dhe më të specializuara të kimisë.<ref>{{Cite web |title=Chemistry Subdisciplines |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/chemistry-subdisciplines |access-date=2024-04-01 |website=www.thecanadianencyclopedia.ca |language=en}}</ref> * [[Kimia analitike]] është analiza e mostrave materiale për të kuptuar përbërjen dhe strukturën e tyre kimike. Kimia analitike përfshin metoda eksperimentale të standardizuara në kimi. Këto metoda mund të përdoren në të gjitha nëndisiplinat e kimisë, përveç kimisë thjesht teorike.<ref>{{Cite web |title=Analytical Chemistry |url=https://www.acs.org/careers/chemical-sciences/areas/analytical-chemistry.html |access-date=2024-04-01 |website=American Chemical Society |language=en}}</ref> [[File:DU640_spectrophotometer.jpg|thumb|upright=1.4|Në kiminë analitike, [[spektroskopia]] studion ndërveprimet mes rrezatimit elektromagnetik (dritës) dhe materies.<ref>{{Cite book |last1=Skoog |first1=Douglas A. |title=Principles of instrumental analysis |last2=Holler |first2=F. James |last3=Crouch |first3=Stanley R. |date=2018 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-1-305-57721-3 |edition=7th |location=Australia |pages=120 |language=en}}</ref> Një spektrofotometer është një makinë e përdorur për të matur efektin që drita ka mbi materien. Modeli i fotografuar është Beckman DU-640.]] * [[Biokimia]] është studimi i kimikateve, reaksioneve kimike dhe ndërveprimeve që ndodhin në organizmat e gjallë. Biokimia është shumë ndërdisiplinore, duke përfshirë kiminë mjekësore, neurokiminë, biologjinë molekulare, mjekësinë ligjore, shkencën e bimëve dhe gjenetikën.<ref>{{Cite web |title=Studying Biochemistry |url=https://www.biochemistry.org/careers-and-education/studying-biochemistry/ |access-date=2024-04-11 |website=www.biochemistry.org |language=en}}</ref> Neurokimia është studimi i neurokimikateve, përfshirë transmetuesit, peptidet, proteinat, lipidet, sheqernat dhe acidet nukleike; ndërveprimet e tyre, dhe rolet që luajnë në formimin, mirëmbajtjen dhe modifikimin e sistemit nervor. * [[Kimia inorganike]] tradicionalisht ishte studimi i metaleve dhe mineraleve,<ref>{{Cite web |title=Inorganic Chemistry |url=https://www.acs.org/careers/chemical-sciences/areas/inorganic-chemistry.html |access-date=2024-04-01 |website=American Chemical Society |language=en}}</ref> por sot merret kryesisht me strukturën dhe sjelljen e përbërjeve të prejardhura nga metalet dhe elementet kryegrupore. Dallimi mes disiplinave organike dhe inorganike nuk është absolut, dhe ka mbivendosje të konsiderueshme, më së shumti në nëndisiplinën e kimisë organometalike. * Kimia e materialeve është përgatitja, karakterizimi dhe kuptimi i përbërësve ose pajisjeve në gjendje të ngurtë me një funksion të dobishëm aktual ose të ardhshëm.<ref>{{Cite book |last=Fahlman |first=Bradley D. |title=Materials Chemistry |date=2011 |publisher=Springer Netherlands Springer e-books Imprint: Springer |isbn=978-94-007-0693-4 |edition=1st |location=Dordrecht |pages=1–4 |language=en}}</ref> Kjo fushë është një drejtim relativisht i ri studimi në programet pasuniversitare, dhe integron elemente nga të gjitha fushat klasike të kimisë, si [[kimia organike]], [[kimia inorganike]] dhe kristalografia, me fokus në çështje themelore unike për materialet. Sistemet kryesore të studimit përfshijnë kiminë e fazave të kondensuara (trupa të ngurtë, lëngje, polimere) dhe ndërfaqet mes fazave të ndryshme. * [[Kimia organike]] është studimi i strukturës, vetive, përbërjes, mekanizmave dhe reaksioneve të përbërjeve organike. Një përbërje organike përkufizohet si çdo përbërje e bazuar në një skelet karboni. Përbërjet organike mund të klasifikohen, organizohen dhe kuptohen në reaksione sipas grupeve të tyre funksionore, atomeve apo molekulave njësi që shfaqin veti kimike karakteristike në një përbërje.<ref>{{Cite book |last1=Brown |first1=William Henry |title=Organic chemistry |last2=Iverson |first2=Brent L. |last3=Anslyn |first3=Eric V. |last4=Foote |first4=Christopher S. |date=2018 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-1-305-58035-0 |edition=8th |location=Boston, Massachusetts |pages=19 |language=en}}</ref> [[File:Uranium hexafluoride dimensions.svg|thumb|upright=0.7|Heksafluoruri i uraniumit është përbërja inorganike që lejon pastrimin e ²³⁵U-së.]] * [[Kimia fizike]] është studimi i bazës fizike dhe themelore të sistemeve dhe proceseve kimike. Në veçanti, energjetika dhe dinamika e sistemeve dhe proceseve të tilla janë me interes për kimistët fizikë. Fusha të rëndësishme studimi përfshijnë termodinamikën kimike, kinetikën kimike, [[elektrokimia|elektrokiminë]], [[Mekanika statistike|mekanikën statistike]], spektroskopinë, dhe, më së fundi, astrokiminë. Kimia fizike ka mbivendosje të madhe me fizikën molekulare. Kimia fizike përfshin përdorimin e kalkulusit infinitezimal në nxjerrjen e ekuacioneve. Zakonisht shoqërohet me kiminë kuantike dhe kiminë teorike. Kimia fizike është një disiplinë e dallueshme nga fizika kimike, por sërish ka mbivendosje shumë të fortë. * [[Kimia teorike]] është studimi i kimisë përmes arsyetimit themelor teorik (zakonisht brenda matematikës ose fizikës). Në veçanti, zbatimi i mekanikës kuantike në kimi quhet kimia kuantike. Që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, zhvillimi i kompjuterëve ka lejuar një zhvillim sistematik të kimisë kompjuterike, që është arti i zhvillimit dhe zbatimit të programeve kompjuterike për zgjidhjen e problemeve kimike. Kimia teorike ka mbivendosje të madhe me [[Fizika e materies së kondensuar|fizikën e materies së kondensuar]] (teorike dhe eksperimentale) dhe fizikën molekulare. [[File:Solvay_conference_1927.jpg|thumb|upright=1.6|Konferencat e Solvejit i janë kushtuar zgjidhjes së problemeve të pazgjidhura në kimi dhe fizikë që nga themelimi i tyre në vitin 1911. Konferenca e vitit 1927 (pjesëmarrësit në foto) diskutoi elektronet dhe fotonet.]] Nëndarje të tjera përfshijnë [[elektrokimia|elektrokiminë]], femtokiminë, kiminë e aromave, kiminë e rrjedhës, imunohistokiminë, kiminë e hidrogjenizimit, kiminë matematike, mekanikën molekulare, kiminë e produkteve natyrore, kiminë organometalike, petrokiminë, fotokiminë, kiminë fiziko-organike, [[kimia makromolekulare|kiminë e polimereve]], radiokiminë, sonokiminë, kiminë supramolekulare, kiminë sintetike, dhe shumë të tjera. === Ndërdisiplinore === Fushat ndërdisiplinore përfshijnë agrokiminë, astrokiminë (dhe kozmokiminë), kiminë atmosferike, [[inxhinieria kimike|inxhinierinë kimike]], biologjinë kimike, kimoinformatikën, kiminë e mjedisit, [[gjeokimia|gjeokiminë]], kiminë e gjelbër, imunokiminë, [[kimia detare|kiminë e detit]], [[shkenca e materialeve|shkencën e materialeve]], mekanokiminë, kiminë mjekësore, biologjinë molekulare, [[nanoteknologjia|nanoteknologjinë]], enologjinë, [[farmakologjia|farmakologjinë]], fitokiminë, kiminë e trupit të ngurtë, shkencën e sipërfaqes, [[termokimia|termokiminë]], dhe shumë të tjera. === Industria === {{Main|Industria kimike}} [[Industria kimike|Industria kimike]] përfaqëson një aktivitet të rëndësishëm ekonomik në mbarë botën. 50 prodhuesit më të mëdhenj botërorë të kimikateve në vitin 2013 patën shitje prej 980,5 miliardë [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|dollarësh amerikanë]] (US$), me një marzh fitimi prej 10,3%.<ref name="c&en2013">{{cite news |last=Tullo |first=Alexander H. |date=2014-07-28 |title=C&EN's Global Top 50 Chemical Firms For 2014 |url=https://cen.acs.org/articles/92/i30/CENs-Global-Top-50-Chemical.html |newspaper=Chemical & Engineering News |publisher=American Chemical Society |access-date=2014-08-22 |language=en}}</ref> === Shoqatat profesionale === {{div col|colwidth=25em}} * American Chemical Society (Shoqata Amerikane e Kimisë) * American Society for Neurochemistry * Chemical Institute of Canada * Chemical Society of Peru * [[Bashkimi Ndërkombëtar i Kimisë së Pastër dhe të Aplikuar]] * Royal Australian Chemical Institute * Royal Netherlands Chemical Society * Royal Society of Chemistry * Society of Chemical Industry * World Association of Theoretical and Computational Chemists {{div col end}} == Shiko edhe == {{div col|colwidth=30em}} * [[Lista e kimistëve]] * [[Lista e përbërjeve kimike]] {{div col end}} == Shënime == {{Reflist|group="shën"}} == Referime == {{Reflist}} == Bibliografia == {{Refbegin}} * {{cite book |last1=Atkins |first1=Peter |last2=de Paula |first2=Julio |title=Elements of Physical Chemistry |edition=5th |year=2009 |orig-year=1992 |publisher=Oxford University Press |location=New York |isbn=978-0-19-922672-6 |language=en}} * {{cite book |last1=Burrows |first1=Andrew |last2=Holman |first2=John |last3=Parsons |first3=Andrew |last4=Pilling |first4=Gwen |last5=Price |first5=Gareth |title=Chemistry³ |year=2009 |publisher=Oxford University Press |location=Italy |isbn=978-0-19-927789-6 |language=en}} * {{cite book |last1=Housecroft |first1=Catherine E. |last2=Sharpe |first2=Alan G. |title=Inorganic Chemistry |edition=3rd |year=2008 |orig-year=2001 |publisher=Pearson Education |location=Harlow, Essex |isbn=978-0-13-175553-6 |language=en}} {{Refend}} == Lexime shtesë == '''Literaturë popullore''' * Atkins, P. W. ''Galileo's Finger'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-860941-8}} * Atkins, P. W. ''Atkins' Molecules'' (Cambridge University Press) {{ISBN|0-521-82397-8}} * Kean, Sam. ''The Disappearing Spoon – and Other True Tales from the Periodic Table'' (Black Swan) Londër, Angli, 2010 {{ISBN|978-0-552-77750-6}} * Levi, Primo. ''Tabela periodike'' (''The Periodic Table'', Penguin Books) [1975] përkthyer nga italishtja nga Raymond Rosenthal (1984) {{ISBN|978-0-14-139944-7}} * Stwertka, A. ''A Guide to the Elements'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-515027-9}} * {{cite web|title=Dictionary of the History of Ideas |url=http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-04 |language=en}} * {{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |edition=11th |title=Chemistry |volume=6 |pages=33–76 |year=1911 |language=en}} '''Tekste universitare hyrëse''' * Atkins, P.W., Overton, T., Rourke, J., Weller, M. dhe Armstrong, F. ''Shriver and Atkins Inorganic Chemistry'' (bot. 4) 2006 (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-926463-5}} * Chang, Raymond. ''Chemistry'' bot. 6. Boston, Massachusetts: James M. Smith, 1998. {{ISBN|0-07-115221-0}} * Clayden, J., Greeves, N., Warren, S. ''Organic Chemistry'' (Oxford University Press) * {{cite book |last=Tucker |first=William |title=Chemistry: Energy, Matter, and Change |year=2024 |isbn=9781003479338 |publisher=CRC Press |url=https://doi.org/10.1201/9781003479338 |language=en}} '''Tekste të nivelit të lartë universitar ose pasuniversitar''' * Atkins, P. W. ''Physical Chemistry'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-879285-9}} * Atkins, P. W. et al. ''Molecular Quantum Mechanics'' (Oxford University Press) * McWeeny, R. ''Coulson's Valence'' (Oxford Science Publications) {{ISBN|0-19-855144-4}} * Pauling, L. ''The Nature of the chemical bond'' (Cornell University Press) {{ISBN|0-8014-0333-2}} * Pauling, L., dhe Wilson, E. B. ''Introduction to Quantum Mechanics with Applications to Chemistry'' (Dover Publications) {{ISBN|0-486-64871-0}} * Smart dhe Moore. ''Solid State Chemistry: An Introduction'' (Chapman and Hall) {{ISBN|0-412-40040-5}} * Stephenson, G. ''Mathematical Methods for Science Students'' (Longman) {{ISBN|0-582-44416-0}} == Lidhje të jashtme == {{Commonscat|Chemistry|Kiminë}} * [http://www.saylor.org/site/textbooks/General%20Chemistry%20Principles,%20Patterns,%20and%20Applications.pdf Parimet, modelet dhe zbatimet e kimisë së përgjithshme] (anglisht). [[Kategoria:Kimi| ]] [[Kategoria:Shkencë]] dcu52m397dgb9rk1ukciy0uk9p0j7h7 2 3011 3025706 3024186 2026-08-14T12:36:14Z Arianit 106 /* Përkthimi i artikujve me LLM */ 3025706 wikitext text/x-wiki <div style="width:16.5%; float:left;height:6px; background:#006D77; color:#fff;"></div> <div style="width:16.5%; float:left;height:6px; background:#00808A; color:#fff;"></div> <div style="width:16.5%; float:left;height:6px; background:#009B8D; color:#fff;"></div> <div style="width:16.5%; float:left;height:6px; background:#00B294; color:#fff;"></div> <div style="width:16.5%; float:left;height:6px; background:#00C49A; color:#fff;"></div> <div style="width:16.5%; float:left;height:6px; background:#00D4A0; color:#000;"></div> <div style="clear:left;"></div> __NOTOC__ {| style="width:100%; margin:auto; border-collapse:collapse; margin-bottom:10px;" | style="padding:10px; vertical-align:top; width:75%;" | <div style="line-height:.7em; font-size: 270%; font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif;">Arianit</div> <div style="font-size: 180%; padding-top: 16px; font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; line-height:30px;">Kontribues dhe organizator i Wikimedias <div style="font-size: 100%; padding-top: 14px; font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; line-height:30px;">Anëtar bordi në </br> [[m:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedianët e Gjuhës Shqipe]]</div> </div> | style="padding:10px 0; vertical-align:top; width:25%; text-align:center;" | [[File:Photo_portrait_arianit.jpg|170px]] |} {| style="width:100%; margin:auto; border-collapse:collapse;" | style="padding:15px; vertical-align:top; width:37%;" | <h2 style="font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;">Rreth meje</h2> Jam pjesë e projektit që nga viti 2006, aktiv në Wikipedian shqip dhe anglisht, Commons, Wikidata dhe Wikivoyage. Nëpër këto projekte kam bërë mbi 30.000 redaktime dhe kam ngarkuar më shumë se 3.700 skedarë në Commons. Jam bashkëthemelues dhe anëtar bordi nga viti 2015 në [[m:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedianët e Gjuhës Shqipe]]. Organizator në terren dhe në internet. Jam mbështetës i zjarrtë i [[Softueri i lirë|softuerit të lirë]]. Kam qenë në bord, përfshirë si kryetar, i [http://FLOSSK.org FLOSSK-ut], një OJQ që promovon FLOSS-in në Kosovë, për rreth 10 vjet. Kur nuk jam duke kontribuar në projektet e Wikimedias, ka gjasa të jem duke kontribuar në [[OpenStreetMap]]. | style="padding:15px; vertical-align:top; width:37%;" | <h2 style="font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;">Commons</h2> Fotografoj kryesisht në Republikën e Kosovës, kohët e fundit edhe me dron. Kam kontribuar gjithashtu fotografi në domen publik nga koleksionet e bëra publike nga Robert Elsie, fotografi të vëna në dispozicion nga institucionet e Republikës së Kosovës, si dhe kam organizuar maratona fotografimi që nga viti 2014. Më shkruani nëse keni kërkesa, sidomos rreth Prishtinës dhe Gjakovës. | style="padding:15px; vertical-align:top; width:25%;" | <h2 style="font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;">Në shifra</h2> <div style="font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; line-height:1.6em;"> 30.306 redaktime globale<br/> 3.705 skedarë në Commons<br/> Kontribues që nga viti 2006 <div style="font-size:90%; padding-top:10px; color:#555;"> Wikidata 12.889 · Commons 9.643 · sq.wiki 5.699 · en.wiki 931 · Wikivoyage 685 · Meta 343 </div> <div style="font-size:85%; padding-top:10px; color:#777;"> Gjendja: korrik 2026 </div> </div> |} <div id="Arianit-footer" style="font-size:85%; display:block; border:1px solid none; margin: 0.2em 0; padding:0.1em 0.3em; text-align:left;"> [[Special:MergeAccount/{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1}}|Llogaria e unifikuar]]: '''Arianit''' është llogaria unike e këtij përdoruesi për të gjitha [[wmf:Main Page|projektet]] publike të [[wmf:Our projects|Wikimedias]]. <h2 style="font-family:'Helvetica Neue', 'Lucida Grande', Tahoma, Verdana, sans-serif; border-bottom:0;">Kontakti</h2> Më kontaktoni te [[User talk:Arianit|faqja ime e diskutimit]] ose [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:EmailUser/Arianit dërgomëni email]. </div> == Blog == === Çfarë ka të keqe nga artikujt e shkurtër === Kohët e fundit duket që kam (ri)filluar të blogojë, për tema të shumta. Këtu nuk ka përjashtim as Wikipedia. Një kohë të gjatë nuk i kam dokumentuar qëndrimet për Wikipedian, përveç përfshirjes së pakët nëpër diskutime, për Wikipedian Shqip, dhe kam ndjerë njëfarë faji. E para, për temën në fjalë, mbi gjatësinë e artikujve. Në Wikipedia ka një paragjykim të fortë ndaj artikujve të shkurtër, ato automatikisht shënohen si cung. Në anglisht tanimë artikujt e shkurtër preferohet të zhvillohen jashtë hapësirës kryesore e pastaj të vendosën, që është qasja e enciklopedive tradicionale. Ndërsa në Wikipedia tipari kyç është që zëri asnjëherë nuk është i përfunduar – ajo është punë në vazhdim që freskohet vazhdimisht. Por nuk ka asgjë të keqe me artikujt e shkurtër. Në fakt, veçanërisht në Wikipedian në anglisht, shumë artikuj janë shumë të gjatë -- pa nevojë -- duke e humbur fillimin dhe esencën e artikullit enciklopedik. Duke qenë se dashuria ime për enciklopeditë ka filluar me enciklopeditë e shtypura, të cilat për shkak të kufizimit fizik, e trajtojnë gjatësinë me shumë kujdes duke matur mirë fjalët dhe mos zgjatur pa nevojë, e di se nuk ka të keqe edhe nga artikulli i shkurtër, në relacion me peshën e subjektit. Artikulli enciklopedik nuk duhet të thotë çdo gjë që dihet për atë subjekt, por të ngërthej ato më esencialet. Tjetra, në Wikipedia, artikulli cung e shënon një qëllim, një kërkesë për vëmendje nga komuniteti, një synim që tema është meritore dhe mund të zhvillohet më tutje në të ardhmen. Në këtë mënyrë i ndihmon Wikipedias dhe nuk ka asgjë të keqe. Si dashamir i shkrimit në të hapur, mendoj që hapja e një cungu është pozitive dhe ndihmesë. Do të jetë makina e kërkimit që do të tregoj se ekziston një artikull, në enciklopedinë të cilën secili mund ta shkruaj, në rast se i mungon atij artikulli diçka me rëndësi.– [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 12 gusht 2025 13:36 (CEST) === Pse kam ndalu krijimin e artikujve biografik === Kam ndaluar së shkruari artikuj biografik. Ka kohë që kam ndaluar së shkruari artikuj biografik. Wikipedian e shoh si një kontribut për dokumentimin arritjeve njerëzore në dije, kulturë, art, shkencë dhe shoqëri. Shumica absolute e kësaj nuk është asgjë specifike shqiptare. Duke qenë se e promovoj Wikipedian në publik përmes llogarive të mija sociale, shpesh marr lutje për artikuj biografish personale ose për dikë të afërm të tyre. Më e rënda ka qenë për një një profesor universiteti pran vdekjes nga bija e tij, si një gëzim të fundit për të. Profesori dukej meritor, por unë nuk u ndjeva mirë sepse ky nuk është qëllimi i një enciklopedie. Kjo më duket që po ndikon edhe në shoqëritë e mija. Disa kërkesa janë meritore, disa jo. Disa i kam bërë me qejf sepse e kanë merituar, për disa jam ndjerë keq t'u them jo. Prandaj kam vendosur që të mos shkruaj më artikuj biografik. Dekurajuese është që Wikipedia shihet si vegël për promovim individual e jo si vepër shkencore në gjuhën shqipe. Është dëshpëruese kur të vetmet kërkesa që merr janë të këtij lloji, e jo për ndonjë temë me të vërtetë enciklopedike. As [[Fjalori Enciklopedik i Kosovës]] nuk ka mundur t'i ikë kësaj, duke mbuluar të gjithë familjarët e një heroi të Kosovës. Imagjinoni familjarët e heronjve amerikanë, francezë ose anglez – askush nuk i njeh. Si popull i vogël, ndoshta standardi është më i ultë, megjithatë standardet e shquarsisë mbeten. Wikipedia ka standarde përmes së cilave përcakton se cila temë është meritore. Por prapë duket që e gjitha enciklopedia jonë do të shndërrohet në artikuj personash duke e personalizuar atë, siç ndodhe me shumë fusha të jetës sonë. Si Wikipedian, në shqip dua të shoh më shumë artikuj që çdo Enciklopedi duhet t'i ketë: [[metawiki:List of articles every Wikipedia should have|1,000]] apo [[metawiki:List of articles every Wikipedia should have/Expanded|10,000]] artikuj. E mira është që këta artikuj veç janë shkruar, veç duhet t'i përkthejmë. Nëse dëshironi të më bashkëngjiteni në këtë mision, do ta keni mbështetjen time të plotë – [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 24 mars 2026 09:09 (CET) === Kontributi në Wikipedia në CV === Kontributi serioz në Wikipedia është punë madhore. Kërkon dedikim serioz, cilësi, njohuri të thella të shkrimit, hulumtimit, organizimit, komunikimit online, zgjidhjes së konflikteve, dhe të fushave përkatëse. Niveli i angazhimit është më serioz se ajo që shoh te shumë profesionistë në punët e tyre për të cilat paguhen. Megjithatë, shumë prej Wikimedianëve mbesin anonim, duke u mirënjohur – e e edhe këtu pakënaqshëm – në rastin më të mirë vetëm nga një rreth i ngushtë i bashkë-Wikipedianëve. Këtë e kam bërë edhe vet. Përderisa punën organizative me Grupin e kisha vendosur në CV, kontributin në Wikipedia Commons, Wikidata etj. si autor nuk e kisha përmendur. Si hobi, kontributi në Wikipedia është një nga aktivitet më me peshë që kontribuon në aftësitë profesionale. Sigurisht, ka shumë më shumë te një CV personale se vetëm Wikipedia, por kjo është një start i mirë për ç'gjë i inkurajoj Wikipedianët të marrin merita. Si Grup i Wikimedianëve të Gjuhës Shqipe promovojmë Wikimedianët kohë pas kohe në kanalet tona të komunikimit. Arsyeja e kësaj është mirënjohje e tyre por edhe inspirimi i të tjerëve që të ndjekin rrugën e tyre. Prandaj mendoj që duke e promovuar kontributin individual në Wikipedia, e promovojmë edhe vet Wikipedian. – [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 2 korrik 2026 15:26 (CEST) === Argumenti për wikisintaksë të pastër === Barriera kryesore për t'u bërë pjesë e Wikipedias është teknike. Wikisintaksa është diçka e re për shumë persona dhe shërben si barrierë për editim, e që domosdoshmërish kërkohet për përdorim pasi editori vizual nuk i adreson të gjitha problemet, edhe pse ky editor ka pas zhvillime të mëdha nga ditët e hershme. E kam në mend veçanërisht editimin e referimeve. Kjo barrierë kufizon inkuadrimin e kontribuuesve të rinj. Megjithatë, wikisintaktsa është relativisht e thjeshtë dhe e pastër. Situata përkeqësohet me shtimin e HTML duke e bërë kodin të frikshëm për këdo jashtë fushave teknike. Kjo ka rezultuar me një anomali ku shumë nga kontribuuesit në Wikimedia janë persona teknikë, e jo ata nga fushat sociale siç do të pritej. Për hir të thjeshtësisë për përdoruesit e rinj, HTML duhet të evitohet në faqet e artikujve. – [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 3 korrik 2026 09:10 (CEST) === Njëherë nuk the faleminderit === [[Skeda:President Trump and Ukrainian President Zelenskyy Clash During Meeting in Oval Office, Feb. 28, 2025.jpg|parapamje|Takimi në Shtëpinë e Bardhë]] Të gjithë e keni parë [[:en:2025 Trump–Zelenskyy Oval Office meeting|takimin e tensionuar mes Zelenksit dhe Trumpit]] në Shtëpinë e Bardhë. Në një pikë kritike për Ukrainën, presidenti dhe zv. presidenti amerikan i kishin përgatitë një kurth poshtërimi kryetarit ukrainas. Në një moment Zv. Presidenti JD Vance i drejtohet Zenlenskit: "''njëherë nuk ke thënë faleminderit''" ("''you haven't said thank you once''"), me aludim falënderimin për shefin e tij. Një meme e menjëhershme. Edhe këtu në Wikipedia kemi nevojë t'u themi më shumë faleminderit wikipedianëve sepse nuk e bëjmë këtë sa duhet. Butoni për falënderim është aty. Vet vetëdijshëm po mundohëm ta bëjë këtë më shpesh: kurdo që shoh një kontribut që më befason për të mirë, e bëjë rregull ta jap një falënderim. Pastaj janë barnstars, edhe kësi kam dhënë shumë pak, po mundohem të jap. Në oqeanin wikipedian, nevojat janë pa fund, por edhe duhet të reflektojmë sa pak veta këtu bëjnë sa shumë. Në Wikipedia e gjithë puna bëhet vullnetarisht – nga dashuria për të – dhe gjithsesi çdo kontribut pozitiv sado i vogël është i mirëseardhur. Prandaj ''faleminderit''! – [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 korrik 2026 15:26 (CEST) === Kontributi im i parë në Abstract Wikipedia === [//abstract.wikipedia.org/view/en/Q474651 Kontributi] im i parë në Abstract Wikipedia. Projekti përdor Wikifunctions (një tjetër projekt në zhvillim i WMF-së) për të ndërtuar artikuj të përkthyeshëm përmes rregullave algoritmike, duke përdorur të dhëna faktike nga Wikidata dhe të dhëna gjuhësore nga Wikidata Lexemes. Që artikujt të shfaqen në shqip, fillimisht duhet të "përkthehen" funksionet në Wikifunctions. Barrierat teknike dhe sfidat e përdorshmërisë janë ende mjaft të larta, por do të jetë interesant. – [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 28 korrik 2026 12:54 (CEST) === Përkthimi i artikujve me LLM === Deri tash kemi përdorur [//sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributions-page ContentTranslation] për të përkthyer artikujt në Wikipedia. Makina e përdorur ka qenë Google Translate. Por tash me LLM rezultati është dukshëm më i mirë sa i përket cilësisë së përkthimit por edhe elementeve teknike siç janë infoboxes dhe wikikodi. Kjo e ndërron lojën. Me Wikimedianët e Gjuhës Shqipe kemi përdorur aktivitete të përkthimit për të rinj për t'u mësuar wikin por edhe sepse kontrollimi njerëzor i përkthimeve ishte i nevojshëm. LLM e bën këtë punë shumë më mirë dhe më shpejt. Kam përkthyer nga anglishtja artikujt [[Kanceri i mushkërive]], [[Fruthi]] dhe [[Aristoteli]]. Rezultatin vlerësojeni vet. Modeli i përdorur është Claude Opus 5 në high. Merr kohë që me siguri do të thotë kosto të lartë (në të ardhmen), por kjo e hap rrugën për realizimin e ëndrrës sime të kahmotshme për përkthim në shqip të [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_articles_every_Wikipedia_should_have Listës së 1,000 Artikujve që çdo Wikipedia duhet t'i ketë]. – [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 30 korrik 2026 16:02 (CEST) Edit 1 14 gusht 2026 14:36 (CEST) [[Kategoria:Wikipedianë]] [[Kategoria:Wikimedians of Albanian Language User Group]] ah4qragv3irwb2x1pq7sjwvm3mu7op4 3 3117 3025817 3023011 2026-08-15T08:35:41Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Kimia */ 3025817 wikitext text/x-wiki Mire se erdhe tek Wikipedia (zyrtarisht :) [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskutim]] 2005 Mars 21 05:50 (UTC) :Kam kenaqesine. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2005 Mars 21 05:59 (UTC) --- Me pelqen shume ideja e "Highlanders" :)! [[Përdoruesi:Joni|Joni]] == Tung == perdoruesi Hipi Zhdripi C´fare shfetuesi ki. ::Jaran, dy kerkesa pi teje,1) kyçu kur t'shkrune se qysh e di une a je ti apo dikush tjeter tu e perdorë emnin ton. masnej veq i nenshkrune tekstet tuja "<nowiki>~~~~</nowiki>" 2) e bone mehallen e geces ma trimen n'gjakove e edoni pi mullajusufit ka mu rroke keqas me ty. ::u shishe pi aeroplanit qe je gjakovar papapa :). une perdori firefox, munesh mi gjete edhe n'ship nqs sje mire me anglisht e je kone najhere n'pushime n'durres. ::O rrush, e paske pa prej aeroplanit se jam Gjakovar, a? Atehere mos u brengose se nese e perdore emrin Hipi Zhdripi ndokush tjeter. Me teknik sotit gjithcka falsfikohet po shqpirti i fjales se shqiptarit nuk falsifikohet, JO!. Per kete po theme per femijet ne perendim nuk ashte interesant se ne cilen gjuhe shpehen por ne cilen fryme. Teknika me e persosure eshte natyra e vete njeriut. ::E kam harrua si te kyqem ne #sq.Wikipedia. Po provoje te kyqem ne ate dhome. '''perdoruesi Hipi Zhdripi mendone se:''' :''Amerika dje indian, kauboje, sot teknologji, neser? (si Turqia e Italia). Shipnija dje Shipni, sot Shipni, neser Shipni me te njajten teknologji (Sa uji kalone nere ure, me nise e me notu mas tine?).'' == Familja moderne == Ne mujshim mi ppullarizu e mi qite ne familjen moderne ateher kom me te propuzu per administratore --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Mars 29 00:31 (UTC) :hihihihi. kqyre qfare ideje, k'sej i thojin brain storming n'amerike. ti koke mjeshter per product placement :). qysh e kishe realizu ti kete ide, nimom pak. psh, a kish bo pune ni kuti e qumshtit (meno vita vita) me mbishkrimin wiki wiki? :dan eshte hipi zhdripi a? hajde befasi hajde. duna mi menu edhe une ni alter ego zajabant :). :seriozisht tash: veshtire pak mu realizu kjo se ata nuk jan fort pergjegjes ndaj qytetareve t'kosoves. psh: ju pata terheke verejtjen per pirjen e duhanit prej yllkes, personi ma kulle n'shpi, e ke perserite mas nje kohe prap. sinqerisht, nese ki ide t'ngjajshme propozoj te faqja promovimi pa marre parasysh se t'quditshme jane. nisja me qysh e kishe bo keta ma nelt.rrespekt [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ::Shka thu ti mi nxerre ata naj shtose per ne. Ha, fole. ::Ju en Amerike en Evrope (per cigare) shka po menone a po done ti mi bo krejt Amerikan e Evropian a? Lej se ata nuk jone budalle ata kane pa shume Amerika. A din c´ka menojin ata per neve qe jena jashte "Robota" (Teneçe insón). Kush jane Amerikant Xhoni i Bellusheve ju ka kallxu kush áshte mjeshter per '''product placement''' lexo librin per t´a. Mes e harro "Bluse Brothers".-Hipi se nuk kom kohe me duhet me shku ne pune. == Tifozat Kuq e zi == I kam lajmruar tifozat kuq e zi per foton ne commons dhe i kam thirre ne ndihme. Disa nuk po e kuptojin se si duhet vepruar (i kane informatat siperfaqesore). Tekste qe i kam shkru jane te kesaj forme: ''Shikoni dhe ndihmoni Arianitin : (nyja per foto)'' ''Shkruani per futbollin shqiptare ne gjuhen angleze (varsist prej vendit ku jetojne ata), p.sh greke, gjermane etj. dhe ne gjuhen shqipe shkruani per futbollin ne pergjithesi.'' ''(nyja per wiki shqip)'' ''Me nderime Dani.'' Kishte per te qene mire nese ti ju dergone nje E-mail me shqarime se si te regjistrohen, dhe te votoin per foto dhe ne nje kryeradhe e shkruan adresen e sq.wikipedia ==Shqiponja.net== Tifozet e basketbollit jane pergjegjur ne leteren e me poshteme: E nderuara redaksi, http://sq.wikipedia.org eshte pjese e projektit nderkombetar Wikipedia, \"e cila ka per qellim krijimin e një enciklopedie të plotë, pa gabime, në të gjitha gjuhët, e korigjueshme nga të gjithë dhe e lirë për përdorim.\" Ju lutemi vizitojeni adresen, dhe mundesisht, ndani deshiren tone te zjarrte per nje enciklopedi gjitheshqitpare me percjellesit e medias suaj. Kishit bo mire me shkru per basketbollin shqitare ne guhet tjera dhe per basketbollin ne pergjithsi ne gjuhen shqipe. Ju lutem informoni tifozet e juaj Ju falemnderit, Dan - wikipedian shqiptarë pergjegje: ''Dani, do te perpiqem qe per kete inciative ti njoftoj anaret e shqiponjat.net permes forumit.'' ''Mire kishte me qen sikurse Ju ta pergaditni nje shkrim, dhe une pastaj permes Newsletter t'ia u dergoj pothuajse 1500 anetareve tone.'' ''Pergadite ate dhe une me knaqesi do t'iu dergoj te gjitheve qe jan te anetaresuar tek shqiponjat.net'' ''Te pershendes.'' ''ARIANi'' Bone zemren guri e ftyren nuri e pregatite nje tekste po pak ma te nxehte ne kryerreshtin e pare te dytin shkruje si te regjistrohen (qe ata te mos humbin kohe per ta gjete deren) te tretin per ata qe dine gjuhe te huaja dhe te katertin ju ofrone bajraktarin(banner a qysh po i thojin). Ta provojim nashta bone boom. Mbasi te ju kesh shkruar letrat te lute me lajmro. TUNG --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Prill 14 22:35 (UTC) :Letra është gati. A ke farë emaili apo ta postoj te ''Promovime''? ::co_uk@hotmail.com == Posta == Kujdes me variablen sepse ne te gjitha fletat eshte e shkruare variabla numriipostes--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC) ==Qyetet== Qytete e kosoves per ndryshim nga ato te Shqiperise (nuk behet dallimi ne mes Qytetit dhe Qytezes), jane me te njohura se bashku me rrethinen (po thuaj se ne te gjitha gjuhet e edhe ne gjuhen shqipe). Edhe pasi qe qendrat e qyteteve te Kosoves kane nderruar vendin brenda ketyre shtate rretheve, me eshte dukur me mire nje prezentim i tille. P.sh: Ulpiana, Novoberda, etj. Nese ke ndonje ide tjeter me trego.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC) == A je gjallë a? == Mirëse u ktheve. Ku je mër, je hup si Faksi tyneher.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 15 07:27 (UTC) : Gezohem qe t'paskna mungu :). Gjate luftes TV Kukesi n'shirit thojke Filon Fystyki "gjendet shendosh e mire n'spital t'Kukesit". Paj, e kom percell aktivitetin ketu kohe mas kohe edhe pse skome pase kohe me ndihmu. M'vjen mire qe ti i ki qendru besnik ketij ideali -- krejt ndryshe prej gjakovareve tjere a!!!. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Janar 15 19:13 (UTC) == Personat me biografi të gjata == Po mendojë se për personat me të cilët kanë të bëjnë shumë gjëra d.m.th me interes më të gjërë për shoqërin duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Është e pamundur të përmbledhet p.sh i gjithë materiali që gjendet në sq.Wikipedia që ka të bëjë me Skenderbeun, në jë fletë. Në këto raste duhet të krijohen nën-artikuj mendoj se edhe ti e di këtë. Sa i përket artikullit Enver Hoxha unë mendojë se aty duhet paraqitur kryetarin e Shqipërisë ndërsa për metodat e gjërat e tilla duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Të kisha propozuar që ta pregatitësh një seksion ku e prekë në pika të shkurta karieren e tij ndërsa për më thellësish shkruan (nëse ke material) në artiullin p.sh. <nowiki>[[Kariera e Fillon Fistikit]]</nowiki>. Edhe nëse e ki njetë me u shprazë është ma mirë mu shprazë në nëmartikull 1. Kur ka shumë tekst nuk bjenë në sy (pritojin njerzit me lexu) 2. Teknikisht për lexuesi e kyqur në internet në Kosovë e Shqipëri është ma mirë mir qenë artikujt e shkurt.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Mars 3 21:44 (UTC) :Dan, te kuptoj. Ama veprimet e tij gjate 40 vjeteshit te fundit nuk jane per artikull dytesor. Nuk kam asgje personale ndaj Enverit por nuk besoj qe dikush me logjike te shendosh mund te argumentoj qe Enveri nuk ka qene diktator (ata persona do ta quanin Enverin diktator dashamires (benevolent dictator) - diktatura eshte thjeshte nje sistem politik ku e drejta e zgjedhjes i mirret qytetarit nga nje person apo klike e vogel. Bile une kisha thone qe fjala komunist (qe ai e ka konsideru veten) eshte me e pasakte per Enverin se termi diktator. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Mars 3 21:57 (UTC) == Per faqen e redaktimit te artikujve. == Aranit, do me pelqente qe te krijonim nje faqe ku mund te beja komentet e mia per ndryshim dhe redaktimin e sakte te artikujve. Ke mundesi te me krijosh nje faqe? Me respekt —[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 4 21:48 (UTC) :Aranit, falemindrit per shembullin qe me dhe por prap nuk e mora vesh. Mund te besh nje shembull konkret sesi te perdor Wikipedia:Drejtshkrim?! —[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 6 09:37 (UTC) == figura perlati == nëse ke mundësi ngarkoe edhe njëherë figurën e Perlat Sula se e grisa gabim. Provova ta restauroj, por nuk po funksionon. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 11 09:19 (UTC) == Ftese == Pershendetje djema e vajza. Me sa shoh shumica prej jush din anglisht. Edhe me sa verej jeni shqiptare qofte nga Kosova a vende tjera. Ju mirepres ne faqen [http://en.wikipedia.org/wiki/Kosovo] ku po kemi problem me disa qe po e vandalizojne faqen e Kosoves. Ndihma e juaj eshte e mireseardhur. Me sa duket me kete adrese qe keni nuk mundeni me editu aty, po me hape adrese tjeter ju duhen vetem 2 min, pra mos pritoni. Shpresoj te shihemi atje se shpejti. Me respekt, [[Përdoruesi:Ilir pz|Ilir pz]] 2006 Prill 8 23:46 (UTC) == Përvojat dhe sugjerimet == Shkruj dishka qitu [[Wikipedia:Për Anëtarë]]. Normal qe ki qefë, osht mirë për të tjerët qe bea edhe për ne se qashtu e dimë shka po ju bjenë njerzve në sy ma tepër.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 5 Shtator 2006 03:03 (UTC) == Foto pa lisence == Figures Perlati2.jpg i mungonte licensa per ate dhe u gris. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 3 Dhjetor 2007 21:22 (UTC)) == ayhi == A ki kohë me kontrollu gramatiken edhe drejtshkrimin për copat e paraqitura në [[:B:HTML|këtë fletë]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 31 Mars 2009 23:29 (CEST) == HI == Hey, whats happening. —[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 29 Qershor 2009 14:24 (CEST) == Kosovoguide == A mund të kontaktoni administratorin ne Kosovoguide per perdorimin e përmbajteve te faqes - http://www.kosovoguide.com/?cid=1,218,1018&view=all? --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 20 Janar 2011 14:29 (CET) == Kontrolla e cilësisë == [[Skeda:Besicles 180508.jpg|80px|majtas|]] Pershendetje Arianit, Tashmë ti je [[Wikipedia:Kontrolluesit|Kontrollues]]. Për më shumë informacion shiko tek [[Wikipedia:Kuvendi]] (seksionin ''Vandalism on sq.wikipedia'' ose ''[[Ndihmë:Kontrolli i faqes|Flagged Revisions]]''). Për pyetje rreth privilegjeve të reja më pyet edhe ma. Përdori me përgjegjshmëri këto privilegje. Një punë të mbarë.--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 29 nëntor 2012 13:33 (CET) == Kategorite == Dy here ([http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237467] dhe [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237474]) i hoqe, te [[Mehmet Konica]] dhe te "zhbera" (pjeserisht) te dyja heret. Sapo t'u dha statusi i kontrolluesit dhe ke 7 vjet eksperience ne wiki, nuk mund te besh editime te tilla pa i shpjeguar fare. Ke ndonje aresye qe e ben kete? [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 15:37 (CET) : E verejta edhe une qe e kisha kategorizuar gabimisht. Derisa po e permirsoja ti po e beje te njejten gje dhe me shkaktoi huti me disa faqe te tjera qe po redaktojsha ne te njejten kohe. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:30 (CET) ::Ah, ok, faleminderit, dhe me fal per tonin: kujtova se po ma beje per inat, :-).[[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:41 (CET) :::Pa problem. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 19:13 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == Të lutem, ndiqeni debatin tek Kuvendi (http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive; color:#fff;"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 23:58 (CET) ==Pershendetje Maratones..== Përshëndetje, nëaw ne Kukës do të mbahet një maratonë e e tille e Wikipedias në gjuhën shqipe me pjesëmarrës. ka vullnetar që dëshirojnë të ndihmojnë me pranim dhe ligjërim në tema të ndryshme të Wikipedia-s, nese na mundesohet nen kushtet e tilla do te jemi edhe ne... pune te mbare --Koka11 21 Dhjetor 2014 00:03 (CET) :Pershendetje, faleminderit. A ma dergon te lutem ne privat nje adrese emaili dhe numer telefoni dhe me tregon per cfare tema do t'mund te ligjerosh. Te lajmeroj prej fundit te janarit kur t'kemi me shume informata konkrete. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 21 Dhjetor 2014 08:14 (CET) ==Pershendetje mik i nderuar une kam kandiduar[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për admin...== --Rrjedha 23 Shkurt 2015 10:52 (CET)[[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], po kandidoj [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin tim dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . me nderime PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Rrjedha]] == Fakte jo llafe == # Leeturtle është bllokuar në bazë të normave të wikipedias. Këto janë akuzat, fyerjet, përçmimet dhe nënkuptimet drejtë përsronit tim. Unë në fakt kisha përmendur një fakt. Që ai person, që është edhe një ndër organizatorët është i përfshirë në politikë aktivisht si këshilltar i ministrisë së kulturës. Ky është fakt jo akuzë personale dhe nuk kishte të bënte me ndonjë ndërhyrje të tijën. Më poshtë janë fjalë që janë nxjerrë nga postimi i tij i gjatë që nuk kishte ndonjë argument apo fakt brenda por vetëm karikaturizimie rreth karakterit tim. Mendoj se kjo qasje është e patolerueshme. {{collapse top|title=Sulmet personale të lëshuara nga Redon Skikuli (Leeturtle)}} *... mësimet për militantizëm politik '''jo me mua të lutem''' *... nga ana tjetër me këtë sjellje që ke '''është më mirë që nuk njihemi''' *Duke parë '''arrogancën që ke''' në mënyrën si shprehesh drejt kontribuesve *...më kujton Eric Cartman nga Southpark kur fitoi pak pushtet si përgjegjës për të mbajtur rregull gjatë pushimit të gjatë dhe terrorizonte të gjithë në shkollën e tij provinciale * ...'''je i pasjellshëm me njerëz që kontribojnë''' *...po hyj direkt në temë '''pa humbur kohë me karakterin tënd'''. *...ngaqë '''asnjë nga të gjithë 'ekspertët' e Wikipedias shqiptare''' nuk ka marrë mundin të bëjë asgjë tjetër '''përveç se të 'bërtasë': respekto autoritetin tim!''' * Ti mund të mendosh që nuk ka pasur impakt asnjë nga aktivitetet, megjithëse mendoj të kundërtën, por nuk mund '''të hakmerresh në këtë mënyrë''' ndaj njerëzve që janë të apasionuar ndaj projektit. * Mund të jesh i kënaqur '''duke sulmuar kontribues të tjerë''' dhe '''duke shfrytëzuar pozicionin që ke''', por e vërteta është që kanë kaluar kaq vite dhe cilësia e Wikipedia-s në shqip lë për të dëshiruar. Ndoshta bën diçka gabim që kemi ngelur në këtë pikë. * Me keqardhje për agresivitetin dhe '''mosdëshirën tënde për bashkëpunim''', * '''të uroj krijimin e teorive sa më kreative konspirative''', {{collapse bottom}} # Çështja mbi artikullin e Miilena Haritos u mbyll me ndërhyrjen e burokratit Punëtori. Të lutem mos e rihap më përndryshe kësaj radhe do të shkoj ta raportoj vërtet çështjen tek meta.wikimedia dhe do të vë në dukje qasjen tuaj, që është tejet klanore meqë po bëheni grup kundër meje, pa paraqitur fakte dhe argumente por vetëm duke bërë propagandë... Edhe unë punoj vullnetarisht këtu, por ndrysh enga ju nuk shkoj të redaktoj artiikujt e ministrave me të cilët jam takuar dhe kam marrëdhënie politike për më tepër duke postuar materiale të kopjuara dhe promovuese politike. Nëse nuk i kupton normat e wikipedias të këshillojë ti lexosh sërisht. # Si pasojë, të lutem që herë tjetër nëse më drejtohesh mua të paraqesësh fakte dhe jo llafe në ajër. Gjithë të mirat! -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 21:13 (CEST) == Pjesmmarrje në votim dhe diskutim == Përshëndetje [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], Për shkak se shpesh hapen votime, diskutime, ide, dhe nuk përmbyllen, unë ju ftoj që të merrni pjesë nëse dëshironi të thoni mendimin dhe të jepni votën tuaj. Ju lutem shprehni lirshëm mendimin tuaj '''PRO''', '''KUNDËR''' apo '''NEUTRAL''', un nuk jam SPONZOR, thjesht dua që këto procese të mbarojnë, për të lënë hapësirë për artikuj të tjerë të votohen dhe diskutohen. [[Përdoruesi:Liridon/TO DO/am|Në këtë listë]] janë disa artikuj të propozua për artikull të Mirë dhe të Përkryer. Ndërsa aktualisht është i hapur një diskutim në [[Wikipedia:Kuvendi#Faqe për Wikipedian në Facebook|Kuvend për një Wikiprojekt]], Faqe për Wikipedian në Facebook. Aktualisht akoma është i hapur votimi për krijimin e projektit, ndërsa mund të jepni ide të reja, të kundërshtoni ato aktuale dhe të votoni ashtu si mendoni se është më mirë. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 shtator 2015 20:44 (CEST) == Wishlist == List of articles in German WP missing (good) images: [[:de:Portal:Albanien/Bilderwünsche]] --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 5 dhjetor 2015 14:34 (CET) :: Moved it to :sq :: → [[Përdoruesi:Albinfo/Livadhi]] :: Translation needs to be completed and checked. I would move it to [[Wikipedia:Requested pictures]] or so. :: Best regards, --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:04 (CEST) :::Duly noted. I'll complete, post it and let you know when it's up. Many thanks! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:10 (CEST) == News from international CEE Spring 2016 == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates. * There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you! * There are two types of '''statistics''' gathered: ** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]). ** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages. *: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code> *: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages. * Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :) Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]). Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 --> == WALUG (votimi për rregulloren) == Përshëndetje Arianit, [[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:00 (CEST) == Picture from Wikimania == Have you seen this? --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 10 korrik 2016 19:59 (CEST) [[Skeda:Cerimonia di chiusura - Wikimania 2016 12.jpg|thumb|Albanian Wikipedians with Jimmy Wales]] == CEE Spring 2016 Survey == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again. The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better. We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey. Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 --> == Feedback request == Greetings, The team that made [[mw:ORES|ORES]] is working on a new tool called [[mw:JADE|JADE]]. The new tool is for humans to review the work of ORES, to provide human feedback and oversight. The team would like to hear about how your experience using ORES has been on your wiki, and what you might expect from a tool like the one proposed. If you are interested, you can comment on [[mw:Talk:JADE|this page on mediawiki.org]]. The team is also interested in sharing updates with you as JADE is developed. Short messages will be sent to this talk page every month or two, linking to a page with further information. Is this something you would like to sign up for? Simply reply to me here if so and I will put your name on the list. Happy editing to you. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 4 tetor 2017 21:17 (CEST) :You can also [[m:Global_message_delivery/Targets/JADE|sign yourself up]] for updates anytime. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 6 tetor 2017 18:46 (CEST) == JADE: topics to discuss == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello, Here are some topics the [[mw:JADE|JADE]] team would like to discuss. If you are interested, follow the link to join the conversation: *[[mw:Topic:Tzw0uv2bucrdprm4| Judgments, Endorsements, and Preference]] *[[mw:Topic:Tzw4ebq17wbdog74|Free text comments and suppression]] *[[mw:Topic:Tzw3qg8qiqow10d8|Should we integrate JADE with Flow?]] *[[mw:Topic:Tzw5fix7hbs4ui8j|Thematic and quant analysis of judgements]] Thank you. On behalf of the Scoring Platform Team, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]]([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 13 tetor 2017 23:09 (CEST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/JADE&oldid=17319199 --> == Ftese për Wiki Weekend Tirana 2017== Komuniteti i Open Labs zhvillojnë për të katërtin vit rradhazi [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Weekend_Tirana_2017 Wiki Wekeend Tirana 2017] me qëllimin për të pasuruar artikujt në gjuhën shqipe në Wikipedia. Ky aktivitet do të zhvillohet gjatë fundjavës së dytë të dhjetorit, përkatësisht në datat 9 dhe 10 dhjetor, ku pjesëmarrësit do të mblidhen në ambientet e Open Labs Hackerspace (Tiranë) në një program që kombinon puntoritë (workshops) me prezantimet nga wikipedianët nga Tirana, Elbasani, Durrësi, Prishtina, Gjilani, Zyrihu etj. Do të ketë gjithashtu workshope/editathons të ndryshme rreth Wikidata, Wiki Loves Maps, Wikiprojekti LGBT dhe Wikimedia Commons. Wiki Weekend synon që të ndërtohen ura bashkëpunimi me wikimedianë të tjerë nga vendi dhe rajoni, të inspirohen wikimedianë të rinj që të bashkohen me komunitetin, të njihet publiku me projektet e Wikimedias, të organizohen editathone dhe të rritet ndërgjegjësimi i mediave lokale dhe institucioneve rreth rëndësisë së ndarjes së dijes përmes projekteve të lidhura me platformat dhe kulturën bashkëpunuese wiki. Aktiviteti fillon në 9:30 dhe mbaron në 16:00 (të shtunën dhe të dielën). Ju ftojme të bashkoheni në abientet e [https://openlabs.cc/ Open Labs]. --[[Përdoruesi:Nafie shehu|Nafie shehu]] ([[Përdoruesi diskutim:Nafie shehu|diskutimet]]) 7 dhjetor 2017 22:14 (CET) :{{ping|Arianit}} Edhe [[Teqeja e Turballi Sulltanit]] (afer [[Teqeja e Frashërit]])?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 22 shkurt 2019 23:37 (CET) ::Pa pergjigje?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 21:33 (CET) Nuk e kuptoj mesazhin. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 22:11 (CET) :{{ping|Arianit}} Dëshironi ta plotësoni artikullin në [[Teqeja e Turballi Sulltanit|këtë]] Tekke si artikull [[Teqeja e Frasherit|Tekke në Frasher]]?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 1 mars 2019 20:20 (CET) ::Jo :) tjetren e bera per shkak te rolit patriotik. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 1 mars 2019 21:34 (CET) == Pyetje == Pershendetje ju lutem shumë a mund t'më n'dimoni ose ma sakt a mundë t'më tregoni se si mundë të postoj biografi per persona të "famshem" ne Wikipedia ? :Tung, a e ke pa ndihmen [[Ndihm%C3%AB:P%C3%ABrmbajtja|këtu]]? --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 28 mars 2019 21:42 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 11:46 (CEST) == Pershendetje == Sa i perket nje artikulli ne wikipedia sq ,ka dhe te tjere te ngjashem ,nese do perdoret dy standarte nuk eshte problem je i lire ta heqesh artikullin nese mendon se ne wikipedia nuk ka artikuj te tjere te ngjashem dhe ky eshte i vetmi ateher gabohesh . Faleminderit - [[Përdoruesi:R1337|R1337]] :Pershendeteje {{Ping|R1337}} nuk ishte asgje personale. Mund te kete raste sic po thua, por mendoj qe standardet duhet te na ngrisin larte, jo te na ulin te pjestuesi me i vogel i perbashket. Shpresoj ne mirekuptim. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 prill 2020 10:02 (CEST) Ok {{Ping|Arianit}} ne kete rast si te veprojme, te hiqet artikulli bashk me artikujt e ngjashem apo mos te lejohen me artikuj te tille ne te ardhmen ? :{{Ping|R1337}} rregullat vlejne per te gjithe njejte. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) Ok {{Ping|Arianit}} Artikujt e ngjashem jane akoma aktiv do hiqen ? :{{Ping|R1337}} duhet por m'varet prej Wikipedianve ta bejne. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 6 qershor 2020 16:07 (CEST) == Per te krijuar nje faqe te re! == Pershendetje Arianit Mendoj se ka shume artista qe duhet te shtohen ne faqen e wikipedia. si mund te kontribuoj edhe une? Te pershendes Nela--[[Përdoruesi:WikiEDDE|WikiEDDE]] ([[Përdoruesi diskutim:WikiEDDE|diskutimet]]) 3 janar 2021 22:09 (CET) :Pershendetje {{ping|WikiEDDE}} te rekomandoj te fillosh [[Wikipedia:Fillimi|ketu]]. Pastaj te livadhi personal (lidhja te menyja larte) draftoje artikullin edhe kerko ndihme per ndonje ceshtje specifike nese te duhet. Te lutem perdore referenca te besueshme pasi biografite e personave te gjalle jane me te ndjeshme pasi nuk deshirojme te akuzohet Wikipedia per shpifje. Poashtu puno artikuj vetem per persona te shquar mjaftueshem, dmth qe jane trajtuar nga burime detysore te besueshem mjaftueshem. Nje menyre me e lehte e kontributit eshte t'i rregullosh artikujt ekzistues ku ka mjaft nevoje per ndihme. Faleminderit per kontributin dhe me njofto nese te duhet ndihme. ----[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 5 janar 2021 14:30 (CET) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Bllokimi i përdoruesit == Unë do ta bllokoj këtë përdorues për 20 vjet. [[Speciale:Kontributet/79.106.209.165|79.106.209.165]] 20 korrik 2022 13:04 (CEST) == Ndihme rreth faqeve == Pershendetje meqe jeni perdorues i vjeter i Wikipedia Shqip, do doja brenda mundesive nese mund te pranoni pending changes ne versionin e, ne faqet ne vijim : [[Ledja Liku]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]], dhe ndonje ndihme,(kontribut) rreth formatit te citimeve do ishte e mirepritur,faleminderit. [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 14 tetor 2024 15:23 (CEST) == Kerkese per Ndihme == Pershendetje duke qene se je Wikipedian i vjeter,do doja nese do mundeshe te me ndihmoje me pranimin e pending changes duke lene stabel versionin e fundit si redaktim ne faqet respektive : [[Ledja Liku]] , [[Zaho Balili]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]] . Te falenderoj [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 15 tetor 2024 10:13 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2727223|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Pikësim shtesë|Pikësim shtesë]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra me shenja pikësimi të panevojshme. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: extra punctuation|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20dhjetor%202024,%2009:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 dhjetor 2024 10:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202025,%2012:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2025 13:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:23 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2003:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 04:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2006:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 07:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2010:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 11:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2012:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 13:50 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2019:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 20:53 (CET) == Artikuj mbi shkolla publike == Hej a mundemi me i ra ma ngadalë krijimit të artikujve për [[:Kategoria:Shkolla në Kosovë|shkolla publike kosovare]]? Nuk kemi mjaft burime të denja për krejt shkollat në Kosovë, aq ma pak që kanë të gjithat mjaft shquarësi dhe material për një artikull në Wikipedia. Idealisht na kish vyjt pak ma shumë material kur fillojmë artikuj me një redaktim. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 maj 2025 17:24 (CEST) :Mendoj qe si tema vetvetiu kualifikohen per shquaresi. Burime bazike duhet te kete: per fusheveprimin, arritjet e shkolles, numrin e nxenesve, menaxhmentin etj. Përdoruesi:Edukatori ka fillu te punoj ne shkollat nje nga nje (kjo ia lehteson atij procesin) dhe me Grupin e Wikimedianeve te Gjuhes Shqipe do te organizojme kampanja publike per t'i ftuar nxenesit te kontribuojne. Artikulli i shkolles do te jete ngacmim i mire per ta mesuar procesin e redaktimit. Vec i kam krijuar artikujt e tyre ne Wikidata. Na jep pak kohe qe ta zhvillojme procesin. Faleminderit per mirekuptimin! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 maj 2025 18:03 (CEST) == Të ftoj në diskutim, ku edhe mund të votosh == @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], të përfundohet edhe një qështje që ka kohë që diskutohet; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj%20heqjen%20e%20privilegjeve%20t%C3%AB%20administrator%C3%ABve%20joaktiv%C3%AB . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 korrik 2025 18:38 (CEST) == Përshëndetje Arianit == Të përgëzoj për intervistën që paske bërë për wikipedian e gjuhës shqipe [https://www.youtube.com/watch?v=D6AD42wKG2Y në këtë emision], shumë e pasur e informuese. Punë të mbarë. @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:52 (CET) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! -- [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 9 nëntor 2025 14:55 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Algoritmi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879262|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Algoritmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20dhjetor%202025,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 dhjetor 2025 22:03 (CET) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 06:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909477|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon emri|Mungon emri]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime me emra pa specifikuar mbiemrat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing name|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2014:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 15:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dle Yaman]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979985|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dle Yaman]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20maj%202026,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 maj 2026 21:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fatos Geci]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fatos Geci]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20maj%202026,%2019:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 maj 2026 21:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sylvia Plath]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2981156|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sylvia Plath]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202026,%2013:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2026 15:45 (CEST) == Lajmërim për përfundimin e privilegjeve == Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"reviewer"''' (Kontrolluesit) do të përfundojnë më '''"28 maj 2026, 09:58 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 21 maj 2026 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aristoteli]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017432|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aristoteli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: DOI i lirë i pashënjuar|DOI i lirë i pashënjuar]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra DOI me vlera që njihen si të lira por që nuk janë shënjuar si të tilla. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unflagged free DOI|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2014:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 16:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sokrati]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017476|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sokrati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 22:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkimedi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017920|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkimedi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2010:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 12:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vaksinimi]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017925|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vaksinimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018166|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Përdorim i gabuar i et al.|Përdorim i gabuar i et al.]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë një përdorim të gabuar të et al.. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: explicit use of et al.|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20gusht%202026,%2015:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 gusht 2026 17:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Bizantine]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Bizantine]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20gusht%202026,%2011:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 gusht 2026 13:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Djalli (mitologji)]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3022694|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Djalli (mitologji)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20gusht%202026,%2020:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 gusht 2026 22:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ora e maleve]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3023007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ora e maleve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20gusht%202026,%2017:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 gusht 2026 19:39 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kimia]]'' == Përshëndetje, Arianit! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025813|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kimia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2008:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 10:35 (CEST) p33t7s8sf38l2fxno8dib5an7oviko8 0 7543 3025711 2982075 2026-08-14T12:40:58Z Leutrim.P 113691 /* Shiko edhe */ 3025711 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Zahir Pajaziti | image = [[Skeda:Zahir Pajaziti Monument, 2018.jpg|270px]] | caption = Shtatorja e Heroit Zahir Pajaziti në [[Prishtinë]] | birth_date = 1 Nëntor 1962 | birth_place = [[Orllani|Orllan]], [[Komuna e Podujevës]], [[Kosovë]] | death_date = 31 Janar 1997 | death_place = [[Pestova|Pestovë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Kosovë]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1997 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Prita e Surkishit]] | battles_label = | awards = [[Urdhri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Zahir Pajaziti''' apo '''Zahir Qerim Pajaziti''' (Lindur më: [[1 Nëntor]] [[1962]] në [[Podujeva|Podujevë]] – [[31 Janar]] [[1997]]) ishte [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë i Kosovës]] dhe komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] në [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës#Organizimi|zonën operative të Llapit]]. Ai ra dëshmorë më [[31 janar|31 Janar]] [[1997]] në fshatin [[Pestova|Pestovë]] të Komunës së [[Vushtrria|Vushtrrisë]], pasi ra në një pritë të organizuar nga forcat serbe. Njihet si '''"Pushka e Parë e Lirisë"''', dhe ishte udhëheqësi i grupit të parë të luftëtarëve nga [[Krahina Autonome e Kosovës dhe Dukagjinit|Kosova]] që bënin stërvitjet në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Urdhri Hero i Kosovës|Hero i Kosovës]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Qeriqi|first=Zamir|date=2025-01-31|title=Zahir Qerim Pajaziti (1.11.1962 – 31.1.1997)|url=https://www.radiokosovaelire.com/zahir-qerim-pajaziti-1-11-1962-31-1-1997/|access-date=2025-05-04|website=Radio Kosova e Lirë|language=en-US}}</ref> Zahir Pajaziti u lind në një familje bujare në fshatin Orllan të Llapit. Ishte fëmija i 5-të i prindërve Qerim Pajaziti dhe Fatime (Rudari) Pajaziti. Nga dyert e kësaj familje kanë dalë [[Ushtari|ushtarakë]] që në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë]] dhe të [[Lufta e Dytë Botërore|Dytë Botërore]]. Po ashtu edhe babai i Zahirit, Qerimi ishte pjesëmarrës aktiv në forcat progresive të asaj kohe. Zahiri që në fëmijëri ishte rritur në frymën e babait të tij me dashurinë për atdheun.<ref name=":0" /> Shkollën fillore e kreu në fshatin e tij, kurse të mesmen, shkollën e policisë, e regjistroi në vitin shkollor [[1976]]-‘[[1977|77]] në [[Vushtrria|Vushtrri]]. Nga shkolla u përjashtua me arsyetimin: sjellje të papranueshme ndaj organit të shkollës, arsyetim që përdorej zakonisht për persona që kishin pikëpamje tjera nga organi shkollor i asaj kohe.<ref name=":0" /> Në vitin [[1980]], bashkë me dy bashkëpunëtorë të tij, Raif Sfishtën dhe Nexhmi Dabinofcin kalojnë ilegalisht kufirin e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe për këtë burgosen në [[Shkodra|Shkodër]] për 18 ditë. Pas kthimit në vendlindje ai burgoset nga policia lokale e [[Orllani]]t dhe dënohet si i mitur me 15 ditë burg. Pasi që kreu shkollën e mesme në Orllan, Zahiri në vitin [[1981]] fillon ndjekjen e mësimeve në Fakultetin Filologjik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] në drejtimin e [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]]. Po në këtë vit ai vijon shërbimin ushtarak për 12 muaj dhe në vitin 1985 e vazhdon edhe për 3 muaj në [[Beogradi|Beograd]]. == Aktiviteti ushtarak == Në rrethanat e krijuara gjatë grevave të përgjithshme në [[Kosova|Kosovë]] të mbajtura më [[3 shator]] të vitit [[1990]], Zahiri dhe aktivistët tjerë fillojnë të punojnë për ngritjen e një rrjeti sigurimi në Kosovë. Si rezulltat i kësaj pune Zahiri dhe aktivistët e Orllanit krijojnë [[Shtabi i Njësisë Guerile në Orllan|Shtabin e Njësisë Guerile në Orllan]]. Në vitin 1991, pasi që në Kosovë fillojnë punët ilegale të kordinoheshin me ato legale Zahiri shkon në [[Shqipëria|Shqipëri]] për qëllime ushtarake. Me tu kthyer në Kosovë në vitin 1992, grupi i tij zbulohet dhe atij i duhet të kalojë në ilegalitet për disa muaj. Deri në 1992 ai kontribuoi në furnizimin me [[Arma|armatim]] të shtabeve të krijuara në rrethinën e Orllanit. Gjatë vitit 1994, Zahiri filloi të angazhohet edhe në pjesë tjera të Kosovës për krijimin e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së. Kështu, ai është një nga themeluesit e Shtabit të Përgithshëm të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së dhe anëtar i tij që nga fillimi, nga ku fillon të bëhet koordinimi i aktiviteteve politike dhe ushtarake në të cilat ai luante një rol të madh si në zgjerimin e fushës së ndikimit, po ashtu edhe në furnizimin me armatim. Zahiri shquhet në atë kohë si organizues dhe zbatues i shkëlqyeshëm i [[Lufta guerile|sulmeve guerile]] ndaj forcave serbe në Kosovë, veçanërisht në rajonin e Llapit. Në të gjithë aktivitetin e tij, përkrahjen më të madhe dhe pothuajse të gjithë financimin e ka pasur nga kushëriri i tij Fadil Pajaziti, i cili ishte një biznesmen.^{[<nowiki/>[[Wikipedia:Citim i duhur|citim i nevojshëm]]]} == Vdekja == Në janar të vitit 1997 grupi i tij zbulohet nga [[Shërbimi i Sigurimit të Shtetit (RF Jugosllave)|sigurimi serb]]. Më [[31 janar]] Zahir Pajaziti ishte duke udhëtuar nga [[Prishtina]] në drejtim të [[Vushtrria|Vushtrrisë]] me bashkëluftëtarin dhe nipin e tij [[Hakif Zejnullahu|Hakif Zejnullahun]] dhe bashkëluftëtarin tjetër [[Edmond Hoxha|Edmond Hoxhën]] nga [[Juniku]], forcat serbe kishin zënë pritë në fshatin [[Pestova|Pestovë]], ku të 3 bien heroikisht gjatë luftimeve. == Urdhri Hero i Kosovës == Më 31 [[janari|janar]] [[2008]], në 11-vjetorin e rënies, [[Presidenti i Kosovës]] [[Fatmir Sejdiu]] i akordoi Zahir Pajazitit dekoratën më të lartë shtetërore të Kosovës, [[Urdhri Hero i Kosovës|Urdhrin Hero i Kosovës]]. == Shiko edhe == * [[Adem Jashari]] * [[Rrustem Mustafa]] * [[Hakif Zejnullahu]] * [[Edmond Hoxha]] * [[Ilir Konushevci]] * [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Zahir Pajaziti]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Vdekje 1997]] [[Kategoria:Njerëz nga Besiana]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] 12yjo7ecsjq66swa4z55zijw6l3h6zs 0 37711 3025720 3000553 2026-08-14T14:10:40Z ~2026-44667-49 191589 /* Dokumentarë */ 3025720 wikitext text/x-wiki '''Mevlan Shanaj''' ([[Fieri|Mallakaster Ngracan]], 7 shkurt, 1945) është një [[Regjisori|regjizor]], [[Aktori|aktor]] dhe [[Producenti i filmit|producent]] [[Shqiptarët|shqiptar]]. I konsideruar si një mjeshtër i madh dhe një artist i merituar, punon si profesor në degën e filmit në [[Akademia e Arteve|Akademinë e Arteve]], [[Tirana|Tiranë]]. == Jeta == Është prezantuar për publikun si aktor, regjisor në kinema dhe televizion, dhe si producent. Nga viti 1987 deri më 1992 ka qenë Drejtor i Departamentit të Filmit në [[TVSH]]. Shkëputet për 4 vite nga televizioni dhe kthehet në vitin 2001 si drejtor i Departamentit të Filmit dhe Spektaklit në TVSH. Në vitin 2001 ka filluar punën e producentit dhe regjisori me "Zig-Zag" Film. Më 2005-2006 ka ushtruar profesionin e pedagogut në Akademinë e Filmit dhe Multimedias "Marubi" e deri më sot në degën e regjisë në Akademinë e Arteve. Në vitin 2005 i jepet titulli “ Qytetar Nderi i Mallakastrës”. Në vitin 2008 mori titullin "Mjeshtër i Madh". Shanaj ka interpretuar në filmat: ''[[I teti në bronx|I teti në bronz]]''(1970) regjisor [[Viktor Gjika]], ''[[Malet me blerim mbuluar]]'' (1971) regjisor [[Dhimitër Anagnosti]], ''[[Guximtarët]]'' (1970) regjisor [[Gëzim Erebara]], ''[[Rrugicat që kërkonin diell]]'' (1975) regjisor [[Saimir Kumbaro]] dhe [[Rikard Ljarja]], ''[[Ballë për ballë|Ballë për Ballë]]'' (1979) regjisor [[Kujtim Çashku]], ''[[Rrethimi i vogël|Rrethimi i Vogël]]'' (1986) regjisor Saimir Kumbaro, ''[[Pranvera s'erdhi vetëm]]'' (1988) i [[Piro Milkani|Piro Milkanit]], ''[[Unë e dua Erën]]'' (1991), regjisor [[Albert Minga]], ''[[Viktimat e Tivarit]]'' (1996) regjisor [[Ekrem Kryeziu]], ''[[Lule të kuqe, lule të zeza|Lule të Kuqe Lule të Zeza]]'' realizim i vetë Shanaj, ''[[Në kërkim të kujt]]'' regjisor [[Gjergj Xhuvani]]. Të tjera realizime të tij janë filmat artistikë: ''[[Korierët|Korrierët]]'' (1976), [[Plumba perandorit|''Plumba Perandorit'']] (1980 ), ''[[I paharruari]]'' (1984), [[Të shoh në sy|''Të Shoh në Sy'']] (1985), ''[[Një Telegram dhe një Këngë]]'' (1986), ''[[Fletë të bardha|Fletë të Bardha]]'' (1990). Gjatë punes ne RTSH ka realizuar rreth 30 vepra te zhanreve te ndryshme televizive, drama televisive, dhe shumë spektakle. Ka botuar një libër të quajtur, ''[[Ekrani është vetë ëndrra]]''. == Filmografia == === Aktrim === * [[Në kërkim të kujt]] ({{F|2009}}) * [[Doktor Leo]] * [[Lule të kuqe, lule të zeza]] - ({{F|2003}}) * [[Viktimat e Tivarit]] ({{F|1991}}) * [[Unë e dua Erën]] - ({{F|1991}}), Kujtimi * [[Pranvera s'erdhi vetem]] ({{F|1988}}) * [[Rrethimi i vogël]] - ({{F|1986}}), Vironi, shoku i Agronit * [[Ballë për ballë]] - ({{F|1979}}) Besnik Struga * [[Rrugicat që kërkonin diell]] - (1975) Nebi Surreli * [[Malet me blerim mbuluar]] ({{F|1971}}) Birçja * [[Guximtarët]] - ({{F|1970}}) * [[I teti në bronz]] - (1970) Ibrahim Kovaçi === Regji === * [[Lule të kuqe, lule të zeza]] (2003) * [[Fletë të bardha]] (1990) * [[Të shoh në sy]] (1986) * [[I paharruari]] (1984) * [[Një telegram një këngë]] (1982) * [[Plumba perandorit]] (1980) * [[Korrierët]] (1976) * [[Pallati 176]] (1986) == Dokumentarë == * Tefta Tashko * Marije Kraja * Berati * Katër mëngjeze * Rruga b.kater * Lasgush Poradeci * Gju më gju * Komani * Pandi Raidhi * Shqiptari i vonuar * Bibla dhe kurani * Ftesë nga Iliri * Përcjellja VANGJUSH FURRXHI * Shkronjat e Pavarsise * Te fala Ndreke Luca. * Rrugët * Koha e pelikules (Xhanfise Keko) RIKARD. ( RIKARD LJARJA) NIKOLLA I ZEMRES SE TIRANES === Producent === * Lule të kuqe lule të zeza (2003) * Koncert Elsa Lila (2004) * Ftesë nga Iliri (2004) * Visi (2005) * Përcjellja * Vangjush Furxhiu (2008) * Pharmakon (2012) * Dita e fundit e Loro Shestanit (2012) * Të fala Ndrekë Luca (2013) * Rrugët (2016) [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Regjisorë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1945]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 1ah8zhyt4v4so0cu4iz6j13m15v1jii 0 42227 3025736 3001737 2026-08-14T17:15:55Z Sadsadas 51943 /* */ 3025736 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Hamdi Salihi | image = [[Skeda:SC Wiener Neustadtvs SK Rapid Wien 20110723 (27).jpg|200px]] | image_size = 200 | fullname = Hamdi Abdullah Salihi | birth_date = {{Birth date and age|df=y|19|1|1984}} | birth_place = [[Shkodër]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | height = {{height|m=1.85}} | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | clubnumber = 14 | youthyears1 = 2000-2002 | youthclubs1 = [[KS Vllaznia]] | years1 = 2002–2004 | clubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | caps1 = 55 | goals1 = 30 | years2 = 2004–2005 | clubs2 = [[Panionios F.C.|Panionios]] | caps2 = 6 | goals2 = 0 | years3 = 2005–2007 | clubs3 = [[KF Tirana|Tirana]] | caps3 = 52 | goals3 = 42 | years4 = 2007–2009 | clubs4 = [[SV Ried|Ried]] | caps4 = 82 | goals4 = 34 | years5 = 2009–2012 | clubs5 = [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] | caps5 = 67 | goals5 = 36 | years6 = 2012–2013 | clubs6 = [[D.C. United]] | caps6 = 22 | goals6 = 6 | years7 = 2013 | clubs7 = [[Jiangsu Sainty]] | caps7 = 28 | goals7 = 9 | years8 = 2014–2015 | clubs8 = [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] | caps8 = 33 | goals8 = 14 | years9 = 2015 | clubs9 = [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]] | caps9 = 10 | goals9 = 4 | years10 = 2015–2017 | clubs10 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | caps10 = 63 | goals10 = 42 | years11 = 2017–2019 | clubs11 = [[SC Wiener Neustadt|Wiener Neustadt]] | caps11 = 49 | goals11 = 27 | totalcaps = 468 | totalgoals = 244 | nationalyears1 = 2002-2003 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare U–19 e futbollit|Shqipëria U–19]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003-2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare U–21 e futbollit|Shqipëria U–21]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2006– | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 47 | nationalgoals3 = 11 | pcupdate = 4 shkurt 2017 | ntupdate = 15 nëntor 2013 }} '''Hamdi Salihi''' (lindur më [[19 janar]] [[1984]]) është një futbollist shqiptar që luan aktualisht si sulmues me skuadrën e [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeut]] dhe me [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. Pseudonimi i tij është ''The Bomber'' (Bomberi) që i është vënë nga ish–trajneri i kombëtares shqiptare, [[Otto Barić]] që gjithashtu e ka krahasuar atë me legjendën gjermane [[Gerd Müller]]<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|title=Salihi: People think we can make it|access-date=5 tetor 2013|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029204204/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|url-status=dead}}</ref>. Salihi njihet si një lojtar golashënues në [[Shqipëria|Shqipëri]] dhe [[Austria|Austri]], në këto dy vende, Salihi e ka shpenzuar shumicën e karrierës së tij. Ai ka qënë dhe është pjestar i kombëtares shqiptare që nga viti 2005 ku bëri debutimin e tij, ai është golashënuesi i tretë më i mirë i kombëtares. ==Karriera me klube== ===Vllaznia Shkodër=== Salihi filloi karrierën e tij futbollistike me klubin e qytetit të tij [[KS Vllaznia Shkodër]]. Në sezonin 2002-03, Salihi luajti vetëm 2 ndeshje në sezonin e parë të tij si profesionist. Në sezonin 2003–04, Salihit iu dha një shans për të treguar kualitetet e tij si lojtari i ri, ku në 33 ndeshje arriti të shënoj 14 Gola. Në sezonit e tretë të tij në klubin shkondran, ai luajti vetëm gjysmën e sezonit ku në 30 ndeshje shënoi një shifër të frikshme me 16 Gola, në gjysmën e dytë të sezonit 2004–05, ai u transferua në [[Greqia|Greqi]] tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]]. ===Panionios=== Në vitin 2004, ai u transfrua tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]] në divizionin më të lartë grek. Sulmuesi i ri shqiptar arriti të luaj vetëm 6 ndeshje zakonisht duke hyrë si zëvëndësim në minutat e fundit të ndeshjes. Në fund të sezonit, ai u rikthye tek shteti i tij për të luajtur me [[KF Tirana|Tiranën]]. ===KF Tirana=== Salihi i rikthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të luajtur me klubin e kryeqytetit që nga fillimi i sezonit 2005–06. Ai pati një sezon të shkëlqyer me klubin duke arritur të fitoj kupën e shqipërisë dhe Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. Ai vazhdoi me [[KF Tirana|Tiranën]] edhe në një pjesë tjetër të sezonit të ri, sërisht duke qënë golashënuesi më i mirë i kampionatit përpara se të shkonte tek bundesligën austriane. Gjatë kohës që luajti me [[KF Tirana|Tiranën]], Salihi krijoi profilin e një golashënuesi dhe aftësinë e tij për të shënuar. Ai përfundoi i teti në renditjen e golashënuesve më të mirë të ligave nga [[IFFHS]]. Në një sezon me [[KF Tirana|Tiranën]], ai arriti të shënoj 29 Gola në vetëm 33 ndeshje. Ai gjithashtu luajti edhe në pjesën e parë të sezonit 2006–07 përpara se të shiteshe tek [[SV Ried]] në [[Austria|Austri]], gjatë pjesës së parë të sezonit 2006–07, ai arriti të 13 Gola në vetëm 17 ndeshje. ===SV Ried=== Në markaton e dimrit në janar 2007, Salihi u bashkua me [[SV Ried]] në [[Bundesliga Austriake|Bundesligën Austriake]]. Ai e mbaroi pjesën e parë të sezonit me Ried duke shënuar 6 Gola, duke ndihmuar skuadrën që ta përfundonte sezonin në vendin e dytë. Salihi gjithashtu shënoi 2 Gola në raundin e parë të fazës kualifikuese të [[UEFA Europa League|Kupës UEFA]] kundër [[Neftchi Baku PFK|Neftchi Baku]], ku 1 nga Golat u shënua në ndeshjen e kthimit në minutën e 85. Deri në minutën e 85, Neftchi kryesonte me rezultatin 2–0. Nqs do të përfundonte kështu, Neftchi do të kualifikohej me rezultatin e përgjithshëm 3–3 pasi kishte shënuar 1 Gol në humbjen 3–1 në ndeshjen e parë. Falë Golit të Salihit, Reid u kualifikua me rezultatin e përgjithshëm 4–3. Në sezonin 2007–08, Salihi gëzoi një sezon të mirë duke u renditur si golashënuesi i katërt më i mirë i ligës me 12 Gola. Pavarësisht kësaj, Ried e mbylli sezonin në vendin e shtatë nga dhjetë skuadra që ka gjithsej liga. Në sezonin 2008–09, Salihi e përmirësohi veten duke e mbyllur ligën me 14 Gola, duke shënuar 1/4 të Golave të skuadrës së tij. Në sezonin 2009–10, Salihi shënoi 2 Gola në 6 ndeshjet e para të ligës përpara se 1 javë më vonë të shitej te [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]]. ===Rapid Wien=== Më 31 gusht 2009, Salihi firmosi një kontratë 3 vjeçare me gjigandët e [[SK Rapid Wien]]. Në ndeshjen e tij të parë me Rapidin, ai hyri në fushë në fillim të pjesës së parë dhe në minutën e 83 shënoi Golin e parë me Rapidin. Ndeshja kundër [[FC Red Bull Salzburg|Salzburgut]] përfundoi me rezultatin 2–2, ishte pikërisht Salihi që i shpëtoi nga humbja. Në fund të sezonit, Salihi shënoi 17 Gola, 2 nga këto Gola i shënoi kundër ish–klubit të tij duke u bërë golashënuesi i pestë më i mirë në ligë, duke pasur 1 Gol më pak se [[Nikica Jelavić]] dhe [[Marc Janko]], 2 Gola më pak se [[Roman Wallner]] dhe 3 Gola më pak se [[Steffen Hofmann]]. Në fund të sezonit, Rapid u rendit e treta në kampionat, 3 pikë larg kampionit [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] dhe 2 pikë larg [[FK Austria Wien|Austria Wien]]. Rapid Wien arriti të kualifikohej për në raundin e dytë kualifikues të [[UEFA Europa League]]. Salihi shënoi Golin e parë për sezonin 2010–11 më 22 gusht 2010 në fitoren 2–0 kundër [[SV Mattersburg]]. Më 25 shtator 2010, ai shënoi 2 Gola dhe ndihmoi skuadrën e tij të fitonte ndeshjen 3–2 kundër [[Kapfenberger SV]]. Salihi shënoi 1 Gol kundër [[CSKA Sofia]] në UEFA Europa League më 4 nëntor 2010. Më 11 nëntor 2010, Salihi shënoi 2 Gola kundër [[TSV Hartberg]] në [[Kupa Austriake|Kupën Austriake]]. Salihi i impresionoi të gjithë më 20 nëntor duke shënuar 4 Gola në fitoren 5–0 kundër [[LASK Linz]]. Një javë më vonë, ai shënoi edhe 1 tjetër Gol kundër ish kampionëve [[FK Austria Wien|Austria Wien]] në fitoren 1–0. Golat e nëntë dhe të dhjetë të sezoni erdhën kundër [[FC Wacker Innsbruck|Wacker Innsbruck]] më 11 dhjetor. Ai shënoi 2 Gola të tjerë kundër ish klubit të tij [[SV Ried]] më 6 mars 2011, duke ndihmuar skuadrën që ta fitonte ndeshjen 2–0. Këto ishin Golat e parë të tij për vitin 2011. Më 13 mars, ai shënoi Golin e vetëm në minutën e 72 në derbin kundër Austria Wien. ===D.C. United=== Më 2 shkurt 2012, Salihi firmosi me [[D.C. United|DC United]] të [[major League Soccer]] si një lojtar i caktuar.<ref>{{cite web|url=http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|title=Hamdi Salihi acquired as designated player|date=2 shkurt 2012|work=DC United|language=en|accessdate=5 mars 2014|archive-date=3 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203134942/http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|url-status=dead}}</ref> Më 25 shkurt 2012, ai shënoi golin e parë me klubin në një ndeshje miqësore. ===Skënderbeu=== [[Skeda:Loko skndrb 12.jpg|thumb|majtas|220px|Salihi duke luajtur me Skënderbeun në Ligën e Evropës]] Në korrik 2015, u raportua se Salihi ishte bashkuar me [[KF Skënderbeu|Skënderbeun]] për të luajtur në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], duke marrë fanellën me numrin 14.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/godet-skenderbeu-salihi-per-champions-ne-korce-e-quajne-te-mbyllur-transferimin/|title=Godet Skënderbeu, Salihi për Champions, në Korçë e quajnë të mbyllur transferimin|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=3 korrik 2015|accessdate=3 korrik 2015}}</ref> Trajneri [[Mirel Josa]] shprehu kënaqësinë e tij për transferimin e Salihit, duke thënë: "Normalisht një sulmues i tillë rrit shumë forcën e ekipit. Nuk kam sesi të mos jem i kënaqur nga afrimi i tij dhe kjo është diçka që dihet. Do të ishte vërtet një plus i madh nëse do të qëndronte me ne për gjithë sezonin."<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/josa-pres-shkembin-me-salihin-jemi-super-hamdiu-po-pershtatet-shpejt-e-dua-per-gjithe-sezonin/|title=Josa: Pres Shkëmbin, me Salihin jemi super. Po përshtatet shpejt, e dua për gjithë sezonin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=5 korrik 2015|accessdate=5 korrik 2015}}</ref> Salihi debutoi zyrtarisht me klubin më 14 korrik në ndeshjen e parë të raundit të dytë kualifikues të Ligës së Kampioneve kundër [[Crusaders F.C.|Crusaders]], duke shënuar dy gola në fitoren e rëndësishme 4–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/07/14/europe/uefa-champions-league/ks-skenderbeu-korce/crusaders-fc/2049101/|title=Skënderbeu Korçë vs. Crusaders 4 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=14 korrik 2015|accessdate=21 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|title=Skënderbeu fiton 4-1 me Crusaders, korçarët thuajse në tur III|publisher=Telesport.al|language=sq|date=14 korrik 2015|accessdate=14 korrik 2015|archive-date=15 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715015600/http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit një javë më vonë, Salihi asistoi golin e dytë të skuadrës së tij të shënuar nga [[Liridon Latifi]]; ekipi u mposht 2–3, por u kualifikua për në raundin tjetër më rezultatin e përgjithëshëm 6–4.<ref>{{cite web|url=http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|title=Skënderbeu kalon në turin e tretë të Champions League|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=21 korrik 2015|accessdate=21 korrik 2015|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011802/http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|url-status=dead}}</ref> Në raundin e tretë kualifikues, Skënderbeu u shortua ndaj moldavëve të [[FC Milsami Orhei|Milsami Orhei]];<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|title=Milsami i Moldavisë, rivali i Skënderbeut në turin e tretë|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Eduard Ilnica|date=21 korrik 2015|accessdate=6 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072607/http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref> në ndeshjen e parë në [[Stadiumi Zimbru|Stadiumin Zimbru]], Salihi rezultoi lojtari i ndeshjes duke shënuar një dygolësh që i dha skuadrës një fitore të pastër 2–0.<ref>{{Cite news|url=http://fax.al/read/news/849525/10003654/skenderbeu-fiton-milsamin-shume-prane-historise|title=Skënderbeu fiton Milsamin, shumë pranë historisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=28 korrik 2015|accessdate=28 korrik 2015}}</ref> Ai shënoi sërisht në ndeshjen e kthimit në [[Elbasan Arena]] me ekipin që arriti një tjetër fitore 2–0, duke siguruar kualifikimin për në raundin play-off.<ref name="Skënderbeu">{{Cite news|url=http://www.tiranatimes.com/?p=122979|title=Skenderbeu becomes first Albanian club to reach Champions League play-off|publisher=Tirana Times|language=en|date=6 gusht 2015|accessdate=6 gusht 2015}}</ref> Me këtë arritje, Skënderbeu u bë skuadra e parë shqiptare që arrin play-off e Ligës së Kampioneve.<ref name="Skënderbeu"/> Më 12 gusht, në ndeshjen e [[Superkupa e Shqipërisë 2015|Superkupës së Shqipërisë]] ndaj [[KF Laçi|Laçit]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumin Qemal Stafa]], Salihi hyri në fushë si zëvëndësues në vend të të dëmtuarit [[Arbër Abilaliaj]] dhe shënoi një dygolësh të shpejtë në një barazim 2–2; ndeshja vajti tek gjuajtjet penalltive ku Skënderbeu u mposht 8–7, me Salihin që shënoi në tentativën e tij.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/laci-fiton-superkupen-e-shqiperise-mundin-skenderbeun-me-penallti/|title=Laçi fiton Superkupën e Shqipërisë, kurbinasit mundin Skënderbeun me penallti|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=12 gusht 2015|accessdate=15 gusht 2015}}</ref> Sërisht në Ligën e Kampioneve, në raundin play-off, Skënderbeu u eliminua lehtësisht nga gjigandët kroat të [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] me rezultatin e përgjithshëm 6–2. Pavarësisht disfatës, ekipi siguroi fazën e grupeve të [[2015–16 UEFA Liga e Evropës|Ligës së Evropës]], duke vendosur një tjetër rekord, pasi ata u bënë ekipi i parë shqiptar që e arrin këtë gjë. Salihi ishte golashënuesi i dytë i fazës kualifikuese me pesë gola, dy më pak se [[Izraeli|izraeliti]] [[Eran Zahavi]].<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|title=Hamdi Salihi, golashënuesi më i mirë i Ligës së Kampioneve|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=3 gusht 2015|accessdate=3 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074857/http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/statistics/round=2000630/clubs/kind=goals/index.html|title=Statistics — Qualifying phase — Team statistics — Goals|publisher=UEFA|language=en|accessdate=26 gusht 2015}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Salhi shënoi golin e parë për kombëtaren shqiptare në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]] më 22 gusht 2007, ai hyri në minutën e 22 duke zëvëndësuar [[Erjon Bogdani]]n, vetëm 12 minuta pasi kishte hyrë në fushë, ''Bomberi'' përfitoi nga gabimi i portierit Maltes dhe shënoi golin e dytë të ndeshjes. Salihi shënoi një Gol të rëndësishëm në një ndeshje miqësore jo–zyrtare kundër [[AC Milan|Milanit]] në barazimin 3–3, ai shënoi golin e tretë të ndeshjes. Goli i dytë kombëtarë i Salihit erdhi kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]], ai shënoi në ndeshjen e fundit të [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipërisë]] në kualifikueset e [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]], Shqipëria humbi me rezultatin 4–1. Për kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]], trajneri i ri [[Gianni De Biasi]] aktivizoi në sulm lojtarët e rinjë duke krijuar shumë konkurencë për një vend në formacionin e parë. Lojtarët e rinj sulmues si [[Edgar Çani]], [[Armando Sadiku]] dhe [[Bekim Balaj]] krijuan konkurencë me sulmuesit e vjetër të kombëtares si Salihi dhe Erjon Bogdani. Në ndeshjen hapëse të kualifikueseve, Shqipëria priti [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipron]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|stadiumin Qemal Stafa]], Salihi ishte në formacionin e parë sëbashku me 21 vjeçarin Sadikun që luante ndeshjen e tij të parë kompetitive, pasi kishte luajtur tre ndeshje të tjera miqësore. Salihi kishte një mundësi të mirë për të shënuar përpara se Sadiku të shënonte në minutën e 36të, ndeshja e mbyll me fitoren 3–1 të Shqipërisë, dy golat e tjerë erdhen nga sulmuesit Edgar Çani dhe Erjon Bogdani që hynë si zëvëndësim në pjesën e dytë.<ref>[http://www.uefa.com/worldcup/season=2014/matches/round=2000294/match=2008634/postmatch/report/index.html Albania leave it late against Cyprus]</ref><ref>[http://www1.skysports.com/news/11095/8060698/ WCQ Group E round-up]</ref> ===Golat me Kombëtaren=== {| class="wikitable" ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli!! colspan="2"|Reziltati!! Kompedicioni |- | 1. || 22 gusht 2007 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] || '''2'''–0 || 3–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 2. || 14 tetor 2009 || [[Stadiumi Råsunda]], [[Stockholm]], [[Suedia]] || {{flamuri|Suedia}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]] || '''1'''–4 || 1–4 || Humbje || [[Kualifikimet për Kupën e Botës në futboll 2010|Kupa e Botës 2010 – Kualifikueset]] |- | 3. || 25 maj 2010 || [[Stadiumi Podgorica City]], [[Podgorica]], [[Mali i Zi]] || {{flamuri|Mali i Zi}} [[Mali i Zi]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 4. || 2 qershor 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Andora}} [[Kombëtarja andorase e futbollit|Andorra]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 5. || 11 gusht 2010 || [[Stadiumi Niko Dovana]], [[Durrës]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Uzbekistan}} [[Uzbekistani]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 6. || 7 shtator 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgeze e futbollit|Luksemburgu]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 7. || 26 mars 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Belarus}} [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 8. || 10 gusht 2011 || [[Stadiumi "Loro Boriçi"]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Montenegro}} [[Mali i Zi]] || '''3'''–2 || 3–2 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 9|| 11 tetor 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flagicon|Romania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || '''1'''–0 || 1–1 || Barazim || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 10|| 22 mars 2013 || [[Ullevaal Stadion]], [[Oslo]], [[Norvegjia|Norvegji]] || {{flamuri|Norvegjia}} [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- | 11|| 11 tetor 2013 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flamuri|Zvicra}} [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] || '''1–2''' || 1–2 || Humbje || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- |} == Statistikat == ''Redaktuar më 15 shkurt 2014'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europa/Azia !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="4"|[[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] |[[Kategoria Superiore 2002–03|2002–03]] |2||0||1||0||0||0||-||-||3||0 |- |[[Kategoria Superiore 2003–04|2003–04]] |33||14||3||2||2||0||-||-||38||16 |- |[[Kategoria Superiore 2004–05|2004–05]] |20||16||2||1||4||2||-||-||26||19 |- !Total !55!!30!!6!!3!!6!!2!!-!!-!!67!!35 |- |rowspan="2"|[[Panionios F.C.|Panionios Athens]] |[[Alpha Ethniki 2004-05|2004–05]] |6||0||1||1||0||0||-||-||7||1 |- !Total !6!!0!!1!!1!!0!!0!!-!!-!!7!!1 |- |rowspan="3"|[[KF Tirana]] |[[Kategoria Superiore 2005–06|2005–06]] |35||29||5||2||4||1||-||-||44||32 |- |[[Kategoria Superiore 2006–07|2006–07]] |17||13||3||2||4||2||-||-||24||17 |- !Total !52!!42!!8!!4!!8!!3!!-!!-!!68!!49 |- |rowspan="5"|[[SV Ried]] |[[Austrian Football Bundesliga 2006–07|2006–07]] |15||6||2||0||0||0||-||-||17||6 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2007-08|2007–08]] |33||12||2||2||4||2||-||-||39||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2008-09|2008–09]] |28||14||3||2||0||0||-||-||31||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2009-10|2009–10]] |6||2||1||2||0||0||-||-||7||4 |- !Total !82!!34!!8!!6!!4!!2!!-!!-!!94!!42 |- |rowspan="4"|[[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] |[[Austrian Football Bundesliga 2009–10|2009–10]] |23||15||3||1||5||1||-||-||31||17 |- |[[2010–11 Austrian Football Bundesliga|2010–11]] |32||18||5||6||7||1||5||4||49||29 |- |[[2011–12 Austrian Football Bundesliga|2011–12]] |12||3||3||8||-||-||-||-||15||11 |- !Total !67!!36!!11!!15!!12!!2!!5!!4!!95!!57 |- |rowspan="2"|[[D.C. United]] |[[Sezoni 2012 i major League Soccer|2012]] |23||6||2||1||0||0||-||-||25||7 |- !Total !23!!6!!2!!1!!0!!0!!-!!-!!25!!7 |- |rowspan="2"|[[Jiangsu Sainty F.C.|Jiangsu Sainty]] |[[2013 Super Liga Kineze|2013]] |28||9||2||1||5||2||1||0||36||12 |- !Total !28!!9!!2!!1!!5!!2!!1!!0!!36!!12 |- |rowspan="2"|[[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] |[[2013–14 Premier League Izraelite|2013–14]] |4||3||0||0||0||0||0||0||4||3 |- !Total !4!!3!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!4!!3 |- !colspan="2"|Karriera në total !317!!160!!38!!31!!35!!11!!7!!5!!397!!207 |} ===Kombëtarja=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=3 | [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Kombëtarja Shqiptare]] |- !Viti!!Ndeshje!!Gola |- |- |2006||1||0 |- |2007||5||1 |- |2008||4||0 |- |2009||8||1 |- |2010||9||4 |- |2011||10||3 |- |2012||4||0 |- |2013||6||2 |- !Total||47||11 |} == Trofe == Fitoj Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == {{commons}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=66662/domestic/index.html Hamdi Salihi] Statistics UEFA.com * [http://www.mlssoccer.com/players/hamdi-salihi MLS Player Profile] * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.hamdi.salihi.19111.en.html] Football Database *[http://rapidarchiv.at/spieler/salihi_hamdi.html Profile at Rapidarchiv.at]{{Lidhje e vdekur}} {{Golashënuesit e Kategorisë Superiore}} {{DEFAULTSORT:Salihi, Hamdi}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Vllaznia Shkodër]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Ried]] [[Kategoria:Futbollistë në Rapid Wien]] [[Kategoria:Futbollistë në D.C. United]] [[Kategoria:Futbollistë në Jiangsu Sainty]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në Superliga Greke]] 5qv1k6qghroej9c1qaipfwzwc5uyor9 3025737 3025736 2026-08-14T17:18:00Z Sadsadas 51943 /* */ 3025737 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Hamdi Salihi | image = [[Skeda:SC Wiener Neustadtvs SK Rapid Wien 20110723 (27).jpg|200px]] | image_size = 200 | fullname = Hamdi Salihi | birth_date = {{Birth date and age|df=y|19|1|1984}} | birth_place = [[Shkodër]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | height = 1.85 m | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = 2000-2002 | youthclubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | years1 = 2002–2004 | clubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | caps1 = 55 | goals1 = 30 | years2 = 2004–2005 | clubs2 = [[Panionios F.C.|Panionios]] | caps2 = 6 | goals2 = 0 | years3 = 2005–2007 | clubs3 = [[KF Tirana|Tirana]] | caps3 = 52 | goals3 = 42 | years4 = 2007–2009 | clubs4 = [[SV Ried|Ried]] | caps4 = 82 | goals4 = 34 | years5 = 2009–2012 | clubs5 = [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] | caps5 = 67 | goals5 = 36 | years6 = 2012–2013 | clubs6 = [[D.C. United]] | caps6 = 22 | goals6 = 6 | years7 = 2013 | clubs7 = [[Jiangsu Sainty]] | caps7 = 28 | goals7 = 9 | years8 = 2014–2015 | clubs8 = [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] | caps8 = 33 | goals8 = 14 | years9 = 2015 | clubs9 = [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]] | caps9 = 10 | goals9 = 4 | years10 = 2015–2017 | clubs10 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | caps10 = 63 | goals10 = 42 | years11 = 2017–2019 | clubs11 = [[SC Wiener Neustadt|Wiener Neustadt]] | caps11 = 49 | goals11 = 27 | totalcaps = 468 | totalgoals = 244 | nationalyears1 = 2002-2003 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003-2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria U21]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2006–2015 | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 50 | nationalgoals3 = 11 }} '''Hamdi Salihi''' (lindur më [[19 janar]] [[1984]]) është një futbollist shqiptar që luan aktualisht si sulmues me skuadrën e [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeut]] dhe me [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. Pseudonimi i tij është ''The Bomber'' (Bomberi) që i është vënë nga ish–trajneri i kombëtares shqiptare, [[Otto Barić]] që gjithashtu e ka krahasuar atë me legjendën gjermane [[Gerd Müller]]<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|title=Salihi: People think we can make it|access-date=5 tetor 2013|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029204204/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|url-status=dead}}</ref>. Salihi njihet si një lojtar golashënues në [[Shqipëria|Shqipëri]] dhe [[Austria|Austri]], në këto dy vende, Salihi e ka shpenzuar shumicën e karrierës së tij. Ai ka qënë dhe është pjestar i kombëtares shqiptare që nga viti 2005 ku bëri debutimin e tij, ai është golashënuesi i tretë më i mirë i kombëtares. ==Karriera me klube== ===Vllaznia Shkodër=== Salihi filloi karrierën e tij futbollistike me klubin e qytetit të tij [[KS Vllaznia Shkodër]]. Në sezonin 2002-03, Salihi luajti vetëm 2 ndeshje në sezonin e parë të tij si profesionist. Në sezonin 2003–04, Salihit iu dha një shans për të treguar kualitetet e tij si lojtari i ri, ku në 33 ndeshje arriti të shënoj 14 Gola. Në sezonit e tretë të tij në klubin shkondran, ai luajti vetëm gjysmën e sezonit ku në 30 ndeshje shënoi një shifër të frikshme me 16 Gola, në gjysmën e dytë të sezonit 2004–05, ai u transferua në [[Greqia|Greqi]] tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]]. ===Panionios=== Në vitin 2004, ai u transfrua tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]] në divizionin më të lartë grek. Sulmuesi i ri shqiptar arriti të luaj vetëm 6 ndeshje zakonisht duke hyrë si zëvëndësim në minutat e fundit të ndeshjes. Në fund të sezonit, ai u rikthye tek shteti i tij për të luajtur me [[KF Tirana|Tiranën]]. ===KF Tirana=== Salihi i rikthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të luajtur me klubin e kryeqytetit që nga fillimi i sezonit 2005–06. Ai pati një sezon të shkëlqyer me klubin duke arritur të fitoj kupën e shqipërisë dhe Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. Ai vazhdoi me [[KF Tirana|Tiranën]] edhe në një pjesë tjetër të sezonit të ri, sërisht duke qënë golashënuesi më i mirë i kampionatit përpara se të shkonte tek bundesligën austriane. Gjatë kohës që luajti me [[KF Tirana|Tiranën]], Salihi krijoi profilin e një golashënuesi dhe aftësinë e tij për të shënuar. Ai përfundoi i teti në renditjen e golashënuesve më të mirë të ligave nga [[IFFHS]]. Në një sezon me [[KF Tirana|Tiranën]], ai arriti të shënoj 29 Gola në vetëm 33 ndeshje. Ai gjithashtu luajti edhe në pjesën e parë të sezonit 2006–07 përpara se të shiteshe tek [[SV Ried]] në [[Austria|Austri]], gjatë pjesës së parë të sezonit 2006–07, ai arriti të 13 Gola në vetëm 17 ndeshje. ===SV Ried=== Në markaton e dimrit në janar 2007, Salihi u bashkua me [[SV Ried]] në [[Bundesliga Austriake|Bundesligën Austriake]]. Ai e mbaroi pjesën e parë të sezonit me Ried duke shënuar 6 Gola, duke ndihmuar skuadrën që ta përfundonte sezonin në vendin e dytë. Salihi gjithashtu shënoi 2 Gola në raundin e parë të fazës kualifikuese të [[UEFA Europa League|Kupës UEFA]] kundër [[Neftchi Baku PFK|Neftchi Baku]], ku 1 nga Golat u shënua në ndeshjen e kthimit në minutën e 85. Deri në minutën e 85, Neftchi kryesonte me rezultatin 2–0. Nqs do të përfundonte kështu, Neftchi do të kualifikohej me rezultatin e përgjithshëm 3–3 pasi kishte shënuar 1 Gol në humbjen 3–1 në ndeshjen e parë. Falë Golit të Salihit, Reid u kualifikua me rezultatin e përgjithshëm 4–3. Në sezonin 2007–08, Salihi gëzoi një sezon të mirë duke u renditur si golashënuesi i katërt më i mirë i ligës me 12 Gola. Pavarësisht kësaj, Ried e mbylli sezonin në vendin e shtatë nga dhjetë skuadra që ka gjithsej liga. Në sezonin 2008–09, Salihi e përmirësohi veten duke e mbyllur ligën me 14 Gola, duke shënuar 1/4 të Golave të skuadrës së tij. Në sezonin 2009–10, Salihi shënoi 2 Gola në 6 ndeshjet e para të ligës përpara se 1 javë më vonë të shitej te [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]]. ===Rapid Wien=== Më 31 gusht 2009, Salihi firmosi një kontratë 3 vjeçare me gjigandët e [[SK Rapid Wien]]. Në ndeshjen e tij të parë me Rapidin, ai hyri në fushë në fillim të pjesës së parë dhe në minutën e 83 shënoi Golin e parë me Rapidin. Ndeshja kundër [[FC Red Bull Salzburg|Salzburgut]] përfundoi me rezultatin 2–2, ishte pikërisht Salihi që i shpëtoi nga humbja. Në fund të sezonit, Salihi shënoi 17 Gola, 2 nga këto Gola i shënoi kundër ish–klubit të tij duke u bërë golashënuesi i pestë më i mirë në ligë, duke pasur 1 Gol më pak se [[Nikica Jelavić]] dhe [[Marc Janko]], 2 Gola më pak se [[Roman Wallner]] dhe 3 Gola më pak se [[Steffen Hofmann]]. Në fund të sezonit, Rapid u rendit e treta në kampionat, 3 pikë larg kampionit [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] dhe 2 pikë larg [[FK Austria Wien|Austria Wien]]. Rapid Wien arriti të kualifikohej për në raundin e dytë kualifikues të [[UEFA Europa League]]. Salihi shënoi Golin e parë për sezonin 2010–11 më 22 gusht 2010 në fitoren 2–0 kundër [[SV Mattersburg]]. Më 25 shtator 2010, ai shënoi 2 Gola dhe ndihmoi skuadrën e tij të fitonte ndeshjen 3–2 kundër [[Kapfenberger SV]]. Salihi shënoi 1 Gol kundër [[CSKA Sofia]] në UEFA Europa League më 4 nëntor 2010. Më 11 nëntor 2010, Salihi shënoi 2 Gola kundër [[TSV Hartberg]] në [[Kupa Austriake|Kupën Austriake]]. Salihi i impresionoi të gjithë më 20 nëntor duke shënuar 4 Gola në fitoren 5–0 kundër [[LASK Linz]]. Një javë më vonë, ai shënoi edhe 1 tjetër Gol kundër ish kampionëve [[FK Austria Wien|Austria Wien]] në fitoren 1–0. Golat e nëntë dhe të dhjetë të sezoni erdhën kundër [[FC Wacker Innsbruck|Wacker Innsbruck]] më 11 dhjetor. Ai shënoi 2 Gola të tjerë kundër ish klubit të tij [[SV Ried]] më 6 mars 2011, duke ndihmuar skuadrën që ta fitonte ndeshjen 2–0. Këto ishin Golat e parë të tij për vitin 2011. Më 13 mars, ai shënoi Golin e vetëm në minutën e 72 në derbin kundër Austria Wien. ===D.C. United=== Më 2 shkurt 2012, Salihi firmosi me [[D.C. United|DC United]] të [[major League Soccer]] si një lojtar i caktuar.<ref>{{cite web|url=http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|title=Hamdi Salihi acquired as designated player|date=2 shkurt 2012|work=DC United|language=en|accessdate=5 mars 2014|archive-date=3 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203134942/http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|url-status=dead}}</ref> Më 25 shkurt 2012, ai shënoi golin e parë me klubin në një ndeshje miqësore. ===Skënderbeu=== [[Skeda:Loko skndrb 12.jpg|thumb|majtas|220px|Salihi duke luajtur me Skënderbeun në Ligën e Evropës]] Në korrik 2015, u raportua se Salihi ishte bashkuar me [[KF Skënderbeu|Skënderbeun]] për të luajtur në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], duke marrë fanellën me numrin 14.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/godet-skenderbeu-salihi-per-champions-ne-korce-e-quajne-te-mbyllur-transferimin/|title=Godet Skënderbeu, Salihi për Champions, në Korçë e quajnë të mbyllur transferimin|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=3 korrik 2015|accessdate=3 korrik 2015}}</ref> Trajneri [[Mirel Josa]] shprehu kënaqësinë e tij për transferimin e Salihit, duke thënë: "Normalisht një sulmues i tillë rrit shumë forcën e ekipit. Nuk kam sesi të mos jem i kënaqur nga afrimi i tij dhe kjo është diçka që dihet. Do të ishte vërtet një plus i madh nëse do të qëndronte me ne për gjithë sezonin."<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/josa-pres-shkembin-me-salihin-jemi-super-hamdiu-po-pershtatet-shpejt-e-dua-per-gjithe-sezonin/|title=Josa: Pres Shkëmbin, me Salihin jemi super. Po përshtatet shpejt, e dua për gjithë sezonin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=5 korrik 2015|accessdate=5 korrik 2015}}</ref> Salihi debutoi zyrtarisht me klubin më 14 korrik në ndeshjen e parë të raundit të dytë kualifikues të Ligës së Kampioneve kundër [[Crusaders F.C.|Crusaders]], duke shënuar dy gola në fitoren e rëndësishme 4–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/07/14/europe/uefa-champions-league/ks-skenderbeu-korce/crusaders-fc/2049101/|title=Skënderbeu Korçë vs. Crusaders 4 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=14 korrik 2015|accessdate=21 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|title=Skënderbeu fiton 4-1 me Crusaders, korçarët thuajse në tur III|publisher=Telesport.al|language=sq|date=14 korrik 2015|accessdate=14 korrik 2015|archive-date=15 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715015600/http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit një javë më vonë, Salihi asistoi golin e dytë të skuadrës së tij të shënuar nga [[Liridon Latifi]]; ekipi u mposht 2–3, por u kualifikua për në raundin tjetër më rezultatin e përgjithëshëm 6–4.<ref>{{cite web|url=http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|title=Skënderbeu kalon në turin e tretë të Champions League|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=21 korrik 2015|accessdate=21 korrik 2015|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011802/http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|url-status=dead}}</ref> Në raundin e tretë kualifikues, Skënderbeu u shortua ndaj moldavëve të [[FC Milsami Orhei|Milsami Orhei]];<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|title=Milsami i Moldavisë, rivali i Skënderbeut në turin e tretë|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Eduard Ilnica|date=21 korrik 2015|accessdate=6 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072607/http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref> në ndeshjen e parë në [[Stadiumi Zimbru|Stadiumin Zimbru]], Salihi rezultoi lojtari i ndeshjes duke shënuar një dygolësh që i dha skuadrës një fitore të pastër 2–0.<ref>{{Cite news|url=http://fax.al/read/news/849525/10003654/skenderbeu-fiton-milsamin-shume-prane-historise|title=Skënderbeu fiton Milsamin, shumë pranë historisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=28 korrik 2015|accessdate=28 korrik 2015}}</ref> Ai shënoi sërisht në ndeshjen e kthimit në [[Elbasan Arena]] me ekipin që arriti një tjetër fitore 2–0, duke siguruar kualifikimin për në raundin play-off.<ref name="Skënderbeu">{{Cite news|url=http://www.tiranatimes.com/?p=122979|title=Skenderbeu becomes first Albanian club to reach Champions League play-off|publisher=Tirana Times|language=en|date=6 gusht 2015|accessdate=6 gusht 2015}}</ref> Me këtë arritje, Skënderbeu u bë skuadra e parë shqiptare që arrin play-off e Ligës së Kampioneve.<ref name="Skënderbeu"/> Më 12 gusht, në ndeshjen e [[Superkupa e Shqipërisë 2015|Superkupës së Shqipërisë]] ndaj [[KF Laçi|Laçit]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumin Qemal Stafa]], Salihi hyri në fushë si zëvëndësues në vend të të dëmtuarit [[Arbër Abilaliaj]] dhe shënoi një dygolësh të shpejtë në një barazim 2–2; ndeshja vajti tek gjuajtjet penalltive ku Skënderbeu u mposht 8–7, me Salihin që shënoi në tentativën e tij.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/laci-fiton-superkupen-e-shqiperise-mundin-skenderbeun-me-penallti/|title=Laçi fiton Superkupën e Shqipërisë, kurbinasit mundin Skënderbeun me penallti|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=12 gusht 2015|accessdate=15 gusht 2015}}</ref> Sërisht në Ligën e Kampioneve, në raundin play-off, Skënderbeu u eliminua lehtësisht nga gjigandët kroat të [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] me rezultatin e përgjithshëm 6–2. Pavarësisht disfatës, ekipi siguroi fazën e grupeve të [[2015–16 UEFA Liga e Evropës|Ligës së Evropës]], duke vendosur një tjetër rekord, pasi ata u bënë ekipi i parë shqiptar që e arrin këtë gjë. Salihi ishte golashënuesi i dytë i fazës kualifikuese me pesë gola, dy më pak se [[Izraeli|izraeliti]] [[Eran Zahavi]].<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|title=Hamdi Salihi, golashënuesi më i mirë i Ligës së Kampioneve|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=3 gusht 2015|accessdate=3 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074857/http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/statistics/round=2000630/clubs/kind=goals/index.html|title=Statistics — Qualifying phase — Team statistics — Goals|publisher=UEFA|language=en|accessdate=26 gusht 2015}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Salhi shënoi golin e parë për kombëtaren shqiptare në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]] më 22 gusht 2007, ai hyri në minutën e 22 duke zëvëndësuar [[Erjon Bogdani]]n, vetëm 12 minuta pasi kishte hyrë në fushë, ''Bomberi'' përfitoi nga gabimi i portierit Maltes dhe shënoi golin e dytë të ndeshjes. Salihi shënoi një Gol të rëndësishëm në një ndeshje miqësore jo–zyrtare kundër [[AC Milan|Milanit]] në barazimin 3–3, ai shënoi golin e tretë të ndeshjes. Goli i dytë kombëtarë i Salihit erdhi kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]], ai shënoi në ndeshjen e fundit të [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipërisë]] në kualifikueset e [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]], Shqipëria humbi me rezultatin 4–1. Për kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]], trajneri i ri [[Gianni De Biasi]] aktivizoi në sulm lojtarët e rinjë duke krijuar shumë konkurencë për një vend në formacionin e parë. Lojtarët e rinj sulmues si [[Edgar Çani]], [[Armando Sadiku]] dhe [[Bekim Balaj]] krijuan konkurencë me sulmuesit e vjetër të kombëtares si Salihi dhe Erjon Bogdani. Në ndeshjen hapëse të kualifikueseve, Shqipëria priti [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipron]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|stadiumin Qemal Stafa]], Salihi ishte në formacionin e parë sëbashku me 21 vjeçarin Sadikun që luante ndeshjen e tij të parë kompetitive, pasi kishte luajtur tre ndeshje të tjera miqësore. Salihi kishte një mundësi të mirë për të shënuar përpara se Sadiku të shënonte në minutën e 36të, ndeshja e mbyll me fitoren 3–1 të Shqipërisë, dy golat e tjerë erdhen nga sulmuesit Edgar Çani dhe Erjon Bogdani që hynë si zëvëndësim në pjesën e dytë.<ref>[http://www.uefa.com/worldcup/season=2014/matches/round=2000294/match=2008634/postmatch/report/index.html Albania leave it late against Cyprus]</ref><ref>[http://www1.skysports.com/news/11095/8060698/ WCQ Group E round-up]</ref> ===Golat me Kombëtaren=== {| class="wikitable" ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli!! colspan="2"|Reziltati!! Kompedicioni |- | 1. || 22 gusht 2007 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] || '''2'''–0 || 3–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 2. || 14 tetor 2009 || [[Stadiumi Råsunda]], [[Stockholm]], [[Suedia]] || {{flamuri|Suedia}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]] || '''1'''–4 || 1–4 || Humbje || [[Kualifikimet për Kupën e Botës në futboll 2010|Kupa e Botës 2010 – Kualifikueset]] |- | 3. || 25 maj 2010 || [[Stadiumi Podgorica City]], [[Podgorica]], [[Mali i Zi]] || {{flamuri|Mali i Zi}} [[Mali i Zi]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 4. || 2 qershor 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Andora}} [[Kombëtarja andorase e futbollit|Andorra]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 5. || 11 gusht 2010 || [[Stadiumi Niko Dovana]], [[Durrës]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Uzbekistan}} [[Uzbekistani]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 6. || 7 shtator 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgeze e futbollit|Luksemburgu]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 7. || 26 mars 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Belarus}} [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 8. || 10 gusht 2011 || [[Stadiumi "Loro Boriçi"]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Montenegro}} [[Mali i Zi]] || '''3'''–2 || 3–2 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 9|| 11 tetor 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flagicon|Romania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || '''1'''–0 || 1–1 || Barazim || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 10|| 22 mars 2013 || [[Ullevaal Stadion]], [[Oslo]], [[Norvegjia|Norvegji]] || {{flamuri|Norvegjia}} [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- | 11|| 11 tetor 2013 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flamuri|Zvicra}} [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] || '''1–2''' || 1–2 || Humbje || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- |} == Statistikat == ''Redaktuar më 15 shkurt 2014'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europa/Azia !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="4"|[[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] |[[Kategoria Superiore 2002–03|2002–03]] |2||0||1||0||0||0||-||-||3||0 |- |[[Kategoria Superiore 2003–04|2003–04]] |33||14||3||2||2||0||-||-||38||16 |- |[[Kategoria Superiore 2004–05|2004–05]] |20||16||2||1||4||2||-||-||26||19 |- !Total !55!!30!!6!!3!!6!!2!!-!!-!!67!!35 |- |rowspan="2"|[[Panionios F.C.|Panionios Athens]] |[[Alpha Ethniki 2004-05|2004–05]] |6||0||1||1||0||0||-||-||7||1 |- !Total !6!!0!!1!!1!!0!!0!!-!!-!!7!!1 |- |rowspan="3"|[[KF Tirana]] |[[Kategoria Superiore 2005–06|2005–06]] |35||29||5||2||4||1||-||-||44||32 |- |[[Kategoria Superiore 2006–07|2006–07]] |17||13||3||2||4||2||-||-||24||17 |- !Total !52!!42!!8!!4!!8!!3!!-!!-!!68!!49 |- |rowspan="5"|[[SV Ried]] |[[Austrian Football Bundesliga 2006–07|2006–07]] |15||6||2||0||0||0||-||-||17||6 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2007-08|2007–08]] |33||12||2||2||4||2||-||-||39||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2008-09|2008–09]] |28||14||3||2||0||0||-||-||31||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2009-10|2009–10]] |6||2||1||2||0||0||-||-||7||4 |- !Total !82!!34!!8!!6!!4!!2!!-!!-!!94!!42 |- |rowspan="4"|[[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] |[[Austrian Football Bundesliga 2009–10|2009–10]] |23||15||3||1||5||1||-||-||31||17 |- |[[2010–11 Austrian Football Bundesliga|2010–11]] |32||18||5||6||7||1||5||4||49||29 |- |[[2011–12 Austrian Football Bundesliga|2011–12]] |12||3||3||8||-||-||-||-||15||11 |- !Total !67!!36!!11!!15!!12!!2!!5!!4!!95!!57 |- |rowspan="2"|[[D.C. United]] |[[Sezoni 2012 i major League Soccer|2012]] |23||6||2||1||0||0||-||-||25||7 |- !Total !23!!6!!2!!1!!0!!0!!-!!-!!25!!7 |- |rowspan="2"|[[Jiangsu Sainty F.C.|Jiangsu Sainty]] |[[2013 Super Liga Kineze|2013]] |28||9||2||1||5||2||1||0||36||12 |- !Total !28!!9!!2!!1!!5!!2!!1!!0!!36!!12 |- |rowspan="2"|[[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] |[[2013–14 Premier League Izraelite|2013–14]] |4||3||0||0||0||0||0||0||4||3 |- !Total !4!!3!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!4!!3 |- !colspan="2"|Karriera në total !317!!160!!38!!31!!35!!11!!7!!5!!397!!207 |} ===Kombëtarja=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=3 | [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Kombëtarja Shqiptare]] |- !Viti!!Ndeshje!!Gola |- |- |2006||1||0 |- |2007||5||1 |- |2008||4||0 |- |2009||8||1 |- |2010||9||4 |- |2011||10||3 |- |2012||4||0 |- |2013||6||2 |- !Total||47||11 |} == Trofe == Fitoj Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == {{commons}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=66662/domestic/index.html Hamdi Salihi] Statistics UEFA.com * [http://www.mlssoccer.com/players/hamdi-salihi MLS Player Profile] * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.hamdi.salihi.19111.en.html] Football Database *[http://rapidarchiv.at/spieler/salihi_hamdi.html Profile at Rapidarchiv.at]{{Lidhje e vdekur}} {{Golashënuesit e Kategorisë Superiore}} {{DEFAULTSORT:Salihi, Hamdi}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Vllaznia Shkodër]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Ried]] [[Kategoria:Futbollistë në Rapid Wien]] [[Kategoria:Futbollistë në D.C. United]] [[Kategoria:Futbollistë në Jiangsu Sainty]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në Superliga Greke]] lf4svr6rcq3qt77geowacu8spjy2ehp 3025739 3025737 2026-08-14T17:24:17Z Sadsadas 51943 /* */ 3025739 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Hamdi Salihi | image = [[Skeda:SC Wiener Neustadtvs SK Rapid Wien 20110723 (27).jpg|200px]] | image_size = 200 | fullname = Hamdi Salihi | birth_date = {{Birth date and age|df=y|19|1|1984}} | birth_place = [[Shkodër]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | height = 1.85 m | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = 2000-2002 | youthclubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | years1 = 2002–2004 | clubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | caps1 = 55 | goals1 = 30 | years2 = 2004–2005 | clubs2 = [[Panionios F.C.|Panionios]] | caps2 = 6 | goals2 = 0 | years3 = 2005–2007 | clubs3 = [[KF Tirana|Tirana]] | caps3 = 52 | goals3 = 42 | years4 = 2007–2009 | clubs4 = [[SV Ried|Ried]] | caps4 = 82 | goals4 = 34 | years5 = 2009–2012 | clubs5 = [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] | caps5 = 67 | goals5 = 36 | years6 = 2012–2013 | clubs6 = [[D.C. United]] | caps6 = 22 | goals6 = 6 | years7 = 2013 | clubs7 = [[Jiangsu Sainty]] | caps7 = 28 | goals7 = 9 | years8 = 2014–2015 | clubs8 = [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] | caps8 = 33 | goals8 = 14 | years9 = 2015 | clubs9 = [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]] | caps9 = 10 | goals9 = 4 | years10 = 2015–2017 | clubs10 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | caps10 = 63 | goals10 = 42 | years11 = 2017–2019 | clubs11 = [[SC Wiener Neustadt|Wiener Neustadt]] | caps11 = 49 | goals11 = 27 | totalcaps = 468 | totalgoals = 244 | nationalyears1 = 2002-2003 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003-2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria U21]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2006–2015 | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 50 | nationalgoals3 = 11 }} '''Hamdi Salihi''' (lindur më [[19 janar]] [[1984]]) është një ish [[futbolli]]st profesionist shqiptar dhe trajner futbolli. Ai konsiderohet një nga sulmuesit më të mirë shqiptar të të gjitha kohërave, duke shënuar rreth 300 gola në karrierën e tij si profesionist.<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|title=Salihi: People think we can make it|publisher=FIFA|language=en|access-date=5 tetor 2013|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029204204/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|url-status=dead}}</ref> Salihi e nisi karrierën e tij me Vllazninë, me të cilën u dallua menjëherë me golat e tij. Në vitin 2004, ai pati një përvojë të shkurtër në Greqi me Panionios. Salihi u rikthye në Shqipëri në vitin 2005 dhe firmosi me [[KF Tirana|Tiranën]], duke shënuar 29 gola në kampionat në sezonin e tij të parë, një rekord në Shqipëri. Ai u bë sulmuesi më i mirë në kampionat dhe paraqitjet e tij bënë që të transferohej në Austri te [[SV Ried|Ried]]. ==Karriera me klube== ===Vllaznia Shkodër=== Salihi filloi karrierën e tij futbollistike me klubin e qytetit të tij [[KS Vllaznia Shkodër]]. Në sezonin 2002-03, Salihi luajti vetëm 2 ndeshje në sezonin e parë të tij si profesionist. Në sezonin 2003–04, Salihit iu dha një shans për të treguar kualitetet e tij si lojtari i ri, ku në 33 ndeshje arriti të shënoj 14 Gola. Në sezonit e tretë të tij në klubin shkondran, ai luajti vetëm gjysmën e sezonit ku në 30 ndeshje shënoi një shifër të frikshme me 16 Gola, në gjysmën e dytë të sezonit 2004–05, ai u transferua në [[Greqia|Greqi]] tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]]. ===Panionios=== Në vitin 2004, ai u transfrua tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]] në divizionin më të lartë grek. Sulmuesi i ri shqiptar arriti të luaj vetëm 6 ndeshje zakonisht duke hyrë si zëvëndësim në minutat e fundit të ndeshjes. Në fund të sezonit, ai u rikthye tek shteti i tij për të luajtur me [[KF Tirana|Tiranën]]. ===KF Tirana=== Salihi i rikthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të luajtur me klubin e kryeqytetit që nga fillimi i sezonit 2005–06. Ai pati një sezon të shkëlqyer me klubin duke arritur të fitoj kupën e shqipërisë dhe Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. Ai vazhdoi me [[KF Tirana|Tiranën]] edhe në një pjesë tjetër të sezonit të ri, sërisht duke qënë golashënuesi më i mirë i kampionatit përpara se të shkonte tek bundesligën austriane. Gjatë kohës që luajti me [[KF Tirana|Tiranën]], Salihi krijoi profilin e një golashënuesi dhe aftësinë e tij për të shënuar. Ai përfundoi i teti në renditjen e golashënuesve më të mirë të ligave nga [[IFFHS]]. Në një sezon me [[KF Tirana|Tiranën]], ai arriti të shënoj 29 Gola në vetëm 33 ndeshje. Ai gjithashtu luajti edhe në pjesën e parë të sezonit 2006–07 përpara se të shiteshe tek [[SV Ried]] në [[Austria|Austri]], gjatë pjesës së parë të sezonit 2006–07, ai arriti të 13 Gola në vetëm 17 ndeshje. ===SV Ried=== Në markaton e dimrit në janar 2007, Salihi u bashkua me [[SV Ried]] në [[Bundesliga Austriake|Bundesligën Austriake]]. Ai e mbaroi pjesën e parë të sezonit me Ried duke shënuar 6 Gola, duke ndihmuar skuadrën që ta përfundonte sezonin në vendin e dytë. Salihi gjithashtu shënoi 2 Gola në raundin e parë të fazës kualifikuese të [[UEFA Europa League|Kupës UEFA]] kundër [[Neftchi Baku PFK|Neftchi Baku]], ku 1 nga Golat u shënua në ndeshjen e kthimit në minutën e 85. Deri në minutën e 85, Neftchi kryesonte me rezultatin 2–0. Nqs do të përfundonte kështu, Neftchi do të kualifikohej me rezultatin e përgjithshëm 3–3 pasi kishte shënuar 1 Gol në humbjen 3–1 në ndeshjen e parë. Falë Golit të Salihit, Reid u kualifikua me rezultatin e përgjithshëm 4–3. Në sezonin 2007–08, Salihi gëzoi një sezon të mirë duke u renditur si golashënuesi i katërt më i mirë i ligës me 12 Gola. Pavarësisht kësaj, Ried e mbylli sezonin në vendin e shtatë nga dhjetë skuadra që ka gjithsej liga. Në sezonin 2008–09, Salihi e përmirësohi veten duke e mbyllur ligën me 14 Gola, duke shënuar 1/4 të Golave të skuadrës së tij. Në sezonin 2009–10, Salihi shënoi 2 Gola në 6 ndeshjet e para të ligës përpara se 1 javë më vonë të shitej te [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]]. ===Rapid Wien=== Më 31 gusht 2009, Salihi firmosi një kontratë 3 vjeçare me gjigandët e [[SK Rapid Wien]]. Në ndeshjen e tij të parë me Rapidin, ai hyri në fushë në fillim të pjesës së parë dhe në minutën e 83 shënoi Golin e parë me Rapidin. Ndeshja kundër [[FC Red Bull Salzburg|Salzburgut]] përfundoi me rezultatin 2–2, ishte pikërisht Salihi që i shpëtoi nga humbja. Në fund të sezonit, Salihi shënoi 17 Gola, 2 nga këto Gola i shënoi kundër ish–klubit të tij duke u bërë golashënuesi i pestë më i mirë në ligë, duke pasur 1 Gol më pak se [[Nikica Jelavić]] dhe [[Marc Janko]], 2 Gola më pak se [[Roman Wallner]] dhe 3 Gola më pak se [[Steffen Hofmann]]. Në fund të sezonit, Rapid u rendit e treta në kampionat, 3 pikë larg kampionit [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] dhe 2 pikë larg [[FK Austria Wien|Austria Wien]]. Rapid Wien arriti të kualifikohej për në raundin e dytë kualifikues të [[UEFA Europa League]]. Salihi shënoi Golin e parë për sezonin 2010–11 më 22 gusht 2010 në fitoren 2–0 kundër [[SV Mattersburg]]. Më 25 shtator 2010, ai shënoi 2 Gola dhe ndihmoi skuadrën e tij të fitonte ndeshjen 3–2 kundër [[Kapfenberger SV]]. Salihi shënoi 1 Gol kundër [[CSKA Sofia]] në UEFA Europa League më 4 nëntor 2010. Më 11 nëntor 2010, Salihi shënoi 2 Gola kundër [[TSV Hartberg]] në [[Kupa Austriake|Kupën Austriake]]. Salihi i impresionoi të gjithë më 20 nëntor duke shënuar 4 Gola në fitoren 5–0 kundër [[LASK Linz]]. Një javë më vonë, ai shënoi edhe 1 tjetër Gol kundër ish kampionëve [[FK Austria Wien|Austria Wien]] në fitoren 1–0. Golat e nëntë dhe të dhjetë të sezoni erdhën kundër [[FC Wacker Innsbruck|Wacker Innsbruck]] më 11 dhjetor. Ai shënoi 2 Gola të tjerë kundër ish klubit të tij [[SV Ried]] më 6 mars 2011, duke ndihmuar skuadrën që ta fitonte ndeshjen 2–0. Këto ishin Golat e parë të tij për vitin 2011. Më 13 mars, ai shënoi Golin e vetëm në minutën e 72 në derbin kundër Austria Wien. ===D.C. United=== Më 2 shkurt 2012, Salihi firmosi me [[D.C. United|DC United]] të [[major League Soccer]] si një lojtar i caktuar.<ref>{{cite web|url=http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|title=Hamdi Salihi acquired as designated player|date=2 shkurt 2012|work=DC United|language=en|accessdate=5 mars 2014|archive-date=3 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203134942/http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|url-status=dead}}</ref> Më 25 shkurt 2012, ai shënoi golin e parë me klubin në një ndeshje miqësore. ===Skënderbeu=== [[Skeda:Loko skndrb 12.jpg|thumb|majtas|220px|Salihi duke luajtur me Skënderbeun në Ligën e Evropës]] Në korrik 2015, u raportua se Salihi ishte bashkuar me [[KF Skënderbeu|Skënderbeun]] për të luajtur në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], duke marrë fanellën me numrin 14.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/godet-skenderbeu-salihi-per-champions-ne-korce-e-quajne-te-mbyllur-transferimin/|title=Godet Skënderbeu, Salihi për Champions, në Korçë e quajnë të mbyllur transferimin|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=3 korrik 2015|accessdate=3 korrik 2015}}</ref> Trajneri [[Mirel Josa]] shprehu kënaqësinë e tij për transferimin e Salihit, duke thënë: "Normalisht një sulmues i tillë rrit shumë forcën e ekipit. Nuk kam sesi të mos jem i kënaqur nga afrimi i tij dhe kjo është diçka që dihet. Do të ishte vërtet një plus i madh nëse do të qëndronte me ne për gjithë sezonin."<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/josa-pres-shkembin-me-salihin-jemi-super-hamdiu-po-pershtatet-shpejt-e-dua-per-gjithe-sezonin/|title=Josa: Pres Shkëmbin, me Salihin jemi super. Po përshtatet shpejt, e dua për gjithë sezonin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=5 korrik 2015|accessdate=5 korrik 2015}}</ref> Salihi debutoi zyrtarisht me klubin më 14 korrik në ndeshjen e parë të raundit të dytë kualifikues të Ligës së Kampioneve kundër [[Crusaders F.C.|Crusaders]], duke shënuar dy gola në fitoren e rëndësishme 4–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/07/14/europe/uefa-champions-league/ks-skenderbeu-korce/crusaders-fc/2049101/|title=Skënderbeu Korçë vs. Crusaders 4 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=14 korrik 2015|accessdate=21 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|title=Skënderbeu fiton 4-1 me Crusaders, korçarët thuajse në tur III|publisher=Telesport.al|language=sq|date=14 korrik 2015|accessdate=14 korrik 2015|archive-date=15 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715015600/http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit një javë më vonë, Salihi asistoi golin e dytë të skuadrës së tij të shënuar nga [[Liridon Latifi]]; ekipi u mposht 2–3, por u kualifikua për në raundin tjetër më rezultatin e përgjithëshëm 6–4.<ref>{{cite web|url=http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|title=Skënderbeu kalon në turin e tretë të Champions League|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=21 korrik 2015|accessdate=21 korrik 2015|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011802/http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|url-status=dead}}</ref> Në raundin e tretë kualifikues, Skënderbeu u shortua ndaj moldavëve të [[FC Milsami Orhei|Milsami Orhei]];<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|title=Milsami i Moldavisë, rivali i Skënderbeut në turin e tretë|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Eduard Ilnica|date=21 korrik 2015|accessdate=6 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072607/http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref> në ndeshjen e parë në [[Stadiumi Zimbru|Stadiumin Zimbru]], Salihi rezultoi lojtari i ndeshjes duke shënuar një dygolësh që i dha skuadrës një fitore të pastër 2–0.<ref>{{Cite news|url=http://fax.al/read/news/849525/10003654/skenderbeu-fiton-milsamin-shume-prane-historise|title=Skënderbeu fiton Milsamin, shumë pranë historisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=28 korrik 2015|accessdate=28 korrik 2015}}</ref> Ai shënoi sërisht në ndeshjen e kthimit në [[Elbasan Arena]] me ekipin që arriti një tjetër fitore 2–0, duke siguruar kualifikimin për në raundin play-off.<ref name="Skënderbeu">{{Cite news|url=http://www.tiranatimes.com/?p=122979|title=Skenderbeu becomes first Albanian club to reach Champions League play-off|publisher=Tirana Times|language=en|date=6 gusht 2015|accessdate=6 gusht 2015}}</ref> Me këtë arritje, Skënderbeu u bë skuadra e parë shqiptare që arrin play-off e Ligës së Kampioneve.<ref name="Skënderbeu"/> Më 12 gusht, në ndeshjen e [[Superkupa e Shqipërisë 2015|Superkupës së Shqipërisë]] ndaj [[KF Laçi|Laçit]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumin Qemal Stafa]], Salihi hyri në fushë si zëvëndësues në vend të të dëmtuarit [[Arbër Abilaliaj]] dhe shënoi një dygolësh të shpejtë në një barazim 2–2; ndeshja vajti tek gjuajtjet penalltive ku Skënderbeu u mposht 8–7, me Salihin që shënoi në tentativën e tij.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/laci-fiton-superkupen-e-shqiperise-mundin-skenderbeun-me-penallti/|title=Laçi fiton Superkupën e Shqipërisë, kurbinasit mundin Skënderbeun me penallti|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=12 gusht 2015|accessdate=15 gusht 2015}}</ref> Sërisht në Ligën e Kampioneve, në raundin play-off, Skënderbeu u eliminua lehtësisht nga gjigandët kroat të [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] me rezultatin e përgjithshëm 6–2. Pavarësisht disfatës, ekipi siguroi fazën e grupeve të [[2015–16 UEFA Liga e Evropës|Ligës së Evropës]], duke vendosur një tjetër rekord, pasi ata u bënë ekipi i parë shqiptar që e arrin këtë gjë. Salihi ishte golashënuesi i dytë i fazës kualifikuese me pesë gola, dy më pak se [[Izraeli|izraeliti]] [[Eran Zahavi]].<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|title=Hamdi Salihi, golashënuesi më i mirë i Ligës së Kampioneve|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=3 gusht 2015|accessdate=3 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074857/http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/statistics/round=2000630/clubs/kind=goals/index.html|title=Statistics — Qualifying phase — Team statistics — Goals|publisher=UEFA|language=en|accessdate=26 gusht 2015}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Salhi shënoi golin e parë për kombëtaren shqiptare në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]] më 22 gusht 2007, ai hyri në minutën e 22 duke zëvëndësuar [[Erjon Bogdani]]n, vetëm 12 minuta pasi kishte hyrë në fushë, ''Bomberi'' përfitoi nga gabimi i portierit Maltes dhe shënoi golin e dytë të ndeshjes. Salihi shënoi një Gol të rëndësishëm në një ndeshje miqësore jo–zyrtare kundër [[AC Milan|Milanit]] në barazimin 3–3, ai shënoi golin e tretë të ndeshjes. Goli i dytë kombëtarë i Salihit erdhi kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]], ai shënoi në ndeshjen e fundit të [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipërisë]] në kualifikueset e [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]], Shqipëria humbi me rezultatin 4–1. Për kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]], trajneri i ri [[Gianni De Biasi]] aktivizoi në sulm lojtarët e rinjë duke krijuar shumë konkurencë për një vend në formacionin e parë. Lojtarët e rinj sulmues si [[Edgar Çani]], [[Armando Sadiku]] dhe [[Bekim Balaj]] krijuan konkurencë me sulmuesit e vjetër të kombëtares si Salihi dhe Erjon Bogdani. Në ndeshjen hapëse të kualifikueseve, Shqipëria priti [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipron]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|stadiumin Qemal Stafa]], Salihi ishte në formacionin e parë sëbashku me 21 vjeçarin Sadikun që luante ndeshjen e tij të parë kompetitive, pasi kishte luajtur tre ndeshje të tjera miqësore. Salihi kishte një mundësi të mirë për të shënuar përpara se Sadiku të shënonte në minutën e 36të, ndeshja e mbyll me fitoren 3–1 të Shqipërisë, dy golat e tjerë erdhen nga sulmuesit Edgar Çani dhe Erjon Bogdani që hynë si zëvëndësim në pjesën e dytë.<ref>[http://www.uefa.com/worldcup/season=2014/matches/round=2000294/match=2008634/postmatch/report/index.html Albania leave it late against Cyprus]</ref><ref>[http://www1.skysports.com/news/11095/8060698/ WCQ Group E round-up]</ref> ===Golat me Kombëtaren=== {| class="wikitable" ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli!! colspan="2"|Reziltati!! Kompedicioni |- | 1. || 22 gusht 2007 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] || '''2'''–0 || 3–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 2. || 14 tetor 2009 || [[Stadiumi Råsunda]], [[Stockholm]], [[Suedia]] || {{flamuri|Suedia}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]] || '''1'''–4 || 1–4 || Humbje || [[Kualifikimet për Kupën e Botës në futboll 2010|Kupa e Botës 2010 – Kualifikueset]] |- | 3. || 25 maj 2010 || [[Stadiumi Podgorica City]], [[Podgorica]], [[Mali i Zi]] || {{flamuri|Mali i Zi}} [[Mali i Zi]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 4. || 2 qershor 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Andora}} [[Kombëtarja andorase e futbollit|Andorra]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 5. || 11 gusht 2010 || [[Stadiumi Niko Dovana]], [[Durrës]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Uzbekistan}} [[Uzbekistani]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 6. || 7 shtator 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgeze e futbollit|Luksemburgu]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 7. || 26 mars 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Belarus}} [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 8. || 10 gusht 2011 || [[Stadiumi "Loro Boriçi"]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Montenegro}} [[Mali i Zi]] || '''3'''–2 || 3–2 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 9|| 11 tetor 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flagicon|Romania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || '''1'''–0 || 1–1 || Barazim || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 10|| 22 mars 2013 || [[Ullevaal Stadion]], [[Oslo]], [[Norvegjia|Norvegji]] || {{flamuri|Norvegjia}} [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- | 11|| 11 tetor 2013 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flamuri|Zvicra}} [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] || '''1–2''' || 1–2 || Humbje || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- |} == Statistikat == ''Redaktuar më 15 shkurt 2014'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europa/Azia !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="4"|[[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] |[[Kategoria Superiore 2002–03|2002–03]] |2||0||1||0||0||0||-||-||3||0 |- |[[Kategoria Superiore 2003–04|2003–04]] |33||14||3||2||2||0||-||-||38||16 |- |[[Kategoria Superiore 2004–05|2004–05]] |20||16||2||1||4||2||-||-||26||19 |- !Total !55!!30!!6!!3!!6!!2!!-!!-!!67!!35 |- |rowspan="2"|[[Panionios F.C.|Panionios Athens]] |[[Alpha Ethniki 2004-05|2004–05]] |6||0||1||1||0||0||-||-||7||1 |- !Total !6!!0!!1!!1!!0!!0!!-!!-!!7!!1 |- |rowspan="3"|[[KF Tirana]] |[[Kategoria Superiore 2005–06|2005–06]] |35||29||5||2||4||1||-||-||44||32 |- |[[Kategoria Superiore 2006–07|2006–07]] |17||13||3||2||4||2||-||-||24||17 |- !Total !52!!42!!8!!4!!8!!3!!-!!-!!68!!49 |- |rowspan="5"|[[SV Ried]] |[[Austrian Football Bundesliga 2006–07|2006–07]] |15||6||2||0||0||0||-||-||17||6 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2007-08|2007–08]] |33||12||2||2||4||2||-||-||39||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2008-09|2008–09]] |28||14||3||2||0||0||-||-||31||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2009-10|2009–10]] |6||2||1||2||0||0||-||-||7||4 |- !Total !82!!34!!8!!6!!4!!2!!-!!-!!94!!42 |- |rowspan="4"|[[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] |[[Austrian Football Bundesliga 2009–10|2009–10]] |23||15||3||1||5||1||-||-||31||17 |- |[[2010–11 Austrian Football Bundesliga|2010–11]] |32||18||5||6||7||1||5||4||49||29 |- |[[2011–12 Austrian Football Bundesliga|2011–12]] |12||3||3||8||-||-||-||-||15||11 |- !Total !67!!36!!11!!15!!12!!2!!5!!4!!95!!57 |- |rowspan="2"|[[D.C. United]] |[[Sezoni 2012 i major League Soccer|2012]] |23||6||2||1||0||0||-||-||25||7 |- !Total !23!!6!!2!!1!!0!!0!!-!!-!!25!!7 |- |rowspan="2"|[[Jiangsu Sainty F.C.|Jiangsu Sainty]] |[[2013 Super Liga Kineze|2013]] |28||9||2||1||5||2||1||0||36||12 |- !Total !28!!9!!2!!1!!5!!2!!1!!0!!36!!12 |- |rowspan="2"|[[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] |[[2013–14 Premier League Izraelite|2013–14]] |4||3||0||0||0||0||0||0||4||3 |- !Total !4!!3!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!4!!3 |- !colspan="2"|Karriera në total !317!!160!!38!!31!!35!!11!!7!!5!!397!!207 |} ===Kombëtarja=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=3 | [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Kombëtarja Shqiptare]] |- !Viti!!Ndeshje!!Gola |- |- |2006||1||0 |- |2007||5||1 |- |2008||4||0 |- |2009||8||1 |- |2010||9||4 |- |2011||10||3 |- |2012||4||0 |- |2013||6||2 |- !Total||47||11 |} == Trofe == Fitoj Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == {{commons}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=66662/domestic/index.html Hamdi Salihi] Statistics UEFA.com * [http://www.mlssoccer.com/players/hamdi-salihi MLS Player Profile] * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.hamdi.salihi.19111.en.html] Football Database *[http://rapidarchiv.at/spieler/salihi_hamdi.html Profile at Rapidarchiv.at]{{Lidhje e vdekur}} {{Golashënuesit e Kategorisë Superiore}} {{DEFAULTSORT:Salihi, Hamdi}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Vllaznia Shkodër]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Ried]] [[Kategoria:Futbollistë në Rapid Wien]] [[Kategoria:Futbollistë në D.C. United]] [[Kategoria:Futbollistë në Jiangsu Sainty]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në Superliga Greke]] 8bbvfehmu7klxkp8g83x00tgifd4teq 3025740 3025739 2026-08-14T17:30:49Z Sadsadas 51943 /* */ 3025740 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Hamdi Salihi | image = [[Skeda:SC Wiener Neustadtvs SK Rapid Wien 20110723 (27).jpg|200px]] | image_size = 200 | fullname = Hamdi Salihi | birth_date = {{Birth date and age|df=y|19|1|1984}} | birth_place = [[Shkodër]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | height = 1.85 m | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = 2000-2002 | youthclubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | years1 = 2002–2004 | clubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | caps1 = 55 | goals1 = 30 | years2 = 2004–2005 | clubs2 = [[Panionios F.C.|Panionios]] | caps2 = 6 | goals2 = 0 | years3 = 2005–2007 | clubs3 = [[KF Tirana|Tirana]] | caps3 = 52 | goals3 = 42 | years4 = 2007–2009 | clubs4 = [[SV Ried|Ried]] | caps4 = 82 | goals4 = 34 | years5 = 2009–2012 | clubs5 = [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] | caps5 = 67 | goals5 = 36 | years6 = 2012–2013 | clubs6 = [[D.C. United]] | caps6 = 22 | goals6 = 6 | years7 = 2013 | clubs7 = [[Jiangsu Sainty]] | caps7 = 28 | goals7 = 9 | years8 = 2014–2015 | clubs8 = [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] | caps8 = 33 | goals8 = 14 | years9 = 2015 | clubs9 = [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]] | caps9 = 10 | goals9 = 4 | years10 = 2015–2017 | clubs10 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | caps10 = 63 | goals10 = 42 | years11 = 2017–2019 | clubs11 = [[SC Wiener Neustadt|Wiener Neustadt]] | caps11 = 49 | goals11 = 27 | totalcaps = 468 | totalgoals = 244 | nationalyears1 = 2002-2003 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003-2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria U21]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2006–2015 | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 50 | nationalgoals3 = 11 }} '''Hamdi Salihi''' (lindur më [[19 janar]] [[1984]]) është një ish [[futbolli]]st profesionist shqiptar dhe trajner futbolli. Ai konsiderohet një nga sulmuesit më të mirë shqiptar të të gjitha kohërave, duke shënuar rreth 300 gola në karrierën e tij si profesionist.<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|title=Salihi: People think we can make it|publisher=FIFA|language=en|access-date=5 tetor 2013|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029204204/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|url-status=dead}}</ref> Salihi e nisi karrierën e tij me Vllazninë, me të cilën u dallua menjëherë me golat e tij. Në vitin 2004, ai pati një përvojë të shkurtër në Greqi me Panionios. Salihi u rikthye në Shqipëri në vitin 2005 dhe firmosi me [[KF Tirana|Tiranën]], duke shënuar 29 gola në kampionat në sezonin e tij të parë, një rekord në Shqipëri. Ai u bë sulmuesi më i mirë në kampionat dhe paraqitjet e tij bënë që të transferohej në Austri te [[SV Ried|Ried]]. Salihi shpenzoi gjashtë vite në Austri, tre me Reid dhe tre me Rapidin e Vienës, duke shënuar rreth 90 gola. Pas largimit nga Rapidi, Salihi luajti me [[D.C. United]], duke u bërë shqiptari i parë që luante në [[Major League Soccer]], si dhe me [[Jiangsu Sainty]] në Kinë. Pas kësaj, ai u aktivizua për dy vite në Premier Ligën Izraelite me [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] dhe [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]], duke shënuar rregullisht. ==Karriera me klube== ===Vllaznia Shkodër=== Salihi filloi karrierën e tij futbollistike me klubin e qytetit të tij [[KS Vllaznia Shkodër]]. Në sezonin 2002-03, Salihi luajti vetëm 2 ndeshje në sezonin e parë të tij si profesionist. Në sezonin 2003–04, Salihit iu dha një shans për të treguar kualitetet e tij si lojtari i ri, ku në 33 ndeshje arriti të shënoj 14 Gola. Në sezonit e tretë të tij në klubin shkondran, ai luajti vetëm gjysmën e sezonit ku në 30 ndeshje shënoi një shifër të frikshme me 16 Gola, në gjysmën e dytë të sezonit 2004–05, ai u transferua në [[Greqia|Greqi]] tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]]. ===Panionios=== Në vitin 2004, ai u transfrua tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]] në divizionin më të lartë grek. Sulmuesi i ri shqiptar arriti të luaj vetëm 6 ndeshje zakonisht duke hyrë si zëvëndësim në minutat e fundit të ndeshjes. Në fund të sezonit, ai u rikthye tek shteti i tij për të luajtur me [[KF Tirana|Tiranën]]. ===KF Tirana=== Salihi i rikthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të luajtur me klubin e kryeqytetit që nga fillimi i sezonit 2005–06. Ai pati një sezon të shkëlqyer me klubin duke arritur të fitoj kupën e shqipërisë dhe Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. Ai vazhdoi me [[KF Tirana|Tiranën]] edhe në një pjesë tjetër të sezonit të ri, sërisht duke qënë golashënuesi më i mirë i kampionatit përpara se të shkonte tek bundesligën austriane. Gjatë kohës që luajti me [[KF Tirana|Tiranën]], Salihi krijoi profilin e një golashënuesi dhe aftësinë e tij për të shënuar. Ai përfundoi i teti në renditjen e golashënuesve më të mirë të ligave nga [[IFFHS]]. Në një sezon me [[KF Tirana|Tiranën]], ai arriti të shënoj 29 Gola në vetëm 33 ndeshje. Ai gjithashtu luajti edhe në pjesën e parë të sezonit 2006–07 përpara se të shiteshe tek [[SV Ried]] në [[Austria|Austri]], gjatë pjesës së parë të sezonit 2006–07, ai arriti të 13 Gola në vetëm 17 ndeshje. ===SV Ried=== Në markaton e dimrit në janar 2007, Salihi u bashkua me [[SV Ried]] në [[Bundesliga Austriake|Bundesligën Austriake]]. Ai e mbaroi pjesën e parë të sezonit me Ried duke shënuar 6 Gola, duke ndihmuar skuadrën që ta përfundonte sezonin në vendin e dytë. Salihi gjithashtu shënoi 2 Gola në raundin e parë të fazës kualifikuese të [[UEFA Europa League|Kupës UEFA]] kundër [[Neftchi Baku PFK|Neftchi Baku]], ku 1 nga Golat u shënua në ndeshjen e kthimit në minutën e 85. Deri në minutën e 85, Neftchi kryesonte me rezultatin 2–0. Nqs do të përfundonte kështu, Neftchi do të kualifikohej me rezultatin e përgjithshëm 3–3 pasi kishte shënuar 1 Gol në humbjen 3–1 në ndeshjen e parë. Falë Golit të Salihit, Reid u kualifikua me rezultatin e përgjithshëm 4–3. Në sezonin 2007–08, Salihi gëzoi një sezon të mirë duke u renditur si golashënuesi i katërt më i mirë i ligës me 12 Gola. Pavarësisht kësaj, Ried e mbylli sezonin në vendin e shtatë nga dhjetë skuadra që ka gjithsej liga. Në sezonin 2008–09, Salihi e përmirësohi veten duke e mbyllur ligën me 14 Gola, duke shënuar 1/4 të Golave të skuadrës së tij. Në sezonin 2009–10, Salihi shënoi 2 Gola në 6 ndeshjet e para të ligës përpara se 1 javë më vonë të shitej te [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]]. ===Rapid Wien=== Më 31 gusht 2009, Salihi firmosi një kontratë 3 vjeçare me gjigandët e [[SK Rapid Wien]]. Në ndeshjen e tij të parë me Rapidin, ai hyri në fushë në fillim të pjesës së parë dhe në minutën e 83 shënoi Golin e parë me Rapidin. Ndeshja kundër [[FC Red Bull Salzburg|Salzburgut]] përfundoi me rezultatin 2–2, ishte pikërisht Salihi që i shpëtoi nga humbja. Në fund të sezonit, Salihi shënoi 17 Gola, 2 nga këto Gola i shënoi kundër ish–klubit të tij duke u bërë golashënuesi i pestë më i mirë në ligë, duke pasur 1 Gol më pak se [[Nikica Jelavić]] dhe [[Marc Janko]], 2 Gola më pak se [[Roman Wallner]] dhe 3 Gola më pak se [[Steffen Hofmann]]. Në fund të sezonit, Rapid u rendit e treta në kampionat, 3 pikë larg kampionit [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] dhe 2 pikë larg [[FK Austria Wien|Austria Wien]]. Rapid Wien arriti të kualifikohej për në raundin e dytë kualifikues të [[UEFA Europa League]]. Salihi shënoi Golin e parë për sezonin 2010–11 më 22 gusht 2010 në fitoren 2–0 kundër [[SV Mattersburg]]. Më 25 shtator 2010, ai shënoi 2 Gola dhe ndihmoi skuadrën e tij të fitonte ndeshjen 3–2 kundër [[Kapfenberger SV]]. Salihi shënoi 1 Gol kundër [[CSKA Sofia]] në UEFA Europa League më 4 nëntor 2010. Më 11 nëntor 2010, Salihi shënoi 2 Gola kundër [[TSV Hartberg]] në [[Kupa Austriake|Kupën Austriake]]. Salihi i impresionoi të gjithë më 20 nëntor duke shënuar 4 Gola në fitoren 5–0 kundër [[LASK Linz]]. Një javë më vonë, ai shënoi edhe 1 tjetër Gol kundër ish kampionëve [[FK Austria Wien|Austria Wien]] në fitoren 1–0. Golat e nëntë dhe të dhjetë të sezoni erdhën kundër [[FC Wacker Innsbruck|Wacker Innsbruck]] më 11 dhjetor. Ai shënoi 2 Gola të tjerë kundër ish klubit të tij [[SV Ried]] më 6 mars 2011, duke ndihmuar skuadrën që ta fitonte ndeshjen 2–0. Këto ishin Golat e parë të tij për vitin 2011. Më 13 mars, ai shënoi Golin e vetëm në minutën e 72 në derbin kundër Austria Wien. ===D.C. United=== Më 2 shkurt 2012, Salihi firmosi me [[D.C. United|DC United]] të [[major League Soccer]] si një lojtar i caktuar.<ref>{{cite web|url=http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|title=Hamdi Salihi acquired as designated player|date=2 shkurt 2012|work=DC United|language=en|accessdate=5 mars 2014|archive-date=3 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203134942/http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|url-status=dead}}</ref> Më 25 shkurt 2012, ai shënoi golin e parë me klubin në një ndeshje miqësore. ===Skënderbeu=== [[Skeda:Loko skndrb 12.jpg|thumb|majtas|220px|Salihi duke luajtur me Skënderbeun në Ligën e Evropës]] Në korrik 2015, u raportua se Salihi ishte bashkuar me [[KF Skënderbeu|Skënderbeun]] për të luajtur në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], duke marrë fanellën me numrin 14.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/godet-skenderbeu-salihi-per-champions-ne-korce-e-quajne-te-mbyllur-transferimin/|title=Godet Skënderbeu, Salihi për Champions, në Korçë e quajnë të mbyllur transferimin|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=3 korrik 2015|accessdate=3 korrik 2015}}</ref> Trajneri [[Mirel Josa]] shprehu kënaqësinë e tij për transferimin e Salihit, duke thënë: "Normalisht një sulmues i tillë rrit shumë forcën e ekipit. Nuk kam sesi të mos jem i kënaqur nga afrimi i tij dhe kjo është diçka që dihet. Do të ishte vërtet një plus i madh nëse do të qëndronte me ne për gjithë sezonin."<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/josa-pres-shkembin-me-salihin-jemi-super-hamdiu-po-pershtatet-shpejt-e-dua-per-gjithe-sezonin/|title=Josa: Pres Shkëmbin, me Salihin jemi super. Po përshtatet shpejt, e dua për gjithë sezonin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=5 korrik 2015|accessdate=5 korrik 2015}}</ref> Salihi debutoi zyrtarisht me klubin më 14 korrik në ndeshjen e parë të raundit të dytë kualifikues të Ligës së Kampioneve kundër [[Crusaders F.C.|Crusaders]], duke shënuar dy gola në fitoren e rëndësishme 4–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/07/14/europe/uefa-champions-league/ks-skenderbeu-korce/crusaders-fc/2049101/|title=Skënderbeu Korçë vs. Crusaders 4 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=14 korrik 2015|accessdate=21 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|title=Skënderbeu fiton 4-1 me Crusaders, korçarët thuajse në tur III|publisher=Telesport.al|language=sq|date=14 korrik 2015|accessdate=14 korrik 2015|archive-date=15 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715015600/http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit një javë më vonë, Salihi asistoi golin e dytë të skuadrës së tij të shënuar nga [[Liridon Latifi]]; ekipi u mposht 2–3, por u kualifikua për në raundin tjetër më rezultatin e përgjithëshëm 6–4.<ref>{{cite web|url=http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|title=Skënderbeu kalon në turin e tretë të Champions League|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=21 korrik 2015|accessdate=21 korrik 2015|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011802/http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|url-status=dead}}</ref> Në raundin e tretë kualifikues, Skënderbeu u shortua ndaj moldavëve të [[FC Milsami Orhei|Milsami Orhei]];<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|title=Milsami i Moldavisë, rivali i Skënderbeut në turin e tretë|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Eduard Ilnica|date=21 korrik 2015|accessdate=6 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072607/http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref> në ndeshjen e parë në [[Stadiumi Zimbru|Stadiumin Zimbru]], Salihi rezultoi lojtari i ndeshjes duke shënuar një dygolësh që i dha skuadrës një fitore të pastër 2–0.<ref>{{Cite news|url=http://fax.al/read/news/849525/10003654/skenderbeu-fiton-milsamin-shume-prane-historise|title=Skënderbeu fiton Milsamin, shumë pranë historisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=28 korrik 2015|accessdate=28 korrik 2015}}</ref> Ai shënoi sërisht në ndeshjen e kthimit në [[Elbasan Arena]] me ekipin që arriti një tjetër fitore 2–0, duke siguruar kualifikimin për në raundin play-off.<ref name="Skënderbeu">{{Cite news|url=http://www.tiranatimes.com/?p=122979|title=Skenderbeu becomes first Albanian club to reach Champions League play-off|publisher=Tirana Times|language=en|date=6 gusht 2015|accessdate=6 gusht 2015}}</ref> Me këtë arritje, Skënderbeu u bë skuadra e parë shqiptare që arrin play-off e Ligës së Kampioneve.<ref name="Skënderbeu"/> Më 12 gusht, në ndeshjen e [[Superkupa e Shqipërisë 2015|Superkupës së Shqipërisë]] ndaj [[KF Laçi|Laçit]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumin Qemal Stafa]], Salihi hyri në fushë si zëvëndësues në vend të të dëmtuarit [[Arbër Abilaliaj]] dhe shënoi një dygolësh të shpejtë në një barazim 2–2; ndeshja vajti tek gjuajtjet penalltive ku Skënderbeu u mposht 8–7, me Salihin që shënoi në tentativën e tij.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/laci-fiton-superkupen-e-shqiperise-mundin-skenderbeun-me-penallti/|title=Laçi fiton Superkupën e Shqipërisë, kurbinasit mundin Skënderbeun me penallti|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=12 gusht 2015|accessdate=15 gusht 2015}}</ref> Sërisht në Ligën e Kampioneve, në raundin play-off, Skënderbeu u eliminua lehtësisht nga gjigandët kroat të [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] me rezultatin e përgjithshëm 6–2. Pavarësisht disfatës, ekipi siguroi fazën e grupeve të [[2015–16 UEFA Liga e Evropës|Ligës së Evropës]], duke vendosur një tjetër rekord, pasi ata u bënë ekipi i parë shqiptar që e arrin këtë gjë. Salihi ishte golashënuesi i dytë i fazës kualifikuese me pesë gola, dy më pak se [[Izraeli|izraeliti]] [[Eran Zahavi]].<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|title=Hamdi Salihi, golashënuesi më i mirë i Ligës së Kampioneve|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=3 gusht 2015|accessdate=3 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074857/http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/statistics/round=2000630/clubs/kind=goals/index.html|title=Statistics — Qualifying phase — Team statistics — Goals|publisher=UEFA|language=en|accessdate=26 gusht 2015}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Salhi shënoi golin e parë për kombëtaren shqiptare në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]] më 22 gusht 2007, ai hyri në minutën e 22 duke zëvëndësuar [[Erjon Bogdani]]n, vetëm 12 minuta pasi kishte hyrë në fushë, ''Bomberi'' përfitoi nga gabimi i portierit Maltes dhe shënoi golin e dytë të ndeshjes. Salihi shënoi një Gol të rëndësishëm në një ndeshje miqësore jo–zyrtare kundër [[AC Milan|Milanit]] në barazimin 3–3, ai shënoi golin e tretë të ndeshjes. Goli i dytë kombëtarë i Salihit erdhi kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]], ai shënoi në ndeshjen e fundit të [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipërisë]] në kualifikueset e [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]], Shqipëria humbi me rezultatin 4–1. Për kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]], trajneri i ri [[Gianni De Biasi]] aktivizoi në sulm lojtarët e rinjë duke krijuar shumë konkurencë për një vend në formacionin e parë. Lojtarët e rinj sulmues si [[Edgar Çani]], [[Armando Sadiku]] dhe [[Bekim Balaj]] krijuan konkurencë me sulmuesit e vjetër të kombëtares si Salihi dhe Erjon Bogdani. Në ndeshjen hapëse të kualifikueseve, Shqipëria priti [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipron]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|stadiumin Qemal Stafa]], Salihi ishte në formacionin e parë sëbashku me 21 vjeçarin Sadikun që luante ndeshjen e tij të parë kompetitive, pasi kishte luajtur tre ndeshje të tjera miqësore. Salihi kishte një mundësi të mirë për të shënuar përpara se Sadiku të shënonte në minutën e 36të, ndeshja e mbyll me fitoren 3–1 të Shqipërisë, dy golat e tjerë erdhen nga sulmuesit Edgar Çani dhe Erjon Bogdani që hynë si zëvëndësim në pjesën e dytë.<ref>[http://www.uefa.com/worldcup/season=2014/matches/round=2000294/match=2008634/postmatch/report/index.html Albania leave it late against Cyprus]</ref><ref>[http://www1.skysports.com/news/11095/8060698/ WCQ Group E round-up]</ref> ===Golat me Kombëtaren=== {| class="wikitable" ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli!! colspan="2"|Reziltati!! Kompedicioni |- | 1. || 22 gusht 2007 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] || '''2'''–0 || 3–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 2. || 14 tetor 2009 || [[Stadiumi Råsunda]], [[Stockholm]], [[Suedia]] || {{flamuri|Suedia}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]] || '''1'''–4 || 1–4 || Humbje || [[Kualifikimet për Kupën e Botës në futboll 2010|Kupa e Botës 2010 – Kualifikueset]] |- | 3. || 25 maj 2010 || [[Stadiumi Podgorica City]], [[Podgorica]], [[Mali i Zi]] || {{flamuri|Mali i Zi}} [[Mali i Zi]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 4. || 2 qershor 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Andora}} [[Kombëtarja andorase e futbollit|Andorra]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 5. || 11 gusht 2010 || [[Stadiumi Niko Dovana]], [[Durrës]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Uzbekistan}} [[Uzbekistani]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 6. || 7 shtator 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgeze e futbollit|Luksemburgu]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 7. || 26 mars 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Belarus}} [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 8. || 10 gusht 2011 || [[Stadiumi "Loro Boriçi"]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Montenegro}} [[Mali i Zi]] || '''3'''–2 || 3–2 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 9|| 11 tetor 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flagicon|Romania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || '''1'''–0 || 1–1 || Barazim || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 10|| 22 mars 2013 || [[Ullevaal Stadion]], [[Oslo]], [[Norvegjia|Norvegji]] || {{flamuri|Norvegjia}} [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- | 11|| 11 tetor 2013 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flamuri|Zvicra}} [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] || '''1–2''' || 1–2 || Humbje || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- |} == Statistikat == ''Redaktuar më 15 shkurt 2014'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europa/Azia !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="4"|[[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] |[[Kategoria Superiore 2002–03|2002–03]] |2||0||1||0||0||0||-||-||3||0 |- |[[Kategoria Superiore 2003–04|2003–04]] |33||14||3||2||2||0||-||-||38||16 |- |[[Kategoria Superiore 2004–05|2004–05]] |20||16||2||1||4||2||-||-||26||19 |- !Total !55!!30!!6!!3!!6!!2!!-!!-!!67!!35 |- |rowspan="2"|[[Panionios F.C.|Panionios Athens]] |[[Alpha Ethniki 2004-05|2004–05]] |6||0||1||1||0||0||-||-||7||1 |- !Total !6!!0!!1!!1!!0!!0!!-!!-!!7!!1 |- |rowspan="3"|[[KF Tirana]] |[[Kategoria Superiore 2005–06|2005–06]] |35||29||5||2||4||1||-||-||44||32 |- |[[Kategoria Superiore 2006–07|2006–07]] |17||13||3||2||4||2||-||-||24||17 |- !Total !52!!42!!8!!4!!8!!3!!-!!-!!68!!49 |- |rowspan="5"|[[SV Ried]] |[[Austrian Football Bundesliga 2006–07|2006–07]] |15||6||2||0||0||0||-||-||17||6 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2007-08|2007–08]] |33||12||2||2||4||2||-||-||39||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2008-09|2008–09]] |28||14||3||2||0||0||-||-||31||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2009-10|2009–10]] |6||2||1||2||0||0||-||-||7||4 |- !Total !82!!34!!8!!6!!4!!2!!-!!-!!94!!42 |- |rowspan="4"|[[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] |[[Austrian Football Bundesliga 2009–10|2009–10]] |23||15||3||1||5||1||-||-||31||17 |- |[[2010–11 Austrian Football Bundesliga|2010–11]] |32||18||5||6||7||1||5||4||49||29 |- |[[2011–12 Austrian Football Bundesliga|2011–12]] |12||3||3||8||-||-||-||-||15||11 |- !Total !67!!36!!11!!15!!12!!2!!5!!4!!95!!57 |- |rowspan="2"|[[D.C. United]] |[[Sezoni 2012 i major League Soccer|2012]] |23||6||2||1||0||0||-||-||25||7 |- !Total !23!!6!!2!!1!!0!!0!!-!!-!!25!!7 |- |rowspan="2"|[[Jiangsu Sainty F.C.|Jiangsu Sainty]] |[[2013 Super Liga Kineze|2013]] |28||9||2||1||5||2||1||0||36||12 |- !Total !28!!9!!2!!1!!5!!2!!1!!0!!36!!12 |- |rowspan="2"|[[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] |[[2013–14 Premier League Izraelite|2013–14]] |4||3||0||0||0||0||0||0||4||3 |- !Total !4!!3!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!4!!3 |- !colspan="2"|Karriera në total !317!!160!!38!!31!!35!!11!!7!!5!!397!!207 |} ===Kombëtarja=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=3 | [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Kombëtarja Shqiptare]] |- !Viti!!Ndeshje!!Gola |- |- |2006||1||0 |- |2007||5||1 |- |2008||4||0 |- |2009||8||1 |- |2010||9||4 |- |2011||10||3 |- |2012||4||0 |- |2013||6||2 |- !Total||47||11 |} == Trofe == Fitoj Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == {{commons}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=66662/domestic/index.html Hamdi Salihi] Statistics UEFA.com * [http://www.mlssoccer.com/players/hamdi-salihi MLS Player Profile] * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.hamdi.salihi.19111.en.html] Football Database *[http://rapidarchiv.at/spieler/salihi_hamdi.html Profile at Rapidarchiv.at]{{Lidhje e vdekur}} {{Golashënuesit e Kategorisë Superiore}} {{DEFAULTSORT:Salihi, Hamdi}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Vllaznia Shkodër]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Ried]] [[Kategoria:Futbollistë në Rapid Wien]] [[Kategoria:Futbollistë në D.C. United]] [[Kategoria:Futbollistë në Jiangsu Sainty]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në Superliga Greke]] kzz3frg33jjns81tw2yn9hg9ivxoas5 3025742 3025740 2026-08-14T17:37:32Z Sadsadas 51943 /* */ 3025742 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Hamdi Salihi | image = [[Skeda:SC Wiener Neustadtvs SK Rapid Wien 20110723 (27).jpg|200px]] | image_size = 200 | fullname = Hamdi Salihi | birth_date = {{Birth date and age|df=y|19|1|1984}} | birth_place = [[Shkodër]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | height = 1.85 m | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = 2000-2002 | youthclubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | years1 = 2002–2004 | clubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | caps1 = 55 | goals1 = 30 | years2 = 2004–2005 | clubs2 = [[Panionios F.C.|Panionios]] | caps2 = 6 | goals2 = 0 | years3 = 2005–2007 | clubs3 = [[KF Tirana|Tirana]] | caps3 = 52 | goals3 = 42 | years4 = 2007–2009 | clubs4 = [[SV Ried|Ried]] | caps4 = 82 | goals4 = 34 | years5 = 2009–2012 | clubs5 = [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] | caps5 = 67 | goals5 = 36 | years6 = 2012–2013 | clubs6 = [[D.C. United]] | caps6 = 22 | goals6 = 6 | years7 = 2013 | clubs7 = [[Jiangsu Sainty]] | caps7 = 28 | goals7 = 9 | years8 = 2014–2015 | clubs8 = [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] | caps8 = 33 | goals8 = 14 | years9 = 2015 | clubs9 = [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]] | caps9 = 10 | goals9 = 4 | years10 = 2015–2017 | clubs10 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | caps10 = 63 | goals10 = 42 | years11 = 2017–2019 | clubs11 = [[SC Wiener Neustadt|Wiener Neustadt]] | caps11 = 49 | goals11 = 27 | totalcaps = 468 | totalgoals = 244 | nationalyears1 = 2002-2003 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003-2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria U21]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2006–2015 | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 50 | nationalgoals3 = 11 }} '''Hamdi Salihi''' (lindur më [[19 janar]] [[1984]]) është një ish [[futbolli]]st profesionist shqiptar dhe trajner futbolli. Ai konsiderohet një nga sulmuesit më të mirë shqiptar të të gjitha kohërave, duke shënuar rreth 300 gola në karrierën e tij si profesionist.<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|title=Salihi: People think we can make it|publisher=FIFA|language=en|access-date=5 tetor 2013|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029204204/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|url-status=dead}}</ref> Salihi e nisi karrierën e tij me Vllazninë, me të cilën u dallua menjëherë me golat e tij. Në vitin 2004, ai pati një përvojë të shkurtër në Greqi me Panionios. Salihi u rikthye në Shqipëri në vitin 2005 dhe firmosi me [[KF Tirana|Tiranën]], duke shënuar 29 gola në kampionat në sezonin e tij të parë, një rekord në Shqipëri. Ai u bë sulmuesi më i mirë në kampionat dhe paraqitjet e tij bënë që të transferohej në Austri te [[SV Ried|Ried]]. Salihi shpenzoi gjashtë vite në Austri, tre me Reid dhe tre me Rapidin e Vienës, duke shënuar rreth 90 gola. Pas largimit nga Rapidi, Salihi luajti me [[D.C. United]], duke u bërë shqiptari i parë që luante në [[Major League Soccer]], si dhe me [[Jiangsu Sainty]] në Kinë. Pas kësaj, ai u aktivizua për dy vite në Premier Ligën Izraelite me [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] dhe [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]], duke shënuar rregullisht. Salihi u rikthye në Shqipëri në vitin 2015 duke firmosur me [[KF Skënderbeu|Skënderbeun]]. Ai shënoi 35 gola në sezonin e tij të parë në [[Korçë]], përfshirë 27 gola në kampionat, duke ndihmuar ekipin të fitonte një tjetër titull. Paraqitjet dhe golat e tij në Europë bënë që Skënderbeu të kualifikohej në fazën e grupeve të Ligës së Evropës, duke u bërë klubi i parë shqiptar që e arrin këtë. Ai shpenzoi dy vitet e fundit të karrierës në Ligën e Dytë Austriake me [[SC Wiener Neustadt|Wiener Neustadt]] para se të tërhiqej nga futbolli në vitin 2019. ==Karriera me klube== ===Vllaznia Shkodër=== Salihi filloi karrierën e tij futbollistike me klubin e qytetit të tij [[KS Vllaznia Shkodër]]. Në sezonin 2002-03, Salihi luajti vetëm 2 ndeshje në sezonin e parë të tij si profesionist. Në sezonin 2003–04, Salihit iu dha një shans për të treguar kualitetet e tij si lojtari i ri, ku në 33 ndeshje arriti të shënoj 14 Gola. Në sezonit e tretë të tij në klubin shkondran, ai luajti vetëm gjysmën e sezonit ku në 30 ndeshje shënoi një shifër të frikshme me 16 Gola, në gjysmën e dytë të sezonit 2004–05, ai u transferua në [[Greqia|Greqi]] tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]]. ===Panionios=== Në vitin 2004, ai u transfrua tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]] në divizionin më të lartë grek. Sulmuesi i ri shqiptar arriti të luaj vetëm 6 ndeshje zakonisht duke hyrë si zëvëndësim në minutat e fundit të ndeshjes. Në fund të sezonit, ai u rikthye tek shteti i tij për të luajtur me [[KF Tirana|Tiranën]]. ===KF Tirana=== Salihi i rikthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të luajtur me klubin e kryeqytetit që nga fillimi i sezonit 2005–06. Ai pati një sezon të shkëlqyer me klubin duke arritur të fitoj kupën e shqipërisë dhe Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. Ai vazhdoi me [[KF Tirana|Tiranën]] edhe në një pjesë tjetër të sezonit të ri, sërisht duke qënë golashënuesi më i mirë i kampionatit përpara se të shkonte tek bundesligën austriane. Gjatë kohës që luajti me [[KF Tirana|Tiranën]], Salihi krijoi profilin e një golashënuesi dhe aftësinë e tij për të shënuar. Ai përfundoi i teti në renditjen e golashënuesve më të mirë të ligave nga [[IFFHS]]. Në një sezon me [[KF Tirana|Tiranën]], ai arriti të shënoj 29 Gola në vetëm 33 ndeshje. Ai gjithashtu luajti edhe në pjesën e parë të sezonit 2006–07 përpara se të shiteshe tek [[SV Ried]] në [[Austria|Austri]], gjatë pjesës së parë të sezonit 2006–07, ai arriti të 13 Gola në vetëm 17 ndeshje. ===SV Ried=== Në markaton e dimrit në janar 2007, Salihi u bashkua me [[SV Ried]] në [[Bundesliga Austriake|Bundesligën Austriake]]. Ai e mbaroi pjesën e parë të sezonit me Ried duke shënuar 6 Gola, duke ndihmuar skuadrën që ta përfundonte sezonin në vendin e dytë. Salihi gjithashtu shënoi 2 Gola në raundin e parë të fazës kualifikuese të [[UEFA Europa League|Kupës UEFA]] kundër [[Neftchi Baku PFK|Neftchi Baku]], ku 1 nga Golat u shënua në ndeshjen e kthimit në minutën e 85. Deri në minutën e 85, Neftchi kryesonte me rezultatin 2–0. Nqs do të përfundonte kështu, Neftchi do të kualifikohej me rezultatin e përgjithshëm 3–3 pasi kishte shënuar 1 Gol në humbjen 3–1 në ndeshjen e parë. Falë Golit të Salihit, Reid u kualifikua me rezultatin e përgjithshëm 4–3. Në sezonin 2007–08, Salihi gëzoi një sezon të mirë duke u renditur si golashënuesi i katërt më i mirë i ligës me 12 Gola. Pavarësisht kësaj, Ried e mbylli sezonin në vendin e shtatë nga dhjetë skuadra që ka gjithsej liga. Në sezonin 2008–09, Salihi e përmirësohi veten duke e mbyllur ligën me 14 Gola, duke shënuar 1/4 të Golave të skuadrës së tij. Në sezonin 2009–10, Salihi shënoi 2 Gola në 6 ndeshjet e para të ligës përpara se 1 javë më vonë të shitej te [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]]. ===Rapid Wien=== Më 31 gusht 2009, Salihi firmosi një kontratë 3 vjeçare me gjigandët e [[SK Rapid Wien]]. Në ndeshjen e tij të parë me Rapidin, ai hyri në fushë në fillim të pjesës së parë dhe në minutën e 83 shënoi Golin e parë me Rapidin. Ndeshja kundër [[FC Red Bull Salzburg|Salzburgut]] përfundoi me rezultatin 2–2, ishte pikërisht Salihi që i shpëtoi nga humbja. Në fund të sezonit, Salihi shënoi 17 Gola, 2 nga këto Gola i shënoi kundër ish–klubit të tij duke u bërë golashënuesi i pestë më i mirë në ligë, duke pasur 1 Gol më pak se [[Nikica Jelavić]] dhe [[Marc Janko]], 2 Gola më pak se [[Roman Wallner]] dhe 3 Gola më pak se [[Steffen Hofmann]]. Në fund të sezonit, Rapid u rendit e treta në kampionat, 3 pikë larg kampionit [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] dhe 2 pikë larg [[FK Austria Wien|Austria Wien]]. Rapid Wien arriti të kualifikohej për në raundin e dytë kualifikues të [[UEFA Europa League]]. Salihi shënoi Golin e parë për sezonin 2010–11 më 22 gusht 2010 në fitoren 2–0 kundër [[SV Mattersburg]]. Më 25 shtator 2010, ai shënoi 2 Gola dhe ndihmoi skuadrën e tij të fitonte ndeshjen 3–2 kundër [[Kapfenberger SV]]. Salihi shënoi 1 Gol kundër [[CSKA Sofia]] në UEFA Europa League më 4 nëntor 2010. Më 11 nëntor 2010, Salihi shënoi 2 Gola kundër [[TSV Hartberg]] në [[Kupa Austriake|Kupën Austriake]]. Salihi i impresionoi të gjithë më 20 nëntor duke shënuar 4 Gola në fitoren 5–0 kundër [[LASK Linz]]. Një javë më vonë, ai shënoi edhe 1 tjetër Gol kundër ish kampionëve [[FK Austria Wien|Austria Wien]] në fitoren 1–0. Golat e nëntë dhe të dhjetë të sezoni erdhën kundër [[FC Wacker Innsbruck|Wacker Innsbruck]] më 11 dhjetor. Ai shënoi 2 Gola të tjerë kundër ish klubit të tij [[SV Ried]] më 6 mars 2011, duke ndihmuar skuadrën që ta fitonte ndeshjen 2–0. Këto ishin Golat e parë të tij për vitin 2011. Më 13 mars, ai shënoi Golin e vetëm në minutën e 72 në derbin kundër Austria Wien. ===D.C. United=== Më 2 shkurt 2012, Salihi firmosi me [[D.C. United|DC United]] të [[major League Soccer]] si një lojtar i caktuar.<ref>{{cite web|url=http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|title=Hamdi Salihi acquired as designated player|date=2 shkurt 2012|work=DC United|language=en|accessdate=5 mars 2014|archive-date=3 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203134942/http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|url-status=dead}}</ref> Më 25 shkurt 2012, ai shënoi golin e parë me klubin në një ndeshje miqësore. ===Skënderbeu=== [[Skeda:Loko skndrb 12.jpg|thumb|majtas|220px|Salihi duke luajtur me Skënderbeun në Ligën e Evropës]] Në korrik 2015, u raportua se Salihi ishte bashkuar me [[KF Skënderbeu|Skënderbeun]] për të luajtur në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], duke marrë fanellën me numrin 14.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/godet-skenderbeu-salihi-per-champions-ne-korce-e-quajne-te-mbyllur-transferimin/|title=Godet Skënderbeu, Salihi për Champions, në Korçë e quajnë të mbyllur transferimin|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=3 korrik 2015|accessdate=3 korrik 2015}}</ref> Trajneri [[Mirel Josa]] shprehu kënaqësinë e tij për transferimin e Salihit, duke thënë: "Normalisht një sulmues i tillë rrit shumë forcën e ekipit. Nuk kam sesi të mos jem i kënaqur nga afrimi i tij dhe kjo është diçka që dihet. Do të ishte vërtet një plus i madh nëse do të qëndronte me ne për gjithë sezonin."<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/josa-pres-shkembin-me-salihin-jemi-super-hamdiu-po-pershtatet-shpejt-e-dua-per-gjithe-sezonin/|title=Josa: Pres Shkëmbin, me Salihin jemi super. Po përshtatet shpejt, e dua për gjithë sezonin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=5 korrik 2015|accessdate=5 korrik 2015}}</ref> Salihi debutoi zyrtarisht me klubin më 14 korrik në ndeshjen e parë të raundit të dytë kualifikues të Ligës së Kampioneve kundër [[Crusaders F.C.|Crusaders]], duke shënuar dy gola në fitoren e rëndësishme 4–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/07/14/europe/uefa-champions-league/ks-skenderbeu-korce/crusaders-fc/2049101/|title=Skënderbeu Korçë vs. Crusaders 4 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=14 korrik 2015|accessdate=21 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|title=Skënderbeu fiton 4-1 me Crusaders, korçarët thuajse në tur III|publisher=Telesport.al|language=sq|date=14 korrik 2015|accessdate=14 korrik 2015|archive-date=15 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715015600/http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit një javë më vonë, Salihi asistoi golin e dytë të skuadrës së tij të shënuar nga [[Liridon Latifi]]; ekipi u mposht 2–3, por u kualifikua për në raundin tjetër më rezultatin e përgjithëshëm 6–4.<ref>{{cite web|url=http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|title=Skënderbeu kalon në turin e tretë të Champions League|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=21 korrik 2015|accessdate=21 korrik 2015|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011802/http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|url-status=dead}}</ref> Në raundin e tretë kualifikues, Skënderbeu u shortua ndaj moldavëve të [[FC Milsami Orhei|Milsami Orhei]];<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|title=Milsami i Moldavisë, rivali i Skënderbeut në turin e tretë|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Eduard Ilnica|date=21 korrik 2015|accessdate=6 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072607/http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref> në ndeshjen e parë në [[Stadiumi Zimbru|Stadiumin Zimbru]], Salihi rezultoi lojtari i ndeshjes duke shënuar një dygolësh që i dha skuadrës një fitore të pastër 2–0.<ref>{{Cite news|url=http://fax.al/read/news/849525/10003654/skenderbeu-fiton-milsamin-shume-prane-historise|title=Skënderbeu fiton Milsamin, shumë pranë historisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=28 korrik 2015|accessdate=28 korrik 2015}}</ref> Ai shënoi sërisht në ndeshjen e kthimit në [[Elbasan Arena]] me ekipin që arriti një tjetër fitore 2–0, duke siguruar kualifikimin për në raundin play-off.<ref name="Skënderbeu">{{Cite news|url=http://www.tiranatimes.com/?p=122979|title=Skenderbeu becomes first Albanian club to reach Champions League play-off|publisher=Tirana Times|language=en|date=6 gusht 2015|accessdate=6 gusht 2015}}</ref> Me këtë arritje, Skënderbeu u bë skuadra e parë shqiptare që arrin play-off e Ligës së Kampioneve.<ref name="Skënderbeu"/> Më 12 gusht, në ndeshjen e [[Superkupa e Shqipërisë 2015|Superkupës së Shqipërisë]] ndaj [[KF Laçi|Laçit]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumin Qemal Stafa]], Salihi hyri në fushë si zëvëndësues në vend të të dëmtuarit [[Arbër Abilaliaj]] dhe shënoi një dygolësh të shpejtë në një barazim 2–2; ndeshja vajti tek gjuajtjet penalltive ku Skënderbeu u mposht 8–7, me Salihin që shënoi në tentativën e tij.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/laci-fiton-superkupen-e-shqiperise-mundin-skenderbeun-me-penallti/|title=Laçi fiton Superkupën e Shqipërisë, kurbinasit mundin Skënderbeun me penallti|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=12 gusht 2015|accessdate=15 gusht 2015}}</ref> Sërisht në Ligën e Kampioneve, në raundin play-off, Skënderbeu u eliminua lehtësisht nga gjigandët kroat të [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] me rezultatin e përgjithshëm 6–2. Pavarësisht disfatës, ekipi siguroi fazën e grupeve të [[2015–16 UEFA Liga e Evropës|Ligës së Evropës]], duke vendosur një tjetër rekord, pasi ata u bënë ekipi i parë shqiptar që e arrin këtë gjë. Salihi ishte golashënuesi i dytë i fazës kualifikuese me pesë gola, dy më pak se [[Izraeli|izraeliti]] [[Eran Zahavi]].<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|title=Hamdi Salihi, golashënuesi më i mirë i Ligës së Kampioneve|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=3 gusht 2015|accessdate=3 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074857/http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/statistics/round=2000630/clubs/kind=goals/index.html|title=Statistics — Qualifying phase — Team statistics — Goals|publisher=UEFA|language=en|accessdate=26 gusht 2015}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Salhi shënoi golin e parë për kombëtaren shqiptare në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]] më 22 gusht 2007, ai hyri në minutën e 22 duke zëvëndësuar [[Erjon Bogdani]]n, vetëm 12 minuta pasi kishte hyrë në fushë, ''Bomberi'' përfitoi nga gabimi i portierit Maltes dhe shënoi golin e dytë të ndeshjes. Salihi shënoi një Gol të rëndësishëm në një ndeshje miqësore jo–zyrtare kundër [[AC Milan|Milanit]] në barazimin 3–3, ai shënoi golin e tretë të ndeshjes. Goli i dytë kombëtarë i Salihit erdhi kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]], ai shënoi në ndeshjen e fundit të [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipërisë]] në kualifikueset e [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]], Shqipëria humbi me rezultatin 4–1. Për kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]], trajneri i ri [[Gianni De Biasi]] aktivizoi në sulm lojtarët e rinjë duke krijuar shumë konkurencë për një vend në formacionin e parë. Lojtarët e rinj sulmues si [[Edgar Çani]], [[Armando Sadiku]] dhe [[Bekim Balaj]] krijuan konkurencë me sulmuesit e vjetër të kombëtares si Salihi dhe Erjon Bogdani. Në ndeshjen hapëse të kualifikueseve, Shqipëria priti [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipron]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|stadiumin Qemal Stafa]], Salihi ishte në formacionin e parë sëbashku me 21 vjeçarin Sadikun që luante ndeshjen e tij të parë kompetitive, pasi kishte luajtur tre ndeshje të tjera miqësore. Salihi kishte një mundësi të mirë për të shënuar përpara se Sadiku të shënonte në minutën e 36të, ndeshja e mbyll me fitoren 3–1 të Shqipërisë, dy golat e tjerë erdhen nga sulmuesit Edgar Çani dhe Erjon Bogdani që hynë si zëvëndësim në pjesën e dytë.<ref>[http://www.uefa.com/worldcup/season=2014/matches/round=2000294/match=2008634/postmatch/report/index.html Albania leave it late against Cyprus]</ref><ref>[http://www1.skysports.com/news/11095/8060698/ WCQ Group E round-up]</ref> ===Golat me Kombëtaren=== {| class="wikitable" ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli!! colspan="2"|Reziltati!! Kompedicioni |- | 1. || 22 gusht 2007 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] || '''2'''–0 || 3–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 2. || 14 tetor 2009 || [[Stadiumi Råsunda]], [[Stockholm]], [[Suedia]] || {{flamuri|Suedia}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]] || '''1'''–4 || 1–4 || Humbje || [[Kualifikimet për Kupën e Botës në futboll 2010|Kupa e Botës 2010 – Kualifikueset]] |- | 3. || 25 maj 2010 || [[Stadiumi Podgorica City]], [[Podgorica]], [[Mali i Zi]] || {{flamuri|Mali i Zi}} [[Mali i Zi]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 4. || 2 qershor 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Andora}} [[Kombëtarja andorase e futbollit|Andorra]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 5. || 11 gusht 2010 || [[Stadiumi Niko Dovana]], [[Durrës]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Uzbekistan}} [[Uzbekistani]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 6. || 7 shtator 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgeze e futbollit|Luksemburgu]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 7. || 26 mars 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Belarus}} [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 8. || 10 gusht 2011 || [[Stadiumi "Loro Boriçi"]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Montenegro}} [[Mali i Zi]] || '''3'''–2 || 3–2 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 9|| 11 tetor 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flagicon|Romania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || '''1'''–0 || 1–1 || Barazim || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 10|| 22 mars 2013 || [[Ullevaal Stadion]], [[Oslo]], [[Norvegjia|Norvegji]] || {{flamuri|Norvegjia}} [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- | 11|| 11 tetor 2013 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flamuri|Zvicra}} [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] || '''1–2''' || 1–2 || Humbje || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- |} == Statistikat == ''Redaktuar më 15 shkurt 2014'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europa/Azia !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="4"|[[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] |[[Kategoria Superiore 2002–03|2002–03]] |2||0||1||0||0||0||-||-||3||0 |- |[[Kategoria Superiore 2003–04|2003–04]] |33||14||3||2||2||0||-||-||38||16 |- |[[Kategoria Superiore 2004–05|2004–05]] |20||16||2||1||4||2||-||-||26||19 |- !Total !55!!30!!6!!3!!6!!2!!-!!-!!67!!35 |- |rowspan="2"|[[Panionios F.C.|Panionios Athens]] |[[Alpha Ethniki 2004-05|2004–05]] |6||0||1||1||0||0||-||-||7||1 |- !Total !6!!0!!1!!1!!0!!0!!-!!-!!7!!1 |- |rowspan="3"|[[KF Tirana]] |[[Kategoria Superiore 2005–06|2005–06]] |35||29||5||2||4||1||-||-||44||32 |- |[[Kategoria Superiore 2006–07|2006–07]] |17||13||3||2||4||2||-||-||24||17 |- !Total !52!!42!!8!!4!!8!!3!!-!!-!!68!!49 |- |rowspan="5"|[[SV Ried]] |[[Austrian Football Bundesliga 2006–07|2006–07]] |15||6||2||0||0||0||-||-||17||6 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2007-08|2007–08]] |33||12||2||2||4||2||-||-||39||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2008-09|2008–09]] |28||14||3||2||0||0||-||-||31||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2009-10|2009–10]] |6||2||1||2||0||0||-||-||7||4 |- !Total !82!!34!!8!!6!!4!!2!!-!!-!!94!!42 |- |rowspan="4"|[[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] |[[Austrian Football Bundesliga 2009–10|2009–10]] |23||15||3||1||5||1||-||-||31||17 |- |[[2010–11 Austrian Football Bundesliga|2010–11]] |32||18||5||6||7||1||5||4||49||29 |- |[[2011–12 Austrian Football Bundesliga|2011–12]] |12||3||3||8||-||-||-||-||15||11 |- !Total !67!!36!!11!!15!!12!!2!!5!!4!!95!!57 |- |rowspan="2"|[[D.C. United]] |[[Sezoni 2012 i major League Soccer|2012]] |23||6||2||1||0||0||-||-||25||7 |- !Total !23!!6!!2!!1!!0!!0!!-!!-!!25!!7 |- |rowspan="2"|[[Jiangsu Sainty F.C.|Jiangsu Sainty]] |[[2013 Super Liga Kineze|2013]] |28||9||2||1||5||2||1||0||36||12 |- !Total !28!!9!!2!!1!!5!!2!!1!!0!!36!!12 |- |rowspan="2"|[[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] |[[2013–14 Premier League Izraelite|2013–14]] |4||3||0||0||0||0||0||0||4||3 |- !Total !4!!3!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!4!!3 |- !colspan="2"|Karriera në total !317!!160!!38!!31!!35!!11!!7!!5!!397!!207 |} ===Kombëtarja=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=3 | [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Kombëtarja Shqiptare]] |- !Viti!!Ndeshje!!Gola |- |- |2006||1||0 |- |2007||5||1 |- |2008||4||0 |- |2009||8||1 |- |2010||9||4 |- |2011||10||3 |- |2012||4||0 |- |2013||6||2 |- !Total||47||11 |} == Trofe == Fitoj Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == {{commons}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=66662/domestic/index.html Hamdi Salihi] Statistics UEFA.com * [http://www.mlssoccer.com/players/hamdi-salihi MLS Player Profile] * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.hamdi.salihi.19111.en.html] Football Database *[http://rapidarchiv.at/spieler/salihi_hamdi.html Profile at Rapidarchiv.at]{{Lidhje e vdekur}} {{Golashënuesit e Kategorisë Superiore}} {{DEFAULTSORT:Salihi, Hamdi}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Vllaznia Shkodër]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Ried]] [[Kategoria:Futbollistë në Rapid Wien]] [[Kategoria:Futbollistë në D.C. United]] [[Kategoria:Futbollistë në Jiangsu Sainty]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në Superliga Greke]] rbdw6817pklu9wfogrxql0n9g8qo3j8 3025743 3025742 2026-08-14T17:45:48Z Sadsadas 51943 /* */ 3025743 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Hamdi Salihi | image = [[Skeda:SC Wiener Neustadtvs SK Rapid Wien 20110723 (27).jpg|200px]] | image_size = 200 | fullname = Hamdi Salihi | birth_date = {{Birth date and age|df=y|19|1|1984}} | birth_place = [[Shkodër]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | height = 1.85 m | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = 2000-2002 | youthclubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | years1 = 2002–2004 | clubs1 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | caps1 = 55 | goals1 = 30 | years2 = 2004–2005 | clubs2 = [[Panionios F.C.|Panionios]] | caps2 = 6 | goals2 = 0 | years3 = 2005–2007 | clubs3 = [[KF Tirana|Tirana]] | caps3 = 52 | goals3 = 42 | years4 = 2007–2009 | clubs4 = [[SV Ried|Ried]] | caps4 = 82 | goals4 = 34 | years5 = 2009–2012 | clubs5 = [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] | caps5 = 67 | goals5 = 36 | years6 = 2012–2013 | clubs6 = [[D.C. United]] | caps6 = 22 | goals6 = 6 | years7 = 2013 | clubs7 = [[Jiangsu Sainty]] | caps7 = 28 | goals7 = 9 | years8 = 2014–2015 | clubs8 = [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] | caps8 = 33 | goals8 = 14 | years9 = 2015 | clubs9 = [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]] | caps9 = 10 | goals9 = 4 | years10 = 2015–2017 | clubs10 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | caps10 = 63 | goals10 = 42 | years11 = 2017–2019 | clubs11 = [[SC Wiener Neustadt|Wiener Neustadt]] | caps11 = 49 | goals11 = 27 | totalcaps = 468 | totalgoals = 244 | nationalyears1 = 2002–2003 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003–2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria U21]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2006–2015 | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 50 | nationalgoals3 = 11 }} '''Hamdi Salihi''' (lindur më [[19 janar]] [[1984]]) është një ish [[futbolli]]st profesionist shqiptar dhe trajner futbolli. Ai konsiderohet një nga sulmuesit më të mirë shqiptar të të gjitha kohërave, duke shënuar rreth 300 gola në karrierën e tij si profesionist.<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|title=Salihi: People think we can make it|publisher=FIFA|language=en|access-date=5 tetor 2013|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029204204/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1432870.html|url-status=dead}}</ref> Salihi e nisi karrierën e tij me Vllazninë, me të cilën u dallua menjëherë me golat e tij. Në vitin 2004, ai pati një përvojë të shkurtër në Greqi me Panionios. Salihi u rikthye në Shqipëri në vitin 2005 dhe firmosi me [[KF Tirana|Tiranën]], duke shënuar 29 gola në kampionat në sezonin e tij të parë, një rekord në Shqipëri. Ai u bë sulmuesi më i mirë në kampionat dhe paraqitjet e tij bënë që të transferohej në Austri te [[SV Ried|Ried]]. Salihi shpenzoi gjashtë vite në Austri, tre me Reid dhe tre me Rapidin e Vienës, duke shënuar rreth 90 gola. Pas largimit nga Rapidi, Salihi luajti me [[D.C. United]], duke u bërë shqiptari i parë që luante në [[Major League Soccer]], si dhe me [[Jiangsu Sainty]] në Kinë. Pas kësaj, ai u aktivizua për dy vite në Premier Ligën Izraelite me [[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] dhe [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]], duke shënuar rregullisht. Salihi u rikthye në Shqipëri në vitin 2015 duke firmosur me [[KF Skënderbeu|Skënderbeun]]. Ai shënoi 35 gola në sezonin e tij të parë në [[Korçë]], përfshirë 27 gola në kampionat, duke ndihmuar ekipin të fitonte një tjetër titull. Paraqitjet dhe golat e tij në Europë bënë që Skënderbeu të kualifikohej në fazën e grupeve të Ligës së Evropës, duke u bërë klubi i parë shqiptar që e arrin këtë. Ai shpenzoi dy vitet e fundit të karrierës në Ligën e Dytë Austriake me [[SC Wiener Neustadt|Wiener Neustadt]] para se të tërhiqej nga futbolli në vitin 2019. Salihi ishte pjesë e [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtares shqiptare]] për nëntë vite, duke debutuar në vitin 2006. Ai ishte rregullisht pjesē e ekipit gjatë fushatës historike kualifikuese të Euro 2016, por u la jashtë listës përfundimtare të turneut nga [[Gianni De Biasi]]. Ai njoftoi tërheqjen nga kombëtarja pak pas këtij vendimi. Salihi shënoi gjithsej 11 gola në 50 ndeshje. ==Karriera me klube== ===Vllaznia Shkodër=== Salihi filloi karrierën e tij futbollistike me klubin e qytetit të tij [[KS Vllaznia Shkodër]]. Në sezonin 2002-03, Salihi luajti vetëm 2 ndeshje në sezonin e parë të tij si profesionist. Në sezonin 2003–04, Salihit iu dha një shans për të treguar kualitetet e tij si lojtari i ri, ku në 33 ndeshje arriti të shënoj 14 Gola. Në sezonit e tretë të tij në klubin shkondran, ai luajti vetëm gjysmën e sezonit ku në 30 ndeshje shënoi një shifër të frikshme me 16 Gola, në gjysmën e dytë të sezonit 2004–05, ai u transferua në [[Greqia|Greqi]] tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]]. ===Panionios=== Në vitin 2004, ai u transfrua tek skuadra e [[Panionios F.C.|Panionios Athens]] në divizionin më të lartë grek. Sulmuesi i ri shqiptar arriti të luaj vetëm 6 ndeshje zakonisht duke hyrë si zëvëndësim në minutat e fundit të ndeshjes. Në fund të sezonit, ai u rikthye tek shteti i tij për të luajtur me [[KF Tirana|Tiranën]]. ===KF Tirana=== Salihi i rikthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të luajtur me klubin e kryeqytetit që nga fillimi i sezonit 2005–06. Ai pati një sezon të shkëlqyer me klubin duke arritur të fitoj kupën e shqipërisë dhe Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. Ai vazhdoi me [[KF Tirana|Tiranën]] edhe në një pjesë tjetër të sezonit të ri, sërisht duke qënë golashënuesi më i mirë i kampionatit përpara se të shkonte tek bundesligën austriane. Gjatë kohës që luajti me [[KF Tirana|Tiranën]], Salihi krijoi profilin e një golashënuesi dhe aftësinë e tij për të shënuar. Ai përfundoi i teti në renditjen e golashënuesve më të mirë të ligave nga [[IFFHS]]. Në një sezon me [[KF Tirana|Tiranën]], ai arriti të shënoj 29 Gola në vetëm 33 ndeshje. Ai gjithashtu luajti edhe në pjesën e parë të sezonit 2006–07 përpara se të shiteshe tek [[SV Ried]] në [[Austria|Austri]], gjatë pjesës së parë të sezonit 2006–07, ai arriti të 13 Gola në vetëm 17 ndeshje. ===SV Ried=== Në markaton e dimrit në janar 2007, Salihi u bashkua me [[SV Ried]] në [[Bundesliga Austriake|Bundesligën Austriake]]. Ai e mbaroi pjesën e parë të sezonit me Ried duke shënuar 6 Gola, duke ndihmuar skuadrën që ta përfundonte sezonin në vendin e dytë. Salihi gjithashtu shënoi 2 Gola në raundin e parë të fazës kualifikuese të [[UEFA Europa League|Kupës UEFA]] kundër [[Neftchi Baku PFK|Neftchi Baku]], ku 1 nga Golat u shënua në ndeshjen e kthimit në minutën e 85. Deri në minutën e 85, Neftchi kryesonte me rezultatin 2–0. Nqs do të përfundonte kështu, Neftchi do të kualifikohej me rezultatin e përgjithshëm 3–3 pasi kishte shënuar 1 Gol në humbjen 3–1 në ndeshjen e parë. Falë Golit të Salihit, Reid u kualifikua me rezultatin e përgjithshëm 4–3. Në sezonin 2007–08, Salihi gëzoi një sezon të mirë duke u renditur si golashënuesi i katërt më i mirë i ligës me 12 Gola. Pavarësisht kësaj, Ried e mbylli sezonin në vendin e shtatë nga dhjetë skuadra që ka gjithsej liga. Në sezonin 2008–09, Salihi e përmirësohi veten duke e mbyllur ligën me 14 Gola, duke shënuar 1/4 të Golave të skuadrës së tij. Në sezonin 2009–10, Salihi shënoi 2 Gola në 6 ndeshjet e para të ligës përpara se 1 javë më vonë të shitej te [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]]. ===Rapid Wien=== Më 31 gusht 2009, Salihi firmosi një kontratë 3 vjeçare me gjigandët e [[SK Rapid Wien]]. Në ndeshjen e tij të parë me Rapidin, ai hyri në fushë në fillim të pjesës së parë dhe në minutën e 83 shënoi Golin e parë me Rapidin. Ndeshja kundër [[FC Red Bull Salzburg|Salzburgut]] përfundoi me rezultatin 2–2, ishte pikërisht Salihi që i shpëtoi nga humbja. Në fund të sezonit, Salihi shënoi 17 Gola, 2 nga këto Gola i shënoi kundër ish–klubit të tij duke u bërë golashënuesi i pestë më i mirë në ligë, duke pasur 1 Gol më pak se [[Nikica Jelavić]] dhe [[Marc Janko]], 2 Gola më pak se [[Roman Wallner]] dhe 3 Gola më pak se [[Steffen Hofmann]]. Në fund të sezonit, Rapid u rendit e treta në kampionat, 3 pikë larg kampionit [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] dhe 2 pikë larg [[FK Austria Wien|Austria Wien]]. Rapid Wien arriti të kualifikohej për në raundin e dytë kualifikues të [[UEFA Europa League]]. Salihi shënoi Golin e parë për sezonin 2010–11 më 22 gusht 2010 në fitoren 2–0 kundër [[SV Mattersburg]]. Më 25 shtator 2010, ai shënoi 2 Gola dhe ndihmoi skuadrën e tij të fitonte ndeshjen 3–2 kundër [[Kapfenberger SV]]. Salihi shënoi 1 Gol kundër [[CSKA Sofia]] në UEFA Europa League më 4 nëntor 2010. Më 11 nëntor 2010, Salihi shënoi 2 Gola kundër [[TSV Hartberg]] në [[Kupa Austriake|Kupën Austriake]]. Salihi i impresionoi të gjithë më 20 nëntor duke shënuar 4 Gola në fitoren 5–0 kundër [[LASK Linz]]. Një javë më vonë, ai shënoi edhe 1 tjetër Gol kundër ish kampionëve [[FK Austria Wien|Austria Wien]] në fitoren 1–0. Golat e nëntë dhe të dhjetë të sezoni erdhën kundër [[FC Wacker Innsbruck|Wacker Innsbruck]] më 11 dhjetor. Ai shënoi 2 Gola të tjerë kundër ish klubit të tij [[SV Ried]] më 6 mars 2011, duke ndihmuar skuadrën që ta fitonte ndeshjen 2–0. Këto ishin Golat e parë të tij për vitin 2011. Më 13 mars, ai shënoi Golin e vetëm në minutën e 72 në derbin kundër Austria Wien. ===D.C. United=== Më 2 shkurt 2012, Salihi firmosi me [[D.C. United|DC United]] të [[major League Soccer]] si një lojtar i caktuar.<ref>{{cite web|url=http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|title=Hamdi Salihi acquired as designated player|date=2 shkurt 2012|work=DC United|language=en|accessdate=5 mars 2014|archive-date=3 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203134942/http://www.dcunited.com/press-release/2012/02/forward-hamdi-salihi-acquired-as-designated-player|url-status=dead}}</ref> Më 25 shkurt 2012, ai shënoi golin e parë me klubin në një ndeshje miqësore. ===Skënderbeu=== [[Skeda:Loko skndrb 12.jpg|thumb|majtas|220px|Salihi duke luajtur me Skënderbeun në Ligën e Evropës]] Në korrik 2015, u raportua se Salihi ishte bashkuar me [[KF Skënderbeu|Skënderbeun]] për të luajtur në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], duke marrë fanellën me numrin 14.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/godet-skenderbeu-salihi-per-champions-ne-korce-e-quajne-te-mbyllur-transferimin/|title=Godet Skënderbeu, Salihi për Champions, në Korçë e quajnë të mbyllur transferimin|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=3 korrik 2015|accessdate=3 korrik 2015}}</ref> Trajneri [[Mirel Josa]] shprehu kënaqësinë e tij për transferimin e Salihit, duke thënë: "Normalisht një sulmues i tillë rrit shumë forcën e ekipit. Nuk kam sesi të mos jem i kënaqur nga afrimi i tij dhe kjo është diçka që dihet. Do të ishte vërtet një plus i madh nëse do të qëndronte me ne për gjithë sezonin."<ref>{{cite web|url=http://www.panorama-sport.com/josa-pres-shkembin-me-salihin-jemi-super-hamdiu-po-pershtatet-shpejt-e-dua-per-gjithe-sezonin/|title=Josa: Pres Shkëmbin, me Salihin jemi super. Po përshtatet shpejt, e dua për gjithë sezonin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=5 korrik 2015|accessdate=5 korrik 2015}}</ref> Salihi debutoi zyrtarisht me klubin më 14 korrik në ndeshjen e parë të raundit të dytë kualifikues të Ligës së Kampioneve kundër [[Crusaders F.C.|Crusaders]], duke shënuar dy gola në fitoren e rëndësishme 4–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/07/14/europe/uefa-champions-league/ks-skenderbeu-korce/crusaders-fc/2049101/|title=Skënderbeu Korçë vs. Crusaders 4 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=14 korrik 2015|accessdate=21 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|title=Skënderbeu fiton 4-1 me Crusaders, korçarët thuajse në tur III|publisher=Telesport.al|language=sq|date=14 korrik 2015|accessdate=14 korrik 2015|archive-date=15 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715015600/http://telesport.al/skenderbeu-fiton-4-1-me-crusaders-korcaret-thuajse-ne-tur-iii/|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit një javë më vonë, Salihi asistoi golin e dytë të skuadrës së tij të shënuar nga [[Liridon Latifi]]; ekipi u mposht 2–3, por u kualifikua për në raundin tjetër më rezultatin e përgjithëshëm 6–4.<ref>{{cite web|url=http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|title=Skënderbeu kalon në turin e tretë të Champions League|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=21 korrik 2015|accessdate=21 korrik 2015|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011802/http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=304672&ref=ngj|url-status=dead}}</ref> Në raundin e tretë kualifikues, Skënderbeu u shortua ndaj moldavëve të [[FC Milsami Orhei|Milsami Orhei]];<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|title=Milsami i Moldavisë, rivali i Skënderbeut në turin e tretë|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Eduard Ilnica|date=21 korrik 2015|accessdate=6 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072607/http://telesport.al/milsami-i-moldavise-rivali-i-skenderbeut-ne-turin-e-trete/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref> në ndeshjen e parë në [[Stadiumi Zimbru|Stadiumin Zimbru]], Salihi rezultoi lojtari i ndeshjes duke shënuar një dygolësh që i dha skuadrës një fitore të pastër 2–0.<ref>{{Cite news|url=http://fax.al/read/news/849525/10003654/skenderbeu-fiton-milsamin-shume-prane-historise|title=Skënderbeu fiton Milsamin, shumë pranë historisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=28 korrik 2015|accessdate=28 korrik 2015}}</ref> Ai shënoi sërisht në ndeshjen e kthimit në [[Elbasan Arena]] me ekipin që arriti një tjetër fitore 2–0, duke siguruar kualifikimin për në raundin play-off.<ref name="Skënderbeu">{{Cite news|url=http://www.tiranatimes.com/?p=122979|title=Skenderbeu becomes first Albanian club to reach Champions League play-off|publisher=Tirana Times|language=en|date=6 gusht 2015|accessdate=6 gusht 2015}}</ref> Me këtë arritje, Skënderbeu u bë skuadra e parë shqiptare që arrin play-off e Ligës së Kampioneve.<ref name="Skënderbeu"/> Më 12 gusht, në ndeshjen e [[Superkupa e Shqipërisë 2015|Superkupës së Shqipërisë]] ndaj [[KF Laçi|Laçit]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumin Qemal Stafa]], Salihi hyri në fushë si zëvëndësues në vend të të dëmtuarit [[Arbër Abilaliaj]] dhe shënoi një dygolësh të shpejtë në një barazim 2–2; ndeshja vajti tek gjuajtjet penalltive ku Skënderbeu u mposht 8–7, me Salihin që shënoi në tentativën e tij.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/laci-fiton-superkupen-e-shqiperise-mundin-skenderbeun-me-penallti/|title=Laçi fiton Superkupën e Shqipërisë, kurbinasit mundin Skënderbeun me penallti|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=12 gusht 2015|accessdate=15 gusht 2015}}</ref> Sërisht në Ligën e Kampioneve, në raundin play-off, Skënderbeu u eliminua lehtësisht nga gjigandët kroat të [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] me rezultatin e përgjithshëm 6–2. Pavarësisht disfatës, ekipi siguroi fazën e grupeve të [[2015–16 UEFA Liga e Evropës|Ligës së Evropës]], duke vendosur një tjetër rekord, pasi ata u bënë ekipi i parë shqiptar që e arrin këtë gjë. Salihi ishte golashënuesi i dytë i fazës kualifikuese me pesë gola, dy më pak se [[Izraeli|izraeliti]] [[Eran Zahavi]].<ref>{{Cite news|url=http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|title=Hamdi Salihi, golashënuesi më i mirë i Ligës së Kampioneve|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=3 gusht 2015|accessdate=3 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074857/http://telesport.al/hamdi-salihi-golashenuesi-mei-mire-i-liges-se-kampioneve/|archive-date=4 mars 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/statistics/round=2000630/clubs/kind=goals/index.html|title=Statistics — Qualifying phase — Team statistics — Goals|publisher=UEFA|language=en|accessdate=26 gusht 2015}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Salhi shënoi golin e parë për kombëtaren shqiptare në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]] më 22 gusht 2007, ai hyri në minutën e 22 duke zëvëndësuar [[Erjon Bogdani]]n, vetëm 12 minuta pasi kishte hyrë në fushë, ''Bomberi'' përfitoi nga gabimi i portierit Maltes dhe shënoi golin e dytë të ndeshjes. Salihi shënoi një Gol të rëndësishëm në një ndeshje miqësore jo–zyrtare kundër [[AC Milan|Milanit]] në barazimin 3–3, ai shënoi golin e tretë të ndeshjes. Goli i dytë kombëtarë i Salihit erdhi kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]], ai shënoi në ndeshjen e fundit të [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipërisë]] në kualifikueset e [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]], Shqipëria humbi me rezultatin 4–1. Për kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]], trajneri i ri [[Gianni De Biasi]] aktivizoi në sulm lojtarët e rinjë duke krijuar shumë konkurencë për një vend në formacionin e parë. Lojtarët e rinj sulmues si [[Edgar Çani]], [[Armando Sadiku]] dhe [[Bekim Balaj]] krijuan konkurencë me sulmuesit e vjetër të kombëtares si Salihi dhe Erjon Bogdani. Në ndeshjen hapëse të kualifikueseve, Shqipëria priti [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipron]] në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|stadiumin Qemal Stafa]], Salihi ishte në formacionin e parë sëbashku me 21 vjeçarin Sadikun që luante ndeshjen e tij të parë kompetitive, pasi kishte luajtur tre ndeshje të tjera miqësore. Salihi kishte një mundësi të mirë për të shënuar përpara se Sadiku të shënonte në minutën e 36të, ndeshja e mbyll me fitoren 3–1 të Shqipërisë, dy golat e tjerë erdhen nga sulmuesit Edgar Çani dhe Erjon Bogdani që hynë si zëvëndësim në pjesën e dytë.<ref>[http://www.uefa.com/worldcup/season=2014/matches/round=2000294/match=2008634/postmatch/report/index.html Albania leave it late against Cyprus]</ref><ref>[http://www1.skysports.com/news/11095/8060698/ WCQ Group E round-up]</ref> ===Golat me Kombëtaren=== {| class="wikitable" ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli!! colspan="2"|Reziltati!! Kompedicioni |- | 1. || 22 gusht 2007 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] || '''2'''–0 || 3–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 2. || 14 tetor 2009 || [[Stadiumi Råsunda]], [[Stockholm]], [[Suedia]] || {{flamuri|Suedia}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]] || '''1'''–4 || 1–4 || Humbje || [[Kualifikimet për Kupën e Botës në futboll 2010|Kupa e Botës 2010 – Kualifikueset]] |- | 3. || 25 maj 2010 || [[Stadiumi Podgorica City]], [[Podgorica]], [[Mali i Zi]] || {{flamuri|Mali i Zi}} [[Mali i Zi]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 4. || 2 qershor 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Andora}} [[Kombëtarja andorase e futbollit|Andorra]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 5. || 11 gusht 2010 || [[Stadiumi Niko Dovana]], [[Durrës]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Uzbekistan}} [[Uzbekistani]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 6. || 7 shtator 2010 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgeze e futbollit|Luksemburgu]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 7. || 26 mars 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Belarus}} [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 8. || 10 gusht 2011 || [[Stadiumi "Loro Boriçi"]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flagicon|Montenegro}} [[Mali i Zi]] || '''3'''–2 || 3–2 || Fitore || Ndeshje Miqësore |- | 9|| 11 tetor 2011 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flagicon|Romania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || '''1'''–0 || 1–1 || Barazim || [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012 kualifikimet|UEFA Euro 2012 – Kualifikueset]] |- | 10|| 22 mars 2013 || [[Ullevaal Stadion]], [[Oslo]], [[Norvegjia|Norvegji]] || {{flamuri|Norvegjia}} [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia]] || '''1'''–0 || 1–0 || Fitore || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- | 11|| 11 tetor 2013 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana]], [[Shqipëria]] || {{flamuri|Zvicra}} [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] || '''1–2''' || 1–2 || Humbje || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2014 – Kualifikueset]] |- |} == Statistikat == ''Redaktuar më 15 shkurt 2014'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europa/Azia !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="4"|[[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] |[[Kategoria Superiore 2002–03|2002–03]] |2||0||1||0||0||0||-||-||3||0 |- |[[Kategoria Superiore 2003–04|2003–04]] |33||14||3||2||2||0||-||-||38||16 |- |[[Kategoria Superiore 2004–05|2004–05]] |20||16||2||1||4||2||-||-||26||19 |- !Total !55!!30!!6!!3!!6!!2!!-!!-!!67!!35 |- |rowspan="2"|[[Panionios F.C.|Panionios Athens]] |[[Alpha Ethniki 2004-05|2004–05]] |6||0||1||1||0||0||-||-||7||1 |- !Total !6!!0!!1!!1!!0!!0!!-!!-!!7!!1 |- |rowspan="3"|[[KF Tirana]] |[[Kategoria Superiore 2005–06|2005–06]] |35||29||5||2||4||1||-||-||44||32 |- |[[Kategoria Superiore 2006–07|2006–07]] |17||13||3||2||4||2||-||-||24||17 |- !Total !52!!42!!8!!4!!8!!3!!-!!-!!68!!49 |- |rowspan="5"|[[SV Ried]] |[[Austrian Football Bundesliga 2006–07|2006–07]] |15||6||2||0||0||0||-||-||17||6 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2007-08|2007–08]] |33||12||2||2||4||2||-||-||39||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2008-09|2008–09]] |28||14||3||2||0||0||-||-||31||16 |- |[[Austrian Football Bundesliga 2009-10|2009–10]] |6||2||1||2||0||0||-||-||7||4 |- !Total !82!!34!!8!!6!!4!!2!!-!!-!!94!!42 |- |rowspan="4"|[[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] |[[Austrian Football Bundesliga 2009–10|2009–10]] |23||15||3||1||5||1||-||-||31||17 |- |[[2010–11 Austrian Football Bundesliga|2010–11]] |32||18||5||6||7||1||5||4||49||29 |- |[[2011–12 Austrian Football Bundesliga|2011–12]] |12||3||3||8||-||-||-||-||15||11 |- !Total !67!!36!!11!!15!!12!!2!!5!!4!!95!!57 |- |rowspan="2"|[[D.C. United]] |[[Sezoni 2012 i major League Soccer|2012]] |23||6||2||1||0||0||-||-||25||7 |- !Total !23!!6!!2!!1!!0!!0!!-!!-!!25!!7 |- |rowspan="2"|[[Jiangsu Sainty F.C.|Jiangsu Sainty]] |[[2013 Super Liga Kineze|2013]] |28||9||2||1||5||2||1||0||36||12 |- !Total !28!!9!!2!!1!!5!!2!!1!!0!!36!!12 |- |rowspan="2"|[[Hapoel Ironi Acre F.C.|Hapoel Acre]] |[[2013–14 Premier League Izraelite|2013–14]] |4||3||0||0||0||0||0||0||4||3 |- !Total !4!!3!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!4!!3 |- !colspan="2"|Karriera në total !317!!160!!38!!31!!35!!11!!7!!5!!397!!207 |} ===Kombëtarja=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=3 | [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Kombëtarja Shqiptare]] |- !Viti!!Ndeshje!!Gola |- |- |2006||1||0 |- |2007||5||1 |- |2008||4||0 |- |2009||8||1 |- |2010||9||4 |- |2011||10||3 |- |2012||4||0 |- |2013||6||2 |- !Total||47||11 |} == Trofe == Fitoj Këpucën e artë si golashënuesi më i mirë i kampionatit shqiptar. == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == {{commons}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=66662/domestic/index.html Hamdi Salihi] Statistics UEFA.com * [http://www.mlssoccer.com/players/hamdi-salihi MLS Player Profile] * [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.hamdi.salihi.19111.en.html] Football Database *[http://rapidarchiv.at/spieler/salihi_hamdi.html Profile at Rapidarchiv.at]{{Lidhje e vdekur}} {{Golashënuesit e Kategorisë Superiore}} {{DEFAULTSORT:Salihi, Hamdi}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Vllaznia Shkodër]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Ried]] [[Kategoria:Futbollistë në Rapid Wien]] [[Kategoria:Futbollistë në D.C. United]] [[Kategoria:Futbollistë në Jiangsu Sainty]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në Superliga Greke]] h4rhf9f0xw6om0o17q4ztl0v2y46bpe 0 63687 3025773 2507651 2026-08-15T02:45:02Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3025773 wikitext text/x-wiki '''Sistemi i koordinatave Gauß-Krüger''' është një sistem koordinatash kartezian i cili mundëson pozicionimin e vendeve të vogla në tokë konform koordinatave metrike (vlera djathtas dhe me vlera e lartësisë). Sistemi u botua nga [[Carl Friedrich Gauss]] dhe [[Johann Heinrich Louis Krüger]] dhe në vendet gjermano-folëse përdoret që nga viti [[1923]]. Shumë harta topografike, veçanërisht ato të mëdha dhe të mesme janë të krijuara duke përdorur këtë sistem koordinatash. Struktura e sistemit është e tillë që sipërfaqja e tokës është ndarë në thela meridiale me gjatësi 3° (është përdorur edhe me 6°). Çdo thelë meridiale kalon nga poli i veriut në polin e jugut paralel me të ashtuquajturin [[meridiani i mesëm|meridian të mesëm]]. Meridiani i mesëm i thelës meridiale anësore dallon për 3° (dhe/ose 6°). Çdo thelë meridiale ka një indeks i cili mundëson krijimin e (vargut 0°, 3°, 6°, ... dhe/ose 0°, 6°, 12°, ...) Indeksi = {0°, 3°, 6°,… , 351°, 354°, 357°}/3. {| class="prettytable centered" |----- align="center" ! Meridiani i mesëm ! colspan="4" | perëndimore veriore ! Meridiani zero ! colspan="4" | gjatësia lindore |----- align="center" ! Gjatësia | ... || 9° || 6° || 3° || 0° || 3° || 6° | 9° || ... |----- align="center" ! Indeksi | ... || 117 || 118 || 119 || 0 || 1 || 2 | 3 || ... |} == Literatura == * {{Literatura |Autori=Bernhard Heckmann |Titulli=Einführung des Lagebezugssystems ETRS89/UTM beim Umstieg auf ALKIS|Koleksioni i veprave=Mitteilungen des DVW Hessen-Thüringen|Numri=1 |Viti=2005 |Faqe=17ff}} {{de}} * {{Literatura |Botuesi=NIMA - National Imagery And Mapping Agency |Titulli=Department of Defense World Geodetic System 1984 |Koment=Technical RepVendi, TR 8350.2 |Botimi=3. |Muaji=Januar |Viti=2000}} {{en}} * {{Literatura |Botuesi=Defense Mapping Agency |Titulli=The Universal Grids - Universal Transverse Mercator (UTM) and Universal Polar Stereographic (UPS) |Koment=DMA Technical Manual, DMATM 8358.2 |Muaji=September |Viti=1989}} {{en}} * {{Literatura |Autori=Ralf Strehmel |Titulli=Amtliches Bezugssystem der Lage - ETRS89 |Koleksioni i veprave=Vermessung Brandenburg |Numri=1 |Viti=1996 |ISSN=1430-7650 |Online=[http://www.geobasis-bb.de/GeoPVendial1/produkte/verm_bb/pdf/196s51.pdf PDF]}} {{de}} * {{Literatura |Autori=Walter Großmann |Titulli=Geodätische Rechnungen und Abbildungen in der Landesvermessung |Vendi=Stuttgart |Viti=1976}} {{de}} * {{Literatura |Autori=Bernhard Heck |Titulli=Rechenverfahren und Auswertemodelle der Landesvermessung |Vendi=Karlsruhe |Viti=1987}} {{de}} * {{Literatura |Autori=Henrik Seidel |Titulli=Die Mathematik der Gauss-Krüger-Abbildung; Einführung für den mathematisch interessierten Laien |Online=[http://henrik-seidel.gmxhome.de/gausskrueger.pdf PDF]}} {{de}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.mapref.org MapRef] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190418082511/http://mapref.org/ |date=18 prill 2019 }} - Europäische Referenzsysteme und Kartenprojektionen - {{de}} * [http://crs.bkg.bund.de/crs-eu/ CRS-eu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122153443/http://crs.bkg.bund.de/crs-eu/ |date=22 janar 2020 }} - Aktuelle Zusammenfassung europäischer Referenzsysteme - {{de}} * [https://web.archive.org/web/20070927195906/http://earth-info.nima.mil/GandG/geotrans/ Download des NGA-Umrechnungsprogramms GEOTRANS] - {{de}} * [http://www.hammap.de/html/hamqth.html HAMQTH] - deutschsprachiges Programm zur Koordinatenumrechnung - {{de}} * [https://web.archive.org/web/20070611051702/http://www.ipf.uni-karlsruhe.de/cgi-bin/trafo.tcl Institut für Photogrammetrie und Fernerkundung der Universität Karlsruhe] - online-Koordinatentransformation - {{de}} [[Kategoria:Gjeografi matematikore]] [[Kategoria:Gjeografi]] [[Kategoria:Gjeodezi]] 4opqpql80kqzdawt96xrlb0q6933z85 0 81239 3025755 863488 2026-08-14T20:08:55Z Falemënderit 170047 added [[Category:Filma kosovarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025755 wikitext text/x-wiki Filmi artistik '''Kodi i jetes'''. * Skenari dhe regjia : [[Ekrem Kryeziu]], * Producent ekzekutiv Labiafilm : '''Shkumbin Kryeziu dhe Qendra Kinematografike e Kosoves''' * Organizatore:Lulzim Luta, * Drejtor i fotografise : [[Shukri Kaçaniku]], * Kostymet/skenografia:Ekrem Kryeziu-Nazmi Sadiku * Tone mjeshter : Blerim Kroma * Assitent toni: Gezim Rama * Ndriçimi : Milisav Krstevski-Aga, * Montazhi : [[Afrim Mula]], * Asistent kamere-focus puller: Nihat Zherka, * Krani-fari : Ejup Hyseni, * Formati : widescrean 1:1,85 Fujicolor 35 mm == Rolet kryesore == [[Xhevat Qorarj]], [[Çun Lajçi]], [[Bubulina Lajçi]], [[Ilir Tafa]], [[Mentor Zumberaj]], [[Fatime Sefaj]], [[Aurita Agushi]], [[Bislim Muçaj]] etj. Kuadri x1/1. Nga ekrani i bardhë e më ngadalë ngjallët bora nga e cila linden kokat e grupit që bartë armë dhe më vonë na zbulohet i tërë peizazhi me borë mbi një shale malore në të cilën me mund ecën grupi me Vetimen, Leken dhe dy të tjerë. Ata sharrojnë në borë deri në bel nga barra e sëndukëve që i bartin ndërsa në krahë kanë të varur edhe armatim të ndryshëm. [[Kategoria:Filma 2009]] [[Kategoria:Filma kosovarë]] k5hraj4k6mrgl0o3j37avwffoxdq4yd 0 81667 3025768 2489772 2026-08-14T21:48:57Z ~2026-44534-86 191611 /* Biografia */ Korrigjim gabim shtypi 3025768 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Stamp of Albania - 1986 - Colnect 366127 - Ramiz Aranitasi lnajete Dumi Laze Nuro Ferraj.jpeg|parapamje|[[Pulla postale]] me Ramiz Aranitin (majtas)]] '''Ramiz Aranitasi''' ([[Aranitas]], 16 mars 1923 - 22 qershor 1943) ka qenë partizan dhe komisar politik të njërës prej çetave të [[Skrapari]]t. == Biografia == U lind në Aranitas të Mallakastrës, i biri i Qazim Aranitasit. Pasi mbaroi shkollën fillore të fshatit, Aranitas, i dha formimin fillestar të karakterit të tij, që sa vjen e rritet kur Ramizi vazhdon shkollën e mesme teknike në Tiranë, në Kavajë e në Korçë. Për vitin arsimor 1939-40 shkollën teknike të Tiranës për vitin arsimor e transferuan në shkollën Bujqësore Kavajë, ku u kaloi edhe Ramizi me tre bashkënxënës. Për vitin shkollor 1940 – 1941 u regjistrua në klasën e V “Edile” të shkollës teknike në Korçë. U arrestua pas një demostrate dhe më pas u lirua dhe doli në mal, ku vajti në krahinën e Skraparit dhe bashkëpunoi me [[Kahreman Ylli]]n, [[Mestan Ujaniku]]n dhe [[Gjin Marku]]n, u bë pjesë e çetës së Skraparit, i së cilës u bë zëvendëskomandant dhe më pas komandant.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.gazetadita.al/rruga-luftarake-e-heroit-te-popullit-ramiz-aranitasi/|title=Rruga luftarake e heroit të popullit Ramiz Aranitasi|date=22 qershor 2018|website=gazetadita.al|last=Frashëri|first=Orhan|access-date=12 dhjetor 2018|archive-date=14 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181214073751/http://www.gazetadita.al/rruga-luftarake-e-heroit-te-popullit-ramiz-aranitasi/|url-status=dead}}</ref> Më 4 nëntor 1942 prefekti i Gjirokastrës kërkonte arrestimin e familjarëve të Ramizit, sepse përflitej si vrasës i kuestorit [[Skënder Çami]]. Më 13 korrik 1943 Drejtoria e Përgjithshme e Policisë njoftonte Ministrinë e Punëve të Mbrendshme se Ramiz Aranitasi nga Ballshi, të cilit i detyrohej vrasja e kuestorit të Korçës, Skënder Çami, ishte pjesëtar i forcave komuniste të rebelit [[Xhelal Staravecka]], komisar i bandave komuniste i angazhuar më pas në një bandë prej 150 vetash me shërbime policie në Mallakastër dhe Skrapar.<ref name=":1">{{Cite book|title=Plumba politikës|last=Dervishi|first=Kastriot|publisher=55|year=2010|isbn=978-99943-56-43-0|location=Tiranë|pages=120-121}}</ref> Më 22 qershor 1943 u vra për gjakmarrje nga xhandari Ali Kajmaku, që ishte pjesëtar i bandës së tij.<ref name=":1" /> Sipas oficerit britanik [[David Smiley]], Aliu e kishte vrarë për t'i marrë Ramizit 200 stërlinat e arit që Smiley i kishtë dhënë.<ref>{{Cite book|title=Vitet shqiptare '43-'45 ([[Gjuha angleze|angl]]. Albanian Assignment)|last=Smajli|first=David|publisher=Uet press|year=2012|isbn=9789995639709|location=Tiranë|pages=49-50}}</ref> == Nderime == Në nder të tij në fshatin Aranitas ngrihet shkolla 9-vjeçare që mban emrin e tij, si dhe në qendër të fshatit ndodhet busti i tij.<ref name=":0" /> == Referime == {{reflist}} {{Hero i Popullit|state=collapsed}} [[Kategoria:Lindje 1923]] [[Kategoria:Vdekje 1943]] [[Kategoria:Partizanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Mallakastra]] [[Kategoria:Hero i Popullit]] [[Kategoria:Nxënës të Shkollës Profesionale Amerikane]] oqad60f6jgozx042mpvyrghu0twpomd 0 82684 3025778 2875010 2026-08-15T03:55:15Z Primavera2026 191363 /* */ Permisova info box. 3025778 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Anahí | image = [[Skeda:Anahí Puente 2009.jpg|220px]] | caption = Anahí në vitin 2009 | birth_name = Anahí Giovanna Puente Portilla | birth_date = 14 maj 1983 | birth_place = [[Qyteti i Meksikës]], Meksikë | occupation = Aktore, këngëtare | years_active = 1985–tani | known_for = ''[[Rebelde]]'', [[RBD]] | spouse = [[Manuel Velasco Coello]] | children = 2 }} '''Anahi Giovanna Puente Portilla''', e njohur më mirë si Anahi (shqiptim spanjisht: [anai]), ka lindur më 14 maj 1983, është një aktore meksikane dhe këngëtare. Ajo e filloi karrierën e saj si një fëmijë e cila ka marr pjesë në disa seri televizive dhe filma, disa prej të cilave kane fituar çmime si Çmimin Ariel dhe Palmën e Artë. Ajo fitoi famë ndërkombëtare, pasi duke luajtur Mia Colucci në Telenovelen Rebelde meksikane, dhe si një anëtare e grupit [[Rebelët|RBD]] u nominuan per çmimin Grammy latino-pop.Gjithashtu mori fame boterore ne pjesemarrjen e grupit RBD. == Jeta e hershme == Anahi Giovanna Puente Portilla u lind më 14 maj 1983.Ajo ka një motër me emrin Marichelo, dhe një mbesë me emrin Ana Paula. Kur ajo ishte një fëmijë ajo ishte fytyra e një markë e njohur pije e butë dhe ka regjistruar një këngë të quajtur "Te un besito DiR", e cila u luajt në fund të programeve për fëmijët e përditshme në Channel 5 në Meksikë.Eshte nje person shume i mire dhe me e mira e grupit RBD.ka nxjerr shume albume qe jane shitur shume.Eshte nje yll hollinvudy.Anahi ka luajtur tek seriali me i njohur REBELDE si MIA COLUCCI.Nje vajze e mire ,e bukur,e drejte(dhe me e mira).Ka luajtur tek rbd është nje nga te preferuarat e mia gjer me sot sepse i pelqen te bej shoping si mua prandaj me pelqen == Karriera muzikore == [[Skeda:Anahí 2008-2.jpg|parapamje|djathtas|Anahí, 2008]] Në vitin 1996 ajo nxori albumin e saj të parë të titulluar Anahi. Ajo më vonë ajo lëshoi ne treg një album të titulluar Hoy Manana es (Neser është sot) të cilat përfshinin tek Descontrolándote dhe Corazón bombón de (Zemra bombone). Ajo vazhdoi për të regjistruar dy albume të tjera me titull Anclado en mi Corazón (Ankoruar ne zemren time) dhe Baby Blue (bejbi blu). Suksesi i telenoveles [[Rebelët|Rebelde]] nis edhe projektin [[Rebelët|RBD]]. Një telenovelë qe formon Grupin muzikor RBD,i përbërë nga protagonistët e telenoveles:[[Dulce María]], [[Maite Perroni]], [[Alfonso Herrera]], [[Christopher Uckermann]] e [[Christian Chávez]]. Deri më sot,[[Rebelët|RBD]] ka bërë 9 albume në studio, duke përfshirë albume në spanjisht, portugalisht dhe anglisht. Ata vizituar mbi 43 vende si ne [[Meksika|Meksikë]], Amerikën e Jugut, [[Serbia|Serbi]], Rumani, Shtetet e Bashkuara, dhe Spanje, kane kënduar në 116 qytete, dhe shitur 57 milionë kopje dhe 2 milionë DVD në mbarë botën që nga viti 2004. Në vitin 2008, pas suksesit të [[Rebelët|RBD]], Anahi-lëshuar albumin e saj solo, Baby Blue, nën emrin Una Solitario Rebelde en (Nje rebele e vetme). Më 25 nëntor, 2008, Anahi dhe [[Dulce María]] bashkëpunuan me [[Tiziano Ferro]] në një këngë të quajtur "El Regalo Mas Grande"(Dhurata me e madhe). Në prill 2009, Anahi nisi nje faqe zyrtare njoftimin solo albumin e saj të cilat do të jenë nga më 24 nëntor, 2009. Ajo debutoi solon e saj të parë të vetme nga RBD, me titull "Mi Delirio," në 2009 Premios Juventud në [[Miami]], [[Florida]] . Ajo u lirua për shkarkim digital më 18 gusht, 2009. Ajo më vonë mbajti 10 koncerte si pjesë e Tour Promo Anahi për të promovuar vetëm dhe albumin.Ka bere shume festivale Live me grupin e saj RBD.Koncerti ne rio ka qene me i suksesshmi nder koncertet e tjere. Motra e verete e anahit eshte xhensila anahi eshte e cmendur pas xhensiles.Anahi eshte kengetarja dhe aktorja me e mire dhe e bukur e kohes xhensila giovana puente portilla eshte motra e vertet e anahit anahi vetem xhensilen do ? == Jeta Personale == Në vitin 2006, Anahi hap dyqanin e veshjeve te saj në Meksikë i quajtur Anahi Botërore. Në vitin 2007, një version i Anahi Barbie Doll u lirua, bazuar në karakterin e saj në Rebelde. Anahi u ndesh me një çrregullim të rëndë të te ngrenit dhe ishte në prag të vdekjes. Në vitin 2008, me mbështetjen e Televisa, Anahi filloi një fushatë për ndërgjegjësimin anoreksi-[[Bulimia]]. Në vitin 2006, administrata tatimore i Meksikës ngriu karten e llogarive bankare Anahi si një masë parandaluese, sepse ata besonin aktorja ishte e përfshirë në mashtrimin me taksat. Në vitin 2008, pas marrjes së çështjes në gjykatë, Anahit i janë dhënë llogaritë e saj prapa, dy me Banamex dhe dy në Scotiabank. === Diskografia === * 1992: Anahí * 1996: Hoy es mañana * 1997: Anclado en mi corazón * 2000: Baby Blue * 2009: Mi Delirio === Telenovela === * 2011: Dos Hogares si Angelica (2011-2012) * 2004: Rebelde si Mia Colucci (2004-2006) * 2002: Clase 406 si Jessica Riquelme (2002-2003) * 2000: amor abetare ... një hora mil por si Jovana (2000-2001) * 1999: engañadas Mujeres si Jessica Duarte (1999-2000) * 1998: El Diario de Daniela si Adela Monroy (1998-1999) * 1998: Vivo por Elena si Talita * 1996: Tu y yo si Melissa (1996-1997) * 1994: Alondra si Margarita (1994-1995) * 1992: paraíso Angeles mëkat si Claudia (1992-1993) * 1988: Carrusel si Paty (1988-1989) === Show televizive === * RBD La Familia * Time shënuar * Dr Candido Perez * Single Dad * Femra, reale rastet e jetës * Chiquilladas * Dashuria e papritur * Me ndihmo mik * Ka qenë dikur një yll * Winner * Te vdesin * Vrasje në gjakftohtësi * Mos e mbroj me mik === Filma === * Dashuri e papritur (1999) * Help me compadre (1992) * Habia una vez una Estrella (1989) * Winner (1987) * Born To vdesin * Vrasje, ftohtë Sanfre * Mos e mbroj me mik * Mbrëmjes blu * Luna de Cristal * Ku ka mprehës time laps? * Princess Diaries Milica === Teatri === * Bjond * Huajt * Tin Soldier * Ne duhet të martohet Babi dhe Tom Sawyer == Lidhje të jashtme == * [http://www.esmas.com/rbd/integrantes/000331/anahi-rbd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128151505/http://www2.esmas.com/rbd/integrantes/000331/anahi-rbd |date=28 janar 2010 }} * [https://web.archive.org/web/20120324061556/http://www.labotana.com/chismes/index.php/celebridades/71-ultimasnoticias/17802-0815-fotos-anahi-de-rbd-empezara-su-carrera-como-solista] * [https://web.archive.org/web/20100102005116/http://www.telaveo.com/anahi-graba-su-nuevo-disco/2009/04/] * [http://www.twitter.com/#!/anahi Twitter Anahi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224005300/http://twitter.com/#!/anahi |date=24 shkurt 2011 }} [[Kategoria:Aktorë Telenovelash Meksikane]] ngk6hs6y0ttxxgo42795dpnggc8tfcz 3025779 3025778 2026-08-15T04:00:50Z Primavera2026 191363 /* Jeta e hershme */ 3025779 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Anahí | image = [[Skeda:Anahí Puente 2009.jpg|220px]] | caption = Anahí në vitin 2009 | birth_name = Anahí Giovanna Puente Portilla | birth_date = 14 maj 1983 | birth_place = [[Qyteti i Meksikës]], Meksikë | occupation = Aktore, këngëtare | years_active = 1985–tani | known_for = ''[[Rebelde]]'', [[RBD]] | spouse = [[Manuel Velasco Coello]] | children = 2 }} '''Anahi Giovanna Puente Portilla''', e njohur më mirë si Anahi (shqiptim spanjisht: [anai]), ka lindur më 14 maj 1983, është një aktore meksikane dhe këngëtare. Ajo e filloi karrierën e saj si një fëmijë e cila ka marr pjesë në disa seri televizive dhe filma, disa prej të cilave kane fituar çmime si Çmimin Ariel dhe Palmën e Artë. Ajo fitoi famë ndërkombëtare, pasi duke luajtur Mia Colucci në Telenovelen Rebelde meksikane, dhe si një anëtare e grupit [[Rebelët|RBD]] u nominuan per çmimin Grammy latino-pop.Gjithashtu mori fame boterore ne pjesemarrjen e grupit RBD. == Jeta e hershme == Anahí Giovanna Puente Portilla lindi më 14 maj 1983 në [[Qyteti i Meksikës|Qytetin e Meksikës]], Meksikë. Ajo është vajza e këngëtarit dhe prezantuesit me origjinë spanjolle Enrique Manuel Puente López dhe e Marichelo Portilla Gómez. Anahí ka një motër më të madhe, Marichelo Puente, e cila është gjithashtu aktore. Ajo ka edhe një gjysmë-motër nga ana e babait, Diana Puente.<ref>{{cite web |title=Anahí |website=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Anahi-Mexican-singer |access-date=2026-01-23}}</ref> Anahí e filloi karrierën artistike në moshën dyvjeçare, kur u bë pjesë e programit televiziv për fëmijë ''Chiquilladas'', të transmetuar nga [[Televisa]]. Gjatë fëmijërisë, ajo mori pjesë në disa programe televizive dhe produksione filmike. Ajo u bë gjithashtu imazh i markës së pijeve freskuese [[Pepsi]] dhe interpretoi këngën ''Te doy un besito'', e cila përdorej në programacionin për fëmijë të [[Canal 5 (Meksikë)|Canal 5]].<ref>{{cite web |title=Anahí Biography |website=AllMusic |url=https://www.allmusic.com/artist/anah%C3%AD-mn0000934380/biography |access-date=2026-01-23}}</ref> Gjatë viteve të para të karrierës së saj, Anahí u shfaq në disa produksione televizive dhe filma, duke përfshirë ''Nacidos para morir'' dhe ''Había una vez una estrella''. == Karriera muzikore == [[Skeda:Anahí 2008-2.jpg|parapamje|djathtas|Anahí, 2008]] Në vitin 1996 ajo nxori albumin e saj të parë të titulluar Anahi. Ajo më vonë ajo lëshoi ne treg një album të titulluar Hoy Manana es (Neser është sot) të cilat përfshinin tek Descontrolándote dhe Corazón bombón de (Zemra bombone). Ajo vazhdoi për të regjistruar dy albume të tjera me titull Anclado en mi Corazón (Ankoruar ne zemren time) dhe Baby Blue (bejbi blu). Suksesi i telenoveles [[Rebelët|Rebelde]] nis edhe projektin [[Rebelët|RBD]]. Një telenovelë qe formon Grupin muzikor RBD,i përbërë nga protagonistët e telenoveles:[[Dulce María]], [[Maite Perroni]], [[Alfonso Herrera]], [[Christopher Uckermann]] e [[Christian Chávez]]. Deri më sot,[[Rebelët|RBD]] ka bërë 9 albume në studio, duke përfshirë albume në spanjisht, portugalisht dhe anglisht. Ata vizituar mbi 43 vende si ne [[Meksika|Meksikë]], Amerikën e Jugut, [[Serbia|Serbi]], Rumani, Shtetet e Bashkuara, dhe Spanje, kane kënduar në 116 qytete, dhe shitur 57 milionë kopje dhe 2 milionë DVD në mbarë botën që nga viti 2004. Në vitin 2008, pas suksesit të [[Rebelët|RBD]], Anahi-lëshuar albumin e saj solo, Baby Blue, nën emrin Una Solitario Rebelde en (Nje rebele e vetme). Më 25 nëntor, 2008, Anahi dhe [[Dulce María]] bashkëpunuan me [[Tiziano Ferro]] në një këngë të quajtur "El Regalo Mas Grande"(Dhurata me e madhe). Në prill 2009, Anahi nisi nje faqe zyrtare njoftimin solo albumin e saj të cilat do të jenë nga më 24 nëntor, 2009. Ajo debutoi solon e saj të parë të vetme nga RBD, me titull "Mi Delirio," në 2009 Premios Juventud në [[Miami]], [[Florida]] . Ajo u lirua për shkarkim digital më 18 gusht, 2009. Ajo më vonë mbajti 10 koncerte si pjesë e Tour Promo Anahi për të promovuar vetëm dhe albumin.Ka bere shume festivale Live me grupin e saj RBD.Koncerti ne rio ka qene me i suksesshmi nder koncertet e tjere. Motra e verete e anahit eshte xhensila anahi eshte e cmendur pas xhensiles.Anahi eshte kengetarja dhe aktorja me e mire dhe e bukur e kohes xhensila giovana puente portilla eshte motra e vertet e anahit anahi vetem xhensilen do ? == Jeta Personale == Në vitin 2006, Anahi hap dyqanin e veshjeve te saj në Meksikë i quajtur Anahi Botërore. Në vitin 2007, një version i Anahi Barbie Doll u lirua, bazuar në karakterin e saj në Rebelde. Anahi u ndesh me një çrregullim të rëndë të te ngrenit dhe ishte në prag të vdekjes. Në vitin 2008, me mbështetjen e Televisa, Anahi filloi një fushatë për ndërgjegjësimin anoreksi-[[Bulimia]]. Në vitin 2006, administrata tatimore i Meksikës ngriu karten e llogarive bankare Anahi si një masë parandaluese, sepse ata besonin aktorja ishte e përfshirë në mashtrimin me taksat. Në vitin 2008, pas marrjes së çështjes në gjykatë, Anahit i janë dhënë llogaritë e saj prapa, dy me Banamex dhe dy në Scotiabank. === Diskografia === * 1992: Anahí * 1996: Hoy es mañana * 1997: Anclado en mi corazón * 2000: Baby Blue * 2009: Mi Delirio === Telenovela === * 2011: Dos Hogares si Angelica (2011-2012) * 2004: Rebelde si Mia Colucci (2004-2006) * 2002: Clase 406 si Jessica Riquelme (2002-2003) * 2000: amor abetare ... një hora mil por si Jovana (2000-2001) * 1999: engañadas Mujeres si Jessica Duarte (1999-2000) * 1998: El Diario de Daniela si Adela Monroy (1998-1999) * 1998: Vivo por Elena si Talita * 1996: Tu y yo si Melissa (1996-1997) * 1994: Alondra si Margarita (1994-1995) * 1992: paraíso Angeles mëkat si Claudia (1992-1993) * 1988: Carrusel si Paty (1988-1989) === Show televizive === * RBD La Familia * Time shënuar * Dr Candido Perez * Single Dad * Femra, reale rastet e jetës * Chiquilladas * Dashuria e papritur * Me ndihmo mik * Ka qenë dikur një yll * Winner * Te vdesin * Vrasje në gjakftohtësi * Mos e mbroj me mik === Filma === * Dashuri e papritur (1999) * Help me compadre (1992) * Habia una vez una Estrella (1989) * Winner (1987) * Born To vdesin * Vrasje, ftohtë Sanfre * Mos e mbroj me mik * Mbrëmjes blu * Luna de Cristal * Ku ka mprehës time laps? * Princess Diaries Milica === Teatri === * Bjond * Huajt * Tin Soldier * Ne duhet të martohet Babi dhe Tom Sawyer == Lidhje të jashtme == * [http://www.esmas.com/rbd/integrantes/000331/anahi-rbd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128151505/http://www2.esmas.com/rbd/integrantes/000331/anahi-rbd |date=28 janar 2010 }} * [https://web.archive.org/web/20120324061556/http://www.labotana.com/chismes/index.php/celebridades/71-ultimasnoticias/17802-0815-fotos-anahi-de-rbd-empezara-su-carrera-como-solista] * [https://web.archive.org/web/20100102005116/http://www.telaveo.com/anahi-graba-su-nuevo-disco/2009/04/] * [http://www.twitter.com/#!/anahi Twitter Anahi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224005300/http://twitter.com/#!/anahi |date=24 shkurt 2011 }} [[Kategoria:Aktorë Telenovelash Meksikane]] bhf32u2gi8rmnqhtowt39exanfh4ol3 3025780 3025779 2026-08-15T04:02:22Z Primavera2026 191363 /* Karriera muzikore */ E heka vandalismon ne artikull. Xhensila nuk eshte motra Anahí. Ndoshta halla. 3025780 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Anahí | image = [[Skeda:Anahí Puente 2009.jpg|220px]] | caption = Anahí në vitin 2009 | birth_name = Anahí Giovanna Puente Portilla | birth_date = 14 maj 1983 | birth_place = [[Qyteti i Meksikës]], Meksikë | occupation = Aktore, këngëtare | years_active = 1985–tani | known_for = ''[[Rebelde]]'', [[RBD]] | spouse = [[Manuel Velasco Coello]] | children = 2 }} '''Anahi Giovanna Puente Portilla''', e njohur më mirë si Anahi (shqiptim spanjisht: [anai]), ka lindur më 14 maj 1983, është një aktore meksikane dhe këngëtare. Ajo e filloi karrierën e saj si një fëmijë e cila ka marr pjesë në disa seri televizive dhe filma, disa prej të cilave kane fituar çmime si Çmimin Ariel dhe Palmën e Artë. Ajo fitoi famë ndërkombëtare, pasi duke luajtur Mia Colucci në Telenovelen Rebelde meksikane, dhe si një anëtare e grupit [[Rebelët|RBD]] u nominuan per çmimin Grammy latino-pop.Gjithashtu mori fame boterore ne pjesemarrjen e grupit RBD. == Jeta e hershme == Anahí Giovanna Puente Portilla lindi më 14 maj 1983 në [[Qyteti i Meksikës|Qytetin e Meksikës]], Meksikë. Ajo është vajza e këngëtarit dhe prezantuesit me origjinë spanjolle Enrique Manuel Puente López dhe e Marichelo Portilla Gómez. Anahí ka një motër më të madhe, Marichelo Puente, e cila është gjithashtu aktore. Ajo ka edhe një gjysmë-motër nga ana e babait, Diana Puente.<ref>{{cite web |title=Anahí |website=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Anahi-Mexican-singer |access-date=2026-01-23}}</ref> Anahí e filloi karrierën artistike në moshën dyvjeçare, kur u bë pjesë e programit televiziv për fëmijë ''Chiquilladas'', të transmetuar nga [[Televisa]]. Gjatë fëmijërisë, ajo mori pjesë në disa programe televizive dhe produksione filmike. Ajo u bë gjithashtu imazh i markës së pijeve freskuese [[Pepsi]] dhe interpretoi këngën ''Te doy un besito'', e cila përdorej në programacionin për fëmijë të [[Canal 5 (Meksikë)|Canal 5]].<ref>{{cite web |title=Anahí Biography |website=AllMusic |url=https://www.allmusic.com/artist/anah%C3%AD-mn0000934380/biography |access-date=2026-01-23}}</ref> Gjatë viteve të para të karrierës së saj, Anahí u shfaq në disa produksione televizive dhe filma, duke përfshirë ''Nacidos para morir'' dhe ''Había una vez una estrella''. == Karriera muzikore == [[Skeda:Anahí 2008-2.jpg|parapamje|djathtas|Anahí, 2008]] Në vitin 1996 ajo nxori albumin e saj të parë të titulluar Anahi. Ajo më vonë ajo lëshoi ne treg një album të titulluar Hoy Manana es (Neser është sot) të cilat përfshinin tek Descontrolándote dhe Corazón bombón de (Zemra bombone). Ajo vazhdoi për të regjistruar dy albume të tjera me titull Anclado en mi Corazón (Ankoruar ne zemren time) dhe Baby Blue (bejbi blu). Suksesi i telenoveles [[Rebelët|Rebelde]] nis edhe projektin [[Rebelët|RBD]]. Një telenovelë qe formon Grupin muzikor RBD,i përbërë nga protagonistët e telenoveles:[[Dulce María]], [[Maite Perroni]], [[Alfonso Herrera]], [[Christopher Uckermann]] e [[Christian Chávez]]. Deri më sot,[[Rebelët|RBD]] ka bërë 9 albume në studio, duke përfshirë albume në spanjisht, portugalisht dhe anglisht. Ata vizituar mbi 43 vende si ne [[Meksika|Meksikë]], Amerikën e Jugut, [[Serbia|Serbi]], Rumani, Shtetet e Bashkuara, dhe Spanje, kane kënduar në 116 qytete, dhe shitur 57 milionë kopje dhe 2 milionë DVD në mbarë botën që nga viti 2004. Në vitin 2008, pas suksesit të [[Rebelët|RBD]], Anahi-lëshuar albumin e saj solo, Baby Blue, nën emrin Una Solitario Rebelde en (Nje rebele e vetme). Më 25 nëntor, 2008, Anahi dhe [[Dulce María]] bashkëpunuan me [[Tiziano Ferro]] në një këngë të quajtur "El Regalo Mas Grande"(Dhurata me e madhe). Në prill 2009, Anahi nisi nje faqe zyrtare njoftimin solo albumin e saj të cilat do të jenë nga më 24 nëntor, 2009. Ajo debutoi solon e saj të parë të vetme nga RBD, me titull "Mi Delirio," në 2009 Premios Juventud në [[Miami]], [[Florida]] . Ajo u lirua për shkarkim digital më 18 gusht, 2009. Ajo më vonë mbajti 10 koncerte si pjesë e Tour Promo Anahi për të promovuar vetëm dhe albumin.Ka bere shume festivale Live me grupin e saj RBD.Koncerti ne rio ka qene me i suksesshmi nder koncertet e tjere. == Jeta Personale == Në vitin 2006, Anahi hap dyqanin e veshjeve te saj në Meksikë i quajtur Anahi Botërore. Në vitin 2007, një version i Anahi Barbie Doll u lirua, bazuar në karakterin e saj në Rebelde. Anahi u ndesh me një çrregullim të rëndë të te ngrenit dhe ishte në prag të vdekjes. Në vitin 2008, me mbështetjen e Televisa, Anahi filloi një fushatë për ndërgjegjësimin anoreksi-[[Bulimia]]. Në vitin 2006, administrata tatimore i Meksikës ngriu karten e llogarive bankare Anahi si një masë parandaluese, sepse ata besonin aktorja ishte e përfshirë në mashtrimin me taksat. Në vitin 2008, pas marrjes së çështjes në gjykatë, Anahit i janë dhënë llogaritë e saj prapa, dy me Banamex dhe dy në Scotiabank. === Diskografia === * 1992: Anahí * 1996: Hoy es mañana * 1997: Anclado en mi corazón * 2000: Baby Blue * 2009: Mi Delirio === Telenovela === * 2011: Dos Hogares si Angelica (2011-2012) * 2004: Rebelde si Mia Colucci (2004-2006) * 2002: Clase 406 si Jessica Riquelme (2002-2003) * 2000: amor abetare ... një hora mil por si Jovana (2000-2001) * 1999: engañadas Mujeres si Jessica Duarte (1999-2000) * 1998: El Diario de Daniela si Adela Monroy (1998-1999) * 1998: Vivo por Elena si Talita * 1996: Tu y yo si Melissa (1996-1997) * 1994: Alondra si Margarita (1994-1995) * 1992: paraíso Angeles mëkat si Claudia (1992-1993) * 1988: Carrusel si Paty (1988-1989) === Show televizive === * RBD La Familia * Time shënuar * Dr Candido Perez * Single Dad * Femra, reale rastet e jetës * Chiquilladas * Dashuria e papritur * Me ndihmo mik * Ka qenë dikur një yll * Winner * Te vdesin * Vrasje në gjakftohtësi * Mos e mbroj me mik === Filma === * Dashuri e papritur (1999) * Help me compadre (1992) * Habia una vez una Estrella (1989) * Winner (1987) * Born To vdesin * Vrasje, ftohtë Sanfre * Mos e mbroj me mik * Mbrëmjes blu * Luna de Cristal * Ku ka mprehës time laps? * Princess Diaries Milica === Teatri === * Bjond * Huajt * Tin Soldier * Ne duhet të martohet Babi dhe Tom Sawyer == Lidhje të jashtme == * [http://www.esmas.com/rbd/integrantes/000331/anahi-rbd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128151505/http://www2.esmas.com/rbd/integrantes/000331/anahi-rbd |date=28 janar 2010 }} * [https://web.archive.org/web/20120324061556/http://www.labotana.com/chismes/index.php/celebridades/71-ultimasnoticias/17802-0815-fotos-anahi-de-rbd-empezara-su-carrera-como-solista] * [https://web.archive.org/web/20100102005116/http://www.telaveo.com/anahi-graba-su-nuevo-disco/2009/04/] * [http://www.twitter.com/#!/anahi Twitter Anahi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224005300/http://twitter.com/#!/anahi |date=24 shkurt 2011 }} [[Kategoria:Aktorë Telenovelash Meksikane]] 6r4wadzjq0ks6frxwt2ydvavipty0rh 0 90584 3025767 3023654 2026-08-14T21:43:29Z Aeternus 1492 /* */ 3025767 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = William Orbit | alias = William Ørbit | image = [[Skeda:WilliamOrbit.jpg|225px]] | titulli = | birth_name = William Mark Wainwright | birth_date = {{Ditëlindja|15|12|1956}} | death_date = {{Death date and age|2026|07|23|1956|12|15|df=y}} | years_active = {{M|1983}} - 2026 | origin = [[Shoreditch]], [[Hackney]], [[East London]] | instrument = [[Sintisajzeri|Sintisajzer]], [[PC]], [[Kitara|kitarë]] | genre = [[Electronica]], [[electropop]], [[ambient]], [[house]] | occupation = [[Producenti i muzikës|Producent]], [[Kompozitori|kompozitor]], [[muzikanti|muzikant]] | label = | website = [http://williamorbit.com/ williamorbit.com] }} '''William Mark Wainwright''' ([[15 dhjetor]] [[1956]] – 23 korrik 2026) ishte [[muzikant]], [[kompozitor]] dhe [[producenti i muzikës|producent]] [[Anglia|anglez]], më së shumti i njohur për punën e tij në albumin e [[Madonna]]-s, ''[[Ray of Light]]''. Ai gjithashtu ka prodhuar edhe shumë këngë të palansuara të saj, si dhe albumin ''[[13 (album)|13]]'' të bendit [[Blur]]. ==Diskografia== ===Me Torch Song=== * ''Wish Thing'' * ''Ecstasy'' * ''Exhibit A'' * ''Toward the Unknown Region'' ===Me Bassomatic=== * ''Set the Controls for the Heart of the Bass'' * ''Science & Melody'' ===Solo albumet=== * ''Orbit'' * ''Strange Cargo'' * ''Strange Cargo II'' * ''Strange Cargo III'' * ''Strange Cargo Hinterland'' * ''Pieces in a Modern Style'' * ''Hello Waveforms'' * ''My Oracle Lives Uptown'' * ''Pieces in a Modern Style 2'' * ''Orbit Symphonic'' * ''Strange Cargo 5'' * ''The Painter'' ==Lidhje të jashtme== * [http://williamorbit.com/ Websajti zyrtar] [[Kategoria:Lindje 1956]] [[Kategoria:Muzikantë elektronikë]] [[Kategoria:Ambient muzikantë]] [[Kategoria:Kompozitorë anglezë]] [[Kategoria:Muzikantë anglezë]] [[Kategoria:Producentë muzike]] [[Kategoria:Sintisajzeristë]] [[Kategoria:Kitaristë]] [[Kategoria:Autodidaktë]] [[Kategoria:Grammy Award fitues]] djdpehmbxhpxjymglxovatjavwnw36g 0 98279 3025762 3008962 2026-08-14T20:20:42Z ~2026-44633-61 191609 3025762 wikitext text/x-wiki {{pa referenca|7 maj, 2015}} {{perm-urgj}} [[Skeda:BilallMaliqi.jpg|thumb|Foto e Bilal Maliqit|alt=i lindur më 08.04.1969 shkrimtar shqiptar]] Shkrimtar shqiptar dhe poet nga [[Presheva]]. == Jeta == Bilall Maliqi, lindi më 08.04.1969 në fshatin ElezBali, komuna e Preshevës.Ka mbaruar shkollën e grafikës, me shkallë të lartë.Ka ndjekur kursin e gazetarisë dhe aftësimin në fushën e trajnimeve gazetareske në B K SH "Perspektiva" Bujanoc. Ka ndjekur edhe kursin e gazetarisë me DW Akademi, dhe disa kurse të tjera të gazetarisë dhe është pajisur me certifikata. Shkruan poezi dhe prozë për fëmijë e të rritur, merret edhe me kritikë letrare. Është prezantuar në: Është i prezantuar në Almanakun Botëror të Poezisë “WORLD POETRY” 2014; Panoramën e krijuesve të Kosovës Juglindore "Psherëtimë për tokën (I dhe II)" të shkrimtarit Hysen Këqiku. Almanakun Botëror të poezisë “WORLD POETRY” 2014. Në leksikonin "Autorë të letërsisë shqiptare për fëmijë e të rinj 1886-2009” të prof. as. dr. Astrit Bishqemit. Në leksikonin “Autorë të letërsisë për fëmijë dhe të rinj 1886-2017, të Prof. Dr. Astrit Bishqemi dhe prof. Migena Arllati. Në leksikonin e shkrimtarëve shqiptarë të Zvicër të autorëve: Besnik Camaj dhe Shefqet Dibrani. Në Antologjinë e Poetëve Mbarëkombëtarë të Ilir J. Hoxha. Në Antologjinë poetike shqip-suedisht "Baladë e përflakur" (Fllammande ballad) të Sokol Demakut. Në Antologjinë poetike "Jehona e shekujve" të Sokol Demakut. Në Antologjinë poetike Ndërkombëtare “Korsi e hapur” (Open lane) e Kristaq Shabanit. Në Antologjinë poetike belge frëngjisht-shqip “Anthologie de poètes albanophones”. Në Antologjinë e Poezisë Bashkëkohore të Ballkanit (Poetry from the Balkans. The Balkan Poets), 2018. Në Antologjinë e Poezisë Botërore Atunis Galaxy Anthology, 2023. Në Antologjinë “Nus vers l’independancë” tregime të shkurtra të dashurisë, në gjuhën frënge, të Reshat Sahitajt, 2020. Në Antologjinë poetike në gjuhën frënge “La Poesie Contemporaine Albanaise” të autorit Reshat Sahitaj, 2024. Në Antologjinë “Poets from Kosovo” të autorit Suurav Sarkar. Në Antologjinë poetike ” Çurgon vargu II” të bashkautorëve: Angela Kosta, Dibran Fylli dhe Irma Kurti, 2024. Në Antologjinë poetike “All together 3” , editor, Kujtim Hajdari, “Amazon”, 2025. Në Buqetën Poetike “Poetic bouquet Valentines day”, editor, Kujtim Hajdari, “Amazon”, 2025. Në Antologjinë “Ti Amo” në italisht, autore Lucia Geata. Në Antologjinë Poetike të gazetës "Lissalba" "Nën hijen e kohës Horizonte të paemërta ", 2025. Në Antologjinë Poetike "Stina Poetike, Verë- 2025" Të akademisë Troci-Al, në Tiranë. Në Antologjinë e poezisë shqipe për gruan “Diell në sytë e saj” të Prof. Dr. Merxhan Avdyli. Në Antologjinë Poetike "Borë mbi degët e mimozës" i autorit Rifat Ismaili. Në antologjinë Poetike botërore, me titull "OUR WORLD IN VERSE" (An Anthology of contemporary literature), përgatitur nga editori dhe Presidenti i Galaktika Poetike Atunis, me seli në Bruksel, z. Agron Shele. Në Antologjinë Poetike për Vitin e Ri, 2026, me titull "Anthology for New Year 2026,i autorit, Sourav Sarkar. Në Vjetarin e Poezisë Botërore (World Poetry Yerabook 2025) hartuar nga Bengt Berg, Zhang Zhi e  Zi WU. Në Antologjinë Poetike "180 vjetori i lindjes së Naim Frashërit" (100 poezi), 2026. Në Antologjinë Poetike "Vrelo nadahnuća“ (Gurra e frymëzimit), Sarajevë, 2026. Në antologjinë Poetike "Chimes of love" (tingëllimë dashurie) anglisht-armenisht, përgatitur nga Narek Paponts Arakelyan, 2026. Çmimet letrare: 1. Çmimi i tretë, në Takimet Poetike të Karadakut, Kumanovë, 2007; 2. Çmimi i dytë në Manifestimin “Lulkuqet e Prillit, Dardanë, 2011; 3. Çmimi i dytë në Manifestimin “Lulkuqet e Prillit, Dardanë, 2012; 4. Çmimi i tretë në Manifestimin “Esad Mekuli”, LSHK, Prishtinë, 2012; 5. Çmimi letrar, Pegasi “Vitrina” Tiranë, 2012; 6. Çmimi i tretë “ Ora e Tahir Deskut” Klinë, 2015; 7. Çmimi i dytë, Në konkursin anonim “ Abdulla Thaçi” Prizren, 2016; 8. Çmimi i tretë, “Ora e Ymer Prizrenit” Zgatar, Prizren, 2017; 9. Çmimi i dytë “Flakadani i Karadakut” Viti, 2017; 10. Çmimi i parë Konkurs anonim, “Abdulla Thaçi” Prizren, 2019; 11. Çmimi “Fehmi Agani” Prishtinë, 2020; 12. Çmimi i Karrierës, “Vjeshta Poetike në Obiliq:, 2022; 13. Çmimi i parë “Fadil Bekteshi” “Takimet Poetike të Karadakut” Kumanovë, 2022; 14. Çmimi special për poezinë “Ëndrra” në Itali, 2023; 15. Çmimi i tretë “Flakadani i Karadakut, Viti, 2024; 16. Çmimi “Cupido” Itali; 17. Çmimi i dytë në “Lulëkuqet e prillit” në Dardanë, 2025; 18. Çmimi i tretë në 'Konkursit Poetik të Verës", nga sh.b. "Garip Troci", 2025. I përkthyer në këto gjuhë: Në anglisht, italisht, rumanisht, frëngjisht,suedisht, armanisht dhe kinezisht. Është themelues dhe kryeredaktor i revistës letrare "Qëndresa" që del në Kosovën Lindore (Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë). Ka qenë kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve "Feniks" për Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë (2010-2022), tani Kryetar Nderi i Sh.Sh. "Feniks" dhe Drejtor i Edicionit të Botimeve të Feniksit. Është Anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Anëtar i Galaktika poetike Atunis", Kryetar i "Atunis Lugina", anëtar i Bordit Drejtues të Shoqatës së Shkrimtarëve "Princ Muzaka". Është gazetar i së përjavshmes "[[Perspektiva(reviste)|Perspektiva]]", bashkëpunëtor i revistës letrare për fëmijë dhe të rinj "Diellori", anëtar i redaksisë së revistës shkollore për fëmijë "Zog mëngjesi" në Prishtinë, zv/ kryeredaktor i revistës për fëmijë dhe të rinj "Shpresat", bashkëpunëtor i së përjavshmes "Nacionali : Shkruan edhe në gazeta ditore të Kosovës dhe të Maqedonisë si: "Epoka e Re", "Zëri", "Kosova sot", "Fakti ditor", "Lajm" etj. == Veprat letrare == # Rrugëtimi - poezi për të rritur. # Rrugëtim përjetësie - poezi për të rritur. # Gëzim dhe drojë - tregime. # I lutemi Zotit - poezi fetare. # Perëndim i varur - poezi për të rritur. # Kodra e luleve - poezi për fëmijë. # Vula e kohëzezës - poezi për të rritur. # Shtëpia afër pyllit - tregime për fëmijë. # Gërfyejt e shpresës - poezi për të rritur. # Ide të trazuara - intervista me shkrimtarë. # Lutje të lagura – poezi për të rritur. # Mbresa vrojtuese - vështrime letrare. # Hëna flet me lule – poezi për fëmijë. # Hullive artistike - vështrime kritike. # Nën strehën e kujtimeve (SOTTO LA GRONDA DEI RICORDI), poezi shqip -italisht # Në thellësi të ëndrrës - poezi për të rritur. # Aforizma. # Semantika e shtrirjes krijuese - vështrime kritike. # I kthehem ëndrrës - poemë. # Sheshi i fjalëve - poema. # Rrugët e shikimit - Paths of vision poezi shqip-anglisht. # Drithërimë - Tremuratura (poemë shqip-rumanisht). # Këngë zogu - poezi për fëmijë. # Vlerësime - vështrime kritike. # Pikojnë fjalët - aforizma. # Shtigjeve të shpresës-poezi për të rritur. # Vetmi e mërdhirë-proza poetike. # Rrëmbimi Euridikës-poezi për të rritur. #Ëndrra që më dha gëzim-poezi për fëmijë. #Në prehrin e ëndrrës-poezi për të rritur. #Sytë e Erës- poezi për fëmijë. #Shkreptimë dashurie-poezi për të rritur #Blini në Blinishtë-tregime për fëmijë #Pikëpyetje kohës-poezi për të rritur #Lule për kurorë-poezi për fëmijë #Ëndrra e Malit-roman për fëmijë #Ejani të vallëzojmë- poezi për fëmijë #Në kërkim të veprës së profesor Begzad Baliut-kritika, intervista dhe diskutime #Nëpër vepra letrare-vështrime letrare #Në gjumoren e shpirtit-poezi për të rritur #Grushtim kohësh-poezi për të rritur #A ka shtëpi zogu?-poezi për fëmijë #Kalaja e besimit-poezi për të rritur (moralizuese) #Lepurushi i ëndrrës-tregime për fëmijë #Prekje malli (Feeling absence), poezi për të rritur, shqip- anglisht #Degëzim shikimesh, poezi për të rritur Bilall Maliqi jeton dhe punon në Preshevë… '''Bibliografia e Bilall Maliqit''' Revista shqiptare, Podujevë, nr. 1,2,3,4; Revista “Jehona”, Bujanoc, 2005; Revista “Perspektiva” , Bujanoc nga 2005- 2025, vazhdon;<ref>{{Citation|title=Ausgewählte Bibliografie / Sélection bibliographique Bibliografia scelta / Bibliografia tschernida Selected Bibliography|date=2013-12-31|url=https://doi.org/10.1515/9783110291520.39|work=Aargau - Basel-Stadt|pages=39–42|publisher=DE GRUYTER SAUR|isbn=978-3-598-35721-3|access-date=2025-05-15}}</ref> Revista Letrare: “Doruntina”, Kumanovë, nr. 38, 41,42,43,44, 45,46,47,48, 49, 50,54,55,62; Jehona e Karadakut, monografi; Revista Letrare, “Nositi”, Dardanë, nr. 7, 8, 9,10, 11, 25; Revista letrare “Agmia”, Gjilan, nr. 12, 15, 20; Revista letrare” Fjalë e valë”, Mitrovicë, nr. 24, 28; Revista letrare, “Ars Albanica”, Tetovë, nr.3, 4, 6, 8 dhe numri  special,, 2020 shqip –anglisht; “Trekëndëshi Poetik i Paqes”, Gjilan, viti, 2011,2013,2015, 2019,2020; “Vjeshta letrare e Gjilanit”, edicioni i parë, 2010; “Vjeshta Poetike në Obiliq”, edicioni i shtatë; “Malli poetik”, Prishtinë, 2014; Ferstivali Ndërkombëtar i Poezisë. Edicioni i katërt, 2018; Revista “Sent” Novi Pazar nr. 39-41”, 2016; Revista letrare, ‘Albanezul”, Rumani, 2015; “Ilz”, Tiranë, 2028; “Illyricum”, nr.1/2, Zagreb, 2017; Drita e jetës,  nr.5/6; “Dituria Islame” nr. 223, 384, 374, 410; Revista letrare “Qëndresa” Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë: nr.1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16; 17; Numrat vjetor nga Biblioteka Ndërkomunale e Prizrenit: “Nga gjerdani kombëtar”, 2014; “Kreshta e fjalës”, 2016; “Gërshetat e vargut”, 2017; “Parzmore çeliku”, 2018; “Ngjyrat e vargut”, 2019; "Flakadani i Karadakut", 2024, 2025, 2026 "Malli i shtampës" nr. 9, Viti, 2026 "Letra shqip", Tiranë, 2026 "Rendition of International Poetry Quarterly " ,poezi anglisht, kinezisht. Në revista të ndryshme ndërkombëtare, në gjuhën angleze dhe italiane: sindhcourier, kavyakishor, friendshipofpeoplemagazine, wordsmitheditorial, subinnsaeijournal dhe feversofthemind. Të gjitha vështrimet, recensionet, vlerësimet e botuara në “Epoka e Re”, “Zëri” , “Koha Ditore” , “Bota Sot, “Lajm”, “Fakti ditor”, “Kosova Sot” etj, janë të botuara në pesë lirat e mi me vështrime letrare. '''Në antologji të tjera:''' Ajet Shala, “Vatra e Fjalës”,  Prishtinë, 2023; Ajet Shala “Antologi për çlirimtarët : Ilaz Kodra dhe Antigona Fazliu”,2014’ Ajet Shala “Antologji për Sejdi Kralanin”, 2015; Rrahman Hyseni,  “Nënës”, 2017,   “Babait”, 2018, “Fli biri i nënës”, 2016, “ Faqeve të pavdekësisë”, 2015; “Fjalë me krah”, Migjeni, Boras, Suedi, 2023; Mevlyde Mezini Saraçi, “Dhembje që vret” , 2017; Vilson Culaj, “Në parajsën poetike të Zejnulla Hailit, 2024; Nijazi Kastrati & Nexhat Rexha “Udhëtimi në rrugën e lirisë” Ramadan Kastrati, 2021; Nijazi Kastrati & Nexhat Rexha “Ëndrra në shtegu e lirisë”, 2022 “Frymësi amshimi” Antologji për Agim Ramadanin, 2023 Zarije Zenuni Bajrami “Agimi i një jete në perëndim”, 2016; Ismet Krasniqi “Çelna udhë”, 2017; Shoqata Mbarëkombëtare “Bytyçi” “Plisi i vargut tim” , 2017; Shefqet Dinaj ” Përjetësia e poetit”, 2019; Reshat Sahitaj &Begzad Baliu “Dhimbë e bukur”, 2012; Feri Arifi “ Flakadani i lirisë”, 2019; Flori Bruqi “Marsi i përflakur” ; Arif Molliqi “ Puhizë përmbi Koshare”, 2014; Reshat Sahitaj, Asllan Qyqalla “Gani Xhafolli princi i letërsisë për fëmijë”, 2018; Reshat Sahitaj”Adem e Hamëz Jashari” , 2021; Prend Buzhala “Rrëfime nga izolimi” , 2020; Sherife Thaçi &Luljeta Thaçi-Osmani “Rasim Thaçi idealist që krijoi ura mes njerëzve”, 2022; Bedri Halimi” Tinguj kohe për shpirtzinj”. 2024; Prof.dr. Fatmir Terziu & Agim Mato,  “Lotët e virgjër” (Virgin tears), 2012; Engjëll Koliqi “Ylli i Dardanisë rrezaton tokë e qiell” ,2010 Engjëll Koliqi “ Ibrahim Rugova arkitekti i Dardanisë së Republikës së Kosovës”,  Prishtinë, 2011; Naim Kelmendi “Fjala e dhembjes”, Prishtinë, 2015; Mark Simoni “Antologji poetike për dashurinë nr.3”, Tiranë, 2014; “Fluturim pulëbardhash”, Durrës, 2014; Sokol Demaku “Baladë e përflakur”, Bukursht, 2009; Sokol Demaku “Jehona e shekujve”, BKRSH, Suedi, 2010; Fatime Kulli & Kolec Traboini “Çamëri zemra ime”, Tiranë; Baki Ymeri “Jam pjesë e qiellit tënd” Amanda Edit, Bukuresht, 2014; Luan Maloku “Muza ime” Feniks Preshevë, 2014; Luan Maloku “Lartësia e një jete” për Qerim Arifin; Ymrije Beqiri&Hysen Ibrahimi ” Të dashurosh nuk është mëkat”. Atunis Galaxy Anthology, 2018, 2019, 2023, 2024, 2025. '''Nëpër libra të studiuesve:''' Dr.sc.  Faik Shkodra “Kur flasin poetët” , Prishtinë, 2009; Dr. sc. Faik Shkodra “Flakë e fjalës”, Prishtinë, 2011; Prof. Dr. Begzad Baliu” Kujtesa letrare”, Prishtinë, 2013; Prof.dr. Fatmir Sulejmani” Gjurmë kohe” Tetovë, 2019; Prof.dr. Zejnepe Alili-Rexhepi “Pas gjurmëve të fjalës”, Tetovë, 2017; Prof.dr. Rovena Vata-Mikeli “Identitet kulturor përmes vlerash” Tiranë, 2018; Mr.sc. Arsim Haili “Sprova eseistike”.  Prishtinë, 2015; Prend Buzhala “Në aktin e leximit I dhe III” Prishtinë, 2016; Prend Buzhala “Shtegtime me magjinë e së bukurës”, 2016; Agron Shele “Ngjyrime universale” Tiranë, 2014; Mexhid Mehmeti “Vlerësime veprash dhe autorësh” , Prishtinë, 2015; Shefqet  Dibrani “Shoshitje letrare” , 2022; Prof. Dr. Zyhdi Dervishi “Fatmir Terziu: krijues dhe studiues i risive artistike”, Sarandë, 2016; Nexhat Rexha ” Fjala ruan kujtimin” , Dardanë, 2010; Nexhat Rexha “Vlerësime” , Gjilan, 2016 Sinan Sadiku “Rendi i vlerave në poezinë bashkëkohore shqiptare” Gjilan, 2013 Halil Haxhosaj “Nyjëtime letrare” Bukuresht, 2014; Hysen Këqiku “Në kuptim të fjalës”, Gjilan, 2021; Hysen Këqiku “Shprishje shprehjesh letrare”, Prishtinë, 2024; Hysen Këqiku “Jehu i fjalës”, Prishtinë, 2020; Hysen Këqiku “Shkrimtari për shkrimtarë”, Prishtinë, 2024; Zekerija Idrizi “Përsiatje studimore letrare”  Baden, 2024; Zekerija Idrizi “Gjurmëve të kritikës letrare” Baden, 2025; Zekerija Idrizi "Bilall Maliqi penë e shquar e kombit" (monografi), Baden, 2026. '''Intervista:''' Arsim Halili “Shtigjeve të artit” Poezia, pasqyrë e ndodhive nëpër kohë” fq.29; Ministria e lajmeve; Medvegja sot; Departamenti. {{biografi-cung}} {{DEFAULTSORT:Maliqi, Bilall}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Komuna e Preshevës]] [[Kategoria:Lindje 1969]] 3pmfvuf7a1le1b8rtldnxijhlc19mid 0 106439 3025701 2895316 2026-08-14T12:19:49Z Leutrim.P 113691 1 paragraf shtese me burime.. 3025701 wikitext text/x-wiki {{cung}} {{Infobox war faction | name = Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës | native_name = | war = [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]] | image = [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|270px]]<br>Flamuri i Forcave të Armatosura të Kosovës. | native_name_lang = sq | caption = | motto = | foundation = 1991<ref>{{Cite book |last=Phillips |first=David L. |title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U.S. Intervention |publisher=MT Press |year=2012 |pages=68}}</ref> | active = Gusht 1998–1999 | leaders = [[Ahmet Krasniqi]] {{KIA}}<br>[[Tahir Zemaj]]<br>[[Bujar Bukoshi]]<br>[[Sali Çekaj]]{{KIA}}<br>[[Agim Ramadani]]{{KIA}}<br>[[Anton Quni]]<br>[[Rashit Mustafa]]{{KIA}}<br>[[Hisen Berisha]]<br>[[Nazif Ramabaja]]<br> [[Ekrem Rexha]] | clans = | headquarters = | area = [[Kosovë]] | size = 1000–3000 pjestarë <ref>{{cite book|author=James Pettifer|title=Kosova Express: A Journey in Wartime|year=2005|publisher=University of Wisconsin Press|url=https://books.google.com/books?id=GZYQfxGqUE4C|isbn=978-0-29920-444-0|page=213}}</ref> | predecessor = | successor = | partof = {{Flagicon image|Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|size=25px}} [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] si Brigada 138 ({{small|nga fundi i 1998-ës}}) | opponents = [[File:Flag of Serbia and Montenegro (1992–2006).svg|25px|border]] [[Serbia dhe Mali i Zi]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998) |Beteja e Docajt dhe Jashiqit]] *[[Beteja e Kosharës]] *[[Beteja e Loxhës]] *[[Operacioni Feniks]] }} '''Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës''' ('''FARK''') ishte [[Organizata paraushtarake|organizatë paraushtarake]] e qeverisë së [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së Parë të Kosovës]]. Paraardhëse të saj ishin grupet e para të [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptarëve të Kosovës]] të trajnuara në [[Shqipëria|Shqipëri]] pas marrëveshjes ushtarake të vitit 1990 mes [[Ramiz Alia|Ramiz Alisë]] dhe [[Ibrahim Rugova|Ibrahim Rugovës]],<ref>{{Cite web |last=KosovaNewss |date=2026-01-21 |title=Haziri: Ibrahim Rugova e Ramiz Alia kishin marrëveshje për përgatitjen e celulave të para ushtarake të Kosovës - KosovaNews |url=https://kosovanews.net/haziri-ibrahim-rugova-e-ramiz-alia-kishin-marreveshje-per-pergatitjen-e-celulave-te-para-ushtarake-te-kosoves/ |access-date=2026-08-14 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Video/ Cila ishte marrëveshja e fshehtë e Ibrahim Rugovës me presidentin Ramiz Alia |url=https://www.balkanweb.com/video-cila-ishte-marreveshja-e-fshehte-e-ibrahim-rugoves-me-presidentin-ramiz-alia/ |access-date=2026-08-14 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Antian |date=2023-03-30 |title=Ramiz Alija në takimin e vitit 1991 me Ibrahim Rugovën: Jemi një popull dhe një komb - Dukagjini |url=https://www.dukagjini.com/ramiz-alija-ne-takimin-e-vitit-1991-me-ibrahim-rugoven-jemi-nje-popull-dhe-nje-komb/ |access-date=2026-08-14 |language=sq}}</ref> si pjesë e parapërgatitjes për një luftë potenciale. Ndër ushtarakët e parë të saj ishin [[Zahir Pajaziti]], [[Adem Jashari]], [[Ahmet Hoxha]] etj., nën komandën e [[Sali Çekaj|Sali Çekajt]]. FARK ishin aktive gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] (1998–99), kishin ministri të mbrojtjes në mërgim dhe zingjirin e saj komandues me në krye [[Ahmet Krasniqi|Ahmet Krasniqin]] (deri më 21 shtator 1998). FARK-u hyri në Kosovë nga Shqipëria gjatë luftës, në uniforma të UÇK-së, duke u bërë pjesë e operacioneve në thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar në betejat e [[Beteja e Koshares|Koshares]] dhe [[Beteja e Pashtrikut|Pashtrikut]], si [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|Brigada 138]]. == Historiku == [[Bujar Bukoshi]], ish-kryeministri në mërgim i [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së vetëshpallur të Kosovës]] nga viti 1991 deri në vitin 2000, krijoi FARK-un në [[Shqipëria|Shqipëri]] me disa dhjetëra ish-oficerë shqiptarë të Kosovës të [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Popullore Jugosllave]] të mbledhur nga [[Sali Çekaj]]. Më pas e vuri nën komandën e ish-kolonelit [[Ahmet Krasniqi]]. Shumica e anëtarëve të FARK-ut atëherë ishin besnikë ndaj Presidentit të Republikës së Kosovës, Ibrahim Rugova, ndërsa grupi rival [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) udhëhiqej nga [[Hashim Thaçi]], një njeri që kishte fituar kredibilitet në mesin e separatistëve për shkak të pretendimeve të mangësive në arritjet e FARK-ut. Bukoshi, derisa e kalonte pjesën më të madhe të kohës në [[Boni|Bon]], kishte qenë përfaqësues i [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarëve të Kosovës]] nga viti 1991, viti kur ata u përpoqën të shpallnin pavarësinë, deri në vitin 1998. Më 2 prill 1999, pasi Rugova atëherë ishte anashkaluar nga zhvillimet e fundit, Në vend të tij, Hashim Thaçi u vetëshpall [[Kryeministri|kryeministër]], ndërsa Bukoshi nuk pranoi ta njohë dhe t'i dorëzojë fondet që kishte marrë nga diaspora shqiptare në Perëndim. Si përfaqësues i Rugovës, Bukoshi merrte kontribute të rregullta nga diaspora për “Fondin e Republikës së Kosovës”, i cili ishte shpenzuar për financimin e qeverisë paralele të Kosovës nën Rugovën, me një rrjet shkollash private dhe qendrash shëndetësore. UÇK-ja më pas krijoi fondin e saj "Vendlindja Thërret", të dyja fondet u përdoren për blerjen e pajisjeve ushtarake. UÇK-ja u përpoq gjithashtu të pengonte rekrutimin në FARK mes shqiptarëve të [[Evropa Perëndimore|Evropës Perëndimore]] dhe t'i tërheqë ata në qendrat e saj në [[Durrësi|Durrës]], [[Tirana|Tiranë]] dhe [[Kukësi|Kukës]] në [[Shqipëria|Shqipëri]]. FARK-u dhe UÇK-ja luftuan veçmas forcat jugosllave, dhe gjithashtu luftuan njëra-tjetrën. Politikanët në Shqipëri morën anë në rivalitetin mes UÇK-së dhe FARK-ut, ku qeveria socialiste në Tiranë ka mbështetur Thaçin dhe UÇK-në, ndërsa [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partia Demokratike]] e [[Sali Berisha|Sali Berishës]] në opozitë mbështeti FARK-un. 30 anëtarë të FARK-ut u burgosën për pjesëmarrje në demonstratat e dhunshme anti-qeveritare në Tiranë në shtator 1998. FARK tha se ata morën pjesë vetëm pas vrasjes së [[Ahmet Krasniqi|Ahmet Krasniqit]] më 21 shtator 1998, një ish-udhëheqës i FARK-ut. Organizata më vonë iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) në vitin 1998 si Brigada 138, e cila kryesisht luftoi në zonën Operative të Dukagjinit dhe më vonë filloi operacionin Koshare në vitin 1999. FARK rekrutonte kryesisht rekrutët shqiptarë të trajnuar nga Ushtria Jugosllave, si dhe vullnetarë shqiptarë me përvojë në [[Forcat e Armatosura të Kroacisë|Ushtrinë Kroate]], e cila luftoi [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrinë Jugosllave]] gjatë [[Luftërat në Jugosllavi|Luftërave Jugosllave]]. == Rivaliteti me UÇK/LPK-në == Gjatë rivalitetit me UÇK-në u vranë shumë anëtarë të FARK apo partisë [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]], por edhe ish-pjesëtarë të UÇK-së. Numri i viktimave gjatë rivalitetit aktualisht vlerësohet në më shumë se 1000. Autorët apo nxitësit ishin kryesisht ish-udhëheqës të lartë të UÇK-së – pas luftës, ata u integruan pothuajse ekskluzivisht në [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|Trupat Mbrojtëse të Kosovës]], pasardhëse e UÇK-së. Struktura komanduese dhe përbërja, madje edhe stema e Trupave Mbrojtëse të Kosovës është në thelb identike me UÇK-në e shpërbërë zyrtarisht. Kjo vlen edhe për udhëheqësin e tyre. Gjenerali i parë ishte [[Agim Çeku]], ish-komandant i përgjithshëm i UÇK-së. [[Policia e Kosovës|Policisë të Kosovës]] iu bashkuan edhe disa ish-pjesëtarë të UÇK-së. Rivaliteti nuk mbaroi pasi trupat e [[NATO]]-s hynë në Kosovë në qershor 1999 dhe dy [[Lufta guerile|ushtritë guerile]] u shpërndanë zyrtarisht. Në dhjetor të vitit 2002, [[Daut Haradinaj]], vëllai i ish-liderit të UÇK-së, [[Ramush Haradinaj]], u dënua me pesë anëtarë të tjerë të UÇK-së nga një gjykatë e [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|OKB]]-së në Kosovë për përfshirjen e tij në kidnapimin dhe vrasjen e katër ish anëtarëve të FARK dhe LDK. Në rastin kundër Daut Haradinajt më herët ka dëshmuar si dëshmitar [[Tahir Zemaj]], ish-lider i FARK-ut. Tahir Zemaj i vrarë në vitin 2003 me djalin e tij Enisin dhe nipin Hasanin, kishte qenë edhe udhëheqës i FARK-ut, në Pejë, në qytetin e Ekrem Lukajt, financier i ish-udhëheqësve të UÇK-së, Ramush Haradinaj dhe Hashim Thaçi. Ramush Haradinaj dyshohej për vrasje. Në nëntor të vitit 2003, [[Sebahate Tolaj]] dhe [[Isuf Haklaj]] u qëlluan duke shkuar në punë me veturë. Të dy kishin shërbyer në kohën e Zemajt si pjesëtarë të FARK-ut. Në prill 2005, disa ditë pasi Ramush Haradinaj u dorëzua në [[Haga|Hagë]], [[Enver Haradinaj]], një tjetër vëlla i Ramush Haradinajt u vra në një shkëmbim zjarri në Kosovë, sipas forcave të sigurisë së OKB-së, pati një konfrontim midis klaneve rivale kosovaro-shqiptare. Me sa duket grindje e kahershme mes klanit Musaj dhe klanit Haradinaj. Familja Musaj ishte e shquar në FARK në fund të viteve 1990. Ndërmjet viteve 1998 dhe 1999, familja Haradinaj, me origjinë nga zona e Pejës, ishte me ndikim në UÇK, u përfshi në një [[Hakmarrja|hakmarrje]] me Musajt. Tashmë në vitin 2000, Ramush Haradinaj duhej të ishte përfshirë në një përplasje me armë me anëtarët e familjes Musaj në shtëpinë e tyre në [[Strellca e Epërme|Strellc]]. Musajt pretendojnë se ai ka urdhëruar vrasjen e vëllait të tyre dhe 3 të tjerëve në vitin 1999. Vrasja e Enver Haradinajt ka ngjallur nxehje në pjesët pro-UÇK-së të Kosovës. Më 3 qershor 2005, [[Bardhyl Ajeti]], gazetar i gazetës kosovare [[Bota Sot]], u qëllua në afërsi të [[Gjilani|Gjilanit]], ai vdiq më vonë. Bota Sot ishte e afërt me LDK-në dhe Ajeti ishte kritik i zëshëm i elitës së pasluftës, shumica e të cilëve ishin të lidhur me UÇK-në. Bardhyl Ajeti nuk ishte i vetmi gazetar i Bota Sot që u vra në Kosovë. [[Bekim Kastrati]] u vra më 19 tetor 2001 së bashku me dy burra të tjerë që ishin duke hipur në veturën e tij në atë kohë në fshatin [[Llausha (Skënderaj)|Llaushë]] afër [[Prishtina|Prishtinës]]. Më pas, më 12 korrik 2005, dy anëtarë të familjes Musaj u vranë në të shtëna me makinë pranë [[Peja|Pejës]]. Grindja Haradinaj-Musaj u bë emblematike e grindjes më të gjerë UÇK-FARK. Më 1 janar 2010, [[Bedri Krasniqi]] ishte dënuar me 27 vjet burgim për vrasjen e dy personave dhe tentim vrasje të një pjesëtari të [[Shërbimi Policor i Kosovës|Shërbimit Policor të Kosovës]]. Ndonëse këto janë krahët ushtarakë të [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]]-së dhe [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), deri më sot, mes LDK-së dhe AAK-së, si dhe [[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]-së (pasardhësja politike e UÇK-së) ka mosmarrëveshje të vazhdueshme politike. == Shiko edhe == * [[Republika e Parë e Kosovës]] * [[Ahmet Krasniqi]] * [[Tahir Zemaj]] == Referime == [[Kategoria:Historia e Republikës së Kosovës]] [[Kategoria:Forca të armatosura të shpërbëra]] [[Kategoria:Historia ushtarake e Kosovës]] [[Kategoria:Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)]] [[Kategoria:Republika e Parë e Kosovës]] 123zltc6mrcxjlq2inqunqm59wa1eah 3025703 3025701 2026-08-14T12:22:31Z Leutrim.P 113691 3025703 wikitext text/x-wiki {{cung}} {{Infobox war faction | name = Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës | native_name = | war = [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]] | image = [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|270px]]<br>Flamuri i Forcave të Armatosura të Kosovës. | native_name_lang = sq | caption = | motto = | foundation = 1991<ref>{{Cite book |last=Phillips |first=David L. |title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U.S. Intervention |publisher=MT Press |year=2012 |pages=68}}</ref> | active = Gusht 1998–1999 | leaders = [[Ahmet Krasniqi]] {{KIA}}<br>[[Tahir Zemaj]]<br>[[Bujar Bukoshi]]<br>[[Sali Çekaj]]{{KIA}}<br>[[Agim Ramadani]]{{KIA}}<br>[[Anton Quni]]<br>[[Rashit Mustafa]]{{KIA}}<br>[[Hisen Berisha]]<br>[[Nazif Ramabaja]]<br> [[Ekrem Rexha]] | clans = | headquarters = | area = [[Kosovë]] | size = 1000–3000 pjestarë <ref>{{cite book|author=James Pettifer|title=Kosova Express: A Journey in Wartime|year=2005|publisher=University of Wisconsin Press|url=https://books.google.com/books?id=GZYQfxGqUE4C|isbn=978-0-29920-444-0|page=213}}</ref> | predecessor = | successor = | partof = {{Flagicon image|Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|size=25px}} [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] si Brigada 138 ({{small|nga fundi i 1998-ës}}) | opponents = [[File:Flag of Serbia and Montenegro (1992–2006).svg|25px|border]] [[Serbia dhe Mali i Zi]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998) |Beteja e Docajt dhe Jashiqit]] *[[Beteja e Kosharës]] *[[Beteja e Loxhës]] *[[Operacioni Feniks]] }} '''Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës''' ('''FARK''') ishin [[Organizata paraushtarake|organizatë paraushtarake]] e qeverisë së [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së Parë të Kosovës]]. Paraardhëse të saj ishin grupet e para të [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptarëve të Kosovës]] të trajnuara në [[Shqipëria|Shqipëri]] pas marrëveshjes ushtarake të vitit 1990 mes [[Ramiz Alia|Ramiz Alisë]] dhe [[Ibrahim Rugova|Ibrahim Rugovës]],<ref>{{Cite web |last=KosovaNewss |date=2026-01-21 |title=Haziri: Ibrahim Rugova e Ramiz Alia kishin marrëveshje për përgatitjen e celulave të para ushtarake të Kosovës - KosovaNews |url=https://kosovanews.net/haziri-ibrahim-rugova-e-ramiz-alia-kishin-marreveshje-per-pergatitjen-e-celulave-te-para-ushtarake-te-kosoves/ |access-date=2026-08-14 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Video/ Cila ishte marrëveshja e fshehtë e Ibrahim Rugovës me presidentin Ramiz Alia |url=https://www.balkanweb.com/video-cila-ishte-marreveshja-e-fshehte-e-ibrahim-rugoves-me-presidentin-ramiz-alia/ |access-date=2026-08-14 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Antian |date=2023-03-30 |title=Ramiz Alija në takimin e vitit 1991 me Ibrahim Rugovën: Jemi një popull dhe një komb - Dukagjini |url=https://www.dukagjini.com/ramiz-alija-ne-takimin-e-vitit-1991-me-ibrahim-rugoven-jemi-nje-popull-dhe-nje-komb/ |access-date=2026-08-14 |language=sq}}</ref> si pjesë e parapërgatitjes për një luftë potenciale. Ndër ushtarakët e parë të saj ishin [[Zahir Pajaziti]], [[Adem Jashari]], [[Ahmet Hoxha]] etj., nën komandën e [[Sali Çekaj|Sali Çekajt]]. FARK ishin aktive gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] (1998–99), kishin ministri të mbrojtjes në mërgim dhe zingjirin e saj komandues me në krye [[Ahmet Krasniqi|Ahmet Krasniqin]] (deri më 21 shtator 1998). FARK-u hyri në Kosovë nga Shqipëria gjatë luftës, në uniforma të UÇK-së, duke u bërë pjesë e operacioneve në thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar në betejat e [[Beteja e Koshares|Koshares]] dhe [[Beteja e Pashtrikut|Pashtrikut]], si [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|Brigada 138]]. == Historiku == [[Bujar Bukoshi]], ish-kryeministri në mërgim i [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së vetëshpallur të Kosovës]] nga viti 1991 deri në vitin 2000, krijoi FARK-un në [[Shqipëria|Shqipëri]] me disa dhjetëra ish-oficerë shqiptarë të Kosovës të [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Popullore Jugosllave]] të mbledhur nga [[Sali Çekaj]]. Më pas e vuri nën komandën e ish-kolonelit [[Ahmet Krasniqi]]. Shumica e anëtarëve të FARK-ut atëherë ishin besnikë ndaj Presidentit të Republikës së Kosovës, Ibrahim Rugova, ndërsa grupi rival [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) udhëhiqej nga [[Hashim Thaçi]], një njeri që kishte fituar kredibilitet në mesin e separatistëve për shkak të pretendimeve të mangësive në arritjet e FARK-ut. Bukoshi, derisa e kalonte pjesën më të madhe të kohës në [[Boni|Bon]], kishte qenë përfaqësues i [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarëve të Kosovës]] nga viti 1991, viti kur ata u përpoqën të shpallnin pavarësinë, deri në vitin 1998. Më 2 prill 1999, pasi Rugova atëherë ishte anashkaluar nga zhvillimet e fundit, Në vend të tij, Hashim Thaçi u vetëshpall [[Kryeministri|kryeministër]], ndërsa Bukoshi nuk pranoi ta njohë dhe t'i dorëzojë fondet që kishte marrë nga diaspora shqiptare në Perëndim. Si përfaqësues i Rugovës, Bukoshi merrte kontribute të rregullta nga diaspora për “Fondin e Republikës së Kosovës”, i cili ishte shpenzuar për financimin e qeverisë paralele të Kosovës nën Rugovën, me një rrjet shkollash private dhe qendrash shëndetësore. UÇK-ja më pas krijoi fondin e saj "Vendlindja Thërret", të dyja fondet u përdoren për blerjen e pajisjeve ushtarake. UÇK-ja u përpoq gjithashtu të pengonte rekrutimin në FARK mes shqiptarëve të [[Evropa Perëndimore|Evropës Perëndimore]] dhe t'i tërheqë ata në qendrat e saj në [[Durrësi|Durrës]], [[Tirana|Tiranë]] dhe [[Kukësi|Kukës]] në [[Shqipëria|Shqipëri]]. FARK-u dhe UÇK-ja luftuan veçmas forcat jugosllave, dhe gjithashtu luftuan njëra-tjetrën. Politikanët në Shqipëri morën anë në rivalitetin mes UÇK-së dhe FARK-ut, ku qeveria socialiste në Tiranë ka mbështetur Thaçin dhe UÇK-në, ndërsa [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partia Demokratike]] e [[Sali Berisha|Sali Berishës]] në opozitë mbështeti FARK-un. 30 anëtarë të FARK-ut u burgosën për pjesëmarrje në demonstratat e dhunshme anti-qeveritare në Tiranë në shtator 1998. FARK tha se ata morën pjesë vetëm pas vrasjes së [[Ahmet Krasniqi|Ahmet Krasniqit]] më 21 shtator 1998, një ish-udhëheqës i FARK-ut. Organizata më vonë iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) në vitin 1998 si Brigada 138, e cila kryesisht luftoi në zonën Operative të Dukagjinit dhe më vonë filloi operacionin Koshare në vitin 1999. FARK rekrutonte kryesisht rekrutët shqiptarë të trajnuar nga Ushtria Jugosllave, si dhe vullnetarë shqiptarë me përvojë në [[Forcat e Armatosura të Kroacisë|Ushtrinë Kroate]], e cila luftoi [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrinë Jugosllave]] gjatë [[Luftërat në Jugosllavi|Luftërave Jugosllave]]. == Rivaliteti me UÇK/LPK-në == Gjatë rivalitetit me UÇK-në u vranë shumë anëtarë të FARK apo partisë [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]], por edhe ish-pjesëtarë të UÇK-së. Numri i viktimave gjatë rivalitetit aktualisht vlerësohet në më shumë se 1000. Autorët apo nxitësit ishin kryesisht ish-udhëheqës të lartë të UÇK-së – pas luftës, ata u integruan pothuajse ekskluzivisht në [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|Trupat Mbrojtëse të Kosovës]], pasardhëse e UÇK-së. Struktura komanduese dhe përbërja, madje edhe stema e Trupave Mbrojtëse të Kosovës është në thelb identike me UÇK-në e shpërbërë zyrtarisht. Kjo vlen edhe për udhëheqësin e tyre. Gjenerali i parë ishte [[Agim Çeku]], ish-komandant i përgjithshëm i UÇK-së. [[Policia e Kosovës|Policisë të Kosovës]] iu bashkuan edhe disa ish-pjesëtarë të UÇK-së. Rivaliteti nuk mbaroi pasi trupat e [[NATO]]-s hynë në Kosovë në qershor 1999 dhe dy [[Lufta guerile|ushtritë guerile]] u shpërndanë zyrtarisht. Në dhjetor të vitit 2002, [[Daut Haradinaj]], vëllai i ish-liderit të UÇK-së, [[Ramush Haradinaj]], u dënua me pesë anëtarë të tjerë të UÇK-së nga një gjykatë e [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|OKB]]-së në Kosovë për përfshirjen e tij në kidnapimin dhe vrasjen e katër ish anëtarëve të FARK dhe LDK. Në rastin kundër Daut Haradinajt më herët ka dëshmuar si dëshmitar [[Tahir Zemaj]], ish-lider i FARK-ut. Tahir Zemaj i vrarë në vitin 2003 me djalin e tij Enisin dhe nipin Hasanin, kishte qenë edhe udhëheqës i FARK-ut, në Pejë, në qytetin e Ekrem Lukajt, financier i ish-udhëheqësve të UÇK-së, Ramush Haradinaj dhe Hashim Thaçi. Ramush Haradinaj dyshohej për vrasje. Në nëntor të vitit 2003, [[Sebahate Tolaj]] dhe [[Isuf Haklaj]] u qëlluan duke shkuar në punë me veturë. Të dy kishin shërbyer në kohën e Zemajt si pjesëtarë të FARK-ut. Në prill 2005, disa ditë pasi Ramush Haradinaj u dorëzua në [[Haga|Hagë]], [[Enver Haradinaj]], një tjetër vëlla i Ramush Haradinajt u vra në një shkëmbim zjarri në Kosovë, sipas forcave të sigurisë së OKB-së, pati një konfrontim midis klaneve rivale kosovaro-shqiptare. Me sa duket grindje e kahershme mes klanit Musaj dhe klanit Haradinaj. Familja Musaj ishte e shquar në FARK në fund të viteve 1990. Ndërmjet viteve 1998 dhe 1999, familja Haradinaj, me origjinë nga zona e Pejës, ishte me ndikim në UÇK, u përfshi në një [[Hakmarrja|hakmarrje]] me Musajt. Tashmë në vitin 2000, Ramush Haradinaj duhej të ishte përfshirë në një përplasje me armë me anëtarët e familjes Musaj në shtëpinë e tyre në [[Strellca e Epërme|Strellc]]. Musajt pretendojnë se ai ka urdhëruar vrasjen e vëllait të tyre dhe 3 të tjerëve në vitin 1999. Vrasja e Enver Haradinajt ka ngjallur nxehje në pjesët pro-UÇK-së të Kosovës. Më 3 qershor 2005, [[Bardhyl Ajeti]], gazetar i gazetës kosovare [[Bota Sot]], u qëllua në afërsi të [[Gjilani|Gjilanit]], ai vdiq më vonë. Bota Sot ishte e afërt me LDK-në dhe Ajeti ishte kritik i zëshëm i elitës së pasluftës, shumica e të cilëve ishin të lidhur me UÇK-në. Bardhyl Ajeti nuk ishte i vetmi gazetar i Bota Sot që u vra në Kosovë. [[Bekim Kastrati]] u vra më 19 tetor 2001 së bashku me dy burra të tjerë që ishin duke hipur në veturën e tij në atë kohë në fshatin [[Llausha (Skënderaj)|Llaushë]] afër [[Prishtina|Prishtinës]]. Më pas, më 12 korrik 2005, dy anëtarë të familjes Musaj u vranë në të shtëna me makinë pranë [[Peja|Pejës]]. Grindja Haradinaj-Musaj u bë emblematike e grindjes më të gjerë UÇK-FARK. Më 1 janar 2010, [[Bedri Krasniqi]] ishte dënuar me 27 vjet burgim për vrasjen e dy personave dhe tentim vrasje të një pjesëtari të [[Shërbimi Policor i Kosovës|Shërbimit Policor të Kosovës]]. Ndonëse këto janë krahët ushtarakë të [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]]-së dhe [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), deri më sot, mes LDK-së dhe AAK-së, si dhe [[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]-së (pasardhësja politike e UÇK-së) ka mosmarrëveshje të vazhdueshme politike. == Shiko edhe == * [[Republika e Parë e Kosovës]] * [[Ahmet Krasniqi]] * [[Tahir Zemaj]] == Referime == [[Kategoria:Historia e Republikës së Kosovës]] [[Kategoria:Forca të armatosura të shpërbëra]] [[Kategoria:Historia ushtarake e Kosovës]] [[Kategoria:Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)]] [[Kategoria:Republika e Parë e Kosovës]] dhkjpj9vpa6ofmal97sultn1al6d64a 3025704 3025703 2026-08-14T12:27:08Z Leutrim.P 113691 /* Shiko edhe */ 3025704 wikitext text/x-wiki {{cung}} {{Infobox war faction | name = Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës | native_name = | war = [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]] | image = [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|270px]]<br>Flamuri i Forcave të Armatosura të Kosovës. | native_name_lang = sq | caption = | motto = | foundation = 1991<ref>{{Cite book |last=Phillips |first=David L. |title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U.S. Intervention |publisher=MT Press |year=2012 |pages=68}}</ref> | active = Gusht 1998–1999 | leaders = [[Ahmet Krasniqi]] {{KIA}}<br>[[Tahir Zemaj]]<br>[[Bujar Bukoshi]]<br>[[Sali Çekaj]]{{KIA}}<br>[[Agim Ramadani]]{{KIA}}<br>[[Anton Quni]]<br>[[Rashit Mustafa]]{{KIA}}<br>[[Hisen Berisha]]<br>[[Nazif Ramabaja]]<br> [[Ekrem Rexha]] | clans = | headquarters = | area = [[Kosovë]] | size = 1000–3000 pjestarë <ref>{{cite book|author=James Pettifer|title=Kosova Express: A Journey in Wartime|year=2005|publisher=University of Wisconsin Press|url=https://books.google.com/books?id=GZYQfxGqUE4C|isbn=978-0-29920-444-0|page=213}}</ref> | predecessor = | successor = | partof = {{Flagicon image|Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|size=25px}} [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] si Brigada 138 ({{small|nga fundi i 1998-ës}}) | opponents = [[File:Flag of Serbia and Montenegro (1992–2006).svg|25px|border]] [[Serbia dhe Mali i Zi]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998) |Beteja e Docajt dhe Jashiqit]] *[[Beteja e Kosharës]] *[[Beteja e Loxhës]] *[[Operacioni Feniks]] }} '''Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës''' ('''FARK''') ishin [[Organizata paraushtarake|organizatë paraushtarake]] e qeverisë së [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së Parë të Kosovës]]. Paraardhëse të saj ishin grupet e para të [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptarëve të Kosovës]] të trajnuara në [[Shqipëria|Shqipëri]] pas marrëveshjes ushtarake të vitit 1990 mes [[Ramiz Alia|Ramiz Alisë]] dhe [[Ibrahim Rugova|Ibrahim Rugovës]],<ref>{{Cite web |last=KosovaNewss |date=2026-01-21 |title=Haziri: Ibrahim Rugova e Ramiz Alia kishin marrëveshje për përgatitjen e celulave të para ushtarake të Kosovës - KosovaNews |url=https://kosovanews.net/haziri-ibrahim-rugova-e-ramiz-alia-kishin-marreveshje-per-pergatitjen-e-celulave-te-para-ushtarake-te-kosoves/ |access-date=2026-08-14 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Video/ Cila ishte marrëveshja e fshehtë e Ibrahim Rugovës me presidentin Ramiz Alia |url=https://www.balkanweb.com/video-cila-ishte-marreveshja-e-fshehte-e-ibrahim-rugoves-me-presidentin-ramiz-alia/ |access-date=2026-08-14 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Antian |date=2023-03-30 |title=Ramiz Alija në takimin e vitit 1991 me Ibrahim Rugovën: Jemi një popull dhe një komb - Dukagjini |url=https://www.dukagjini.com/ramiz-alija-ne-takimin-e-vitit-1991-me-ibrahim-rugoven-jemi-nje-popull-dhe-nje-komb/ |access-date=2026-08-14 |language=sq}}</ref> si pjesë e parapërgatitjes për një luftë potenciale. Ndër ushtarakët e parë të saj ishin [[Zahir Pajaziti]], [[Adem Jashari]], [[Ahmet Hoxha]] etj., nën komandën e [[Sali Çekaj|Sali Çekajt]]. FARK ishin aktive gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] (1998–99), kishin ministri të mbrojtjes në mërgim dhe zingjirin e saj komandues me në krye [[Ahmet Krasniqi|Ahmet Krasniqin]] (deri më 21 shtator 1998). FARK-u hyri në Kosovë nga Shqipëria gjatë luftës, në uniforma të UÇK-së, duke u bërë pjesë e operacioneve në thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar në betejat e [[Beteja e Koshares|Koshares]] dhe [[Beteja e Pashtrikut|Pashtrikut]], si [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|Brigada 138]]. == Historiku == [[Bujar Bukoshi]], ish-kryeministri në mërgim i [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së vetëshpallur të Kosovës]] nga viti 1991 deri në vitin 2000, krijoi FARK-un në [[Shqipëria|Shqipëri]] me disa dhjetëra ish-oficerë shqiptarë të Kosovës të [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Popullore Jugosllave]] të mbledhur nga [[Sali Çekaj]]. Më pas e vuri nën komandën e ish-kolonelit [[Ahmet Krasniqi]]. Shumica e anëtarëve të FARK-ut atëherë ishin besnikë ndaj Presidentit të Republikës së Kosovës, Ibrahim Rugova, ndërsa grupi rival [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) udhëhiqej nga [[Hashim Thaçi]], një njeri që kishte fituar kredibilitet në mesin e separatistëve për shkak të pretendimeve të mangësive në arritjet e FARK-ut. Bukoshi, derisa e kalonte pjesën më të madhe të kohës në [[Boni|Bon]], kishte qenë përfaqësues i [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarëve të Kosovës]] nga viti 1991, viti kur ata u përpoqën të shpallnin pavarësinë, deri në vitin 1998. Më 2 prill 1999, pasi Rugova atëherë ishte anashkaluar nga zhvillimet e fundit, Në vend të tij, Hashim Thaçi u vetëshpall [[Kryeministri|kryeministër]], ndërsa Bukoshi nuk pranoi ta njohë dhe t'i dorëzojë fondet që kishte marrë nga diaspora shqiptare në Perëndim. Si përfaqësues i Rugovës, Bukoshi merrte kontribute të rregullta nga diaspora për “Fondin e Republikës së Kosovës”, i cili ishte shpenzuar për financimin e qeverisë paralele të Kosovës nën Rugovën, me një rrjet shkollash private dhe qendrash shëndetësore. UÇK-ja më pas krijoi fondin e saj "Vendlindja Thërret", të dyja fondet u përdoren për blerjen e pajisjeve ushtarake. UÇK-ja u përpoq gjithashtu të pengonte rekrutimin në FARK mes shqiptarëve të [[Evropa Perëndimore|Evropës Perëndimore]] dhe t'i tërheqë ata në qendrat e saj në [[Durrësi|Durrës]], [[Tirana|Tiranë]] dhe [[Kukësi|Kukës]] në [[Shqipëria|Shqipëri]]. FARK-u dhe UÇK-ja luftuan veçmas forcat jugosllave, dhe gjithashtu luftuan njëra-tjetrën. Politikanët në Shqipëri morën anë në rivalitetin mes UÇK-së dhe FARK-ut, ku qeveria socialiste në Tiranë ka mbështetur Thaçin dhe UÇK-në, ndërsa [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partia Demokratike]] e [[Sali Berisha|Sali Berishës]] në opozitë mbështeti FARK-un. 30 anëtarë të FARK-ut u burgosën për pjesëmarrje në demonstratat e dhunshme anti-qeveritare në Tiranë në shtator 1998. FARK tha se ata morën pjesë vetëm pas vrasjes së [[Ahmet Krasniqi|Ahmet Krasniqit]] më 21 shtator 1998, një ish-udhëheqës i FARK-ut. Organizata më vonë iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) në vitin 1998 si Brigada 138, e cila kryesisht luftoi në zonën Operative të Dukagjinit dhe më vonë filloi operacionin Koshare në vitin 1999. FARK rekrutonte kryesisht rekrutët shqiptarë të trajnuar nga Ushtria Jugosllave, si dhe vullnetarë shqiptarë me përvojë në [[Forcat e Armatosura të Kroacisë|Ushtrinë Kroate]], e cila luftoi [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrinë Jugosllave]] gjatë [[Luftërat në Jugosllavi|Luftërave Jugosllave]]. == Rivaliteti me UÇK/LPK-në == Gjatë rivalitetit me UÇK-në u vranë shumë anëtarë të FARK apo partisë [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]], por edhe ish-pjesëtarë të UÇK-së. Numri i viktimave gjatë rivalitetit aktualisht vlerësohet në më shumë se 1000. Autorët apo nxitësit ishin kryesisht ish-udhëheqës të lartë të UÇK-së – pas luftës, ata u integruan pothuajse ekskluzivisht në [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|Trupat Mbrojtëse të Kosovës]], pasardhëse e UÇK-së. Struktura komanduese dhe përbërja, madje edhe stema e Trupave Mbrojtëse të Kosovës është në thelb identike me UÇK-në e shpërbërë zyrtarisht. Kjo vlen edhe për udhëheqësin e tyre. Gjenerali i parë ishte [[Agim Çeku]], ish-komandant i përgjithshëm i UÇK-së. [[Policia e Kosovës|Policisë të Kosovës]] iu bashkuan edhe disa ish-pjesëtarë të UÇK-së. Rivaliteti nuk mbaroi pasi trupat e [[NATO]]-s hynë në Kosovë në qershor 1999 dhe dy [[Lufta guerile|ushtritë guerile]] u shpërndanë zyrtarisht. Në dhjetor të vitit 2002, [[Daut Haradinaj]], vëllai i ish-liderit të UÇK-së, [[Ramush Haradinaj]], u dënua me pesë anëtarë të tjerë të UÇK-së nga një gjykatë e [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|OKB]]-së në Kosovë për përfshirjen e tij në kidnapimin dhe vrasjen e katër ish anëtarëve të FARK dhe LDK. Në rastin kundër Daut Haradinajt më herët ka dëshmuar si dëshmitar [[Tahir Zemaj]], ish-lider i FARK-ut. Tahir Zemaj i vrarë në vitin 2003 me djalin e tij Enisin dhe nipin Hasanin, kishte qenë edhe udhëheqës i FARK-ut, në Pejë, në qytetin e Ekrem Lukajt, financier i ish-udhëheqësve të UÇK-së, Ramush Haradinaj dhe Hashim Thaçi. Ramush Haradinaj dyshohej për vrasje. Në nëntor të vitit 2003, [[Sebahate Tolaj]] dhe [[Isuf Haklaj]] u qëlluan duke shkuar në punë me veturë. Të dy kishin shërbyer në kohën e Zemajt si pjesëtarë të FARK-ut. Në prill 2005, disa ditë pasi Ramush Haradinaj u dorëzua në [[Haga|Hagë]], [[Enver Haradinaj]], një tjetër vëlla i Ramush Haradinajt u vra në një shkëmbim zjarri në Kosovë, sipas forcave të sigurisë së OKB-së, pati një konfrontim midis klaneve rivale kosovaro-shqiptare. Me sa duket grindje e kahershme mes klanit Musaj dhe klanit Haradinaj. Familja Musaj ishte e shquar në FARK në fund të viteve 1990. Ndërmjet viteve 1998 dhe 1999, familja Haradinaj, me origjinë nga zona e Pejës, ishte me ndikim në UÇK, u përfshi në një [[Hakmarrja|hakmarrje]] me Musajt. Tashmë në vitin 2000, Ramush Haradinaj duhej të ishte përfshirë në një përplasje me armë me anëtarët e familjes Musaj në shtëpinë e tyre në [[Strellca e Epërme|Strellc]]. Musajt pretendojnë se ai ka urdhëruar vrasjen e vëllait të tyre dhe 3 të tjerëve në vitin 1999. Vrasja e Enver Haradinajt ka ngjallur nxehje në pjesët pro-UÇK-së të Kosovës. Më 3 qershor 2005, [[Bardhyl Ajeti]], gazetar i gazetës kosovare [[Bota Sot]], u qëllua në afërsi të [[Gjilani|Gjilanit]], ai vdiq më vonë. Bota Sot ishte e afërt me LDK-në dhe Ajeti ishte kritik i zëshëm i elitës së pasluftës, shumica e të cilëve ishin të lidhur me UÇK-në. Bardhyl Ajeti nuk ishte i vetmi gazetar i Bota Sot që u vra në Kosovë. [[Bekim Kastrati]] u vra më 19 tetor 2001 së bashku me dy burra të tjerë që ishin duke hipur në veturën e tij në atë kohë në fshatin [[Llausha (Skënderaj)|Llaushë]] afër [[Prishtina|Prishtinës]]. Më pas, më 12 korrik 2005, dy anëtarë të familjes Musaj u vranë në të shtëna me makinë pranë [[Peja|Pejës]]. Grindja Haradinaj-Musaj u bë emblematike e grindjes më të gjerë UÇK-FARK. Më 1 janar 2010, [[Bedri Krasniqi]] ishte dënuar me 27 vjet burgim për vrasjen e dy personave dhe tentim vrasje të një pjesëtari të [[Shërbimi Policor i Kosovës|Shërbimit Policor të Kosovës]]. Ndonëse këto janë krahët ushtarakë të [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]]-së dhe [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), deri më sot, mes LDK-së dhe AAK-së, si dhe [[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]-së (pasardhësja politike e UÇK-së) ka mosmarrëveshje të vazhdueshme politike. == Shiko edhe == * [[Republika e Parë e Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] * [[Beteja e Koshares]] * [[Beteja e Pashtrikut]] * [[Ibrahim Rugova]] * [[Bujar Bukoshi]] * [[Sali Çekaj]] * [[Adem Jashari]] * [[Zahir Pajaziti]] * [[Ahmet Krasniqi]] * [[Tahir Zemaj]] * [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO]] == Referime == [[Kategoria:Historia e Republikës së Kosovës]] [[Kategoria:Forca të armatosura të shpërbëra]] [[Kategoria:Historia ushtarake e Kosovës]] [[Kategoria:Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)]] [[Kategoria:Republika e Parë e Kosovës]] r2n9ki1qh8x91pjzdbtjfp1rw9dk0xq 3025705 3025704 2026-08-14T12:29:04Z Leutrim.P 113691 /* Shiko edhe */ 3025705 wikitext text/x-wiki {{cung}} {{Infobox war faction | name = Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës | native_name = | war = [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]] | image = [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|270px]]<br>Flamuri i Forcave të Armatosura të Kosovës. | native_name_lang = sq | caption = | motto = | foundation = 1991<ref>{{Cite book |last=Phillips |first=David L. |title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U.S. Intervention |publisher=MT Press |year=2012 |pages=68}}</ref> | active = Gusht 1998–1999 | leaders = [[Ahmet Krasniqi]] {{KIA}}<br>[[Tahir Zemaj]]<br>[[Bujar Bukoshi]]<br>[[Sali Çekaj]]{{KIA}}<br>[[Agim Ramadani]]{{KIA}}<br>[[Anton Quni]]<br>[[Rashit Mustafa]]{{KIA}}<br>[[Hisen Berisha]]<br>[[Nazif Ramabaja]]<br> [[Ekrem Rexha]] | clans = | headquarters = | area = [[Kosovë]] | size = 1000–3000 pjestarë <ref>{{cite book|author=James Pettifer|title=Kosova Express: A Journey in Wartime|year=2005|publisher=University of Wisconsin Press|url=https://books.google.com/books?id=GZYQfxGqUE4C|isbn=978-0-29920-444-0|page=213}}</ref> | predecessor = | successor = | partof = {{Flagicon image|Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|size=25px}} [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] si Brigada 138 ({{small|nga fundi i 1998-ës}}) | opponents = [[File:Flag of Serbia and Montenegro (1992–2006).svg|25px|border]] [[Serbia dhe Mali i Zi]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998) |Beteja e Docajt dhe Jashiqit]] *[[Beteja e Kosharës]] *[[Beteja e Loxhës]] *[[Operacioni Feniks]] }} '''Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës''' ('''FARK''') ishin [[Organizata paraushtarake|organizatë paraushtarake]] e qeverisë së [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së Parë të Kosovës]]. Paraardhëse të saj ishin grupet e para të [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptarëve të Kosovës]] të trajnuara në [[Shqipëria|Shqipëri]] pas marrëveshjes ushtarake të vitit 1990 mes [[Ramiz Alia|Ramiz Alisë]] dhe [[Ibrahim Rugova|Ibrahim Rugovës]],<ref>{{Cite web |last=KosovaNewss |date=2026-01-21 |title=Haziri: Ibrahim Rugova e Ramiz Alia kishin marrëveshje për përgatitjen e celulave të para ushtarake të Kosovës - KosovaNews |url=https://kosovanews.net/haziri-ibrahim-rugova-e-ramiz-alia-kishin-marreveshje-per-pergatitjen-e-celulave-te-para-ushtarake-te-kosoves/ |access-date=2026-08-14 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Video/ Cila ishte marrëveshja e fshehtë e Ibrahim Rugovës me presidentin Ramiz Alia |url=https://www.balkanweb.com/video-cila-ishte-marreveshja-e-fshehte-e-ibrahim-rugoves-me-presidentin-ramiz-alia/ |access-date=2026-08-14 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Antian |date=2023-03-30 |title=Ramiz Alija në takimin e vitit 1991 me Ibrahim Rugovën: Jemi një popull dhe një komb - Dukagjini |url=https://www.dukagjini.com/ramiz-alija-ne-takimin-e-vitit-1991-me-ibrahim-rugoven-jemi-nje-popull-dhe-nje-komb/ |access-date=2026-08-14 |language=sq}}</ref> si pjesë e parapërgatitjes për një luftë potenciale. Ndër ushtarakët e parë të saj ishin [[Zahir Pajaziti]], [[Adem Jashari]], [[Ahmet Hoxha]] etj., nën komandën e [[Sali Çekaj|Sali Çekajt]]. FARK ishin aktive gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] (1998–99), kishin ministri të mbrojtjes në mërgim dhe zingjirin e saj komandues me në krye [[Ahmet Krasniqi|Ahmet Krasniqin]] (deri më 21 shtator 1998). FARK-u hyri në Kosovë nga Shqipëria gjatë luftës, në uniforma të UÇK-së, duke u bërë pjesë e operacioneve në thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar në betejat e [[Beteja e Koshares|Koshares]] dhe [[Beteja e Pashtrikut|Pashtrikut]], si [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|Brigada 138]]. == Historiku == [[Bujar Bukoshi]], ish-kryeministri në mërgim i [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së vetëshpallur të Kosovës]] nga viti 1991 deri në vitin 2000, krijoi FARK-un në [[Shqipëria|Shqipëri]] me disa dhjetëra ish-oficerë shqiptarë të Kosovës të [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Popullore Jugosllave]] të mbledhur nga [[Sali Çekaj]]. Më pas e vuri nën komandën e ish-kolonelit [[Ahmet Krasniqi]]. Shumica e anëtarëve të FARK-ut atëherë ishin besnikë ndaj Presidentit të Republikës së Kosovës, Ibrahim Rugova, ndërsa grupi rival [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) udhëhiqej nga [[Hashim Thaçi]], një njeri që kishte fituar kredibilitet në mesin e separatistëve për shkak të pretendimeve të mangësive në arritjet e FARK-ut. Bukoshi, derisa e kalonte pjesën më të madhe të kohës në [[Boni|Bon]], kishte qenë përfaqësues i [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarëve të Kosovës]] nga viti 1991, viti kur ata u përpoqën të shpallnin pavarësinë, deri në vitin 1998. Më 2 prill 1999, pasi Rugova atëherë ishte anashkaluar nga zhvillimet e fundit, Në vend të tij, Hashim Thaçi u vetëshpall [[Kryeministri|kryeministër]], ndërsa Bukoshi nuk pranoi ta njohë dhe t'i dorëzojë fondet që kishte marrë nga diaspora shqiptare në Perëndim. Si përfaqësues i Rugovës, Bukoshi merrte kontribute të rregullta nga diaspora për “Fondin e Republikës së Kosovës”, i cili ishte shpenzuar për financimin e qeverisë paralele të Kosovës nën Rugovën, me një rrjet shkollash private dhe qendrash shëndetësore. UÇK-ja më pas krijoi fondin e saj "Vendlindja Thërret", të dyja fondet u përdoren për blerjen e pajisjeve ushtarake. UÇK-ja u përpoq gjithashtu të pengonte rekrutimin në FARK mes shqiptarëve të [[Evropa Perëndimore|Evropës Perëndimore]] dhe t'i tërheqë ata në qendrat e saj në [[Durrësi|Durrës]], [[Tirana|Tiranë]] dhe [[Kukësi|Kukës]] në [[Shqipëria|Shqipëri]]. FARK-u dhe UÇK-ja luftuan veçmas forcat jugosllave, dhe gjithashtu luftuan njëra-tjetrën. Politikanët në Shqipëri morën anë në rivalitetin mes UÇK-së dhe FARK-ut, ku qeveria socialiste në Tiranë ka mbështetur Thaçin dhe UÇK-në, ndërsa [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partia Demokratike]] e [[Sali Berisha|Sali Berishës]] në opozitë mbështeti FARK-un. 30 anëtarë të FARK-ut u burgosën për pjesëmarrje në demonstratat e dhunshme anti-qeveritare në Tiranë në shtator 1998. FARK tha se ata morën pjesë vetëm pas vrasjes së [[Ahmet Krasniqi|Ahmet Krasniqit]] më 21 shtator 1998, një ish-udhëheqës i FARK-ut. Organizata më vonë iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) në vitin 1998 si Brigada 138, e cila kryesisht luftoi në zonën Operative të Dukagjinit dhe më vonë filloi operacionin Koshare në vitin 1999. FARK rekrutonte kryesisht rekrutët shqiptarë të trajnuar nga Ushtria Jugosllave, si dhe vullnetarë shqiptarë me përvojë në [[Forcat e Armatosura të Kroacisë|Ushtrinë Kroate]], e cila luftoi [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrinë Jugosllave]] gjatë [[Luftërat në Jugosllavi|Luftërave Jugosllave]]. == Rivaliteti me UÇK/LPK-në == Gjatë rivalitetit me UÇK-në u vranë shumë anëtarë të FARK apo partisë [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]], por edhe ish-pjesëtarë të UÇK-së. Numri i viktimave gjatë rivalitetit aktualisht vlerësohet në më shumë se 1000. Autorët apo nxitësit ishin kryesisht ish-udhëheqës të lartë të UÇK-së – pas luftës, ata u integruan pothuajse ekskluzivisht në [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|Trupat Mbrojtëse të Kosovës]], pasardhëse e UÇK-së. Struktura komanduese dhe përbërja, madje edhe stema e Trupave Mbrojtëse të Kosovës është në thelb identike me UÇK-në e shpërbërë zyrtarisht. Kjo vlen edhe për udhëheqësin e tyre. Gjenerali i parë ishte [[Agim Çeku]], ish-komandant i përgjithshëm i UÇK-së. [[Policia e Kosovës|Policisë të Kosovës]] iu bashkuan edhe disa ish-pjesëtarë të UÇK-së. Rivaliteti nuk mbaroi pasi trupat e [[NATO]]-s hynë në Kosovë në qershor 1999 dhe dy [[Lufta guerile|ushtritë guerile]] u shpërndanë zyrtarisht. Në dhjetor të vitit 2002, [[Daut Haradinaj]], vëllai i ish-liderit të UÇK-së, [[Ramush Haradinaj]], u dënua me pesë anëtarë të tjerë të UÇK-së nga një gjykatë e [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|OKB]]-së në Kosovë për përfshirjen e tij në kidnapimin dhe vrasjen e katër ish anëtarëve të FARK dhe LDK. Në rastin kundër Daut Haradinajt më herët ka dëshmuar si dëshmitar [[Tahir Zemaj]], ish-lider i FARK-ut. Tahir Zemaj i vrarë në vitin 2003 me djalin e tij Enisin dhe nipin Hasanin, kishte qenë edhe udhëheqës i FARK-ut, në Pejë, në qytetin e Ekrem Lukajt, financier i ish-udhëheqësve të UÇK-së, Ramush Haradinaj dhe Hashim Thaçi. Ramush Haradinaj dyshohej për vrasje. Në nëntor të vitit 2003, [[Sebahate Tolaj]] dhe [[Isuf Haklaj]] u qëlluan duke shkuar në punë me veturë. Të dy kishin shërbyer në kohën e Zemajt si pjesëtarë të FARK-ut. Në prill 2005, disa ditë pasi Ramush Haradinaj u dorëzua në [[Haga|Hagë]], [[Enver Haradinaj]], një tjetër vëlla i Ramush Haradinajt u vra në një shkëmbim zjarri në Kosovë, sipas forcave të sigurisë së OKB-së, pati një konfrontim midis klaneve rivale kosovaro-shqiptare. Me sa duket grindje e kahershme mes klanit Musaj dhe klanit Haradinaj. Familja Musaj ishte e shquar në FARK në fund të viteve 1990. Ndërmjet viteve 1998 dhe 1999, familja Haradinaj, me origjinë nga zona e Pejës, ishte me ndikim në UÇK, u përfshi në një [[Hakmarrja|hakmarrje]] me Musajt. Tashmë në vitin 2000, Ramush Haradinaj duhej të ishte përfshirë në një përplasje me armë me anëtarët e familjes Musaj në shtëpinë e tyre në [[Strellca e Epërme|Strellc]]. Musajt pretendojnë se ai ka urdhëruar vrasjen e vëllait të tyre dhe 3 të tjerëve në vitin 1999. Vrasja e Enver Haradinajt ka ngjallur nxehje në pjesët pro-UÇK-së të Kosovës. Më 3 qershor 2005, [[Bardhyl Ajeti]], gazetar i gazetës kosovare [[Bota Sot]], u qëllua në afërsi të [[Gjilani|Gjilanit]], ai vdiq më vonë. Bota Sot ishte e afërt me LDK-në dhe Ajeti ishte kritik i zëshëm i elitës së pasluftës, shumica e të cilëve ishin të lidhur me UÇK-në. Bardhyl Ajeti nuk ishte i vetmi gazetar i Bota Sot që u vra në Kosovë. [[Bekim Kastrati]] u vra më 19 tetor 2001 së bashku me dy burra të tjerë që ishin duke hipur në veturën e tij në atë kohë në fshatin [[Llausha (Skënderaj)|Llaushë]] afër [[Prishtina|Prishtinës]]. Më pas, më 12 korrik 2005, dy anëtarë të familjes Musaj u vranë në të shtëna me makinë pranë [[Peja|Pejës]]. Grindja Haradinaj-Musaj u bë emblematike e grindjes më të gjerë UÇK-FARK. Më 1 janar 2010, [[Bedri Krasniqi]] ishte dënuar me 27 vjet burgim për vrasjen e dy personave dhe tentim vrasje të një pjesëtari të [[Shërbimi Policor i Kosovës|Shërbimit Policor të Kosovës]]. Ndonëse këto janë krahët ushtarakë të [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]]-së dhe [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), deri më sot, mes LDK-së dhe AAK-së, si dhe [[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]-së (pasardhësja politike e UÇK-së) ka mosmarrëveshje të vazhdueshme politike. == Shiko edhe == * [[Republika e Parë e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] * [[Beteja e Koshares]] * [[Beteja e Pashtrikut]] * [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO]] * [[Beteja e Loxhës]] * [[Ibrahim Rugova]] * [[Bujar Bukoshi]] * [[Sali Çekaj]] * [[Adem Jashari]] * [[Zahir Pajaziti]] * [[Ahmet Krasniqi]] * [[Tahir Zemaj]] == Referime == [[Kategoria:Historia e Republikës së Kosovës]] [[Kategoria:Forca të armatosura të shpërbëra]] [[Kategoria:Historia ushtarake e Kosovës]] [[Kategoria:Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)]] [[Kategoria:Republika e Parë e Kosovës]] r91hsl99z9o32kf1jpyo9q35j2qjc51 0 106478 3025752 2676127 2026-08-14T19:46:50Z CommonsDelinker 1198 Materiali multimedial [[c:File:EJaho-cr.jpg|EJaho-cr.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Túrelio|Túrelio]] me arsyetimin: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Not own work, taken from Facebook (FBMD in metadata).. 3025752 wikitext text/x-wiki {{joref}} '''Ermonela Jaho''' është [[soprano]] shqiptare me famë botërore. Lindi në Tiranë,<ref>{{cite book|title=Opera 2007. Annuario dell'opera lirica in Italia|url=https://books.google.com/books?id=I5d5yg4JPH4C&pg=PA300|year=2007|publisher=EDT srl|isbn=978-88-6040-182-3|pages=300–}}</ref> në vitin 1974. U largua në vitin 1993 nga Shqipëria për në Itali me një bursë studimi, dhe më pas iu desh ta realizojë ëndrrën e ngjitjes në skenë, përkrah artistëve të huaj.<ref name="Committee2009">{{cite book|author=Great Britain. Parliament. House of Commons. Home Affairs Committee|title=Managing migration: Oral and written evidence|url=https://books.google.com/books?id=7ixtnNfyWDIC&pg=PA113|year=2009|publisher=The Stationery Office|isbn=978-0-215-54066-9|pages=113–}}</ref> Pas përfundimit të studimeve për këndim dhe piano, ajo fitoi disa konkurse të rëndësishme, të tilla si: Giacomo Puçini në Milano Itali më 1997, Spontini International Ancona, Itali më 1998, në Rovereto Zandonai, Itali më 1999, këngëtarja më e mirë e Festivalin Wexford më 2000. == Biografia == Ermonela Jaho filloi ta mësojë këngën në moshën 6 vjeçare. Pas diplomimit nga Liceu Artistik Jordan Misja, në Tiranë në 1992, ajo studion në Akademine e Arteve po në Tiranë. Ajo fiton nje konkurs të organizuar nga sopranoja italiane [[Katia Ricciarelli]] në Shqipëri, dhe vendoset në Itali ku fillon të studiojë në akademinë e Mantovës. Më pas, ajo ndjek studime muzikore ne [[Accademia nazionale di santa|Akademinë Kombëtare të Santa Cecilia]], në [[Roma|Romë]]. Jaho fillon të interpretojë në skenë në [[Bolonja]], në rolin e Mimit (''[[La bohème|La Bohème]]'' e [[Xhakomo Puçini|Puçini]]<nowiki/>t), në [[La Fenice]], e më pas në rolin e Suzanës (Dasma e Figaros), si edhe në Trieste në rolin e Mikaelës ([[Karmen]]). Dalja e saj e parë në skenë jashtë [[Italia|Italisë]] ishte në festivalin e [[Wexford County|Weksfordit]] në [[Irlanda|Irlandë]], ku këndoi operën ''Safo'' të [[Massenet]], dhe ''Vajza e Orleanit'' të [[Pjotër Çajkovski|Çajkovski]]<nowiki/>t. Në [[Gjermania|Gjermani]], ajo shfaqet me rolin e Norinës (''[[Don Paskuale]])'' në [[Mynihu|Mynih]]. Më pas ajo interpreton përsëri Suzanën në [[Gjeneva|Gjenevë]] dhe në [[Franca|Francë]], në teatrin Kapitol të [[Toulouse|Tuluzës]]. Në Shtetet e Bashkuara, ajo paraqitet me Mimin, me Teatrin e Operës Michigan. Nga viti 2009, karriera e saj e kthen atë në një ikonë arti botërore. Fitoi shpejt sukses nëpër botë, me lavdërime të shumta nga kritikët. Ajo vazhdon të paraqitet me ''[[La rondine]]'' të [[Xhakomo Puçini|Puçini]]<nowiki/>t në Trieste, ''Karmen'' në Glyndebourne dhe ''[[La traviata|La Traviata]]'' në [[Lion]]. Në 2009, ajo vjen si Liù ([[Turandot|''Turandot'']]) në [[Filadelfia]], Vitellia (''[[La Clémence de Titus)]]'' në Avinjon, dhe [[Anna Bolena, mbretëresha e Anglisë|Ana Bolena]] në [[Parisi|Paris]]. Në tetor 2010, ajo duartrokitet në rolin kryesor Thaïs (e kompozitorit Zhyl Masene) në operën e [[Toulon|Tulon]]<nowiki/>it. Në prill 2011, ajo luan rolin e Luizës në ''Luiza Miller'' e [[Giuseppe Verdi|Verdit]] në operën e Lionit, nën regjinë e [[David Alden]]. Në tetor 2013, ajo këndon në ''La Vestale'' (Spontini) në Teatrin e Champs Élysées. Për hapjen e sezonit 2013/2014 në operën e Grand Avignon, ajo risjell rolin e Cio-Cio-San në [[Madama Butterfly]], nën regjinë e Mireille Laroche. Në shtator 2014, ajo shfaqet si Violeta e [[La traviata|Traviatës]] në Operën Bastille, dhe në tetor vjen me një recitim në sallën Cortot të 'École Normale de Musique de Paris', e shoqëruar nga [[:fr:Genc_Tukiçi|Genc Tukiç]]<nowiki/>i. Pasi risjell rolin kryesor të Madamës Butterfly ne 2015, në janar 2016, ajo është Desdemona e [[Othello]]<nowiki/>s (Verdi) në Teatrin e Madh të Liceut në [[Barcelona|Barcelonë]]. Në shkurt 2017, ajo vjen përsëri si Violeta e ''Traviatës'' në Sydney Opera House, ku vlerësohet fort në krah të José Carbó (Giorgio Germont) dhe Ho-Yoon Chung (Alfredo Germont). == Çmime == Ermonela Jaho ka fituar një sërë konkursesh ndërkombëtare: * 1997: ''Giacomo Puccini'' në [[Milano]] * 1998: ''Spontini'' në [[Ankona]] * 1999: ''Zandonai'' në Rovereto * 2000: Çmimi i artistit më të mirë lirik në Festivalin e Weksfordit == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1974]] [[Kategoria:Njerëz nga Tirana]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Gra shqiptare sipas profesionit]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë]] [[Kategoria:Soprano shqiptare]] kzpytm1ik9cywjhqox8ji4cctdn61pv 1 172104 3025783 3018104 2026-08-15T04:17:05Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Jakobstad/Arkivi 1]] 3025783 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jakobstad/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{WPFinlanda}} 30a9yimpoukjv23xyfhyqvtaa35ajj6 1 172769 3025785 3017578 2026-08-15T04:17:25Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Hanko/Arkivi 1]] 3025785 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Hanko/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{WPFinlanda}} amed9inb667eo8xsm0vag987a0tkl5o 0 194247 3025702 1718985 2026-08-14T12:20:50Z Explicit 91825 +[[File:西川周作選手（浦和レッズ）.jpg]] 3025702 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name={{PAGENAME}} |image=[[file:西川周作選手（浦和レッズ）.jpg|250px]] |fullname={{PAGENAME}} |birth_date={{birth date and age|18|6|1986}} |birth_place=[[Oita]], [[Japoni]] |position=[[Portieri|Portier]] |currentclub=[[Urawa Reds]] |clubnumber=1 |years1=2005–2009|clubs1=[[Oita Trinita]]|caps1=|goals1= |years2=2010–2013|clubs2=[[Sanfrecce Hiroshima]]|caps2=|goals2= |years3=2014–|clubs3=[[Urawa Reds]]|caps3=|goals3= |nationalyears1=2009–|nationalteam1=[[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonia]]|nationalcaps1=23|nationalgoals1=0 }} '''{{PAGENAME}}''' (lindur më [[18 qershor]] [[1986]]) është një [[futbolli]]st [[japonez]]. ==Kombëtarja== Për [[Kombëtarja japoneze e futbollit|reprezentacionin japonez]] ka luajtur 23 ndeshje. ==Statistikat== {| class="wikitable" style="text-align:center" !colspan=3|[[Kombëtarja japoneze e futbollit|Kombëtarja japoneze]] |- !Vite!!Ndeshje!!Gola |- |2009||1||0 |- |2010||2||0 |- |2011||4||0 |- |2012||1||0 |- |2013||4||0 |- |2014||3||0 |- |2015||8||0 |- !Gjithsej||23||0 |} ==Lidhje të jashtme== *[http://www.national-football-teams.com/player/33777/Shusaku_Nishikawa.html Ekipet kombëtare të futbollit] [[Kategoria:Lindje 1986]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë japonezë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren japoneze]] jlgqfw5n938am1ovry7ionzodpt4plo 0 206024 3025724 1701505 2026-08-14T14:45:15Z Explicit 91825 +[[File:佐藤寿人選手（名古屋グランパスエイト）.jpg]] 3025724 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name={{PAGENAME}} |image=[[file:佐藤寿人選手（名古屋グランパスエイト）.jpg|200px]] |fullname={{PAGENAME}} |birth_date={{birth date and age|12|3|1982}} |birth_place=[[Saitama]], [[Japoni]] |position=[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |currentclub=[[Sanfrecce Hiroshima]] |clubnumber=11 |years1=2000–2001|clubs1=[[JEF United Chiba|JEF United Ichihara]]|caps1=|goals1= |years2=2002|clubs2=[[Cerezo Osaka]]|caps2=|goals2= |years3=2003–2004|clubs3=[[Vegalta Sendai]]|caps3=|goals3= |years4=2005–|clubs4=[[Sanfrecce Hiroshima]]|caps4=|goals4= |nationalyears1=2006–2010|nationalteam1=[[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonia]]|nationalcaps1=31|nationalgoals1=4 }} '''{{PAGENAME}}''' (lindur më [[12 Mars]] [[1982]]) është një [[futbolli]]st [[japonez]]. ==Kombëtarja== Për [[Kombëtarja japoneze e futbollit|reprezentacionin japonez]] ka luajtur 31 ndeshje dhe ka shënuar 4 gola. ==Statistikat== {| class="wikitable" style="text-align:center" !colspan=3|[[Kombëtarja japoneze e futbollit|Kombëtarja japoneze]] |- !Vite!!Ndeshje!!Gola |- |2006||12||3 |- |2007||7||0 |- |2008||6||0 |- |2009||3||1 |- |2010||3||0 |- !Gjithsej||31||4 |} ==Lidhje të jashtme== *[http://www.national-football-teams.com/player/13018/Hisato_Sato.html Ekipet kombëtare të futbollit] *[http://www.japannationalfootballteam.com/en/players/sato_hisato.html Databaza e ekipit të kombëtares japoneze të futbollit] [[Kategoria:Lindje 1982]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë japonezë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren japoneze]] jxafy4uuanzgtllpa31xfmzy1apixq1 3 213139 3025746 1730991 2026-08-14T18:29:34Z Ternarius 44092 Ternarius zhvendosi faqen [[Përdoruesi diskutim:Beclievski]] te [[Përdoruesi diskutim:BT405]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Beclievski|Beclievski]]" to "[[Special:CentralAuth/BT405|BT405]]" 1730991 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; width:; border:1px solid lightgrey; padding: 10px 20px; margin-bottom:10px"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0; margin-bottom:.6em; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px;" valign="top" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi|diskutimet]]) 24 mars 2017 23:35 (CET) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey;" valign="top" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] </br> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br clear="all"/> kzhflx0himlcj0zphp69fczcr71i2p8 1 229313 3025814 2874780 2026-08-15T08:21:15Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3025814 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kimia/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Chemistry|14 korrik 2026|1364130891}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 15 gusht 2026 10:21 (CEST) e88at7axpc7zao9objs1svb2dmytpb5 0 238098 3025744 2931246 2026-08-14T18:06:51Z ~2026-44604-70 191602 /* */ 3025744 wikitext text/x-wiki '''TU DEK Cozman''' është një këngëtar shumë i njohur. Emri i tij i vertete eshte '''Ylber Abdullahu''' dhe eshte simpatik dhe shume i pelqyer nga vajzat. Pas publikimit te bashkepunimit midis Cozman dhe kengetares Tuna Sejdiu, u be publike edhe lidhja e tyre e dashurise. Ka jetuar per shume vite ne Londer dhe atje i kane vene edhe nofken “Cozman”. Prej disa vitesh, djaloshi nga Prishtina i eshte bashkuar grupit te hip hop-it “Babastars” dhe po shijon suksesin ne muzike, i cili sa vjen e po behet edhe me i madh. Lidhja me Tunen perfundoi dhe Cozman ka thene se karriera e tij sapo ka filluar dhe ka shume per ti dhene publikut.Më datë 1 Dhjetor 2012, Cozman publikon videoklipin "We Doin This", në bashkëpunim me Agon Amiga & Skivi. Muzika e këngës u punua nga Zzap And Chriss, teksti u shkrua nga Babastars, ndërsa për orkestrimin u kujdes Zzap And Chriss. Videoklipi u prodhua nga Think Creative. Më datë 19 Qershor 2013, Tuna publikon videoklipin "Fenix", në bashkëpunim me Cozman. Muzika e këngës u punua nga Getoar Selimi, teksti u shkrua nga Getoar Selimi, ndërsa për orkestrimin u kujdes Zzap And Chriss. Videoklipi u prodhua nga Entermedia. Me këtë këngë, Tuna u paraqit në këto festivale: SVFM 2014 (2014), Zhurma Show 2013 (2013).Më datë 1 Nëntor 2014, Cozman publikon videoklipin "Shume I Smut", në bashkëpunim me Onat & Majk. Më datë 30 Korrik 2015, Cozman publikon videoklipin "Holla", në bashkëpunim me Tuna. Muzika e këngës u punua nga Zzap And Chriss, Cozman, Mozzik, teksti u shkrua nga Cozman, Mozzik. Videoklipi u prodhua nga Max Production. Me këtë këngë, Cozman merr pjesë në Zhurma Show 2015 në vitin 2015.Më datë 5 Prill 2016, Cozman publikon videoklipin "Si Dje". Teksti u shkrua nga Getoar Selimi, Majk. Videoklipi u prodhua nga Entermedia.Më datë 8 Tetor 2016, Onat publikon videoklipin "Aviona", në bashkëpunim me Cozman. Teksti u shkrua nga Onat, Cozman. Për orkestrimin u kujdes Darko Dimitrov. Videoklipi u prodhua nga Think Creative.Më datë 30 Dhjetor 2016, Skivi publikojnë videoklipin "Shoqnia", në bashkëpunim me Cozman & Petrit Nino.Më datë 8 Maj 2017, Cozman publikon videoklipin "Yamborghini". Videoklipi u prodhua nga Entermedia.Më datë 30 Shtator 2017, Cozman publikon videoklipin "Ni Nat". Teksti u shkrua nga vetë Cozman.Më datë 20 Nëntor 2017, Agon Amiga & Cozman publikojnë videoklipin "Shih Ti Kishe".Më datë 20 Dhjetor 2017, Onat publikojnë videoklipin "Pronto", në bashkëpunim me Cozman & Agon Amiga.<ref>{{cito uebin|last1=Abdullahu|first1=Ylber|title=Cozman|url=https://www.teksteshqip.com/cozman/biografia|website=Teksteshqip|language=sq}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Këngëtarë]] [[Kategoria:Biografi]] 2n3y30ghb4o796niinz78v6s77apj68 0 242333 3025698 2953923 2026-08-14T12:01:16Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3025698 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = Përtejdeti Portugez (1415-1933 dhe 1951-1975); Perandoria Koloniale Portugeze (1933-1951) |common_name = Perandoria Portugeze |native_name = {{lang-pt|Império Português|icon=no}}; {{lang-pt|Ultramar Português}}; {{lang-pt|Império Colonial Português}} |image_flag = Flag of Portugal (1830–1910).svg |image_flag2 = Flag of Portugal.svg |flag_type = Sipër: Flamuri i Mbretërisë së Portugalisë (1830-1910) &mdash; Poshtë: Flamuri i Republikës Portugeze (që nga 1910) |image_coat = Royal Arms of Portugal.svg |coat_alt = Stema Portugeze (që nga 1481) |image_map = PortugueseColonialEmpire02.png |image_map_caption = Territoret që dikur ishin pjesë e Perandorisë Portugeze |capital = [[Lisbona]] (1385-1808); [[Rio de Zhaneiro]] (1808-1821); Lisbona (1821-1999) |common_languages = [[gjuha portugeze|portugalishtja]] |government_type = {{bulleted list|Monarki tradicionale 1139-1668 & 1828-1834; Monarki Absolute 1668-1820; Monarki Kushtetuese 1822-1910; Republikë Parlamentare 1910-1926; Republikë Korporative 1926-1974; Republikë Demokratike 1974–1999}} |religion = [[Kisha katolike|Katolicizmi roman]] (shtetërore) |title_leader = Monarkë |leader1 = João I |year_leader1 = 1415–1433 (i pari) |leader2 = Manueli II |year_leader2 = 1908–1910 (i fundit) |title_representative = Presidentë |representative1 = Manuel de Arriaga |year_representative1 = 1911–1915 (i pari) |representative2 = Jorge Sampaio |year_representative2 = 1996–2006 (i fundit) |life_span = 1415–1999 |event_pre = Pushtimi i Ceutës |date_pre = 22 gusht 1415 |event_start = [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë]] |year_start = 1498 |event1 = Kolonializmi i Brazilit |date_event1 = 1500 |event2 = Bashkimi Iberik |date_event2 = 1580–1640 |event3 = Lufta Hollandezo-Portugeze |date_event3 = 1588–1654 |event4 = Lufta e Restaurimit Portugez |date_event4 = 1640–1668 |event5 = Humbja e territoreve Marokene |date_event5 = 1769 |event6 = Pavarësia e Brazilit |date_event6 = 1822 |event7 = Humbja e provincave indiane |date_event7 = 1961 |event8 = Lufta Koloniale Portugeze |date_event8 = 1961–1974 |event9 = Revolucioni i karafilave |date_event9 = 1974–1975 |event10 = Pushtimi Indonezian i Timorit Lindor |date_event10 = 1974-1999 |event_end = Dorëzimi i Makaut |year_end = 20 dhjetor 1999 |title_deputy = Kryeministra |deputy1 = Pedro de Sousa Holstein |year_deputy1 = 1834–1835 (i pari) |deputy2 = António Guterres |year_deputy2 = 1996–1998 (i fundit) |p1 = Mbretëria e Portugalisë |flag_p1 = PortugueseFlag1485.svg |p2 = Popujt indigjenë të Amerikës |p3 = Mbretëria e Kongos |flag_p3 = Flag of the Kingdom of Kongo according to Giovanni Cavazzi da Montecuccolo.svg |p4 = Mbretëria Mutapa |p5 = Sulltanati i Kilvës |flag_p5 = Flag used in the east coast of Tanzania according to a Portuguese 1576 map.svg |p6 = Mbretëria Maravi |p7 = Kaabu |p8 = Timori para-kolonial |p9 = Dinastia Ming |flag_p9 = Seal of Ming dynasty.svg |p10 = Sulltanati i Guxharatit |flag_p10 = Flag of the Gujarat Sultanate.svg |p11 = Mbretëria e Kotes |flag_p11 = Flag of Kotte.svg |p12 = Mbretëria e Xhafnas |flag_p12 = Coin Setu Bull Rev a.jpg |p13 = Sulltanati i Malakës |p14 = Sulltanati i Bixhapurit |p15 = Pjesë të nën-mbretërisë së Rio de la Plata |p16 = Konfederata Maratha |flag_p16 = Flag of the Maratha Empire.svg |p17 = Sulltanati i Ahmednagarit |p18 = Sulltanati Marinid |p19 = Dinastia Vataside |s1 = Republika Portugeze |flag_s1 = Flag of Portugal.svg |s2 = Brazili |flag_s2 = Flag of Brazil (1853-1889).svg |s3 = Angola |flag_s3 = Flag of Angola.svg |s4 = Mozambiku |flag_s4 = Flag of Mozambique (1975–1983).svg |s5 = Guinea-Bisau |flag_s5 = Flag of Guinea-Bissau.svg |s6 = Kepi i Gjelbër |flag_s6 = Flag of Cape Verde (1975–1992).svg |s7 = São Tomé dhe Príncipe |flag_s7 = Flag of São Tomé and Príncipe.svg |s8 = Timori Lindor (1975–1976) |flag_s8 = Flag of East Timor (3-2).svg |s9 = Makau |flag_s9 = Flag of Macau.svg |s10 = Dadra dhe Nagar Haveli |flag_s10 = Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg |s11 = India |flag_s11 = Flag of India.svg |s12 = Cejloni Hollandez |flag_s12 = Flag of the Dutch East India Company.svg |s13 = Inditë Lindore Hollandeze |flag_s13 = Flag of the Dutch East India Company.svg |s14 = Fortesa e São João Baptista de Ajudá |flag_s14 = Flag of Benin.svg |s15 = Guinea Spanjolle |flag_s15 = Flag of Spain (1760–1785).svg |s16 = Malaka Hollandeze |flag_s16 = Flag of the Dutch East India Company.svg |today = [[Portugalia]] }} '''Perandoria Portugeze''' ({{lang-pt|Império Português}}, {{IPA|pt-pt|ĩˈpɛ.ɾju puɾ.tuˈɣeʃ|lang}}, ose {{lang-pt|Império Colonial Português}}) e njohur edhe si '''Përtejdeti Portugez''' ({{lang|pt|Ultramar Português}}) apo '''Perandoria Koloniale Portugeze''' ({{lang|pt|Império Colonial Português}}),<ref group="shpjegime">Në shekullin e XIX territoret evropiane të Portugalisë filluan të quheshin si "Metrópole", ndërsa territoret jo europiane njiheshin si "Provinca Përtejdeti" ("Ultramar").</ref> ishte perandoria e parë globale në histori.<ref>{{cite journal|author=Carlos Haag|url=https://revistapesquisa.fapesp.br/um-imenso-portugal/|title=Um imenso Portugal|journal=Revista Pesquisa|publisher=FAPESP|lang=pt|date=2012}}</ref> Ajo përbëhej nga kolonitë e përtej detit, pikat grumbulluese tregtare dhe më vonë nga territoret e përtej detit, të qeverisura nga Mbretëria e Portugalisë dhe më vonë Republika e Portugalisë. Qe një nga perandoritë koloniale më jetë-gjata në historinë evropiane, duke zgjatur 584 vjet ng pushtimi i Ceutas në Afrikën Veriore në [[1415]], deri në dorëzimin e sovranitetit mbi Makaun te [[Kina]] në [[1999]]. Perandoria filloi në [[shekulli XV|shekullin e XV]] dhe nga fillimi i [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] ajo shtrihej në gjithë globin, me baza në 53 vende të ndryshme, në Afrikë, Amerikën Veriore dhe Jugore dhe rajone të ndryshme të Azisë dhe Oqeanisë.<ref name="PageSonnenburg481">{{cite book|editor1=Melvin E. Page|editor2=Penny M. Sonnenburg|url=https://books.google.com/books?id=qFTHBoRvQbsC|title=Colonialism: An International, Social, Cultural, and Political Encyclopedia|volume=2|lang=en|publisher=ABC-CLIO|year=2003|isbn=1-57607-335-1|accessdate=3 tetor 2020|page=481}}</ref><ref name="Brockeyxv">{{cite book|author=Liam M. Brockey|date=2008|lang=en|title=Portuguese Colonial Cities in the Early Modern World|publisher=Ashgate Publishing|isbn=978-0-7546-6313-3|url=https://books.google.com/?id=gIlT0Uhaq_oC|page=xv}}</ref><ref name="JuangMorrissette894">{{cite book|editor1=Richard M. Juang|editor2=Noelle A. Morrissette|url=https://books.google.com/books?id=wFrAOqfhuGYC|title=Africa and the Americas: Culture, Politics, and History: A Multidisciplinary Encyclopedia|publisher=ABC-CLIO|year=2008|isbn=978-1-85109-441-7|volume=2|lang=en|page=894}}</ref> Megjithatë duhet theksuar se si gjatë regjimit monarkik ashtu dhe gjatë regjimit republikan, [[Portugalia]] nuk u vetëpërcaktua kurrë zyrtarisht si një "perandori". Perandoria Portugeze u krijua në fillim të [[Epoka e zbulimeve|Periudhës së Zbulimeve]], kur pushteti dhe ndikimi i Mbretërisë së Portugalisë do të shtrihej në gjithë globin. Në nisje të [[Ripushtimi i Andaluzisë|Rekonkuistas]], në vitet 1418–1419 [[Eksplorimet Detare Portugeze|Detarët Portugezë filluan eksplorimin]] e bregut të Afrikës dhe arkipelagët atlantikë, duke përdorur zhvillimet e fundit në lundrim, kartografi dhe teknologjinë detare si karavelën, me synimin për të gjetur një rrugë detare për në burimet fitimprurëse të tregtisë së erëzave. Në [[1488]], [[Bartolomeu Dias]] kapërceu [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepin e Shpresës së Mirë]] dhe në [[1498]] [[Vasco da Gama]] arriti në Indi. Në [[1500]], ose duke zbritur aksidentalisht ose sipas planit të fshehtë të kurorës, [[Pedro Álvares Cabral]] arriti në atë që do të njihej si [[Brazili]]. Përgjatë dekadave në vijim, lundërtarët portugezë vijuan të eksploronin brigjet dhe ishujt e Azisë Lindore, duke vendosur fortesa dhe pika grumbullimi tregtar pasi ata shkonin. Nga viti [[1571]], një varg pararojash navale e lidhnin Lisbonën me [[Nagasaki]]n në Japoni, përgjatë brigjeve të Afrikës, Lindjes së Mesme dhe [[Azia Jugore|Azisë Jugore]]. Ky rrjet tregtar dhe kolonitë tregtare sollën një pasuri të madhe në ekonominë portugeze (1500–1800), kur ajo përllogaritej se përbënte rreth një të pestën e të ardhurave për frymë të Portugalisë. Kur [[Filipi II i Spanjës]] (Filipi I i Portugalisë) uzurpoi Kurorën Portugeze në [[1580]], filloi një bashkim 60-vjeçar midis Spanjës dhe Portugalisë, i njohur si nga [[historiografia]] pasuese si Bashkimi Iberik, megjithëse mbretëritë vijuan të kishin administrata të ndara. Pasi mbreti i Spanjës ishte edhe mbreti i Portugalisë, kolonitë portugeze u bënë subjekt i sulmeve nga tre fuqi rivale europiane armiqësore me Spanjën: [[Perandoria Koloniale Hollandeze|Republika Hollandeze]], [[Perandoria Britanike|Anglia]] dhe [[Perandoria Koloniale Franceze|Franca]]. Me një popullsi më të vogël, [[Portugalia]] e pa veten të pa aftë për ta mbrojtur efektivisht rrjetin e saj të tejshtrirë të pikave grumbulluese tregtare dhe perandoria filloi një rënie të gjatë dhe dhe graduale. Humbje domethënëse ndaj hollandezëve në [[India Portugeze|Indinë Portugeze]] dhe në Azinë Juglindore gjatë [[shekulli XVII|shekullit të XVII]] do ti jepnin fund monopolit tregtar portugez në Oqeanin Indian. Në vijim, Brazili u bë kolonia më me vlerë e perandorisë, deri sa, si pjesë e valës së lëvizjeve për pavarësi që përfshiu Amerikat gjatë fillimit të [[shekulli XIX|shekullit të XIX]], në vitin 1822 u shkëput. Periudha e tretë e perandorisë mbulon fazën fundore të kolonializmit portugez pas pavarësisë së [[Brazili]]t në vitet 1820. Që atëherë, zotërimet koloniale ishin pakësuar në fortesat dhe plantacionet përgjatë vijës bregdetare afrikane (të shtrira në tokën e brendshme gjatë Ndarjes së Afrikës në fundin e [[shekulli XIX|shekullit të XIX]]), Timori Portugez, enklavat në Indi ([[India Portugeze]]) dhe [[Kina]] (Makau Portugez). Ultimatumi Britanik në [[1890]], çoi në tkurrjen e ambicjeve portugeze në Afrikë. Pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] nën drejtimin e [[António de Oliveira Salazar|António Salazar]] (1932–1968), diktatura e ''Estado Novo'' bëri disa përpjekje pa rezultat për të mbajtur kolonitë e saj të fundit. Nën ideologjinë e plurikontinentalizmit, regjimi i riemëroi kolonitë e tij "provincat përtejdeti", ndërsa ruajti sistemin e punës së detyruar (çibalo), nga i cili vetëm një pari e vogël vendase (assimilado) përjashtohej normalisht. Në gusht [[1961]], Dahomej aneksoi Fortesë e São João Baptista de Ajudá, ndërsa në dhjetor të atij viti India aneksoi [[Goa]]n, Damanin dhe Diun. Lufta Koloniale Portugeze në Afrikë zgjati nga viti [[1961]] deri në përmbysjen përfundimtare të regjimit të ''Estado Novo'' në [[1974]]. Revolucioni i Karafilave i prillit 1974 në Lisbonë, çoi në çkolonizimin e shpejtë të Afrikës Portugeze dhe pushtimin e Timorit Lindor portugez në 1975 nga [[Indonezia]]. Qeveria e re e vendosur pas Revolucionit të karafilave iu rikthy menjëherë parimit të vetëvendosjes së popujve, duke ndryshuar në mënyrë radikale politikë, duke u hapur ndaj mundësisë së pavarësisë së të gjitha kolonive, duke e përfunduar ''de facto'' "Perandorinë Koloniale". Çkolonizimi nxiti eksodin e pothuajse të gjithë kolonëve portugezë si dhe shumë banorëve me rracë të përzjerë nga kolonitë. Në 20 dhjetor [[1999]] [[Portugalia]] ia riktheu Makau Kinës, duke shënuar fundin simbolik të Perandorisë. Tashmë zotërimet e vetme përtejdeti të mbetura nën sundimin portugez, [[ishujt Azore|Azoret]] dhe [[ishujt Madeira|Madeira]], të dyja të mbizotëruara nga popullsi portugeze, kështu që në vijim [[Lisbona]] e ndryshoi statusin e tyre kushtetues nga "provinca përtejdeti" në "rajone autonome". Pasuesi kulturor i perandorisë është Bashkësia e Vendeve Portugalisht Folëse (Comunidade dos Países de Língua Portuguesa, CPLP), analoge me [[Komonuelthi i Kombeve]] për vendet që ishin pjesë e [[Perandoria Britanike|Perandorisë Britanike]]. ==Sfondi (1139–1415)== {{main|Epoka e zbulimeve}} [[File:Infante D. Henrique na conquista de Ceuta, s.XV.JPG|thumb|left|358px|Pushtimi i Ceutas në 1415, i drejtuar nga Henrik Navigatori nisi Perandorinë Portugeze]] Zanafilla e Mbretërisë së Portugalisë është e lidhur me ''[[Ripushtimi i Andaluzisë|Rekonkuistan]]'', ripushtimin gradual të siujdhesës Iberike nga maurët.<ref name="DiffieWinius301">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|lang=en|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|year=1977|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=301}}</ref> Pas krijimit si një mbretëri më vete në [[1139]], [[Portugalia]] e përfundoi rekonkuistën e saj të territoreve maure duke arritur Algarven në [[1249]], por pavarësia e saj vijoi të kërcënohej nga Kastilja fqinje deri në nënshkrimin e Traktatit të Ayllónit në [[1411]].<ref name="Newitt2005p15-17">{{cite book|author=Malyn D. Newitt|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-23979-6|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C|lang=en|pages=15-17}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> E liruar nga kërcënimet e ekzistencës së saj dhe e pa sfiduar nga lufta me shtetet e tjera evropiane, vëmendja portugeze u kthye përtejdeti dhe drejt një ekspedite ushtarake kundër tokave myslimane të Afrikës së Veriut. Kishte mjaft motive të mundshme për sulmin e tyre të parë, ndaj Sulltanatit Marinid (në [[Maroku]]n e tanishëm). Ai ofroi mundësinë për të vijuar kryqëzatën e krishterë kundër [[islami]]t; për klasën ushtarake, ajo premtonte lavdi në fushën e betejës dhe plaçkë lufte;<ref name="Boxer19">{{cite book|author=Charles R. Boxer|isbn=0-09-131071-7|url=https://books.google.com/?id=BChmAAAAMAAJ|title=The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825|date=1969|publisher=Hutchinson|lang=en|page=19}}</ref> dhe në fund, ishte gjithashtu një mundësi për zgjeruar tregtinë portugeze dhe rregulluar rënien ekonomike të Portugalisë.<ref name="Newitt19">{{cite book|year=2005|publisher=Routledge|author=Malyn D. Newitt|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|lang=en|isbn=0-415-23979-6|page=19}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në [[1415]] u bë një sulm ndaj Ceutas, një enklavë myslimane e vendosur strategjikisht në Afrikën e Veriut përgjatë [[Mesdheu]]t dhe një nga portet fundore të tregtisë trans-sahariane të arit dhe skllevërve. Pushtimi qe një sukses ushtarak që shënoi një nga hapat e parë në ekspansionin portugez përtej Gadishullit Iberik,<ref>{{cite book|year=2000|author=David Abernethy|url=https://books.google.com/books?id=ennqNS1EOuMC|title=The Dynamics of Global Dominance, European Overseas Empires 1415–1980|lang=en|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-09314-4|accessdate=18 qershor 2015|page=4}}</ref> por me kosto të lartë për tu mbrojtur kundër forcave myslimane që shpejt e rrethuan. Portugezët ishin të pa aftë për ta përdorur si një bazë për zgjerim të mëtejshëm në brendatokë,<ref name="Newitt21">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C|author=Malyn D. Newitt|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-23979-6|lang=en|page=21}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> dhe karvanët trans-saharianë thjesht zhvendosën itineraret e tyre për ta anashkaluar Ceutën dhe/ose përdorën porte alternative myslimane.<ref name="55DiffieWinius56">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|year=1977|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=55-6}}</ref> [[File:Caminho maritimo para a India.png|thumb|389px|Itinerari i zakonshëm i Pêro da Covilhã-s dhe Afonso de Paiva-s për në Aden në 1487–1488 (i gjelbër); udhëtimi i Covilhã-s 1489–†1490 (portokalli); udhëtimi i Covilhã-s në Etiopi 1490–†1530? (blu); udhëtimi i Vasco da Gamës 1497–1499 (i zi)]] ==Perandoria e parë (1415–1663)== {{Main|Eksplorimet Detare Portugeze}} Megjithëse Ceuta rezultoi një zhgënjim për portugezët, u vendos të mbahej ndërsa eksplorohej përgjatë bregut afrikano-atlantik. Një mbështetës kyç i kësaj politike ishte Infante Dom Henrik Navigatori, që ishte përfshirë në pushtimin e Ceutës dhe që mori rolin drejtues në promovimin dhe financimin e [[Eksplorimet Detare Portugeze|Eksplorimit Detar Portugez]] deri në vdekjen e tij në [[1460]].<ref name="DiffieWinius55-6Herinque">{{cite book|year=1977|author1=Bailey W. Diffie|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|lang=en|page=55-6}}: Henriku, një prodhim i Portugalisë së shekullit të XV, ishte i frymëzuar si nga faktorët fetarë ashtu dhe ata ekonomikë.</ref> Në atë kohë, europianët nuk e dinin çfarë gjendej përtej Kepit Bohador në bregun afrikan. Henriku dëshironte të dinte sa largë në Afrikë shtriheshin territoret myslimane dhe nëse ishte e mundur ta arrije Azinë nëpërmjet detit, si për të arritur burimet fitimprurëse të tregtisë së erëzave ashtu ndoshta për të bashkuar forcat me mbretërinë mitike të krishterë të priftit-mbret Johan që flitej se ekzistonte diku te "Inditë".<ref name="Boxer19"/><ref name="Anderson50">{{cite book|author=James M. Anderson|year=2000|title=The History of Portugal|url=https://books.google.com/books?id=UoryGn9o4x0C|lang=en|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0-313-31106-4|page=50}}</ref> Në sponsorizimin e tij, së shpejti ishujt atlantikë të [[ishujt Madeira|Madeiras]] ([[1419]]) dhe [[ishujt Azore|Azoreve]] ([[1427]]) u arritën dhe nisën të kolonizoheshin, duke prodhuar grurë për tu eksportuar në Portugali.<ref name="Coates60">{{cite book|author=Timothy J. Coates|year=2002|lang=en|title=Convicts and Orphans: Forced and State-Sponsored Colonization in the Portuguese Empire, 1550–1755|url=https://books.google.com/books?id=PJ7ORZ5Gx5oC&pg=PA60|publisher=Stanford University Press|isbn=978-080473359-5|page=60}}</ref> Shpejtë anijet e tij po sillnin në tregun evropian arë, fildish, piper, pambuk, sheqer dhe skllevër. Tregtia e skllevërve, për shembull, drejtohej nga pak duzina tregtarësh në Lisbonë. Në procesin e zgjerimit të itinerareve tregtare, lundërtarët portuguszë hodhën në hartë pjesët e panjohura të Afrikës dhe filluan të eksploronin [[Oqeani Indian|Oqeanin Indian]]. Në [[1487]], një ekspeditë në tokë nga Pêro da Covilhã shkoi në Indi, duke eksploruar mundësitë tregtare me indianët dhe arabët dhe duke u drejtuar në fund për në Etiopi. Raporti i tij i hollësishëm u lexua me entuziazëm në Lisbonë, që u bë qendra më e mirëinformuar për gjeografinë e përbotshme dhe itineraret tregtare.<ref>{{cite book|author=Leften S. Stavrianos|title=The World Since 1500: A Global History|url=https://books.google.al/books?id=Cu8WAQAAIAAJ|publisher=Prentice-Hall|year=1966|lang=en|pages=92–93}}</ref> === Ekskursionet fillestare në bregdetin afrikan === [[File:Lázaro Luis 1563.jpg|thumb|left|327px|Hartë e Afrikës Perëndimore nga Lázaro Luis (1563). Kështjella e madhe në Afrikën Perëndimore përfaqëson Kështjellën São Jorge da Mina (Kështjella Elmina).]] Frika se çfarë gjendet përtej Kepit Bohador dhe nëse ishte e mundur të ktheheshe pasi e kaloje, u lehtësuan në [[1434]], kur u kapërcye nga një nga kapitenët e Infante Henrikut, [[Gil Eanes]]. Kur kjo pengesë psikologjike u kapërcye, u bë më e lehtë të eksploroje më tej përgjatë bregut.<ref name="DiffieWinius68">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|lang=en|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|year=1977|page=68|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2}}</ref> Në [[1443]], Infante Dom Pedro, vëllai i Henrikut dhe në atë kohë regjenti i mbretërisë, i dha atij monopolin e navigimit, luftës dhe tregtisë në tokat në jug të Kepit Bohador. Më vonë ky monopol do të përforcohej nga vulat papnore ''Dum Diversas'' ([[1452]]) dhe ''Romanus Pontifex'' ([[1455]]), duke i dhënë Portugalisë monopolin tregtar për tokat e sapo zbuluara.<ref name="Daus33">{{cite book|author=Ronald Daus|publisher=Peter Hammer Verlag|url=https://books.google.al/books?id=NIcwAAAAYAAJ|title=Die Erfindung des Kolonialismus|year=1983|lang=de|isbn=3-87294-202-6|page=33}}</ref> Një përparim i rëndësishëm që e përshpejtoi këtë projekt ishte futja e karavelës në mes të [[shekulli XV|shekullit të XV]], një anije që mund të lundronte më afër erërave sesa çdo tjetër nëë operim në Evropën e asaj kohe.<ref name="Boxer29">{{cite book|title=The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825|url=https://books.google.com/?id=BChmAAAAMAAJ|author=Charles R. Boxer|date=1969|isbn=0-09-131071-7|publisher=Hutchinson|lang=en|page=29}}</ref> Duke përdorur këtë teknologji të re detare, navigatorët portugezë arritën gjerësi gjithmonë e më jugore,<ref name="Newitt">{{cite book|author=Malyn D. Newitt|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|year=2005|publisher=Routledge|lang=en|isbn=0-415-23979-6|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C|pages=24-5}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> duke përparuar me një mesatare prej një gradësh në vit.<ref name="Russell-Wood1998p9">{{cite book|author=Anthony J. R. Russell-Wood|year=1998|lang=en|title=The Portuguese Empire 1415–1808|url=https://books.google.com/books?id=JTVH7PZU1hUC|publisher=Johns Hopkins University Press|isbn=0-8018-5955-7|page=9}}</ref> [[Senegali]] dhe Gadishulli i Kepit të Gjelbër u arritën në [[1445]].<ref name="Rodriguez79">{{cite book|year=2007|author=Junius P. Rodriguez|url=https://books.google.com/books?id=4X44KbDBl9gC&pg=PA79|title=Slavery in the United States: A Social, Political, and Historical Encyclopedia|volume=2|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-85109-549-0|lang=en|page=79}}</ref> Pika e parë tregtare grumbulluese "feitoria" përtej deti u vendos në [[1445]] në ishullin e Arguinit, pranë bregut të Mauritanisë, për të tërhequr tregtarë myslimanë dhe për të monopolizuar sipërmarrjen në itineraret e udhëtimit në Afrikën e Veriut. Në [[1446]], Álvaro Fernandes u shty gati deri në [[Sierra Leone]]n e tanishme, ndërsa në vitet [[1460]] u arrit Gjiri i Guinesë.<ref name="DiffieWinius469">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|year=1977|lang=en|page=469|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2}}</ref> Në [[1456]] u zbuluan Ishujt e Kepit të Gjelbër duke u vendosur aty në [[1462]]. Ekspansioni i kallamsheqerit në Madeira filloi në [[1455]], duke përdorur këshilltarë nga [[Siçilia]] dhe (gjerësisht) kapital gjenovez për të prodhuar ''"kripë të ëmbël"'' [[Historia e sheqerit|të rrallë në Europë]]. Tashmë i kultivuar në Algarve, aksesueshmëria e Madeirës tërhoqi tregtarë gjenovezë dhe flamandë entuziastë për të anashkaluar monopolet veneciane. Përdoreshin skllevër, përpjestimi i importimit të tyre në Madeira arriti 10% të popullsisë së përgjithshme në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]].<ref>{{cite book|author=Vitorino M. Godinho|lang=pt|title=Os Descobrimentos e a Economia Mundial|publisher=Editorial Presença|date=1981–1983|url=https://search.worldcat.org/oclc/9687516|edition=i 2-të i përmirësuar dhe zgjeruar}}</ref> Në vitin [[1480]] [[Antwerp|Antverpi]] kishte rreth shtatëdhjetë anije të angazhuara në tregtinë e sheqerit të Madeirës, me rafinimin dhe shpërndarjen të përqëndruara në Antverp. Në vitet [[1490]] Madeira e kishte tejkaluar Qipron si një prodhues sheqeri.<ref name="Ponting482">{{cite book|author=Clive Ponting|year=2000|lang=en|title=World History: A New Perspective|url=https://books.google.al/books?id=EapmAAAAMAAJ|publisher=Chatto & Windus|isbn=0-7011-6834-X|page=482}}</ref> Suksesi i tregtarëve të sheqerit si [[Bartolomeo Marchionni]] do të nxisnin investimet në udhëtimet e ardhshme.<ref name="Davis84">{{cite book|author=David B. Davis|title=Inhuman Bondage: The Rise And Fall of Slavery in the New World|date=2006|lang=en|publisher=Oxford University Press|url=https://books.google.al/books?id=cPn3N0CvKyAC&lpg=PA84&pg=PA84|isbn=978-019514073-6|page=84}}</ref> [[File:Portuguese Morocco.PNG|thumb|345px|Zotërimet portugeze në Marok (1415–1769)]] Në [[1469]], pas vdekjes së princ Henrikut dhe si pasojë e të rezultateve të dobta të eksplorimeve afrikane, mbreti Afonso V ia dha monopolin e tregtisë në pjesë të Gjirit të Guinesë tregtarit Fernão Gomes.<ref name="BethencourtCurto232">{{cite book|date=2007|editor1=Francisco Bethencourt|editor2=Diogo R. Curto|lang=en|title=Portuguese Oceanic Expansion, 1400–1800|url=https://books.google.al/books?id=hxaCsSfdPXMC|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-84644-8|page=232}}</ref> Gomes, që duhet të eksploronte {{convert|100|mi|km}} brigjet çdo pesë vite, në 1471 zbuloi ishujt e Gjirit të Guinesë, duke përfshirë São Tomé dhe Príncipedhe gjeti një treg të begatë mes vendasve dhe tregtarëve arabë dhe berberë në portin atëherë të quajtur Mina (miniera), ku ai vendosi një pikë grumbullimi tregtar.<ref name="White138">{{cite book|author=Paula White|year=2005|editor1=John S. Bowman|url=https://books.google.com/?id=k6IcwmDG3cAC&pg=PA138|editor2=Maurice Isserman|title=Exploration in the World of the Middle Ages, 500–1500|lang=en|publisher=Facts on File, Inc.|isbn=3-87294-202-6|page=138}}</ref> Tregtia mes Elminës dhe Portugalisë u rrit përgjatë një dekade. Gjatë Luftës për Trashëgiminë Kastiliane, një flotë e madhe kastiliane u përpoq ti merrte kontrollin e kësaj tregtie fitimprurëse, por u mundën në mënyrë vendimtare në [[1478]] në Betejën e Guinesë, që vendosi në mënyrë të qëndrueshme një kontroll ekskluziv portugez. Në [[1481]], Zhoão II që sapo ishte kurorëzuar vendosi të ndërtonte Fortesën São Jorge da Mina në mënyrë që të siguronte mbrojtjen e kësaj tregtie, që u kthye prapë si një monopol mbretëror. Në [[1473]] lundërtarët e sponsorizuar nga Fernão Gomes, kaluan [[Ekuatori]]n. Në [[1482]], duke u nisur nga Mina, Diogo Cão mbërriti në Lumin Kongo. Gjatë kësaj ekspedite portugezët hasën për herë të parë Mbretërinë e Kongos, me të cilën shpejtë zhvilluan marrëdhënie.<ref name="GannDuignan273">{{cite book|author1=Louis H. Gann|author2=Peter Duignan|url=https://books.google.com/books?id=IWFOBb9rOgEC&pg=PA273|title=Africa and the World: An Introduction to the History of Sub-Saharan Africa from Antiquity to 1840|isbn=978-0-7618-1520-4|year=1972|lang=en|page=273|publisher=University of America Press}}</ref> Gjatë ekspeditës së tij në vitet 1485–86, Cão vijoi drejt Kepit Kryq, në [[Namibia|Namibinë]] e tanishme, afër Tropikut të Bricjapit.<ref name="DiffieWinius156">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|lang=en|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|year=1977|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=156}}</ref> Në [[1488]], [[Bartolomeu Dias]] kapërceu majën më jugore të Afrikës (Kepi i Shpresës së Mirë) duke hyrë për herë të parë në Oqeanin Indian duke u nisur nga ai Atlantik.<ref name="HistoriDisney">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|year=2009|isbn=978-0-521-74612-0|lang=en|accessdate=8 mars 2019}}</ref> Ai arriti Lumin e Madh të Peshkimit në bregun e Afrikës,<ref>{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|lang=en|author2=George D. Winius|publisher=University of Minnesota Press|year=1977|isbn=978-0-8166-0782-2|page=161}}</ref> duke e përgënjeshtruar pikëpamjen që ekzistonte që nga [[Ptolemeu]] që Oqeani Indian ishte i mbyllur nga toka. Njëkohësisht, Pêro da Covilhã, duke udhëtuar fshehtësisht përgjatë tokës, kishte arritur [[Etiopia|Etiopinë]], duke sugjeruar se një itinerar detar për në Indi do të ishte i afërt.<ref name="Anderson59">{{cite book|year=2000|author=James M. Anderson|url=https://books.google.com/books?id=UoryGn9o4x0C|lang=en|title=The History of Portugal|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0-313-31106-4|page=59}}</ref> Pasi portugezët eksploruan vijën bregdetare afrikane, ata lanë mbrapa një seri padrõ-sh, kryqe guri të skalitur me stemën portugeze, duke shënuar pretendimet e tyre<ref name="Newitt47">{{cite book|author=Malyn D. Newitt|publisher=Routledge|year=2005|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|lang=en|isbn=0-415-23979-6|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C|page=47}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> dhe ndërtuan fortesa dhe pika grumbullimi tregtar. Nga këto baza, ata u angazhuan në mënyrë fitimprurëse në tregtinë e skllevërve dhe të arit. [[Portugalia]] gëzoi monopolin mbi tregtinë detare afrikane të skllevërve për mbi një shekull, duke importuar rreth 800 skllevër në vit. Shumica silleshin në kryeqytin portugez, Lisbonë, ku vlerësohet se afrikanët e zinjë arritën të përbënin 10 % të popullsisë.<ref name="Anderson55">{{cite book|author=James M. Anderson|year=2000|title=The History of Portugal|url=https://books.google.com/books?id=UoryGn9o4x0C|lang=en|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0-313-31106-4|page=55}}</ref> === Traktati i Tordesillas (1494) === [[File:Spain and Portugal.png|thumb|left|358px|Traktati i Tordesillas në 1494, meridiani e ndante botën mes kurorave të Portugalisë dhe Kastiljes]] Zbulimi i [[Kristofor Kolombi]]t në tetor 1492 i Botës së Re për Spanjën, që ai besonte se ishte [[Azia]], çoi në mosmarrëveshje mes spanjollëve dhe portugezëve.<ref name="McAlister73-75">{{cite book|author=Lyle McAlister|title=Spain and Portugal in the New World, 1492–1700|url=https://books.google.com/books?id=iy8jXXFuWdEC|publisher=University of Minnesota Press|year=1984|isbn=0-8166-1216-1|lang=en|pages=73–5}}</ref> Për këtë u organizuan bisedime midis dom Zhoãos II dhe mbretërive katolike të Kastiljes dhe Aragonës, që i sheshuan ato në vijim të nënshkrimit të Traktatit të Tordesillas në [[1494]]. Ai e ndante botën në dy zona eksplorimi të përcaktuara nga një meridian veri–jug i vendosur mes ishujve të Kepit të Gjelbër dhe Karaibeve të sapo-zbuluara, 370 lega ose {{convert|970|mi|km|-1}}, në përëndim të ishujve të Kepit të Gjelbër. Tokat "e zbuluara dhe për tu zbuluar" që ishin të vendosura në lindje të këtij meridiani i përkisnin Portugalisë, kurse ato në perëndim të kësaj vije, Spanjës.<ref name="BethencourtCurto165">{{cite book|editor1=Francisco Bethencourt|editor2=Diogo R. Curto|url=https://books.google.al/books?id=hxaCsSfdPXMC|title=Portuguese Oceanic Expansion, 1400–1800|date=2007|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-84644-8|lang=en|page=165}}</ref><ref name="HistoriDisney"/> Megjithatë, meqë në atë kohë nuk ishte e mundur ta masje saktësisht gjatësinë, kufiri i saktë u debatua mes dy vendeve deri në vitin [[1777]].<ref name="DiffieWinius174">{{cite book|year=1977|lang=en|author1=Bailey W. Diffie|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|publisher=University of Minnesota Press|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|page=174|isbn=978-0-8166-0782-2}}</ref> [[File:A partida de Vasco da Gama para a Índia em 1497.jpg|thumb|389px|Nisja e Vasco da Gamës për në Indi në 1497]] Përfundimi i këtyre bisedimeve me Spanjën është një nga mjaft arësyet e propozuara nga historianët se pse portugezëve ju deshën nëntë vjet për të vijuar udhëtimin e Dias-t përtej Kepit të Shpresës së Mirë, megjithëse është hamendësuar gjithashtu se në fakt udhëtime të tjera po zhvilloheshin fshehtas gjatë kësaj kohe.<ref name="Boxer36">{{cite book|author=Charles R. Boxer|url=https://books.google.com/?id=BChmAAAAMAAJ|lang=en|title=The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825|date=1969|publisher=Hutchinson|page=36|isbn=0-09-131071-7}}</ref> Ishte apo jo ky rasti, qëllimi afatgjatë portugez i gjetjes së një rruge detare për në Azi, në fund u arrit në një [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë|udhëtim përurues]] të komanduar nga [[Vasco da Gama]] në [[1498]].<ref name="DiffieWinius176-185">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|year=1977|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|pages=176–85|isbn=978-0-8166-0782-2}}</ref> === Hyrja e portugezëve në Oqeanin Indian === {{See also|Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë|India Portugeze|Armadat Portugeze të Indisë}} [[File:Vascodagama.JPG|thumb|left|Vasco da Gama zbarkon në Kalikut, 20 maj 1498]] Skuadra e [[Vasco da Gama]]s e la Portugalinë në [[1497]], kapërceu Kepin dhe vijoi përgjatë bregut të Afrikës Lindore, ku një pilot vendor u soll në bord duke i drejtuar ata përgjatë Oqeanit Indian. Në 20 maj [[1498]] ata arritën në Kalikut, (i njohur edhe si Kozhikode) kryeqyteti i mbretërisë së sunduar nga zamorinët, në Indinë jug-perëndimore.<ref>{{cite book|title=The First Imperial Age, European Overseas Expansion c. 1400–1715|year=1997|author=Geoffrey V. Scammell|url=https://books.google.com/books?id=G5DGygQdNp0C|lang=en|isbn=0-415-09085-7|publisher=Routledge|page=13}}</ref> Udhëtimi i dytë për në Indi u nis në [[1500]] nën drejtimin e [[Pedro Álvares Cabral]]. Ndërsa ndoqi të njëjtin itinerar jug-perëndimor si Gama përmes [[Oqeani Atlantik|Oqeanit Atlantik]], Cabral-i zbriti në bregun brazilian.<ref group="shpjegime">Lundërtarë të tjerë të rëndësishëm si Fernão de Magalhães, Pedro Fernandes de Queirós dhe Luís Vaz de Torres eksploruan [[Oqeani Paqësor|Oqeanin Paqësor]] në shërbim të Kurorës së Kastiljes.</ref> Ky ishte me gjasa një zbulim aksidental, megjithëse është hamendësuar se në fshehtësi portugezët e dinin ekzistencën e [[Brazili]]t dhe se ai qëndronte në anën e tyre të vijës së Tordesillas. Cabral-i i rekomandoi mbretit të Portugisë që toka të kolonizohej, ndërsa në vijim u dërguan dy udhëtime në [[1501]] dhe [[1503]]. Toka kishte me shumicë dru ''paubrazili'', ose pernambuku, nga i cili më vonë do të trashëgonte emrin, por dështimi për të gjetur arë ose argjend nënkuptonte se për atë kohë, përpjekjet portugeze u përqëndruan në Indi.<ref name="75McAlister76">{{cite book|isbn=0-8166-1216-1|year=1984|author=Lyle McAlister|title=Spain and Portugal in the New World, 1492–1700|url=https://books.google.com/books?id=iy8jXXFuWdEC|publisher=University of Minnesota Press|lang=en|pages=75-6}}</ref> Në [[1502]], për të përforcuar monopolin e saj tregtar mbi një zonë të gjerë të [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]], Perandoria Portugeze krijoi sistemin e "cartazes" të liçensimit, duke u dhënë anijeve tregtare mbrojtje kundër piratëve dhe shteteve rivale.<ref name="DiffieWinius274,320-323">{{cite book|year=1977|author1=Bailey W. Diffie|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|lang=en|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|pages=274, 320–323}}</ref> [[File:Vasco da Gama perante o Samorim de Calecute.png|thumb|396px|"Vasco da Gama takon zamorinin e Kalikutit", pikturë e Veloso Salgados, 1898]] Synimi i Portugalisë në Oqeanin Indian qe të siguronte monopolin e tregtisë së erëzave. Duke shfrytëzuar përplasejt e vazhdueshme mes hinduve dhe myslimanëve, mes viteve 1500 dhe 1510, portugezët vendosën fortesa dhe qendra të ndryshme grumbullimi tregtar (feitorias).<ref name="HistoriDisney"/> Duke përfituar nga rivaliteti mes sunduesit të Koçit dhe zamorinit të Kalikutit, portugezët u mirëpritën si aleatë, pasi ata morën lejen për të ndërtuar Fortesën ''Immanuel'' (Fortesa e Koçit) dhe një qendër grumbullimi tregtar që qe ngulimi i parë europian në Indi. Në [[1503]] aty u ndërtua Kisha e Shën Françeskut.<ref group="shpjegime">Kisha më e vjetër në Indi, e ndërtuar nga portugezët në 1503. Vasco da Gama, i vdekur në Koçi në 1524 fillimisht u varros aty.</ref> Në [[1502]] Vasco da Gama zaptoi ishullin e Kilvës, në bregun e [[Tanzania|Tanzanisë]], ku në [[1505]] u ndërtua fortifikimi i parë portugez në Afrikën Lindore për të mbrojtur anijet e Rrugëtimit të Indisë ("carreira da Índia").<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1500]] gjatë [[Armada e II-të Portugeze e Indisë|Armadës së II-të të Indisë]] që shkonte të zbulonte [[Brazili]]n eksploroi bregun lindor të Afrikës, ku Diogo Dias zbuloi ishullin që e emërtoi São Lourenço, që më vonë u quajt [[Madagaskari|Madagaskar]]. Kjo Armadë, e komanduar nga [[Pedro Álvares Cabral]], mbërriti në Kalikut në shtator, ku nënshkroi marrëveshjen e parë tregtare në Indi. Qendra e grumbullimit tregtar e vendosur aty pati një jetë të shkurtër: e sulmuar nga myslimanët në 16 dhjetor, në të do të vriteshin shumë portugezë, mes të cilëve edhe shkrimtari [[Pero Vaz de Caminha]]. Pasi e bombardoi Kalikutin, Cabral u vendos në Koçi.<ref name="HistoriDisney"/> Ata vendosën një qendër grumbullimi tregtar në Tangaseri, Kuilon (''Coulão'', Kollam), qytet që në [[1502]] (1503) u bë qendra e tregtisë së [[piperi]]t,<ref>{{cite web|title=Thangasseri, Kollam, Dutch Quilon, Kerala|url=https://www.keralatourism.org/destination/thangasseri-kollam/296|lang=en|website=Kerala Tourism|accessdate=1 shtator 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140514011139/https://www.keralatourism.org/destination/thangasseri-kollam/296|archive-date=14 maj 2014}}</ref> dhe pas themelimit të manifakturave në Koçi (''Cochim'') dhe Kananore (''Canonor'', tani Kanur), ndërtuan një qendër grumbullimi tregtar në Kuilon në [[1503]]. Në Lisbonë, ndërkohë qe krijuar "Casa da Índia" për të administruar të gjitha aspektet e monopolit mbretëror të tregtisë dhe të lundrimit detar në Lindje.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1505]], gjashtë vjet pas udhëtimit të Gamës, Manueli I i Portugalisë caktoi [[Francisco de Almeida]]n<ref group="shpjegime">Fillimisht emërimi iu dha Tristão da Cunha-s, por që ishte i sëmurë.</ref> si nën-mbretin e parë të [[India Portugeze|Indisë Portugeze]].<ref group="shpjegime">Duke emëruar nën-mbretin, Manueli I tregtonte pushtetin mbretëror të portugezëve në Oqeanin Indian përballë Spanjës, që do ti jepte [[Kristofor Kolombi]]t titullin "Admiral dhe nën-mbret i Indive" pas keqkuptimit me zbulimin e Botës së Re.</ref> Qeveria portugeze në Lindje fillimisht u vendos në Koçi. Atë vit portugezët pushtuan Kananoren, ku themeluan Fortesën Santo Angelo. Ndërsa në këtë kohë Lourenço de Almeida arriti në Cejlon — Taprobana legjendare — ([[Sri Lanka]] moderne), ku ai zbuloi burimin e kanellës.<ref name="BethencourtCurto207">{{cite book|editor1=Francisco Bethencourt|editor2=Diogo Ramada Curto|title=Portuguese Oceanic Expansion, 1400–1800|date=2007|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-84644-8|url=https://books.google.al/books?id=hxaCsSfdPXMC|lang=en|page=207}}</ref> Duke e gjetur të ndarë në shtatë mbretëri rivale, vendosi një pakt mbrojtjeje me Mbretërinë e Kotes dhe, duke shfrytëzuar rivalitetet e brendshme, e shtriu kontrollin në zonat bregdetare, ku në [[1517]] do të themelohej fortesa e [[Kolombo]]s.<ref name="cs1">{{cite web|title=European Encroachment and Dominance: The Portuguese|work=Sri Lanka: A Country Study|accessdate=2 dhjetor 2006|url=http://countrystudies.us/sri-lanka/8.htm|lang=en}}</ref> [[File:Retrato de D. Francisco de Almeida (após 1545) - Autor desconhecido.png|thumb|left|Dom Francisco de Almeida, nën-mbreti i parë i Indisë]] Megjithëse Manueli I kërkoi që të eksploroheshin më tej interesat në Malaka dhe [[Sri Lanka]], Almeida këmbënguli të përqëndrohej në Indinë Perëndimore, në veçanti te Sulltanati i Guxharatit për shkak të dyshimeve të tij se tregtarë nga rajoni zotëronin më shumë fuqi. Sulltani mamluk Al-Ashraf Qansuh al-Ghauri bashkë me Sulltanatin e Guxharatit i sulmuan forcat portugeze në limanin e Çaulit, duke shkaktuar vdekjen e djalit të Almeidës, Lourenço de Almeida. Si shpagim, portugezët luftuan dhe i shkatërruan flotat mamluke dhe guxharatase në Betejën detare të Diut në [[1509]].<ref name="Disney2009b128-30">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|isbn=978-0-521-74612-0|volume=2|year=2009|pages=128–30}}</ref> [[File:Portuguese Carracks off a Rocky Coast.jpg|thumb|396px|Karraka ''Santa Catarina do Monte Sinai'', shembull i fuqisë së Armadës Portugeze]] Fillimish, bashkë me përpjekjet fillestare të Almeidës, Manueli I dhe këshilli i tij në Lisbonë ishin përpjekur ta shpërndanin pushtetin në Oqeanin Indian, duke krijuar tre zona juridiksioni: Albuquerque do të ndiqte misionin për të marrë Hormuzin, Adenin dhe Kalikutin për të siguruar mbizotërimin në Detin e Kuq; Diogo Lopes de Sequeira në Azinë Jug-lindore, duke kërkuar një marrëveshje me sulltanin e Malakës, ndërsa Jorge de Aguiar dhe, më vonë, Duarte de Lemos do të kryesonin një zonë midis Kepit të Shpresës së Mirë dhe [[Guxharat]]it.<ref name="DiffieWinius245-247">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|year=1977|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|pages=245-47}}</ref> Megjithatë këto detyra do të centralizoheshin nga Afonso de Albuquerque, që do të kthehej i plotfuqishëm dhe ashtu do të mbetej.<ref name="Subrahmanyam67-83">{{cite book|author=Sanjay Subrahmanyam|title=The Portuguese Empire in Asia, 1500–1700: A Political and Economic History|publisher=Wiley-Blackwell|url=https://books.google.com/books?id=K7RlmNEzqf4C|year=2012|edition=i 2-të|isbn=978-1-118-27401-9|lang=en|pages=67–83}}</ref><ref name="HistoriDisney"/> [[File:Portuguese Castle (Hormuz).jpg|thumb|left|345px|Fortesa e Nossa Senhora da Conceição të Hormuzit, ndërtuar mes viteve 1507–1515, Iran]] Një flotë portugeze nën komandën e Tristão da Cunha-s dhe [[Afonso de Albuquerque]] pushtoi Sokotrën në hyrje të [[Deti i Kuq|Detit të Kuq]] në [[1506]] dhe [[Maskat|Muskatin]] në [[1507]]. Duke pushtuar përkohësisht Hormuzin, ku Albuquerque nisi ndërtimin e Fortesës së Nossa Senhora da Vitória, ata ndoqën një strategji që synonte të mbyllte tregtinë drejtë dhe nga [[Oqeani Indian]] me Gjirin Persik.<ref name="DiffieWinius233,235">{{cite book|isbn=978-0-8166-0782-2|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|author1=Bailey W. Diffie|author2=George D. Winius|year=1977|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|pages=233, 235}}</ref> [[Madagaskari]] ishte eksploruar pjesërisht nga Cunha dhe [[Mauritiusi]] u zbulua nga Cunha ndërsa me gjasa ishte i shoqëruar nga Albuquerque.<ref name="Macmillan11">{{cite book|author=Allister Macmillan|url=https://books.google.com/books?id=_EusZwEdxpAC&pg=PA11|title=Mauritius Illustrated|year=2000|publisher=Educa Books, Facsimile edition|lang=en|isbn=0-313-31106-4|page=11}}</ref> Në të njëjtin vit do të ndërtoheshin fortesat në Ishullin e Mozambikut dhe në [[Mombasa]], në bregun kenian.<ref name="HistoriDisney"/> Pas pushtimit të Sokotrës, Cunha dhe Albuquerque operuan të ndarë. Ndërsa Cunha udhëtoi në Indi dhe Portugali për qëllime tregtare, Albuquerque shkoi në Indi për tu bërë guvernator pasi të mbaronte mandati tre-vjeçar i Almeidës. Almeida refuzoi ta dorëzonte pushtetin dhe shpejtë e vendosi Albuquerque në arrest shtëpie, ku ai qëndroi deri në vitin [[1509]].<ref name="DiffieWinius237-239">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|author2=George D. Winius|publisher=University of Minnesota Press|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|lang=en|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|year=1977|isbn=978-0-8166-0782-2|pages=237-39}}</ref> Në [[1509]], u zhvillua Beteja e Diut kundër një flote të përbashkët të Sulltanatit Burxhi të [[Kairo]]s, të [[Perandoria Osmane|sulltanit Osman]] Bajaziti II, të zamorinit të Kalikutit dhe të Sulltanatit të Guxharatit, me mbështetje navale nga [[Republika e Venedikut]] dhe [[Republika e Raguzës]].<ref>{{cite book|author=Clifford J. Rogers|title=The Military Revolution Debate: Readings on the Military Transformation of Early Modern Europe|publisher=Taylor & Francis Group|url=https://books.google.al/books?id=26Q_BAAAQBAJ|date=31 maj 1995|isbn=0-813320542|lang=en|pages=299–333}}</ref> Fitorja portugeze qe vendimtare, duke shënuar fillimin e mbizotërimit europian në [[Oqeani Indian|Oqeanin Indian]]. Me fuqinë e osmanëve të lëkundur seriozisht, portugezët do të pushtonin me shpejtësi vendet bregdetare.<ref name="HistoriDisney"/> <gallery mode="packed" heights=246> File:Portuguese discoveries and explorationsV2en.png|Zbulimet dhe eksplorimet portugeze: mbërritja e parë dhe datat; itineraret kryesore portugeze të tregtisë së erëzave (blu) File:Codice Casanatense Portuguese Nobleman.jpg|Ilustrim i shek. të XVI nga "Códice Casanatense", që paraqet një fisnik portugez me shpurën e tij në Indi File:Portuguese Nau.png|Karrakë e madhe portugeze e shek. të XVI </gallery> [[File:Retrato de Afonso de Albuquerque (após 1545) - Autor desconhecido.png|thumb|Afonso de Albuquerque, guvernatori i dytë i Indisë, që besohet se vuri themelet e fuqisë portugeze në Azi]] === Tregtia detare me Afrikën, Azinë dhe Oqeanin Indian === ==== Afrika ==== {{main|Kolonizimi portugez i Afrikës}} [[File:Theodore de Bry - Harbour scene (colorized).jpg|thumb|left|327px|Karrakat portugeze shkarkohen në Lisbonë. Gravurë e Theodor de Bry, 1593, ngjyrosur më vonë]] Pas një serie kontaktesh të zgjatura me Etiopinë deri sa në [[1520]] të dërguarit portugezë me në krye Rodrigo de Lima-n vendosën marrëdhëniet me Mbretërinë Etiopiane (Abisiniane).<ref>{{cite book|editor1=Anthony Appiah|year=2010|lang=en|editor2=Henry L. Gates|url=https://books.google.com/books?id=A0XNvklcqbwC&pg=PA130|title=Encyclopedia of Africa|publisher=Oxford University Press|volume=2|page=130|isbn=978-019533770-9}}</ref> Kjo përkoi me kërkimin portugez për priftin-mbret Johan, meqë së shpejti ata e lidhën mbretërinë mitike me këtë tokë.<ref>{{cite book|editor1=John Chesworth|volume=7. Central and Eastern Europe, Asia, Africa and South America (1500–1600)|year=2015|editor2=David Thomas|url=https://books.google.com/books?id=nohjCgAAQBAJ&pg=PA86|title=Christian-Muslim Relations. A Bibliographical History|publisher=Brill Academic Publishers|isbn=978-900429720-3|lang=en|page=86}}</ref> Frika e përparimit turk brenda sektorëve protugezë dhe etiopianë luajti gjithashtu një rol në aleancën e tyre.<ref name="Abir86">{{cite book|isbn=978-071463164-6|author=Mordechai Abir|date=1980|publisher=Routledge|title=Ethiopia and the Red Sea: The Rise and Decline of the Solomonic Dynasty and Muslim European Rivalry in the Region|url=https://books.google.com/books?id=7fArBgAAQBAJ&pg=PA86|lang=en|page=86}}</ref><ref>{{cite book|author=Malyn D. Newitt|year=2005|publisher=Routledge|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|lang=en|page=86|isbn=0-415-23979-6|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Sulltanati Adal i mundi etiopianët në Betejën e Shimbra Kures në [[1529]] dhe [[islami]] u përhap më tej në rajon. [[Portugalia]] u përgjigj duke ndihmuar mbretin Gelaudevos me ushtarë dhe mushketa portugeze. Megjithëse osmanët u përgjigjën me mbështetje me ushtarë dhe mushketa Sulltanatin Adal, pas vdekjes së sulltanit adali Ahmad ibn Ibrahim al-Ghazi në Betejën e Vajna Dagas në [[1543]], forcat e bashkuara Adale-Osmane u tërhoqën.<ref>{{cite book|author=Jeremy Black|title=War in the World: A Comparative History, 1450–1600|date=2011|lang=en|publisher=Palgrave Macmillan|url=https://books.google.com/books?id=daQcBQAAQBAJ&pg=PA102|isbn=978-023034426-6|page=102}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref name="Stapletonp121">{{cite book|author=Timothy J. Stapleton|url=https://books.google.com/books?id=XvtDAgAAQBAJ&pg=PA165|title=A Military History of Africa|publisher=ABC-CLIO|year=2013|lang=en|page=121|isbn=978-0-313-39569-7}}</ref><ref>{{cite book|author=Leonardo Cohen|year=2009|title=The Missionary Strategies of the Jesuits in Ethiopia (1555–1632)|lang=en|pages=17-8|publisher=Harrassowitz Verlag|url=https://books.google.com/books?id=4Zs3CcC2eLoC&pg=PA16|isbn=978-3-447-05892-6}}</ref> Portugezët vunë gjithashtu marrëdhënie të drejtpërdrejta me shtetin vasal të Kongos, Mbretërinë Ndongo dhe udhëheqësin e saj Ngola Kilxhuane në [[1520]], pasi ky i fundit kërkoi misionarë. mbreti kongolez Afonso I ndërhyri me në proces duke e denoncuar dhe më vonë dërgoi një mision të Kongos në Ndongo pasi kjo e fundit kishte arrestuar misionin portugez që kishte ardhur.<ref name="Mancall2007p207">{{cite book|year=2007|lang=en|author=Peter C. Mancall|url=https://books.google.com/books?id=IqPqCQAAQBAJ&pg=PA207|title=The Atlantic World and Virginia, 1550–1624|publisher=University of North Carolina Press|isbn=978-080783883-9|page=207}}</ref> Tregtia zyrtare dhe jo zyrtare në rritje e skllevërve me Ndongon i përkeqësoi marrëdhëniet mes Kongos dhe portugezëve dhe bile pati ambasadorë portugezë nga Sao Tome që mbështetën Ndongon kundër Mbretërisë së Kongos.<ref name="Thorntonpp100-101">{{cite book|author=John K. Thornton|year=2000|title=Warfare in Atlantic Africa, 1500–1800|url=https://books.google.com/books?id=7_qNAgAAQBAJ&pg=PA101|lang=en|isbn=978-1-135-36584-4|publisher=Routledge|pages=100-01}}</ref> Megjithatë, kur Xhaga sulmoi dhe pushtoi rajonet e [[Kongo]]s në [[1568]], portugezët e ndihmuan [[Kongo]]n në humbjen e tyre. Në përgjigje, Kongoja lejoi kolonizimin e Ishullit Luanda; Në Luanda Paulo Dias de Novais në [[1576]] e organizoi dhe ndërtoi një port skllevërish.<ref name="Stapletonp175">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=XvtDAgAAQBAJ&pg=PA165|author=Timothy J. Stapleton|title=A Military History of Africa|year=2013|lang=en|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-39569-7|page=175}}</ref><ref>{{cite book|author=Stefan Goodwin|title=Africa's Legacies Of Urbanization: Unfolding Saga of a Continent|year=2008|publisher=Lexington Books|url=https://books.google.com/books?id=Wqidll-BE-wC&pg=PA184|page=184|isbn=978-0-7391-5176-1|lang=en}}</ref> Aleanca pasuese e De Novais-it me Ndongon zemëroi luzo-afrikanët, që u ankuan për ndikimin nga Kurora.<ref name="HeywoodThornton2007p83, 86">{{cite book|editor1=Linda M. Heywood|editor2=John K. Thornton|title=Central Africans, Atlantic Creoles, and the Foundation of the Americas, 1585–1660|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=S42CypbRTlQC&pg=PA83|isbn=978-052177065-1|accessdate=16 maj 2016|year=2007|pages=83, 86}}</ref> Në [[1579]], sunduesi i Ndongos Ngola Kiluanxhe kia Ndamdi masakroi banorët portugezë dhe kongolezë në kryeqytetin e Ndongo, Kabasa nën ndikimin e renegatëve portugezë. Të dy palët, portugezët dhe kongolezët luftuan kundër Ndongos dhe lëkundja e luftës mes Ndongos dhe Portugalisë do të vijonte për dekada.<ref name="Mancall2007pp208-211">{{cite book|year=2007|author=Peter C. Mancall|url=https://books.google.com/books?id=IqPqCQAAQBAJ&pg=PA208|title=The Atlantic World and Virginia, 1550–1624|lang=en|publisher=University of North Carolina Press|isbn=978-080783883-9|pages=208-11}}</ref> Në Afrikën Lindore, furnitorët kryesorë që punonin në emër të Kurorës Portugeze, duke eksploruar dhe vendosur në territorin e asaj që do të bëhej [[Mozambiku]] ishin ''prazeiros'', të cilëve ju dhanë me qira prona të mëdha përreth lumit [[Zambezi]] nga mbreti si shpërblim për shërbimet e tyre. Duke komanduar ushtri të mëdha të skllevërve-luftëtarë çikunda, këta njerëz vepruan si zotër feudalë, si duke marrë taksa nga prijësit vendas, ashtu dhe duke i mbrojtur ata dhe shtetet e tyre nga tributë grabitëse, duke marrë pjesë në tregtinë e [[fildishi]]t apo skllevërve dhe duke u përfshirë në politikat e Mbretërisë së Mutapas, në pikën që vendosën mbretër klientë në fronin e saj. [[File:Cisterna portoghese.jpg|thumb|372px|Çisterna Manueline e Fortesës së Mazagão ndërtuar në 1513–41, Marok]] =====Afrika Perëndimore===== Pasi ekspeditat e kaluan Kepin Bohador në [[1434]]. Në masën që rezultatet tregonin më shumë fitime, u rikthyen masat për të mbrojtur interesat e Portugalisë. Atribuar regjentit Don Pedro të Infante Don Henrik "Navegatorit", dhe i njohur për vulën ''Rex regum'', u dekretua [[monopoli]] i navigimit në bregun perëndimor afrikan në [[1443]]. Anijet duhet të liçensoheshin nga [[Portugalia]] në shkëmbim të një pjese të fitimeve të marra, që motivoi investimin në udhëtimet e eksplorimit nga portugezët dhe të huajt, si gjenovezët dhe venecianët.<ref name="Newitt"/> Në [[1444]], si guvernator i Algarves, Infante vendosi një konsorcium navigimi në Lagos. Dhe, në [[1445]], u krijua qendra e parë e grumbullimit tregtar ("feitoria") në ishullin e Arguinit, në bregun e [[Mauritania|Mauritanisë]], e ndërtuar nën udhëzimet e vetë Infantes: synonte të tërhiqte itineraret e përshkuara tregtarët myslimanë në veriun e Afrikës: të përpiqej të vendoste një treg për të monopolizuar veprimtarinë tregtare në zonë.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1453]], me pushtimin e Konstandinopojës nga [[Perandoria Osmane|osmanët]], një goditje për krishtërimin dhe për marrëdhëniet tregtare të vendosura me [[Mesdheu]]n. Pas më vonë papa Nikola V nxori vulën "Romanus Pontifex"<ref>{{cite book|year=1977|lang=en|author1=Bailey W. Diffie|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=94}}</ref> në favor të mbretit Afonsi V i Portugalisë, duke përforcuar i paraprirë ''Dum Diversas'' në [[1452]], duke deklaruar se tokat dhe detet e zbuluara përtej Kepit Bohador i përkasin mbretërve të Portugalisë, dhe duke autorizuar tregtinë dhe pushtimet kundër myslimanëve dhe paganëve, duke legjitimuar politikën portugeze të ''mare clausum'' në [[Oqeani Atlantik|Oqeanin Atlantik]] dhe skllavërinë akoma në fillesa.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1455]], do të niste, në [[ishujt Madeira|Madeira]], një industri lulëzuese e sheqerit. Aksesueshmëria e ishujve tërhoqi tregtarë gjenovezë dhe flamandë të interesuar në shmangjen e monopolit venecian, por problemi ishte nevoja e krahut të punës dhe puna e rëndë: zgjidhja u gjet në prurjen e skllevërve nga Afrika.<ref name="Ponting481">{{cite book|author=Clive Ponting|title=World History: A New Perspective|year=2000|lang=en|publisher=Chatto & Windus|url=https://books.google.al/books?id=EapmAAAAMAAJ|page=481|isbn=0-7011-6834-X}}</ref> Kjo tregti, do të pasuronte fiorentinin Bartolomeu Marchionni, që do të investonte në udhëtime të shumta portugeze. Duke nisur nga viti [[1458]], Ceuta dhe Arguini, me garnizonet e tyre ushtarake, qenë pika kyç të mbështetjes logjistike dhe materiale të lundrimeve portugeze dhe një pengesë për piratarinë e ushtruar nga maurët.<ref name="HistoriDisney"/> =====Gjiri i Guinesë dhe ari i Minës===== [[File:Elmina slave castle.jpg|thumb|left|345px|Kështjella São Jorge da Mina, ndërtuar në 1482 përreth industrive të arit, prej nga u quajt Bregu i Arit, [[Gana]] e tanishme]] Pas vdekjes së infantes, dhe duke parë përfitimet e pakta nga eksplorimet, në [[1469]] mbreti Afonsi V i dha monopolin e tregtisë në një pjesë të Gjirit të Guinsë tregtarit Fernão Gomes përkundrejt një pagese vjetore prej 200 000 realësh. Ekskluziviteti i tregtisë ndërkohë i quajtur "malagueta", piperi i guinesë (''Aframomum melegueta'') zëvendësues popullor i [[piperi i zi|piperit të zi]],<ref>{{cite book|author=Daniel F. Austin|year=2004|publisher=CRC Press|url=http://books.google.com/books?id=eS7lX_rC3GEC&lpg=PA170|lang=en|title=Florida ethnobotany|page=170|ISBN=0-8493-2332-0}}</ref> iu dha gjithashtu për 100 000 realë në vit. Gomes duhet të eksploronte 100 lega të bregut afrikan në vit gjatë pesë viteve.<ref name="rt">{{cite web|author=Rob Thorn|work=thorn.demon.co.uk|title=Discoveries After Prince Henry|url=http://www.thornr.demon.co.uk/kchrist/discpde.html|accessdate=24 dhjetor 2006|lang=en}}</ref> Me bashkëpunimin e lundërtarëve si João de Santarém, Pedro Escobar, Lopo Gonçalves, Fernão do Pó dhe Pedro de Sintra, Fernão Gomes bëri të njëjtën gjë për të përmbushur kontratën. Me trashëgiminë e tij, duke eksploruar bregun perëndimor afrikan përparoi deri në Kepin e Shën Katerinës, tashmë në gjysmë-rruzullin jugor dhe gjetën gjithashtu ishujt e Gjirit të Guinesë, duke përfshirë [[Sao Tome dhe Principe]] dhe Elminën në [[1471]],<ref name="marinha">{{cite web|url-status=dead|title=O Contrato de Fernão Gomes|lang=pt|author=J. de Matos Semedo|access-date=24 dhjetor 2006|url=http://www.marinha.pt/extra/revista/ra_fev1999/pag21.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203020748/http://www.marinha.pt/extra/revista/ra_fev1999/pag21.html|archive-date=3 dhjetor 2013}}</ref> ku gjetën një industri të lulëzuar të arit lumor.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Amina.jpg|thumb|321px|Hartë e shek. të XVI që tregon pretendimet portugezë për Guinenë dhe São Jorge da Mina]] Me fitimet e kësaj tregtie, Fernão Gomes i ndihmuar nga Afonsi V pushtoi Asilahun, Ksar es-Seghirin dhe Tanxherin, duke luajtur një rol të madh në ekonominë e mbretërisë. Ato pjesë të bregut do të quheshin Bregu i Arit, duke zgjuar lakminë e Mbretërve Katolikë, që do ti pushonin presionet vetëm për tu mbështetur te rajoni pas nënshkrimit të Traktatit të Alcáçovas në [[1479]]. Traktati njihte mbizotërimin portugez të zbulimeve në Jug të [[Ishujt Kanare|Kanarieve]], duke përfshirë të drejtën mbi Bregun e Minës dhe Gjirin e Guinesë dhe vijimin e eksplorimit të bregut.<ref name="HistoriDisney"/> Pak pas ngjitjes në fron në [[1482]], Zhoão II e centralizoi te kurora eksplorimin dhe tregtinë, duke përcaktuar ndërtimin e një qendre grumbullimi tregtar (feitoria) për tregtinë e arit. Nën komandën e Diogo de Azambuja shpejt u ndërtua "Kështjella e São Jorge da Mina"<ref name="ghana">{{cite web|title=Castelo de Elmina|lang=en|publisher=Qeveria e Ganës|url-status=dead|url=http://www.ghanatourism.gov.gh/regions/highlight_detail.asp?id=&rdid=116#|accessdate=24 dhjetor 2006|archive-date=9 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061009012322/http://www.ghanatourism.gov.gh/regions/highlight_detail.asp?id=&rdid=116#}}</ref> me gurë paraprakisht të prerë dhe në Portugali, të dërguar si balasta të anijeve, sistemi i ndërtimit pastaj u adoptua për fortifikime të shumta. Në strehimin e fortesës-feitoria të zhvilluar në ngulimin São Jorge da Mina që në [[1486]] mori "Carta de Foral" (emfiteuza). Aty do të shkëmbehej [[gruri|grurë]], pëlhurat, kuajt dhe guacka ("zimbo"), për arë (deri në 400 kg në vit) dhe skllevër, me intensitet gjithmonë e më të madh duke nisur nga [[shekulli XVI|shekulli i XVI.<ref name="HistoriDisney"/> Mes viteve [[1472]] dhe [[1486]], portugezët do të arrinin në Mbretërinë e Beninit, një shoqëri e sofistikuar e qeverisur nga Obá. Do të dërgoheshin ambasada, që, sipas Gaspar Correia-s, do ta mbanin të informuar Zhoãon II mbi mundësinë e arritjes në Indi.<ref name="Correia">{{cite book|author=Gaspar Correia|title=Lendas da India|publisher=Typ. da Academia real das Ciências|url=http://books.google.pt/books?id=XT8gAQAAMAAJ|volume=I|accessdate=16 dhjetor 2011|year=1858|lang=pt}}</ref> Aty, do të vendosnin tregtinë e [[bronzi]]t dhe [[tunxhi]]t europian, në formën e byrzylykëve, në shkëmbim të piperit të Guinesë, pëlhurave, [[fildishi]]t dhe skllevërve (duke i dhënë emrin "bregu i skllevërve"), i njohur me ndryshimet e mëdha të politikave dhe artit vendor: bronzet e Beninit dëshmojnë për praninë portugeze.<ref name="BMuseum">{{cite web|lang=en|title=Brass figure of a Portuguese soldier holding a musket|url=http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/aoa/b/brass_figure_of_a_portuguese-1.aspx|publisher=British Museum|accessdate=16 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20151020065528/http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/aoa/b/brass_figure_of_a_portuguese-1.aspx|url-status=dead|archive-date=20 tetor 2015}}</ref> =====Mbretëria e Kongos dhe themelimi i Angolës===== [[File:Kongo audience.jpg|thumb|left|358px|Takimi i mbretit të Kongos me lundërtarët portugezë dhe banorë afrikanë]] Që nga nënshkrimi i Traktatit të Alcáçovas brigjet e Guinesë patrulloheshin me kujdes, duke qenë të ndaluar kastelanët dhe europianët e tjerë. Mes viteve [[1482]] dhe [[1486]], Diogo Cão, që u angazhua nga Zhoão II në këto patrulla, u nis drejtë Santo Jorge da Mina për të eksploruar grykëderdhjen e lumit Kongo dhe do të eksploronte shpejtë 150&nbsp;km deri te kataraktet e Ielalës. Aty ngriti padrãon e parë prej guri, duke zëvendësuar kryqet e zakonshme të Madeirës dhe dërgoi një ambasadë portugeze në Mbretërinë e Kongos, duke nisur kontaktet e para europiane.<ref>{{cite book|author=Carmen M. Radulet|date=1988|title=As viagens de Diogo Cão: um problema ainda em aberto|publisher=Universidade de Coimbra, Biblioteca Geral 1|url=http://books.google.com/books?id=HzVu8IUqQt8C&lpg=PA112|lang=pt|page=112}}</ref> Hapat e para në vendosjen e një aleance me "Manikongon" (në gjuhën kongoleze "muene kongo") e fuqishëm, që dominonte të gjithë mbretërinë: Diogo Cão mori disa fisnikë për vizitë në Portugali dhe i riktheu në [[1485]] bëri një marrëveshje me mbretin Anzinga Ankua, që në [[1491]] u konvertua në krishtërim dhe u pagëzua, me emra të ndryshëm, duke marrë emrin Zhoão I i Kongos sipas mbretit portugez.<ref>{{cite book|year=1998|url=https://books.google.al/books?id=l08YAAAAIAAJ|volume=11|editor=Paula K. Byers|title=Encyclopedia of World Biography: Mich-Orl|others=Suzanne Bourgoin|chapter=Nzinga Nkuwu|publisher=Gale Research Inc.|lang=en|isbn=0-7876-2221-4|accessdate=24 janar 2008}}</ref> Priftërinjtë e parë katolikë dhe ushtarët e përshkruan kryeqytetin Mabanza Kongo si një qytetin e madh të Évorës. Zhoão I i Kongos qeverisi deri rreth vitit [[1506]] dhe u pasua nga i biri, Afonsi I i Kongos, që do ta bënte katolicizmin roman fenë zyrtare të mbretërisë. Në jug të kësaj mbretërie ekzistonin dy të tjera, Mbretëria e Dongos dhe Mbretëria e Matambas, të cilat do të shkriheshin, për të krijuar Mbretërinë e Angolës (rr. [[1559]]).<ref name="HistoriDisney"/> Duke eksploruar rivalitetet dhe konfliktet mes këtyre mbretërive, në gjysmën e dytë të [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], portugezët do të vendoseshin në Mbretërinë e Angolës. Guvernatori i parë i Angolës, Paulo Dias de Novais, duhet të përkufizonte territorin e gjerë dhe të eksploronte burimet e tij natyrore, në veçanti skllevërit. Depërtimi në brendësi ishte i kufizuar. Në [[1576]] themeluan ''São Paulo de Loanda'',<ref>{{cite encyclopedia|publisher=Encyclopædia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/350301/Luand|accessdate=20 gusht 2011|title=Luanda|lang=en}}</ref> në qytetin e tanishëm të Luandës. [[Angola]] më vonë u kthye në tregun kryesor furnizues të skllevërve për plantacionet e kallam-sheqerit të [[Brazili]]t. [[File:Map of Portuguese Carreira da India.gif|thumb|upright=1.5|Ishulli i Mozambikut, një etapë e rëndësishme e Rrugëtimit të Indisë: hartë e itinerarit të ndjekur nga anijet në vajtje (e kuqe) dhe në kthim (i gjelbër)]] =====Afrika Jugore dhe Lindore===== {{main|Armadat Portugeze të Indisë}} Me kapërcimin e Kepit të Shpresës së Mirë nga [[Bartolomeu Dias]] në [[1488]], misionit fetar të "Rekonquista"s iu shtua kurioziteti shkencor dhe [[tregtia]]. [[Vasco da Gama]] përdori hartat detare të deriatëhershme për të përcaktuar një [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë|rrugë detare për në Indi]]. Pas këtij zbulimi, [[shekulli XVI|shekulli i XVI]] do të kthehej në "''shekullin e artë''" të Portugalisë dhe apogjeu i saj si fuqi e re europiane. Duke nisur nga tani, eksplorimet do ta humbisnin karakterin privat, duke u zhvilluar nën nismën e Kurorës, me Manuelin I që përcaktonte se gjithë vitet, mes shkurtit dhe marsit, do të nisej një [[Armadat Portugeze të Indisë|armadë për në Indi]].<ref name="HistoriDisney"/> Në udhëtimin e tij të dytë në [[1502]], [[Vasco da Gama]] ktheu në tributar të Portugalisë ishullin e Kilvës (Kilva Kisivani i tanishëm), në [[Tanzania|Tanzani]] dhe bëri edhe njohjen e Sofalës në [[Mozambiku|Mozambik]]. Për të imponuar monopolin e tregtisë së erëzave në Oqeanin Indian, në vitin 1505 u nis një [[Armada e VII-të Portugeze e Indisë|armadë]] me D. Francisco de Almeida-n, të emëruar si nën-mbreti i parë i [[India Portugeze|Indisë Portugeze]]. Ndërkohë u ndërtua Fortesa e São Caetano de Sofala, nëpërmjet një marrëveshjeje me një prijës vendas, progresivisht e përforcuar.<ref>{{cite web|editor=Filipe Antunes|lang=pt|title=Terras de Sofala|url=http://www2.crb.ucp.pt/historia/abced%C3%A1rio/MO%C3%87AMBIQUE/terras_de_sofala.htm|publisher=Universidade Católica Portuguesa|accessdate=2 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118133909/http://www2.crb.ucp.pt/historia/abced%C3%A1rio/MO%C3%87AMBIQUE/terras_de_sofala.htm|url-status=dead|archive-date=18 janar 2012}}</ref><ref>{{cite book|author=Luís de Albuquerque|title=Dicionário de História dos Descobrimentos Portugueses|publisher=Caminho|year=1994|lang=pt|editor=Francisco C. Domingues|url=https://books.google.al/books?id=xz_jAAAAMAAJ|volume=I|isbn=972210924-3|page=64}}</ref><ref>{{cite book|year=1994|author=Luís de Albuquerque|editor=Francisco C. Domingues|url=https://books.google.al/books?id=m0DjAAAAMAAJ|lang=pt|title=Dicionário de História dos Descobrimentos Portugueses|volume=II|publisher=Caminho|isbn=972210925-1|pages=997-98}}</ref> [[File:Museu Da Ilha De Mocambique (33387901932).jpg|thumb|left|345px|Statujë e Vasco da Gamës në sheshin përballë "Palácio dos Capitães-Generais", Ishulli i Mozambikut, në hyrje të Gjirit të Mosurilit, bregu i Nampulës]] Në [[1507]], portugezët e pushtuan Ishullin e Mozambikut, port strategjik mbështetjeje për rrugëtimin e Indisë që lidhte Lisbonën me [[Goa]]n. Si etapë lundrimi ishte një pika e takimit të anijeve të humbura në udhëtimin vajtës, duke pritur [[monsunet]]. Më vonë aty u ndërtua një fortifiki i fuqishëm, Fortesa e São Sebastião-s ([[1558]]) dhe një spital. Në [[ishujt Azore]], një armadë e ishujve i mbronte anijet e drejtuara për në Lisbonë nga sulmet pirate të europianëve.<ref name="HistoriDisney"/> Në gusht [[1507]], u pushtua ishulli i Sokotrës, në hyrje të Detit të Kuq.<ref group="shpjegime">Katër vjet më vonë do të braktisej, për shkak të inefiçencës për të kontrolluar Detin e Kuq, duke kaluar në Aden si një pikë e parapëlqyer. shiko {{cite book|author1=Bailey W. Diffie|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|lang=en|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|year=1977|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=233}}</ref> Aty, Tristão da Cunha dërgoi një ekspeditë për në [[Etiopia|Etiopi]], që mendohej se ishte më e afërt. Duke qenë në rrugë për në Malindi, Afonso de Albuquerque zbarkoi në Ras Filuk, pranë Kepit Guardafui.<ref>{{cite book|author=J. J. Hespeler-Boultbee|year=2006|publisher=CCB Publishing|title=A Story in Stones: Portugal's Influence on Culture and Architecture in the Highlands of Ethiopia 1493-1634|url=http://books.google.com/books?id=7Nz5OqKWeTwC|lang=en|page=178|ISBN=0-9781162-1-6}}</ref> Në rrugëtimin e kësaj ekspedite, të mbërritur në [[Goa]] në [[1512]] ambasadori Mateus, i dërguar nga mbretëresha regjente Eleni e Etiopisë te mbreti Manueli I i Portugalisë dhe te papa, në kërkim të një aleance për të bërë paqe me fuqinë në rritje osmane në rajon. Duke e parë si një kontakt shumë të dëshiruar me priftin-mbret legjendar Johan, mbreti informoi papën [[Leoni X]] me Pêro da Covilhã-n në [[1513]] dhe Mateus udhëtoi për në Portugali në [[1514]],<ref>{{cite book|author=Francis Millet Rogers|title=The quest for Eastern Christians: travels and rumor in the Age of Discovery|year=1962|publisher=University of Minnesota Press|url=http://books.google.com/books?id=lBh--X3QjnsC|lang=en|page=134|isbn=0-8166-0275-1}}</ref> nga ku u kthye me një ambasadë portugeze, bashkë me Francisco Álvares. Portugezët në këtë mënyrë kuptuan natyrën e misionit të tij me mbërritjen në Etiopi në [[1520]], pas vdekjes së Mateus, fakt që i ndërlikoi kontaktet me perandorin etiopian.<ref>{{cite book|editor2=G. W. B. Huntingford|author=Francisco Alvares|editor1=Charles F. Beckingham|title=Prester John of the Indies: A True Relation of the Lands of the Prester John, or The Portuguese Embassy to Ethiopia in 1520|url=https://books.google.al/books?id=GDOIcgAACAAJ|isbn=140942492-8|year=2010|lang=en|publisher=Taylor & Francis Group|page=307}}</ref> Kjo ishte nisja e parë e marrëdhënieve të një vendi europian me [[Etiopia|Etiopinë]] dhe në [[1517]] [[Portugalia]] e ndihmoi perandorin Lebna Dengel, duke dërguar armë dhe katërqind ushtarë, që do ta ndihmonin të ristabilizonte qeverisjen<ref>{{cite book|author1=Girma Beshah|title=The Question of the Union of the Churches in Luso-Ethiopian Relations|year=1964|lang=en|author2=Merid W. Aregay|url=https://books.google.al/books?id=L34JAQAAIAAJ|publisher=Junta de Investigac̦ões do Ultramar and Centro de Estudos Históricos Ultramarinos|pages=25, 45–52}}</ref> në luftën Etiopiano-Adale. [[File:Asia oceania anonymous c1550.jpg|thumb|396px|Shek. XVI dhe XVII, Perandoria Portugeze në Lindje, me kryeqytet në Goa, përfshinte zotërime në të gjithë nënkontinentet asiatike, Afrikën Lindore dhe Paqësor]] ==== Goa, Malaka dhe Azia Juglindore ==== {{main|Zotërimet portugeze në Arkipelagun Indonezian}} Nga fundi i vitit [[1509]], Albuquerque u bë nën-mbreti i Indive Lindore. Tashmë nën qeverinë e Albuquerque-s, me ndihmën e piratit hindu Timoxha në [[1510]] u mor nga arabët [[Goa]]. Pushtimi fillestar i Goas nga Sulltanati i Bixhapurit, të cilët shpejtë u kundërpërgjigjën, megjithatë më 25 nëntor të të njëjtit vit ajo u ripushtua.<ref name="Shastry34-45">{{cite book|author=Bhagamandala S. Shastry|year=2000|title=Goa-Kanara Portuguese Relations, 1498–1763|url=https://books.google.com/books?id=raLL0A3Pb_0C&pg=PA41|publisher=Concept Publishers|isbn=978-817022848-6|lang=en|pages=34-45}}</ref> I dëshiruar si porti më i mirë tregtar i rajonit, qendra e tregtisë së kuajve arabë për sulltanatet e Dekanit, e vendosur mes [[Kerala]]s dhe [[Guxharat]]it, pushtimi do të lejonte përmbushjen e synimit të mbretërisë për të qëndruar në mënyrë të përhershme në rajon.<ref name="Disney2009b128-30"/> Megjithëse nën sulme të vazhdueshme, "Velha Goa" u bë kryeqytet i Indisë Portugeze, duke u kthyer në qendrën e pranisë portugeze, nën qeverinë e [[India Portugeze|"Estado Português da Índia"]]. Me pushtimin e Goas portugezët arritën të nxisnin respektin e mbretërive fqinje: [[Guxharat]]i dhe Kalikuti do të dërgonin ambasada, duke ofruar aleanca, konçesione dhe vende për fortesa. Albuquerque atë vit në Goa nisi për herë të parë të priste monedha portugeze jashtë mbretërisë, duke përfituar nga rasti për të shpallur pushtimin.<ref name="deSouza220">{{cite book|author=Teotonio R. de Souza|year=1990|volume=2|lang=en|publisher=Concept Publishing Co.|url=https://books.google.com/books?id=dwYDPnEjTb4C|title=Goa Through the Ages: An Economic History|isbn=81-7022-259-1|page=220}}</ref><ref>{{cite web|title=Indo-Portuguese Issues|url=http://www.rbi.org.in/scripts/pm_indoportuguese.aspx|work=rbi.org.in|lang=en}}</ref> [[File:Iberian mare clausum claims.svg|thumb|left|408px|'Mare clausum' Iberik në Epokën e Zbulimeve. Tregohet strategjia e Afonso de Albuquerque-s për rrethimin e Oqeanit Indian]] Në kontrast me Almeidën, Albuquerque ishte më i shqetësuar me fuqizimin e marinës, ashtu dhe më i bindur ndaj interesave të mbretërisë.<ref name="DiffieWinius238">{{cite book|isbn=978-0-8166-0782-2|author1=Bailey W. Diffie|year=1977|lang=en|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|publisher=University of Minnesota Press|page=238}}</ref> Albuquerque i inkurajoi kolonët portugezë të martoheshin me gra vendase, ndërtoi një kishë në nder të Shën Katerinës (pasi Goa u ripushtua në ditën e festës së saj) dhe u përpoq të krijonte marrëdhënie me hindutë duke mbrojtur tempujt e tyre dhe duke u pakësuar taksat.<ref name="Disney2009b128-30"/> Portugezët mbajtën marrëdhënie miqësore me sunduesit e [[Perandoria Vixhajanagara|Perandorisë Vixhajanagara]] në Indinë Jugore.<ref name="Mehta291">{{cite book|author=Jaswant L. Mehta|title=Advanced Study in the History of Medieval India|url=https://books.google.com/books?id=iUk5k5AN54sC|page=291|isbn=978-81-207-0617-0|year=1980|lang=en|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd}}</ref> Në prill [[1511]], Albuquerque lundroi me 17 ose 18 anijesh dhe rreth 1 200 veta për në Malaka, në siujdhesën Malaj,<ref name="Ricklefs23">{{cite book|author=Merle C. Ricklefs|title=A History of Indonesia Since c. 1300|year=1993|lang=en|publisher=Stanford University Press|url=https://books.google.al/books?id=Ws5tQgAACAAJ|edition=i 2-të|isbn=978-080472195-0|page=23}}</ref> që ishte tregu më i madh i erëzave në atë periudhë. Megjithëse tregtia aty dominohej më së shumti nga guxharatasit, aty tregtonin edhe grupe të tjera, si turq, persë, armenë, tamilë dhe abisinas.<ref name="Kratoska2004p98">{{cite book|author=Paul H. Kratoska|url=https://books.google.com/books?id=Z9U-FUPS3DkC&pg=PA98|title=South East Asia, Colonial History: Imperialism before 1800|isbn=978-041521540-4|publisher=Taylor & Francis|year=2004|lang=en|page=98}}</ref> Albuquerque synonte Malakën për të penguar ndikimin mysliman dhe venecian në tregtinë e erëzave dhe rritjen e asaj të Lisbonës.<ref name="Gipouloux2011p301-302">{{cite book|author=François Gipouloux|title=The Asian Mediterranean: Port Cities and Trading Networks in China, Japan and Southeast Asia, 13th–21st Century|url=https://books.google.com/books?id=jIAKkMlFFQAC&pg=PA301|isbn=978-085793426-0|publisher=Edward Elger|year=2011|lang=en|pages=301-02}}</ref> Në korrik 1511 ata e pushtuan Malakën dhe për ta mbrojtur atë u ngrit një fortesë, porta e të cilës, e quajtur "A Famosa" qëndron akoma.<ref name="Ooi2009p202">{{cite book|year=2009|author=Keat Gin Ooi|url=https://books.google.com/books?id=3Uq_c2LARgAC&pg=PA202|title=Historical Dictionary of Malaysia|lang=en|isbn=978-0-8108-5955-5|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|page=202}}</ref> Pasi mundi Sulltanatin e Malakës, Afonso de Albuquerque dërgoi menjëherë Duarte Fernandes me mision diplomatik në Mbretërinë e Siamit ([[Tailanda]] moderne), europiani i parë që mbërrinte, duke parë pretendimet siameze mbi Malakën, duke vendosur marrëdhënie tregtare miqësore midis dy mbretërive.<ref name="Lach520-521">{{cite book|author=Donald F. Lach|title=Asia in the Making of Europe, Volume I: The Century of Discovery|url=https://books.google.com/books?id=xD52ge5a8vYC&pg=PA200|isbn=978-0-226-46708-5|contribution=Edwin J. Van Kley|year=1994|publisher=University of Chicago Press|lang=en|page=520-21}}</ref><ref>{{cite book|author=Barbara A. West|publisher=Facts On File|url=https://books.google.al/books?id=pCiNqFj3MQsC&lpg=PP1&pg=PA800|isbn=0-8160-7109-8|year=2009|lang=en|page=800|title=Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania}}</ref> [[File:Attributed to Kano Sanraku - Important Cultural Property Namban Screens - Google Art Project2.jpg|thumb|456px|Pikturë japoneze që paraqet mbërritjen e Portugezëve në Japoni, fillimi i shek. të XVII. Pjesë e domethënëse e ekuipazheve portugeze të udhëtimit të Japonisë ishin të krishterët indianë.<ref>{{cite book|author=Gary P. Leupp|year=2003|lang=en|title=Interracial Intimacy in Japan: Western Men and Japanese Women, 1543-1900|publisher=A&C Black, Continuum Internat. Pub. Group|url=https://books.google.al/books?id=-I6owJcCOdwC|isbn=0-8264-6074-7|page=35}}</ref>]] ==== Ishujt e Erëzave dhe Traktati i Saragozës ==== Në vazhdim, në 1511 Albuquerque dërgoi Antonio de Abreu-n dhe Francisco Serrão-n (bashkë me Ferdinand Magelanin) për të eksploruar Arkipelagun Indonezian,<ref name="Newitt2005p78">{{cite book|author=Malyn D. Newitt|publisher=Routledge|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|year=2005|lang=en|isbn=0-415-23979-6|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C|page=78}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> duke zaptuar porte dhe ishuj. Operacionet portugeze në Azi nuk kaluan të pa vërejtura. Në nëntorin e atij viti, duke marrë vesh vendndodhjen e të ashtuquajturve "ishuj të erëzave" ("ilhas das especiarias") në ishujt Maluku dhe Banda, dërgoi një ekspeditë të komanduar nga António de Abreu për ti eksploruar. Pilotët malajas i drejtuan nëpërmjet [[Xhava]]s, ishujve të Vegjël Sunda dhe ishullit të Ambonit deri në Banda, ku zbarkuan në fillim të [[1512]].<ref>{{cite book|year=1999|author=Giles Milton|url=https://books.google.al/books?id=yPa0oAEACAAJ|title=Nathaniel's Nutmeg: How One Man's Courage Changed the Course of History|publisher=Sceptre|isbn=978-0-340-69676-7|lang=en|page=5, 7}}</ref> Aty u vendosën, si europianët e parë të zbritur në këta ishuj, duke i mbushur anijet e tyre me arra muskat dhe karafila indonezianë.<ref>{{cite book|author=Willard A. Hanna|url=https://books.google.al/books?id=cHdytgAACAAJ|year=1991|title=Indonesian Banda: Colonialism and its Aftermath in the Nutmeg Islands|publisher=Yayasan Warisan dan Budaya Banda Naira|lang=en|page=7}}</ref> Abreu u nis për në Ambon ndërsa zëvendës-komandanti i tij, Francisco Serrão vijoi për në Ternate. Në të njëjtin vit, në [[Indonezia|Indonezi]], portugezët morën Makasarin, dhe u shtynë më tej në jug duke zbuluar [[Timori]]n në [[1512]].<ref>{{cite book|author=Kenneth G. McIntyre|year=1977|title=The Secret Discovery of Australia: Portuguese Ventures 200 Years Before Captain Cook|url=https://books.google.al/books?id=3HUcAAAAMAAJ|lang=en|publisher=Souvenir Press|isbn=028562303-6|page=69}}</ref><ref group="shpjegime">Dokumenti i parë europian i njëhur që përmend ishullin është një hartë e Rui Brito Patalin për Manuelin I të Portugalisë, e datuar në 6 janar [[1514]], në të cilën u referohet anijeve që ishin nisur për në Timor.</ref> [[File:Ternate.JPG|thumb|left|379px|Ternate në arkipelagun e Malukut, duke shfaqur Fortesën-feitoria të São João Baptista de Ternate të nisur në 1522. Pikturë hollandeze, 1720]] Në [[1521]] [[Ferdinand Magelani]] mbërriti dhe pretendoi [[Filipinet]] për Spanjën. Në [[1525]], [[Spanja]] nën Karlin e V dërgoi një ekspeditë për të kolonizuar Ishujt Maluku, duke pohuar se ata ishin në zonën e tij të Traktatit të Tordesillas, meqë nuk ishte vendosur një kufi në lindje. Ekspedita e García Jofre de Loaísa-s mbërriti te Malukut, duke u vendosur në skelën e Tidores. Me portugezët tashmë të vendosur në Ternaten e afërt, përplasja ishte e pashmangshme. Mes viteve [[1522]] dhe [[1529]], në vijim të lundrimit përreth botës nga [[Ferdinand Magelani]], kastelanët do të kontestonin kufirin e Traktatit të Tordesilhas, duke diskutuar përkatësinë e Malukut e çmuar të "burimit të të gjitha erëzave" dhe [[Filipinet]] me portugezët. Por në [[1529]] me nënshkrimin e Traktatit të Saragozës nga Zhoão III dhe Karlosi I i Spanjës, u arrit në një zgjidhje, duke ja atribuar Malukut Portugalisë, ndërsa Filipinet Spanjës. Marrëveshja do të përcaktonte vijimin e meridianit të Tordesilhas në gjysmë-rruzullin e anës tjetër të botës. Territoret në lindje të ishujve Maluku, i jepeshin Spanjës me një pagesë prej {{formatnum:350000}} dukatesh prej ari.<ref>{{cite book|author=Geoffrey R. Elton|title=The New Cambridge Modern History|year=1990|lang=en|volume=2, The Reformation, 1520-1559|url=https://books.google.al/books?id=59Pae06JSiUC|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-34536-7|page=632}}</ref><ref name="Ooi2004p1340">{{cite book|isbn=1-57607-770-5|year=2004|title=Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor|url=https://books.google.com/books?id=QKgraWbb7yoC&pg=PA1340|author=Keat G. Ooi|volume=1|lang=en|publisher=ABC-CLIO|page=1340}}</ref><ref name="HistoriDisney"/> Në [[1522]], mbreti hindu i Sundas në Indonezi mundësoi nënshkrimin e një aleance me portugezët në Malaka për tu mbrojtur nga rritja e fuqisë myslimane në qendër të Xhavës,<ref name="autogenerated2">{{cite web|title=History of Jakarta|accessdate=1 gusht 2010|url=http://www.beritajakarta.com/english/AboutJakarta/HistoryofJakarta.asp#|work=.beritajakarta.com|lang=en|url-status=live|archive-date=20 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110820052725/http://www.beritajakarta.com/english/AboutJakarta/HistoryofJakarta.asp#}}</ref> duke i lejuar të ndërtonin një fortesë në portin e Kalapas ([[Xhakarta]] e tanishme). Traktati i Sunda Kalapas (1522) u nënshkrua në një "padrão", por portugezët nuk do të vijonin ta përmbushnin premtimin për tu kthyer në vitin tjetër: atë vit u kthye guvernatori i Indisë Duarte de Meneses që, pas një administrimi shkatërrimtar, u dërgua në burg dhe u zëvendësua nga [[Vasco da Gama]], që do të vdiste në Koçi në [[1524]]. Portugezët tregtuan rregullisht me Perandorinë e Bruneit nga viti [[1530]] dhe e përshkruan kryeqytetin e [[Brunei]]t si të rrethuar me mure guri. Në [[1535]], kapiteni António de Faria, i nisur nga [[Da Nang]]u, ku portugezët kishin mbërritur në [[1516]], tashmë të quajtur Koçinçina ([[Vietnami]] i sotëm), u përpoq të vendoste një qendër grumbullimi tregtar në Hoi An, por dështoi.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=WZry2NaH2_sC&lpg=PA22|author=Spencer Tucker|title=Vietnam|publisher=Kentucky University Press|lang=en|year=1999|isbn=081310966-3|page=22}}</ref> Jorge de Meneses zbuloi Guinenë e Re në [[1526]], duke e emërtuar atë "Ishulli i Papuas".<ref name="QuanchiRobson2005">{{cite book|year=2005|author1=Max Quanchi|url=https://books.google.com/books?id=FUwDzM94jGUC|lang=en|author2=John Robson|page=xliii|title=Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands|isbn=978-0-8108-6528-0|publisher=Scarecrow Press}}</ref> [[File:Bahrain Fort 1.jpg|thumb|358px|Fortesa Portugeze, një nga fortesat e ruajtura më mirë në Bahrain]] ==== Azia Jugore, Gjiri Persik dhe Deti i Kuq ==== {{see also|India Portugeze|Ngulimi portugez në Çitagong}} Megjithëse Kankili I i Xhafnës fillimisht i rezistoi kontaktit me ta, Mbretëria e Xhafnës shpejtë do të vihej në vëmendjen e zyrtarëve portugezë si për rezistencën ndaj veprimtarive misionare ashtu dhe për arësye logjistike për shkak të afërsisë me limanin e Trinkomalit, ndër arësyet e tjera.<ref name="Abeyasinghe2">{{cite book|author=Tikiri Abeyasinghe|title=Jaffna Under the Portuguese|url=https://books.google.al/books?id=hsYLAAAAIAAJ|publisher=Lake House Investments|isbn=978-955552000-3|date=1986|lang=en|page=2}}</ref> Në të njëjtin vit, Manueli I e urdhëroi Almeidën të përforconte fortesat në [[Kerala]] dhe në Afrikën Lindore, ashtu dhe të shikonte mundësinë e ndërtimit të fortesave në [[Sri Lanka]] dhe Malaka në përgjigje të armiqësive në rritje me myslimanët në ato rajone dhe kërcënimeve nga sulltani mamluk.<ref name="Disney2009b128">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|volume=2|isbn=978-0-521-74612-0|year=2009|lang=en|page=128}}</ref> Në [[1517]], João da Silveira komandoi një flotë për në Çitagong, dhe rreth vitit [[1528]], portugezët kishin krijuar një [[Ngulimi portugez në Çitagong|ngulim në Çitagong]].<ref name="Harris225">{{cite book|year=2015|title=The First Firangis: Remarkable Stories of Heroes, Healers, Charlatans, Courtesans & Other Foreigners who Became Indian|isbn=93-82277-63-3|url=https://books.google.al/books?id=sOlrrgEACAAJ|lang=en|author=Jonathan G. Harris|publisher=Aleph Book Company|page=225}}</ref> Portugezët në vijim e vunë qendrën e tyre të operacionve përgjatë lumit Hugli, ku hasën myslimanë, hindu dhe dezertorë portugezë të njohur si ''Çatinë''.<ref>{{cite book|year=2008|author=Shihan de S. Jayasuriya|publisher=I. B. Taurus|url=https://books.google.com/books?id=bkoBAwAAQBAJ&pg=PA86|lang=en|title=The Portuguese in the East: A Cultural History of a Maritime Trading Empire|page=86-7|isbn=978-184511585-2}}</ref> [[File:Diu1.jpg|thumb|left|372px|Fortesa e Diut, më e rëndësishmja e Indisë Portugeze (1535–1536), Guxharat]] Perandoria Portuguese u zgjerua në Gjirin Persik, duke kundërshtuar kontrollin e tregtisë së erëzave nga Sulltanati Axhuran dhe [[Perandoria Osmane]]. Në [[1515]], Afonso de Albuquerque pushtoi shtetin Huvala të [[Ngushtica e Hormuzit|Hormuzi]]t në hyrje të Gjirit Persik, duke e kthyer në shtet vasal. [[Adeni]], megjithatë, i rezistoi ekspeditës së Albuquerque-s po atë vit dhe një tjetër përpjekeje nga pasuesi i Albuquerque-s, Lopo Soares de Albergaria në [[1516]]. Në [[1521]] një forcë e drejtuar ngaq António Correia pushtoi [[Bahreini]]n duke mundur mbretin xhabrid, Mukrin ibn Zamil.<ref>{{cite book|author=Juan R. Cole|title=Sacred Space and Holy War: The Politics, Culture and History of Shi'Ite Islam|year=2002|publisher=I.B. Tauris|url=https://books.google.al/books?id=ntarP5hrza0C|lang=en|page=37|isbn=186064-736-7}}</ref> Në një seri ndryshimi aleancash, portugezët mbizotëruan shumë nga jugu i Gjirit Persik për shekullin vijues. Me rrugëtime të rregullta detare që e lidhnin Lisbonën me [[Goa]]n, që nga viti [[1497]], ishulli i Mozambikut u bë një port strategjik, ku u ndërtua Fortesa São Sebastião dhe një spital. Në [[Ishujt Azore]], Armada e ishujve i mbronte anijet përgjatë rrugës për në Lisbonë.<ref name="O'Flanagan125">{{cite book|year=2008|lang=en|page=125|author=Patrick O'Flanagan|title=Port Cities of Atlantic Iberia, c. 1500–1900|publisher=Ashgate Publishing|url=https://books.google.com/books?id=fzJc8ii7OMsC&pg=PA125|isbn=978-0-7546-6109-2}}</ref> [[File:Persia Portrait of a Portuguese (detail).jpg|thumb|Një fisnik portugez, pikturë perse, shek. XVI)]] Në [[1533]], [[Portugalia]] pushtoi Vasain, rreth 50 km nga [[Mumbai|Bombej]]. Në [[1534]], Guxharati u pushtua nga [[Perandoria Mogule|mogulët]] me mbështetjen e shteteve raxhpute të Çitorit dhe Mandusë, kështu që sulltani Bahadur Shah i Guxharatit u detyrua të firmoste Traktatin e Vasait me portugezët, ku vendosej një aleancë për të rekuperuar vendin e tij, duke dhënë në shkëmbim Damanin, Diun, [[Mumbai]]n dhe Vasain.<ref>{{cite book|isbn=1-74059-421-5|url=http://books.google.com/books?id=eqM-VSjw0gAC&pg=PA726|author=Sarina Singh|title=India|publisher=Lonely Planet|year=2003|lang=en|page=726}}</ref> Ai rregullonte gjithashtu tregtinë e anijeve të Guxharatit që niseshin për në [[Deti i Kuq|Detin e Kuq]] dhe që kalonin përmes Vasait që të paguanin detyrime dhe të lejonte tregtinë e kuajve. Pasi perandori mogul, [[Humajuni]] pati sukses kundër Bahadurit, ky i fundit nënshkroi një tjetër traktat me portugezët për të konfirmuar furnizimet dhe lejoi të ndërtohej një fortesë në Diu. Pak më vonë, Humajuni e ktheu vëmendjen gjetkë dhe Guxharati u lidh në aleancë me osmanët për të rifituar kontrollin e Diut dhe për të rrethuar fortesën. Në [[1538]], Fortesa e Diut u rrethua përsëri nga forcat osmane. Një tjetër rrethim i dështuar në [[1547]] do tu jepte fund ambicieve [[Perandoria Osmane|otomane]], duke konfirmuar hegjemoninë portugese në rajon,<ref name="Malekandathil116-118">{{cite book|author=Pius Malekandathil|title=Maritime India: Trade, Religion and Polity in the Indian Ocean|year=2010|lang=en|publisher=Primus Books|url=https://books.google.com/books?id=rN69iFj1PJoC&pg=PA116|isbn=978-938060701-6|pages=116-18}}</ref><ref name="HistoriDisney"/><ref name="Pearson1976pp74-82">{{cite book|author=Michael Pearson|title=Merchants and Rulers in Gujarat: The Response to the Portuguese in the Sixteenth Century|year=1976|lang=en|publisher=University of California Press|url=https://books.google.com/books?id=yVPn43u846AC&pg=PA74|isbn=978-052002809-8|pages=74–82}}</ref> ashtu si dhe arritjen e superioritetit mbi mogulët.<ref name="Mathew138">{{cite book|author=Kuzhippalli S. Mathew|year=1988|publisher=Mittal Publications|lang=en|page=138|title=History of the Portuguese Navigation in India, 1497–1600|url=https://books.google.com/books?id=Kl3IR3RJTIEC&pg=PA138|isbn=978-817099046-8}}</ref> Megjithatë, osmanët i kundërshtuan sulmet portugeze në Detin e Kuq dhe në [[Gadishulli Sinai|Gadishullin Sinai]] në [[1541]] dhe në rajonin verior të Gjirit Persik në [[1546]] dhe [[1552]]. Në fund çdo entitet duhet të respektonte rruzullin e ndikimit të tjetrit, megjithëse jo zyrtarisht.<ref>{{cite book|author1=Mesut Uyar|year=2003|author2=Edward J. Erickson|url=https://books.google.com/books?id=JgfNBKHG7S8C&pg=PA76|title=A Military History of the Ottomans: From Osman to Atatürk|lang=en|isbn=027598876-7|publisher=ABC-CLIO|page=76}}</ref><ref>{{cite web|author=João de Castro|title=The Voyage of Don Stefano de Gama from Goa to Suez, in 1540, with the intention of Burning the Turkish Galleys at that port|url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap03sect01to05.html|lang=en|volume=6, kapitulli 3|archive-date=14 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061014142159/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap03sect01to05.html}}</ref> Në fillim të [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] prania portugeze u ndje për herë të parë në bregun e Makranit pranë Detit Arabik, dhe pranë bregut Sindi duke kontrolluar itineraret detare të lidhur me Gjirin Persik. Në [[1515]] u zhvillua faza e parë e luftës së hapur që duke nisur nga Afonso de Albuqueque që me kërkesë të perandorit Safavid, sulmoi tributë Kalmati,<ref>{{cite book|date=1907|lang=en|title=Baluchistan District Gazetteer Series|publisher=Education Society's Press|url=https://books.google.pt/books?&id=jb61AAAAIAAJ&pg=PA7}}</ref> që pengonin tregtinë dhe lundrimin me [[Gjiri Persik|Gjirin Persik]].<ref name=":1">{{cite journal|author=Sabir Badal Khan|title=Portuguese Encounters With Coastal Makran Baloch During the Sixteenth Century|date=korrik 2000|volume=10|issue=2|journal=Journal of the Royal Asiatic Society|DOI=10.1017/S1356186300012438|lang=en|publisher=Cambridge University Press|pages=153-69}}</ref> [[File:Paquistão P011.jpg|thumb|left|389px|Portugezët në Pakistan dhe bregun e Makranit.<ref>{{cite book|author=João Barros|title=Da Asia de João de Barros e de Diogo de Couto|url=https://books.google.pt/books?id=a6E2AAAAMAAJ&pg=PA27|lang=en|volume=16}}</ref>]] Në provincën e [[Sind]]it dhe [[Baloçistan, Pakistan|Baluçistanit]] patën kontakt më të drejtpërdrejtë nën presionin ushtarak portugez.<ref>{{cite web|author=Ahmed Kamran|url=https://thesouthasianidea.wordpress.com/2017/05/13/a-history-of-the-left-in-pakistan-20/|title=A History of the Left in Pakistan – 20|lang=en|work=The South Asian Idea}}</ref> Tashmë në brendësi të Nënkontinentit Indian, pas pushtimit mogul të [[Lahore]]s dhe me vendosjen e kryeqytetit në të njëjtin qytet në 1589, portugezët do të mbanin një prani këmbëngulëse në oborr si aleatë të mogulëve, kundër persëve.<ref name=":1"/> Në trashëgiminë historike portugeze, edhe sot mund të vëzhgohen struktura të ndryshme të ndërtuara në bregun e Makranit, si Kështjella historike e Tisit (Iran), e konsideruar si Kështjella Portugeze, tashmë e rehabilituar.<ref>{{cite web|work=shouhaaz.com|title=Chabahar Travel Guide|lang=en|url=http://shouhaaz.com/product/gi-25730/pi-193563/Portuguese-Castle-in-chabahar|access-date=12 gusht 2024|archive-date=1 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230201031856/https://shouhaaz.com/product/gi-25730/pi-193563/Portuguese-Castle-in-chabahar|url-status=dead}}</ref> 1581-a do të shihte zhvillimin e sulmeve të reja mbi qytetet bregdetare me një flotë portugeze që u nis nga qyteti portugez i [[Maskat]]it, objektivi i të cilave ishte si shkatërrimi i anijeve pirate, ashtu dhe për të ndëshkuar vendet që mbështesnin flotat tukre që përpiqeshin të thyenin bllokadën detare portugeze në Gjirin Persik.<ref name=":1"/> Në mes të viteve 1500 tarkhunët u futën në trazira duke e detyruar Muhamad Isa Tarkhunin (Mirza Isa Khani I) të kërkonte ndihmë nga portugezët në [[1555]]. 700 ushtarë portugezë arritën me 28 anije duke ngjitur Indin, për të kuptuar se në tashmë Isa Tarkhuni kishte dalë fitimtar nga konflikti. Pasi tarkhunët refuzuan ti paguanin, Pero Barreto u dha urdhër ushtarëve portugezë të plaçkitnin dhe shkatërronin qytetin, duke grabitur thesare të pamasa me arë dhe duke vrarë shumë banorë.<ref>{{cite book|author=James Wynbrandt|year=2009|lang=en|title=A Brief History of Pakistan|url=https://books.google.al/books?id=xQGwgJnCPZgC|isbn=0-8160-6184-X|publisher=Infobase Publishing}}</ref> Megjithë Plaçkitjen e Thatës në [[1557]], historiani portugez i shekullit të XVI, Diogo do Couto e përshkruan Thatën si një nga qytetet më të pasura të Orientit.<ref>{{cite book|author1=Joao Barros|title=Da Asia de João de Barros e de Diogo de Couto|url=https://books.google.pt/books?id=a6E2AAAAMAAJ&pg=PA271|author2=Diogo de Couto|volume=16|lang=pt}}</ref><ref>{{cite book|author=Claude Markovits|title=The Global World of Indian Merchants, 1750–1947|publisher=Cambridge University Press|accessdate=18 korrik 2017|url=https://books.google.com/books?id=M2vu7Odjz6kC&pg=PA35|isbn=978-113943127-9|year=2000|lang=en}}</ref> Megjithatë, njëfarë pranie portugeze kishte qenë më herët në shekullin e XVI me pushtimin e Hormuzit nga Afonso de Albuquerque në [[1507]], që nisi zhvillimin e marrëdhënieve me [[Sind]]in.<ref>{{cite book|editor1=Karl A. Sprengard|year=1994|lang=en|editor2=Roderich Ptak|url=https://books.google.com/books?id=QNQfuDXD0HkC&pg=PA120|title=Maritime Asia: Profit Maximisation, Ethics and Trade Structure c. 1300-1800|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|ISBN=978-344703521-7|accessdate=3 tetor 2020}}</ref> Më vonë, në dekadën e parë të shekullit të XVI, tregtarët krijuan një qendër grumbullimi tregtar (feitoria) dhe në fund të shekullit të XVI Urdhri Shekullar i Karmelitëve të Zbathur ("Carmelitas Descalços") ndërtoi një konvent. [[File:Macau oldmap.jpg|thumb|389px|Paraqitje e Gadishullit të Makaut në 1639, gjatë periudhës së artë të kolonizimit portugez]] ====Kina dhe Japonia==== Gadishulli i Malakës u bë baza strategjike për zgjerimin e tregtisë portugeze me Kinën dhe Azinë Jug-Lindore. Jorge Alvares ishte evropiani i parë që arriti në Kinë nga deti, ndërsa romakët ishin të parët nëpërmjet tokës nga Azia e Vogël.<ref>{{cite book|year=1998|lang=en|author1=Denis C. Twitchett|url=https://books.google.al/books?id=tVhvh6ibLJcC|title=The Cambridge History of China|author2=John K. Fairbank|volume=8; Part 2|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-24333-5|page=336}}</ref><ref name="Ward2008">{{cite book|title=The Grove Encyclopedia of Materials and Techniques in Art|year=2008|author=Gerald W.R. Ward|url=https://books.google.com/books?id=mkJfbdTS--UC|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-531391-8|lang=en|page=37}}</ref><ref name="Gleason2007">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=o-54TjlhrfIC|year=2007|lang=en|author=Carrie Gleason|title=The Biography of Tea|publisher=Crabtree Publishing Company|isbn=978-0-7787-2493-3|page=12}}</ref> Ai qe gjithashtu edhe evropiani i parë që zbuloi [[Hong Kongu]]n.<ref>{{cite book|editor1=Andrew Stone|editor2=Piera Chen|editor3=Chung W. Chow|url=https://books.google.al/books?id=iBEcsjbPPFMC|year=2010|title=Hong Kong & Macau|publisher=Lonely Planet|lang=en|isbn=1-74179-225-8|edition=i 14-të|pages=20-21}}</ref><ref>{{cite book|author=Jules Brown|year=2002|editor=Dinah Gardner|title=Hong Kong & Macau|url=https://books.google.al/books?id=hkkeUNdw8gMC|publisher=Rough Guides|isbn=1-85828-872-X|lang=en|page=195}}</ref> Në [[1513]], duke u nisur nga Malaka, Jorge Álvares arriti në jugun e Kinës, duke zbarkuar në grykëderdhjen e Lumit të Perlave në Ishullin Nei Lingding.<ref name="Edmonds2002">{{cite book|lang=en|editor=Richard L. Edmonds|url=https://books.google.com/books?id=mXoFscQ2QwsC|title=China and Europe Since 1978: A European Perspective|publisher=Cambridge University Press|date=shtator 2002|isbn=978-0-521-52403-2|page=1}}</ref> Në [[1514]], Afonso de Albuquerque, nën-mbreti i "Estado da India", dërgoi Rafael Perestrello-n të lundronte drejtë Kinës në mënyrë që të niste marrëdhëniet tregtare me të,<ref>{{cite web|publisher=Algarvedailynews.com|lang=en|title=Tne – Portuguese in the Far East|url=http://algarvedailynews.com/features/history/4372-tne-portuguese-in-the-far-east|accessdate=18 prill 2013|archive-date=30 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130130144843/http://algarvedailynews.com/features/history/4372-tne-portuguese-in-the-far-east|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title='Portugal's Discovery in China' on Display|website=.china.org.cn|lang=en|accessdate=3 maj 2013|url=http://www.china.org.cn/english/culture/119676.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220515055412/http://www.china.org.cn/english/culture/119676.htm|archive-date=15 maj 2022}}</ref> duke zbritur në [[Guangzhou]] dhe ishullin Shangçuan. [[File:Macau Trade Routes.png|thumb|left|408px|Udhëtimi i portugezëve deri në Nagasaki, Japoni]] Në [[1517]] Tomé Pires u ftua si ambasador i Manuelit I në Kinë, me flotën e Fernão Peres de Andrade, që zhvilloi bisedime me autoritetet e [[Guangzhou]]t dhe [[Pekini]]t për një qendër grumbullimi tregtar në Tamão. Fillimisht të suksesshme, por më vonë ambasada u tërhoq.<ref>{{cite book|author1=Tomé Pires|editor=Armando Cortesão|year=2005|lang=en|orig-year=1990|author2=Francisco Rodrigues|url=https://books.google.al/books?id=h82D-Y0E3TwC|title=The Suma Oriental of Tome Pires: An Account of the East, from the Red Sea to Japan; & The Book of Francisco Rodrigues, Pilot-Major of the Armada|publisher=Asian Educational Services|volume=1|isbn=81-206-0535-7|pages=27-32}}</ref> Tregtarët portugezë, ndërkohë u vendosën në ishullin Shangçuan, duke nënshtruar mandarinët vendas, më vonë në Ningbo, që do të shkatërrohej në "Betejën e Tamão-s", një ishull i vogël në gjirin e Guangzhout ku në [[1521]] dhe [[1522]] do të luftohej me forcat kineze.<ref name="HistoriDisney"/> Në përpjekjet e tyre të para për të marrë qendra grumbullimi tregtar me forcë, portugezët u mundën nga [[Dinastia Ming|kinezët Ming]] në Betejën e Tamão-s ose "Tuen Munit". Në [[1521]], portugezët humbën 2 anije në Betejën e Sinkuvanit në Ishullin Lantau. Portugezët humbën edhe 2 anije në Shuangju në [[1548]], kur u kapën mjaft portugezë dhe afër Gadishullit Dongshan. Në [[1549]] u kapën dy anije portugeze dhe Galeote Pereira. Gjatë këtyre betejave kinezët kapën armë nga portugezët e mundur, që më vonë ata i kopjuan dhe i prodhuan në masë në Kinë. si musketa me fitil dhe arkebuza, që ata i quajtën "pushkë zogu" dhe pushkë me rrotullim të mbushura nga mbrapa, që ata i quajtën topi folangxhi (frëng) pasi portugezët njiheshin nga kinezët si "frëngë" në atë kohë. Portugezët më vonë u rikthyen në Kinë paqësisht dhe e prezantuan veten si portugezë në vend të frëngë, në Marrëveshjen Luzo-Kineze (1554).<ref>{{cite book|author1=Denis C. Twitchett|year=1998|lang=en|author2=John K. Fairbank|url=https://books.google.al/books?id=tVhvh6ibLJcC|title=The Cambridge History of China|volume=8; Part 2|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-24333-5|pages=343-44}}</ref> Megjithë entuziazmin fillestar midis dy kulturave, menjëherë më pas filluan të shfaqen vështirësi, që përfshinin keqkuptime, fanatizëm si dhe armiqësi.<ref name="smithsonianmag.com">{{cite web|lang=en|url=http://www.smithsonianmag.com/history-archaeology/portugal_exhibit.html|title=When Portugal Ruled the Seas; History & Archaeology|publisher=Smithsonian Magazine|accessdate=18 prill 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121225010332/http://www.smithsonianmag.com/history-archaeology/portugal_exhibit.html|archive-date=25 dhjetor 2012}}</ref> Eksploruesi portugez Simão de Andrade shkaktoi përkeqësimin e marrëdhënieve me Kinën, për shkak të veprimtarisë së tij pirate, duke sulmuar anijet kineze, një zyrtar kinez dhe duke rrëmbyer kinezë. Ai e kishte bazën në ishullin Tamão, në një fortesë. Kinezët pretenduan se Simão rrëmbente djemë dhe vajza kineze për ti abuzuar dhe ngrënë.<ref name="Jesus5">{{cite book|year=1902|author=Carlos A. M. Jesus|url=https://books.google.com/?id=tMsNAAAAIAAJ|lang=en|publisher=Kelly & Walsh, ltd.|title=Historic Macao|isbn=978-114322535-2|page=5}}</ref> Kinezët dërguan një skuadër anijesh kundër karavelave portugeze, që arritën ti largojnë portugezët dhe të rimerrnin Tamão-n. Si pasojë, kinezët nxorën një dekret që i ndalonte burrat me tipare kaukaziane që të hynin në [[Guangzhou]], duke vrarë shumë portugezë aty dhe duke i zmbrapsur portugezët në det.<ref name="Dodge226">{{cite book|author=Ernest S. Dodge|title=Islands and Empires: Western Impact on the Pacific and East Asia|year=1976|publisher=University of Minnesota Press|url=https://books.google.com/?id=RE5vls1XeEgC&pg=PA226|isbn=978-081660788-4|lang=en|page=226}}</ref><ref name="Whiteway339">{{cite book|year=1899|author=Richard S. Whiteway|url=https://books.google.com/?id=jM4NAAAAIAAJ|lang=en|page=339|title=The Rise of Portuguese Power in India, 1497–1550|publisher=Archibald Constable & Co.}}</ref> Pasi sulltani i Bintanit robëroi mjaft portugezë nën drejtimin e Tomás Pires, kinezët ekzekutuan 23 portugezë dhe pjesën tjetër e futën në burg, ku qëndruan në kushte mizore. Kinezët pastaj i masakruan portugezët që qëndronin në qendrat e grumbullimit tregtar në Ningbo dhe Fuxhian në [[1545]] dhe [[1549]], për shkak të sulmeve të shumta dëmtuese të portugezëve përgjatë brigjeve, që i zemëruan kinezët. Pirateria portugeze ishte e dyta pas asaj japoneze në atë periudhë. Megjithatë, shpejtë ata filluan ti kursenin anijet kineze duke filluar një tregti të kujdesshme. Në [[1557]] autoritetet kineze i lejuan portugezët të vendosen në Makau, duke e marë me qira Makaun nga [[Kina]] si një qendër grumbullimi tregtar duke i paguar [[Dinastia Ming|Kinës Ming]] një qira vjetore prej qindra "tilësh" argjend. Ata krijuan depo të mallrave të tregtuar mes Kinës, Japonisë, Goas dhe Europës.<ref name="Dodge226"/><ref name="Disney2009b175,184">{{cite book|author=Anthony R. Disney|year=2009|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|isbn=978-0-521-74612-0|volume=2|pages=175, 184}}</ref> [[File:16th century Portuguese Spanish trade routes.png|thumb|upright=1.8|Itineraret tregtare portugeze nga Lisbona në Nagasaki mes viteve 1580–1640 (bojëqielli). Itinerari tregtar spanjoll i vendosur në 1565, i quajtur "Galeonët e Manilës" (i bardhë)]] Midis viteve [[1542]] dhe [[1543]] një grup tregtarësh, mes të cilëve Francisco Zeimoto arritën për herë të parë në Japoni. Sipas Fernão Mendes Pinto, që mori pjesë në këtë udhëtim, arritën në ishullin e Tanegashima, nga ku i tmerruan vendasit me armët e zjarrit dhe orat. Në të njëjtin vit mbërriti në [[Goa]], duke udhëtuar si nën-mbreti i ri, misionari jezuit Francisco Xavier për të marrë nga nunci apostolik detyrën e patronazhit portugez ndaj kishës katolike. Ai u dërgua nga Zhoão III, pas thirrjeve të vazhdueshme ndaj papës, duke kërkuar misionarë për të mbështetur fenë dhe mbajtjen e rendit në Azinë portugeze, i rekomanduar me entuziazëm nga Diogo de Gouveia, që e këshilloi mbretin të thirrte urdhërin e ri, të sapo-formuar të "[[Jezuitët|Shoqërisë së Jezuit]]", (lt:"Societas Iesu", pt:"Companhia de Jesus"), të njohur si jezuitë.<ref name="HistoriDisney"/> Pas arritjes në Japoni, tregtarët dhe aventurierët portugezë u përfshinë në tregtinë fitimprurëse në ishullin e [[Kyūshū]], porti i tyre fiks, me anijet e tyre dhe xhunke kineze.<ref name="Cham">{{cite web|author=Helena Rodrigues|work=Cham|lang=pt|title=Nau do trato|url=http://www.fcsh.unl.pt/cham/eve/content.php?printconceito=1060|accessdate=5 qershor 2011}}</ref> Kjo tregti u bë veçanërisht fitimprurëse duke nisur nga viti [[1547]], kur autoritetet kineze do ta ndalonin tregtinë e drejtpërdrejtë mes Kinsë dhe Japonisë për shkak të piraterisë, duke rikthyer politikën izolacioniste ''Hai Xhin'' (d.m.th. "ndalimi detar"), duke i lënë portugezët si ndërmjetësit e vetëm: pavarësisht ndalimit, në Kinë, me mungesë [[argjendi]], mundësonte aksesin në rezervat japoneze. Nga ana e tyre, japonezët ishin konsumues të mëdhenj të [[mëndafshi]]t dhe porcelanit kinez.<ref name="HistoriDisney"/> Në 1550, për shkak të rëndësisë së kësaj tregtie u ngrit institucioni i udhëtimit të përvitshëm nën monopolin e Kurorës: "Udhëtimi i Japonisë" ("Viagem do Japão"). Drejtimi për të realizua këtë udhëtim ju atribua një kryekapiteni të caktuar guvernator si shpërblim për për shërbimet e kryera. Duke parë largësinë e madhe mes [[Goa]]s dhe Japonisë, anijet portugeze të quajtura "nau do trato"<ref group="shpjegime">Karrakat e mëdha prej 1200 deri në 1600 tonë, (shiko {{cite book|author=Sanjay Subrahmanyam|lang=en|title=The Portuguese Empire in Asia, 1500–1700: A Political and Economic History|url=https://archive.org/details/portugueseempire0000subr|publisher=Longman, University of Michigan|year=1993|isbn=0-582-05069-3|pages=[https://archive.org/details/portugueseempire0000subr/page/138 138]}}) të quajtura ''nau do trato'' ('anije të traktatit') ose ''nau da China'' nga portugezët, (shiko {{cite web|author=Helena Rodrigues|work=Cham|lang=pt|title=Nau do trato|url=http://www.fcsh.unl.pt/cham/eve/content.php?printconceito=1060|accessdate=5 qershor 2011}}) të angazhuara në këtë tregti e kishin trupin të lyer me rrëshirë dhe zift. (shiko {{cite book|accessdate=23 korrik 2013|author=M. D. Newitt|title=A History of Portuguese Overseas Expansion: 1400–1668|date=2005|publisher=Routledge|url=https://books.google.com/books?id=eyQu-O1EQCAC&pg=PP13|isbn=978-0-415-23980-6|lang=en|page=13}}) Termi '''Anije të Zeza''' (në {{lang|ja|黒船|translit='''kurofune'''}}, term nga [[Periudha Edo]]) quante të gjitha anijet perëndimore që mbërrinin në Japoni mes shekujve të XVI dhe XIX. Emri është shkruar në fjalorin "Nippo Jisho", "Fjalori Japonisht–Portugalisht" ({{lang|ja|日葡辞書|translit='''''Nippo Jisho'''''}} ose '''Vocabulario da Lingoa de Iapam'''). Ky fjalor u hartuar nga [[Shoqëria e Jezuit|misionarët jezuitë]] dhe u publikua në [[Nagasaki]] të Japonisë në [[1603]]. Ai përmbante 32,293 fjalë japoneze me shpjegime në portugalisht, duke qenë fjalori i parë në një gjuhë evropiane i japonishtes. Botimi fillestar përdorte ekskluzivisht shkronja latine, pa karaktere japoneze (d.m.th. "kanxhi" apo "kana").</ref> fillimisht niseshin nga Malaka. Në [[1554]], pas përpjekjeve të ndryshme për të krijuar një skelë të ndërmjetme në Kinë, Leonel de Sousa kryekapiteni i udhëtimit të Japonisë (''capitão-mor da viagem do Japão''),<ref>{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|isbn=978-0-8166-0782-2|year=1977|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|page=389}}</ref> arriti një marrëveshje për të negociuar në [[Guangzhou]]. Që nga viti [[1535]], në vijim të një fundosjeje, ishin autorizuar për tu vendosur në gadishullin e Makaut dhe të ushtronin veprimtarinë e tyre tregtare, pa u ngulitur në tokë.<ref>{{cite web|lang=en|title=General Outline of the Macau Special Administrative Region|publisher=Ministry of Foreign Affairs, People's Republic of China|url=http://www.fmprc.gov.cn/eng/wjb/zzjg/gats/xgxw/t27695.htm|accessdate=7 janar 2008}}</ref><ref name="worldstatesmen.org"/> Në [[1549]] u autorizuan misione vjetore tregtare në Shangçuan. Portugezët gjetën një burim fitimprurës në trekëndëshin tregtar Kinë-Makau-Japoni.<ref>{{cite book|title=The World Encompassed: The First European Maritime Empires c. 800-1650|url=https://books.google.al/books?id=EayR3sm4mvUC|author=Geoffrey V. Scammell|lang=en|publisher=University of California Press|year=1981|isbn=0-520-04422-3|page=241}}</ref> Në vitin [[1555]], Makau do të kthehej tashmë në një qendër të rëndësishme të trekëndëshit tregtar mes Kinës, Japonisë dhe [[Goa]]s, dhe mes këtyre dhe Europës. Në [[1557]], më në fund autoritetet kineze do të jepnin autorizimin që portugezët të vendoseshin në mënyrë permanente,<ref name="worldstatesmen.org">{{cite web|title=Former Foreign Colonies and Major Concessions in China|work=worldstatesmen.org|lang=en|accessdate=29 janar 2024|url=https://www.worldstatesmen.org/China_Foreign_colonies.html}}</ref> duke i dhënë një shkallë të konsiderueshme vetëqeverisjeje nëpërmjet një pagese vjetore (rreth 500 tilë [[argjendi]]).<ref name="HistoriDisney"/> [[File:NanbanCarrack.jpg|thumb|left|345px|Karrakë portugeze në Nagasaki. Pikturë japoneze e Periudhës Nanban të Japonisë]] Në Japoni portugezët fillimisht do të vendoseshin në portin e [[Hirado]]s, duke filluar një ndërveprim intensiv si në fushën ekonomike ashtu dhe në atë fetare, e cila njihet si "Periudha Tregtare Nanban", ({{lang|ja|南蛮貿易}}, nanban-bōeki, "Tregtia me barbarët jugorë", ose ({{lang|ja|南蛮貿易時代}}, Nanban bōeki jidai, "Periudha e tregtisë me barbarët jugorë"). Nanban ({{lang|ja|南蛮}} d.m.th. 'barbar jugor') është një fjalë japoneze që përdorej për të quajtur banorët nga Kina jugore, Ishujt Rjukju, [[Oqeani Indian]] dhe [[Azia Juglindore]] shekuj para arritjes së europianëve të parë. Ajo ishte një periudhë e [[Historia e Japonisë|historisë së Japonisë]] nga mbërritja e europianëve në [[1543]] deri në dekretet e para Sakoku të mbylljes në [[1614]]. Arkibuzët u prodhuan nga japonezët në shkallë të gjerë<ref>{{cite book|lang=en|author=Arnold Pacey|url=https://archive.org/details/technologyinworl0000pace|title=Technology in World Civilization: A Thousand-year History|year=1991|publisher=MIT Press|id=isbn10 0-262-66072-5, isbn-13 978-0-262-66072-3|url-access=registration}}</ref> do të kishin një rol vendimtar përgjatë betejave të [[Periudha Sengoku|Periudhës Sengoku]], që do të luftoheshin mes [[daimyō]]ve; sheqeri i rafinuar dhe [[krishtërimi]] do të ishin risitë e tjera të mëdha të pranuara. Francisco Xavier do të udhëtonte në Japoni në [[1549]], duke konvertuar shumë banorë.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1571]], pas një marrëveshjeje me [[daimyō]]n e krishter Omura Sumitada (të pagëzuar "Dom Bartolomeu") portugezët do të vendoseshin në [[Nagasaki]], në Japoni, deri në krijimin e një bashkësie të vogël,<ref>{{cite book|author=Yosaburō Takekoshi|title=The Economic Aspects of the History of the Civilization of Japan|year=2004|volume=1|publisher=Taylor & Francis|url=https://books.google.al/books?id=2ujfVq9v4zoC|lang=en|ISBN=0-415-32379-7}}</ref> dhe duke krijuar aty një qendër grumbullimi tregtar që gjatë shumë viteve do të ishte porta e Japonisë me botën. Në [[1580]], pak para nisjes së Bashkimit Iberik, Omura Sumitada do tua jepte juridiksionin mbi Nagasakin [[Jezuitët|jezuitëve]].<ref name="HistoriDisney"/> Që nga themelimi i tij, Makau do të rritej duke shfrytëzuar tregtinë fitimprurëse të bazuar në shkëmbimin e [[mëndafshi]]t kinez me [[argjendi]]n japonez. Në vetëm një dekadë, ai do të kthehej në ndërmjetësin kyç të tregtisë mes Kinës dhe Japonisë, me portugezët që volën fitime të jashtëzakonshme. Duke u kthyer me shpejtësi në një qendër të rëndësishme tregtare mes tre akseve kryesore: Makau-Malaka-Goa/Lisbonë; Guangzhou-Makau-Nagasaki dhe më vonë Makau-Manila-Meksikë. Në këto rrethana, portugezët do të ktheheshin në ndërmjetësit e natyrshëm, duke fituar [[monopoli]]n e një tregtie që do të arrinte kulmin e saj në fund të shekullit të XVI dhe në fillim të shekullit të XVII.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1571]], një seri pararojash e lidhte Lisbonën me [[Nagasaki]]n, ku portugezët ndërkohë ishin vendosur: perandoria e tyre do të bëhej me të vërtetë globale, duke nxjerrë nga procesi pasuri të jashtëzakonshme për Portugalinë. Në [[1572]], tre vjet pas tërheqjes nga karriera e "Orientit", [[Luís Vaz de Camões]] do të publikonte [[epopea|epopenë]] "Os Lusíadas", e cila subjekt qëndror ka [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë|zbulimin e rrugës detare për në Indi]] nga [[Vasco da Gama]], duke pavdekësuar bëmat e portugezëve.<ref name="WDL">{{cite web|url=http://www.wdl.org/pt/item/11198/|title=Os Lusíadas|date=1800–1882|website=World Digital Library|lang=pt|accessdate=1 shtator 2013|archive-date=6 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140906030844/http://www.wdl.org/pt/item/11198/|url-status=dead}}</ref> [[File:Saint Francis Xavier taking leave of King John III (1635) - José Avelar Rebelo.png|thumb|321px|Shën Francis Xavier duke i kërkuar Zhoaos III të Portugalisë një ekspeditë misionare në Azi]] ==== Ekspeditat misionare ==== Në 1542, misionari jezuit Francis Xavier mbërriti në [[Goa]] në shërbim të mbretit Zhoao III i Portugalisë, me detyrën e nunciaturës apostolike. Në të njëjtën kohë Francisco Zeimoto, António Mota dhe tregtarë të tjerë mbërritën për herë të parë në Japoni. Sipas Fernão Mendes Pinto, që pohon se mori pjesë në këtë udhëtim, ata arritën në Tanegashima, ku vendasit u befasuan nga armët e zjarrit, që do të prodhoheshin menjëherë nga japonezët në shkallë të gjerë.<ref name="Pacey1991">{{cite book|author=Arnold Pacey|title=Technology in World Civilization: A Thousand-year History|year=1991|lang=en|publisher=MIT Press|isbn=978-0-262-66072-3|url=https://archive.org/details/technologyinworl0000pace|url-access=registration}}</ref> Nga viti [[1570]] portugezët blenë pjesë të një porti japonez ku ata themeluan një pjesë të vogël të qytetit të [[Nagasaki]]t,<ref>{{cite book|author=Yosaburō Takekoshi|year=2004|title=The Economic Aspects of the History of the Civilization of Japan|volume=1|publisher=Taylor & Francis|url=https://books.google.al/books?id=2ujfVq9v4zoC|lang=en|ISBN=0-415-32379-7}}</ref> duke u bërë porti kryesor tregtar në Japoni në tregtinë trekëndore me Kinën dhe Europën.<ref name="Disney2009b195">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|volume=2|isbn=978-0-521-74612-0|year=2009|lang=en|page=195}}</ref> Duke e krahasuar tregtinë e tij si me konkurentët europianë ashtu dhe me ata aziatikë, [[Portugalia]] dominoi jo vetëm tregtinë mes Azisë dhe Europës, por edhe atë mes rajoneve të ndryshme të Azisë dhe Afrikës, si [[India]], [[Indonezia]], [[Kina]] dhe [[Japonia]]. Misionarët [[Jezuitët|Jezuitë]], ndoqën portugezët për të përhapur me forcë dhe me dhunë [[kisha katolike|Katolicizmin]]<ref>{{cite book|title=Possessed by the Virgin: Hinduism, Roman Catholicism, and Marian Possession in South India|year=2018|lang=en|author=Kristin C. Bloomer|url=https://books.google.al/books?id=-qU5DwAAQBAJ|publisher=Oxford University Press|isbn=019061509-5|page=14}}</ref><ref>{{cite book|year=2000|lang=en|author=David J. Russo|url=https://books.google.al/books?id=1azOEAAAQBAJ|title=American History from a Global Perspective: An Interpretation|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=031300296-7|page=314|quote=Kisha e Anglisë ishte një "kishtë shtetërore" në koloni në mënyrën e padiskutueshme që ishte në Angli dhe si Kisha Romane Katolike ishte në perandoritë fqinje të Spanjës dhe Portugalisë.}}</ref> në Azi dhe Afrikë me suksese dhe dështime të herë pas hershme.<ref name="BethencourtCurto262-265">{{cite book|date=2007|editor1=Francisco Bethencourt|url=https://books.google.al/books?id=hxaCsSfdPXMC|editor2=Diogo R. Curto|title=Portuguese Oceanic Expansion, 1400–1800|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-84644-8|lang=en|pages=262-65}}</ref> === Empori tregtar === [[File:Ribeira-Braun-1598.jpg|thumb|left|345px|Casa da Índia e vendosur në pallatin Ribeira përballë lumit Teho, ku shihet kantieri naval (Ribeira das Naus). Vizatim i {{cite book|author1=Braun dhe Hogenberg|title=Civitates Orbis Terrarum|url=http://historic-cities.huji.ac.il/portugal/lisbon/maps/braun_hogenberg_I_1_1_b.jpg|year=1572|lang=lt}}]] Perandoria Portugeze në Afrikë dhe Lindje qe thelbësisht detare dhe tregtare, e vendosur në rajonet bregdetare. Të ardhurat e mëdha të qendrave të grumbullimit tregtar dhe fortesat të furnizuara lehtësisht nëpërmjet detit,<ref group="shpjegime">U ndërtuan në tërësi rreth 40 fortesa të destinuara, më shumë se për aksione luftarake, për të mbështetur lundrimin si etapa dhe të lehtësonte tregtinë dhe depozitimin.</ref> për përforcuar nga veprimtaria e misioneve fetare në tokë, do ti lejonin portugezët të kontrollonin dhe mbizotëronin tregtinë e erëzave, të gurëve të çmuar, të [[mëndafshi]]t dhe të [[porcelani]]t. [[Lisbona]] ishte "empori" i [[Europa|Europës]]. Gjatë ekspansionit nga viti [[1415]] deri në [[1534]], datë në të cilën u urdhërua kolonizimi i brendësisë së Brazilit<ref group="shpjegime">Zgjerimi territorial u realizua si kolonizim i brendësisë së Brazilit duke nisur nga viti 1532 dhe më vonë në Afrikë</ref> nga Zhoão III, Perandoria Portugeze qe një thalasokraci,<ref>{{cite book|year=1962|lang=en|author=Jacques Pirenne|url=https://books.google.al/books?id=8EbTAAAAMAAJ|volume=2|chapter=Portuguese Thalassocracy|publisher=Dutton|title=The Tides of History|page=384}}</ref><ref>{{cite book|author=Charles R. Boxer|title=Four Centuries of Portuguese Expansion, 1415-1825: A Succinct Survey|url=https://archive.org/details/fourcenturiesofp0000boxe|publisher=University of California Press & Witwatersrand University Press|year=1969|isbn=0-520-01419-7|lang=en|page=[https://archive.org/details/fourcenturiesofp0000boxe/page/95 95]}}</ref> që përfshinte Oqeanet [[Oqeani Atlantik|Atlantik]] dhe [[Oqeani Indian|Indian]], të mbrojtur nga një seri fortesash bregdetare që mbronin një rrjet qendrash grumbullimi tregtar (feitorias). Këto mbështesnin një sistem liçensash navigimi ose "cartazes", si një përforcim për marrëdhëniet dhe aleancat e shumta diplomatike, që përfshinin Mbretërinë e Siamit, Perandorinë Safavide në Persi, [[Perandoria Vixhajanagara|Perandorinë Vixhajanagara]] dhe [[Etiopia|Etiopinë]]. Ky sistem plotësohej nga veprimtaria e misioneve fetare në territor nën patronazhin portugez, sipas një marrëveshjeje të Kurorës Portugeze me Selinë e Shenjtë.<ref name="HistoriDisney"/> Në Lisbonë, "Casa da Índia" administronte [[monopoli]]n e lundrimit dhe të tregtisë me lindjen, e mbajtur nga Kurora si rregullatore. E krijuar mes viteve [[1500]] dhe [[1503]],<ref group="shpjegime">1503 qe viti në të cilin [[Vasco da Gama]] nënshkroi në Koçi një traktat që shërbente si paradigmë e marrëdhënieve mes portugezëve dhe tregtarëve të Malabarit, me "feitoria-t" të njohura si një instrument i drejtpërdrejtë ndërkombëtar dhe çmime të caktuara, si dhe format e pagesës.</ref> qe pasuese e institucioneve ngjashme, si "Casa da Guiné" dhe "Casa da Mina", për të shoqëruar ekspansionin tregtar në lindje. "Casa da Índia" administronte eksportet për në [[Goa]], qendra e perandorisë lindore, dhe shkarkimin e mallrave lindore dhe shitjen e tyre në Lisbonë. Shpërndarja në Europë bëhej nëpërmjet qendrës së grumbullimit tregtar portugez në [[Antwerp|Antverp]].<ref name="HistoriDisney"/> Monopoli mbretëror i nisur mbi erëzat kryesore — [[Piperi]], karafili indonezian dhe [[kanella]] dhe eksportin e [[bakri]]t, me furnizime të mëdha të Indisë – duke mbuluar një sasi prej 30% të fitimit të prodhimeve të tjera. Në [[1506]] rreth 65% e të ardhurave të mbretërisë vinin nga taksa mbi veprimtaritë e përtej detit. Në [[1518]], fitimi nga erëzat<ref group="shpjegime">Për shembull, [[piperi]], i blerë në Indi për dy "cruzados" kuintali shitej nga "Casa da Índia" në Lisbonë për tridhjetë. Shiko {{cite book|author1=Bailey W. Diffie|year=1977|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=412}}</ref> përfaqësonte 39% të të ardhurave të Kurorës,<ref>Tracy, 1997, fq. 77</ref> që do të bënte që Manueli I i Portugalisë të mbiquhej nga Françesku I i Francës si "le roi épicier". Përgjatë rreth 30 viteve, nga viti [[1503]] deri në [[1535]], portugezët do ta tejkalonin në tregtinë e erëzave [[Republika e Venedikut|Venecian]] në Mesdhe,<ref>{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|year=1977|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=411}}</ref> duke e projektuar [[Antwerp|Antverpin]] si qendrën më të madhe tregtare të Europës. Stili Manuelin dëshmon ende sot begatinë e mbretërisë në vepra si Manastiri Jerónimos, i porositur nga Manueli I në fillim të vitit [[1502]], pak pasi [[Vasco da Gama]] do të kthehej nga [[India]]. I financuar nga një pjesë e madhe e fitimeve tregtare të erëzave, pjesa më e madhe e tij u realizua deri në [[1540]], në mbretërimin e Zhoaos III. Në Lindje që nga viti [[1510]], politika e guvernatorit të përgjithshëm Afonso de Albuquerque inkurajoi martesat e përziera, duke mundësuar krijimin e një bashkësie euro-aziatike në [[Goa]], që nga ana e saj do të mbështeste administrimin e veprimtarive tregtare dhe të ndërtimit naval.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Domingos Teixeira (1573).jpg|thumb|408px|Hartë e zotërimeve portugeze në botë, nga Domingos Teixeira (1573), ''"Bibliothèque Nationale de France"'']] Kjo hartë paraqet Perandorinë Portugeze në [[1573]], zbulimet dhe kolonizimet e para, nominalisht të ndryshme që u realizuan në [[1500]], zbulime që do të krijonin provinca, që i përkisnin Mbretërisë së Portugalisë deri në fund të [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] dhe disa do të zgjasnin deri në mes të [[shekulli XVII|shekullit të XVII]], ndërsa të tjera do të zgjasnin deri në [[shekulli XIX|shekullin e XIX]] dhe deri në fund të [[shekulli XX|shekullit të XX]]. Mund të shihen gjithashtu, pretendime të tjera si p.sh. 3 flamujt portugezë në [[Australia|Australi]], dhe shumë vende të tjera në botë. Megjithë zgjerimin e jashtëzakonshëm në Lindje në shekullin e XVI, interesi për [[Maroku]]n u ruajt. Por të ardhurat ekonomike në mes të shekullit filluan të bien për shkak të shpenzimeve të pranisë portugeze në Marok dhe shpenzimeve të shkuara dëm. [[Portugalia]] tani do të zhvillonte infrastrukturën vendase që shoqëronte veprimtarinë, duke i kufizuar shërbimet e jashtme për të mbështetur veprimtaritë e saj tregtare, duke bërë që pjesë të mëdha të të ardhurave të shpenzoheshin pa sukses në proces. Në [[1549]], pas një piku spekullativ, qendra mbretërore e grumbullimit tregtar të Antverpit do të falimentonte dhe mbyllej.<ref>{{cite book|isbn=978-0-8166-0782-2|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|author1=Bailey W. Diffie|year=1977|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|page=415}}</ref> Froni e kufizoi gjithmonë e më shumë financimin e jashtëm dhe në [[1560]], të ardhurat e "Casa da Índia" tani ishin të mjaftueshme vetëm për të mbuluar shpenzimet e saj: monarkia kishte hyrë në rënie (politika portugeze e monopolit mbretëror do të lehtësohej në [[1570]] dhe do të braktisej në [[1642]], me krizën e pasimit dhe pas Dinastia Filipine, duke kaluar prapë te "Casa da Índia" duke marrë një karakter doganor).<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1578]], mbreti Sebastian urdhëroi pushtimin e territoreve të brendshme, që do të përfundonte në humbjen në Kasr el-Kebir, duke shkaktuar një krizë pasimi, që do të rezultonte në bashkimin me kurorën e Spanjës në [[1580]]. Gjatë Dinastisë Filipine, Perandoria Portugeze pësoi humbje të mëdha për shkak të përfshirjes në konfliket e Spanjës me [[Holanda|Holandën]], [[Franca|Francën]] dhe Anglinë, që përpiqeshin të krijonin perandoritë e tyre.<ref name="Anderson2000">{{cite book|author=James M. Anderson|url=https://books.google.com/books?id=UoryGn9o4x0C|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2000|lang=en|title=The History of Portugal|isbn=0-313-31106-4}}</ref> [[File:Terra Nova e Labrador 01.png|thumb|358px|Portugezët hodhën në hartë dhe pretenduan Kanadanë në vitet 1499 dhe 1500]] === Përpjekjet për kolonizimin e Amerikave === {{Main|Kolonizimi Portugez i Amerikave}} Me shprehjen "Amerika Portugeze" përfshihen zonat që do të ishin në dominimin ''[[de fakto]]'' të Portugalisë, si ato që sot janë pjesë e [[Brazili]]t, apo kolonia e Sacramento-s. Mbizotërimi ''[[de jure]]'' mbi [[Barbadosi]]n — territor që nuk qe brazilian- është një shembull i zonave të Amerikës Portugeze që nuk ishte pjesë e Brazilit. Zonat që më parë ishin spanjolle, të vendosura në perëndim të meridianit të Tordesilhas, të përvetësuara nga Perandoria Portugeze, tashmë duke qenë pjesë e Brazilit. Tashmë, Amerika Portugeze është në territoret e [[Brazili]]t të tanishëm, provincat dhe territoret e Kanadasë, nga [[Toka e Re dhe Labradori]] (si ishulli i Njufaundlandit ashtu dhe rajoni i Labradorit ishin nën dominimin portugez) te [[Skocia e Re]], vendet e [[Amerika Qendrore|Amerikës Qëndrore]] si [[Barbadosi]], [[Uruguai]] dhe [[Departamentet dhe rajonet përtejdetit të Francës]] si [[Guajana Franceze]].<ref group="shpjegime">Shteti i tanishëm brazilian i [[Acre (shtet)|Akres]] i përkiste Amerikës spanjolle, duke qenë territor i shkëputur nga [[Bolivia]] dhe i përfshirë nga [[Brazili]] në [[1903]].</ref> ==== Kanadaja ==== [[File:Benedito Calixto de Jesus - Fundação de São Vicente, Acervo do Museu Paulista da USP.jpg|thumb|upright=1.74|left|''Fundação de São Vicente'', vendbanimi i parë në Amerikën Portugeze, pikturë e Benedito Calixto]] Bazuar në Traktatin e Tordesillas, Kurora Portugeze, nën mbretërit Manueli I, Zhoao III dhe Sebastian, pretenduan gjithashtu të drejtat territoriale në Amerikën e Veriut (të arritur nga John Cabot në [[1497]] dhe [[1498]]). Për këtë qëllim, në [[1499]] dhe [[1500]], João Fernandes Lavrador eksploroi [[Groenlanda|Groenlandën]] dhe Atlantikun verior në bregun e Kanadasë, që e raportoi si shfaqjen e "Labradorit" në hartat topografike të periudhës.<ref name="DiffieWinius464">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|year=1977|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=464}}</ref> Në vijim, në vitet 1500–[[1501]] dhe [[1502]], vëllezërit Gaspar dhe Miguel Corte-Real eksploruan atë që tanishmë është provinca kanadeze e [[Toka e Re dhe Labradori]] dhe [[Groenlanda]], duke i pretenduar këto toka për Portugalinë. Në [[1506]], mbreti Manueli I vuri taksa peshkimi për ujërat e Njufaundlandit. Rreth vitit [[1521]], João Álvares Fagundes iu dhanë të drejtat mbi ishujt e brendshëm të Gjirit të Shën Lorencit dhe krijoi gjithashtu një vendbanim në Ishullin e Kepit Breton për të shërbyer si bazë e peshkimit të [[merluca|merlucit]]. Trysnia nga vendasit dhe konkurenca nga peshkatarët europianë e penguan vendosjen e një ngulimi permanent dhe pesë vjet më vonë u braktisë. Përgjatë gjysmë-shekullit pasues dështuan edhe shumë përpjekje të tjera për të vendosur ngulime në Njufaundland.<ref name="Disney2009a116">{{cite book|volume=1|year=2009|lang=en|author=Anthony R. Disney|url=https://books.google.al/books?id=RXEIx2O4Dp8C|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-052184318-8|page=116}}</ref> [[File:Farol da Barra-02.jpg|thumb|345px|Fortesa e Santo António da Barra, në Salvador Bahia, e ndërtuar nga portugezët në fund të shek. të XVI]] ==== Brazili ==== Në [[1499]], [[Armada e II-të Portugeze e Indisë|në armadën e II-të të Indisë]], më e mirëpajisura e [[shekulli XV|shekullit të XV]], Pedro Álvares Cabral u devijua nga bregu afrikan. Në 22 prill 1500 ai pa Monte Pascoal në bregun jugor të Bahias. Zyrtarisht si aksident, Zbulimi i Brazilit u hapi rrugë hamendësimeve se ishte përgatitur fshehtësisht.<ref name="McAlister">{{cite book|author=Lyle McAlister|year=1984|title=Spain and Portugal in the New World, 1492–1700|url=https://books.google.com/books?id=iy8jXXFuWdEC|publisher=University of Minnesota Press|isbn=0-8166-1216-1|lang=en|page=75}}</ref> Territori do të vijonte të bënte pjesë në zotërimet portugeze duke rinegociuar demarkacionin fillestar të "Bula Inter Coetera" në [[1493]], kur Zhoao II firmosi Traktatin e Tordesilhas në [[1494]], që do të zhvendosej më në perëndim të meridianit që ndante tokat e Portugalisë nga ato të Kastiljes.<ref name="HistoriDisney"/> Deri në [[1501]], Kurora Portugeze do të dërgonte dy ekspedita zbuluese, që konfirmuan përshkrimin e Pero Vaz de Caminha, i cili pohonte se ''"Deri tani nuk mund ta themi se ka arë, argjend, ndonjë gjë metalike, prej hekuri aty ku erdhëm; por toka aty duket shumë e mirë, mjaft e freskët dhe e butë si mes Douros dhe Minhos"''. Burimi kryesor i eksplorimit u gjet një dru i kuqërremtë, i vlefshëm për ngjyrosjen evropiane, që tupit e quanin ''ibirapitanga'' dhe që do të quhej paubrazil (apo pau-pernambuk). Në të njëjtin vit mbreti Manueli I vendosi eksploronte për të zbuluar veçoritë, duke adoptuar një politikë konçesionesh prej tre vitesh: konçesionarët duhet të zbulonin 300 lega tokë në vit, duke vendosur aty një fortesë dhe të prodhonin 20 mijë kuintalë paubrazil.<ref>{{cite book|author=Edgar Prestage|year=2007|lang=en|title=The Portuguese Pioneers|url=https://books.google.al/books?id=mtCb7jOIWBwC|publisher=Read Books|isbn=1-4067-4593-6|page=287-90}}</ref> [[File:Caesalpinia echinata-museu.jpg|thumb|left|325px|Pemë paubrazili ose "pau-pernambuku"]] Në [[1502]], një konsorcium tregtar financoi një ekspeditë, që do të komandohej nga Gonçalo Coelho, për të thelluar njohjen mbi burimet e territorit, duke vendosur kontakte me amerindiot dhe të hidhnin kryesisht në hartë pjesën e vendosur përkëtej Meridianit të Tordesilhas, që i përkiste Kurorës Portugeze.<ref name="HistoriDisney"/> Brenda pak vitesh nga mbërritja e Cabral-it në Brazil, filloi konkurenca nga [[Franca]]. Në [[1503]], një ekspeditë nën komandën e Gonçalo Coelho raportoi sulme franceze në brigjet braziliane,<ref name="HerringHerring214">{{cite book|year=1968|lang=en|author1=Hubert C. Herring|url=https://books.google.com/books?id=b1B6AAAAMAAJ|author2=Helen B. Herring|title=A History of Latin America: From the Beginnings to the Present|isbn=0-224-60284-5|publisher=Knopf|page=214}}</ref> dhe eksploruesi Binot Paulmier de Gonneville tregtoi dru paubrazili (pernambuku) pasi vuri kontakte në Brazilin jugor një vit më vonë.<ref>{{cite book|author=Alida C. Metcalf|title=Go-Betweens and the Colonization of Brazil: 1500–1600|year=2006|lang=en|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-71276-8|url=https://books.google.com/books?id=lWuNIISvBqIC&pg=PA60|page=60}}</ref> Ekspedita të sponsorizuara nga Françesku I bashkë me bregun e Amerikës Veriore dhunuan drejtpërdrejtë Traktatin e Tordesilhas. Nga viti [[1531]], francezët kishin vendosur një qendër grumbullimi tregtar pranë një ishulli në bregun brazilian.<ref name="PickettPickett14">Pickett & Pickett, 2011 fq. 14</ref> Në [[1503]], i gjithë territori u dha me qira nga Kurora për shfrytëzimin e paubrazilit tregtarëve që financuan ekspeditën, mes të cilëve Fernão de Noronha, që ishte përfaqësues i bankierit Jakob Fugger, që kishte financuar udhëtimet portugeze në Indi. Në [[1506]] ai prodhoi rreth 20 mjë kuintalë paubrazili, me kërkesë në rritje në Europë, çmimi i lartë i të cilit e kthente udhëtimin fitimprurës.<ref group="shpjegime">Sipas Capistrano de Abreu, në ''Capítulos da História Colonial'', çdo kuintal shitej në Lisbonë për 2 dukate e 1/3, ndërsa ta transportoje deri aty kushtonte vetëm gjysmë dukati. Konçesionarët i paguanin 4 mijë dukate Kurorës. {{cite book|author=João C. de Abreu|year=2024|title=Capítulos da História Colonial, 1500-1800|url=https://books.google.al/books?id=bzAKEQAAQBAJ|publisher=BoD - Books on Demand|ISBN=979104310846-4|lang=pt}}</ref> Rajonet e Pernambukut, Porto Seguros dhe Cabo Frio-s kishin një përqëndrim më të madh paubrazili dhe për këtë kishte tre qendra grumbullimi tregtar. Pernambuku, vendi ku nisi shfrytëzimi i pemës, kishte një dru më të kërkuar në Botën e Vjetër, që shpjegon faktin se paubrazili do të quhej kryesisht me emrin "pernambuco" në gjuhë si frëngjishtja dhe italishtja.<ref name="Terra_Brasilis">{{cite web|title=Conhecendo o Pau-Brasil: história e biologia|url=http://terrabrasilisdidaticos.com.br/images/stories/revistanucleovivaciencia/conhecendoopaubrasil.pdf|publisher=Terra Brasilis Didáticos|lang=pt|accessdate=21 shkurt 2019|archive-date=19 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219080942/http://terrabrasilisdidaticos.com.br/images/stories/revistanucleovivaciencia/conhecendoopaubrasil.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="História">{{cite web|title=Pau-brasil|lang=pt|accessdate=28 qershor 2016|url=http://www.sohistoria.com.br/ef2/descobrimento/p6.php|publisher=Só História}}</ref><ref name="Pau_Brasil">{{cite web|title=Pernambuco abriga uma das áreas mais preservadas com o Pau-Brasil|url=http://g1.globo.com/economia/agronegocios/vida-rural/noticia/2013/05/pernambuco-abriga-uma-das-areas-mais-preservadas-com-o-pau-brasil.html|publisher=G1|lang=pt|accessdate=28 qershor 2016}}</ref> Në [[1516]], u ndërtua në bregun pernambukan fabrika e parë e [[sheqeri]]t që njihet në Amerikën portugeze, më saktësisht në "Feitoria de Itamaracá", besuar administratorit kolonial Pero Capico —guvernatori i parë i "Partes do Brasil". Në [[1526]] tashmë në doganën e Lisbonës regjistrohet sheqer nga Pernambuku.<ref>{{cite web|url=http://www.ibrac.net/index.php/o-ibrac/historico|title=Um pouco de história|publisher=IBRAC|lang=pt|accessdate=29 tetor 2016|archive-date=10 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190810094252/http://ibrac.net/index.php/o-ibrac/historico|url-status=dead}}</ref><ref name="Jacques">{{cite web|publisher=Ebiografia.com|lang=pt|title=Biografia de Cristóvão Jacques|url=https://www.ebiografia.com/cristovao_jacques/|accessdate=1 maj 2017}}</ref> Bregu brazilian do të shërbente edhe si mbështetje për Rrugëtimin e Indisë, në veçanti Gjiri i Gjithë Shenjtorëve, ku flotat furnizoheshin me ujë dhe dru, duke mundësuar bërjen e riparimeve të vogla. Në [[Rio de Zhaneiro]], pranë grykëderdhjes së lumit u ngrit një ndërtim i frymëzuar nga emri që indiot quanin vendin: "cari-oca", shtëpia e tufave.<ref name="HistoriDisney"/> Megjithatë, në tre dekadat e para [[Brazili]] luajti një rol dytësor në ekspansionin portugez, ndërkohë i përqëndruar në tregtinë me Indinë dhe Lindjen.<ref name="McAlister"/> Kultivimi i kallam-sheqerit e konsolidoi dhe palantacione të mëdha Pernambuk dhe në Bahia do të kishin nevojë për një numër gjithmonë e më të madh skllevërish të zinj nga [[Guinea]], [[Benini]] dhe nga [[Angola]].<ref name="HistoriDisney"/> Tregtarët e Lisbonës dhe të [[Porto]]s do të dërgonin anije në breg për të kontrabanduar paubrazil, shpendë me pendë me ngjyra (papagajë, makau), lëkurë, rrënjë medicinale dhe skllevër amerindianë. Anijet ankoroheshin në breg dhe rekrutonin indianë për të punuar në oborr dhe në ngarkim, në vend të pak mallrave si rroba, kollare dhe pasqyra ("shkëmbime"). Çdo anije ngarkonte mesatarisht pesë mijë trungje prej 1,5 metra gjatësi dhe peshë 30 kilogramë. Kontrata u rinovua dy herë, në [[1505]] dhe në [[1513]]. Në [[1504]], si mirënjohje, Manueli I i dha Fernão de Noronha-s kapitenerinë e parë të trashëgueshme në bregun brazilianë: ishullin e São João da Quaresma, tashmë i quajtur Fernando de Noronha.<ref name="HistoriDisney"/> Rritja e kontrabandës së drurit të pernambukut (paubrazilit) nga francezët e detyroi Zhoaon III të shtynte më tej me një përpjekje për të vendosur një pushtim efektiv të territorit. Në [[1531]], një ekspeditë mbretërore e drejtuar nga Martim Afonso de Sousa dhe vëllai i tij Pero Lopes shkuan të patrullonin gjithë bregun brazilian, të ndalonin francezët dhe të krijonin disa nga qytezat e para koloniale – mes tyre São Vicente, në [[1532]]. Sousa u rikthye në Lisbonë një vit më vonë për tu bërë guvernator i Indisë dhe nuk u kthye më kurrë në Brazil.<ref name="DeOliveira254">{{cite book|author=Anatónio H. de Oliveira Marques|title=History of Portugal: From Lusitania to Empire|url=https://books.google.al/books?id=OlKTVOp3VYwC|publisher=Columbia University Press|isbn=978-023103159-2|volume=1|year=1972|lang=en|page=254}}</ref><ref name="Marley2008p76-78">{{cite book|author=David Marley|title=Wars of the Americas: A Chronology of Armed Conflict in the Western Hemisphere (2 Volume)|publisher=University of Oklahoma Press|url=https://books.google.com/books?id=DkgGVTOr2EsC&pg=PA76|isbn=978-159884100-8|year=2008|lang=en|page=76-8}}</ref> Sulmet franceze nuk pushuan deri sa pas raprezaljeve i detyruan portugezët ti paguanin ata për të ndaluar sulmimin e anijeve portugeze përgjatë Atlantikut,<ref name="PickettPickett14"/> por sulmet do të vijonin të ishin një problem deri në vitet [[1560]].<ref name="Marley2005pp694-696">{{cite book|author=David Marley|url=https://books.google.com/books?id=q1a4j2HNmjUC&pg=PA694|title=Historic Cities of the Americas: An Illustrated Encyclopedia|isbn=978-1-57607-574-6|publisher=ABC-CLIO|year=2005|volume=1|lang=en|pages=694-96}}</ref> [[File:Capitanias.jpg|thumb|314px|Hartë e vitit 1574 që tregon 15 kapiteneritë e trashëgueshme në kolonitë e Brazilit]] ===== Kapiteneritë e trashëgueshme dhe Qeveria e parë e Përgjithshme (1532–1580) ===== Që nga ekspeditat e Gonçalo Coelho që do të sinjalizonin inkursionet e francezëve në bregun brazilian,<ref group="shpjegime">Si kapiten francez Paulmier de Gonneville, që qëndroi gjashtë muaj në bregun Santa Catarina përshkruhet nga {{cite book|author=Leyla P. Moisés|title=Vinte Luas: Viagem de Paulmier de Gonneville ao Brasil, 1503-1505|publisher=Companhia das Letras|year=1992|lang=pt|url=https://books.google.al/books?id=q_ErAAAAYAAJ|isbn=857164241-9}}</ref> duke nisur nga viti [[1520]], portugezët do ndjenin se rajoni rrezikonte të vihej në diskutim, duke parë kontestimet e Traktatit të Tordesilhas nga Françesku I i Francës, që do të inkurajonte praktikën e piraterisë. Rritja e kontrabandës së paubrazilit dhe llojeve të tjera nga kusarët, do ta detyronte të bënte një sforco kolonizimi efektiv të territorit.<ref name="HistoriDisney"/> Me mbërritjen dhe suksesin e de Sousa-s, më 28 shtator [[1532]] Zhoao III e ndau koloninë në pesëmbëdhjetë fasha gjatësore, që teorikisht shtriheshin nga bregu deri në kufirin e meridianit Tordesillas.<ref>{{cite book|author=David Marley|title=Wars of the Americas: A Chronology of Armed Conflict in the Western Hemisphere (2 Volume)|publisher=University of Oklahoma Press|url=https://books.google.com/books?id=DkgGVTOr2EsC|isbn=978-159884100-8|year=2008|lang=en|page=694}}</ref><ref name="DeOliveira254"/> Pjesët e tokave u kthyen në kapiteneri të trashëgueshme ("capitanias hereditárias"), duke promovuar popullimin nëpërmjet "sesmarias", siç ishte bërë me sukses në [[ishujt Madeira]] dhe Kepin e Gjelbër.<ref name="DiffieWinius310">{{cite book|author1=Bailey W. Diffie|year=1977|author2=George D. Winius|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-0782-2|page=310}}</ref> Ky sistem do të përfshinte toka të pamata, të dhuruara kapitenëve që zotëronin kushtet financiare për të financuar kolonizimin. Çdo kapiten-donator duhet të themelonte vendbanime, të dhuronte parcela ("sesmarias") dhe të administronte drejtësinë, duke qenë përgjegjës për zhvillimin dhe përballimin e shpenzimeve të kolonizimit, megjithëse ai nuk ishte pronari: mund ta trashëgonte atë te fëmijët, por jo ta shiste. Dymbëdhjetë përfitues ishin elemente të fisnikërisë së vogël të Portugalisë që ishin shkëputur nga fushatat e Afrikës dhe Indisë, funksionarë të lartë të oborrit, si João de Barros dhe Martim Afonso de Sousa.<ref name="deAbreu1998">{{cite book|author=João C. de Abreu|accessdate=10 korrik 2012|title=Chapters of Brazil's Colonial History 1500–1800|lang=en|translator=Arthur Irakel|url=https://books.google.com/books?id=73CsasKb1CgC|year=1998|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-802631-0|pages=35, 38–40}}</ref> Nga pesëmbëdhjetë kapiteneritë fillestare, vetëm dy, Pernambuku dhe São Vicente, u bënë të begata. Të dyja iu kushtuan kultivimit të kallam-sheqerit dhe, megjithë problemet e zakonshme deri te të mëdhatë, donatorët Duarte Coelho dhe përfaqësuesit e Martim Afonso de Sousa-s, do të vijonin ti mbanin kolonët dhe të vendosnin aleanca me [[Popujt indigjenë të Amerikës|indiot (vendas)]].<ref name="HistoriDisney"/> Ngritja e industrisë së sheqerit erdhi për shkak se Kurora mori burimet më të lehta të fitimit (druri i paubrazilit, erëzat, etj.), duke i lënë banorët e ngulitur të krijonin burime të reja të ardhurash.<ref name="DeOliveira255-56">{{cite book|author=Anatónio H. de Oliveira Marques|title=History of Portugal: From Lusitania to Empire|url=https://books.google.al/books?id=OlKTVOp3VYwC|publisher=Columbia University Press|isbn=978-023103159-2|volume=1|year=1972|lang=en|pages=255-56}}</ref> Vendosja e industrisë së kallam-sheqerit kërkonte punë intensive që do të realizohej nga [[Popujt indigjenë të Amerikës|amerikanët vendas]] dhe më vonë nga skllevërit afrikanë.<ref name="BethencourtCurto111-119">{{cite book|editor1=Francisco Bethencourt|editor2=Diogo R. Curto|url=https://books.google.al/books?id=hxaCsSfdPXMC|title=Portuguese Oceanic Expansion, 1400–1800|date=2007|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-84644-8|lang=en|pages=111-19}}</ref> Duke e konsideruar sistemin e ''capitanias'' inefektiv, Zhoao III vendosi ta përqëndronte qeverisjen e kolonisë në mënyrë që ti "jepte mbështetje dhe ndihmë" donatorëve, në [[1548]] ai krijoi Qeverinë e parë të Përgjithshme, duke dërguar Tomé de Sousa-n si guvernatorin e parë dhe duke zgjedhur një kryeqytet në Gjirin e Gjithë Shenjtorëve, që bënte pjesë në kapitenerinë e Bahias.<ref name="Lockhart190-191">{{cite book|author=James Lockhart|title=Early Latin America: A History of Colonial Spanish America and Brazil|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=jzoBzwABlZEC|year=1983|isbn=0-521-29929-2|lang=en|pages=190-91}}</ref><ref name="Bakewell496">{{cite book|lang=en|author=Peter Bakewell|url=https://books.google.com/?id=XBV1q4TGBJ4C&pg=PA406|title=A History of Latin America to 1825|publisher=Wiley-Blackwell|date=2009|page=496|isbn=978-140518368-0}}</ref> U shpëtuan kështu pasuesit e Francisco Pereira Coutinho-s në Kapitenerinë e Gjirit të Gjithë Shenjtorëve, duke e kthyer në selinë e Qeverisë së Përgjithshme. Kjo masë nuk nënkuptonte zhdukjen e kapitenerive të trashëgueshme.<ref name="HistoriDisney"/> Tomé de Sousa e ndërtoi kryeqytetin e [[Brazili]]t, Salvadorin, në Gjirin e Gjithë Shenjtorëve në [[1549]].<ref name="Mahoney246">{{cite book|author=James Mahoney|title=Colonialism and Postcolonial Development Spanish America in Comparative Perspective|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=p1_m-Y-5FJEC&pg=PA246|isbn=978-0-521-11634-3|year=2010|lang=en|page=246}}</ref> Guvernatori i përgjithshëm mori shumë funksione që më parë i zhvillonin donatorët. Tomé de Sousa themeloi qytetin e parë, Salvadorin (Bahia), kryeqyteti i kolonisë. Ai solli tre ndihmës për të marrë detyrat e financave, të drejtësisë dhe të mbrojtjes së bregut. Mes 1000 anëtarëve të ekspeditës së de Sousa-s kishte ushtarë, punëtorë dhe gjashtë [[Jezuitët|Jezuitë]] të drejtuar nga Manuel da Nóbrega.<ref name="Russell-Wood1968p47">{{cite book|year=1968|lang=en|author=Anthony J.R. Russell-Wood|url=https://books.google.com/books?id=2bDaBpOgi_UC&pg=PA47|title=Fidalgos and Philanthropists: The Santa Casa da Misericórdia of Bahia, 1550–1755|publisher=University of California Press|asin=B0006BWO3O|page=47}}</ref> Nën qeverinë e Tomé de Sousa që solli në Brazil një numër të madh artizanësh. Në fillim u punua në ndërtimin e qytetit të Salvadorit dhe, pastaj, në vendosjen e fabrikave në rajon.<ref name="HistoriDisney"/> Jezuitët do të kishin një rol thelbësor në kolonizimin e [[Brazili]]t, duke përfshirë São Vicente dhe [[São Paulo]], këtë të fundit Nóbrega e bashkë-themeloi.<ref name="Ladle185">{{cite book|year=2000|author=Jane Ladle|url=https://books.google.com/books?id=BxzxIDoa5CIC&pg=PA185|publisher=American Map|isbn=978-088729130-2|title=Brazil|lang=en|page=185}}</ref> Bashkë me misionet jezuite më vonë erdhën sëmundjet mes vendasve, mes tyre [[murtaja (sëmundje)|murtaja]] dhe [[lia]].<ref>{{cite book|author=Alida C. Metcalf|year=2005|publisher=University of Texas Press|url=https://books.google.com/books?id=INhcIzDccb8C&pg=PA36|title=Family and Frontier in Colonial Brazil: Santana de Parnaíba, 1580–1822|lang=en|isbn=978-0-292-70652-1|pages=36-7}}</ref> Në [[1551]], u krijua peshkopata e parë e Brazilit. U vendosën gjithashtu këshillat e bashkive, të përbëra nga "homens bons": pronarë tokash, anëtarë të milicive dhe të klerit. [[File:Serigipe 1560 Forte Coligny.jpg|thumb|left|336px|Skema e sulmit të Mem de Sá ndaj francezëve në Gjirin e Guanabaras në 1560 (autor i panjohur, 1567)]] Guvernatorët pasues, Duarte da Costa (1553–1557) dhe Mem de Sá (1557–1572), e përforcuan mbrojtjen e kapitenerive, shfrytëzuan eksplorimin dhe morën masa në sensin e riafirmimit të kolonizimit, ndërsa përplaseshin me amerindiot dhe zaptuesit, veçanërisht francezët. Në [[1555]] francezët, të sjellë me Nicolas Durand de Villegagnon pushtuan territorin e [[Rio de Zhaneiro]]s, ku vendosën një ngulim, "França Antártica". Ndërsa një ambasador portugez u dërgua në Paris për të raportuar zaptimin e paligjshëm francez, Zhoao III caktoi Mem de Sá si guvernatorin e ri të përgjithshëm të [[Brazili]]t, që u nis për në Brazil në [[1557]]. Nga viti [[1560]], Sá dhe forcat e tij i përzunë forcat e bashkuara të [[hygenotët|hygenotëve]], [[Kalvinizmi|kalvinistëve]] skocezë dhe skllevërit nga "France Antarctique", por pati të mbijetuar nga djegia e fortifikimeve dhe fshatrave të tyre. Këta të mbijetuar do të vendoseshin Gjirin Gloria, Plazhin Flamengo dhe Parapapuã me ndihmën e banorëve vendas tupí (apo tamoio).<ref name="86Marley2008p90">{{cite book|author=David Marley|title=Wars of the Americas: A Chronology of Armed Conflict in the Western Hemisphere|publisher=University of Oklahoma Press|url=https://books.google.com/books?id=DkgGVTOr2EsC&pg=PA86|year=2008|isbn=978-159884100-8|lang=en|pages=86, 90}}</ref> Francezët do të vijonin deri në [[1567]], vit në të cilin do të mposhteshin, duke vendosur përfundimisht hegjemoninë portugeze. Konfliket do të vijonin akoma me peshkopin dhe me vetë jezuitët që do të kundërshtonin skllavërimin e vendasve dhe mes kolonëve të rinj dhe të vjetër.<ref name="HistoriDisney"/> Tamoiot kishin qenë aleatë me francezët që nga themelimi i ngulimit "France Antarctique" dhe megjithëse francezët humbën në [[1560]], tamoiot ishin akoma një kërcënim. Ata nisën dy sulme në [[1561]] dhe [[1564]] (sulmi i fundit u mbështet nga francezët) dhe pothuaj ia arritën me të dy.<ref>{{cite book|author=Alida C. Metcalf|title=Family and Frontier in Colonial Brazil: Santana de Parnaíba, 1580-1822|year=2005|lang=en|page=37|publisher=University of Texas Press|url=https://books.google.com/books?id=INhcIzDccb8C&pg=PA37|isbn=978-0-292-70652-1}}</ref> Në këtë periudhë, Manuel de Nóbrega, bashkë me jezuitin José de Anchieta, morën pjesë në sulmet ndaj tamoiove dhe si spiunë për burimet e tyre.<ref name="Marley2008pp91-92">{{cite book|author=David Marley|title=Wars of the Americas: A Chronology of Armed Conflict in the Western Hemisphere (2 Volume)|year=2008|publisher=University of Oklahoma Press|url=https://books.google.com/books?id=DkgGVTOr2EsC&pg=PA91|lang=en|isbn=978-159884100-8|pages=91-2}}</ref><ref name="Treece31">{{cite book|year=2000|author=Dave Treece|url=https://books.google.com/books?id=s50JnG7BzLAC&pg=PA31|lang=en|title=Exiles, Allies, Rebels: Brazil's Indianist Movement, Indigenist Politics, and the Imperial Nation-State|publisher=Praeger|isbn=978-1-85109-549-0|page=31}}</ref> Nga viti [[1565]] deri në [[1567]] Mem de Sá dhe forcat e tij e shkatërruan "France Antarctique" në Gjirin Guanabara. Ai dhe nipi i tij, Estácio de Sá, pastaj në [[1567]] themeluan qytetin e [[Rio de Zhaneiro]]s, pasi Mem de Sá e kishte shpallur zonën "São Sebastião do Rio de Janeiro" në [[1565]].<ref name="Marley2008p96">{{cite book|author=David Marley|title=Wars of the Americas: A Chronology of Armed Conflict in the Western Hemisphere|publisher=University of Oklahoma Press|url=https://books.google.com/books?id=DkgGVTOr2EsC&pg=PA96|year=2008|isbn=978-159884100-8|lang=en|page=96}}</ref> Nga viti [[1575]], tamoiot ishin nënshtruar, madje në thelb ishin zhdukur,<ref name="Treece31"/> dhe nga viti [[1580]] qeveria u bë më shumë një ''ouvidor general'' sesa ''ouvidores''.<ref name="Schwartz1973p41">{{cite book|author=Stuart B. Schwartz|url=https://books.google.com/books?id=siCvrGfxgyEC|year=1973|title=Sovereignty and Society in Colonial Brazil: The High Court of Bahia and Its Judges, 1609–1751|isbn=978-052002195-2|lang=en|page=41|publisher=University of California Press}}</ref> Në fillim të [[shekulli XVII|shekullit të XVII]], Pernambuku do të bëhej vendi kryesor dhe zona më e pasur e prodhimit të sheqerit në botë.<ref name="Açúcar">{{cite web|title=Recife — cidade que surgiu do açúcar|url=http://wol.jw.org/fr/wol/d/r5/lp-t/102005410|access-date=25 dhjetor 2013|lang=pt}}</ref> [[File:Philip II's realms in 1598.png|thumb|432px|Perandoria Luzo-Hispanike (ose Iberike) në 1598, gjatë mbretërimit të Filipit II të Spanjës, Filipi I i Portugalisë]] == Bashkimi Iberik, Rivaliteti Protestant dhe rënia koloniale (1580–1663) == Megjithë përfitimet e jashtëzakonshme të gjeneruara nga perandoria koloniale në lindje, interesi i kurorës për [[Maroku]]n nuk u dobësua. Shekulli i XVI pa suksesin e pushtimeve dhe braktisjes së pozicioneve bregdetare, kur mbreti Sebastian në vitet 1557-1578 investoi në pushtimin e territoreve të brendshme, që rezultuan në dështim. Vdekja e mbretit Sebastian të Portugalisë gjatë sulmit katastrofik portugez në Alkaser Kibir ([[1578]], Marok), pa pasardhës, shkaktoi një krizë pasimi të kurorës. [[File:La recuperación de Bahía, Maíno.jpg|thumb|left|358px|Rekuperimi i São Salvador da Bahia de Todos os Santos, nga Filipi III i Portugalisë, nga Republika Hollandeze]] Në [[1580]], [[Filipi II i Spanjës]] duke përfituar nga kriza e pasimit, pushtoi Portugalinë, duke bërë që kurora ti kalonte Habsburgëve të Spanjës. Në "Cortes of Tomar" në [[1581]], Filipi u kurorëzua si Filipi I i Portugalisë, duke i bashkuar dy kurorat dhe perandoritë e përtejdetit nën sundimin habsburg spanjoll në një Bashkim dinastik Iberik.<ref name="Kamen177">{{cite book|author=Henry Kamen|title=Philip of Spain|year=1999|lang=en|publisher=Yale University Press|url=https://books.google.com/books?id=wyWourPR5S8C&pg=PA177|isbn=978-030007800-8|page=177}}</ref><ref name="HistoriDisney"/> Në Tomar, Filipi premtoi ti mbante perandoritë ligjërisht të ndara, duke e lënë administrimin e Perandorisë Portugeze te portugezët, me një nën-mbret të Portugalisë në Lisbonsë duke ndjekur interesat e tij.<ref name="Boyajian11">{{cite book|author=James Boyajian|title=Portuguese Trade in Asia Under the Habsburgs, 1580–1640|date=2008|lang=en|publisher=Johns Hopkins University Press|url=https://books.google.com/books?id=C0lrDYYzMyAC|page=11|isbn=0-8018-8754-2}}</ref> Filipi madje e zhvendosi kryeqytetin në Lisbonë për një periudhë dy-vjeçare (1581–83) duke qenë se ajo ishte qyteti më i rëndësishëm i Gadishullit Iberik.<ref name="Gallagher8">{{cite book|author=Tom Gallagher|year=1982|publisher=St. Martin's Press|url=https://books.google.com/books?id=-xu8AAAAIAAJ&pg=PA8|lang=en|isbn=978-071900876-4|title=Portugal: A Twentieth Century Interpretation|page=8}}</ref> Të gjitha kolonitë portugeze e pranuan gjendjen e re të punëve përveç [[ishujt Azore|Azoreve]], që mbështeti António-n, një pretendues portugez i fronit, që kishte fituar mbështetjen e [[Caterina de Mediçi]]t të Francës në shkëmbim të premtimit për dorëzimin e [[Brazili]]t. Forcat spannjolle në vijim i pushtuan ishujt në [[1583]].<ref name="Anderson104-105">{{cite book|author=James M. Anderson|url=https://books.google.com/books?id=UoryGn9o4x0C|year=2000|title=The History of Portugal|publisher=Greenwood Publishing Group|lang=en|isbn=0-313-31106-4|pages=104-05}}</ref> Kufiri Tordesillas midis spanjollëve dhe portugezëve në kontrollin e Amerikës së Jugut në vijim u shpërfill gjithmonë e më shumë nga portugezët, që u shtynë përtej tij në zemër të [[Brazili]]t,<ref name="Boyajian11"/> duke i lejuar ata ta zgjeronin territorin në perëndim. Misionet eksploruese u zhvilluan të dyja të urdhëruara nga qeveria, "entradas" (hyrjet) dhe me nismë private, "bandeiras" (flamujt), nga "bandeirantes".<ref name="Boxer386">{{cite book|author=Charles R. Boxer|date=1969|lang=en|title=The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825|url=https://books.google.com/?id=BChmAAAAMAAJ|publisher=Hutchinson|isbn=0-09-131071-7|page=386}}</ref> Këto ekspedita zgjatën për vite duke guxuar të futen në rajone të pa hedhura në harta, fillimisht për të kapur vendasit dhe për ti skllavëruar ata dhe më vonë duke u përqëndruar në gjetjen e minierave të arit, argjendit dhe diamanteve.<ref name="BethencourtCurto111,117">{{cite book|editor1=Francisco Bethencourt|editor2=Diogo R. Curto|url=https://books.google.al/books?id=hxaCsSfdPXMC|title=Portuguese Oceanic Expansion, 1400–1800|date=2007|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-84644-8|lang=en|pages=111, 117}}</ref> [[File:Rua Direita na Cidade de Goa.jpg|thumb|459px|Shtypje e Joannes van Doetecum, e "Tregu i Goas" te ''Itinerario'' i Linschoten, 1596, që tregon rrugën kryesore të Goas portugeze në vitet 1580]] Rrjeti tregtar perandorak spanjoll tani ishte i hapur ndaj tregtarëve portugezë, që ishte veçanërisht fitimprurës për tregtarët portugezë të skllevërve, që tani mund të shisnin skllevër në Amerikën spanjolle me një çmim më të lartë se sa mund të merreshin në Brazil.<ref name="Lockhart250">{{cite book|author=James Lockhart|title=Early Latin America: A History of Colonial Spanish America and Brazil|year=1983|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=jzoBzwABlZEC|page=250|isbn=0-521-29929-2}}</ref> Përveç kësaj, aksesi i sapo fituar në ''asiento-t'' spanjolle, portugezët ishin të aftë të zgjidhnin çështjen e mungesës së lingotave metalike me aksesin në prodhimin e minierave të argjendit në Peru dhe Meksikë.<ref name="Newitt163">{{cite book|year=2005|author=Malyn D. Newitt|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|publisher=Routledge|lang=en|page=163|isbn=0-415-23979-6}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> [[Manila]] u përfshi gjithashtu në rrjetin tregtar Makau-Nagasaki, duke i lejuar makanezët me prejardhje portugeze të vepronin si agjentë tregtarë për spanjollët filipinas dhe të përdornin [[argjendi]]n spanjoll nga Amerikat në tregti me Kinën.<ref name="Disney2009b186">{{cite book|author=Anthony R. Disney|year=2009|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|volume=2|lang=en|isbn=978-0-521-74612-0|page=186}}</ref> Megjithatë, bashkimi nënkuptonte se Spanja e tërhiqte Portugalinë në konfliktet e saj me Anglinë, Francën dhe Republikën Hollandeze, vende që po fillonin të vendosnin perandoritë e tyre të përtejdetit.<ref name="Anderson105">{{cite book|year=2000|lang=en|author=James M. Anderson|url=https://books.google.com/books?id=UoryGn9o4x0C|title=The History of Portugal|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0-313-31106-4|page=105}}</ref> Kërcënimi kryesor erdhi nga hollandezët, që ishin angazhuar në një luftë për pavarësi kundër Spanjës që nga viti [[1568]]. Në [[1581]], Shtatë Provincat hollandeze fituan pavarësinë nga sundimi Habsburg, duke bërë që Filipi II ta ndalonte tregtinë me anijet hollandeze, duke përfshirë edhe Brazilin, ku hollandezët kishin investuar shuma të mëdha në financimin e prodhimit të sheqerit.<ref name="Thomas159">{{cite book|author=Hugh Thomas|title=The Slave Trade: The Story of the Atlantic Slave Trade: 1440–1870|year=1997|publisher=Simon and Schuster|url=https://books.google.com/books?id=lmPFnzXU7o0C|lang=en|isbn=978-0-684-83565-5|accessdate=10 qershor 2012|page=159}}</ref> [[Portugalia]] do të mbetej pa financime dhe pa kapacitete për të dërguar ushtri në rajonet e sulmuara nga forca të mirë-përgatitura. Hollandezët, të përfshirë në Luftën Tetëdhjetë Vjeçare me Spanjën që nga viti [[1568]], sulmonin nëpërmjet detit kolonitë dhe anijet. Perandoria Portugeze, e përbërë mbi të gjitha nga ngulime bregdetare, vulnerabël ndaj pushtimit, u kthyen në shënjestra të lehta.<ref name="Boxer 1969">{{cite book|author=Charles R. Boxer|date=1969|lang=en|title=The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825|url=https://books.google.com/?id=BChmAAAAMAAJ|publisher=Hutchinson|isbn=0-09-131071-7}}</ref> [[File:Aert Anthonisz. The battle of Cadix 1608.jpg|thumb|left|459px|Luftanije hollandeze dhe angleze duke u përplasur me një galeon portugez në Betejën e Kadizit, 1608]] Në [[1592]], gjatë Luftës Anglo-Spanjolle, një flotë angleze sulmoi pranë [[Ishujt Azore|Azoreve]] një flotë që vinte nga India, duke kapur karrakën e madhe portugeze Madre de Deus pranë Azoreve. Kjo shkaktoi ndërprerjen e Aleancës Luzo-Britanike të vitit [[1373]]. Karraka 1600 tonë (nga të cilat 900 mallra) ishte 3 herë më e madhe se anija më e madhe angleze dhe një ekuipazh prej 600 apo 700 vetash. Mes pasurive kishte xhevahire, arë dhe argjend, qelibar, rrotulla pëlhurash dhe tapete, 425 tonë piper, karafila indonezianë, kanellë, ngjyrues koçinele, abanoz, arra muskat. Kishte edhe temjan, mëndafsh, damask, fleta ari, porcelanë kineze dhe fildish ndër të tjera. Dhe thesari më i madh: një dokument i shtypur në Makau në [[1590]], që përmbante informacione mbi tregtinë në Kinë dhe Japoni. Richard Hakluyt e raportoi traktatin si xhevahirin më të çmuar. Kur [[Elizabeta I]] e Anglisë u informua për suksesin dërgoi Sir Walter Raleigh për të pretenduar pjesën e saj. Vlerësohet se vlera e ngarkesës ishte në gjysmë milioni paundë, e barasvlefshme me gjysmën e thesarit anglez të kohës. Kur Raleigh riktheu rregullin tashmë kishte mbetur rreth një e katërta. ''Madre de Deus'' do të ishte një nga grabitjet më të mëdha në histori, duke galvanizuar interesat angleze në rajon.<ref>{{cite web|title=Early Modern Ship-types, 1450–1650|publisher=The Newberry Library|year=1986|author=Roger Smith|url=http://www.newberry.org/smith/slidesets/ss06.html|lang=en|accessdate=8 maj 2009|url-status=dead|archive-date=20 korrik 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080720094650/http://www.newberry.org/smith/slidesets/ss06.html}}</ref><ref>{{cite journal|author=Rogerio M. Puga|title=The Presence of the 'Portugals' in Macau and Japan in Richard Hakluyt's 'Navigations'|journal=Bulletin of Portuguese/Japanese Studies|url=https://redalyc.org/articulo.oa?id=36100506|lang=en|issn=0874-8438|date=dhjetor 2002|volume=5|pages=81-116|publisher=Redalyc|accessdate=26 mars 2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330201013/http://www.redalyc.org/articulo.oa?id=36100506|archive-date=30 mars 2023}}</ref> Në të njëjtin vit, Cornelis de Houtman u dërgua nga tregtarët hollandezë të [[Amsterdami]]t në Lisbonë, për të mbledhur sa më shumë informacion që të mundëte rreth Ishujve të Erëzave.<ref name="Disney2009b186"/><ref name="Lach200">{{cite book|author=Donald F. Lach|lang=en|publisher=University of Chicago Press|url=https://books.google.com/books?id=xD52ge5a8vYC&pg=PA200|title=Asia in the Making of Europe, Volume I: The Century of Discovery|year=1994|isbn=978-022646708-5|page=200}}</ref> [[File:33475.jpg|thumb|369px|Gravurë hollandeze që tregon Olindën në 1630]] Në vijim hollandezët e kuptuan rëndësinë e [[Goa]]s në thyerjen e dominimit portugez në Azi. Në [[1583]], tregtari dhe eksploruesi Jan Huyghen van Linschoten ([[1563]]–8 shkurt [[1611]]), më parë sekretari hollandez i kryepeshkopit të [[Goa]]s, kishte marrë informacione ndërsa shërbente në atë pozicion që përmbante vendndodhjen e itinerareve të fshehta tregtare portugeze përgjatë Azisë, duke përfshirë ato të Indive Lindore dhe Japonisë. Ato u publikuan në [[1595]] dhe pastaj u zgjeruan gjerësisht vitin tjetër pas ''Itinerario-s'' së tij.<ref>{{cite book|author=Jan Van Linschoten|url=https://archive.org/details/itinerariovoyage00lins/|lang=nl|title=Itinerario, voyage ofte schipvaert, van Ian Huygen van Linschoten naer Oost|year=1596|publisher=Cornelis Claesz}}</ref><ref>{{cite book|author=Jan H. van Linschoten|year=1885|editor1=Arthur C. Burnell|url=https://books.google.al/books?id=nQG48NvRqcEC|title=The Voyage of John Huyghen van Linschoten to the East Indies...|editor2=Pieter A. Tiele|lang=en|publisher=Hakluyt Society|volume=2}}</ref> Interesat hollandeze dhe angleze e përdorën këtë informacion të ri, duke çuar në zgjerimin e tyre tregtar, duke përfshirë themelimin e Kompanisë Angleze të Indisë Lindore (East India Company) në [[1600]] dhe Kompanisë Hollandeze të Indisë Lindore në [[1602]]. Këto zhvillime lejuan hyrjen e kompanive zyrtare në Inditë Lindore.<ref name="Crow1992">{{cite book|author=John A. Crow|year=1992|title=The Epic of Latin America|url=https://archive.org/details/epicoflatinameri00crow/page/241|publisher=University of California Press|lang=en|isbn=978-0-520-07723-2|edition=i 4-rt|accessdate=10 korrik 2012|page=241|url-access=registration}}</ref><ref name="BowenLincoln2002">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=UmN4ZOgCbsIC&pg=PA2|year=2002|editor=H. V. Bowen|editor2=Margarette Lincoln|editor3=Nigel Rigby|title=The Worlds of the East India Company|publisher=Boydell & Brewer|isbn=1-84383-073-6|lang=en|accessdate=10 korrik 2012|page=2}}</ref> [[File:Meirelles-guararapes.jpg|thumb|left|408px|Fitorja portugeze në Betejën e II të Guararapes që i dha fund pranisë hollandeze në Pernambuk]] Në [[1595]], hollandezët të ndihmuar nga anglezët Plaçkitën Recifen në Brazil, që përfaqësonte plaçkën më të madhe në historinë e lundrimit gjatë Anglisë Elisabetiane.<ref name="Lancaster">{{cite book|author1=Jean M. C. França|year=2014|author2=Sheila M. Hue|url=https://books.google.al/books?id=YW5vrgEACAAJ|title=Piratas no Brasil: As incríveis histórias dos ladrões dos mares que pilharam nosso litoral|lang=pt|accessdate=1 korrik 2016|publisher=Globo Livros|isbn=852505827-0}}</ref> Gjithashtu në atë vit, tregtari dhe eksploratori hollandez Jan Huygen van Linschoten, pa kryerjes së udhëtimeve të shumta në Azi në shërbim të portugezëve, publikoi në Amesterdam raportin "''Reys-gheschrift vande navigatien der Portugaloysers in Orienten''" ("Raport i udhëtimit të lundërtarëve portugezë në Lindje"). Vepra përmbante harta dhe udhëzime mbi udhëtimin mes Portugalisë dhe Indisë Lindore deri në Japoni. Interesi për këto informacione në Hollandë dhe Angli qe në origjinë të lëvizjes së ekspansionit tregtar që çoi në themelimin e Komanisë Hollandeze të Indisë Lindore në [[1602]] dhe Kompanisë Britanike të Indisë Lindore në [[1600]], duke u mundësuar hyrjen e bashkëpatriotëve të tij në të ashtuquajturën "Indi Lindore".<ref name="HistoriDisney"/> Hollandezët e çuan luftën e tyre përtejdeti, duke sulmuar kolonitë spanjolle dhe portugeze dhe duke nisur Luftën Hollandezo–Portugeze, që do të zgjaste mbi gjashtëdhjetë vjet (1602–1663). Kombe të tjera europiane, si Anglia protestante, ndihmuan [[Perandoria Koloniale Hollandeze|Perandorinë Hollandeze]] në luftë. Hollandezët arritën fitore në Azi dhe Afrikë me ndihmën e aleatëve të ndryshëm vendas, në vijim duke marrë kontrollin e Malakës, Cejlonit dhe São Jorge da Mina. Hollandezët gjithashtu kishin kotrollin rajonal të rajonit fitimprurës sheqer-prodhues të Brazilit verilindor ashtu dhe të Luandës, por portugezët i rimorrën territoret pas përpjekjesh të konsiderueshme.<ref name="Disney2009b73-4,168-71,226-31">{{cite book|author=Anthony R. Disney|year=2009|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|lang=en|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-74612-0|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|pages=73-4, 168-71, 226-31}}</ref><ref>{{cite book|author=Charles R. Boxer|year=1957|title=The Dutch in Brazil, 1624–1654|url=https://books.google.al/books?id=2ZMYAAAAYAAJ|publisher=Clarendon Press|lang=en}}</ref> [[File:PDW.png|thumb|upright=1.7|Zonat e diskutuara mes viteve 1588–1654 (të vijëzuara) nga kompanitë hollandeze që krijuan Perandorinë Koloniale Hollandeze (portokalli)]] === Përballja me hollandezët në Afrikë (1597–1663) === Mes viteve [[1595]] dhe [[1663]], u zhvillua Lufta Luzo-Hollandeze me Komapanitë Hollandeze të Indisë Lindore (VOC) dhe Indisë Perëndimore (WIC), që përpiqeshin të merrnin tregtinë portugeze të erëzave aziatike, skllevërit e Afrikës Perëndimore dhe sheqerin e Brazilit.<ref name="Boxer 1969"/> Lufta Luzo-Hollandeze filloi me një sulm në [[Sao Tome dhe Principe]] në [[1597]]. Pas përplasjeve të ndryshme në lindje dhe në Brazil, filluan sulmet në vendet tregtare të brigjeve perëndimore afrikane, për të siguruar skllevër për prodhimin e sheqerit në territoret e pushtuara të Brazilit. Në [[1638]] hollandezët morën Fortesën e São Jorge da Mina, duke vijuar me Luandën në [[1641]] dhe Aksimin, në Gjirin e Guinesë në [[1642]]. Pas humbjes së një numri territoresh,<ref name="Davies">{{cite book|author=Kenneth G. Davies|title=The North Atlantic World in the Seventeenth Century|date=1974|publisher=University of Minnesota Press|url=https://books.google.com/books?id=EN24iO1XJ3oC|lang=en|isbn=0-8166-0713-3}}</ref> në [[1654]], mundi të rikuperonte Brazilin dhe Angolën. Në përpjekje për të konsoliduar pozicionet në Afrikën Lindore, u vendos që nëse tokat, që i përkisnin kurorës, dorëzoheshin në shkëmbim të të ashtuquajturave ''prazos'', do ti mbanin për 3 breza në vijë femërore. Megjithatë nëpërmjet martesave të përziera këto zotërime do të ktheheshin “shtete” të vërteta afro-portugeze apo afro-indiane, të mbrojtura nga ushtri të mëdha skllevërish të njohur si “chicundas”. Skllavërimi realizohej nga prijësit tribalë, që pushtonin tributë luftëtare dhe i shisnin si robër sipas dëshirës. Portugezët vijuan të luftojnë në bregun lindor të Afrikës, duke fituar [[Zanzibari]]n dhe Pemban deri sa, pas një rrethimi prej dy vitesh u mor Fortesa e Jesus de Mombasa në [[1698]]<ref name="Kirkman1974">{{cite book|title=Fort Jesus: A Portuguese Fortress on the East African Coast|year=1974|lang=en|author=James Kirkman|url=https://books.google.al/books?id=T_XCzgEACAAJ|publisher=Clarendon Press|isbn=019920035-1}}</ref> ([[Kenia]]), duke e detyruar të tërhiqet në jug deri në Mozambik.<ref name="HistoriDisney"/> === Lindja === [[File:Overwinningh van de Stadt Cotchin op de Kust van Mallabaer - Victory over Kochi on the coast of Malabar.jpg|thumb|left|345px|Pushtimi i Koçit dhe fitorja e V.O.C. hollandeze mbi portugezët në 1663. 1682, Atlas van der Hagen]] Përplasjet me hollandezët në lindje do të nisnin në [[1603]], kur karraka portugeze "Santa Catarina", e ngarkuar me mallra të çmuara, u kap pranë [[Singapori]]t nga Kompania e sapo krijuar Hollandeze e Indisë Lindore (VOC). Kjo plaçkitje e dyfishonte kapitalin fillestar të VOC, duke shkaktuar protesta ndërkombëtare që shërbyen si pretekst për të kontestuar politikën iberike të ''mare clausum'', duke mbrojtur ''"mare liberum"'', një mbështetje ideologjike për të cilën hollandezët të thyenin monopolet tregtare, duke përdorur fuqinë e saj navale për të vendosur monopolin e saj.<ref name="HistoriDisney"/> Gjatë [[shekulli XVII|shekullit të XVII]], në Luftën Luzo-Hollandeze, hollandezët fituan sistematikisht zotërimet portugeze. Megjithatë, pasi u mund nga prijësit indianë Çimnaxhi Apa i [[Konfederata Maratha|Perandorisë Maratha]]<ref>{{cite book|year=1988|author=Alexander K. Nairne|url=https://books.google.al/books?id=nzPCcILP-XwC&lpg=PP1&pg=PA84|isbn=81-206-0275-7|title=History of the Konkan|publisher=Asian Educational Services|pages=84-5|lang=en}}</ref><ref name="Ahmed330">{{cite book|year=2011|lang=en|author=Farooqui S. Ahmed|url=https://books.google.com/books?id=sxhAtCflwOMC|title=A Comprehensive History of Medieval India: Twelfth to the Mid-Eighteenth Century|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-3202-1|page=330}}</ref> dhe nga Shivapa Najaka i Mbretërisë Keladi Najaka<ref>Portuguese Studies Review {{ISSN|1057-1515}}; Baywolf Press, page 35</ref> dhe në fund të përplasjeve me hollandezët, [[Portugalia]] mundi të qëndronte vetëm në [[Goa]] dhe disa baza të vogla në Indi duke e humbur përgjithmonë hegjemoninë në Azi.<ref name="HistoriDisney"/> Tregtia u devijoi në sasi në rritje në qendrat e grumbullimit tregtar anglez, hollandez dhe francez. Kështu, përgjatë shekullit, [[Brazili]] mori një rëndësi në rritje për perandorinë, që eksportonte dru paubrazili dhe sheqer.<ref name="BethencourtCurto111,117"/> Në [[1605]], tregtarët e VOC zaptuan fortesën portugeze të Ambonit, duke vijuar me Ternaten, në ishujt Maluku. Në [[1619]], themeluan Batávia-n ([[Xhakarta]] e tanishme) në Indonezi, duke e kthyer në kryeqytet të [[Perandoria Koloniale Hollandeze|Perandorisë së tyre të Lindjes]]. Në njëzet vitet pasues [[Goa]], nën rrethim që nga viti [[1603]] dhe Batávia luftuan pa pushim me njëra tjetrën si kryeqytete rivale të [[India Portugeze|Indisë Portugeze]] dhe të VOC-ut. Në lindjen e mesme, persët, me ndihmën e anglezëve, do ti largonin portugezët nga [[Bahreini]] në [[1602]] dhe nga [[ngushtica e Hormuzit|Hormuzi]] në [[1622]].<ref name="HistoriDisney"/> Ndërkohë, në rajonin e Gjirit Persik, portugezët humbën kontrollin e Hormuzit nga një aleancë e bashkuar e safavidëve dhe anglezëve në [[1622]], garnizoni i së cilës u dërgua në [[Maskat]], por [[Omani]] nën al-ja'arubët do ta merrte [[Maskat]]in në [[1650]].<ref name="Disney2009b169">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|year=2009|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|volume=2|isbn=978-0-521-74612-0|lang=en|page=169}}</ref> Beteja pranë Hormuzit në 1625, një nga më të rëndësishmet e luftërave Portugezo–Safavide, do të rezultonte pa fitues.<ref name="WF">{{cite book|isbn=0-230-61845-6|author=Willem Floor|year=2009|lang=en|chapter=Dutch Relations with the Persian Gulf|url=https://books.google.al/books?id=ncfIAAAAQBAJ|page=240|title=The Persian Gulf in History|publisher=Palgrave Macmillan|editor=Lawrence G. Potter}}</ref> Ata do të vijonin ta përdornin Maskatin si një bazë për inkursione të përsëritura brenda Oqeanit Indian, duke përfshirë pushtimin e Fortesës Jesus në 1698.<ref name="Disney2009b350">{{cite book|isbn=0-521-74612-4|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|year=2009|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|page=350}}</ref> Në Etiopi dhe Japoni në vitet 1630, udhëheqësit vendorë do ti largonin misionarët nga rajonet përkatëse.<ref>{{cite book|year=1991|lang=en|editor=James S. Olson|accessdate=27 gusht 2017|url=https://books.google.com/books?id=uyqepNdgUWkC&pg=PA204|title=Historical Dictionary of European Imperialism|publisher=Greenwood Press|page=204|isbn=978-031326257-9}}</ref><ref>{{cite book|year=1991|publisher=Routledge|editor=Grant K. Goodman|url=https://books.google.com/books?id=SzPs4rb2TN0C&pg=PA13|title=Japan and the Dutch 1600-1853|lang=en|accessdate=27 gusht 2017|page=13|isbn=978-070071220-5}}</ref> ====Kulmi dhe rënia e tregtisë Makau-Kinë-Japoni==== [[File:Restos de la Catedral de San Pablo, Macao, 2013-08-08, DD 44.jpg|thumb|left|345px|Rrënojat e Kishës São Paulo në Makau, e ndërtuar në 1565]] Portugezët e Makaut do ta shihnin me shqetësim ngjitjen e [[Filipi II i Spanjës|Filipit II]] në fron, duke u druajtur se mos humbisnin monopolin e tregtisë apo përzënien nga territori nga kinezët. Në [[1583]] do të krijonin senatin për të garantuar autonominë dhe mbajtjen e flamurit portugez. Qendër nevralgjike e tregtisë mes Kinës, Evropës dhe Japonisë, Makau e arriti ''"periudhën e tij të artë"'' gjatë bashkimit spanjoll, nga [[1595]] deri në [[1602]]. Për shkak të begatisë në rritje u ngrit në statusin e qytetit në vitin [[1586]] nga Filipi i II.<ref name="HistoriDisney"/> Përtej ekskluzivitetit portugez të tregtisë me Japoninë, pozicioni i tij strategjik i mundësonte të përfitonte nga rrugët tregtare portugeze dhe spanjolle, si Galeonët e Manilës, rruga alternative që lidhte [[Manila|Manilën]] me [[Akapulko]]n dhe Spanjën që nga viti [[1565]] dhe do të kthehej në pikë nevralgjike kur hollandezët do të fillonin ti trazonin itineraret e [[Goa]]s dhe Malakës.<ref name="HistoriDisney"/> Spanjollët e vendosur në [[Manila]] u përpoqën pa sukses ta dëmtonin pozicionin e privilegjuar portugez: Në [[1589]], me krijimin e një itinerari tregtar Makau-Akapulko, do të arrinin ta pengonin Makaun dhe ta zhvendosnin tregtinë e [[argjendi]]t dhe [[mëndafshi]]t mes Japonisë dhe Kinës në Manila. Më vonë, Zhoao IV do ta shpërblente besnikërinë e Makaut me titullin ''Më Besniku'', duke bërë që qyteti të përkufizohej si "Qyteti me Emrin e Shenjtë të Zotit, Makau, Më Besniku" (''Cidade do Santo Nome de Deus de Macau, Não Há Outra Mais Leal'').<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Plattegrond_van_Deshima.jpg|thumb|358px|Ishulli i Dexhimës në gjirin e Nagasakit, ndërtuar në 1634 për të kufizuar portugezët dhe vendosje e hollandezëve që nga viti 1641, ura e vetme tregtare e Japonisë pas dekretit sakoku]] Makau pësoi sulme nga hollandezët nnga viti [[1603]] deri në [[1622]], vit në të i rezistoi një përpjekjeje pushtimi pas dy ditësh luftimi. Tregtia me Japoninë u ndërpre befasisht: të kufizuar në ishullin e Dexhimës në portin e [[Nagasaki]]t që nga viti [[1636]], portugezët dhe [[kisha katolike|katolicizmi]] u panë si një nga shkaqet e Rrebelimit të Shimabaras në [[1638]], duke i përzënë nga [[Japonia]] në [[1639]], në të njëjtën kohë që të krishterët në Japoni kaluan në klandestinitet ("Kakure Kirishitan").<ref name="HistoriDisney"/> E shtypur me ndihmën e hollandezëve, që ishin vendosur në Hirado. Rrebelimi e përforcoi politikën e izolimit [[Sakoku]] të [[Shōgun]]it Tokugava Iemitsu, duke e goditur rëndë ekonominë e Makaut, që hyri me shpejtësi në rënie. Dexhima u kaloi hollandezëve të VOC, që do të merrnin ekskluzivitetin e tregtisë, duke e dëmtuar seriozisht ekonominë e Makaut.<ref name="HistoriDisney"/> ====Restaurimi dhe rënia e Indisë Portugeze==== {{main|India Portugeze}} [[File:Joao IV proclaimed king-modificated.jpg|thumb|left|345px|Shpallja e Zhoaos IV mbret i Portugalisë, pikturë e Veloso Salgado-s (Museu Militar de Lisboa)]] Në [[1640]] Zhoao IV u shpall mbret i Portugalisë duke nisur Luftën e Restaurimit Portugez. Humbja e kolonive ishte një nga arësyet që kontribuoi në fundin e bashkimit personal me Spanjën habsburge.<ref>{{cite web|work=multirio.rj.gov.br|lang=pt|title=A Restauração: O Fim da União Ibérica e as Consequências para a Colônia|url=http://www.multirio.rj.gov.br/historia/modulo01/restauracao.html|access-date=12 gusht 2024|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303230337/http://www.multirio.rj.gov.br/historia/modulo01/restauracao.html|url-status=dead}}</ref> Mbreti dërgoi ambasadorë në Francë, Angli dhe Hollandë, me synimin e pjesëmarrjes në luftën kundër Spanjës. Edhe para zgjidhjes përfundimtare të luftës, kurora vendosi Këshillin e Përtejdetit, i konceptuar në vitin 1642 sipas modelit jetëshkurtër të Këshillit të Indisë (1604–1614) dhe i vendosur në 1643 ishte trupa qeverisëse për shumicën e Perandorisë Portugeze të Përtejdetit. Përjashtime ishin Afrika e Veriut, Madeira dhe Azoret. E gjithë korrespondenca që kishte të bënte me zotërimet përtejdeti u kanalizuan nëpërmjet këshillit. Një anëtar i dalluar i shekullit të shtatëmbëdhjetë ishte Salvador de Sá.<ref>{{cite book|volume=5|year=1996|author=Francis A. Dutra|url=https://books.google.al/books?id=YSAOAQAAMAAJ|lang=en|editor=Barbara A. Tenenbaum|others=Georgette M. Dorn|title=Encyclopedia of Latin American History and Culture|chapter=Salvador Correia de Sá e Benavides|page=2|publisher=Charles A. Scribner's Sons|isbn=0-684-80480-8}}</ref> Në 1641 u firmos Traktati i Hagës, duke vendosur një marrëveshje paqeje në mes Mbretërisë së Portugalisë dhe Hollandës. Qe një traktat aleance mbrojtëse dhe sulmimi mes dy palëve. Në praktikë, marrëveshja e firmosur për të gjitha territoret e të perandorive, u kufizua në Kontinentin Evropian, duke u shpërfillur nga të dyja palët në pjesën tjetër të botës: Në [[1641]] hollandezët e VOC pushtuan Malakën, në kulmin e luftës, duke përbërë goditjen kryesore, që e privoi Perandorinë Portugeze nga kontrolli i ngushticës. Në [[1640]], pasi riktheu pavarësinë, Portugalia vendosi një aleancë me Anglinë, që pak më vonë do ti sfidonte hollandezët. Më 6 prill [[1652]], tregtari i VOC Jan van Riebeeck vendosi në [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepin e Shpresës së Mirë]] një vendbanim rifurnizimi që do të kthehej në Qytetin e Kepit (Kejptaun), duke u mundësuar hollandezëve ta dominonin Rrugën e Kepit për tregtinë me lindjen. [[Portugalia]] humbi përgjithmonë hegjemoninë në Azi. [[File:Basilica of Bom Jesus, Goa, India.jpg|thumb|358px|Bazilika e Bom Jesus, Goa Velha, Indi, e ndërtuar mes 1594–1605 ku gjendet varri i S. Francisco Xavier, Trashëgimi Botërore e e UNESCO-s]] Në 6 prill [[1652]], tregtari i VOC Jan van Riebeeck vendosi një ngulim rifurnizimi afër [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]] që evoloi për tu kthyer në një Qytet të Kepit (Kejptaun), duke u mundësuar hollandezëve dominimin e Rrugës së Kepit, duke bërë lundrim të drejtpërdrejtë që nga Kepi deri ngushticën e Sundës, në Indonezi.<ref name="HistoriDisney"/> Cejloni u humb në [[1658]], Koçi në [[1662]] dhe bregu i Malabarit në [[1663]], duke arritur një marrëveshje të dytë paqeje, Traktati i Hagës në [[1661]],<ref group="shpjegime">Portugalia do të pranonte humbjet në Azi, duke përfshirë pagimin Hollandës shumën e barasvlefshme prej 63 tonë arë si kompensim për njohjen e sovranitetit portugez në Brazilin verilindor, ish-Hollanda e Re.</ref> viti që [[Mumbai|Bombeji]] dhe Tanxheri iu dorëzuan Anglisë si prika e martesës midis princeshës Catarina de Bragança dhe Çarlit II të Anglisë.<ref name="HistoriDisney"/> Administrata e vjetëruar e perandorisë, në mungesë të burimeve njerëzore, ekonomike dhe ushtarake për një pushtim efektiv, [[tregtia]] e riorganizuar nga [[Perandoria Osmane|turqit]] dhe arabët, me itinerare të reja transporti të prodhimeve lindore ("''Rotas do Levante''"), piraterisë dhe plaçkitjes. Kjo ndodhi mbi të gjitha nga rritja e kapacitetit ekonomik, ushtarak dhe naval të fuqive evropiane si [[Anglia]] dhe [[Hollanda]], që do të krijonte [[Perandoria Koloniale Hollandeze|perandorinë e saj]] mbi territoret e pushtuara nga portugezët, me itinerare të shumta tregtare, duke e shteruar monopolin portugez në lindje.<ref name="HistoriDisney"/> Nga perandoria e saj e fragmentuar, [[Portugalia]] mundi të ruante jo më shumë se [[Goa]]n, Damanin, Diun, Makaun dhe Timorin. Në Indi, territore të ndryshme, ndërkaq u humbën ndaj [[Konfederata Maratha|marathat]] deri në [[1739]], duke mbajtur të ashtuquajturat "Velhas Conquistas", katër bashki në Goa të përfshira në [[India Portugeze|Indinë Portugeze]] që nga nisja e dominimit portugez. Mes viteve [[1713]] dhe [[1788]], sipërfaqja e Goas u trefishua me përfshirjen e "Novas Conquistas": [[Portugalia]] zaptoi Dadran dhe Nagar-Havelin, një grup prej shtatë bashkish, në jug, në veri dhe lindje, që do ta zgjeronin Shtetin Portugez të Indisë.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1787]] i ashtu quajturi "Komploti Pintos", një përpjekje për të grabitur regjimin portugez në [[Goa]], me klerikë dhe ushtarakë të ndryshëm, vendas të rajonit, që ndiheshin të diskriminuar në promovimin e karrierës së tyre, për motive racore. Grupi i komplotistëve udhëhiqej nga atë José António Gonçalves de Divar dhe përfshinte emrin e José Custódio Faria, të njohur si "abati Faria". I denoncuar, komploti u shtyp nga autoritetet portugeze. Atë Divari u arratis dhe do të vdiste në [[Bengali|Bengal]]. Abati Faria u arratis në Francë, ku do të bëhej i famshëm.<ref name="HistoriDisney"/> === Amerika (1580–1663) === [[File:Engenho com capela.jpg|thumb|left|345px|Një fabrikë kallam-sheqeri në Pernambuk, prodhuesja kryesore e sheqerit në Brazilin kolonial<ref name="Açúcar"/>]] Në librin ''Diálogos das grandezas do Brasil'', në 1610, shkrimtari Ambrósio Fernandes Brandão lartëson shpirtin e trimërisë dhe pushtues të eksploruesve portugezë:<blockquote>(...) Panë edhe shumë ishuj, të vendosur në mes të këtij oqeani, të cilët do ti zbulonin dhe popullonin, mbretëritë e Angolës dhe të Kongos, ishujt e Kepit të Gjelbër dhe të São Tomé dhe Príncipe, tokën e madhe të [[Brazili]]t; në mënyrë që portugezëve të mund, me arësye, tu atribuonin (në shumë pushtimet që do të bënin në tokë dhe në det) epitetin e herkulëve dhe argonautëve të vërtetë.</blockquote><ref>{{cite book|author=Ambrósio F. Brandão|year=1930|orig-year=1618|url=https://books.google.al/books?id=mpIXAAAAIAAJ|title=Diálogos das grandezas do Brasil|publisher=Oficina industrial graphica|lang=pt}}</ref> Me Bashkimin Iberik nën dominimin habsburg, do të përfundonin kufijtë e meridianit Tordesilhas, duke mundësuar shtrirjen e territorit të Brazilit në perëndim. Ndërkohë u realizuan ekspedita në brendësi si me urdhër të Kurorës, si "entradas", ashtu dhe nga individët, "bandeirantes" ("flamurtarët", kolonë që merrnin pjesë në udhëtimet eksploruese si për të zgjeruar kufijtë e kolonisë ashtu dhe për të nënshtruar dhe/ose skllavëruar brazilianët vendas). Këto ekspedita zgjatën vite, në kërkim të pasurive minerare, mbi të gjitha për argjend, me shumicë në Amerikën spanjolle dhe [[popujt indigjenë të Amerikës|indigjenë]] për tu skllavëruar. Në [[1595]], nisi Lufta Luzo-Hollandeze.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:CamaraVereadoresSalvador.JPG|thumb|345px|Këshilli i vjetër bashkiak i qytetit të Salvadorit, kryeqyteti i parë i Brazilit kolonial]] Ndërkaq, nisi një zhvillim i madh i bujqësisë. Ekonomia koloniale do të kalonte gradualisht në prodhimin e kallam-sheqerit në zotërimet e mëdha, me fabrikën e sheqerit si pjesa krysore, veçanërisht në Pernambuk, në Bahia, në São Vicente (shteti i tanishëm i [[São Paulo]]s) dhe më vonë në [[Rio de Zhaneiro]]. Me një prodhim shumë më të mirë se ishujt e Atlantikut, sheqeri brazilian gati e tejkalonte gjithë Evropën dhe, në fillim të [[shekulli XVII|shekullit të XVII]], eksportohej në Lisbonë, [[Antwerp]], Amesterdam, Roterdam, [[Hamburgu|Hamburg]]. Gabriel Soares de Sousa e komentonte luksin që mbizotëronte në Bahia, si kishëza të mrekullueshme dhe ushqimet e gatimeve të Indisë, që shërbeheshin në guvertën e anijeve. Për të mbështetur prodhimin duke nisur nga mesi i [[shekulli XVI|shekulli i XVI]], do të niste importimi i afrikanëve si skllevër. Deri tani portugezët zotëronin monopolin e qarkullimit të skllevërve, por me rritjen kolonive franceze, hollandeze dhe angleze që hynë në treg, pjesa portugeze do të pakësohej. Të kapur ndër tribut afrikane, me bashkëpunimin e prijësave rivalë, do ta kapërcenin Atlantikun në "navios negreiros", në kushte shumë të këqija. Në "senzalas" (banesa të skllevërve) skllavëroheshin gjithashtu edhe bijtë e tyre, duke e vijuar situatën.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Church of Our Lady of the Snows, Saint Roch Chapel and San Francisco Convent - Olinda, Pernambuco, Brazil.jpg|thumb|left|345px|Konventi São Francisco, konventi më i vjetër françeskan në Brazil, në Olinda, Pernambuk]] Në [[1621]], Brazili u nda në dy shteteve të veçantë: Shteti i Brazilit, në Pernambuk, në Santa Catarina-n e tanishme, dhe Shteti i Maranhão-s, në Ceará à Amazónia e tanishme, rezultat i shkëputjes së rolit si pikë mbështetjeje për kolonizatorët e veriut dhe veri-lindjes. Në të dy shtetet, të ashtuquajturit "portugezët e Brazilit" ishin subjekt të të njëjtave ligje që sundonin banorët në Portugali: si "Ordenações manuelinas" dhe "Ordenações Filipinas".<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1624]], Kompania e sapo krijuar Hollandeze e Indisë Perëndimore (WIC), do të pushtonte qytetin e Salvadorit (Bahia), kryeqytetin e Shtetit të Brazilit. Guvernatori u kap dhe qeveria do të kalonte në duart e Johan van Dorth. Rezistenca portugeze do të riorganizohej duke nisur nga Arraial do rio Vermelho. Në [[1625]] Kurora Spanjolle do të dërgonte një armadë të fuqishme luzo-spanjolle, të njohur si "Rimarrja e Bahias" (portugalisht:"Jornada dos Vassalos"). Ajo do të bllokonte portin e Salvadorit, duke shkaktuar dorëzimin hollandez dhe rimarrjen e Bahias.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1630]], kapiteneria e Pernambukut pushtohet nga WIC hollandez. Territori i pushtuar riemërtohet si Hollanda e Re, duke përqafuar etjen për risi të kapitenerive të Brazilit të kohës. João Maurício de Nassau-Siegen u emërua guvernator i kolonisë. Përparimi hollandez në dy brigje të Atlantikut Jugor duke nisur nga fundi i [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] do ti kërcënonte fortë zotërimet portugeze. Hollandezët në vijim do të zaptonin Recifen, kryeqytetin e Brazilit Hollandez, në [[1630]], të São Jorge da Mina (1637), të Arguinit (1638), të Ishullit të São Tomé (1641) dhe të São Luís (1641), kryeqytetit të Shtetit të Maranhão-s. Ndërkohë, pjesa më e madhe e Brazilit do të mbetej në duart e portugezëve, që ishte një kërcënim i vazhdueshëm për dominimin hollandez.<ref name="HistoriDisney"/> Në këtë periudhë, u themeluan "quilombos", si "Quilombo dos Palmares", që mblidhte mijëra zezakë të arratisur nga fabrikat e kallam-sheqerit verilindjes braziliane dhe disa [[popujt indigjenë të Amerikës|indios]] dhe të bardhë të padëshirueshëm. Kjo "botë margjinale" do të shkatërrohej nga "bandeirantes" portugezë të komanduar nga Domingos Jorge Velho.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Victor Meirelles - 'Battle of Guararapes', 1879, oil on canvas, Museu Nacional de Belas Artes, Rio de Janeiro 2.jpg|upright=1.4|thumb|Beteja e Guararapes, episod i paraqitur në "Insurreição Pernambucana", të konsideruar në origjinë të Ushtrisë Braziliane, rimarrin Kapitenerinë e Pernambukut, qendra kryesore e prodhimit në Amerikën portugeze]] ==== Përballja me hollandezët (1640–1663) ==== Në [[1640]], një armadë luzo-spanjolle dështoi të zbarkonte në Pernambuk, pasi u shkatërrua pranë Ishullit Itamaracá. Lufta do të riniste në të njëjtin vit që filloi Lufta e Restaurimit. Në [[1642]], [[Portugalia]] i dorëzoi Anglisë pozicionin e "Kombit më të favorizuar" në tregtinë koloniale.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1645]], nis Kryengritja Pernambukane (portugalisht: "Insurreição Pernambucana") e luzo-brasilianëve të pa kënaqur me administrimin e WIC. Atë vit Brazili u ngrit në principatë (portugalisht: "Principado do Brasil"). Midis viteve 1648–1649 u zhvilluan Betejat e Guararapes, të fituara nga luzo-brazilianët në Shtetin e Pernambukut. Beteja e parë do të zhvillohej në 19 prill 1648, ndërsa e dyta në 19 shkurt 1649. Forcat e udhëhequra nga pronarët e fabrikave André Vidal de Negreiros dhe João Fernandes Vieira, me afrikanin Henrique Dias dhe indigjenin Filipe Camarão, do ti jepnin fund pushtimit hollandez të Brazilit, megjithëse lufta do të vazhdonte në pjesët e tjera të perandorisë. Mes viteve [[1645]] dhe [[1654]], kolonët luzo-brasilianë të Kapitenerisë së Pernambukut do ti largonin edhe nga Recifja.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1648]], në [[Rio de Zhaneiro]], Salvador Correia de Sá e Benevides përgatiti një flotë prej 15 anijesh nën pretekstin për të ndihmuar portugezët e rrethuar nga mbretëresha Nzinga në [[Angola]]. Ai u nis nga Rio de Zhaneiro më 12 maj dhe, nëpërmjet kontakteve me jezuitëve, në 15 gusht do të kryente ripushtimin e Luandës. Një fushatë e zgjatur nga viti 1648 deri në [[1652]], duke rikuperuar Angolën dhe Ishullin e São Tomé-s për portugezët.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1654]], flota e Salvador Correia de Sá e Benevides arriti të rekuperonte Brazilin dhe Luandën. Hollandezët, duke iu druajtur humbjes së territoreve të pushtuara, arritën të vulosnin paqen përfundimtare të Traktatit të Hagës në [[1663]].<ref name="HistoriDisney"/> [[File:SaoLuis-Street1.jpg|thumb|left|358px|Sobrado të periudhës koloniale të veshura me "azulejos" portugeze, në São Luís do Maranhão, Brazil]] Në mesin e shekullit, [[sheqeri]] i prodhuar në Antilet Hollandeze do të niste të konkurronte fuqimisht me sheqerin e Brazilit. Hollandezët e kishin përsosur teknikën në Brazil dhe e mbizotëronin transportin dhe shpërndarjen në të gjithë Europën. Në [[1649]], duke vijuar një ide tashmë të propozuar nga atë António Vieira,<ref group="shpjegime">"''Propozimi i bërë mbretit Zhoao IV në të cilin paraqitej gjendja e mjerë e mbretërisë dhe nevoja...''", 1643. Ky klerik do të niste në imitim të hollandezëve, të krijonte dy kompani të mëdha monopoli për tregtinë dhe lundrimin, një për të zëvendësuar "Kompaninë Portugeze të Indisë Lindore" ("Companhia Portuguesa das Índias Orientais"), të Solis. Për më tepër, mbrojti krijimin e një banke tregtare të ngjashme me atë të [[Amsterdami]]t, planifikoj të formohet me kapital dhe përvojën e sipërmarrësve judenj.</ref> Zhoao IV do të autorizonte krijimin e "Companhia Geral do Comércio do Brasil" (Kompania e Përgjithshme e Tregtisë së Brazilit) për të nxitur rikuperimin e agromanifakturës së sheqerit. Funksioni i saj kryesor ishte të furnizonte, në mënyrë ekskluzive skllevër afrikanë për rajonin verilindor të Brazilit dhe të garantonte transportin e sheqerit në Europë, për të mbështetur rezistencën ndaj pushtuesit.<ref name="HistoriDisney"/> Më 26 janar [[1654]] nënshkruhet marrëveshja e dorëzimit hollandez në Brazil, "Capitulação do Campo do Taborda", në Recife, nga ku do të niseshin anijet e fundit hollandeze. [[Portugalia]] u detyrua ti drejtohej Anglisë dhe atë vit i rriti të drejtat angleze, që mund të negocionin drejtpërdrejtë prodhime të ndryshme të Brazilit me Portugalinë dhe anasjelltas.<ref name="HistoriDisney"/> Në [[1661]], Anglia do të përfshihej në mbrojtjen e Portugalisë dhe kolonive në shkëmbim të dy miljonë cruzados. Po atë vit portugezët i ofruan [[Mumbai|Bombejin]] dhe Tanxherin Anglisë të dhëna si prikë e martesës së princeshës Catarina de Bragança me Çarlin II të Anglisë. Përgjatë shekullit tjetër anglezët do të bëheshin gradualisht mbizotëruesit e tregtisë në Indi, duke i përjashtuar gradualisht fuqitë e tjera. Në [[1668]] Spanja njohu fundin e Bashkimit Iberik dhe në shkëmbim [[Portugalia]] do ti jepte Ceutën Kurorës Spanjolle.<ref name="Cowans2003">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ksf_tz5x5FwC&pg=PA180|year=2003|editor=Jon Cowans|publisher=University of Pennsylvania Press|title=Early Modern Spain: A Documentary History|lang=en|accessdate=10 korrik 2012|isbn=0-8122-1845-0|page=180}}</ref> Në këtë vit u nënshkrua Traktati i dytë i Paqes së Hagës me hollandezët: [[Portugalia]] pranonte humbjen në Azi, duke përfshirë pagimin e tetë milionë florinëve, të barasvlefshëm me tre tonë arë, si kompensim për njohjen e sovranitetit portugez në Brazilin Verilindor, ish-Hollanda e Re. Kjo vlerë u pagua në këste, përgjatë dyzet viteve dhe nën kërcënimin e pushtimit të Flotës Luftarake.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Flag of Portugal (1667).svg|thumb|Flamuri i Portugalisë (1667–1706). Në shekujt e XV–XIX të gjithë flamujt portugezë dukeshin të ngjashëm me këtë]] ==Perandoria e dytë (1663–1822)== === Industria e arit === [[File:Nau Rainha de Portugal.jpg|thumb|left|327px|Luftanija portugeze ''Rainha de Portugal'' duke përshëndetur skuadrën e admiral Ball-it në Maltë në 1798. Në shek. e XVIII Marina Portugeze ishte mes më të fuqishmet në botë]] Në fund të përplasjeve me hollandezët, megjithë rikuperimin e Brazilit dhe territoreve në Afrikë, [[Portugalia]] humbi përgjithnjë mbizotërimin në Lindje. Kështu, përgjatë [[shekulli XVII|shekullit të XVII]], Brazili nisi të merrte rëndësi në rritje për perandorinë, duke eksportuar paubrazil (dru brazili) dhe sheqer.<ref name="HistoriDisney"/> Duke nisur nga viti [[1693]], vëmendja u përqëndrua në Kapitenerinë e Espírito Santo, në rajonin që do të njihej si Minas Gerais, ku "bandeirantes paulistë" kishin zbuluar arë.<ref name="encarta">{{cite web|lang=en|work=Encarta|title=Brazil|publisher=Encarta Encyclopedia|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761554342/Brazil.html|access-date=12 gusht 2024|archive-date=2 qershor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080602013044/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761554342/brazil.html|url-status=dead}}</ref> Pas zbulimeve të rëndësishme në malësinë Sabarabuçu dhe nisjes së shfrytëzimit në rajonet aurifere (Minas Gerais, Mato Grosso dhe Goiás) do të shkaktonte "Ethe të vërteta Ari", me prurje të madhe emigrantësh në këto rajone.<ref name="Boxer168">{{cite book|author=Charles R. Boxer|url=https://books.google.com/?id=BChmAAAAMAAJ|lang=en|title=The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825|date=1969|publisher=Hutchinson|page=168|isbn=0-09-131071-7}}</ref> Në letërkëmbimin e ambasadorit franacez në Lisbonë, Rouillé, përmendet për herë të parë ari i mbërritur me flotën në 1697 — 115,2 kilogramë. Mungojnë elementet për të vlerësuar arin e hyrë në mbretëri nga vitet [[1698]] deri në [[1703]], por Godinho pa cituar burimin përmend, në [[1699]], 725 kg dhe, në [[1701]], 1 785 kg. Prodhimi i arit do të kalonte 2 tonët në vit në [[1701]] dhe 14 tonë në vit në vitet [[1750]], por më pas nisi të bjerë fortësisht deri sa shteroi në fund të shekullit. Ari i tejkaloi fitimet e prodhimeve të tjera ekonomike duke mundësuar begatinë e [[Rio de Zhaneiro]]s. Rëndësia ekonomike e Brazilit për Portugalinë, do të bënte që Zhoao IV ti referohej [[Brazili]]t si "lopa qumështore e mbretërisë".<ref>{{cite book|lang=pt|author=Jorge Caldeira|url=https://books.google.al/books?id=ga3frlFrOOIC|year=1999|publisher=Editora 34|title=A nação mercantilista: ensaio sobre o Brasil|isbn=85-7326-138-2}}</ref> Në [[1696]] u themelua vendbanimi që në [[1711]] u kthye në qytet i Minas Gerais, qendra e re ekonomike e kolonisë, me popullim të shpejtë dhe disa përplasje.<ref group="shpjegime">Më të rëndësishmet ishin "Lufta e Emboabas" ("Lufta e të posa-ardhurve", portugalisht: "Guerra dos Emboabas") 1707-1710 dhe Revolta e Filipe dos Santos.</ref> Kjo rendje drejtë arit çoi në krijimin e një tregu të brendshëm duke tërhequr numra të mëdhenj emigrantësh. Nga viti [[1739]], në kulmin e bumit të nxjerrjes, popullsia e Minas Gerais ishte diku midis 200,000 dhe 250,000 banorëve.<ref name="Disney267-69">{{cite book|year=2009|author=Anthony R. Disney|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-74612-0|lang=en|pages=267–69}}</ref> Kjo rendje drejtë arit mundësoi krijimin e një tregu të brendshëm dhe tërheqjen e një numri të madh emigrantësh. Popullsia u rrit 750% mes viteve [[1650]] dhe [[1770]]. Popullimi i Minas Gerais u kthye me shpejtësi në më të madhin në Brazil, duke kontribuar në popullimin e brendshëm. 78% e kësaj popullsie përbëhej nga zezakë dhe mesticë, të shkëputur si nga të krishterët e rinj të ardhur nga veriu i Brazilit, ashtu dhe nga [[Ishujt Azore]] dhe [[Ishujt Madeira|Madeira]], të rëndësishëm në tregtinë koloniale të popullsisë së vendosur në Ouro Preto ("Ari i Zi") dhe Mariana.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Rio-Igreja-Penitencia4-5.jpg|thumb|321px|Gdhendje të veshura me arë të Kishës së Urdhërit të Tretë të Shën Françeskut Pendestar, në Rio de Zhaneiro (1657–1733)]] Ethet e Arit i rritën konsiderueshëm të ardhurat e Kurorës, që mbulonte një të pestën e gjithë mineralit të nxjerrë, që u bë i njohur si "e pesta". Shmangjet dhe kontrabanda ishin të shpeshta, prandaj u krijua një burokraci e tërë kontrolli, që filloi në vitin [[1710]] me kapitenerinë e São Paulos dhe Minas Gerais.<ref group="shpjegime">Kur shuma e detyrimeve të paguara nuk arrinte një kuotë minimale të paravendosur, kolonët duhet të dorëzonin xhevahiret dhe sendet personale deri sa të plotësohej vlera e paracaktuar — episode të quajtura derdhje.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.historiadobrasil.com.br/viagem/visao.htm|lang=pt|work=Viagem pela História do Brasil|title=Uma visão de Brasil}}</ref> Bashkë me kontrabandën ndodhën përplasjet mes ''paulistas'' (banorët e [[São Paulo]]s) dhe ''emboabas'' (emigrantët nga [[Portugalia]] dhe rajonet e tjera të Brazilit). Nga viti [[1718]], São Paulo dhe Minas Gerais u bënë dy kapiteneri, me tetë ''vilas'' të krijuara më vonë.<ref name="Bethell203">{{cite book|author=Leslie Bethell|date=1985|lang=en|title=The Independence of Latin America|url=https://books.google.com/books?id=hj81XeoW4zMC|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-34927-7|page=203}}</ref> Kurora gjithashtu kufizoi nxjerrjen e diamanteve në juridiksionin e saj dhe te kontraktorët privatë. Megjithëse ari e galvanizoi tregtinë globale, industria e plantacioneve u bë eksportuesja kryesore e Brazilit gjatë kësaj periudhe; sheqeri përbënte 50% të eksporteve (me arin që përbënte 46%) në vitin [[1760]].<ref name="Disney267-69"/> Afrikanët u bënë grupi më i madh i banorëve në Minas Gerais. Skllevërit e etiketuar si 'minas' dhe 'angolas' u bënë shumë të kërkuar gjatë bumit. Akanët brenda grupit 'minas' kishin reputacionin si ekspertë në njohurinë e arit në rajonet e tyre vendase dhe u bënë grupi i parapëlqyer. Megjithë numrin e madh të vdekjeve të lidhur me skllevërit e përfshirë në industrinë nxjerrëse, pronarët që i lejonin skllevërit që nxirrnin mbi sasinë minimale të arit të mbanin tepricën, çoi në mundësinë e lirimit. Ata që u bënë të lirë u futën në punë artizanale si këpucarë, rrobaqepës dhe farkëtarë. Pavarësisht zezakëve të lirë dhe mulatëve që luanin një rol të madh në Minas Gerais, numri i të margjinalizuarve ishte më i madh se në çdo rajon tjetër të [[Brazili]]t.<ref name="Disney273-275">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|volume=2|isbn=978-0-521-74612-0|year=2009|lang=en|pages=273–75}}</ref> Zbulimi i arit në Mato Grosso dhe Goiás nxiti interesin për të përforcuar kufijtë perëndimorë të kolonisë. Në vitet [[1730]] kontakti me pararojat e ngulimeve spanjolle ndodhi më shpesh dhe spanjollët kërcënuan të nisnin një ekspeditë ushtarake në mënyrë që ti largonte ata. Kjo dështoi të ndodhte dhe në vitet [[1750]] portugezët qenë të aftë të zbatojnë një politikë fortifikimi në rajon.<ref name="Disney288">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|isbn=978-0-521-74612-0|year=2009|page=288}}</ref> Në fund të viteve [[1720]], u zbuluan [[diamanti|diamante]] dhe gurë të tjerë të çmuar. Ari gjendej më shumë në lumenjtë e shterur, por ishte më i vështirë për tu kërkuar, në vend të brendësisë së tokës, me kushtet e jetesës veçanërisht të vështira për skllevërit në rajonet minerale. Në [[shekulli XVIII|shekullin e XVIII]] metalet e çmuara do të shfaqeshin në Goiás dhe Mato Grosso.<ref name="HistoriDisney"/> Sipas historianëve ekonomikë, tragtia koloniale e Portugalisë pati një ndikim thelbësor pozitiv mbi rritjen ekonomike mes viteve 1500–1800. Leonor Costa etj. konkludon: {{quote|tregtia ndërkombëtare pati një ndikim thelbësor pozitiv në rritje mbi rritjen ekonomike. Në kulmin e ekspansionit kolonial, po të eliminoje lidhjet ekonomike me perandorinë, të ardhurat për frymë të Portugalisë do të ishin pakësuar me rreth një të pestën. Ndërsa perandoria e ndihmoi ekonominë vendore, ajo nuk ishte e mjaftueshme për të larguar prirjen drejtë rënies në lidhje me bërthamën e përparuar të Europës që u vendos nga shekulli i XVII e më tej.}}<ref>{{cite journal|author1=Leonor Freire Costa|author2=Nuno Palma|volume=19|issue=1|author3=Jaime Reis|doi=10.1093/ereh/heu019|date=2015|title=The great escape? The contribution of the empire to Portugal's economic growth, 1500–1800|doi-access=free|lang=en|journal=European Review of Economic History|pages=1-22|hdl-access=free|hdl=10400.5/26870}}</ref> === Brazili pombalin dhe post-pombalin === [[File:Mapa da cidade do Rio de Janeiro.jpg|thumb|left|358px|Planimetria e qytetit të S. Sebastião (Rio de Zhaneiro) në 1820]] Traktati i Madridit (1750) përcaktoi kufijtë mes Brazilit dhe territoreve spanjolle, por konfliktet vazhduan shpesh përkatësisht në koloninë e Sacramento-s, deri sa [[Portugalia]] hoqi dorë në Traktatin e Santo Ildefonso-s (1777). Ndryshe nga [[Spanja]], [[Portugalia]] nuk e ndau territorin e saj kolonial në Amerikë. Kapiteneritë e krijuara aty funksionuan nën një administratë të centralizuar në Salvador, që raportonte drejtpërdrejtë te Kurora në Lisbonë. Shekulli i XVIII u shënua nga përqëndrimi në rritje i pushtetit mbretëror në gjithë Perandorinë Portugeze. [[Jezuitët]], që mbrojtën vendasit kundër skllavërisë, u ndaluan brutalisht nga markezi i Pombalit, që çoi në shpërbërjen e urdhërit në Portugali nga viti [[1759]].<ref name="Disney2009a298-302">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=RXEIx2O4Dp8C|year=2009|isbn=978-052184318-8|volume=1|pages=298–302}}</ref> Pombali dëshironte të përmirësonte statusin e vendasve duke i shpallur ata të lirë dhe duke rritur popullsinë "mestizo" duke inkurajuar martesat e përziera mes tyre dhe popullsisë së bardhë. Liria [[popujt indigjenë të Amerikës|indiot vendas]] u pakësua në krahasim me periudhën e mëparshme nën jezuitët dhe përgjigja ndaj martesave të përziera në rastin më të mirë qe e vakët.<ref name="Disney288-89">{{cite book|isbn=978-0-521-74612-0|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|year=2009|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|publisher=Cambridge University Press|volume=2|lang=en|pages=288–89}}</ref> Të ardhurat e Kurorës nga ari ranë dhe të ardhurat e plantacioneve u rritën në kohën e Pombalit, dhe ai mori masa për ta përmirësuar secilën. Megjithëse ai dështoi ti rriste të ardhurat nga ari, dy kompani jetëshkurtëra që ai krijoi për ekonominë e plantacioneve nxitën një rritje domethënëse të të ardhurave në prodhimin e [[pambuku]]t, [[orizi]]t, kakaos, duhanit dhe [[sheqeri]]t. Puna e skllevërve u rrit ashtu si dhe përfshirja nga ekonomia tekstile. Zhvillimi ekonomik në tërësi u frymëzua nga elemente të [[Iluminizmi]]t nga Kontinenti Europian.<ref name="Disney277-79, 283-84">{{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|year=2009|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|lang=en|isbn=978-0-521-74612-0|pages=277–79, 283–84}}</ref> Megjithatë, ndikimi i pakësuar nga shtete si Mbretëria e Bashkuar e rriti varësinë e mbretërisë nga Brazili.<ref>{{cite book|year=2013|author=Gabriel Paquette|url=https://books.google.al/books?id=Fwbw6QEnaO4C|lang=en|title=Imperial Portugal in the Age of Atlantic Revolutions: The Luso-Brazilian World, c. 1770–1850|id=isbn-10 1-107-02897-3, isbn-13 978-1-107-02897-5|publisher=Cambridge University Press|page=67}}</ref> Në [[1755]] [[Lisbona]] u godit nga një tërmet shkatërrimtar, që bashkë me një [[cunami]] pasues vrau midis 40,000 dhe 60,000 banorë nga një popullsi prej 275,000 banorësh.<ref name="KozakCermak131">{{cite book|author1=Jan Kozák|year=2007|author2=Vladimir Cermák|url=https://books.google.com/books?id=JUcX4-WFxOYC&pg=PA131|title=The Illustrated History of Natural Disasters|publisher=Springer|lang=en|isbn=978-904813324-6|page=131}}</ref> Kjo i kufizoi mjaft ambiciet koloniale të portugezëve në fundin e [[shekulli XVIII|shekullit të XVIII]].<ref name="Ramasamy2006">{{cite book|lang=en|editor1=S. M. Ramasamy|year=2006|editor2=C. J. Kumanan|editor3=R. Sivakumar|editor4=Bhoop Singh|url=https://books.google.com/books?id=5gEBfvCBclUC&pg=PA8|title=Geomatics in Tsunami|accessdate=10 korrik 2012|publisher=New India Publishing|isbn=978-81-89422-31-8|page=8}}</ref> Në [[1761]], [[Portugalia]] qe e para që shfuqizoi trafikun e skllevërve në metropol, duke deklaruar të lirë skllevërit që hynin në Portugali. Qe një hap i parë drejtë shfuqizimit të skllavërisë. Mbretëria e Portugalisë, nëpërmjet markezit të Pombalit, kryeministri i mbretit dom José, e shfuqizoi skllavërinë në metropol më 19 shtator [[1761]],<ref>{{cite web|title=Abolição do tráfico de escravos|url=http://antt.dglab.gov.pt/exposicoes-virtuais-2/abolicao-do-trafico-de-escravos/|date=19 shtator 2011|lang=pt-PT|author=Joana Braga}}</ref> por në pjesën tjetër të Perandorisë, ku skllavëria vazhdonte të funksiononte, akoma transportoheshin dhe shiteshin skllevër. Në [[1774]], dy shtetet e [[Brazili]]t dhe të Grão-Pará e Maranhão-s do të shkriheshin në një entitet administrativ. Kolonët nisën të shfaqnin një lloj pakënaqësie përballë autoriteteve të Lisbonës.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Antônio Parreiras - Prisão de Tiradentes, 1914.jpg|thumb|389px|Burgosja e "Tiradentes", nga António Diogo da Silva Parreiras]] Me degradimin e minierave u bë e vështirë të paguheshin detyrimet e nevojshme për Kurorën. Në [[1789]], kur u shpall derdhja, një detyrim prej 20% në vlerë ari të tërhequr, në Ouro Preto shpërtheu "Inconfidência Mineira". Revolta që nisi nga elita e Minas Gerais dështoi dhe, në [[1792]], një nga udhëheqësit e saj, "Tiradentes", u burgos.<ref>{{cite book|author1=Rubim S. L. de Aquino|year=1998|lang=en|author3=Gilson M. Domingues|author2=Marco A. Bueno Bello|url=https://books.google.al/books?id=beArAAAAYAAJ|title=Um sonho de liberdade: A conjuração de Minas|publisher=Editora Moderna|ISBN=85-16-02100-9}}</ref> Dhjetë vjetë më vonë do të zhvillohej Komploti Baiana në Salvador, një lëvizje që do të niste nga shtresa e ulët e shoqërisë së Bahias, me pjesëmarrje të madhe të zezakëve, mulatëve dhe rrobaqepësit, për shkak të të cilëve e njohur edhe si Revolta e Rrobaqepësve, që kërkonin lirinë e skllevërve, vendosjen e një qeverie barazitare me vendosjen e një Republike të Bahias, që do të ndalej në 12 gusht [[1798]]. Këto dy lëvizje shfaqën tashmë synimin për të shpallur pavarësinë, të frymëzuar nga idetë e [[iluminizmi]]t francez dhe të pavarësisë së sapo shpallur të [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara të Amerikës]].<ref name="HistoriDisney"/> [[File:Brazil (1817).svg|thumb|left|327px|Provincat Portugeze në Amerikë në 1817]] E inkurajuar nga shembulli i [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara të Amerikës]], që kishin fituar pavarësinë nga Britania, provinca koloniale e Minas Gerais u përpoq të arrinte të njëjtin synim në [[1789]]. Megjithatë, "Inconfidência Mineira" dështoi, udhëheqësit e saj u arrestuan dhe pjesëmarrësit në kryengritje, ata në pozicionet më të ulëta shoqërore, "tiradentes", u varën.<ref name="Bethell163-164">{{cite book|date=1985|lang=en|author=Leslie Bethell|url=https://books.google.com/books?id=hj81XeoW4zMC|title=The Independence of Latin America|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-34927-7|pages=163-64}}</ref> Mes komploteve të drejtuara nga popullsia afrikane ishte Revolta Bahiase në [[1798]], e drejtuar së pari nga João de Deus do Nascimento. Të frymëzuar nga [[Revolucioni Francez]], udhëheqësit propozuan një shoqëri pa skllavëri, ku çmimet e ushqimeve do të ishin të uleshin dhe kufizimet tregtare do të hiqeshin. Mes arësyeve të revoltës ishin kushtet e varfërisë shoqërore dhe kostot e larta të jetesës. Autoritet e shpërndanë revoltën para se aksioni kryesor të fillonte; ata ekzekutuan katër nga komplotistët kryesorë dhe syrgjynosën mjaft të tjerë në Bregun Atlantik të Afrikës.<ref name="Disney296-297">{{cite book|year=2009|author=Anthony R. Disney|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-74612-0|lang=en|pages=296–97}}</ref> Nga viti [[1801]] deri në vitin [[1816]] u zhvilluan mjaft rrebelime dhe revolta skllevërish në shkallë më të vogël dhe frika brenda Brazilit ishte se këto ngjarje do të çonin në një revolucion të dytë haitian.<ref>{{cite book|author=Gabriel Paquette|year=2013|title=Imperial Portugal in the Age of Atlantic Revolutions: The Luso-Brazilian World, c. 1770–1850|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=Fwbw6QEnaO4C|lang=en|isbn=978-1-107-02897-5|page=104}}</ref> Pavarësisht komploteve, sundimi i Portugalisë në Brazil nuk u vu nën kërcënime serioze. Historiani A. R. Disney pohon se kolonistët nuk e shpallën ndikimin e ndryshimit të politikës deri në zhvendosjen e Mbretërisë në 1808 për shkak të kontaktit të drejtpërdrejtë,<ref name="Disney298">{{cite book|author=Anthony R. Disney|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|year=2009|lang=en|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|isbn=978-0-521-74612-0|page=298}}</ref> ndërsa historiani Gabriel Paquette përmend se kërcënimet në Brazil qenë gjerësisht të pakuptuara në Portugali deri në 1808 për shkak të policimit efektiv dhe spiunazhit. Kur oborri portugez u vendos në Brazil në [[1807]], në vijim të pushtimit napoleonik të Gadishullit Iberik, Brazili u hoq nga juridiksioni i këshillit. Ai bënte rekomandime në lidhje me personelin administrativ, fiskal dhe ushtarak, ashtu edhe për peshkopët e dioqezave përtejdeti.<ref>{{cite book|author=Francis A. Dutra|year=1996|lang=en|editor=Barbara A. Tenenbaum|url=https://books.google.al/books?id=R4fh_Gmas8YC|others=Georgette M. Dorn|chapter=Overseas Council (Portugal)|title=Encyclopedia of Latin American History and Culture|volume=4|publisher=Charles Scribner's Sons|isbn=0-684-19253-5|pages=254-55}}</ref> Kështu në [[1808]] Perandoria u riemërtua si Mbretëria e Bashkuar e Portugalisë, Brazilit dhe Algarves. Por, pas mbërritjes së oborrit do të zhvilloheshin më shumë revolta.<ref>{{cite book|url=https://books.google.al/books?id=Fwbw6QEnaO4C|year=2013|lang=en|author=Gabriel Paquette|title=Imperial Portugal in the Age of Atlantic Revolutions: The Luso-Brazilian World, c. 1770–1850|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-02897-5|pages=106-14}}</ref> [[File:Departure of H.R.H. the Prince Regent of Portugal for the Brazils (Campaigns of the British Army in Portugal, London, 1812) - Henry L'Evêque, F. Bartollozzi.png|thumb|358px|Nisja e familjes mbretërore me anije në skelën e Belém-it, më 29 nëntor 1807]] ===Zhvendosja e Oborrit dhe Pavarësia e Brazilit=== Në nëntor [[1807]], duke iu larguar trupave të [[Napoleon Bonaparti]]t që pushtuan Portugalinë, ZhoaoVI, princi regjent në vend të nënës së mbretit, mbretëreshës Maria I, urdhëroi zhvendosjen e oborrit mbretëror në Brazil. Zhoao VI mbërriti në qytetin e [[Rio de Zhaneiro]]s me një shpurë prej 15 mijë personash, pas një aleance të fshehtë me Britaninë e Madhe, për të shpëtuar familjen mbretërore dhe qeverinë portugeze, duke i shoqëruar anijet në udhëtim.<ref name="Brasil Escola">{{cite web|title=A transferência da Corte Portuguesa para o Brasil|lang=pt|work=Brasil Escola|url=http://www.brasilescola.com/historiab/corte-portuguesa.htm}}</ref> Ajo u vendos në Pallatin e qytetit, residenca e guvernatorëve që nga viti [[1743]].<ref name="HistoriDisney"/> [[File:O Paço.jpg|thumb|left|345px|Pallati i nën-mbretërve, ndërtuar në shek. e XVIII si rezidencë e guvernatorëve të Kapitenerisë së Rio de Zhaneiros, më vonë seli e Zhoaos VI]] Katër ditë pas mbërritjes, tashmë në Salvador (Bahia), princi nënshkroi dokumentin e parë mbretëror me dekretin e hapjes së porteve ndaj kombeve mike, duke përfunduar Paktin Kolonial, që vendoste monopolin e tregtisë së Brazilit me Portugalin. Portet braziliane ndërkohë qenë të hapur ndaj kombeve mike — si Britania e Madhe.<ref name="Brasil Escola"/> U lejua importimi "i të gjithave dhe çdo lloj veshjeje dhe malli të transportuar në anije të huaja të fuqive që ruanin paqen dhe harmoninë me Kurorën Mbretërore" në anijet portugeze, në një përpjekje për të pakësuar varësinë e plotë të Portugalisë nga Britania e Madhe, duke hapur portet. Kjo hapje u shoqërua nga një seri përmirësimesh, të dekretuara nga dokumenti mbretëror: pas tregtisë, mbërriti "liberalizimi i industrisë", krijimi i Sipërmarrjes Kombëtare (pt: "Imprensa Nacional-Casa da Moeda") dhe të një Fabrike Baruti (pt: "Fábrica de Pólvora"),<ref>{{cite web|title=Jardim Botânico|url=http://www.marcillio.com/rio/enjarbot.html|lang=pt|work=Blog Marcillio|access-date=12 gusht 2024|archive-date=1 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201223829/http://www.marcillio.com/rio/enjarbot.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|publisher=Ministério do Meio Ambiente Instituto de Pesquisas|title=Jardim Botânico do Rio de Janeiro|url=http://www.jbrj.gov.br/|lang=pt|access-date=12 gusht 2024|archive-date=17 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151217071150/http://www.jbrj.gov.br/|url-status=dead}}</ref> që që nga viti [[1540]] ishte prodhuar në "Fábrica da Pólvora de Barcarena".<ref>{{cite web|url=http://viajar.clix.pt/tesouros.php?id=135&lg=pt|title=Viajar Clix Fábrica da Pólvora de Barcarena (Oeiras)|work=viajar.clix.pt|lang=pt|access-date=12 gusht 2024|archive-date=14 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070914161155/http://viajar.clix.pt/tesouros.php?id=135&lg=pt|url-status=dead}}</ref> Më 12 tetor u themelua "Banco do Brasil" për të financuar nismat dhe sipërmarrjet e reja.<ref name="HistoriDisney"/> [[File:ImperioportuguesinicioXIX.png|thumb|upright=1.5|Perandoria Portugeze në 1822]] Si shpagim ndaj Francës, Dom Zhoao urdhëroi aneksimin e [[Guajana Franceze|Guajanës Franceze]], në skajin verior dhe fashën lindore të lumit Uruguai, në skajin jugor. Territori i parë do ti rikthehej sovranitetit francez në [[1817]], por Uruguai u mbajt nën emrin Provinca Cisplatina. Në [[1815]], në sfondin e diskutimeve të Kongresit të Vienës, Brazili u ngrit në statusin e mbretërisë, brenda shetit, kur shteti portugez u bë zyrtarisht "Mbretëria e Bashkuar e Portugalisë, Brazilit dhe Algarves" (pt:''Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarves'') dhe kryeqyteti u zhvendos nga [[Lisbona]] në [[Rio de Zhaneiro]], shembulli i vetëm i një vendi evropian të sunduar nga një nga kolonitë e tij. Kapiteneritë e vjetra u kthyen në provinca. Në këtë vit vdiq mbretëresha Maria I dhe D. Zhoao VI u kurorëzua mbret. [[File:Oscar Pereira da Silva - Sessão das Cortes De Lisboa, Acervo do Museu Paulista da USP 2.jpg|thumb|left|Asamblea Portugeze kërkon shpërndarjen e Mbretërisë së Bashkuar]] Në janar [[1821]], pas revolucionit liberal portugez të vitit 1820, në Portugali u formuan "Cortes Gerais, Extraordinárias e Constituintes da Nação Portuguesa" e ngarkuar të përpunonte një kushtetutë. Në shkurt, D. Zhoao VI urdhëroi që deputetët e Brazilit, si dhe të Azoreve, Madeirës dhe Kepit të Gjelbër të merrnin pjesë në Asamblenë Kushtetuese Portugeze (pt: "Cortes Constitucionais Portuguesas").<ref name="Bethell177-178">{{cite book|author=Leslie Bethell|url=https://books.google.com/books?id=hj81XeoW4zMC|date=1985|lang=en|title=The Independence of Latin America|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-34927-7|pages=177-78}}</ref> Në [[Rio de Zhaneiro]], një dekret komunikoi rikthimin e mbretit në Portugali dhe urdhëroi që, «pa humbje kohe», të realizoheshin zgjedhjet e deputetëve për të përfaqësuar Brazilin në "Cortes Gerais" të thirrur në Lisbonë. [[File:Independence of Brazil 1888.jpg|thumb|upright=1.5|''Pavarësi a Vdekje'', e piktorit paraibas Pedro Américo (1888)]] Brazili zgjodhi 81 përfaqësues për asamblenë në Lisbonë. Në prill mbërritën në Lisbonë Filipe Alberto Patroni dhe Francisco Moniz Tavares, deputetë të Këshillit të Pará-s dhe Pernambukut, brazilianët e parë që diskutuan zyrtarisht në asamble, në diskutim të gjallë, me deputetët portugezë Borges Carneiro dhe Ferreira Borges e Moura, kundër transferimit të më shumë trupave në Pernambuk dhe praninë e papërshtatshme të garnizoneve të shumta ushtarake portugeze në provincë.<ref name="Camara">{{cite web|work=2.camara.gov.br|title=Portal da Câmara dos Deputados Reino Unido (1815-1822)|url=http://www2.camara.gov.br/internet/conheca/historia/reinounido.html|lang=pt}}</ref> Megjithëse familja mbretërore u rikthye në Portugali në [[1821]], zhvendosja çoi në rritjen e dëshirës për pavarësi mes brazilianëve. Djali i Zhoaos VI, atëherë princi-regjent Dom Pedro I, më 7 shtator 1822 shpalli pavarësinë e [[Brazili]]t dhe u kurorëzua perandor i Perandorisë së Brazilit. Ndryshe nga kolonitë spanjolle të Amerikës së Jugut, pavarësia e Brazilit u arrit pa gjakderdhje domethënëse.<ref name="Angus1837">{{cite book|year=1837|editor=William Angus|url=https://books.google.al/books?id=30oEAAAAQAAJ|title=History of England: From the Roman Invasion to the Accession of Queen Victoria I|lang=en|publisher=Francis Orr & Sons|accessdate=10 korrik 2012|pages=254-55}}</ref><ref name="Levine2003">{{cite book|author=Robert M. Levine|year=2003|publisher=Palgrave Macmillan|title=The History of Brazil|url=https://books.google.com/books?id=Pi56Cw3yGfcC&pg=PA59|accessdate=10 korrik 2012|isbn=978-1-4039-6255-3|lang=en|pages=59-61}}</ref> Shkëputja e Brazilit informalisht do të shpallej që në janar 1822, me deklarimin e princit trashëgimtar Don Pedro se do të qëndronte në Brazil, në "Dia do Fico", me fjalët vijuese: ''Siç është e mira e të gjithëve dhe lumturia e përgjithshme e kombit, jam gati: i thoni popullit që do të qëndroi. Tani duhet tu këshilloi bashkim dhe qetësi''. Kjo do të shpalle zyrarisht më 7 shtator 1822, ditën e "grito do Ipiranga" të romantizuar.<ref>{{cite book|author=Lidia Besouchet|title=Pedro II e o século XIX|url=https://books.google.al/books?id=ioUYAAAAYAAJ|year=1993|publisher=Editora Nova Fronteira|isbn=852090494-7|lang=pt}}</ref> ==Perandoria e Tretë (1822–1999)== [[File:Jesuit Convent, Macao.jpg|thumb|left|345px|Façada e Kolegjit të St. Paul në Makau, 1854]] Në kulmin e kolonializmit evropian në shekullin e XIX, me njohjen e pavarësisë së Brazilit në [[1825]], [[Portugalia]] i humbi territoret në Amerikën e Jugut dhe gjithë të tjerat, përveç pak bazave në Azi. Gjatë kësaj faze, kolonializmi portugez u përqëndrua në zgjerimin e brendshëm në territorin afrikan për të konkuruar me fuqitë e tjera europiane aty. Portugalia u shty në brendësi të Angolës dhe [[Mozambiku]]t dhe eksploruesit Serpa Pinto, Hermenegildo Capelo dhe Roberto Ivens ishin ndër europianët e parë që e kaluan Afrikën nga perëndimi në lindje.<ref name="Newitt1995pp335-336">{{cite book|author=Malyn D. Newitt|title=A History of Mozambique|url=https://books.google.com/?id=vLzp_zs1t6cC&pg=PA335|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-34006-1|year=1995|lang=en|pages=335-36}}</ref><ref name="Corrado18">{{cite book|author=Jacopo Corrado|year=2008|lang=en|title=The Creole Elite and the Rise of Angolan Protonationalism: 1870–1920|publisher=Cambria Press|isbn=978-160497529-1|page=18|url=https://books.google.com/books?id=BKKf4PYI-IIC&pg=PA18}}</ref> Gjatë "Estado Novo", në të cilin hyri në fuqi Akti Kolonial (1930–1951), Përtejdeti Portugez kishte emërtimin zyrtar "Império Colonial Português",<ref>{{cite web|title=Acto colonial 1930|url=http://www.infopedia.pt/$acto-colonial-1930|lang=pt|work=Infopedia|date=2003–2010|accessdate=26 shtator 2010}}</ref> duke qenë e përbërë nga kolonitë afrikane të [[Sao Tome dhe Principe]], [[Kepi i Gjelbër]], [[Guinea]], [[Angola]], Kabinda, [[Mozambiku]] dhe São João Baptista de Ajudá, nga kolonitë aziatike të Makaut, të [[India Portugeze|Estado Português da Índia]] dhe nga Timori. Në [[1951]], emërtimi "Império Colonial Português" u shfuqizua, si politikë për të shmangur konsiderimin si një fuqi koloniale në forumet ndërkombëtare. Me përvojën e ruajtjes së një Portugalie Ndërkontinentale, "Estado Novo" u përcaktoi si koloni provincat e përtejdetit, duke konsideruar që këto territore nuk ishin koloni, por pjesë integrale dhe e pandashme e Portugalisë, si një "Komb Shumërracor dhe Plurikontinental" (pt: "Nação Multirracial e Pluricontinental"). Rezistenca ndaj dominimit portugez u shfaqë në sfondin e çkolonizimit europian. Në [[1954]], Bashkimi Indian aneksoi territoret e Dadras dhe Nagar Havelit dhe në [[1961]] do të nisnin përplasjet e përgjithshme në Lindje dhe Afrikë: [[India]] e pavarur pushtoi [[Goa]]n, në një aksion të armatosur me pak rezistencë dhe pak më vonë Ishullin e Anxhedivës. Në 1961 do të nisnin edhe konfrontimet e Luftës Koloniale Portugeze në Afrikë, që do të zgjasnin deri në Revolucionin e Karafilave në [[1974]], duke rezultuar në pavarësinë e kolonive në [[1975]]. "Fundi" ''[[de jure]]'' i Perandorisë Portugeze do të ndodhte në [[1999]], kur Makau, territori i fundit nën dominimin e saj administrativ, do ti dorëzohej [[Kina|Republikës Popullore të Kinës]]. [[File:Luanda1883.jpg|thumb|372px|Luanda në 1883]] === Afrika (1822-1914) === Pas humbjes së Brazilit, [[Portugalia]] duhet të nxitonte si fuqitë europiane për të ruajtur pjesën e mbetur të perandorisë së saj: zotërimet në Indi, Makaun dhe Timori, ishujt e [[Kepi i Gjelbër|Kepit të Gjelbër]] dhe të [[Sao Tome dhe Principe]], brigjet e Afrikës Perëndimore (pas Angols dhe Guinesë) dhe Lindore portugezes (pas [[Mozambiku]]t), ku fuqizuan marrëveshjet e proteksionit me drejtuesit vendas, brendësia e të cilëve nuk ishte pushtuar. Në [[1842]] Portugalia i dha fund trafikut të zezakëve në Perandori dhe në [[1869]] e shfuqizoi skllavërinë nën presionin e Britanisë së Madhe. Ky vendim do të kundërpeshohej me shpejtësi nga një legjislacion punësime që këmbëngulte në nevojën e punëtorëve indigjenë në fushat e [[pambuku]]t apo në veprat publike. Gjatë të ashtuquajturës "Ndarje të Afrikës", [[Portugalia]] pretendoi zona të mëdha të kontinentit afrikan duke u bazuar në "të drejtën historike", duke u bazuar në primatin e pushtimit, duke hyrë në koalicion me fuqitë kryesore europiane. Prania në rritje britanike, franceze dhe gjermane në kontinent kërcënonte hegjemoninë portugeze, siç dëshmoi Silva Porto, tregtari i vendosur në Rrafshnaltën Bié.<ref>{{cite book|author=Maria E.M. Santos|year=1983|title=Silva Porto e os problemas da África portuguesa no século XIX|publisher=Junta de Investigações Científicas do Ultramar|url=http://books.google.com/books?id=f4d4qtYuYQYC|lang=pt|page=27}}</ref> Duke nisur nga vitet [[1870]] u bë e qartë se e drejta historike nuk mjaftonte: me eksplorimin intensiv shkencor dhe gjeografik europian shumë herë interesi tregtar. Mes viteve [[1840]] dhe [[1872]] [[David Livingstone]] eksploroi Afrikën qëndrore, ku u vendos Kompania Britanike e Afrikës së Jugut. Në [[1874]] Henry Morton Stanley eksploroi basenin e lumit Kongo dhe u financua nga mbreti Leopoldi II i Belgjikës, që në [[1876]] krijoi një shoqëri për të kolonizuar Kongon, duke shpërfillur interesat portugeze në rajon.<ref>{{cite web|lang=pt|author=Voltaire Shilling|url=http://educaterra.terra.com.br/voltaire/mundo/2002/09/06/001.htm|accessdate=22 tetor 2010|year=2002|title=Stanley e Leopoldo II|publisher=Educaterra/ História|archive-date=5 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100505162258/http://educaterra.terra.com.br/voltaire/mundo/2002/09/06/001.htm|url-status=dead}}</ref> Në [[1875]], shtatëdhjetë firmëtarë themeluan Shoqërinë e Gjeografisë së Lisbonën për të mbështetur eksplorimin, si simotrat europiane.<ref>{{cite web|year=2010|accessdate=22 tetor 2010|url=http://www.socgeografialisboa.pt/historia|title=História|publisher=Sociedade de Geografia de Lisboa|lang=pt}}</ref> [[File:Mapa Cor-de-Rosa.svg|thumb|upright=1.4|left|Harta Rozë që pretendon sovranitetin e Portugalisë në territoret mes Angolës dhe Mozambikut, rr. 1886]] Ndërkohë që përgatiteshin ekspeditat e para shkencore-gjeografike, të financuara nga nënshkrues kombëtarë, nga Hermenegildo Capelo, Roberto Ivens dhe Serpa Pinto, që mes viteve [[1877]] dhe [[1885]] do të hidhnin në hartë territoret. Pretenduan eksplorimin e lumenjve Kuango, Kongo dhe [[Zambezi]], duke përfunduar hartën e Afrikës Qëndrore-Jugore (harta e famshme rozë) për të mbajtur "stacionet qytetëruese" portugeze në brendësi. Ndërkohë, ministri punëve të jashtme João de Andrade Corvo riafirmoi aleancën tradicionale Luzo-Britanike, duke propozuar hapjen e [[Mozambiku]]t dhe [[Goa]] ndaj tregtisë dhe anijeve britanike<ref name="ramos550">Ramos, 2009 fq. 550-51</ref> në shkëmbim të njohjes së Kongos. Në [[1883]] [[Portugalia]] pushtoi veriun e lumit Kongo dhe në vitin pasues firmosi një marrëveshje me anglezët duke njohur të drejtën në të dyja brigjet. Marrëveshja u denoncua menjëherë nga fuqitë e tjera, duke thirrur Konferencën e Berlinit (1884–1885)<ref>{{cite book|author=Frank M. Anderson|year=2009|lang=en|publisher=McCormick Press|url=http://books.google.com/books?id=o_5Fc3G13pIC|title=Handbook for the Diplomatic History of Europe, Asia and Africa 1870-1914|isbn=978-144468355-4|page=164}}</ref> nga [[Otto von Bismarck|Bismarku]], për të adresuar konfliket — duke përfshirë kundërshtimin e zgjerimit Luzo-Britanik ndaj Leopoldit II. Megjithatë aleanca u zhgënjye: në trysninë e Gjermanisë dhe Francës, [[Portugalia]] e humbi kontrollin e grykëderdhjes së Kongos,<ref name="ramos550"/> duke mbajtur vetëm Kabindën, të cilët do të nënshkruanin Traktatin e njohur të Simulambukut në shkurt [[1885]], me të cilin pranohej të ishte një protektorat i Kurorës Portugeze.<ref name="Institute">{{cite web|title=Cabinda. Notes on a soon-to-be-forgotten war|url=http://www.iss.co.za/pubs/papers/77/Paper77.html|publisher=Institute for Security Studies|lang=en|author=João Gomes Porto|accessdate=15 tetor 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821083212/http://www.iss.co.za/pubs/papers/77/Paper77.html|archive-date=21 gusht 2010}}</ref> [[File:Mapa Cor-de-Rosa.jpg|thumb|upright=1.34|Versioni origjinal i Hartës Rozë]] Nën nevojën e një pushtimi efektiv të përcaktuar nga Konferenca e Berlinit<ref>{{cite book|author=Richard J. Hammond|year=1966|lang=en|publisher=Stanford University Press|url=http://books.google.com/books?id=NZeaAAAAIAAJ&lpg=PA99|title=Portugal and Africa, 1815-1910: A Study in Uneconomic Imperialism|isbn=080470296-9|page=99}}</ref> e detyroi Portugalinë të vepronte. Shteti portugez ndërkohë i diversifikoi kontaktet ndërkombëtare, duke i dhënë Franës Guinenë dhe Gjermanisë Jugun e Angolës,<ref>Ramos, 2009, fq. 551</ref> që ndërkohë e emëroi koloni, në shkëmbim të njohjes së tokave të brendshme. Lindi kështu Harta Rozë, e bërë publike në [[1886]], duke pretenduar një fashë territori të Angolës në ''bregun përballë'' d.m.th., Mozambikun. Për të mbështetur këtë pretendim u formuan kompani eksplorimi dhe ''vasalizimi'' të popujve të brendshëm, qëndresa e të cilëve u luftua nga fushatat e pushtimit dhe paqësimit nga forcat e armatosura. Në [[1887]], duke marrë vesh për planet portugeze, kryeministri britanik Lord Salisbury paralajmëroi se nuk do ti njihte territoret "e pa pushtuara me forca të mjaftueshme për të mbajtur rendin, për të mbrojtur të huajt dhe për të kontrolluar vendasit". Ndërkohë britanikët po krijonin Rodezinë e Jugut, [[Portugalia]] u përpoq të përfundonte lundrimin e lumit Zambezi dhe të pretendonte luginën e Malavit, në një fashë që izolonte kolonitë britanike.<ref name="CHBFP">{{cite book|editor1=Adolphus W. Ward|year=1923|lang=en|editor2=George P. Gooch|url=http://books.google.com/books?id=4Nk8AAAAIAAJ|title=The Cambridge History of British Foreign Policy 1783-1919|volume=3; 1866–1919|publisher=Cambridge University Press|page=212}}</ref> Në janar [[1890]] Henrique Mitchell de Paiva Cabral Couceiro u vendos me 40 ushtarë në Bié, në [[Angola]], në rrugën e Barotselandit duke u përpjekur të "vasalizonte" Soban Levanike.<ref name="valente">{{cite journal|date=2001|lang=pt|author=Vasco Pulido Valente|url=http://analisesocial.ics.ul.pt/documentos/1218729326Q0wLE8dw3No50NO5.pdf|journal=Análise Social|volume=XXXVI|title=Henrique Paiva Couceiro – um colonialista e um conservador|pages=767-802|issue=160}}</ref> Njëkohësisht, të mbërritura në Liqenin Malavi, në Mozambik, forcat e Serpa Pinto-s larguan flamujt anglezë, në një hapësirë të monitoruar nga Mbretëria e Bashkuar. [[File:Chaimite.jpg|thumb|left|345px|Mouzinho de Albuquerque kap rob Gungunhanën, fundi i shek. të XIX]] Në 11 janar [[1890]], me pretekstin e incidentit të Serpa Pinto-s, Ultimatumi Britanik kërkonte tërheqjen e forcave ushtarake portugeze në territorin mes [[Mozambiku]]t dhe Angolës ([[Zimbabveja]] dhe [[Zambia]] e tanishme). Portugalia e përfundoi, ndërkohë, zgjerimin e menjëhershëm kolonial afrikan sa Lord Salisbury e konsideroi të bazuar në "argumenta arkeologjike" pushtimin.<ref name="CHBFP"/> Ultimatumi shkaktoi dëme serioze në imazhin e qeverisë morkike portugeze. Një vit më vonë ''Çështjes së Barotselandit'', referuar vendosjes së kufijve të Angolës, u zgjidh mes Portugalisë dhe Britanisë së Madhe me arbitrazhin e Viktor Emanuelit III të Italisë. Plani për të lidhur dy kolonitë, Harta Rozë, ishte objektivi kryesor i politikës portugeze në vitet [[1880]]. Megjithatë, idea qe e pa pranueshme për britanikët, që kishin synimet e tyre për një territor të vazhduar britanik që shtrihej nga [[Kairo]]ja deri në [[Kapshtad|Qytetin e Kepit]]. Ultimatumi Britanik i vitit [[1890]] u imponua mbi mbretin Karlos I i Portugalisë dhe Harta Rozë mori fund.<ref name="Lisboa134">{{cite book|author=Maria M. Lisboa|title=Paula Rego's Map of Memory: National and Sexual Politics|year=2008|lang=en|page=134|publisher=Ashgate Publishing|url=https://books.google.com/books?id=pI1BY9zACgQC&pg=PA134|isbn=978-0-7546-0720-5}}</ref> Reagimi i mbretit ndaj ultimatumit u shfrytëzua nga republikanët.<ref name="Lisboa134"/> Më 1 shkurt [[1908]], mbreti Karlos dhe princi Luís Filipe u vranë në Lisbonë nga dy aktivistë revolucionarë republikanë portugezë, Alfredo Luís da Costa dhe Manuel Buíça. Vëllai i Luís Filipes, Manueli, u bë mbreti Manueli II i Portugalisë. Dy vjet më vonë, më 5 tetor [[1910]], au u përmbys dhe u largua në ekzil në Fuluell Park, Tuikenham në Angli, afër Londrës dhe Portugalia u bë republikë.<ref name="Wheeler48-61">{{cite book|year=1998|lang=en|author=Douglas L. Wheeler|url=https://books.google.com/books?id=PkH9wfKMqHwC|title=Republican Portugal: A Political History, 1910–1926|accessdate=12 korrik 2012|publisher=University of Wisconsin Press|isbn=0-299-07450-1|pages=48-61}}</ref> Në vijim të ultimatumit britanik në [[1890]] administrata koloniale portugeze i përforcoi aksionet, duke investuar në fushatat e pushtimit dhe paqësimit (pt: "Campanhas de Conquista e Pacificação") dhe në përmbysjen e mbretërve të vegjël më pak bashkëpunues. Në [[1885]] do të bënte aleancë me Gungunhanën, perandorin e Perandorisë së Gazas në Afrikën Lindore, mes lumenjve [[Zambezi]] dhe Limpopo, që do të pranonte marrëveshjen në një baraspeshë të pa qëndrueshme mes forcave portugeze, britanike dhe kërcënimit të pretendentëve të fronit. Provinca e Gazas dhe porti i Lourenço Marques (Maputo e tanishme) ishin të dëshiruara nga britanikët e Kompanisë Britanike të Afrikës së Jugut dhe Cecil Rhodes për të shfrytëzuar lëndët e para të [[Transvaal (provincë)|Transvaalit]]. Pas ultimatumit u autorizuan tre konçesionarë të mëdhenj për të shfrytëzuar territoret e gjera në Mozambik: "Companhia do Niassa" (1890), "Companhia de Moçambique" (1891) dhe "Companhia da Zambézia" (1892): të tëra arritën të tëheqin Gungunhanën për interesat e tij. Në tetor [[1890]] Cecil Rhodes arriti një aleancë<ref>{{cite book|author=M. D. Newitt|date=1995|lang=en|publisher=Indiana University Press|url=http://books.google.com/books?id=vLzp_zs1t6cC&lpg=PA351|title=A History of Mozambique|isbn=0-253-34006-3|page=351}}</ref> për konçesionin e eksplorimit dhe aksesit në detin e dridhjeve me marrëveshjen e [[1885]], por në lojën mes Londrës dhe Lisbonës, Gungunhana u befasua kur kërkoi mbrojtjen britanike dhe mbeti pa përgjigje: qeveritë ishin marrë vesh për delimitimin e territoreve në qershor [[1891]] dhe Gaza mbeti në brendësi të [[Mozambiku]]t. Dhe në këtë mënyrë do të mbetej nën sundimin e Portugalisë. [[File:Lourenco-Marques-pc-c1905.jpg|thumb|345px|Pamje e Lourenço Marques (Maputo e tanishme) në 1905]] Në [[1890]], António Enes dekretoi një rishikim të Kodit të Punës Rurale të vitit [[1875]] – që vendoste detyrimin "moral" të kolonëve të fshatarëve vendas të prodhonin mallra për tregti - që fshatarët tashmë nuk kishin zgjedhje për të paguar "mussoco" në breza: "[...] Qiradhënësit e afëteve ishin të detyruar ti paguanin kolonët në punë rurale, me më pak se gjysmën e 800 realëve për frymë". Mes viteve 1890 dhe 1892, Mouzinho de Albuquerque, guvernator i distriktit të Lourenço Marques (Maputo) do ti forconte marrëdhëniet me popujt përreth. Puna e detyruar, pagesa e detyrimeve, si "Imposto de palhota" dhe dhuna kundër popullsisë do të shkaktonin revolta. Çdo herë e më shpesh, në qershor[[1894]] një forcë navale gjermane pushtoi trekëndëshin Kiongës në grykëderdhjen e lumit Ruvuma, në kufirin mes Afrikës Lindore Gjermane ([[Tanzania]] e tanishme) dhe [[Mozambiku]]t, duke marrë kontrollin e grykëderdhjes në Oqeanin Indian; në gusht dhe deri në [[1895]], një rrebelim bashkoi mijëra luftëtarë dhe rrethuan Lourenço Marques (Maputo) për më shumë se dy muaj. Qyteti u plaçkit, duke u qetësuar nga anijet e luftës. Në Lisbonë një rrebelim iu atribua Gungunhanës dhe interesave britanike, alarmi qe i madh. Qeveria reagoi energjikisht duke përforcuar praninë ushtarake në Mozambik. Më 28 dhjetor [[1895]] Gungunhana u kap nga Mouzinho de Albuquerque. I njohur nga shtypi europian, u dënua me syrgjynosje në [[Ishujt Azore]]. Në [[1911]], pas fundit të monarkisë, duke huazuar nga britanikët një mënyrë administrimi indirekte, por edhe të ndikuar nga francezët, republikanët do tu vinin zotërimeve të përtej detit, emrin koloni, të cilave iu dha një farë autonomie financiare dhe administrative. Trekëndëshi i Kiongës u ripushtua në [[1916]], gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], nga forcat portugeze dhe u ripërfshi zyrtarisht në Mozambik në [[1919]] nga [[Traktati i Versajës]], që i përcaktoi prapë kufijtë përgjatë lumit Ruvuma. === Nga 1914 deri në 1946 === [[File:Beira station.jpg|thumb|left|345px|Stacioni i Rrugës së Hekurit të Maputos, Mozambik, ndërtuar në vitet 1913-16 dhe përurimi i monumentit të të rënëve të Luftës së Parë Botërore në 1935]] Në [[1914]], Perandoria Gjermane planifikoi të pushtonte Angolën nga portugezët.<ref name="Vincent-Smith1974">{{cite journal|author=J. D. Vincent-Smith|title=The Anglo-German Negotiations over the Portuguese Colonies in Africa, 1911–14|url=https://archive.org/details/sim_historical-journal_1974-09_17_3/page/620|journal=The Historical Journal|volume=17|issue=3|date=shtator 1974|publisher=Cambridge University Press|issn=0018-246X|jstor=2638392|doi=10.1017/s0018246x0000532x|lang=en|pages=620-29}}</ref> Përplasjet mes ushtarëve portugezë dhe gjermanë nisën, duke shkaktuar dërgimin e përforcimeve nga kontinenti.<ref>{{cite news|lang=en|title=Portugal enters the war|date=26 tetor 1914|url=https://archive.org/stream/independen79v80newy#page/121|accessdate=24 korrik 2012|newspaper=The Independent}}</ref> Synimi kryesor i këtyre ushtrive ishte të ripushtonin Trekëndëshin Kionga, në Mozambikun verior, territor që ishte nënshtruar nga [[Gjermania]]. Në [[1916]], pasi [[Portugalia]] bllokoi anijet gjermane në Lisbonë, [[Gjermania]] i shpalli luftë Portugalisë. Portugalia e ndoqi duke hyrë kështu në Luftën e Parë Botërore.<ref name="Wheeler128">{{cite book|author=Douglas L. Wheeler|year=1998|publisher=University of Wisconsin Press|url=https://books.google.com/books?id=PkH9wfKMqHwC|title=Republican Portugal: A Political History, 1910–1926|lang=en|isbn=0-299-07450-1|accessdate=12 korrik 2012|page=128}}</ref> [[File:Portuguese Empire 20th century.png|thumb|upright=1.4|Kolonitë portugeze në shek. e XX, të dhënat përfaqësojnë humbjen e territorit]] Në fillim të luftës, Portugalia u përfshi kryesisht në furnizimin e aleatëve të pozicionuar në Francë. Në [[1916]], pati vetëm një sulm në territorin portugez, në Madeira. Në [[1917]], një nga aksionet e ndërmarra nga Portugalia për të ndihmuar Britaninë në industrinë e saj të drurit, e domosdoshme për përpjekjet e luftës. Bashkë me "Canadian Forestry Corps", personeli portugez krijoi infrastrukturën e trungjeve në një zonë tani të quajtur si "Vatra Portugeze".<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2014|url=http://www.newforestexplorersguide.co.uk/sitefolders/faqs/portuguesefireplace/portuguesefireplacepage.html|work=Newforestexplorersguide.co.uk|lang=en|title=Portuguese Fireplace|url-status=live|archive-date=27 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230627155129/http://www.newforestexplorersguide.co.uk/sitefolders/faqs/portuguesefireplace/portuguesefireplacepage.html}}</ref> Përgjatë vitit [[1917]] [[Portugalia]] dërgoi kontigjente trupash në frontin e aleatëve në Francë. Në mes të vitit, Portugalia pësoi humbjet e para në Luftën e Parë Botërore. Në Afrikën Portugeze, Portugalia dhe Britania luftuan beteja të shumta kundër gjermanëve si në Mozambik, ashtu dhe në [[Angola]]. Më vonë gjatë vitit, nëndetëset hynë në ujërat portugeze prapë dhe sulmuan Madeirën, duke fundosur anije të shumta portugeze. Përgjatë fillimit të vitit [[1918]], Portugalia vijoi të luftonte përgjatë frontit aleat kundër Gjermanisë, duke përfshirë pjesëmarrjen në Betejën famëkeqe të La Lis.<ref>{{cite web|work=worldwar1.com|lang=en|title=Battle of La Lys|url=http://www.worldwar1.com/france/portugal.htm|archive-date=3 qershor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070603044406/http://www.worldwar1.com/france/portugal.htm|url-status=dead}}</ref> Me afrimin e vjeshtës, [[Gjermania]] arriti suksese si në Afrikën Portugeze, ashtu dhe ndaj anijve portugeze, duke fundosur shumë prej tyre. Pas afërsisht tre vjetëve luftë (nga një këndvështrim portugez), Lufta e Parë Botërore përfundoi, me firmosjen e armëpushimit nga Gjermania. Në [[Konferenca e Paqes e Parisit (1919–1920)|Konferencën e Paqes së Parisit]], Portugalia rifitoi kontrollin e të gjitha territoreve të saja të humbura, por nuk e rimorri në zotërim (me parimin e "uti possidetis") territoret e fituara gjatë luftës, me përjashtim të Kiongës, një qytet por në [[Tanzania|Tanzaninë]] e tanishme.<ref>{{cite journal|title=The Kionga Triangle|author=H. B. Thomas|url=https://books.google.al/books?id=nO5xwkSKmLMC|journal=Tanganyika Notes and Records|year=1951|publisher=Tanganyika Society|issue=31|lang=en|pages=47-50}}</ref> Territoret portugeze në Afrikë në vijim përfshinin shtetet moderne [[Kepi i Gjelbër]], [[Sao Tome dhe Principe]], [[Guinea-Bisau]], [[Angola]] dhe [[Mozambiku]].<ref name="Koffi2012">{{cite book|author=Ettien Koffi|title=Paradigm Shift in Language Planning and Policy: Game-Theoretic Solutions|publisher=Walter de Gruyter, Inc.|accessdate=12 korrik 2012|url=https://books.google.com/books?id=2C1TGbN5R84C&pg=PA98|year=2012|isbn=978-1-934078-10-5|lang=en|page=98}}</ref> Akti Kolonial centralizues i miratuar në [[1930]], gjatë Diktaturës Ushtarake (1926–1933) që paraprinte regjimin e "Estado Novo", ripërcaktonte format e marrëdhënieve mes metropolit dhe kolonisë, duke e ngushtuar autonominë tashmë të kufizuar financiare dhe administrative. Që nga viti [[1926]] personat e prekur nga "Estatuto do indígena" do të përjashtoheshin nga kategoria e qytetarëve të cilët i përkisnin afrikanëve të integruar dhe kolonëve europian, deri në [[1961]]. Bashkë me territoret e administruar u kalua emërtimi Perandoria Koloniale Portugeze (pt: "Império Colonial Português"). Ky akt përcaktoi për një kohë të gjatë konceptin përtejdetar portugez, që do të shfuqizohej nga rishikimi i Kushtetutës së vitit [[1951]], që e modifikoi dhe integroi në tekstin e Kushtetutës. ==== Çkolonizimi (1946–1999) ==== [[File:Portuguese Empire 20th century.png|thumb|left|408px|Në shek. e XX, Portugalia nuk e quante më veten një perandori, por një komb plurikontinental me provinca përtejdeti]] Duke nisur nga viti [[1946]], si formë politike për të shmangur që [[Portugalia]] të cilësohej si fuqi koloniale në forumet ndërkombëtare dhe me përvojën e ruajtjes së një Portugalie ndërkontinentale, "Estado Novo" i cilësonte kolonitë si provinca përtejdeti, duke konsideruar se këto territore nuk ishin koloni, por pjesë integrale dhe të pandara të Portugalisë, si një "Komb Shumërracor dhe Plurikontinental".<ref group="shpjegime">Për të mbajtur territoret e Indisë, Makaut dhe pikave të tjera kyç të dominimit të vjetër kolonial portugez në Azi, çdo herë e më të pakta, ishte një çështje nderi. Por cilësimi ishte për Afrikën, përkatësisht [[Angola|Anglolën]] dhe [[Mozambiku]]n, për territoret e largëta, të gjera dhe të pasura që ishin të shkëputura. Garnizonet ushtarake, misionet katolike, format dhe institucionet e qeverisjes koloniale u transplantuan në Afrikë, duke siguruar praninë efektive portugeze në mënyrë që të zmbrapste konkurrentët e tjerë. Në varësi të vështirësive ekonomiko-financiare dhe klimatike, u zhvillua zgjerimi i disa aglomerateve urbane u ndërtuan të tjerë, tashmë në brendësi, dile mbështetur plantacionet dhe zonat minerare.</ref> [[File:Antonio Salazar-1.jpg|thumb|António de Oliveira Salazar kërkoi ruajtjen e një Portugalie plurikontinentale]] Pas Luftës së Dytë Botërore, lëvizjet e çkolonizimit filluan të kulmonin në perandoritë e fuqive europiane. Nisja e Luftës së Ftohtë krijoi gjithashtu paqëndrueshmëri mes popullsive përtejdeti të Portugalisë, psi Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik nisën ta rrisin rruzullin e tyre të ndikimit. Duke pasuar dhënien e pavarësisë Indisë nga Britania në vitin [[1947]] dhe vendimin e Francës për të lejuar enklavat e saj Indiane për tu përfshirë në shtetin e ri, trysnina u vendos mbi Portugalinë për të bërë të njëjtën gjë. Kjo u rezistuan nga António de Oliveira Salazar, që e kishte marrë pushtetin në vitin [[1933]]. Ai e refuzoi një kërkesë nga kryeministri indian [[Xhavaharlal Nehru]] për ti rikthyer enklavat në vitin 1950, duke i parë ato si pjesë integrale të Portugalisë.<ref>{{cite book|author=Michael Pearson|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=qI1ZRwAACAAJ|year=1987|title=The Portuguese in India|isbn=0-521-25713-1|page=158, 160}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Sjellja u dënua nga Tribunali Ndërkombëtar dhe nga Asamblea e Kombeve të Bashkuara që u prononcua në favor të Indisë. Vitin pasues, Kushtetuta Portugeze u amendua për ta ndyshuar statusin e provincave të përtejdetit. Në [[1954]], pas çkolonizimit francez të [[Puducherry (territori i bashkimit)|Pondiçerrit]], duke u bashkuar me Indinë, një kryengritje vendore rezultoi në përmbysjen e autoriteteve portugeze në enklavën indiane të Dadras dhe Nagar Havelit, të cilat u aneksuan nga India, që bënin pjesë në [[India Portugeze|Estado Português da Índia]] që nga viti [[1779]]. [[India]] e pengoi Portugalinë të dislokonte trupa për mbrojtjen e tyre, me protesta të ndryshme paqësore, nga qeveria portugeze e udhëhequr nga António de Oliveira Salazar që refuzoi të negocionte. Ekzistenca e kolonive të mbetura portugeze në Indi u bë gjithmonë e më e papërballueshme dhe Nehru gozonte mbështetjen e pothuajse të të gjitha partive politike indiane dhe të Bashkimit Sovjetik si dhe aleatëve të tij. [[File:Sempreatentos...aoperigo!.jpg|thumb|left|321px|Ushtarë portugezë në pyjet e Angolës gjatë Luftës Koloniale Portugeze]] Në fillim të viteve [[1960]], do të niste Lufta Koloniale Portugeze duke refuzuar pranimin e pavarësisë së territoreve afrikane. Pjesa e mbetur e [[India Portugeze|Estado Português da Índia]] u aneksua në dhjetor 1961 nga Bashkimi Indian. Në [[1961]], një lëvizje antikoloniale u shfaq në [[Angola]] me kryengritjen e dy partive të luftës së armatosur, Lëvizja Popullore për Çlirimin e Angolës (pt: "Movimento Popular de Libertação de Angola", MPLA) dhe Bashkimi i Popujve të Angolës (pt: "União dos Povos de Angola", UPA), duke nxiturr nisjen e Luftëë Koloniale Portugeze. Oficerët e Ushtrisë Portugeze në Angola kishin pikëpamjen se ajo ishte e paaftë të përballej ushtarakisht me një shpërthim të luftës guerrile dhe kështu që duhet të fillonin bisedimet me lëvizjet për pavarësi. Megjithatë, Salazari pohoi publikisht vendosmërinë e tij për ta mbajtur perandorinë të paprekur dhe nga fundi i vitit, aty u vendosën 50,000 trupa. Të njëjtin vit, fortesa e vogël portugeze e São João Baptista de Ajudá në Uidah, një mbetje e tregëtisë së skllevërve të Afrikës Perëndimore, u aneksua nga qeveria e re e Dahomejit ([[Benini]] i tanishëm) që kishte fituar pavarësinë nga [[Franca]]. Paqëndrueshmëria u përhap nga [[Angola]] në Guine, që në vitin 1963 u rrebelua. Në Mozambik, operacionet guerrile filluan në [[1964]].<ref name="Anderson153"/> [[File:Goa 1955 invasion.ogv|thumb|Video mbi pushtimin e Goas në 1955]] Në dhjetor [[1961]], pak pas kryengritjes kundër portugezëve në [[Angola]], Qeveria Indiane pushtoi territoret e Goas, Damanit dhe Diut. Nga 18 deri në 19 dhjetor 1961 një forcë prej {{formatnum:40000}} ushtarësh të Indisë pushtoi Goan, në një aksion të armatosur — nga [[toka]], ajri dhe deti, që zgjati rreth 36 orë — duke e përfunduar dominimin portugeze prej 451 vjetësh në [[Goa]] duke hasur pak rezistencë dhe i integroi në territorin e saj. Në vitin pasues do të merrte Ishullin e Anxhedivës. Në atë kohë, Këshilli i Sigurisë së OKB-së konsideroi një rezolutë që dënonte pushtimin, që ishte i ndaluar nga Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike. Shumica e kombeve e njohën aksionin e Indisë, ndërkohë, Salazari refuzonte ta njihte sovranitetin indian mbi territoret, duke mbajtur përfaqësues në Asamblenë Kombëtare deri në [[1974]], periudhë në të cilën u zhvillua Revolucioni i Karafilave.<ref name="Anderson153">{{cite book|author=James M. Anderson|year=2000|title=The History of Portugal|url=https://books.google.com/books?id=UoryGn9o4x0C|publisher=Greenwood Publishing Group|lang=en|isbn=0-313-31106-4|page=153}}</ref> Pas kësaj kohe, Portugalia mundi të rivendoste marrëdhëniet diplomatike me Indinë, duke nisur nga njohja e sovranitetit indian mbi [[India Portugeze|Estado da Índia të vjetër]]. Ndërkohë, banorët e saj që pretendonin iu dha mundësia të mbanin qytetarinë portugeze. [[File:AssaltonaMatadaSanga.jpg|thumb|left|345px|Parashutistë në operacionin e hedhjes nga helikopteri, në Luftën Përtejdeti]] Sipas një historiani, sunduesit portugezë nuk kishin vullnetin për të plotësuar kërkesat e subjekteve të tyre koloniale (ndryshe nga fuqitë e tjera europiane) pjesërisht se elitat portugeze besonin se "Portugalisë i mungonin mjetet për të zhvilluar një "strategji daljeje" të suksesshme (e ngjashme me qasjen "neokoloniale" të ndjekur nga britanikët, francezët, apo belgët)" dhe pjesërisht për shkak të mungesës së "një debati të lirë dhe të hapur në shtetin diktatorial të Salazarit mbi kostot e mbajtjes së një perandorie kundër konsensusit antikolonial që kishte mbizotëruar në Kombet e Bashkuara që nga fillimi i viteve 1960".<ref>{{cite book|date=24 maj 2017|url=https://oxfordre.com/africanhistory/view/10.1093/acrefore/9780190277734.001.0001/acrefore-9780190277734-e-41|author=Pedro A. Oliveira|chapter=Decolonization in Portuguese Africa|lang=en|doi=10.1093/acrefore/9780190277734.013.41|title=Oxford Research Encyclopedia of African History|isbn=978-019027773-4|accessdate=22 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513215825/https://oxfordre.com/africanhistory/view/10.1093/acrefore/9780190277734.001.0001/acrefore-9780190277734-e-41|url-status=live|archive-date=13 maj 2021}}</ref> Pas vdekjes së Salazarit, në [[1972]] Portugalia pranoi ti jepte një autonomi të kufizuar Angolës dhe [[Mozambiku]]t. Forcimi i ndikimit sovjetik mes ushtarakëve të "Movimento das Forças Armadas" (MFA) dhe klasës punëtore, si dhe kostoja e mungesës së popullaritetit të Luftës Koloniale Portugeze (1961–1974), në të cilën [[Portugalia]] rezistonte ndaj lëvizjeve nacionaliste guerrile në disa nga territoret e saj afrikane, në vijim çoi në kolapsin e regjimit të "Estado Novo" në 1974. I njohur si "Revolucioni i Karafilave", një nga aktet e para të të qeverisë së drejtuar nga MFA, që pastaj erdhi në pushtet – Junta e Shpëtimit Kombëtar (pt: ''Junta de Salvação Nacional'') – ishte ti përfundonte luftërat dhe të negocionte tërheqjen portugeze nga kolonitë e saj afrikane. Më 10 shtator 1974 u njoh pavarësia e [[Guinea-Bisau]]t, më 25 qershor 1975 pavarësia e [[Mozambiku]]t, më 5 korrik 1975 [[Kepi i Gjelbër]], më 12 korrik 1975 [[Sao Tome dhe Principe]] dhe më 11 nëntor 1975 [[Angola]].<ref group="shpjegime">Gjatë regjimit të António de Oliveira Salazar, territoret e përtejdetit ishin cilësuar si provinca përtejdeti (në teori, do të ishin pjesë e vazhdueshme e territorit portugez) pas Luftës së Dytë Botërore, më saktësisht në vitin [[1951]], me synimin për të mbajtur zotërimet e vjetra e të zbusnin trysninë politike që e dënonte [[kolonializmi]]n.</ref> Autoritetet e reja të Portugalisë njohën gjithashtu edhe pushtimin e [[Goa]]s dhe territoreve të tjera nga [[India]]. Pretendimi i [[Benini]]t mbi São João Baptista de Ajudá u pranua nga Portugalia në vitin 1974.<ref>{{cite web|title=The Geographical Oddity of Fortaleza de Sao Joao Baptista de Ajuda|url=https://www.geographictravels.com/2012/07/the-geographical-oddity-of-fortaleza-de.html|lang=en|publisher=Geographic Travels|date=8 korrik 2012|accessdate=27 shkurt 2021|url-status=live|archive-date=29 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230529060932/https://geographictravels.com/2012/07/the-geographical-oddity-of-fortaleza-de.html}}</ref> Këto ngjarje nxitën një eksod në masë të qytetarëve portugezë nga territoret afrikane të Portugalisë (më së shumti nga [[Angola]] dhe [[Mozambiku]]), duke krijuar mbi një milion refugjatë portugezë (''retornados'').<ref>Dismantling the Portuguese Empire, Time Magazine, 7 korrik 1975</ref> Luftërat civile në Angola dhe Mozambik shpërthyen në mënyrë të menjëhershme, me ardhjen e qeverive komuniste të formuara nga ish rrebelët, të mbështetura nga [[Bashkimi Sovjetik]], [[Kuba]] vendet e tjera komuniste, duke luftuar kundër grupeve kryengritëse të mbështetura nga kombe si [[Zaireja]], [[Afrika e Jugut]] dhe Shtetet e Bashkuara.<ref name="ArnoldWiener11-12">{{cite book|editor1=James R. Arnold|editor2=Roberta Wiener|title=Cold War: The Essential Reference Guide|date=2012|url=https://books.google.com/books?id=XRd6Y-oiFPAC|accessdate=12 korrik 2012|publisher=ABC-CLIO|lang=en|isbn=978-1-61069-003-4|pages=11-12}}</ref> Timori Lindor shpalli gjithashtu pavarësinë në [[1975]] duke shkaktuar eksodin e shumë refugjatëve portugezë për në Portugali, të njohur gjithashtu si ''retornados''. Gjithësesi, Timori Lindor pothuajse menjëherë u pushtua nga [[Indonezia]], që e mbajti atë deri në vitin [[1999]]. Një referendum i sponsorizuar nga Kombet e Bashkuara rezultoi në një shumicë timorezo-lindorësh që zgjodhën pavarësinë, që më në fund u arrit në vitin [[2002]].<ref>{{cite news|lang=en|title=East Timor: Birth of A Nation|accessdate=12 korrik 2012|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/1996673.stm|publisher=BBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426192838/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/1996673.stm|url-status=live|archive-date=26 prill 2023}}</ref> Timori Portugez, Timori Lindor i tanishëm, e shpalli njëanshmërisht pavarësinë e tij në [[1975]], por u pushtua në po atë vit nga [[Indonezia]], duke u kthyer në provincën e Timor Timur në 15 korrik 1976. Për pasojë, mbeti nën administrimin indonezian deri në referendumin e vitit [[1999]], të ndjekur nga administrimi i përkohshëm i OKB-së deri në [[2002]], kur Portugalia njohu pavarësinë e tij. Makau qe i vetmi që nuk e shpalli pavarësinë e tij në [[1975]], por ky zotërim kolonial, kishte një situatë koloniale të veçantë në Perandorinë Portugeze.<ref group="shpjegime">Rasti i saj duhet të analizohet në një mënyrë të veçantë. Portugalia, në vijim të ngjarjeve të shkaktuara nga Incidenti 12-3 i shkaktuar nga kinezët pro-komunistë të Makaut, do të hiqte dorë, në 1967, nga sundimi i vazhdueshëm mbi Makaun dhe do të njihte fuqinë dhe kontrollin ''de fakto'' të kinezëve mbi Makaun, duke shënuar fillimin e fundit të periudhës koloniale të këtij qyteti. Megjithëse në ajo propozoi po atë vit rikthimin e Makaut Kinës, kjo e fundit refuzoi. Pas Revolucionit të Karafilave, Portugalia propozoi prapë rikthimin e Makaut Kinës, por ajo refuzoi prapë. U bënë thirrje për zhvillimin e negociatave që të mundësonin një kalim të qetë të sovranitetit.</ref> Në [[1976]], kjo koloni mori zyrtarisht statusin special të "''territorit kinez nën administrimin portugez''", i mbajtur deri në kalimin e sovranitetit të tij te Kina, që ndodhi në 20 dhjetor [[1999]]. Në [[1987]], pas negociatash intensive, [[Portugalia]] nënshkroi Deklaratën e Përbashkët Sino-Portugeze me Kinën për të vendosur procesin dhe kushtet e kalimit të sovranitetit të Makaut, zotërimi i saj i vetëm i mbetur përtejdeti.<ref name="Fernandes">{{cite book|author=Moisés S. Fernandes|editor1=Rufino Ramos|date=1997|lang=en|editor2=José R. Dinis|url=http://repositorio.ul.pt/bitstream/10451/3540/1/ulsd_pm_isbn9729679169_MFernandes.pdf|editor3=D. Y. Yuan|editor4=Rex Wilson|title=Portuguese Behavior Towards the Political Transition and the Regional Integration of Macau in the Pearl River Region|chapter=Macau and Its Neighbours in Transition|page=48|publisher=Universidade de Macau, Fundação Macau}}</ref> [[File:PLA Enter Macau.jpg|thumb|321px|Ushtria Popullore e Çlirimit të Kinës hyn në Makau për herë të parë pas kalimit të sovranitetit]] Dorëzimi i Makaut në 20 dhjetor [[1999]], shënoi fundin zyrtar të Perandorisë Portugeze dhe fundin e Kolonializmit në Azi.<ref>{{cite web|publisher=BBC News|lang=en|date=18 dhjetor 1999|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/566301.stm|title=Macau and the end of empire|archive-date=16 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016010255/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/566301.stm}}</ref> Ndërsa procesi ishte i ngjashëm, kalimi i Makaut te [[Kina]] hasi më pak rezistencë se marrëveshja mes Britanisë dhe Kinës dy vite më parë në lidhje me [[Hong Kongu]]n, pasi Portugalia e kishte pranuar atë që në [[1979]].<ref>{{cite web|title=Joint declaration of the Government of the People's Republic of China and The Government of the Republic of Portugal on the question of Macao|publisher=Government Printing Bureau (Macao SAR)|url=http://bo.io.gov.mo/bo/i/88/23/dc/en/|accessdate=26 prill 2010|year=1987|lang=en|url-status=live|archive-date=20 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720014340/http://bo.io.gov.mo/bo/i/88/23/dc/en/}}</ref> Nga ana tjetër, Kina premtoi të ruante specifikat e Makaut, duke përfshirë sistemin e tij ekonomik me karakter kapitalist dhe ti jepte një shkallë të lartë autonomie, duke ndjekur parimin "një vend, dy sisteme". Pas rikthimit te Kina, Makau u bë një rajon administrativ special, i administruar nga banorët e tij, por më konkretisht i drejtuar nga një shef ekzekutiv, i zgjedhur nga votime jo të drejtpërdrejta, dhe një Asamble Legjislative, ku më pak se gjysma e anëtarëve të saj zgjidhen me votë të drejtpërdrejtë, duke krijiuar një marzh të madh manovrimi dhe kontrolli për forcat pro-qeveritare.<ref name="Fernandes"/> Sispas marrëveshjes së kalimit, Makau do ta ruante mënyrën e tij kapitaliste të jetesës për të paktën 50 vjet pas dorëzimit, deri në vitin 2049. ==Trashëgimia== [[File:Belem - Padrao dos Descobrimentos.jpg|thumb|left|314px|Monumenti i Zbulimeve në Lisbonë]] Tashmë "Bashkësia e Vendeve të Gjuhës Portugeze" ("Comunidade dos Países de Língua Portuguesa", CPLP) shërben si pasues kulturor dhe ndërqeveritar i Perandorisë Portugeze.<ref name="CPLP_NewsID46">{{cite web|title=CPLP Histórico – Como surgiu?|accessdate=16 dhjetor 2015|publisher=CPLP|lang=pt|url=http://www.cplp.org/id-2752.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627025943/https://www.cplp.org/id-2752.aspx|url-status=live|archive-date=27 qershor 2022}}</ref> Megjithëse Makau iu rikthye Kinën, [[gjuha portugeze|portugalishtja]] mbetet gjuhë e përbashkët zyrtare me kinezen kantoneze në Makau.<ref>{{cite web|title=Cataloging Policy and Support Office: Macau|url=https://www.loc.gov/catdir/cpso/macau.html|lang=en|website=Library of Congress|accessdate=12 korrik 2012|url-status=live|archive-date=28 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628084516/https://www.loc.gov/catdir/cpso/macau.html}}</ref> Tashmë, [[Ishujt Azore]] dhe [[Ishujt Madeira]] (këta të fundit administrojnë Ishujt e pabanuar Savage) janë territoret e vetme përtejdeti që mbeten politikisht të lidhur me Portugalinë. Megjithëse Portugalia filloi porcesin e çkolonizimit të Timorit Lindor në [[1975]], gjatë viteve 1999–2002 ndonjëherë konsiderohej kolonia e fundit e mbetur e Portugalisë, pas pushtimi indonezian i Timorit Lindor nuk u pranua nga [[Portugalia]].<ref>{{cite book|author=Miguel V. de Almeida|url=https://books.google.al/books?id=FBygd4ETwEcC|year=2004|title=An Earth-colored Sea: Race, Culture and the Politics of Identity in the Post-Colonial Portuguese-Speaking World|isbn=978-1-78238-854-8|lang=en|publisher=Berghahn Books|page=92}}</ref> Tetë nga ish kolonitë e Portugalisë kanë portugalishten si gjuhë zyrtare. Bashkë me Portugalinë, ata tani janë anëtarë të Bashkësisë së Vendeve të Gjuhës Portugeze, që kur kombinohen arrijnë 10,742,000&nbsp;km², ose 7.2% të masës territorit të Tokës (148 939 063&nbsp;km²).<ref name="CPLP-22">{{cite web|title=CPLP|lang=pt|accessdate=12 gusht 2010|url=http://www.cplp.org/id-22.aspx|work=cplp.org|archive-date=27 nëntor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091127143711/http://www.cplp.org/id-22.aspx|url-status=live}}</ref> Në [[2023]], ka 32 vëzhgues të lidhur me CPLP-në, duke pasqyruar ndikimin global të perandorisë së mëparshme të Portugalisë. Guinea Ekuatoriale, që adoptoi portugalishten si gjuhën e saj të tretë zyrtare, tashmë është një vend vëzhgues i asociuar me CPLP, bashkë me [[Mauritiusi]]n dhe [[Senegali]]n. Përveç kësaj, dymbëdhjetë vende ose rajone kandidate kanë aplikuar tashmë te CPLP dhe presin aprovimin e anëtarësisë. [[File:Portugal Império total.png|thumb|upright=1.78|Harta diakronike e Perandorisë Portugeze (1415–1999): me të kuqe</br>Zona që ishin, në të njëjtën kohë, territore të Perandorisë Portugeze;</br>ngjyrë ulliri</br>Eksplorimet;</br>portokalli</br>Zona të ndikimit dhe tregtisë</br>rozë</br>Pretendimi i sovranitetit</br>me të gjelbër</br>Qendra grumbullimi tregtar (Feitorias)</br>Blu</br>Eksplorimet kryesore detare, itineraret dhe zonat e ndikimit]] Sot, portugalishtja është një nga gjuhët kryesore të botës, e renditur e gjashta me afërsisht 240 milionë folës përreth globit.<ref name="língua portuguesa">{{cite web|title=língua portuguesa|url=http://diario.iol.pt/sociedade/lingua-portuguesa-portugues-ensino-governo-alunos/972503-4071.html|work=diario.iol.pt|lang=pt|accessdate=12 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101012031633/http://diario.iol.pt/sociedade/lingua-portuguesa-portugues-ensino-governo-alunos/972503-4071.html|url-status=dead|archive-date=12 tetor 2010}}</ref> Është gjuha e tretë më e folur në Amerikë, kryesisht në Brazil, megjithëse ka gjithashtu mjaft bashkësi luzofone në kombe si [[Kanadaja]], Shtetet e Bashkuara dhe [[Venezuela]]. Për më tepër, ka shumë gjuhë kreole me bazë portugalishten, duke përfshirë atë që përdoret nga populli kristang në Malaka.<ref>{{cite book|year=2015|lang=en|author=Viveka Velupillai|url=https://books.google.al/books?id=Dw-YBwAAQBAJ|title=Pidgins, Creoles and Mixed Languages: An Introduction|publisher=John Benjamins Publishing Co.|isbn=978-902726884-6|page=519}}</ref><ref name="lingpt">{{cite web|lang=pt|title=Somos 240 milhões de falantes|date=16 korrik 2008|url=http://www.tvi24.iol.pt/sociedade/lingua-portuguesa-portugues-ensino-governo-alunos/972503-4071.html|work=tvi24.iol.pt|accessdate=11 janar 2015}}</ref> Gjithashtu, ajo është "[[Lingua Franca]]" në shumë zotërime të vjetra koloniale në Afrikë dhe një gjuhë zyrtare në 8 vende, duke qenë edhe gjuhë e përbashkët zyrtare me gjuhën jue të kinezishtes në rajonin administrativ të Makaut. Duke përfshirë ndikimin e saj në Japoni, me fjalë të ndryshme japoneze me origjinë portugeze në leksikun japonez. Prania në Malaka, në [[Malajzia|Malajzi]], i dha origjinë bashkësisë kristang. Në [[Sri Lanka]], Cejloni i vjetër, të ashtuquajturit burgherat portugezë që, si shumë popuj të tjerë, mbajnë të gjallë një nga gjuhët kreole me bazë portugalishten.<ref name="CPLP-22"/> Prania portugeze ka lënë gjithashtu një trashëgimi të madhe njerëzore, gastronomike, kulturore dhe arkitektonike në kontinente të ndryshme, një trashëgimi e jashtëzakonshme, duke ditur se tërësia e popullsisë portugeze në [[1527]] ishte vetëm 1,2 milionë banorë.<ref group="shpjegime">Numerikisht Rregjistri i Përgjithshëm i Mbretërisë, i referuar në 2009 nga Instituto Nacional de Estatística; numërimi i parë i popullsisë u bë në vitin [[1527]], në mbretërimin e Zhoaos III me bazë kryesisht familjet. Në këtë periudhë duhet të ketë patur një numër prej {{formatnum:1200000}} portugezësh.</ref> Për shembull, meqenëse tregtarët portugezë ishin të parët që besohet se futën portokallet në Europë, në mjaft gjuhë indo-evropiane fruta është emërtuar sipas tyre. Disa shembuj janë shqipja [[wikt:portokall#Albanian|portokalle]] apo [[wikt:portokall#Albanian|portokall]] bullgarishtja [[wikt:портокал#Bulgarian|портокал]] (''portokal''), greqishtja [[wikt:πορτοκάλι#Greek|πορτοκάλι]] (''portokali''), maqedonishtja [[wikt:портокал#Macedonian|портокал]] (''portokal''), persishtja [[wikt:پرتقال#Persian|پرتقال]] (''porteghal'') dh rumanishtja [[wikt:portocală#Romanian|portocală]].<ref name="plantname">{{cite web|title=Multilingual Multiscript Plant Name Database: Sorting Citrus Names|publisher=University of Melbourne|lang=en|accessdate=11 dhjetor 2012|url-status=live|url=http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Citrus_2.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515001035/http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Citrus_2.html|archive-date=15 maj 2013}}</ref><ref name="OstergrenBosse2011">{{cite book|author1=Robert C. Ostergren|author2=Mathias Le Bossé|publisher=Guilford Press|edition=i 2-të|url=https://books.google.com/books?id=y-1fwix23zMC&pg=PA129|title=The Europeans: A Geography of People, Culture, and Environment|year=2011|lang=en|isbn=978-1-60918-140-6|page=129}}</ref> Në lidhje me emrat mund të gjenden edhe në gjuhë të tjera: si arabisht [[wikt:البرتقال#Arabic|البرتقال]] (''burtukal''), gjeorgjisht [[wikt:ფორთოხალი#Georgian|ფორთოხალი]] (''p'ort'oxali''), turqisht [[wikt:portakal#Turkish|portakal]] dhe amharisht ''birtukan''.<ref name="plantname"/> Gjithashtu, në dialektet jugore italiane (p.sh. napolitanisht), një portokalle quhet ''[[:wikt:portogallo|portogallo]]'' apo ''[[:wikt:it:purtuallo|purtuallo]]'', d.m.th. "portugezja", në ndryshim nga italishtja standarde ''arancia''. Në funksion të rëndësisë së saj ndërkombëtare, [[Portugalia]] dhe [[Brazili]] udhëheqin një lëvizje për ta përfshirë portugalishten si një nga gjuhët zyrtare të [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|OKB-së]].<ref>{{cite web|title=ONU: Petição para tornar português língua oficial|url=http://diario.iol.pt/noticia.html?id=611263&div_id=4071|lang=pt|date=17 nëntor 2005|publisher=Diario.iol.pt|accessdate=21 prill 2010|archive-date=9 janar 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090109230440/http://diario.iol.pt/noticia.html?id=611263&div_id=4071|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 0 auto; text-align: center;" |- ! Rajoni ! Shtetet ! Vendet me territore që ishin pjesë e Perandorisë Portugeze |- | Afrika | 26 shtete | rowspan="4" | |- | Amerika e Veriut | 3 shtete |- | Amerika Qendrore dhe Jugore | 4 shtete |- | Azia dhe [[Oqeania]] | 22 shtete |} <gallery mode="packed" heights=234> File:Mapa da CPLP.png|Hartë e Bashkësisë së Vendeve të Gjuhës Portugeze; shtetet anëtare (blu), vendet vëzhguese (e gjelbër) dhe vendet dhe territoret zyrtarisht të interesuar (ngjyrë ari) File:Portugal Império total.png|zotërimet e tanishme (e kuqe); Eksplorimet (ngjyrë ulliri); Zonat e ndikimit dhe tregtisë (portokalli); Pretendimet e sovranitetit (Rozë); Ngulime tregtare (e gjelbër); Eksplorimet kryesore detare, itineraret dhe zonat e ndikimit (bojëqielli) File:Sé de Santa Catarina.jpg|Katedralja Se në Goa, Indi, një shembull i arkitekturës portugeze dhe një nga kishat më të mëdha të Azisë. File:Macau street sign.JPG|Portugalishtja mbetet një nga gjuhët zyrtare në Makau, bashkë me kinezen. File:Pillar of Vasco da Gama.jpg|Shtylla e Vasco da Gamës në Malindi, Kenja. </gallery> ==Shiko gjithashtu == * [[Eksplorimet Detare Portugeze]] * [[Zhvillimi Naval Iberik 1400-1600]] * [[Epoka e zbulimeve]] * [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë]] * [[Arkitektura Koloniale Portugeze]] * [[India Portugeze]] * [[Armadat Portugeze të Indisë]] * [[Tregtia e Erëzave]] * [[Perandoria Koloniale Hollandeze]] * [[Perandoria Britanike]] * [[Sundimi i Kompanisë Britanike në Indi]] * [[Raxhi Britanik]] * [[Perandoria Koloniale Franceze]] ==Shpjegime== {{reflist|group="shpjegime"}} == Referime == {{reflist}} == Bibliografia == {{refbegin|2}} * {{cite book|author=David Abernethy|title=The Dynamics of Global Dominance, European Overseas Empires 1415–1980|publisher=Yale University Press|date=2000|isbn=0-300-09314-4|url=https://books.google.com/books?id=ennqNS1EOuMC|lang=en|accessdate=18 qershor 2015}} * {{cite book|author=Tikiri Abeyasinghe|title=Jaffna Under the Portuguese|publisher=Lake House Investments|url=https://books.google.al/books?id=hsYLAAAAIAAJ|id=isbn-10 955552000-3, isbn-13 978-955552000-3|date=1986|lang=en}} * {{cite book|author=Mordechai Abir|date=1980|publisher=Routledge|title=Ethiopia and the Red Sea: The Rise and Decline of the Solomonic Dynasty and Muslim European Rivalry in the Region|url=https://books.google.com/books?id=7fArBgAAQBAJ|lang=en|isbn=978-071463164-6}} * {{cite book|author=João Capistrano de Abreu|title=Chapters of Brazil's Colonial History 1500–1800|url=https://books.google.com/books?id=73CsasKb1CgC|year=1998|translator=Arthur Irakel|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-802631-0|lang=en|accessdate=10 korrik 2012}} * {{cite book|author=João Capistrano de Abreu|title=Capítulos da História Colonial, 1500-1800|url=https://books.google.al/books?id=bzAKEQAAQBAJ|publisher=BoD - Books on Demand|year=2024|lang=pt|isbn=979104310846-4}} * {{cite book|author=Farooqui Salma Ahmed|title=A Comprehensive History of Medieval India: Twelfth to the Mid-Eighteenth Century|date=2011|lang=en|publisher=Pearson Education India|url=https://books.google.com/books?id=sxhAtCflwOMC|isbn=978-81-317-3202-1}} * {{cite book|author=Luís de Albuquerque|title=Dicionário de História dos Descobrimentos Portugueses|url=https://books.google.al/books?id=xz_jAAAAMAAJ|editor=Francisco Contente Domingues|year=1994|publisher=Caminho|location=Lisbonë|volume=I|lang=pt|id=isbn-10 972210924-3, isbn-13 978-972210924-6}} * {{cite book|author=Luís de Albuquerque|year=1994|lang=pt|editor=Francisco Contente Domingues|url=https://books.google.al/books?id=m0DjAAAAMAAJ|title=Dicionário de História dos Descobrimentos Portugueses|volume=II|publisher=Caminho|id=isbn-10 972210925-1, isbn-13 978-972210925-3|location=Lisbonë}} * {{cite book|author=Miguel Vale de Almeida|title=An Earth-colored Sea: Race, Culture and the Politics of Identity in the Post-Colonial Portuguese-Speaking World|publisher=Berghahn Books|url=https://books.google.al/books?id=FBygd4ETwEcC|year=2004|isbn=978-1-78238-854-8|lang=en}} * {{cite book|author=Francisco Alvares|editor1=Charles Fraser Beckingham|editor2=G. W. B. Huntingford|url=https://books.google.al/books?id=GDOIcgAACAAJ|title=Prester John of the Indies: A True Relation of the Lands of the Prester John, Being the Narrative of the Portuguese Embassy to Ethiopia in 1520, Written by Father Francisco Alvares (në 2 volume)|id=isbn-10 140942492-8, isbn-13 978-140942492-5|year=2010|lang=en|publisher=Taylor & Francis Group}} * {{cite book|author=Frank Maloy Anderson|year=2009|lang=en|publisher=McCormick Press|url=http://books.google.com/books?id=o_5Fc3G13pIC|title=Handbook for the Diplomatic History of Europe, Asia and Africa 1870-1914|id=isbn-10 144468355-1, isbn-13 978-144468355-4}} * {{cite book|author=James Maxwell Anderson|year=2000|lang=en|title=The History of Portugal|url=https://books.google.com/books?id=UoryGn9o4x0C|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0-313-31106-4}} * {{cite book|editor=William Angus|year=1837|location=Glasgow|publisher=Francis Orr & Sons|url=https://books.google.al/books?id=30oEAAAAQAAJ|title=History of England: From the Roman Invasion to the Accession of Queen Victoria I|lang=en|accessdate=10 korrik 2012}} * {{cite book|editor1=Anthony Appiah|editor2=Henry Louis Gates|lang=en|title=Encyclopedia of Africa|url=https://books.google.com/books?id=A0XNvklcqbwC|publisher=Oxford University Press|date=2010|volume=2|isbn=978-019533770-9}} * {{cite book|author1=Rubim Santos Leão de Aquino|year=1998|author2=Marco Antônio Bueno Bello|url=https://books.google.al/books?id=beArAAAAYAAJ|author3=Gilson Magalhães Domingues|title=Um sonho de liberdade: A conjuração de Minas|lang=pt|location=São Paulo|publisher=Editora Moderna|isbn=85-16-02100-9}} * {{cite book|editor1=James R. Arnold|editor2=Roberta Wiener|title=Cold War: The Essential Reference Guide|url=https://books.google.com/books?id=XRd6Y-oiFPAC|accessdate=12 korrik 2012|date=2012|publisher=ABC-CLIO|lang=en|isbn=978-1-61069-003-4}} * {{cite book|author=Daniel F. Austin|year=2004|title=Florida Ethnobotany|publisher=CRC Press|url=http://books.google.com/books?id=eS7lX_rC3GEC|id=isbn-10 0-203-49188-2, 978-0-203-49188-1|lang=en}} * {{cite book|author=Peter Bakewell|title=A History of Latin America to 1825|publisher=Wiley-Blackwell|url=https://books.google.com/?id=XBV1q4TGBJ4C|date=2009|isbn=978-140518368-0|lang=en}} * {{cite book|author1=Joao Barros|title=Da Asia de João de Barros e de Diogo de Couto: Dos feitos, que os Portuguezes fizeram na conquista, e descubrimento das terras, e mares do Oriente|url=https://books.google.com/books?id=a6E2AAAAMAAJ|volume=16; Decada Setima, Parte Primera|lang=pt|author2=Diogo de Couto|year=1782|publisher=Na Regia officina typografica|location=Lisbonë}} * {{cite book|author1=Girma Beshah|year=1964|title=The Question of the Union of the Churches in Luso-Ethiopian Relations, 1500-1632|lang=en|author2=Merid Wolde Aregay|url=https://books.google.al/books?id=L34JAQAAIAAJ|publisher=Junta de Investigac̦ões do Ultramar and Centro de Estudos Históricos Ultramarinos}} * {{cite book|author=Lidia Besouchet|title=Pedro II e o século XIX|publisher=Editora Nova Fronteira|url=https://books.google.al/books?id=ioUYAAAAYAAJ|year=1993|id=isbn-10 8520904947, isbn-13 978-852090494-7|lang=pt}} * {{cite book|author=Leslie Bethell|date=1985|lang=en|title=The Independence of Latin America|url=https://books.google.com/books?id=hj81XeoW4zMC|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-34927-7}} * {{cite book|editor1=Francisco Bethencourt|editor2=Diogo Ramada Curto|title=Portuguese Oceanic Expansion, 1400–1800|date=2007|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-84644-8|url=https://books.google.al/books?id=hxaCsSfdPXMC|lang=en}} * {{cite book|author=Jeremy Black|title=War in the World: A Comparative History, 1450–1600|url=https://books.google.com/books?id=daQcBQAAQBAJ|date=2011|publisher=Palgrave Macmillan|lang=en|isbn=978-023034426-6|access-date=12 gusht 2024|archive-date=27 shtator 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927060148/https://books.google.com/books?id=daQcBQAAQBAJ|url-status=dead}} * {{cite book|author=Kristin C. Bloomer|year=2018|lang=en|publisher=Oxford University Press|url=https://books.google.al/books?id=-qU5DwAAQBAJ|title=Possessed by the Virgin: Hinduism, Roman Catholicism, and Marian Possession in South India|id=isbn-10 019061509-5, isbn-13 978-019061509-3}} * {{cite book|editor=Huw V. Bowen|year=2002|editor2=Margarette Lincoln|editor3=Nigel Rigby|url=https://books.google.com/books?id=UmN4ZOgCbsIC|title=The Worlds of the East India Company|lang=en|publisher=Boydell & Brewer|isbn=978-1-84383-073-3|accessdate=10 korrik 2012}} * {{cite book|author=Charles Ralph Boxer|title=Four Centuries of Portuguese Expansion, 1415-1825: A Succinct Survey|lang=en|series=3 of Ernest Oppenheimer Institute of Portuguese Studies|publisher=University of California Press & Witwatersrand University Press|orig-year=1961|year=1969|id=isbn-10 052001419-7, isbn-13 978-052001419-0}} * {{cite book|author=Charles Ralph Boxer|year=1957|lang=en|title=The Dutch in Brazil, 1624–1654|url=https://books.google.al/books?id=2ZMYAAAAYAAJ|publisher=Clarendon Press|location=Oxford}} * {{cite book|author=Charles Ralph Boxer|lang=en|title=The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825|url=https://books.google.com/?id=BChmAAAAMAAJ|date=1969|isbn=0-09-131071-7|publisher=Hutchinson}} * {{cite book|author=James Boyajian|title=Portuguese Trade in Asia Under the Habsburgs, 1580–1640|url=https://books.google.com/books?id=C0lrDYYzMyAC|publisher=Johns Hopkins University Press|date=2008|lang=en|isbn=0-8018-8754-2}} * {{cite book|author=Ambrósio Fernandes Brandão|title=Diálogos das grandezas do Brasil|orig-year=1618|url=https://books.google.al/books?id=mpIXAAAAIAAJ|publisher=Oficina industrial graphica|year=1930|lang=pt}} * {{cite book|author=Liam Matthew Brockey|title=Portuguese Colonial Cities in the Early Modern World|url=https://books.google.com/?id=gIlT0Uhaq_oC|lang=en|publisher=Ashgate Publishing|isbn=978-0-7546-6313-3|date=2008}} * {{cite book|author=Jules Brown|year=2002|lang=en|editor=Dinah Gardner|title=Hong Kong & Macau|url=https://books.google.al/books?id=hkkeUNdw8gMC|id=isbn-10 1-85828-872-X, isbn-13 978-1-85828-872-7|publisher=Rough Guides}} * {{cite book|editor1=Ralph Buller Hughes-Buller|year=1907|lang=en|title=Baluchistan District Gazetteer Series|url=https://books.google.al/books?id=Oug2AQAAMAAJ|editor2=Jamiat Rai|publisher=Education Society's Press|volume=6}} * {{cite book|editor=Paula Kay Byers|others=Suzanne Michele Bourgoin|chapter=Nzinga Nkuwu|url=https://books.google.al/books?id=l08YAAAAIAAJ|title=Encyclopedia of World Biography: Mich-Orl|volume=11|year=1998|publisher=Gale Research Inc.|lang=en|id=isbn-10 0-7876-2221-4, isbn-13 978-0-7876-2221-3|accessdate=24 janar 2008}} * {{cite book|author=Jorge Caldeira|year=1999|title=A nação mercantilista: ensaio sobre o Brasil|url=https://books.google.al/books?id=ga3frlFrOOIC|publisher=Editora 34|id=isbn-10 85-7326-138-2, isbn-13 978-85-7326-138-7|lang=pt}} * {{cite book|author=João de Castro|year=1745|lang=en|title=The Voyage of Don Stefano de Gama from Goa to Suez, in 1540, with the intention of Burning the Turkish Galleys at that port|url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap03sect01to05.html|volume=6|chapter=3|archive-date=14 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061014142159/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap03sect01to05.html}} * {{cite book|editor1=John Chesworth|title=Christian-Muslim Relations. a Bibliographical History|url=https://books.google.com/books?id=nohjCgAAQBAJ|editor2=David Thomas|volume=7. Central and Eastern Europe, Asia, Africa and South America (1500–1600)|publisher=Brill Academic Publishers|isbn=978-900429720-3|year=2015|lang=en}} * {{cite book|author=Timothy Joel Coates|title=Convicts and Orphans: Forced and State-Sponsored Colonization in the Portuguese Empire, 1550–1755|publisher=Stanford University Press|url=https://books.google.com/books?id=PJ7ORZ5Gx5oC|year=2002|isbn=978-080473359-5|lang=en}} * {{cite book|author=Leonardo Cohen|title=The Missionary Strategies of the Jesuits in Ethiopia (1555–1632)|url=https://books.google.com/books?id=4Zs3CcC2eLoC|isbn=978-3-447-05892-6|publisher=Harrassowitz Verlag|year=2009|lang=en}} * {{cite book|author=Juan Ricardo Cole|title=Sacred Space and Holy War: The Politics, Culture and History of Shi'Ite Islam|url=https://books.google.al/books?id=ntarP5hrza0C|publisher=I.B. Tauris|year=2002|lang=en|id=isbn-10 186964-736-7, 978-186064-736-9}} * {{cite book|author=Jacopo Corrado|year=2008|title=The Creole Elite and the Rise of Angolan Protonationalism: 1870–1920|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=BKKf4PYI-IIC|publisher=Cambria Press|isbn=978-160497529-1}} * {{cite book|author=Gaspar Correia|publisher=Academia Real de Ciências|title=Lendas da Índia|url=https://books.google.com/books?id=YmVKAAAAYAAJ|date=1858|orig-date=vitet 1550|location=Lisbonë|lang=pt|volume=1|accessdate=16 dhjetor 2011}} * {{cite journal|author1=Leonor Freire Costa|author2=Nuno Palma|date=2015|author3=Jaime Reis|doi=10.1093/ereh/heu019|title=The great escape? The contribution of the empire to Portugal's economic growth, 1500–1800|volume=19|lang=en|issue=1|journal=European Review of Economic History|doi-access=free|pages=1-22|hdl-access=free|hdl=10400.5/26870}} * {{cite book|editor=Jon Cowans|year=2003|lang=en|publisher=University of Pennsylvania Press|url=https://books.google.com/books?id=Ksf_tz5x5FwC|title=Early Modern Spain: A Documentary History|accessdate=10 korrik 2012|isbn=0-8122-1845-0}} * {{cite book|author=John A. Crow|title=The Epic of Latin America|publisher=University of California Press|url=https://archive.org/details/epicoflatinameri00crow/|isbn=978-0-520-07723-2|edition=i 4-rt|year=1992|lang=en|location=Berkeley & Los Angeles|accessdate=10 korrik 2012|url-access=registration}} * {{cite book|author=Roger Crowley|title=Conquerors: How Portugal Forged the First Global Empire|url=https://books.google.al/books?id=P1oDBwAAQBAJ|year=2015|publisher=Random House Publishing Group|id=isbn-10 081299401-9, isbn-13 978-081299401-8|lang=en}} * {{cite book|author=Diogo Ramada Curto|title=Imperial Culture and Colonial Projects: The Portuguese-Speaking World from the Fifteenth to the Eighteenth Centuries|publisher=Berghahn Books|url=https://books.google.al/books?id=0BDMDwAAQBAJ|year=2020|lang=en|id=isbn-10 178920707-X, isbn-13 978-178920707-1}} * {{cite book|author=Ronald Daus|title=Die Erfindung des Kolonialismus|publisher=Peter Hammer Verlag|url=https://books.google.al/books?id=NIcwAAAAYAAJ|year=1983|id=isbn-10 3-87294-202-6, isbn-13 978-3-87294-202-9|lang=de}} * {{cite book|author=David Brion Davis|title=Inhuman Bondage: The Rise And Fall of Slavery in the New World|date=2006|isbn=978-019514073-6|lang=en|publisher=Oxford University Press|url=https://books.google.al/books?id=cPn3N0CvKyAC}} * {{cite book|author=Kenneth Gordon Davies|title=The North Atlantic World in the Seventeenth Century|url=https://books.google.com/books?id=EN24iO1XJ3oC|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|date=1974|isbn=0-8166-0713-3}} * {{cite book|author1=Bailey W. Diffie|author2=George D. Winius|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|year=1977|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|url=https://books.google.com/books?id=hBTqPX4G9Y4C|isbn=978-0-8166-0782-2}} * {{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=1|year=2009|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=RXEIx2O4Dp8C|isbn=978-052184318-8}} * {{cite book|author=Anthony R. Disney|title=History of Portugal and the Portuguese Empire: From Beginnings to 1807|volume=2|year=2009|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=0tzMtAEACAAJ|id=isbn-10 0-521-74612-4, 978-0-521-74612-0}} * {{cite book|author=Ernest Stanley Dodge|title=Islands and Empires: Western Impact on the Pacific and East Asia|publisher=University of Minnesota Press|year=1976|isbn=978-081660788-4|url=https://books.google.com/?id=RE5vls1XeEgC|lang=en}} * {{cite book|author=Francis A. Dutra|editor=Barbara A. Tenenbaum|others=Georgette Magassy Dorn|url=https://books.google.al/books?id=YSAOAQAAMAAJ|chapter=Salvador Correia de Sá e Benavides|year=1996|lang=en|title=Encyclopedia of Latin American History and Culture|volume=5|location=New York|publisher=Charles A. Scribner's Sons|id=isbn-10 0-684-80480-8, isbn-13 978-0-684-80480-4}} * {{cite book|author=Francis A. Dutra|editor=Barbara A. Tenenbaum|others=Georgette Magassy Dorn|url=https://books.google.al/books?id=R4fh_Gmas8YC|chapter=Overseas Council (Portugal)|title=Encyclopedia of Latin American History and Culture|volume=4|location=New York|publisher=Charles Scribner's Sons|year=1996|id=isbn-10 0-684-19253-5, isbn-13 978-0-684-19253-6|lang=en}} * {{cite book|editor=Richard L. Edmonds|title=China and Europe Since 1978: A European Perspective|url=https://books.google.com/books?id=mXoFscQ2QwsC|publisher=Cambridge University Press|lang=en|date=shtator 2002|isbn=978-0-521-52403-2}} * {{cite book|author=Geoffrey Rudolph Elton|year=1990|title=The New Cambridge Modern History|url=https://books.google.al/books?id=59Pae06JSiUC|volume=2, The Reformation, 1520-1559|publisher=Cambridge University Press|lang=en|id=isbn-10 0-521-34536-7, isbn-13 978-0521-34536-1}} * {{cite book|author=Moisés Silva Fernandes|editor1=Rufino Ramos|editor2=José Rocha Dinis|url=http://repositorio.ul.pt/bitstream/10451/3540/1/ulsd_pm_isbn9729679169_MFernandes.pdf|editor3=D. Y. Yuan|editor4=Rex Wilson|date=1997|lang=en|title=Portuguese Behavior Towards the Political Transition and the Regional Integration of Macau in the Pearl River Region|chapter=Macau and Its Neighbours in Transition|publisher=Universidade de Macau, Fundação Macau}} * {{cite book|author=Willem Floor|year=2009|lang=en|chapter=Dutch Relations with the Persian Gulf|url=https://books.google.al/books?id=ncfIAAAAQBAJ|editor=Lawrence G. Potter|id=isbn-10 0-230-61845-6, isbn-13 978-0-230-61845-9|publisher=Palgrave Macmillan|title=The Persian Gulf in History|page=240}} * {{cite book|author1=Jean Marcel Carvalho França|year=2014|lang=pt|author2=Sheila Moura Hue|url=https://books.google.al/books?id=YW5vrgEACAAJ|title=Piratas no Brasil: As incríveis histórias dos ladrões dos mares que pilharam nosso litoral|publisher=Globo Livros|accessdate=1 korrik 2016|id=isbn-10 852505827-0, isbn-13 978-852505827-0}} * {{cite book|author=Tom Gallagher|year=1982|publisher=St. Martin's Press|lang=en|isbn=978-071900876-4|url=https://books.google.com/books?id=-xu8AAAAIAAJ|title=Portugal: A Twentieth Century Interpretation}} * {{cite book|author1=Louis Henry Gann|author2=Peter Duignan|publisher=University of America Press|url=https://books.google.com/books?id=IWFOBb9rOgEC|title=Africa and the World: An Introduction to the History of Sub-Saharan Africa from Antiquity to 1840|isbn=978-0-7618-1520-4|year=1972|lang=en}} * {{cite book|author=Carrie Gleason|year=2007|lang=en|publisher=Crabtree Publishing Company|url=https://books.google.com/books?id=o-54TjlhrfIC|title=The Biography of Tea|isbn=978-0-7787-2493-3}} * {{cite book|author=François Gipouloux|title=The Asian Mediterranean: Port Cities and Trading Networks in China, Japan and Southeast Asia, 13th–21st Century|lang=en|isbn=978-085793426-0|url=https://books.google.com/books?id=jIAKkMlFFQAC|publisher=Edward Elger|year=2011}} * {{cite book|author=Vitorino Magalhães Godinho|title=Os Descobrimentos e a Economia Mundial; në 4 volume|url=https://search.worldcat.org/oclc/9687516|lang=pt|publisher=Editorial Presença|orig-date=1963–1971|date=1981–1983|location=Lisbonë|edition=i 2-të i përmirësuar dhe zgjeruar}} * {{cite book|author=Grant K. Goodman|publisher=Routledge|title=Japan and the Dutch 1600-1835|url=https://books.google.com/books?id=SzPs4rb2TN0C|year=2000|isbn=978-070071220-5|lang=en}} * {{cite book|author=Stefan Goodwin|title=Africa's Legacies Of Urbanization: Unfolding Saga of a Continent|url=https://books.google.com/books?id=Wqidll-BE-wC|isbn=978-0-7391-5176-1|publisher=Lexington Books|year=2008|lang=en}} * {{cite book|author=Pamila Gupta|title=Portuguese Decolonization in the Indian Ocean World: History and Ethnography|url=https://books.google.al/books?id=ekttDwAAQBAJ|id=isbn-10 135004364-8, isbn-13 978-135004364-0|year=2018|lang=en|publisher=Bloomsbury Publishing}} * {{cite journal|author=Carlos Haag|url=https://revistapesquisa.fapesp.br/um-imenso-portugal/|publisher=FAPESP|date=2012|journal=Revista Pesquisa|title=Um imenso Portugal: Império lusitano soube usar liberdade das elites locais e religião missionária para manter-se por cinco séculos|issue=201|lang=pt}} * {{cite book|author=Richard James Hammond|date=1966|publisher=Stanford University Press|url=http://books.google.com/books?id=NZeaAAAAIAAJ|title=Portugal and Africa, 1815-1910: A Study in Uneconomic Imperialism|lang=en|isbn=080470296-9}} * {{cite book|author=Willard Anderson Hanna|title=Indonesian Banda: Colonialism and its Aftermath in the Nutmeg Islands|year=1991|publisher=Yayasan Warisan dan Budaya Banda Naira|url=https://books.google.al/books?id=cHdytgAACAAJ|location=Bandanaira|lang=en}} * {{cite book|author=Jonathan Gil Harris|year=2015|lang=en|title=The First Firangis: Remarkable Stories of Heroes, Healers, Charlatans, Courtesans & Other Foreigners who Became Indian|url=https://books.google.al/books?id=sOlrrgEACAAJ|publisher=Aleph Book Company|id=isbn-10 93-82277-63-3, isbn-13 978-93-82277-63-7}} * {{cite book|author1=Hubert Clinton Herring|author2=Helen Baldwin Herring|title=A History of Latin America: From the Beginnings to the Present|year=1968|publisher=Knopf|isbn=0-224-60284-5|url=https://books.google.com/books?id=b1B6AAAAMAAJ|lang=en}} * {{cite book|author=John Jeremy Hespeler-Boultbee|year=2006|lang=en|title=A Story in Stones: Portugal's Influence on Culture and Architecture in the Highlands of Ethiopia 1493-1634|url=http://books.google.com/books?id=7Nz5OqKWeTwC|publisher=CCB Publishing|isbn=0-9781162-1-6}} * {{cite book|editor1=Linda M. Heywood|editor2=John K. Thornton|title=Central Africans, Atlantic Creoles, and the Foundation of the Americas, 1585–1660|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=S42CypbRTlQC|isbn=978-052177065-1|year=2007|accessdate=16 maj 2016|lang=en}} * {{cite book|author=Shihan de Silva Jayasuriya|title=The Portuguese in the East: A Cultural History of a Maritime Trading Empire|publisher=I.B. Taurus|year=2008|lang=en|isbn=978-184511585-2|url=https://books.google.com/books?id=bkoBAwAAQBAJ}} * {{cite book|author=Carlos Augusto Montalto Jesus|title=Historic Macao|publisher=Kelly & Walsh, ltd.|url=https://books.google.com/?id=tMsNAAAAIAAJ|year=1902|lang=en|isbn=978-114322535-2}} * {{cite book|editor1=Richard M. Juang|editor2=Noelle Anne Morrissette|title=Africa and the Americas: Culture, Politics, and History: A Multidisciplinary Encyclopedia|publisher=ABC-CLIO|url=https://books.google.com/books?id=wFrAOqfhuGYC|year=2008|isbn=978-1-85109-441-7|volume=2|lang=en}} * {{cite book|author=Henry Kamen|title=Philip of Spain|year=1999|publisher=Yale University Press|url=https://books.google.com/books?id=wyWourPR5S8C|lang=en|isbn=978-030007800-8}} * {{cite journal|author=Sabir Badal Khan|title=Portuguese Encounters With Coastal Makran Baloch During the Sixteenth Century. Some references from a Balochi heroic epic|date=korrik 2000|journal=Journal of the Royal Asiatic Society|volume=10|issue=2|publisher=Cambridge University Press|lang=en|DOI=10.1017/S1356186300012438|pages=153-69}} * {{cite book|author=James Kirkman|title=Fort Jesus: A Portuguese Fortress on the East African Coast|url=https://books.google.al/books?id=T_XCzgEACAAJ|lang=en|publisher=Clarendon Press|year=1974|location=Oxford|id=isbn-10 0199200351, isbn-13 978-019920035-1}} * {{cite book|author=Ettien Koffi|year=2012|lang=en|publisher=Walter de Gruyter, Inc.|url=https://books.google.com/books?id=2C1TGbN5R84C|title=Paradigm Shift in Language Planning and Policy: Game-Theoretic Solutions|location=Boston/Berlin|accessdate=12 korrik 2012|isbn=978-1-934078-10-5}} * {{cite book|author1=Jan Kozák|author2=Vladimir Cermák|title=The Illustrated History of Natural Disasters|year=2007|publisher=Springer|url=https://books.google.com/books?id=JUcX4-WFxOYC|isbn=978-904813324-6|lang=en}} * {{cite book|author=Paul H. Kratoska|title=South East Asia, Colonial History: Imperialism before 1800|url=https://books.google.com/books?id=Z9U-FUPS3DkC|isbn=978-041521540-4|publisher=Taylor & Francis|year=2004|lang=en}} * {{cite book|author=Donald Frederick Lach|title=Asia in the Making of Europe, Volume I: The Century of Discovery|year=1994|lang=en|publisher=University of Chicago Press|url=https://books.google.com/books?id=xD52ge5a8vYC|isbn=978-0-226-46708-5}} * {{cite book|author=Jane Ladle|title=Brazil|publisher=American Map|year=2000|isbn=978-088729130-2|url=https://books.google.com/books?id=BxzxIDoa5CIC|lang=en}} * {{cite book|author=Robert M. Levine|publisher=Palgrave Macmillan|title=The History of Brazil|url=https://books.google.com/books?id=Pi56Cw3yGfcC|year=2003|accessdate=10 korrik 2012|isbn=978-1-4039-6255-3|lang=en}} * {{cite book|author=Gary P. Leupp|year=2003|lang=en|title=Interracial Intimacy in Japan: Western Men and Japanese Women, 1543-1900|publisher=A&C Black, Continuum Internat. Pub. Group|url=https://books.google.al/books?id=-I6owJcCOdwC|id=isbn-10 0-8264-6074-7, isbn-13 978-0-8264-6074-5}} * {{cite book|author=Jan Huygen Van Linschoten|year=1596|title=Itinerario, voyage ofte schipvaert, van Ian Huygen van Linschoten naer Oost ofte Portugaels Indien, inhoudende een corte beschryvinghe der selver landen ende zee-custen...|lang=nl|publisher=Cornelis Claesz.|url=https://archive.org/details/itinerariovoyage00lins/|location=Amsterdam}} * {{cite book|author=Jan Huygen van Linschoten|editor1=Arthur Coke Burnell|title=The Voyage of John Huyghen van Linschoten to the East Indies...|date=1885|lang=en|editor2=Pieter Anton Tiele|url=https://books.google.al/books?id=GUxSjS0jpjwC|volume=1|publisher=Hakluyt Society|location=Londër}} * {{cite book|author=Jan Huygen van Linschoten|editor1=Arthur Coke Burnell|title=The Voyage of John Huyghen van Linschoten to the East Indies...|date=1885|lang=en|editor2=Pieter Anton Tiele|url=https://books.google.al/books?id=nQG48NvRqcEC|volume=2|publisher=Hakluyt Society|location=Londër}} * {{cite book|author=Maria Manuel Lisboa|title=Paula Rego's Map of Memory: National and Sexual Politics|url=https://books.google.com/books?id=pI1BY9zACgQC|isbn=978-0-7546-0720-5|publisher=Ashgate Publishing|year=2008|lang=en}} * {{cite book|author=James Lockhart|title=Early Latin America: A History of Colonial Spanish America and Brazil|publisher=Cambridge University Press|year=1983|isbn=0-521-29929-2|url=https://books.google.com/books?id=jzoBzwABlZEC|lang=en}} * {{cite book|author=Allister Macmillan|title=Mauritius Illustrated|publisher=Educa Books, Facsimile edition|url=https://books.google.com/books?id=_EusZwEdxpAC|isbn=0-313-31106-4|year=2000|lang=en}} * {{cite book|author=Norrie MacQueen|year=1997|publisher=Longman|lang=en|title=The Decolonization of Portuguese Africa: Metropolitan Revolution and the Dissolution of Empire|url=https://books.google.al/books?id=tc1xAAAAMAAJ|id=isbn-10 058225994-0, isbn-13 978-058225994-2}} * {{cite book|author=James Mahoney|title=Colonialism and Postcolonial Development Spanish America in Comparative Perspective|year=2010|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=p1_m-Y-5FJEC|isbn=978-0-521-11634-3}} *{{cite book|author=Pius Malekandathil|title=Maritime India: Trade, Religion and Polity in the Indian Ocean|url=https://books.google.com/books?id=rN69iFj1PJoC|isbn=978-938060701-6|publisher=Primus Books|year=2010|lang=en}} * {{cite book|author=Peter C. Mancall|year=2007|title=The Atlantic World and Virginia, 1550–1624|url=https://books.google.com/books?id=IqPqCQAAQBAJ|publisher=University of North Carolina Press|isbn=978-080783883-9|lang=en}} * {{cite book|author=Claude Markovits|year=2000|title=The Global World of Indian Merchants, 1750–1947: Traders of Sind from Bukhara to Panama|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=M2vu7Odjz6kC|isbn=978-113943127-9|accessdate=18 korrik 2017}} * {{cite book|author=David Marley|title=Historic Cities of the Americas: An Illustrated Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=q1a4j2HNmjUC|isbn=978-1-57607-574-6|publisher=ABC-CLIO|year=2005|volume=1|lang=en}} * {{cite book|author=David Marley|title=Wars of the Americas: A Chronology of Armed Conflict in the Western Hemisphere (2 Volume)|year=2008|publisher=University of Oklahoma Press|url=https://books.google.com/books?id=DkgGVTOr2EsC|lang=en|isbn=978-159884100-8}} * {{cite book|author=Anatónio Henrique de Oliveira Marques|title=History of Portugal: From Lusitania to Empire|volume=1|year=1972|lang=en|publisher=Columbia University Press|url=https://books.google.al/books?id=OlKTVOp3VYwC|isbn=978-023103159-2}} * {{cite book|author=Kuzhippalli Skaria Mathew|title=History of the Portuguese Navigation in India, 1497–1600|url=https://books.google.com/books?id=Kl3IR3RJTIEC|publisher=Mittal Publications|year=1988|lang=en|isbn=978-817099046-8}} * {{cite book|author=Lyle McAlister|title=Spain and Portugal in the New World, 1492–1700|url=https://books.google.com/books?id=iy8jXXFuWdEC|publisher=University of Minnesota Press|year=1984|isbn=0-8166-1216-1|lang=en}} * {{cite book|author=Kenneth Gordon McIntyre|title=The Secret Discovery of Australia: Portuguese Ventures 200 Years Before Captain Cook|year=1977|lang=en|publisher=Souvenir Press|url=https://books.google.al/books?id=3HUcAAAAMAAJ|id=isbn-10 028562303-6, isbn-13 978-028562303-3}} * {{cite book|author=Jaswant Lal Mehta|title=Advanced Study in the History of Medieval India|url=https://books.google.com/books?id=iUk5k5AN54sC|year=1980|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|isbn=978-81-207-0617-0|lang=en}} * {{cite book|author=Alida C. Metcalf|title=Go-Betweens and the Colonization of Brazil: 1500–1600|url=https://books.google.com/books?id=lWuNIISvBqIC|publisher=University of Texas Press|year=2006|isbn=978-0-292-71276-8|lang=en}} * {{cite book|author=Alida C. Metcalf|title=Family and Frontier in Colonial Brazil: Santana de Parnaíba, 1580–1822|isbn=978-0-292-70652-1|year=2005|publisher=University of Texas Press|url=https://books.google.com/books?id=INhcIzDccb8C|lang=en}} * {{cite book|author=Giles Milton|publisher=Sceptre|year=1999|lang=en|title=Nathaniel's Nutmeg: How One Man's Courage Changed the Course of History|isbn=978-0-340-69676-7|url=https://books.google.al/books?id=yPa0oAEACAAJ|location=Londër}} * {{cite book|author=Leyla Perrone Moisés|title=Vinte Luas: Viagem de Paulmier de Gonneville ao Brasil, 1503-1505|publisher=Companhia das Letras|year=1992|lang=pt|location=São Paulo|url=https://books.google.al/books?id=q_ErAAAAYAAJ|id=isbn-10 857164241-9, isbn-13 978-857164241-6}} * {{cite book|author=Alexander Kyd Nairne|year=1988|orig-year=1894|lang=en|title=History of the Konkan|url=https://books.google.al/books?id=nzPCcILP-XwC|publisher=Asian Educational Services|location=Nju Delhi|id=isbn-10 81-206-0275-7, isbn-13 978-81-206-0275-5}} * {{cite book|author=Malyn D.D. Newitt|title=A History of Mozambique|publisher=Indiana University Press|url=https://books.google.com/?id=vLzp_zs1t6cC|year=1995|isbn=978-0-253-34006-1|lang=en}} * {{cite book|author=Malyn D.D. Newitt|title=A History of Portuguese Overseas Expansion, 1400–1668|url=https://books.google.com/books?id=vpteLQcx6J4C|year=2005|isbn=0-415-23979-6|publisher=Routledge|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}} * {{cite book|author=Patrick O'Flanagan|year=2008|title=Port Cities of Atlantic Iberia, c. 1500–1900|url=https://books.google.com/books?id=fzJc8ii7OMsC|lang=en|publisher=Ashgate Publishing|isbn=978-0-7546-6109-2}} * {{cite book|author=Pedro Aires Oliveira|lang=en|chapter=Decolonization in Portuguese Africa|url=https://oxfordre.com/africanhistory/view/10.1093/acrefore/9780190277734.001.0001/acrefore-9780190277734-e-41|doi=10.1093/acrefore/9780190277734.013.41|title=Oxford Research Encyclopedia of African History|date=24 maj 2017|isbn=978-019027773-4|accessdate=22 mars 2022|url-status=live|archive-date=13 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513215825/https://oxfordre.com/africanhistory/view/10.1093/acrefore/9780190277734.001.0001/acrefore-9780190277734-e-41}} * {{cite book|author=James Stuart Olson|year=1991|title=Historical Dictionary of European Imperialism|url=https://books.google.com/books?id=uyqepNdgUWkC|isbn=978-031326257-9|publisher=Greenwood|lang=en}} * {{cite book|author=Keat Gin Ooi|title=Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor|volume=1|year=2004|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-771-9|url=https://books.google.com/books?id=QKgraWbb7yoC|lang=en}} * {{cite book|author=Keat Gin Ooi|year=2009|lang=en|title=Historical Dictionary of Malaysia|url=https://books.google.com/books?id=3Uq_c2LARgAC|isbn=978-0-8108-5955-5|publisher=Rowman & Littlefield Publishers}} * {{cite book|author1=Robert C. Ostergren|author2=Mathias Le Bossé|publisher=Guilford Press|edition=i 2-të|url=https://books.google.com/books?id=y-1fwix23zMC|title=The Europeans: A Geography of People, Culture, and Environment|year=2011|lang=en|isbn=978-1-60918-140-6}} * {{cite book|author=Arnold Pacey|title=Technology in World Civilization: A Thousand-year History|year=1991|lang=en|publisher=MIT Press|id=isbn10 0-262-66072-5, isbn-13 978-0-262-66072-3|url=https://archive.org/details/technologyinworl0000pace|url-access=registration}} * {{cite book|editor1=Melvin Eugene Page|editor2=Penny M. Sonnenburg|title=Colonialism: An International, Social, Cultural, and Political Encyclopedia|volume=2|lang=en|publisher=ABC-CLIO|url=https://books.google.com/books?id=qFTHBoRvQbsC|year=2003|isbn=1-57607-335-1|accessdate=3 tetor 2020}} * {{cite book|author=Kavalam Madhava Panikkar|year=1953|lang=en|publisher=George Allen and Unwin|url=https://books.google.al/books?id=0PsMAAAAIAAJ|location=Londër|title=Asia and Western dominance, A Survey of the Vasco Da Gama Epoch of Asian History, 1498–1945}} * {{cite book|author=Gabriel Paquette|title=Imperial Portugal in the Age of Atlantic Revolutions: The Luso-Brazilian World, c. 1770–1850|year=2013|lang=en|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.al/books?id=Fwbw6QEnaO4C|id=isbn-10 1-107-02897-3, isbn-13 978-1-107-02897-5}} *{{cite book|author=Michael Pearson|title=Merchants and Rulers in Gujarat: The Response to the Portuguese in the Sixteenth Century|year=1976|lang=en|publisher=University of California Press|url=https://books.google.com/books?id=yVPn43u846AC|isbn=978-0-520-02809-8}} *{{cite book|author=Michael Pearson|title=The Portuguese in India|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=qI1ZRwAACAAJ|isbn=0-521-25713-1|year=1987|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}} *{{cite book|author=Maria do Rosário Pimente|title=Viagem ao fundo das consciências: a escravatura na época moderna|publisher=Edições Colibri|year=1995|lang=pt|isbn=972-8047-75-4|url=https://books.google.com/books?id=DrlIAAAAYAAJ}} * {{cite book|author=Jacques Pirenne|year=1962|publisher=Dutton|lang=en|title=The Tides of History|url=https://books.google.al/books?id=8EbTAAAAMAAJ|volume=2|chapter=Portuguese Thalassocracy}} * {{cite book|author1=Tomé Pires|editor=Armando Cortesão|orig-year=1990|author2=Francisco Rodrigues|url=https://books.google.al/books?id=h82D-Y0E3TwC|title=The Suma Oriental of Tome Pires: An Account of the East, from the Red Sea to Japan, written in Malacca and India in 1512-1515; & The Book of Francisco Rodrigues, Pilot-Major of the Armada that Discovered Banda and Moluccas|publisher=Asian Educational Services|year=2005|volume=1|isbn=81-206-0535-7|lang=en}} *{{cite book|author=Clive Ponting|title=World History: A New Perspective|publisher=Chatto & Windus|url=https://books.google.al/books?id=EapmAAAAMAAJ|year=2000|isbn=0-7011-6834-X|lang=en}} * {{cite book|author=Edgar Prestage|year=2007|title=The Portuguese Pioneers|publisher=Read Books|url=https://books.google.al/books?id=mtCb7jOIWBwC|lang=en|isbn=1-4067-4593-6}} * {{cite book|author=Anant Kabka Priolkar|title=The Goa Inquisition: Being a Quatercentenary Commemoration Study of the Inquisition in India|year=1961|publisher=Bombay University Press|url=https://books.google.al/books?id=toz9yHz5XikC|lang=en}} * {{cite journal|author=Rogerio Miguel Puga|lang=en|journal=Bulletin of Portuguese/Japanese Studies|url=https://redalyc.org/articulo.oa?id=36100506|title=The Presence of the "Portugals" in Macau and Japan in Richard Hakluyt's ''Navigations''|volume=5|date=dhjetor 2002|issn=0874-8438|pages=81-116|publisher=Redalyc|accessdate=26 mars 2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330201013/http://www.redalyc.org/articulo.oa?id=36100506|archive-date=30 mars 2023}} * {{cite book|author1=Max Quanchi|year=2005|author2=John Robson|publisher=Scarecrow Press|url=https://books.google.com/books?id=FUwDzM94jGUC|title=Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands|lang=en|isbn=978-0-8108-6528-0}} * {{cite book|author=Carmen M. Radulet|title=As viagens de Diogo Cão: um problema ainda em aberto|url=http://books.google.com/books?id=HzVu8IUqQt8C|publisher=Universidade de Coimbra, Biblioteca Geral 1|date=1988|lang=pt}} * {{cite book|editor1=S. M. Ramasamy|year=2006|editor2=C. J. Kumanan|editor3=R. Sivakumar|url=https://books.google.com/books?id=5gEBfvCBclUC|editor4=Bhoop Singh|lang=en|title=Geomatics in Tsunami|accessdate=10 korrik 2012|publisher=New India Publishing|isbn=978-81-89422-31-8}} *{{cite book|author=Merle Calvin Ricklefs|title=A History of Indonesia Since c. 1300|edition=i 2-të|url=https://books.google.al/books?id=Ws5tQgAACAAJ|year=1993|publisher=Stanford University Press|location=Londër|lang=en|id=isbn-10 080472195-5, isbn-13 978-080472195-0}} *{{cite book|author=Junius P. Rodriguez|title=Slavery in the United States: A Social, Political, and Historical Encyclopedia|volume=2|year=2007|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-85109-549-0|url=https://books.google.com/books?id=4X44KbDBl9gC|lang=en}} * {{cite book|author=Clifford J. Rogers|title=The Military Revolution Debate: Readings on the Military Transformation of Early Modern Europe|publisher=Routledge, Taylor & Francis Group|url=https://books.google.al/books?id=26Q_BAAAQBAJ|date=31 maj 1995|id=isbn-10 0-813320542, isbn-13 978-0-81332054-0|lang=en}} * {{cite book|author=Francis Millet Rogers|year=1962|title=The Quest for Eastern Christians: Travels and Rumor in the Age of Discovery|lang=en|publisher=University of Minnesota Press|url=http://books.google.com/books?id=lBh--X3QjnsC|isbn=0-8166-0275-1}} * {{cite book|author=Maria de Lurdes Rosa|title=Longas Guerras, longos sonhos africanos. Da tomada de Ceuta ao fim do Império|year=2010|lang=pt|publisher=Fio da Palavra Editores|url=https://www.academia.edu/31117562/Longas_Guerras_longos_sonhos_africanos._Da_tomada_de_Ceuta_ao_fim_do_Imp%C3%A9rio|location=Porto|isbn=978-989-8171-25-2}} *{{cite book|author=Anthony John Russell Russell-Wood|year=1998|lang=en|title=The Portuguese Empire 1415–1808|publisher=Johns Hopkins University Press|isbn=0-8018-5955-7|url=https://books.google.com/books?id=JTVH7PZU1hUC}} *{{cite book|author=Anthony John Russell Russell-Wood|publisher=University of California Press|url=https://books.google.com/books?id=2bDaBpOgi_UC|lang=en|title=Fidalgos and Philanthropists: The Santa Casa da Misericórdia of Bahia, 1550–1755|year=1968}} * {{cite book|author=David J. Russo|title=American History from a Global Perspective: An Interpretation|url=https://books.google.al/books?id=1azOEAAAQBAJ|year=2000|publisher=Bloomsbury Publishing|id=isbn-10 031300296-7, isbn-13 978-031300296-0|lang=en}} * {{cite book|author=Maria Emília Madeira Santos|publisher=Junta de Investigações Científicas do Ultramar|url=http://books.google.com/books?id=f4d4qtYuYQYC|date=1983|title=Silva Porto e os problemas da África portuguesa no século XIX; Série Separatas / Centro de Estudos de Cartografia Antiga|location=Koimbra|lang=pt}} * {{cite book|author=Geoffrey Vaughan Scammell|title=The World Encompassed: The First European Maritime Empires c. 800-1650|year=1981|lang=en|publisher=University of California Press|url=https://books.google.al/books?id=EayR3sm4mvUC|id=isbn-10 0-520-04422-3, isbn-13 978-0-520-04422-7}} *{{cite book|author=Geoffrey Vaughn Scammell|title=The First Imperial Age, European Overseas Expansion c. 1400–1715|publisher=Routledge|year=1997|lang=en|isbn=0-415-09085-7|url=https://books.google.com/books?id=G5DGygQdNp0C}} * {{cite web|author=Julita Scarano|year=2009|title=Migração sob contrato: a opinião de eça de queiroz|url=http://www.anpocs.org/portal/index.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=4795&Itemid=357|publisher=Unesp-Ceru|lang=pt|accessdate=29 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204093900/http://www.anpocs.org/portal/index.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=4795&Itemid=357|url-status=dead|archive-date=4 shkurt 2013}} *{{cite book|author=Stuart B. Schwartz|title=Sovereignty and Society in Colonial Brazil: The High Court of Bahia and Its Judges, 1609–1751|year=1973|publisher=University of California Press|url=https://books.google.com/books?id=siCvrGfxgyEC|isbn=978-052002195-2|lang=en}} *{{cite book|author=Bhagamandala Seetharama Shastry|title=Goa-Kanara Portuguese Relations, 1498–1763|url=https://books.google.com/books?id=raLL0A3Pb_0C&pg=PA41|isbn=978-817022848-6|publisher=Concept Publishers|year=2000|lang=en}} * {{cite book|author=Sarina Singh|year=2003|title=India|publisher=Lonely Planet|isbn=1-74059-421-5|url=http://books.google.com/books?id=eqM-VSjw0gAC|lang=en}} *{{cite book|editor=Teotonio Rosario de Souza|title=Goa Through the Ages: An Economic History|series=Issue 6 of Goa University publication series|volume=2|publisher=Concept Publishing Co.|url=https://books.google.com/books?id=dwYDPnEjTb4C|year=1990|isbn=81-7022-259-1|lang=en}} * {{cite book|editor1=Karl Anton Sprengard|year=1994|lang=en|editor2=Roderich Ptak|url=https://books.google.com/books?id=QNQfuDXD0HkC|title=Maritime Asia: Profit Maximisation, Ethics and Trade Structure c. 1300-1800|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|ISBN=978-344703521-7|accessdate=3 tetor 2020}} * {{cite book|author=Timothy J. Stapleton|year=2013|lang=en|title=A Military History of Africa|url=https://books.google.com/books?id=XvtDAgAAQBAJ&pg=PA165|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-39569-7}} * {{cite book|author=Leften Stavros Stavrianos|year=1966|title=The World Since 1500: A Global History|url=https://books.google.al/books?id=Cu8WAQAAIAAJ|publisher=Prentice-Hall|lang=en|pages=92–93}} * {{cite book|editor1=Andrew Stone|editor2=Piera Chen|editor3=Chung Wah Chow|edition=i 14-të|url=https://books.google.al/books?id=iBEcsjbPPFMC|year=2010|title=Hong Kong & Macau|publisher=Lonely Planet|lang=en|id=isbn-10 1-74179-225-8, isbn-13 978-1-74179-225-6}} *{{cite book|author=Sanjay Subrahmanyam|title=The Portuguese Empire in Asia, 1500–1700: A Political and Economic History|edition=i 2-të|publisher=Wiley-Blackwell|year=2012|isbn=978-1-118-27401-9|url=https://books.google.com/books?id=K7RlmNEzqf4C|lang=en}} * {{cite book|author=Yosaburō Takekoshi|title=The Economic Aspects of the History of the Civilization of Japan|url=https://books.google.al/books?id=2ujfVq9v4zoC|publisher=Taylor & Francis|lang=en|year=2004|volume=1|ISBN=0-415-32379-7}} * {{cite book|author=Hugh Thomas|title=The Slave Trade: The Story of the Atlantic Slave Trade: 1440–1870|url=https://books.google.com/books?id=lmPFnzXU7o0C|accessdate=10 qershor 2012|year=1997|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-0-684-83565-5|lang=en}} * {{cite journal|author=H. B. Thomas|title=The Kionga Triangle|journal=Tanganyika Notes and Records|url=https://books.google.al/books?id=nO5xwkSKmLMC|year=1951|publisher=Tanganyika Society|issue=31|lang=en|pages=47-50}} * {{cite book|author=John K. Thornton|year=2000|title=Warfare in Atlantic Africa, 1500–1800|url=https://books.google.com/books?id=7_qNAgAAQBAJ&pg=PA101|isbn=978-1-135-36584-4|publisher=Routledge|lang=en}} * {{cite book|author=Dave Treece|title=Exiles, Allies, Rebels: Brazil's Indianist Movement, Indigenist Politics, and the Imperial Nation-State|year=2000|publisher=Praeger|isbn=978-1-85109-549-0|url=https://books.google.com/books?id=s50JnG7BzLAC&pg=PA31|lang=en}} * {{cite book|author1=Denis Crispin Twitchett|year=1998|lang=en|author2=John King Fairbank|url=https://books.google.al/books?id=tVhvh6ibLJcC|title=The Cambridge History of China|volume=8; Part 2|publisher=Cambridge University Press|id=isbn-10 0-521-24333-5, isbn-13 978-0-521-24333-9}} * {{cite book|author=Spencer Tucker|year=1999|title=Vietnam|publisher=Kentucky University Press|url=http://books.google.com/books?id=WZry2NaH2_sC|ISBN=0-8131-0966-3|lang=en}} * {{cite book|author1=Mesut Uyar|author2=Edward J. Erickson|publisher=Bloomsbury Academic|url=https://books.google.com/books?id=JgfNBKHG7S8C|title=A Military History of the Ottomans: From Osman to Atatürk|year=2009|lang=en|isbn=027598876-7}} * {{cite journal|author=Vasco Pulido Valente|date=2001|volume=36|issue=160|journal=Análise Social|url=http://analisesocial.ics.ul.pt/documentos/1218729326Q0wLE8dw3No50NO5.pdf|pages=767-802|title=Henrique Paiva Couceiro – um colonialista e um conservador|lang=pt}} * {{cite book|author=Viveka Velupillai|title=Pidgins, Creoles and Mixed Languages: An Introduction|url=https://books.google.al/books?id=Dw-YBwAAQBAJ|publisher=John Benjamins Publishing Co.|year=2015|id=isbn-10 902726884-3, isbn-13 978-902726884-6|lang=en}} * {{cite journal|author=J. D. Vincent-Smith|title=The Anglo-German Negotiations over the Portuguese Colonies in Africa, 1911–14|url=https://archive.org/details/sim_historical-journal_1974-09_17_3/page/620|lang=en|jstor=2638392|journal=The Historical Journal|volume=17|issue=3|date=shtator 1974|publisher=Cambridge University Press|issn=0018-246X|doi=10.1017/s0018246x0000532x|pages=620-29}} * {{cite book|author=Gerald W.R. Ward|title=The Grove Encyclopedia of Materials and Techniques in Art|year=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-531391-8|url=https://books.google.com/books?id=mkJfbdTS--UC|lang=en}} * {{cite book|editor1=Adolphus William Ward|year=1923|lang=en|editor2=George Peabody Gooch|url=http://books.google.com/books?id=4Nk8AAAAIAAJ|title=The Cambridge History of British Foreign Policy 1783-1919|volume=3; 1866–1919|publisher=Cambridge University Press}} * {{cite book|author=Barbara A. West|year=2009|title=Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania|url=https://books.google.al/books?id=pCiNqFj3MQsC|id=isbn-10 0-8160-7109-8, isbn-13 978-0-8160-7109-8|publisher=Facts On File|lang=en}} * {{cite book|author=Douglas L. Wheeler|title=Republican Portugal: A Political History, 1910–1926|url=https://books.google.com/books?id=PkH9wfKMqHwC|accessdate=12 korrik 2012|publisher=University of Wisconsin Press|year=1998|lang=en|isbn=0-299-07450-1}} * {{cite book|author=Paula White|year=2005|editor1=John Stewart Bowman|editor2=Maurice Isserman|title=Exploration in the World of the Middle Ages, 500–1500|publisher=Facts on File, Inc.|url=https://books.google.com/?id=k6IcwmDG3cAC&pg=PA138|lang=en|isbn=3-87294-202-6}} * {{cite book|author=Richard Stephen Whiteway|title=The Rise of Portuguese Power in India, 1497–1550|url=https://books.google.com/?id=jM4NAAAAIAAJ|publisher=Archibald Constable & Co.|year=1899|lang=en}} * {{cite book|author=James Wynbrandt|year=2009|lang=en|title=A Brief History of Pakistan|url=https://books.google.al/books?id=xQGwgJnCPZgC|id=isbn-10 0-8160-6184-X, isbn-13 978-0-8160-6184-6|publisher=Infobase Publishing}} * {{cite book|author=José Yamashiro|year=1989|title=Choque Luso No Japão Dos Séculos XVI e XVII|url=https://books.google.com/books?id=l2qSNQnlQGcC|publisher=Ibrasa|isbn=1-74059-421-5|lang=pt}} {{refend}} ==Lidhje të jashtme== {{commons category|Portuguese Empire|Perandoria Portugeze}} {{refbegin}} * {{cite web|work=timelines.info|lang=en|title=Portuguese Empire Timeline|url=http://www.timelines.info/history/empires_and_civilizations/portuguese_empire/}} * {{cite web|lang=pt|title=Navegações Portuguesas|url=http://cvc.instituto-camoes.pt/navegaport/index1.html|publisher=Intituto Camoes|access-date=12 gusht 2024|archive-date=19 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220519223612/http://www.cvc.instituto-camoes.pt/navegaport/index1.html|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.colonialvoyage.com/|title=Dutch Portuguese Colonial History: history of the Portuguese and the Dutch in Ceylon, India, Malacca, Bengal, Formosa, Africa, Brazil. Language Heritage, lists of remains, maps|work=.colonialvoyage.com|lang=en}} * {{cite web|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|author=Thomas Kitchin|work=wdl.org|lang=en|access-date=12 gusht 2024|archive-date=24 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171124004659/https://www.wdl.org/en/item/4397/|url-status=dead}} * {{cite web|lang=en|title=Repression of Buddhism in Sri Lanka by the Portuguese (1505–1658)|url=http://vgweb.org/unethicalconversion/port_rep.htm|publisher=Australian Centre for Sri Lankan Unity|author=Senaka Weeraratna|year=2005|access-date=12 gusht 2024|archive-date=25 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200225130354/http://vgweb.org/unethicalconversion/port_rep.htm|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://purl.pt/711/1/index.html|lang=pt|publisher=Biblioteca Nacional de Portugal|title=Exposição Os portugueses e o Oriente}} * {{cite web|url=http://www.fcsh.unl.pt/cham/eve//|lang=pt|publisher=Faculdade de Ciências Sociais e Humanas da Universidade Nova de Lisboa e Universidade dos Açores|title=CHAM-Enciclopédia Virtual da Expansão Portuguesa desenvolvida pelo Centro de História de Além-Mar}} * {{cite web|url=https://dre.pt/application/dir/pdf1s/1937/05/10300/04170439.pdf|title=Carta Orgânica do Império Colonial Português, com as alterações constantes das leis n.ºs 1:948 e 1:900 e dos decretos n.ºs 26:180 e 27:067|work=Diário do Governo, 5 de maio de 1937|lang=pt}} * {{cite web|url=https://ensina.rtp.pt/tema/expansao-descobrimenos/|title=Expansão e Descrobimentos|publisher=RTP/ AEP|date=2000|lang=pt}}{{Lidhje e vdekur}} {{refend}} [[Kategoria:Kolonializmi historik evropian]] [[Kategoria:Perandoria Portugeze]] [[Kategoria:Kolonializmi Portugez në Azi]] [[Kategoria:Portugali]] aujxhndqoubfff0r4vzao8nincnrdsm 0 252292 3025754 2954467 2026-08-14T20:00:30Z Zafer 67301 Photo changed 3025754 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = N'Golo Kanté | image = N'Golo Kanté 91 Fenerbahçe 20260805 (2) (cropped).JPG | caption = Kanté duke u ushtruar për [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]] më 2026 | fullname = N'Golo Kanté<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/612828|title=Updated squads for 2017/18 Premier League confirmed|publisher=Premier League|date=2 shkurt 2018|accessdate=10 shkurt 2018}}</ref> | birth_date = 29 mars 1991<ref>{{cite web|url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=2018 FIFA World Cup Russia: List of players: France|publisher=FIFA|format=PDF|page=11|date=10 qershor 2018|accessdate=10 qershor 2018|archive-date=19 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619164139/https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[Paris]], [[Francë]] | height = 1.71 m<ref>{{cite web|url=https://www.chelseafc.com/en/teams/profile/ngolo-kante|title=N'Golo Kante|publisher=Chelsea F.C.}}</ref> | position = [[Mesfushori|Mesfushor mbrojtës]] | currentclub = [[Chelsea F.C.|Chelsea]] | clubnumber = 7 | youthyears1 = 1999–2010 | youthclubs1 = JS Suresnes | youthyears2 = 2010–2012 | youthclubs2 = [[US Boulogne|Boulogne]] | years1 = 2012–2013 | clubs1 = [[US Boulogne|Boulogne]] | caps1 = 38 | goals1 = 3 | years2 = 2013–2015 | clubs2 = [[Stade Malherbe Caen|Caen]] | caps2 = 75 | goals2 = 4 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[Leicester City F.C.|Leicester City]] | caps3 = 37 | goals3 = 1 | years4 = 2016– | clubs4 = [[Chelsea F.C.|Chelsea]] | caps4 = 94 | goals4 = 5 | nationalyears1 = 2016– | nationalteam1 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] | nationalcaps1 = 36 | nationalgoals1 = 1 | medaltemplates = {{Medal|Sport|[[Futbolli]] i burrave}} {{Medal|Country|{{fb|FRA}}}} {{Medal|Comp|[[FIFA Kupa e Botës]]}} {{Medal|W|[[2018 FIFA Kupa e Botës|Rusia 2018]]|}} {{Medal|Comp|[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit]]}} {{Medal|RU|[[UEFA Euro 2016|Franca 2016]]|}} | club-update = 21:08, 1 shkurt 2019 (UTC) | nationalteam-update = 21:08, 1 1 shkurt 2019 (UTC) }} '''N'Golo Kanté''' ({{IPA-fr|(ɛ)ŋɡolo kɑ̃te|lang}}; lindi më 29 mars 1991) është futbollistë francezë i cili luan për klubin anglezë [[Chelsea F.C.|Chelsea]] dhe [[Kombëtarja franceze e futbollit|kombëtaren franceze]]. He bëri debutimin e tij në [[US Boulogne|Boulogne]] dhe kaloi dy sezone në [[Stade Malherbe Caen|Caen]], dhe më vonë në [[Ligue 1]]. Në vitin 2015, ai u bashkua me klubin [[Leicester City F.C.|Leicester City]] për një tarifë prej 5.6 million paund. Vitin e ardhshëm, ai u bashkua me [[Chelsea F.C.|Chelsea]] për një tarifë prej 32 million paund, duke fituar ligën në sezonin e tij të parë. Kanté bëri debutimin e tij për [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francën]] më 2016. Ai ishte një nga lojtarët kryesor për ekipin francezë që fitoi [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2018]]. ==Karriera me klube== ===Boulogne=== Kanté lindi në Paris,<ref>{{cite news|last1=Edwards|first1=Peter|title=N'Golo Kante Uncovered: This is what drives the Chelsea star on|url=https://www.express.co.uk/sport/football/785544/N-Golo-Kante-Chelsea-Leicester-Premier-League-News-Gossip|work=The Express|date=30 mars 2017}}</ref> ai filloi karrierën e tij në moshën tetë në JS Suresnes në periferin perëndimore të kryeqytetit, duke jetuar këtu për 10 vjet. Përmes kontakteve të presidentit të [[Suresnes]] më 2010, ai u bashkua me skuadrë rezervë të [[US Boulogne|Boulogne]]. Ai bëri debutim profesionale në lojën e fundit më 18 maj 2012 kundër [[AS Monaco FC|Monaco]], duke zëvendësuar [[Virgile Reset]] në 11 minutat e fundit.<ref name="soccerway2">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2012/05/18/france/ligue-2/union-sportive-de-boulogne-cote-dopale/association-sportive-monaco-fc/1115476/|title=US Boulogne vs. Monaco – 1 – 2|publisher=Soccerway|date=18 maj 2012|accessdate=4 qershor 2014}}</ref> Më 10 gusht, ai shënoi golën e parë, të vetmin kundër [[Luzenac AP|Luzenac]] në [[Stade de la Libération]].<ref name="voix">{{cite news|title=Ngolo Kanté fait souffler un vent de fraîcheur sur Boulogne|url=http://www.lavoixdunord.fr/region/ngolo-kante-fait-souffler-un-vent-de-fraicheur-sur-boulogne-jna31b0n627689|accessdate=21 mars 2016|work=[[La Voix du Nord]]|date=12 gusht 2012}}</ref> ===Caen=== [[Skeda:Kanté.png|parapamje|djathtas|Kanté me [[Stade Malherbe Caen|Caen]] në vitin 2013]] Në vitin 2013, ai u bashkua me klubin [[Stade Malherbe Caen|Caen]] dhe luajti 38 ndeshje në sezonin e tij të parë, duke fituar hyrjen në [[Ligue 1]]. Në ndeshjen e tij të dytë më 9 gusht, ai shënoi golën e tij të parë duke barazuar kundër [[Stade Lavallois|Laval]];<ref>{{cite news|title=Stade Lavallois : À Caen la victoire !|trans-title=Stade Lavallois: Fitore për Caen!|url=http://lamayenneonadore.fr/main/2013/08/09/stade-lavallois-a-caen-la-victoire/|accessdate=21 mars 2016|publisher=La Mayenne, on adore !|date=9 gusht 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160403155232/http://lamayenneonadore.fr/main/2013/08/09/stade-lavallois-a-caen-la-victoire/|archivedate=3 prill 2016|url-status=dead}}</ref> Në sezonin 2014-15, Kanté shënoi golin e parë të sezonin në ndeshjen 3-0 kundër [[Thonon Évian F.C.|Évian]].<ref>{{cite news|title=Evian-Caen (0–3)|url=http://www.goal.com/fr/match/evian-tg-vs-caen/1686683/report|accessdate=21 mars 2016|publisher=Goal.com|date=9 gusht 2014}}</ref> Ai ka pasur më së shumti topin sesa lojtarët tjerë në Evropë.<ref name="how">{{cite news|last1=Fletcher|first1=Paul|title=N'Golo Kante: How can Premier League clubs create next star?|url=https://www.bbc.com/sport/football/39248977|accessdate=1 prill 2017|publisher=BBC Sport|date=29 mars 2017}}</ref> ===Leicester City=== Më 3 gusht 2015, ai u bashkua me [[Leicester City F.C.|Leicesterin]] për një kontratë katër vjeçare, ku thuhet të jetë 8 million euro (5.6 million paund).<ref>{{cite news|title=Leicester City: N'Golo Kante signs from Caen|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/33762524|work=BBC Sport|accessdate=3 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=Leicester sign N'Golo Kante from Caen but Charles Aranguiz not keen|url=http://www.espnfc.com/story/2546487/leicester-sign-ngolo-kante-from-caen-but-aranguiz-not-keen|publisher=[[ESPN FC]]|accessdate=3 gusht 2015|date=3 gusht 2015}}</ref> Ai bëri debutimin më 8 gusht duke u zëvendësuar me Vardy në tetë minutat e fundit kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]]. Më 7 nëntor, ai shënoi golin e parë të Premier Ligës në ndeshjen kundër [[Watford F.C.|Watford]].<ref>{{cite news|title=Leicester City: Leicester beat Watford|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/34686912|work=BBC Sport}}</ref> Ai fitoi shumë lavdërime dhe shumë vlerësime për shfaqjet e tij mbresëlënëse për Leicester dhe u konsiderua gjerësisht si një faktor kryesor në formën e shkëlqyer të klubit si ata shkuan për të fituar Premier Ligën, duke bërë vazhdimisht një numër të madh të ndeshjeve dhe përgjimeve.<ref>{{cite news|url=http://www.express.co.uk/sport/football/630615/Jamie-Carragher-Leicester-N-Golo-Kante-impressed-more-Arsenal-Petr-Cech-News-Gossip|title=Jamie Carragher: Leicester's N'Golo Kante has impressed me more than Arsenal's Petr Cech|date=1 janar 2016|work=Daily Express}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hafez|first1=Shamoon|title=Leicester 3–0 Stoke|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/35331047|accessdate=25 janar 2016|publisher=BBC Sport|date=23 janar 2016}}</ref> Në prill, ai ishte një nga katër lojtarët e Leicester që u përmend në Skuadrën e Vitit.<ref name="PFA1516">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36106596|title=PFA awards: Leicester and Spurs dominate Premier League team|publisher=BBC Sport|date=21 prill 2016|accessdate=6 maj 2018}}</ref> Kanté ishte i vetmi anëtar i skuadrës që u largua nga klubi në verën e vitit 2016. Largimi i tij ishte një faktor kryesor në rënien e mprehtë të Leicester në formë në sezonin 2016-17, pasi klubi nuk ishte në gjendje të gjente një mesfushor po aq të kualifikuar për ta zëvendësuar atë.<ref>{{cite news|title=Leicester City: What has changed at the Premier League champions?|url=https://www.bbc.com/sport/football/38879315|publisher=BBC Sport|date=9 shkurt 2017|accessdate=11 shkurt 2017}}</ref> ===Chelsea=== [[File:Ngolo Kante 2017.jpg|thumb|upright|Kanté playing for [[Chelsea F.C.|Chelsea]] in 2017]] Më 16 korrik 2016, Kanté nënshkroi kontratë pesë vjeçare me [[Chelsea F.C.|Chelsea]] për një tarifë prej 32 million paund. Pas nënshkrimit me klubin, Kanté tha: "Jam shumë i gëzuar që kam nënshkruar me një nga klubet më të mira në Evropë. Është si një ëndërr e bërë e vërtetë."<ref>{{cite news|title=Kante Signs|url=http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2016/07/kante-signs.html|accessdate=16 korrik 2016|publisher=Chelsea FC|date=16 korrik 2016}}</ref><ref>{{cite news|title=N'Golo Kante seals £32m transfer from Leicester to Chelsea|url=http://www.skysports.com/football/news/11668/10503502/ngolo-kante-seals-16332m-transfer-from-leicester-to-chelsea-sky-sources|accessdate=16 korrik 2016|work=Sky Sports|date=16 korrik 2016}}</ref> Kanté i'u dha numri 7.<ref>{{Cite web|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/ngolo-kante-wear-no-7-8490487|title=Chelsea have revealed N'Golo Kante's squad number|last=Rathborn|first=Jack|date=25 korrik 2016|access-date=28 korrik 2016}}</ref> Më 15 gusht 2016, Kanté bëri debutimin e tij në ndeshjen kundër [[West Ham United F.C.|West Ham United]]. Edhe pse ai morri kartën e verdhë në tri minutat e para të ndeshjes, ai shkëlqeu në lojë, duke ndihmuar Chelsea për të fituar ndeshjen.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/37006707|title=Chelsea 2–1 West Ham: Costa's late strike earns Conte's first Premier League win|date=15 gusht 2016|publisher=BBC Sport}}</ref> Tre muaj pas zhvendosjes seë tij në Londër, ai u përball me klubin e tij të mëparshëm, [[Leicester City F.C.|Leicester City]] për herë të parë, dhe ishte Njeriu i Ndeshjes në fitoren 3-0.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/37594219|title=Chelsea 3–0 Leicester City|date=15 tetor 2016|publisher=BBC Sport}}</ref> Më 23 tetor, ai shënoi golin e tij të parë për Chelsea në ndeshjen kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/37670362|title=Chelsea 4–0 Manchester United|date=23 tetor 2016|publisher=BBC Sport}}</ref> Më 26 dhjetor 2016, Kanté u emërua nga ''[[L'Équipe]]'' si futbollisti i gjashtë më i mirë i vitit 2016.<ref>{{cite news|url=https://www.lequipe.fr/Top/Football/top100-joueurs-2016/10/|title=Les 100 meilleurs joueurs de l'année 2016|date=26 dhjetor 2016|work=L'Équipe|access-date=25 shtator 2018|archive-date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715094526/https://www.lequipe.fr/Top/Football/top100-joueurs-2016/10/|url-status=dead}}</ref> Më 13 mars 2017, Kanté u emërua si njeriu i ndeshjes dhe shënoi golin e vetëm në minutën e 51 në ndeshjen e çerekfinales të Kupës FA kundër Manchester United në stadiumin [[Stamford Bridge]].<ref>{{cite news|url=http://www.beinsports.com/au/football/news/kante-fires-as-chelsea-sends-united-packing/481002|title=Kante Fires as Chelsea Sends United Packing|date=14 mars 2017|work=Bein Sports}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/39176050|title=Chelsea 1 Manchester United 0|date=13 mars 2017|work=BBC}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== I lindur tek prindërit të [[Mali|Malit]], Kanté morri një thirrje nga kombëtarja e Malit për Kupën e Kombëtareve Afrikane 2015, por nuk pranoi në bazë se ende po përpiqej të vendoste veten në Ligue 1.<ref>{{cite web|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/N-golo-kante-caen-pourrait-choisir-de-representer-le-mali/558678|title=N'Golo Kanté (Caen) pourrait choisir de représenter le Mali|trans-title=N'Golo Kanté (Caen) mundi të zgjedh ta përfaqësoj Malin|accessdate=10 qershor 2016|work=L'Equipe}}</ref> Mali lëshoi një ftesë të mëtejshme për Kanté në janar 2016,<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35343401|title=N'Golo Kante: Mali make second approach to midfielder|publisher=BBC Sport|accessdate=10 qershor 2016}}</ref> megjithëse ai deklaroi se ai ishte ende i pavendosur rreth asaj se cilin ekip kombëtar duhet të përfaqësonte nëse ai do të merrte një ftesë nga Franca.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.co.uk/barclays-premier-league/story/2807981/kante-to-decided-over-possible-france-mali-call-ups|title=Leicester's N'Golo Kante undecided over possible France, Mali call-ups|publisher=ESPN FC|accessdate=10 qershor 2016}}</ref> Më 17 mars 2016, Kanté u përzgjodh për [[Kombëtarja franceze e futbollit|skuadrën e lartë të Francës]] për herë të parë për t'u përballur me [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandën]] dhe [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusinë]] në ndeshje miqësore.<ref>{{cite news|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Equipe-de-france-ngolo-kante-et-dimitri-payet-appeles-par-didier-deschamps/644065|title=Equipe de France : Ngolo Kanté et Dimitri Payet appelés par Didier Deschamps|work=L'EQUIPE|date=17 mars 2016|access-date=17 mars 2016}}</ref> Në ditëlindjen e tij të 25, më 29 mars, ai bëri fillimin e tij të parë dhe shënoi për të hapur një fitore 4-2 ndaj Rusisë në [[Stade de France]]; Edhe shoku i ditëlindjes së tij, [[Dimitri Payet]], shënoi gjithashtu.<ref>{{cite news|title=Birthday boys N'Golo Kante and Dimitri Payet help France to victory|url=http://www.eurosport.co.uk/football/birthday-boys-n-golo-kante-and-dimitri-payet-help-france-to-victory_sto5415101/story.shtml|accessdate=29 mars 2016|publisher=Eurosport|date=29 mars 2016}}</ref> Më 10 qershor 2016, Kanté u shfaq në ndeshjen e tij të parë konkurruese për Francën duke filluar ndeshjen e hapjes së [[UEFA Euro 2016|Euro 2016]] kundër [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]]; ai luajti të gjithë ndeshjen, bëri më shumë kalime, mbuloi më shumë distancë në fushë dhe ndihmoi golin fitues të [[Dimitri Payet]] në një fitore 2-1.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017877/postmatch/report/|title=Payet stunner gives hosts France opening win|publisher=www.uefa.com|date=10 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.euronews.com/sport/3205635-payet-stunner-gives-france-2-1-win-over-romania-in-opener/|archive-url=https://archive.today/20160615084434/http://www.euronews.com/sport/3205635-payet-stunner-gives-france-2-1-win-over-romania-in-opener/|archive-date=15 qershor 2016|title=Payet's late stunner helps France floor Romania.|date=11 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.leicestermercury.co.uk/Leicester-City-star-N-Golo-Kante-admits-Euro-2016/story-29388703-detail/story.html|title=Leicester City star N'Golo Kante admits Euro 2016 will be tough after shining in France victory|publisher=Leicester Mercury|date=11 qershor 2016|access-date=25 shtator 2018|archive-date=20 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200420222751/http://www.leicestermercury.co.uk/Leicester-City-star-N-Golo-Kante-admits-Euro-2016/story-29388703-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> Në raundin e 16 ndeshje kundër [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Republikës së Irlandës]] në [[Parc Olympique Lyonnais]], Kanté mori një karton të verdhë në minutën e 27-të (e dyta e tij e Euro 2016 që do të shkaktonte atë të pezullohej nga çerek-finalja) dhe u zëvendësua me [[Kingsley Coman]] në minutën e 46-të me francezët që zvarritën 0-1 në pjesën e parë.<ref>{{cite news|last1=Adams|first1=Tom|title=The Kante dilemma: Can Didier Deschamps solve his biggest problem?|url=http://www.eurosport.co.uk/football/euro-2016/2016/the-kante-dilemma-can-didier-deschamps-solve-his-biggest-problem_sto5674392/story.shtml|accessdate=17 korrik 2016|publisher=Eurosport|date=6 korrik 2016}}</ref> Kanté ishte një zëvëdësim i papërdorur në finale, të cilën Franca e humbi 1–0 ndaj [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]] në kohe shtesë.<ref name="Euro 2016">{{cite news|url=https://www.rtsh.al/lajme/euro-2016-portugalia-kampione-europe-per-te-paren-here/|title=Euro 2016: Portugalia kampione Europe për të parën herë|publisher=Radio Televizioni Shqiptar|date=10 korrik 2016|accessdate=10 korrik 2016|archive-date=11 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160711120001/http://rtsh.al/lajme/euro-2016-portugalia-kampione-europe-per-te-paren-here/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2016/07/10/portugalia-kampione-e-europes-heroi-eder-ndeshkon-francen/|title=Portugalia, kampione e Europës. Heroi Eder ndëshkon Francën|publisher=Top-Channel.tv|date=10 korrik 2016|accessdate=10 korrik 2016}}</ref> Më 17 maj 2018, ai u thirr në skuadrën franceze për [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kampionatin Botëror 2018]] në Rusi.<ref>{{cite news|last1=Charles|first1=Andy|title=Alexandre Lacazette and Anthony Martial on standby for France World Cup squad and Dimitri Payet out|url=https://www.skysports.com/football/news/12025/11376691/alexandre-lacazette-and-anthony-martial-on-standby-for-france-world-cup-squad-and-dimitri-payet-out|accessdate=15 korrik 2018|work=Sky Sports|date=21 maj 2018}}</ref> Më 15 korrik, Kanté filloi në fitoren 4-2 të Francës kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]] në finale.<ref name="Kupa e Botës">{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/07/15/franca-kampione-e-botes-kroacia-bie-ne-finale-foto-video/|title=Franca, kampione e botës! Kroacia e mbyll me nder – FOTO/VIDEO|publisher=Top-Channel.tv|date=15 korrik 2018|accessdate=15 korrik 2018}}</ref> ==Trofe== ===Klube=== ;Leicester City *[[Premier League]]: [[2015–16 Premier League|2015–16]]<ref name="PremProfile"/> ;Chelsea *Premier League: [[2016–17 Premier League|2016–17]]<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/13492/N%27Golo-Kant%C3%A9/overview|title=N'Golo Kanté: Overview|trans-title=N'Golo Kanté: Përmbledhje|publisher=Premier League|accessdate=28 shtator 2018|archive-date=20 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180420154151/https://www.premierleague.com/players/13492/N%27Golo-Kant%C3%A9/overview|url-status=dead}}</ref> *[[FA Cup]]: [[2017–18 FA Cup|2017–18]]<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44091559|title=Chelsea 1–0 Manchester United|first=Phil|last=McNulty|publisher=BBC Sport|date=19 maj 2018|accessdate=19 maj 2018}}</ref> ===Kombëtarja=== ;Franca *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2018 FIFA Kupa e Botës|2018]]<ref name="Kupa e Botës"/> *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]] finalist: [[UEFA Euro 2016|2016]]<ref name="Euro 2016"/> == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Skuadra Chelsea F.C.}} [[Kategoria:Lindje 1991]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë francezë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren franceze]] [[Kategoria:Futbollistë në US Boulogne]] [[Kategoria:Futbollistë në Stade Malherbe Caen]] [[Kategoria:Futbollistë në Leicester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Chelsea F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Ligue 2]] [[Kategoria:Futbollistë në Ligue 1]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] c80nr8w6yjrellzvhd96eh938z5484s 0 256654 3025750 3008247 2026-08-14T19:26:18Z Zafer 67301 Photo changed 3025750 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Milan Škriniar | fullname = Milan Škriniar | image = Milan Škriniar 37 Fenerbahçe 20260805 (8) (cropped).JPG | height = 1.88 m | birth_date = {{Birth date and age|11|02|1995|df=y}} | birth_place = [[Žiar nad Hronom]], Sllovaki | currentclub = [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]]<br>(në huazim nga [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]) | clubnumber = 37 | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Qëndër-mbrojtës]] | youthyears1 = | youthclubs1 = [[FK Žiar nad Hronom|Žiar nad Hronom]] | youthyears2 = 2007–2012<ref>{{cite web|url=http://www.talenty-info.sk/index.php/futbal/231-milan-kriniar-je-na-nas-ako-sa-chopime-ance|title=Milan Škriniar: Je na nás ako sa chopíme šance|website=talenty-info.sk|language=sk|date=14 shkurt 2012|accessdate=10 maj 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511052618/http://www.talenty-info.sk/index.php/futbal/231-milan-kriniar-je-na-nas-ako-sa-chopime-ance|archivedate=11 maj 2013}}</ref> | youthclubs2 = [[MŠK Žilina|Žilina]] | years1 = 2012–2016 | clubs1 = [[MŠK Žilina|Žilina]] | caps1 = 77 | goals1 = 12 | years2 = 2012–2013 | clubs2 = → [[FC ViOn Zlaté Moravce|ViOn Zlaté Moravce]] (huazim) | caps2 = 7 | goals2 = 0 | years3 = 2016–2017 | clubs3 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps3 = 38 | goals3 = 0 | years4 = 2017–2023 | clubs4 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps4 = 193 | goals4 = 10 | years5 = 2023– | clubs5 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] | caps5 = 29 | goals5 = 0 | years6 = 2025– | clubs6 = → [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]] (huazim) | caps6 = 0 | goals6 = 0 | nationalyears1 = 2011 | nationalteam1 = [[Kombëtarja sllovake nën-17 e futbollit|Sllovakia U17]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2012–2013 | nationalteam2 = [[Kombëtarja sllovake nën-18 e futbollit|Sllovakia U18]] | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2013–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja sllovake nën-19 e futbollit|Sllovakia U19]] | nationalcaps3 = 3 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2012–2017 | nationalteam4 = [[Kombëtarja sllovake nën-21 e futbollit|Sllovakia U21]] | nationalcaps4 = 19 | nationalgoals4 = 3 | nationalyears5 = 2016– | nationalteam5 = [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakia]] | nationalcaps5 = 77 | nationalgoals5 = 3 | pcupdate = 22 janar 2025 | ntupdate = 16 nëntor 2024 }} '''Milan Škriniar''' (<small>Sllovakisht</small>: [[Gjuha sllovake|[ˈmilan ˈʃkriɲɪ̯ar]]]; lindur më 11 shkurt 1995) është një [[futbolli]]st profesionist [[Sllovakia|sllovak]] i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]] për klubin turk [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]], në huazim nga [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]], dhe [[Kombëtarja sllovake e futbollit|kombëtaren sllovake]]. Në vitin 2016, ai u shpall lojtari më i mirë nën-21 i Sllovakisë, duke marrë çmimin Peter Dubovsky. ==Karriera me klube== ===MŠK Žilina=== Škriniar filloi karrierën e tij me [[FK Žiar nad Hronom]], përpara se të bashkohej me të rinjtë e [[MŠK Žilina]] në moshën 12 vjeçare. Ai bëri debutimin e tij zyrtar në [[Super Liga Sllovake|Super Ligën Sllovake]] me ekipin më 27 mars 2012 në moshën 17 vjeç e 49 ditë, në një ndeshje ndaj [[FC ViOn Zlaté Moravce]]. Më 23 nëntor 2012, ai shënoi golin e parë si profesionist në një fitore 4–1 të MŠK Žilina kundër [[FC ViOn Zlaté Moravce]] në Corgoň Liga.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2012/11/23/slovakia/super-liga/mk-ilina/fc-zlate-moravce/1299004/|title=Žilina vs. Zlaté Moravce 4 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=23 nëntor 2012|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref> ====Huazimi te ViOn Zlaté Moravce==== Në shkurt 2013, Škriniar u huazua tek FC ViOn Zlaté Moravce për të fituar më shumë përvojë. ===Sampdoria=== Më 29 janar 2016, [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] lajmëroi transferimin e Škriniar i cili firmosi një kontratë katër-vjeçare-e-gjysëm.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/79082/official-sampdoria-sign-skriniar|title=Official: Sampdoria sign Skriniar|trans-title=Zyrtare: Sampdoria firmos me Skriniar|publisher=Football Italia|language=en|date=29 janar 2016|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref> Ai debutoi me klubin në fund të prillit në një fitore 2–1 në shtëpi ndaj [[S.S. Lazio|Lazios]].<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/04/24/italy/serie-a/uc-sampdoria/ss-lazio-roma/2120720/|title=Sampdoria vs. Lazio 2 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=24 prill 2016|accessdate=24 prill 2016}}</ref> Në [[Sezoni 2016–17 i U.C. Sampdoria|sezonin e ardhshëm]], Škriniar luajti një rol kryesor në formacionin e trajnerit [[Marco Giampaolo]], duke e përfunduar sezonin si mbrojtësi më i ri që luan të paktën 35 ndeshje në Serie A. ===Internazionale=== Më 7 korrik 2017, Škriniar u bashkua me klubin tjetër italian të [[Serie A]], [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], duke firmosur një kontratë pesë-vjeçare.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/milan-skriniar-firmos-me-interin-nuk-me-besohet-qe-jam-pjese-e-kesaj-skuadre/|title=Milan Skriniar firmos me Interin: Nuk më besohet që jam pjesë e kësaj skuadre|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=7 korrik 2017|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref> ''Zikaltrit'' paguan 20 milion € dhe gjithashtu dhanë edhe sulmuesin [[Gianluca Caprari]].<ref name="Inter"/><ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/inter-complete-20m-signing-of-sampdoria-star-skriniar/hnra1cchkw9o1hf2cd53dijr3|title=Inter complete €20m signing of Sampdoria star Skriniar|trans-title=Inter kompleton transferimin 20 milion € të yllit të Sampdorias Skriniar|publisher=Goal.com|language=en|author=Joe Wright|date=7 korrik 2017|accessdate=7 korrik 2017|archive-date=16 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816211906/http://www.goal.com/en/news/inter-complete-20m-signing-of-sampdoria-star-skriniar/hnra1cchkw9o1hf2cd53dijr3|url-status=dead}}</ref> Ky transferim e bëri atë lojtarin sllovak më të shtrenjtë të të gjitha kohërave.<ref>{{cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/inter-milans-milan-skriniar-reveals-breathtaking-january-offer-amid-manchester-united-interest-1661264|title=Inter Milan's Milan Skriniar reveals 'breathtaking' January offer amid Manchester United interest|trans-title=Milan Skriniar i Interit zbulon ofertën 'frymëmarrëse' të janarit mes interesimit të Manchester United|publisher=International Business Times|language=en|author=Rhod Cannon|date=14 shkurt 2018|accessdate=14 shkurt 2018}}</ref> Ai u prezantua katër ditë më vonë dhe ju dha fanella me numrin 37; ai tha: "Është fantastike të mendosh që në 18 muaj unë kam shkuar nga liga sllovake tek të luajtur tek një klub si Interi."<ref>{{cite news|url=http://www.inter.it/en/news/58911/skriniar-amazing-to-join-inter|title=SKRINIAR: "AMAZING TO JOIN INTER"|trans-title=Skriniar: "Fantastike ti bashkohesh Interit"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=11 korrik 2017|accessdate=11 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714023715/http://www.inter.it/en/news/58911/skriniar-amazing-to-join-inter|archive-date=14 korrik 2017|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter">{{cite web|url=http://sportekspres.com/interi-prezanton-blerjen-e-pare-te-rendesishme-te-veres/|title=Interi prezanton blerjen e parë të rëndësishme të verës|language=sq|publisher=Sport Ekspres|date=7 korrik 2017|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref> Škriniar bëri debutimin e tij zyrtar me klubin në javën hapëse të [[2017–18 Serie A]] kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]] me Interin që fitoi 3–0.<ref>{{cite web|url=https://telesport.al/feste-ne-milano-inter-milan-e-nisin-sezonin-fitore-te-sinkronizuara/|title=Festë në Milano, Inter & Milan e nisin sezonin me fitore të sinkronizuara|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Rigers Avdo|date=20 gusht 2017|accessdate=7 dhjetor 2018|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029140259/https://telesport.al/feste-ne-milano-inter-milan-e-nisin-sezonin-fitore-te-sinkronizuara/|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e parë në Serie A më 16 shtator kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]; goli i tij, i shënuar në minutën e 82të, i dha ekipit avantazhin 1–0 me ndeshjen që në fund përfundoi 2–0 duke bërë që Interi të vazhdonte rekordin 100% të fitoreve në atë sezon.<ref>{{cite web|url=http://sportekspres.com/me-mire-vone-se-kurre-interi-kalon-dhe-krotonen/|title=Më mirë vonë se kurrë, Interi kalon dhe Krotonen|publisher=Sport Ekspres|language=sq|date=16 shtator 2017|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref> Goli i dytë i tij erdhi në javën e dhjetë kundër ish skuadrës së tij Sampdoria, duke kontribuar në një fitore 3–2 në [[San Siro]]; ai refuzoi të festonte golin.<ref name="Skriniar">{{cite web|url=http://sportekspres.com/interi-fluturon-me-ikardin-por-tifozet-adhurojne-te-riun-skriniar/|title=Interi fluturon me Ikardin, por tifozët adhurojnë të riun Skriniar|publisher=Sport Ekspres|language=sq|date=25 tetor 2017|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref> Paraqitjet e tij të shkëlqyera me Interin e bënë atë lojtarin më të pëlqyer nga tifozët zikalter, duke u vlerësuar si një nga lojtarët më të mirë të fazës së parë të sezonit.<ref name="Skriniar"/> Ai vazhdoi me performancat e tij edhe në pjesën e dytë të sezonit, duke qënë një nga lojtarët më vendimtar me Interin që arriti objektivin sezonal duke siguruar kualifikimin për në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/05/20/interi-ne-champions-league-fiton-finalen-me-lazio-n/|title=Interi në Champions League, fiton “finalen” me Lazio-n|publisher=Top-Channel-tv|language=sq|date=20 maj 2018|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.vizionplus.tv/nje-inter-i-cmendur-shuan-enderren-e-strakoshes-e-tares/|title=Një Inter i cmendur shuan ëndërrën e Strakoshës e Tares|publisher=Vizion Plus|language=sq|date=21 maj 2018|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref> Gjithsej, Škriniar i luajti të plota të 38 ndeshjet e kampionatit, shënoi katër herë, dhe gjithashtu u ndëshkua vetëm dy herë me karton të verdhë. Në sezonin 2018–19, Škriniar bëri debutimin e tij në Ligën e Kampioneve më 18 shtator në ndeshjen hapëse të [[2018–19 UEFA Liga e Kampioneve faza e grupeve|fazës së grupeve]] kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], me Interin që arriti një fitore 2–1 me përmbysje.<ref>{{cite web|url=http://shenja.tv/inter-rikthehet-i-cmendur-ne-champions/|title=INTER RIKTHEHET I “ÇMENDUR” NË CHAMPIONS|publisher=Shenja.tv|language=sq|date=18 shtator 2018|accessdate=7 dhjetor 2018|archive-date=3 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203230704/http://shenja.tv/inter-rikthehet-i-cmendur-ne-champions/|url-status=dead}}</ref> ===Paris Saint-Germain=== Më 6 korrik 2023, klubi francez Paris Saint-Germain zyrtarizoi transferimin e Škriniar me parametra zero.<ref>{{Cite web|title=Milan Škriniar is Parisian!|trans-title=Milan Škriniar është parizien!|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/milan-%C5%A1kriniar-is-parisian|date=6 korrik 2023|access-date=6 korrik 2023|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|website=psg.fr|language=en|archive-date=9 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709041555/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/milan-%C5%A1kriniar-is-parisian|url-status=dead}}</ref> Lojtari firmosi një kontratë pesë-vjeçare, duke u bërë futbollisti i parë sllovak i klubit.<ref>{{Cite web|date=6 korrik 2023|title=Milan Škriniar: "Paris, one of the best teams in the world"|trans-title=Milan Škriniar: "Parisi, një nga ekipet më të mira në botë"|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/milan-%C5%A1kriniar-paris-one-of-the-best-teams-in-the-world-interview-psg-first-team-transfer-window-2324|access-date=6 korrik 2023|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|website=psg.fr|language=en|archive-date=8 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231108005436/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/milan-%C5%A1kriniar-paris-one-of-the-best-teams-in-the-world-interview-psg-first-team-transfer-window-2324|url-status=dead}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me kryeqytetasit më 12 gusht në barazimin pa gola kundër [[FC Lorient|Lorient]] në [[Ligue 1]].<ref>{{Cite web|date=12 gusht 2023|title=Paris Saint-Germain V Lorient|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/fixtures-and-results/202324/paris-saint-germain-v-lorient|access-date=12 gusht 2023|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|archive-date=25 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240525235555/https://en.psg.fr/teams/first-team/fixtures-and-results/202324/paris-saint-germain-v-lorient|url-status=dead}}</ref> Më 7 nëntor, Škriniar shënoi golin e parë me PSG-në në humbjen 2–1 kundër [[A.C. Milan|Milanit]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/milan-come-behind-beat-psg-2-1-earn-first-group-f-win-2023-11-07/|title=Milan come from behind to beat PSG 2-1 and earn first Group F win|date=8 nëntor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Më 22 janar 2025, Škriniar u huazua te [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]] në Turqi deri në përfundim të sezonit 2024–25; klubi turk gjithashtu fitoi të drejtën e blerjes përfundimtare të kartonit të lojtarit.<ref>{{Cite web|title=ZYRTARE/ Nga PSG te Fenerbahçe, ish-mbrojtësi i Interit përforcon skuadrën e Murinjos|url=https://www.panorama.com.al/sport/zyrtare-nga-psg-te-fenerbahce-ish-mbrojtesi-i-interit-perforcon-skuadren-e-murinjos/?fbclid=IwY2xjawH-C4pleHRuA2FlbQIxMQABHYGxbNBU1opngqAdUsyD6cccek8q8Mw4peIRLosuKMpXwSa5cj1FIaaAzQ_aem_VitDf6tcQRIC0o51PmjGWA#gsc.tab=0|date=22 janar 2025|access-date=22 janar 2025|publisher=Panorama Sport|language=sq}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Škriniar ka luajtur me disa ekipe moshash të Sllovakisë, dhe debutoi për [[Kombëtarja sllovake e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 27 maj 2016 në miqësoren ndaj [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjisë]] që u mbyll me fitoren 3–1.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/05/27/world/friendlies/slovakia/georgia/2198267/|title=Slovakia vs. Georgia 3 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=27 maj 2016|accessdate=27 maj 2016}}</ref> Deri në fund të atij viti, ai u bë titullar fiks në skuadër, duke qënë pjesë edhe gjatë kualifikueseve të [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2018]], duke luajtur zakonisht si mesfushor-mbrojtës. Pas pensionimit të [[Ján Ďurica]] në nëntor 2017, Škriniar kaloi në rolin e tij natyral si qëndër-mbrojtës duke pasur partner veteranin [[Martin Škrtel]], duke u bërë edhe mbrojtësi kryesor i skuadrës gjatë mungesës së Škrtelit.<ref>{{Cite web|title=Slováci hostia Holandsko prvý raz. Udržia trnavskú latku?|url=https://futbal.pravda.sk/reprezentacia/clanok/471531-slovaci-hostia-holandsko-prvy-raz-udrzia-trnavsku-latku/|website=[[Pravda (Slovakia)|Pravda]]|date=31 maj 2018|access-date=2 qershor 2022|language=sk}}</ref> ===Incidenti i dorëheqjes së Ján Kozák=== Škriniar u thirr për dy ndeshjet e rradhës të kombëtares kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] dhe [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] respektivisht më 13 dhe 16 tetor 2018.<ref>{{Cite news|url=https://www.sportdnes.sk/futbal/trener-kozak-nominoval-na-cesko-a-svedsko-aj-skrtela-ci-pekarika-pozvanku-dostali-a-mladici-zo/|title=Tréner Kozák nominoval na Česko a Švédsko aj Škrtela či Pekaríka, pozvánku dostali a mladíci zo Serie A|publisher=SportDnes.sk|language=sk|access-date=18 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181019001509/https://www.sportdnes.sk/futbal/trener-kozak-nominoval-na-cesko-a-svedsko-aj-skrtela-ci-pekarika-pozvanku-dostali-a-mladici-zo/|archive-date=19 tetor 2018|url-status=dead}}</ref> Ai i luajti të dy ndeshjet e plota, por u përfshi në një polemikë, që çoi në dorëheqjen e [[Ján Kozák (futbollist, lindur në 1954)|Ján Kozák]], trajnerit më jetëgjatë dhe më të suksesshëm të Sllovakisë, i cili gjithashtu solli Škriniarin për herë të parë në kombëtare në vitin 2016. Škriniar, sëbashku me [[Martin Dúbravka]], [[Michal Šulla]], [[Norbert Gyömbér]], [[Ľubomír Šatka]], [[Vladimír Weiss (futbollist, lindur në 1989)|Vladimír Weiss]] dhe [[Stanislav Lobotka]], thyen kodin e sjelles të ekipit kombëtar. Në mbrëmjen e 13 tetorit, pas humbjes 2–1 kundër Republikës Çeke në ndeshjen e dytë të [[2018–19 UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligës së Kombeve]], ata lanë hotelin dhe dolën jashtë, duke humbur orën e gjumit çka shkakoi prishjen e rregullave të rigjenerimit dhe rehabilitimit të ekipit. Ata u panë nga Ján Kozák në mesnatë, dhe pranuan fajin dhe kërkuan falje ditën tjetër. Ján Kozák dha dorëheqjen nga kombëtarja në mesditën e 14 tetorit, dhe e bëri zyrtare tek mediat më 18 tetor, për të shmangur shqetësimet gjatë përgatitjeve për ndeshjen e rradhës ndaj Suedisë. Kjo ndeshje, u drejtua nga ndihmësi i tij [[Štefan Tarkovič]] si trajner i përkohëshëm. Kozák citoi arsyen e parë të dorëheqjes pamundësinë e tij për të punuar në ekip me këto kushte, me gati një të tretën e ekipit që ishte përfshirë në këtë incident, përfshirë edhe lojtarë të cilët Kozák i konsideronte shumë të rëndësishëm për të ardhmen e futbollit sllovak. Presidenti i [[Federata Sllovake e Futbollit|SFZ]], Ján Kováčik, tha se lojtarët do të ndëshkoheshin duke mos marrë shpërblim financiar për thirrjet dhe paraqitjet e tyre në të ardhmen në ndeshjet e tjera kualifikuese.<ref>{{Cite news|url=https://sport.sme.sk/c/20940265/online-jan-kozak-o-rezignacii-tlacova-konferencia.html|title=Kozák vymenoval hráčov, ktorí po zápase s Českom porušili večierku (minúta po minúte)|last=a.s.|first=Petit Press|work=sport.sme.sk|language=sk|accessdate=18 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181018201828/https://sport.sme.sk/c/20940265/online-jan-kozak-o-rezignacii-tlacova-konferencia.html|archive-date=18 tetor 2018|url-status=dead}}</ref> Disa orë para incidentit, Škriniar dhe Lobotka në veçanti u përballën me kritika nga Kozák gjatë konferencës për shtyp pas ndeshjes, i cili përshkroi performancat e tyre në atë ndeshje si të dobta dhe shtoi se lojtarë si ata, që vlejnë miliona, duhet të marrin përgjegjësi, në vend që të varen në lojtarët më me përvojë, si [[Martin Škrtel]] dhe [[Marek Hamšík]].<ref>{{Cite news|url=https://sport.sme.sk/c/20937050/jan-kozak-hodnoti-slovensko-cesko-liga-narodov.html|title=Kozák: Lobotka a Škriniar? Vraví sa o miliónoch, ale treba to ukázať na ihrisku|last=a.s.|first=Petit Press|work=sport.sme.sk|language=sk|accessdate=19 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181019164031/https://sport.sme.sk/c/20937050/jan-kozak-hodnoti-slovensko-cesko-liga-narodov.html|archive-date=19 tetor 2018|url-status=dead}}</ref> Më 19 tetor, SFZ publikoi një deklaratë në lidhje me Škriniar dhe Lobotka, duke i quajtur kritikat e Kozák të justifikuara dhe normale, pavarësisht se më pas nuk ishte dakord me komentet në lidhje me vlerat dhe përgjegjësitë e lojtarëve. Ata i kërkuan falje tifozëve, federatës dhe shokëve të tjerë të skuadrës, duke shtuar se çdo falje nuk do të ishte e mjaftueshme. Ata gjithashtu pranuan dënimet e tyre dhe shfaqën shpresën e tyre për të vazhduar për të ndihmuar ekipin kombëtar.<ref>{{Cite web|url=https://www.futbalsfz.sk/sr-a-hraci|title=SR A - Dúbravka, Škriniar, Lobotka, Gyömbér, Šulla a Šatka: Mrzí nás to, bola to chyba a budeme za ňu niesť následky|last=zväz|first=Slovenský futbalový|website=www.futbalsfz.sk|language=sk|access-date=19 tetor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019164143/https://www.futbalsfz.sk/sr-a-hraci|archivedate=19 tetor 2018}}</ref> ==Profili i lojtarit== Škriniar është përshkruar si një mbrojtës "i fortë i cili është i shpejtë për të bërë spastrime."<ref>{{cite web|url=https://spectator.sme.sk/c/20730591/slovak-footballer-skriniar-named-one-of-the-best-players-of-the-season.html|title=Slovak footballer Škriniar named one of the best players of the season|trans-title=Futbollisti sllovak Milan Škriniar është emëruar si një nga lojtarët më të mirë të sezonit|publisher=The Slovak Spectator|language=en|date=3 janar 2018|accessdate=27 maj 2018}}</ref> Pozicioni i tij natyral është qëndër-mbrojtës, por ai gjithashtu mund të luaj edhe si mesfushor-mbrojtës, pozicion në të cilin Škriniar dhuroi paraqitje mbreslënëse me ekipin nën-21.<ref name="Milan">{{cite news|url=https://www.footballwhispers.com/blog/skriniar-next-central-defensive-superstar|title=Skriniar Can Be The Next Central Defensive Superstar|trans-title=Skriniar mund të bëhet superylli qëndër mbrojtës i ardhshëm|publisher=Football Whispers|language=en|date=28 janar 2018|accessdate=28 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180313031552/https://www.footballwhispers.com/blog/skriniar-next-central-defensive-superstar|archive-date=13 mars 2018|url-status=dead}}</ref> Trajneri i tij tek ekipi i të rinjëve të Sllovakisë ka thënë për të: "Ai [Škriniar] ka qënë gjithnjë udhëheqës brënda dhe jashtë fushe."<ref name="Milan"/> Ai është përshkruar nga media si pasuesi i ikonës së [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]], Martin Škrtel, në mbrojtjen e Sllovakisë.<ref>{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/blog/espn-fc-united/68/post/3195703/skriniar-the-more-elegant-heir-to-skrtels-throne-in-slovakia-defence|title=Skriniar the more elegant heir to Skrtel's throne in Slovakia defence|trans-title=Skriniar trashëgimtari elegant i fronit të Skrtelit në mbrojtjen e Sllovakisë|publisher=ESPN FC|language=en|date=4 shtator 2017|accessdate=29 prill 2018}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|24 qershor 2020}}<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/milan-kriniar/213590/|title=Milan Škriniar|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=12 mars 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="2"|[[MŠK Žilina|Zilina]] |2011–12 |rowspan="6"|[[Super Liga Sllovake|Super Liga]] |2 |0 |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |3 |0 |- |2012–13 |10 |1 |3 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |13 |1 |- |[[FC ViOn Zlaté Moravce|Zlate Moravce]] (huazim) |2012–13 |7 |0 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |7 |0 |- |rowspan="4"|[[MŠK Žilina|Zilina]] |2013–14 |15 |1 |1 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |17 |1 |- |2014–15 |32 |6 |3 |2 |0 |0 | colspan="2" |— |35 |8 |- |2015–16 |18 |4 |1 |1 |8 |0 | colspan="2" |— |27 |5 |- !colspan="2"|Gjithsej !77!!12!!9!!3!!9!!0!!colspan="2" |—!!95!!15 |- | rowspan="3" |[[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] |[[2015–16 Serie A|2015–16]] | rowspan="2" | [[Serie A]] |3||0||0||0|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||3||0 |- |[[2016–17 Serie A|2016–17]] |35 |0 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |35 |0 |- !colspan="2"|Gjithsej !38!!0!!0!!0!!colspan="2" |—!!colspan="2" |—!!38!!0 |- |rowspan="4"|[[Inter Milan|Internazionale]] |[[Sezoni 2017–18 i F.C. Internazionale Milano|2017–18]] |rowspan="3"|[[Serie A]] |38 |4 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" | — |40 |4 |- |[[Sezoni 2018–19 i F.C. Internazionale Milano|2018–19]] |35 |0 |2 |0 |<nowiki>9</nowiki><ref name="PO2" group="lower-alpha">Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], tre ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]].</ref> |0 | colspan="2" | — |46 |0 |- |[[Sezoni 2019–20 i F.C. Internazionale Milano|2019–20]] |26 |0 |3 |0 |6<ref name="UCL" group="lower-alpha">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].</ref> |0 | colspan="2" | — |35 |0 |- !colspan="2"|Gjithsej !99!!4!!7!!0!!15!!0!!colspan="2" |—!!121!!4 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !221!!16!!16!!3!!24!!0!!colspan="2"|—!!261!!19 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kombëtarja=== {{updated|19 nëntor 2019}}<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/64384/Milan_Skriniar.html|title=Milan Škriniar|publisher=National Football Teams|author=Benjamin Strack-Zimmermann|language=en|accessdate=12 mars 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="4"|[[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakia]] |2016||7||0 |- |2017||7||0 |- |2018||9||0 |- |2019||8||0 |- !colspan="2"|Gjithsej||31||0 |} ==Trofe== ===Personale=== *[[Futbollisti Sllovak i Vitit#Çmimi Peter Dubosvky|Çmimi Peter Dubosvky]]: 2016 *[[UEFA Kampionati Evropian nën-21 i Futbollit]] Skuadra e Turnamentit: [[2017 UEFA Kampionati Evropian nën-21|2017]]<ref>{{cite web|title=The official Under-21 Team of the Tournament|trans-title=Ekipi zyrtar i turnamentit nën-21|url=http://www.uefa.com/under21/news/newsid=2483058.html|website=UEFA.com|language=en|accessdate=7 dhjetor 2018}}</ref> == Referime == {{reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://web.archive.org/web/20190326164955/https://www.inter.it/en/squadra/G0996 Profili zyrtar te Internazionale] *[https://int.soccerway.com/players/milan-kriniar/213590/ Milan Škriniar] te Soccerway {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë sllovakë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren sllovake]] [[Kategoria:Futbollistë në MŠK Žilina]] [[Kategoria:Futbollistë në FC ViOn Zlaté Moravce]] [[Kategoria:Futbollistë në U.C. Sampdoria]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Sllovake]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] 3pqjxjdnspnycbojmue7adpyvmirut6 1 256809 3025787 3017552 2026-08-15T04:18:00Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Gjon Gj. Gazulli/Arkivi 1]] 3025787 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Gjon Gj. Gazulli/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} mvlsxrdz5ka2t8i2qfvkct50ae2n8zn 0 261199 3025756 2954959 2026-08-14T20:09:55Z Falemënderit 170047 removed [[Category:Filma]]; added [[Category:Filma kosovarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025756 wikitext text/x-wiki Filmi Përtej Rrugës është një film i realizuar nga regjisori Yll Çitaku në vitin 2009. Filmi flet për ndikimin që mund të ketë një gabim i bërë pa u vënë re në jetën tonë. <ref>Katalog festivali i 13-të i Filmit Shqiptar (2012) nga Qendra Kombëtare e Kinematografisë</ref><ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/katalog-festivali-2012-ok|title=Kopje e arkivuar|access-date=19 mars 2019|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028193021/https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/katalog-festivali-2012-ok|url-status=dead}}</ref> ==Regjisori dhe ekipi== * Regjisori: Yll Çitaku * Skenari: Yll Çitaku * Fotografia: Yll Çitaku, Lulzim Bejta * Montazhi: Yll Çitaku * Muzika: Armend Xhaferi * Zëri: Pëllumb Ballata * Skenografia: Edi Agagjyshi, Alban Muja, Tahar Alemdar * Kostumet: Ernesta Zhubi, Krenare rugova. * Rolet: [[Donat Qosja]], [[Luan Jaha]], [[Gresa Pallaska]], [[Yllka Gashi]], [[Astrit Kabashi]], [[Elina Duni]], [[Shkumbin Istrefi]], [[Adem Mikullovci]] * Producent: Arian Rexhepi, Yll Çitaku * Prodhuar nga: Koperativa-Ks * Financuar nga: Qendra Kinematografike Kosovë/KCC, KosovaFilmi <ref>{{Cite web|url=https://qkk-rks.com/sq-al/filmat-tane/257/pertej-rruges-film-i-gjate-artistik/|title=Kopje e arkivuar|access-date=20 mars 2019|archive-date=22 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200122045713/https://qkk-rks.com/sq-al/filmat-tane/257/pertej-rruges-film-i-gjate-artistik/|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Filma kosovarë]] [[Kategoria:Filma shqip]] [[Kategoria:Lista të filmave]] [[Kategoria:Filma 2009]] [[Kategoria:WikiFilmat SQ]] 9a09oiu71vbbz2ix9oqgxn07idko1zz 3025758 3025756 2026-08-14T20:14:18Z Falemënderit 170047 3025758 wikitext text/x-wiki '''Përtej Rrugës''' është një film i realizuar nga regjisori Yll Çitaku në vitin 2009. Filmi flet për ndikimin që mund të ketë një gabim i bërë pa u vënë re në jetën tonë. <ref>Katalog festivali i 13-të i Filmit Shqiptar (2012) nga Qendra Kombëtare e Kinematografisë</ref><ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/katalog-festivali-2012-ok|title=Kopje e arkivuar|access-date=19 mars 2019|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028193021/https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/katalog-festivali-2012-ok|url-status=dead}}</ref> ==Regjisori dhe ekipi== * Regjisori: Yll Çitaku * Skenari: Yll Çitaku * Fotografia: Yll Çitaku, Lulzim Bejta * Montazhi: Yll Çitaku * Muzika: Armend Xhaferi * Zëri: Pëllumb Ballata * Skenografia: Edi Agagjyshi, Alban Muja, Tahar Alemdar * Kostumet: Ernesta Zhubi, Krenare rugova. * Rolet: [[Donat Qosja]], [[Luan Jaha]], [[Gresa Pallaska]], [[Yllka Gashi]], [[Astrit Kabashi]], [[Elina Duni]], [[Shkumbin Istrefi]], [[Adem Mikullovci]] * Producent: Arian Rexhepi, Yll Çitaku * Prodhuar nga: Koperativa-Ks * Financuar nga: [[Qendra Kinematografike e Kosovës]] / KCC, [[Kosovafilmi]] <ref>{{Cite web|url=https://qkk-rks.com/sq-al/filmat-tane/257/pertej-rruges-film-i-gjate-artistik/|title=Kopje e arkivuar|access-date=20 mars 2019|archive-date=22 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200122045713/https://qkk-rks.com/sq-al/filmat-tane/257/pertej-rruges-film-i-gjate-artistik/|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Filma kosovarë]] [[Kategoria:Filma shqip]] [[Kategoria:Lista të filmave]] [[Kategoria:Filma 2009]] [[Kategoria:WikiFilmat SQ]] m6fe81mzwv341cevnkc7y8x2pv4kbn4 0 261225 3025759 2954978 2026-08-14T20:15:26Z Falemënderit 170047 removed [[Category:Filma]]; added [[Category:Filma kosovarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025759 wikitext text/x-wiki “Rojtari i Bjeshkëve” është historia e luftës së një njeriu për të shpëtuar pyjet e Malit të Rugovës prej prerjes masive dhe shkatërrimit. Dokumentari tregon për fëmijërinë e tij dhe më pas në kohën e pas-luftës në Kosovë shfaqen problemet që ka ai me politikën dhe marrëdhënien e tij shpirtërore me malet dhe pyjet, si dhe dedikimin që ka ai për mbrojtjen e tyre. <ref>Katalog festivali i 13-të i Filmit Shqiptar (2012) nga Qendra Kombëtare e Filmit</ref><ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/katalog-festivali-2012-ok|title=Kopje e arkivuar|access-date=19 mars 2019|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028193021/https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/katalog-festivali-2012-ok|url-status=dead}}</ref> ==Regjisori dhe ekipi== * Regjia: * Skenari: Antoneta Kastrati, Casey Cooper Johnson * Fotografia: Sevdije Kastrati * Montazhi: Kaltrina Krasniqi * Muzika: Dritëro Nikqi * Producent: Antoneta Kastrati * Prodhuar nga: Crossing Bridges Productions-Ks * Financuar nga: Qendra Kinematografike e Kosovës/KCC == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Filma kosovarë]] [[Kategoria:Filma shqip]] [[Kategoria:Lista të filmave]] [[Kategoria:Filma 2010]] [[Kategoria:WikiFilmat SQ]] 26ptx1ya1lwl3irvrmduunyymeny64f 3025760 3025759 2026-08-14T20:16:28Z Falemënderit 170047 3025760 wikitext text/x-wiki '''Rojtari i Bjeshkëve''' është historia e luftës së një njeriu për të shpëtuar pyjet e Malit të Rugovës prej prerjes masive dhe shkatërrimit. Dokumentari tregon për fëmijërinë e tij dhe më pas në kohën e pas-luftës në Kosovë shfaqen problemet që ka ai me politikën dhe marrëdhënien e tij shpirtërore me malet dhe pyjet, si dhe dedikimin që ka ai për mbrojtjen e tyre. <ref>Katalog festivali i 13-të i Filmit Shqiptar (2012) nga Qendra Kombëtare e Filmit</ref><ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/katalog-festivali-2012-ok|title=Kopje e arkivuar|access-date=19 mars 2019|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028193021/https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/katalog-festivali-2012-ok|url-status=dead}}</ref> ==Regjisori dhe ekipi== * Regjia: * Skenari: Antoneta Kastrati, Casey Cooper Johnson * Fotografia: Sevdije Kastrati * Montazhi: Kaltrina Krasniqi * Muzika: Dritëro Nikqi * Producent: Antoneta Kastrati * Prodhuar nga: Crossing Bridges Productions-Ks * Financuar nga: [[Qendra Kinematografike e Kosovës]] / KCC == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Filma kosovarë]] [[Kategoria:Filma shqip]] [[Kategoria:Lista të filmave]] [[Kategoria:Filma 2010]] [[Kategoria:WikiFilmat SQ]] 4l701p1uwep8s4xpvly1ppf7tkynk65 0 261913 3025769 3025005 2026-08-14T23:56:44Z Qendrimi15 122927 3025769 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = | caption = | director = [[Josh Cooley]] | screenplay = {{plainlist| * [[Andrew Stanton]] * [[Stephany Folsom]] }} | story = {{plainlist| * [[John Lasseter]] * Andrew Stanton * Josh Cooley * [[Valerie LaPointe]] * [[Rashida Jones]] * [[Will McCormack]] * [[Martin Hynes]] * Stephany Folsom }} | producer = {{plainlist| * Mark Nielsen * [[Jonas Rivera]] * Galyn Susman{{efn|Edhe pse ajo përmendet si "producente" në fund të filmit, ajo nuk përmendet së bashku me Nielsen ose Rivera në titujt "prodhuar nga", as nuk ishte fituese e çmimeve që mori filmi.}} }} | starring = {{plainlist| * [[Tom Hanks]] * [[Tim Allen]] * [[Annie Potts]] * [[Tony Hale]] * [[Keegan-Michael Key]] * [[Jordan Peele]] * [[Madeleine McGraw]] * [[Christina Hendricks]] * [[Keanu Reeves]] * [[Ally Maki]] * [[Joan Cusack]] }} | cinematography = {{plainlist| * [[Patrick Lin (cinematographer)|Patrick Lin]] * Jean-Claude Kalache }} | editing = Axel Geddes | music = [[Randy Newman]] | production_companies = [[Pixar Animation Studios]] | distributor = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]{{efn|name=Disney|Shpërndarë nën banerin e [[Walt Disney Pictures]].}} | released = 11 qershor 2019 ([[El Capitan Theatre]])<br />21 qershor 2019 (Shtetet e Bashkuara) | runtime = 100 minuta | country = Shtetet e Bashkuara | language = Anglisht | budget = $200 million<ref name="THRchina">{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/spirited-away-release-crushes-toy-story-4-at-chinese-box-office-1220251|title=China Box Office: 'Toy Story 4' Getting Crushed by Rerelease of Anime Classic 'Spirited Away'|author=Patrick Brzeski|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=21 qershor 2019|access-date=23 qershor 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190621135149/https://www.hollywoodreporter.com/news/spirited-away-release-crushes-toy-story-4-at-chinese-box-office-1220251|archive-date=21 qershor 2019|url-status=live}}</ref> | gross = $1.074 billion<ref>[https://www.boxofficemojo.com/title/tt1979376/ "''Toy Story 4''"]. [[Box Office Mojo]]. [[IMDb]].</ref> }} '''''Toy Story 4''''' është një film [[komedi-dramë]] i animuar amerikan i vitit 2019, i prodhuar nga [[Pixar Animation Studios]] për [[Walt Disney Pictures]]. Është pjesa e katërt e [[Toy Story (ekskluzivitet)|ekskluzivitetit ''Toy Story'']] dhe vazhdimi i ''[[Toy Story 3]]'' (2010). Me regji nga [[Josh Cooley]] nga një skenar nga [[Andrew Stanton]] dhe [[Stephany Folsom]]; të tre zhvilluan gjithashtu historinë së bashku me [[John Lasseter]], [[Rashida Jones]], [[Will McCormack]], [[Valerie LaPointe]], dhe [[Martin Hynes]].<ref name="StoryCredits">{{cite news|last=Giardina|first=Carolyn|url=https://www.hollywoodreporter.com/behind-screen/toy-story-4-rashida-jones-john-lasseter-8-who-will-share-story-by-credits-1209677?u|title='Toy Story 4': Rashida Jones, John Lasseter Among 8 Who Will Share "Story By" Credits|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=13 maj 2019|access-date=13 maj 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190628233229/https://www.hollywoodreporter.com/behind-screen/toy-story-4-rashida-jones-john-lasseter-8-who-will-share-story-by-credits-1209677?u|archive-date=28 qershor 2019|url-status=live}}</ref> [[Tom Hanks]], [[Tim Allen]], [[Annie Potts]], [[Don Rickles]], [[Wallace Shawn]], [[John Ratzenberger]], [[Blake Clark]], [[Jeff Pidgeon]], [[Laurie Metcalf]], [[John Morris (aktor zëri)|John Morris]], [[Joan Cusack]], dhe [[Estelle Harris]] riinterpretojnë rolet e tyre nga episodet e mëparshme, me [[Tony Hale]], [[Keegan-Michael Key]], [[Jordan Peele]], [[Christina Hendricks]], [[Keanu Reeves]], dhe [[Ally Maki]] që i bashkohen kastit. I vendosur një vit pas filmit të tretë, ''Toy Story 4'' ndjek Woody dhe Buzz Lightyear ndërsa dyshja dhe lodrat e tjera shkojnë në një udhëtim me Bonnie, e cila krijon Forky, një skor të bërë me materiale të ricikluara nga shkolla e saj. Ndërkohë, Woody ribashkohet me Bo Peep dhe duhet të vendosë se kujt i qëndron besnik. ''Toy Story 4'' u shfaq premierë në [[Hollivud]], Los Anxhelos, më 11 qershor 2019 dhe u publikua në Shtetet e Bashkuara më 21 qershor. Ai fitoi 1.074 miliardë dollarë në të gjithë botën, duke u bërë filmi i tetë me fitimet më të larta të vitit 2019 dhe është filmi me fitimet më të larta në seri, duke tejkaluar pak ''Toy Story 3''. Ashtu si paraardhësit e tij, filmi mori vlerësime nga kritikët, me lëvdata për historinë, humorin, thellësinë emocionale, muzikën, animacionin dhe performancën vokale. Filmi u nominua për dy çmime në [[Academy Award i 92-të]], duke fituar çmimin për [[Academy Award për Filmin më të Mirë të Animuar|Filmin më të Mirë të Animuar]] dhe mori shumë çmime të tjera. Një vazhdim, ''[[Toy Story 5]]'', u publikua më 19 qershor 2026. ==Përmbajtja== Nëntë vjet më parë, [[Sheriff Woody|Woody]] dhe [[Bo Peep (Toy Story)|Bo Peep]] shpëtojnë makinën e Andit me telekomandë, RC, nga përmbytjet në një stuhi, përpara se Bo dhe llamba e saj t'i dhuroheshin një pronari të ri. Woody përpiqet ta shpëtojë atë, por ajo këmbëngul se është në rregull pasi është "koha për fëmijën tjetër". Ajo i kërkon Woody-t të vijë me të, por kur ai dëgjon Andy-n duke e thirrur, ai zgjedh të qëndrojë. Në ditët e sotme, pasi Andy, i cili shkon në kolegj, i ka dhuruar lodrat e tij Bonnie, Woody përpiqet të përshtatet pasi ajo tregon pak interes për të luajtur me të dhe lodrat e saj tashmë kanë një udhëheqës. Bonnie është mjaft nervoze për fillimin e kopshtit, kështu që Woody futet fshehurazi në çantën e saj si mbështetje morale. Kur ajo krijon një lodër nga një skor në orientimin e saj në kopsht, ajo vjen në jetë si Forky, i cili menjëherë vuan një krizë ekzistenciale, duke e parë veten si mbeturina dhe jo si një lodër. Ndërsa Forky shpejt bëhet lodra e preferuar e Bonnie-t, Woody përpiqet ta ndalojë Forky-n të hidhet tutje. Kur familja e Bonnie shkon në një udhëtim me makinë, Forky hidhet nga dritarja e karavanit dhe Woody shkon pas tij. Ndërsa ecin drejt parkut, Woody e bind Forky-n se vendi i tij është me Bonnie-n dhe Forky kapërcen krizën e tij ekzistenciale. Ndërsa kalojnë pranë një dyqani antikuarësh, ai njeh llambën e Bo Peep në dritare dhe hyn brenda për ta gjetur atë. Ata hasin një kukull që flet me emrin Gabby Gabby dhe miqtë e saj kukulla ventrilokuiste, të cilët përpiqen të marrin kutinë e zërit të Woody për të zëvendësuar atë të thyer të Gabby. Woody arratiset, megjithëse Forky bëhet i burgosuri i Gabby-t. Në një shesh lojërash aty pranë, Woody ribashkohet me Bo dhe delet e saj, të cilat janë bërë "lodra të humbura", të lira nga pronarët dhe të afta të bëjnë çfarë të duan, së bashku me mikun e tyre të ri Giggle McDimples. Ata bien dakord ta ndihmojnë Woody-n të shpëtojë Forky-n. [[Buzz Lightyear]], duke u përpjekur të gjejë Woody, humbet në një karnaval udhëtues dhe has lodra çmimesh Bunny dhe Ducky. Ata gjejnë Woody-n dhe Bo-n, të cilët i çojnë ata te lodra me motor, Duke Caboom. Ata përpiqen të shpëtojnë Forky-n, por gati sa nuk vriten nga macja Dragon e pronarit të dyqanit. Lodrat refuzojnë të kthehen për shkak të rrezikut, por Woody, i mbingarkuar nga përvoja e neglizhencës nga Bonnie, në mënyrë indirekte nisi një grindje me Bo-n, e cila largohet me të tjerët përveç Buzz-it. Pasi përballet me Gabby-n, ajo shpjegon se nuk ka ndërmend të keqen, por dëshiron vetëm kutinë e tij të zërit në mënyrë që mbesa e pronarit të dyqanit, Harmony, të luajë me të. Woody sakrifikon vullnetarisht kutinë e tij të zërit për Gabby-n, në këmbim të kthimit të sigurt të Forky-t, por Harmony e refuzon Gabby-n më pas. Woody dërgon Forky-n te karavani dhe e bind Gabby-n të kthehet te Bonnie me të. Bo dhe pjesa tjetër e bandës kthehen dhe ndihmojnë çiftin të shpëtojnë, dhe Bo dhe Woody pajtohen. Buzz dhe [[Jessie (Toy Story)|Jessie]] mbledhin lodrat e Bonnie për të përdorur karavanin për t'u kthyer në panair. Gjatë rrugës, Gabby vëren një fëmijë të humbur në karnaval dhe e lë grupin për ta ngushëlluar derisa të mbërrijnë prindërit; vajza e merr Gabby-n me vete. Woody zgjedh të qëndrojë me Bo-në si një "lodër e humbur" me inkurajimin e Buzz-it për të jetuar në lumturi. Woody ndan një lamtumirë emocionale me miqtë e tij ndërsa ata kthehen në karavan dhe largohen nga panairi. Disa kohë më vonë, "lodrat e humbura" ndihmojnë lodrat e çmuara të gjejnë pronarë, ndërsa Bonnie krijon një shoqëruese për Forky-n nga një thikë plastike. ==Zërat== {| class="wikitable" ! align="center"|Roli ! align="center"|Zëri në origjinal ! align="center"|Dubluar në shqip{{efn|Faqja [https://albaniandubs.weebly.com/toy-story-4.html Albanian Dubs] jep dy dublime.}} |- | [[Sheriff Woody|Woody]] || [[Tom Hanks]] || [[Ervin Bejleri]] |- | [[Buzz Lightyear]] || [[Tim Allen]] || [[Pjerin Vlashi]] |- | [[Bo Peep (Toy Story)|Bo Peep]] || [[Annie Potts]] || [[Laura Nezha]] |- | Forky || [[Tony Hale]] || [[Alban Musa]] |- | Ducky || [[Keegan-Michael Key]] || [[Devis Muka]] |- | Bonnie || [[Madeleine McGraw]] || |- | Gabby Gabby || [[Christina Hendricks]] || [[Megi Mysliu]] |- | Bunny || [[Jordan Peele]] || Rei Beka |- | Duke Caboom || [[Keanu Reeves]] || [[Erbi Ago]] |- | Giggle McDimples || [[Ally Maki]] || [[Algiona Aga]] |- | Babai i Bonnie || [[Jay Hernandez]] || [[Genti Deçka]] |- | Nëna e Bonnie || [[Lori Alan]] || [[Suela Xhonuzi]] |- | [[Jessie (Toy Story)|Jessie]] || [[Joan Cusack]] || [[Klodjana Keco]] |- | Dolly || [[Bonnie Hunt]] || [[Evis Trebicka]] |- | Trixie || [[Kristen Schaal]] || [[Anisa Dervishi]] |- | Rex || [[Wallace Shawn]] || [[Ilir Muhametaj]] |- | Hamm || [[John Ratzenberger]] || [[Erion Hinaj]] |- | Slinky Dog || [[Blake Clark]] || [[Erion Dushi]] |- | Buttercup || [[Jeff Garlin]] || [[Valdrin Hasani]] |- | Mrs. Potato Head || [[Estelle Harris]] || [[Aida Gërmenji]] |- | Mr. Pricklepants || [[Timothy Dalton]] || [[Gëzim Rudi]] |- | Mr. Potato Head || [[Don Rickles]] || [[Vasjan Lami]] |- | Combat Carl || [[Carl Weathers]] || Valdrin Hasani |- | Andy || [[John Morris (aktor zëri)|John Morris]] || |- | Nëna e Andy || [[Laurie Metcalf]] || Aida Gërmenji |} ==Shënime== {{notelist}} ==Referime== {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.imdb.com/title/tt1979376/ ''Toy Story 4''] në [[IMDb]] {{Pixar}} [[Kategoria:Filma 2019]] [[Kategoria:Filma të animuar 2019]] [[Kategoria:Filma të animuar amerikanë]] [[Kategoria:Filma të animuar për fëmijë]] [[Kategoria:Filma amerikanë të viteve 2010]] [[Kategoria:Filma në anglisht të viteve 2010]] [[Kategoria:Filma me regji nga Josh Cooley]] [[Kategoria:Filma të prodhuar nga Jonas Rivera]] [[Kategoria:Filma me muzikë nga Randy Newman]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Andrew Stanton]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga John Lasseter]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Stephany Folsom]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Josh Cooley]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Valerie LaPointe]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Rashida Jones]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Will McCormack]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Martin Hynes]] [[Kategoria:Filma të Pixar]] [[Kategoria:Filma të Toy Story]] cuht4de1m1uxzjex12srprqirz7dqs3 1 266941 3025793 2902604 2026-08-15T04:25:17Z Leutrim.P 113691 3025793 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Forca Detare Shqiptare/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Forca Detare Shqiptare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2902603 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210307220256/https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Ndihm%C3%AB%3AP%C3%ABrmbajtja%2FFillimi&oldid=2196972 për lidhjen https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Ndihm%C3%AB:P%C3%ABrmbajtja/Fillimi&oldid=2196972. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shkurt 2026 19:19 (CET) tls6l4vsztbj6ub2f0haedvk2wx3mx6 1 271608 3025774 2507652 2026-08-15T02:45:02Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3025774 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sistemi koordinativ Gauß-Krüger]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2039431 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070927195906/http://earth-info.nima.mil/GandG/geotrans/ për lidhjen http://earth-info.nima.mil/GandG/geotrans/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070611051702/http://www.ipf.uni-karlsruhe.de/cgi-bin/trafo.tcl për lidhjen http://www.ipf.uni-karlsruhe.de/cgi-bin/trafo.tcl. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shtator 2019 13:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sistemi koordinativ Gauß-Krüger]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2507651 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200122153443/http://crs.bkg.bund.de/crs-eu/ për lidhjen http://crs.bkg.bund.de/crs-eu/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 janar 2023 07:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sistemi koordinativ Gauß-Krüger]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3025773 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190418082511/http://mapref.org/ për lidhjen http://www.mapref.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 gusht 2026 04:45 (CEST) 3hg0htv62czkd74uxn0nu8fhewonh9u 1 283504 3025789 3017558 2026-08-15T04:21:23Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën/Arkivi 1]] 3025789 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{CEE Spring 2020|user=Berishasinan|topic=Politikën|topic2=|topic3=|country=Kosovë|country2=|country3=}} 3gafmrcqeajp6k74jxfpdqp1d7xcp8l 1 288297 3025791 3017851 2026-08-15T04:21:43Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Ismet Azizi/Arkivi 1]] 3025791 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ismet Azizi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} botwlq05pghmnhvv3rnw1py5cwz3x4z 0 304238 3025800 2634959 2026-08-15T07:00:58Z Arlind89 166050 /* */ 3025800 wikitext text/x-wiki '''Muzbajdin Qamili''' është një aktor shqiptar që ka luajtur në filmin [[Streha mes reve]]. <ref>Publikim nga Qendra Kombëtare e Filmit (2012-2015), fq.51</ref> gjithashtu luan ne serialin komik te ri [[Bashkallajk]] (2023-present) == Referime == {{reflist}} ==External links== [[Kategoria:WikiFilmat SQ]] [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] 5n659sfg3ahi0t4wac9mtp0kgdc6vki 1 309953 3025784 2381787 2026-08-15T04:17:15Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Hanko]] 3025784 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Hanko]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991488 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160303190330/http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0 te http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0 *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=060_vaerak_tau_107_fi&ti=V%E4est%F6+kielen+mukaan+sek%E4+ulkomaan+kansalaisten+m%E4%E4r%E4+ja+maa-pinta-ala+alueittain++1980+-+2008&path=..%2FDatabase%2FStatFin%2Fvrm%2Fvaerak%2F&lang=3&multilang=fi Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 21:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hanko]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107359 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160303190330/http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0 për lidhjen http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=060_vaerak_tau_107_fi&ti=V%E4est%F6+kielen+mukaan+sek%E4+ulkomaan+kansalaisten+m%E4%E4r%E4+ja+maa-pinta-ala+alueittain++1980+-+2008&path=..%2FDatabase%2FStatFin%2Fvrm%2Fvaerak%2F&lang=3&multilang=fi. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 04:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hanko]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262524 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20150711162840/http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0 për lidhjen http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 16:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hanko]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371875 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090817074230/http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=060_vaerak_tau_107_fi&ti=V%E4est%F6+kielen+mukaan+sek%E4+ulkomaan+kansalaisten+m%E4%E4r%E4+ja+maa-pinta-ala+alueittain++1980+-+2008&path=..%2FDatabase%2FStatFin%2Fvrm%2Fvaerak%2F&lang=3&multilang=fi për lidhjen http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=060_vaerak_tau_107_fi&ti=V%E4est%F6+kielen+mukaan+sek%E4+ulkomaan+kansalaisten+m%E4%E4r%E4+ja+maa-pinta-ala+alueittain++1980+-+2008&path=..%2FDatabase%2FStatFin%2Fvrm%2Fvaerak%2F&lang=3&multilang=fi. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2021 05:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hanko]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3017577 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120315120254/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/pinta-alat_2011_kunnannimenmukaan.xls për lidhjen http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/pinta-alat_2011_kunnannimenmukaan.xls. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 korrik 2026 15:13 (CEST) epzrahwihtxv89x7f5p2tw5ej9zvwhf 0 319915 3025745 3020102 2026-08-14T18:16:06Z DieliAlla 149013 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1368877173|Andrew Tate]]" 3025745 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Andrew Tate - James Tamim Upload (Cropped Wide Portrait).png | alt = Andrew Tate on the "Anything Goes With James English" Podcast in 2023. | caption = Tate në 2023 | other_names = {{flatlist| * Cobra Tate * Top G }} | birth_name = Emori Endrju Tejt III (Emory Andrew Tate III) | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1986|12|1}} | birth_place = [[Uashington D.C.]], SHBA | education = | occupation = {{hlist|Personalitet mediash|kikboksier}} | years_active = 2005–sot <!--detained does not mean he is no longer active--> | known_for = {{flatlist| * [[Kikboks]] * biznes kamerash uebi * akuzat kriminale }} | movement = [[Manosfera]] | mother = | father = [[Emori Tejt|Emory Tate]] | website = {{URL|cobratate.com}} | module = {{Infobox martial artist | embed = yes | fighting_out_of = {{plainlist| * [[Luton]], Angli * [[Bukuresht]], Rumani }} | height = 190 cm<ref name="MuayThaiTV"/><ref name="RXF-2021"/> | weight = {{93 kg}}<ref name="RXF-2021"/> | weight_class = {{plainlist| * [[Cruiserweight (boxing)#Kickboxing|Cruiserweight]] * [[Light heavyweight#Kickboxing|Light heavyweight]] * [[Cruiserweight (boxing)|Light Cruiserweight]] * [[Middleweight#Kickboxing|Middleweight]] }} | reach = | style = K-1 Rules <br /> Kikboks Kontakt i Plotë | stance = Ortodoks | team = Storm Gym | kickbox_win = 76 | kickbox_kowin = 32 | kickbox_loss = 9 | kickbox_draw = 1 | kickbox_nc = | mma_kowin = 1 | mma_subwin = | mma_decwin = | mma_koloss = | mma_subloss = | mma_decloss = | mma_draw = | mma_nc = | am_win = 3 | am_subwin = 1 | am_loss = 2 | box_win = | box_kowin = | box_loss = 1 | box_koloss = | box_draw = | box_nc = | trainer = | rank = | years_active = | updated = }} | module2 = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Andrew_Tate_"Why_I_Became_Muslim".wav|title=Andrew Tate's voice|type=speech|description=Tejti duke folur për fenë e tij<br />Recorded 3 June 2023}} }} '''Emori Endrju Tejt III''' ('''Emory Andrew Tate III'''; lindur më 1 dhjetor 1986) është një personalitet interneti dhe ish[[Kikboksi|-kikboksier]] profesionist amerikano-britanik cili ndërtoi një biznes pornografie me kamera uebi përpara se të fitonte famë për promovimin e pozicioneve të ndryshme shumë të diskutueshme në manosferë. Komentet e tij kanë rezultuar në përjashtimin e tij nga platforma të ndryshme të mediave sociale dhe shqetësimin se ai promovon pikëpamje [[Mizogjinia|mizogjene]] tek audienca e tij. Një influencues përçarës, Tejti ka grumbulluar 9.9 milionë ndjekës në [[X (rrjet social)|X]] që nga gushti 2024 dhe ishte personi i tretë më i kërkuar në Google në vitin 2023.<ref name="Acres-2023">{{Cite web |last=Acres |first=Tom |date=11 December 2023 |title=Google reveals what we searched for the most in 2023 |url=https://news.sky.com/story/google-reveals-what-we-searched-for-the-most-in-2023-13028024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216084143/https://news.sky.com/story/google-reveals-what-we-searched-for-the-most-in-2023-13028024 |archive-date=16 December 2023 |access-date=20 December 2023 |website=Sky News |language=en}}</ref> Ai është quajtur "mbreti i maskulinitetit toksik", e ka quajtur veten mizogjen, dhe politikisht përshkruhet si [[Politika e djathtë|i krahut të djathtë]] ose [[Politika e ekstremit të djathtë|i ekstremit të djathtë]]. Që nga mesi i vitit 2026, Endrju Tejti është arrestuar në [[Miami|Majami]] dhe është nën mbrotjen e SHBA-së. Tejti është përballur me procedura të shumta penale dhe civile në [[Rumania|Rumani]], [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]] dhe Shtetet e Bashkuara në lidhje me akuza që përfshijnë përdhunim, trafikim njerëzor dhe evazion fiskal.<ref name="Reevell-2024">{{Cite web |last=Reevell |first=Patrick |date=21 May 2024 |title=Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries |url=https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |archive-date=19 June 2024 |access-date=5 June 2024 |website=ABC News |language=en}}</ref><ref name="BBC-2024">{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Tate brothers accused of being serial tax evaders |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjk3xglre0ko |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240709023130/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjk3xglre0ko |archive-date=9 July 2024 |access-date=9 July 2024 |website=[[BBC News]]}}</ref><ref name="AP News-2025">{{Cite web |date=4 March 2025 |title=The Florida attorney general's office is investigating Andrew and Tristan Tate |url=https://apnews.com/article/tate-brothers-florida-investigation-2487cd63580201fdef594804a62f2c95 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305024252/https://apnews.com/article/tate-brothers-florida-investigation-2487cd63580201fdef594804a62f2c95 |archive-date=5 March 2025 |access-date=6 March 2025 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name="BBC-2024a">{{Cite web |date=22 August 2024 |title=Andrew Tate put under house arrest in Romania as new charges emerge |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/clyglgy8j3eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823142742/https://www.bbc.co.uk/news/articles/clyglgy8j3eo |archive-date=23 August 2024 |access-date=23 August 2024 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Rasti rumun i trafikimit mbeti i pazgjidhur, por u bllokua nga vonesat procedurale, dhe Tejti ishte liruar nga ndalimi i udhëtimit nga Rumania dhe nga të gjitha kushtet e lirimit me kusht; procedurat e veçanta në Mbretërinë e Bashkuar mbetën aktive, ku Shërbimi i Prokurorisë i Kurorës autorizoi 21 akuza në maj 2025 dhe policia rihapi një hetim të mëparshëm mbi akuzat e vitit 2015 pas një hetimi për sjellje të pahijshme mbi mënyrën se si ishte trajtuar fillimisht. Që nga viti 2005, Tejti konkurroi si kikboksier profesionist në Angli, duke fituar disa tituj botërorë përpara se të tërhiqej në vitin 2016.<ref name="sidekickboxing.co.uk">{{Cite web |date=12 May 2025 |title=The Life of Andrew "King Cobra" Tate |url=https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208204840/https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ |archive-date=8 February 2026 |access-date=13 September 2025 |website=Sidekick Boxing}}</ref> Ai dhe vëllai i tij, Tristani, filluan gjithashtu një biznes pornografie me kamera uebi në vitin 2014, i cili u zgjerua ndjeshëm pasi ata u zhvendosën në Rumani dhe u rrit duke përfshirë dhjetëra gra të rekrutuara përmes një agjencie të quajtur Model Stars. Në vitin 2016, Tejti u shfaq në serialin britanik ''Big Brother'', por u hoq pasi tabloidët transmetuan pamje të lidhura me operacionin me kamera uebi; ai ishte veçmas i dyshuari në një hetim të hapur për përdhunim që u mbyll pa akuza në vitin 2019, megjithëse Policia e Hertfordshirit e rihapi çështjen në vitin 2026 pas një hetimi për sjellje të rëndë të keqe se si ishte trajtuar fillimisht.<ref name="NewYorker2026" /><ref name="Dodd-2024">{{Cite news |last=Dodd |first=Vikram |last2=Grierson |first2=Jamie |date=12 March 2024 |title=Andrew Tate faces extradition to UK over rape and human trafficking claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2024/mar/12/andrew-tate-brother-tristan-arrested-romania-uk-warrant |url-status=live |access-date=4 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005233/https://www.theguardian.com/uk-news/2024/mar/12/andrew-tate-brother-tristan-arrested-romania-uk-warrant |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}</ref> Ndërsa biznesi i kamerave të uebit po merrte fund, Tejti ndërtoi një biznes edukimi online, duke u bërë i shquar si një personazh i famshëm në internet që promovonte një pikëpamje hipermaço të maskulinitetit<ref name="Das-2022a">{{Cite web |last=Das |first=Shanti |date=6 August 2022 |title=Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate |url=https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |archive-date=11 August 2022 |access-date=8 August 2022 |website=The Guardian |language=en}}</ref> përmes kurseve duke përfshirë ''Hustler's University'' (më vonë i rilançuar si ''The Real World'') dhe grupin sekret ''The War Room'', të cilin [[BBC|BBC-ja]] e ka akuzuar për detyrimin e grave në punë seksuale dhe për mësimdhënien [[Dhuna ndaj grave|e dhunës ndaj grave]].<ref name="Tahsin-2023">{{Cite news |last=Tahsin |first=Jamie |last2=Shea |first2=Matt |date=31 August 2023 |title=Andrew Tate: Chats in 'War Room' suggest dozens of women groomed |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 |url-status=live |access-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216215711/https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 |archive-date=16 December 2023}}</ref> Në gusht të vitit 2023, u vlerësua se sipërmarrjet online të Tejtit gjeneronin 5 milionë dollarë amerikanë të ardhura çdo muaj.<ref name="Williamson-2023a">{{Cite news |last=Williamson |first=Lucy |date=23 August 2023 |title=Andrew Tate prosecution files reveal graphic claims of coercion ahead of trial |language=en-GB |work=[[BBC News Online|BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66581218 |url-status=live |access-date=9 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705213718/https://www.bbc.com/news/world-europe-66581218 |archive-date=5 July 2024}}</ref> Në dhjetor 2022, Tejti dhe vëllai i tij u arrestuan në Rumani, së bashku me dy gra. Në qershor 2023, të katër u akuzuan për [[Përdhunimi|përdhunim]], [[Trafikimi i qenieve njerëzore|trafikim qeniesh njerëzore]] dhe formimin e një grupi [[Krimi i organizuar|të krimit të organizuar]] për të shfrytëzuar seksualisht gratë. Menjëherë pas kësaj, akuzuesit thuhet se u fshehën pas një fushate [[Bullizmi në internet|ngacmimi online]] dhe vëllezërit Tejt ngritën një padi për shpifje, duke kërkuar 5 milionë dollarë dëmshpërblim. Në mars të vitit 2024, policia britanike mori një urdhër arresti për vëllezërit Tejt. Në korrik 2024, një padi civile u ngrit në Mbretërinë e Bashkuar kundër vëllezërve dhe një personi të tretë për dyshime për [[Evazioni fiskal|evazion fiskal]]. Në gusht të vitit 2024, policia rumune bastisi katër prona në pronësi të Tejtit dhe e zgjeroi hetimin e saj për të përfshirë trafikimin e të miturve, seksin me të mitur, [[Pastrimi i parasë|pastrimin e parave]] dhe përpjekjen për të ndikuar te dëshmitarët. Tejti dhe vëllai i tij i kanë mohuar të gjitha akuzat dhe pretendimet.<ref name="Mahmood-2024">{{Cite news |last=Mahmood |first=Zahid |last2=Molsescu |first2=Christiana |date=22 August 2024 |title=Andrew Tate put under house arrest in Romania over new allegations |publisher=CNN |url=https://www.cnn.com/2024/08/21/europe/romanian-police-raid-andrew-tate-home-intl-latam/index.html |url-status=live |access-date=22 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240822080333/https://www.cnn.com/2024/08/21/europe/romanian-police-raid-andrew-tate-home-intl-latam/index.html |archive-date=22 August 2024}}</ref> Në maj të vitit 2025, Shërbimi i Prokurorisë i Kurorës (CPS) i Mbretërisë së Bashkuar ngriti akuza të shumta kundër Tejtit dhe vëllait të tij, duke përfshirë përdhunim, dëmtim të vërtetë trupor dhe trafikim qeniesh njerëzore. Në vitin 2026, CPS-ja ngriti akuza shtesë kundër Tejtit, duke e akuzuar atë për përdhunim, trafikim qeniesh njerëzore, sulm dhe posedim të pornografisë së fëmijëve. Tejti u arrestua më pas dhe përballet me [[Ekstradimi|ekstradimin]] në Mbretërinë e Bashkuar.<ref>{{Cite news |last=Bragg |first=Julianna |last2=Tsui |first2=Karina |date=21 July 2026 |title=New documents detail rape charges against the Tate brothers in the UK. Here's what we know |work=CNN |url=https://edition.cnn.com/2026/07/21/us/tate-brothers-court-documents-extradition-wwk-hnk |url-status=live |access-date=22 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721185502/https://edition.cnn.com/2026/07/21/us/tate-brothers-court-documents-extradition-wwk-hnk |archive-date=21 July 2026}}</ref> == Jeta e hershme == Emori Endrju Tejt III lindi më 1 dhjetor 1986<ref name="Holpuch-2022">{{Cite web |last=Holpuch |first=Amanda |date=24 August 2022 |title=Why Social Media Sites Are Removing Andrew Tate's Accounts |url=https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220824174032/https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html |archive-date=24 August 2022 |access-date=24 August 2022 |website=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite book |last=Shabazz |first=Daaim |title=Triple Exclam!!! the Life and Games of Emory Tate, Chess Warrior |publisher=Amazon Digital Services LLC - Kdp Print Us |year=2017 |isbn=978-0-9981180-9-3 |page=257 |quote="Tate, Emory Andrew, III (son of Tate Jr.)"}}</ref> në Qendrën Mjekësore Ushtarake Uollter Rid (Walter Reed) në [[Uashington D.C.|Uashington, DC]].<ref>{{Cite AV media |url=https://rumble.com/v1gluzu-the-worst-things-about-being-rich-.html |title=The Worst Things About Being Rich |date=10 July 2022 |last=Tate |first=Andrew |type=video |time=0:34 |access-date=24 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924081408/https://rumble.com/v1gluzu-the-worst-things-about-being-rich-.html |archive-date=24 September 2022 |url-status=live |quote=I was born in Washington D.C. |people=}}</ref> Ai është multiracial;<ref>{{Cite web |last=Imani |first=Perry |date=26 August 2022 |title=When Racial Ideology Is at Odds With Identity |url=https://newsletters.theatlantic.com/unsettled-territory/6308f924ebf53e0022ce8d90/andrew-tate-anti-black-racism/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502012535/https://www.theatlantic.com/newsletters/archive/2022/08/andrew-tate-anti-black-racism/676727/#selection-647.0-647.45 |archive-date=2 May 2024 |access-date=13 September 2022 |website=[[The Atlantic]] |quote=Andrew Tate, a conservative, mixed-race social media influencer [...]}}</ref> babai i tij [[Afrikano-amerikanët|afrikano-amerikan]], [[Emory Tate|Emori Tejt (Emory Tate)]] (1958–2015), ishte një rreshter i [[Forca Ajrore e Shteteve të Bashkuara|Forcave Ajrore]] i cili më vonë u bë një [[Titujt FIDE|mjeshtër ndërkombëtar]] i shahut,<ref>{{Cite news |last=Bornstein |first=Lisa |date=30 August 1993 |title=Chess family strives to keep pressures of game in check |page=9 |work=[[South Bend Tribune]] |url=https://www.newspapers.com/clip/108090691/chess-family-strives-to-keep-pressures/ |url-status=live |access-date=22 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822153250/https://www.newspapers.com/clip/108090691/chess-family-strives-to-keep-pressures/ |archive-date=22 August 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> ndërsa nëna e tij e bardhë angleze, Ajlin Tejt (Eileen Tate), punonte si asistente në shërbimin e ushqimit.<ref name="Das-2022b">{{Cite web |last=Das |first=Shanti |date=6 August 2022 |title=Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate |url=https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |archive-date=11 August 2022 |access-date=8 August 2022 |website=[[The Guardian]] |language=en}}</ref> Ai ka një vëlla më të vogël, Tristanin, dhe një motër më të vogël, Xhaninën.<ref>{{Cite news |date=15 March 2023 |title=Andrew Tate loses appeal for release from custody again in Romania |work=[[The Economic Times]] |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/andrew-tate-loses-appeal-for-release-from-custody-again-in-romania/articleshow/98641089.cms?from=mdr |url-status=live |access-date=11 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240310162010/https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/andrew-tate-loses-appeal-for-release-from-custody-again-in-romania/articleshow/98641089.cms?from=mdr |archive-date=10 March 2024}}</ref> Ai u rrit në Gjermani, Elkhart, Indiana dhe Goshen, Indiana.<ref>{{Cite news |last=Warren |first=Tom |last2=Dahir |first2=Ikran |date=9 March 2023 |title=The Untold Story Of Andrew Tate, The Internet's Most Notorious Influencer |work=[[BuzzFeed News]] |url=https://www.buzzfeednews.com/article/tomwarren/andrew-tate-early-life-friends-family |url-status=live |access-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302093931/https://www.buzzfeednews.com/article/tomwarren/andrew-tate-early-life-friends-family |archive-date=2 March 2024}}</ref><ref name="Radford-2023a" /> Në vitin 1997, pasi prindërit e tij u divorcuan, nëna e tij e çoi atë dhe vëllain e tij në Luton në Bedfordshir, Angli.<ref>{{Cite web |last=Sommerlad |first=Joe |date=12 March 2024 |title=Andrew Tate: A timeline of his rise and fall |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-timeline-hospital-who-b2511154.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209185709/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-timeline-hospital-who-b2511154.html |archive-date=9 December 2024 |access-date=10 December 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref><ref name="Radford-2023a">{{Cite news |last=Radford |first=Antoinette |date=4 August 2023 |title=Who is Andrew Tate? The self-proclaimed misogynist influencer |publisher=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/uk-64125045 |url-status=live |access-date=10 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240229095211/https://www.bbc.com/news/uk-64125045 |archive-date=29 February 2024}}</ref> Ata "jetuan në Marsh Farm, një qendër banesash qeveritare famëkeqe për ashpërsinë, të cilën Tejti e ka përshkruar si 'zona më e keqe e qytezës më të keqe'.<ref>{{Cite web |last=Cockerell |first=Claudia |date=28 February 2025 |title=The making of a misogynist: How Andrew Tate inherited his father's toxic beliefs |url=https://www.standard.co.uk/lifestyle/andrew-tate-father-parents-toxic-beliefs-b1213893.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251229134053/https://www.standard.co.uk/lifestyle/andrew-tate-father-parents-toxic-beliefs-b1213893.html |archive-date=29 December 2025 |access-date=18 November 2025 |website=[[Evening Standard|The Standard]]}}</ref> Ai u shkollua në Shkollën e Mesme Halljard dhe në Kolegjin Luton Sixth Form.<ref>{{Cite web |date=21 January 2023 |title=Andrew Tate: What turned the son of a chess champion into the world's most toxic man? |url=https://www.perthnow.com.au/entertainment/andrew-tate-what-turned-the-son-of-a-chess-champion-into-the-worlds-most-toxic-man-c-9518307 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231102211843/https://www.perthnow.com.au/entertainment/andrew-tate-what-turned-the-son-of-a-chess-champion-into-the-worlds-most-toxic-man-c-9518307 |archive-date=2 November 2023 |access-date=22 October 2023 |website=[[The Sunday Times (Western Australia)|The Sunday Times Western Australia]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=What is Andrew Tate's kickboxing record? A closer look at the former professional kickboxer |url=https://sportsbrief.com/boxing/39543-what-andrew-tates-kickboxing-record-a-closer-professional-kickboxer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902004255/https://www.legit.ng/sports/boxing/1607523-what-andrew-tates-kickboxing-record-a-closer-professional-kickboxer/ |archive-date=2 September 2024 |access-date=22 October 2023 |website=Sports Brief}}</ref> == Karriera == === 2005–2016: Karriera në kikboks === Tejti filloi të merrej me kikboks në vitin 2005, duke konkurruar si luftëtar me kontakt të plotë me nofkën "Mbreti Kobra" ndërsa punonte në reklama televizive për të mbështetur veten.<ref name="sidekickboxing.co.uk">{{Cite web |date=12 May 2025 |title=The Life of Andrew "King Cobra" Tate |url=https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208204840/https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ |archive-date=8 February 2026 |access-date=13 September 2025 |website=Sidekick Boxing}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ "The Life of Andrew "King Cobra" Tate"]. ''Sidekick Boxing''. 12 May 2025. [https://web.archive.org/web/20260208204840/https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ Archived] from the original on 8 February 2026<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 September</span> 2025</span>.</cite></ref> Midis viteve 2011 dhe 2014 ai u bë katër herë kampion bote, duke fituar tre tituj botërorë ISKA me kontakt të plotë (pesha e rëndë e lehtë dhe pesha gjysmë e rëndë e lehtë) dhe një titull botëror Enfusion K-1 Rules në peshën 90 kg, dhe arriti dy herë në finalen e turneut "Gjykimi i Gladiatorëve" të Enfusion.<ref name="BBC-2016">{{Cite web |date=14 June 2016 |title=Andrew removed from Big Brother House over outside activities |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-36524693 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816195135/https://www.bbc.com/news/newsbeat-36524693 |archive-date=16 August 2022 |access-date=20 August 2022 |publisher=BBC}}</ref><ref name="sidekickboxing.co.uk" /> Në dhjetor 2016, Tejti humbi ndaj Ibrahim El Boustatit me nokaut teknik në raundin e parë pas një rikthimi të një dëmtimi në retinë që e kishte prekur për herë të parë në moshën 23 vjeç, dhe u tërhoq nga kikboksi profesional në moshën 30 vjeç sipas këshillës mjekësore.<ref>{{Cite web |date=3 September 2025 |title=Andrew Tate boxing fight news |url=https://www.mirror.co.uk/sport/boxing/andrew-tate-boxing-fight-news-35840490.amp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920062308/https://www.mirror.co.uk/sport/boxing/andrew-tate-boxing-fight-news-35840490.amp |archive-date=20 September 2025 |access-date=13 September 2025 |website=Mirror}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 December 2022 |title=Andrew Tate injuries: How detached retinas forced Andrew Tate to retire from kickboxing? |url=https://www.insidesport.in/ufc/andrew-tate-injuries-how-detached-retinas-forced-andrew-tate-to-retire-from-kickboxing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250929233346/https://www.insidesport.in/ufc/andrew-tate-injuries-how-detached-retinas-forced-andrew-tate-to-retire-from-kickboxing/ |archive-date=29 September 2025 |access-date=13 September 2025 |website=InsideSport}}</ref> Ai u rikthye për pak kohë në vitin 2020 për të luftuar kundër kundërshtarëve me renditje më të ulët në Rumani përpara se të tërhiqej për herë të dytë me një rekord karriere prej 76 fitoresh, 9 humbjesh dhe 1 barazimi në stilet K-1 Rules dhe kontakt i plotë. Vëllai i Tejtit, Tristani, ishte gjithashtu një kikboksier profesionist, duke fituar dy herë titullin britanik ISKA në peshën gjysmë të rëndë të lehtë përpara se të tërhiqej para kohe për shkak të një dëmtimi në shpatull, me një rekord prej 43–9.<ref name="sidekickboxing.co.uk">{{Cite web |date=12 May 2025 |title=The Life of Andrew "King Cobra" Tate |url=https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208204840/https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ |archive-date=8 February 2026 |access-date=13 September 2025 |website=Sidekick Boxing}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ "The Life of Andrew "King Cobra" Tate"]. ''Sidekick Boxing''. 12 May 2025. [https://web.archive.org/web/20260208204840/https://sidekickboxing.co.uk/the-life-of-andrew-king-cobra-tate/ Archived] from the original on 8 February 2026<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 September</span> 2025</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Yim |first=Felix |title=Tristan Tate's Net Worth, Ethnicity and Kickboxing Career |url=https://www.bbntimes.com/financial/tristan-tate-s-net-worth-ethnicity-and-kickboxing-career |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250708171924/https://www.bbntimes.com/financial/tristan-tate-s-net-worth-ethnicity-and-kickboxing-career |archive-date=8 July 2025 |access-date=17 September 2025 |website=BBN Times}}</ref> Në vitin 2023, Enfusion njoftoi një etiketë të re promovuese të emërtuar sipas vëllezërve, T8KO, me Tejtin dhe Tristanin si partnerë mediatikë. Pas arrestimit të Tejtit, Autoriteti Holandez i Sporteve të Luftimit i kërkoi Enfusion-it të largonte vëllezërit nga projekti dhe ta riemëronte atë 8TKO.<ref>{{Cite web |last=van der Zee |first=Rick |date=23 February 2023 |title=Enfusion launches new label 8TKO in March; Andrew Tate dropped as media partner following arrest |url=https://beyondkick.com/news/enfusion-launches-new-label-8-tko-in-march-andrew-tate-dropped-as-media-partner-following-arrest/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251023032650/https://beyondkick.com/news/enfusion-launches-new-label-8-tko-in-march-andrew-tate-dropped-as-media-partner-following-arrest/ |archive-date=23 October 2025 |access-date=13 September 2025 |website=Beyond Kick}}</ref> === 2014–2022: Biznesi i kamerave të uebit === Në fillim të vitit 2014, ndërsa ende konkurronte si kikboksier profesionist, Tejti filloi një biznes pornografie me kamera uebi me disa gra me të cilat po dilte në atë kohë. Tejti ka thënë se në muajin e parë të biznesit ai fitoi më shumë se 100,000 dollarë; ai dhe vëllai i tij më pas blenë një [[Aston Martin]].<ref name="NewYorker2026" /> Një nga gratë, të cilën ai e kishte takuar në [[Koshice]] të [[Sllovakia|Sllovakisë]], performonte në faqen MyFreeCams, ndërsa Tejti u shkruante jashtë kameras klientëve pagues duke u shtirur si ajo.<ref name="NewYorker2026" /> Gazeta ''New Yorker'' raportoi se gruaja mbushi pesëmbëdhjetë vjeç në vitin 2012, vitin kur Tejti ka thënë se filloi lidhja e tyre, dhe se pamjet e Tejtit duke e rrahur me rrip - të transmetuara më vonë nga tabloidët britanikë gjatë paraqitjes së tij në ''Big Brother'' në vitin 2016 - u filmuan atë vit.<ref name="NewYorker2026" /> Tejti vazhdoi të rekrutonte gra të tjera në Luton dhe Hitçin, Angli, duke u ofruar atyre një pjesë të fitimeve nga kamerat e uebit; disa prej këtyre grave më vonë paraqitën ankesa për përdhunim dhe mbytje në policinë e Hertfordshirit. Pasi u zhvendosën në Rumani në vitet 2015–17, Tejti dhe vëllai i tij e zgjeruan ndjeshëm biznesin, duke angazhuar biznesmenen britanike Naomi Xhon për të ndihmuar në drejtimin e një agjencie rekrutimi, Model Stars, e cila u përshkrua publikisht si një biznes "plotësisht femëror" që i ndihmonte gratë "të largoheshin nga punët me orar 9 deri në 5".<ref name="NewYorker2026" /> Në kulmin e suksesit të tyre, vëllezërit raportuan se kishin afërsisht shtatëdhjetë e pesë gra që punonin për ta, më shumë se tridhjetë prej të cilave, sipas Tejtit, e kishin emrin e tij të tatuazhuar në lëkurën e tyre.<ref name="NewYorker2026" /> Operacioni i kamerave të uebit u mbyll në fillim të viteve 2020, ndërsa Tejti e zhvendosi biznesin e tij drejt produkteve të arsimit online, ''Hustler's University'' dhe programit të marketingut afialiat ''The War Room''; Tejti ka thënë se biznesi i kamerave të internetit ishte mbyllur për dhjetë vjet deri në kohën e arrestimit të tij në vitin 2022. ==== ''Big Brother'' ==== Tejti fitoi vëmendje të gjerë në vitin 2016 kur u shfaq në serialin britanik [[Reality show|televiziv të realitetit]] ''Big Brother'', seria e 17-të.<ref name="Weale-2023">{{Cite web |last=Weale |first=Sally |date=2 February 2023 |title='We see misogyny every day': how Andrew Tate's twisted ideology infiltrated British schools |url=https://www.theguardian.com/society/2023/feb/02/andrew-tate-twisted-ideology-infiltrated-british-schools |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202102222/https://www.theguardian.com/society/2023/feb/02/andrew-tate-twisted-ideology-infiltrated-british-schools |archive-date=2 February 2023 |access-date=2 February 2023 |website=[[The Guardian]] |language=en}}</ref> Në serial, Tejti ishte anëtar i një shtëpie të dytë sekrete, pjesë e një grupi të quajtur "Të Tjerët".<ref name="BBC-2016" /> Ndërsa shfaqej në shfaqje, ai u vu nën vëzhgim për shkak se kishte bërë më parë postime [[Homofobia|homofobike]] dhe [[Racizmi|raciste]] në [[X (rrjet social)|Twitter]].<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ben |date=9 June 2016 |title=Big Brother's Andrew Tate revealed to have made homophobic and racist comments on Twitter |url=https://www.digitalspy.com/tv/reality-tv/a797166/big-brothers-andrew-tate-revealed-to-have-made-homophobic-and-racist-comments-on-twitter/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810141606/https://www.digitalspy.com/tv/reality-tv/a797166/big-brothers-andrew-tate-revealed-to-have-made-homophobic-and-racist-comments-on-twitter/ |archive-date=10 August 2022 |access-date=21 August 2022 |website=[[Digital Spy]]}}</ref> Ai u hoq nga shfaqja pas gjashtë ditësh; producentët thanë se kjo ishte për shkak të ngjarjeve jashtë shtëpisë dhe Tejti kishte të bënte me një video që dukej se e tregonte atë duke goditur një grua me rrip në shfaqje. Producentët thanë gjithashtu se ai nuk u la i lirë për shkak të postimeve të zbuluara.<ref name="BBC-2016">{{Cite web |date=14 June 2016 |title=Andrew removed from Big Brother House over outside activities |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-36524693 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816195135/https://www.bbc.com/news/newsbeat-36524693 |archive-date=16 August 2022 |access-date=20 August 2022 |publisher=BBC}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.com/news/newsbeat-36524693 "Andrew removed from Big Brother House over outside activities"]. BBC. 14 June 2016. [https://web.archive.org/web/20220816195135/https://www.bbc.com/news/newsbeat-36524693 Archived] from the original on 16 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 August</span> 2022</span>.</cite></ref> Tejti dhe gruaja thanë se ishin miq dhe se veprimet në video ishin konsensuale.<ref name="Das-2022a">{{Cite web |last=Das |first=Shanti |date=6 August 2022 |title=Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate |url=https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |archive-date=11 August 2022 |access-date=8 August 2022 |website=The Guardian |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDas2022">Das, Shanti (6 August 2022). [https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star "Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate"]. ''The Guardian''. [https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star Archived] from the original on 11 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 August</span> 2022</span>.</cite></ref> Më vonë, ''Vice'' raportoi se Tejti u hoq sepse producentët e shfaqjes u njoftuan për një hetim policor që po zhvillohej nga Policia e Hertfordshirit ndaj tij për përdhunim, hetim i cili u mbyll në vitin 2019 pa u ngritur akuza.<ref name="Dodgson">{{Cite web |last=Dodgson |first=Lindsay |title=Andrew Tate was arrested on suspicion of rape in the UK in 2015, but authorities dropped the case |url=https://www.insider.com/andrew-tate-was-arrested-on-suspicion-of-rape-uk-2015-2023-1 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20230707070303/https://www.insider.com/andrew-tate-was-arrested-on-suspicion-of-rape-uk-2015-2023-1 |archive-date=7 July 2023 |access-date=11 January 2023 |website=[[Business Insider|Insider]] |language=en-US}}</ref> === 2017–2022: Sipërmarrjet online === [[Skeda:Tate_online_ventures_pyramid.png|parapamje| [[Skema piramidale|Piramida]] e sipërmarrjeve online siç përshkruhet në ''Andrew Tate: Njeriu që e mashtroi botën?'', dokumentar i BBC 3, gusht 2023. Numrat korrespondojnë me ndjekësit dhe abonentët e platformave.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.bbc.co.uk/iplayer/episode/m001q1n6/andrew-tate-andrew-tate-the-man-who-groomed-the-world |title=Andrew Tate - Andrew Tate: The Man Who Groomed the World? |date=31 August 2023 |language=en-GB |time=38:04 |access-date=18 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231218012453/https://www.bbc.co.uk/iplayer/episode/m001q1n6/andrew-tate-andrew-tate-the-man-who-groomed-the-world |archive-date=18 December 2023 |url-status=live |quote=Reporter [[Matt Shea (filmmaker)|Matt Shea]] uncovers the truth behind notorious influencer Andrew Tate and his secretive, all-male society, the War Room.}}</ref><ref name="Shea-2023">{{Cite web |title=BBC Three - Andrew Tate, Andrew Tate: The Man Who Groomed the World? |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m001q1n6 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231218014543/https://www.bbc.co.uk/programmes/m001q1n6 |archive-date=18 December 2023 |access-date=18 December 2023 |website=BBC |language=en-GB}}</ref>]] Uebsajti i Tejtit ofron kurse trajnimi mbi grumbullimin e pasurisë dhe "ndërveprimet mashkull-femër".<ref name="Smith-2022" /> Sipas faqes, ai drejtonte edhe një studio kamerash uebi duke përdorur të dashurat e tij si punonjëse.<ref name="Smith-2022">{{Cite web |last=Smith |first=Adam |date=25 January 2022 |title=Twitter ignored its own rules to verify kickboxer who said women should 'bear some responsibility' for being raped |url=https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html |archive-date=7 May 2022 |access-date=30 April 2022 |website=The Independent}}</ref> Tejti dhe vëllai i tij, Tristani, filluan biznesin e kamerave të uebit, duke punësuar deri në 75 modele kamerash<ref name="Van Boom-2022">{{Cite web |last=Van Boom |first=Daniel |date=31 August 2022 |title=Why Andrew Tate Was Banned From All Social Media |url=https://www.cnet.com/culture/why-andrew-tate-was-banned-from-all-social-media/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901004007/https://www.cnet.com/culture/why-andrew-tate-was-banned-from-all-social-media/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=2 September 2022 |website=[[CNET]]}}</ref> për t'u shitur "histori të rreme me lot" telefonuesve meshkuj,<ref>{{Cite web |last=Javed |first=Saman |date=22 August 2022 |title=Andrew Tate: Who is the controversial TikTok influencer? |url=https://www.independent.co.uk/life-style/andrew-tate-tiktok-instagram-ban-misogyny-b2149928.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831090535/https://www.independent.co.uk/life-style/andrew-tate-tiktok-instagram-ban-misogyny-b2149928.html |archive-date=31 August 2022 |access-date=13 September 2022 |website=The Independent}}</ref> duke pretenduar se kishin fituar miliona dollarë duke bërë këtë.<ref name="Sarkar-2022" /> Sipas Meri MekNamarës, Tejti e ka quajtur veten "tutor",<ref>{{Cite web |last=McNamara |first=Mary |date=31 December 2022 |title=Column: Andrew Tate isn't an alpha male. He's a whiny internet huckster |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-12-31/andrew-tate-no-alpha-male-hes-whiner |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902004308/https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-12-31/andrew-tate-no-alpha-male-hes-whiner |archive-date=2 September 2024 |access-date=30 May 2024 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> dhe ''[[The Guardian]]'' shkroi për kalimin e tij nga një kikboksier në "një tutor me kamera uebi".<ref>{{Cite news |last=Reed |first=Dan |date=5 January 2024 |title='Andrew Tate greeted us by his pool bare-chested': Dan Reed on his pursuit of the misogynist |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2024/jan/05/andrew-tate-greeted-us-by-his-pool-bare-chested-dan-reed-on-his-pursuit-of-the-misogynist |url-status=live |access-date=29 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902004253/https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2024/jan/05/andrew-tate-greeted-us-by-his-pool-bare-chested-dan-reed-on-his-pursuit-of-the-misogynist |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}</ref> Më vonë, Tejti pranoi se modeli i biznesit ishte një "mashtrim total".<ref name="Sarkar-2022">{{Cite web |last=Sarkar |first=Ash |date=15 August 2022 |title=How Andrew Tate built an army of lonely, angry men |url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/andrew-tate-tiktok-fame-men-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819131447/https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/andrew-tate-tiktok-fame-men-2022 |archive-date=19 August 2022 |access-date=21 August 2022 |website=GQ}}</ref> Në gusht të vitit 2023, u vlerësua se ''The Real World'' dhe ''The War Room'' gjeneronin 5 milionë dollarë amerikanë në muaj nga abonimet.<ref name="Williamson-2023a">{{Cite news |last=Williamson |first=Lucy |date=23 August 2023 |title=Andrew Tate prosecution files reveal graphic claims of coercion ahead of trial |language=en-GB |work=[[BBC News Online|BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66581218 |url-status=live |access-date=9 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705213718/https://www.bbc.com/news/world-europe-66581218 |archive-date=5 July 2024}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWilliamson2023">Williamson, Lucy (23 August 2023). [https://www.bbc.com/news/world-europe-66581218 "Andrew Tate prosecution files reveal graphic claims of coercion ahead of trial"]. ''[[BBC News Online|BBC News]]''. [https://web.archive.org/web/20240705213718/https://www.bbc.com/news/world-europe-66581218 Archived] from the original on 5 July 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 June</span> 2024</span>.</cite></ref> ==== ''Hustler's University'' ==== Tejti drejtonte ''Hustler;s University'', një platformë pronësore ku anëtarët paguanin një tarifë anëtarësimi mujore prej 49.99 dollarësh amerikanë për të marrë udhëzime mbi mënyrat e fitimit të parave jashtë punësimit tradicional, siç janë [[Kriptovaluta|kriptomonedha]], shkrimi i reklamave dhe [[Biznesi elektronik|tregtia elektronike]], gjë që lehtësohej nga videot e pararegjistruara dhe një server në [[Discord]].<ref>{{Cite web |last=Dahir |first=Ikran |date=25 October 2022 |title=We Enrolled In Andrew Tate's "Hustlers University" And Found Thousands Of Men Who Are Desperate To Be A "Top G" |url=https://www.buzzfeednews.com/article/ikrd/andrew-tate-hustlers-university |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113223056/https://www.buzzfeednews.com/article/ikrd/andrew-tate-hustlers-university |archive-date=13 November 2022 |access-date=17 January 2023 |website=[[BuzzFeed News]] |language=en}}</ref> Faqja përdorte një program marketingu bashkëpunues, ku anëtarët merrnin një komision për rekrutimin e të tjerëve në platformë.<ref name="Das-2022">{{Cite web |last=Das |first=Shanti |date=20 August 2022 |title=Andrew Tate: money-making scheme for fans of 'extreme misogynist' closes |url=https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820194019/https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes |archive-date=20 August 2022 |access-date=20 August 2022 |website=[[The Guardian]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jennings |first=Madison |date=24 August 2022 |title=Controversial internet personality Andrew Tate banned from TikTok, Instagram and YouTube |url=https://abcnews.go.com/International/controversial-internet-personality-andrew-tate-banned-tiktok-instagram/story?id=88794004 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220918003644/https://abcnews.go.com/International/controversial-internet-personality-andrew-tate-banned-tiktok-instagram/story?id=88794004 |archive-date=18 September 2022 |access-date=26 September 2022 |website=ABC News}}</ref> Tejti u bë i njohur në vitin 2022 duke i inkurajuar anëtarët e Hustler's University të postonin video të tij në platformat e mediave sociale, në një përpjekje për të maksimizuar angazhimin.<ref name="Das-2022a">{{Cite web |last=Das |first=Shanti |date=6 August 2022 |title=Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate |url=https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |archive-date=11 August 2022 |access-date=8 August 2022 |website=The Guardian |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDas2022">Das, Shanti (6 August 2022). [https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star "Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate"]. ''The Guardian''. [https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star Archived] from the original on 11 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 August</span> 2022</span>.</cite></ref> Një hetim nga ''The Observer'' përshkroi "një rrjet llogarish kopjuese në TikTok" që amplifikuan artificialisht përmbajtjen e tij, me platformën e mediave sociale që duket se lejonte përhapjen e përmbajtjes.<ref>{{Cite news |last=Das |first=Shanti |date=6 August 2022 |title=Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate |language=en-GB |work=The Observer |url=https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |url-status=live |access-date=9 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |archive-date=11 August 2022 |issn=0029-7712 |quote=The coordinated effort, involving thousands of members of Tate's private online academy Hustler's University and a network of copycat accounts on TikTok, has been described by experts as a "blatant attempt to manipulate the algorithm" and artificially boost his content.}}</ref> Hustler's University më pas u riemërtua si Hustler University 2.0 dhe më pas si Hustler University 3.0.<ref name="Magee-2023">{{Cite web |last=Magee |first=Caolán |date=27 January 2023 |title=I went inside Andrew Tate's Hustler University – where 'Gs' celebrate making $11 |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241111034000/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html |archive-date=11 November 2024 |access-date=11 November 2024 |website=The Independent}}</ref> Kompania irlando-amerikane e shërbimeve financiare Stripe u tërhoq nga përpunimi i abonimeve për platformën dhe Hustler;s University mbylli programin e tij të marketingut bashkëpunues. Pol Harigan, një profesor marketingu në Universitetin e Australisë Perëndimore, tha se programi i bashkëpunimit ishte një [[Skema piramidale|skemë piramidale]] e mediave sociale.<ref>{{Cite web |last=Purtill |first=James |date=22 August 2022 |title=Booted from Facebook and Instagram, Andrew Tate is now being scrubbed from TikTok. Is this the end for his misogyny? |url=https://www.abc.net.au/news/2022-08-22/misogynist-influencer-andrew-tate-is-being-scrubbed-from-tiktok/101356652 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220909063734/https://www.abc.net.au/news/2022-08-22/misogynist-influencer-andrew-tate-is-being-scrubbed-from-tiktok/101356652 |archive-date=9 September 2022 |access-date=10 September 2022 |website=[[ABC News (Australia)|ABC News]]}}</ref> Tejti e përshkroi pretendimin se Hustler's University vepronte si një skemë piramidale si të rremë.<ref name="Das-2022">{{Cite web |last=Das |first=Shanti |date=20 August 2022 |title=Andrew Tate: money-making scheme for fans of 'extreme misogynist' closes |url=https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820194019/https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes |archive-date=20 August 2022 |access-date=20 August 2022 |website=[[The Guardian]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDas2022">Das, Shanti (20 August 2022). [https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes "Andrew Tate: money-making scheme for fans of 'extreme misogynist' closes"]. ''[[The Guardian]]''. [https://web.archive.org/web/20220820194019/https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes Archived] from the original on 20 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 August</span> 2022</span>.</cite></ref> ==== ''The Real World'' ==== Pasi Hustler's University u mbyll, Tejti rilançoi një version tjetër të produktit të quajtur "The Real World" në tetor 2022. Emri i referohet idesë së Tejtit se bota siç perceptohet normalisht i ngjan "Matricës" për të cilën ai ofron një alternativë.<ref name="Magee-2023">{{Cite web |last=Magee |first=Caolán |date=27 January 2023 |title=I went inside Andrew Tate's Hustler University – where 'Gs' celebrate making $11 |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241111034000/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html |archive-date=11 November 2024 |access-date=11 November 2024 |website=The Independent}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMagee2023">Magee, Caolán (27 January 2023). [https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html "I went inside Andrew Tate's Hustler University – where 'Gs' celebrate making $11"]. ''The Independent''. [https://web.archive.org/web/20241111034000/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html Archived] from the original on 11 November 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2024</span>.</cite></ref><ref name="Das-2022">{{Cite web |last=Das |first=Shanti |date=20 August 2022 |title=Andrew Tate: money-making scheme for fans of 'extreme misogynist' closes |url=https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820194019/https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes |archive-date=20 August 2022 |access-date=20 August 2022 |website=[[The Guardian]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDas2022">Das, Shanti (20 August 2022). [https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes "Andrew Tate: money-making scheme for fans of 'extreme misogynist' closes"]. ''[[The Guardian]]''. [https://web.archive.org/web/20220820194019/https://www.theguardian.com/media/2022/aug/20/andrew-tate-money-making-scheme-for-fans-of-extreme-misogynist-closes Archived] from the original on 20 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 August</span> 2022</span>.</cite></ref><ref>{{Cite press release|date=8 December 2022|title=The Real World Andrew Tate Announces - A Way Out of the Matrix|url=https://www.globenewswire.com/news-release/2022/12/08/2570735/0/en/the-real-world-andrew-tate-announces-a-way-out-of-the-matrix.html|access-date=9 December 2024}}</ref> “The Real World” synon kryesisht [[Adoleshenca|adoleshentët]] meshkuj. Ish-studentët e The Real World e kanë përshkruar programin si një "atmosferë kulti". The Real World është përshkruar nga një avokat i ish-anëtarëve si versioni mashkullor i "mashtrimit digjital" të vëllezërve Tejt.<ref>{{Cite web |last=Hume |first=Tim |date=16 January 2024 |title=Leaving The Real World: How I Escaped Andrew Tate's Get Rich Quick 'Cult' |url=https://www.vice.com/en/article/andrew-tate-the-real-world-cult/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241116162608/https://www.vice.com/en/article/andrew-tate-the-real-world-cult/ |archive-date=16 November 2024 |access-date=6 November 2024 |website=vice.com |publisher=Vice}}</ref> Anëtarët i referohen njëri-tjetrit si "G", ku Tejtit është "Top G". Grupi është i përqendruar në "41 Parimet për Burrat" të Tejtit. Oferta e kursit The Real World përfshinte kriptomonedha, tregti elektronike dhe [[Transporti me lëshim|dropshipping]].<ref name="Magee-2023">{{Cite web |last=Magee |first=Caolán |date=27 January 2023 |title=I went inside Andrew Tate's Hustler University – where 'Gs' celebrate making $11 |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241111034000/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html |archive-date=11 November 2024 |access-date=11 November 2024 |website=The Independent}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMagee2023">Magee, Caolán (27 January 2023). [https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html "I went inside Andrew Tate's Hustler University – where 'Gs' celebrate making $11"]. ''The Independent''. [https://web.archive.org/web/20241111034000/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-news-hustler-university-prison-b2270271.html Archived] from the original on 11 November 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2024</span>.</cite></ref> Në vitin 2023, [[Google]] dhe [[Apple Inc.|Apple]] hoqën aplikacionin e lidhur me The Real World, Real World Portal, nga [[Dyqani i aplikacioneve|dyqanet e tyre të aplikacioneve]].<ref>{{Cite news |last=Thomas |first=Tobi |date=22 September 2023 |title=Apple removes app created by Andrew Tate |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/news/2023/sep/22/apple-criticised-for-hosting-app-created-by-andrew-tate |access-date=11 November 2024}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bulbul |first=Nuray |date=25 September 2023 |title=Apple removes Andrew Tate app from App Store amid misogyny and pyramid scheme claims |url=https://www.standard.co.uk/news/tech/apple-andrew-tate-app-store-misogyny-pyramid-scheme-b1109298.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241111033953/https://www.standard.co.uk/news/tech/apple-andrew-tate-app-store-misogyny-pyramid-scheme-b1109298.html |archive-date=11 November 2024 |access-date=11 November 2024 |website=standard.co.uk |publisher=The London Standard}}</ref> Në janar të vitit 2024, një analizë nga Qendra për Kundërshtimin e Urrejtjes Digjitale zbuloi se kanali zyrtar [[YouTube|në YouTube]] ''i The Real World'' kishte marrë 450 milionë shikime videosh dhe, sipas studiuesve, kanali i një pale të tretë kishte fituar gati 300 milionë shikime duke ripostuar përmbajtje ''të The Real World''. Studiuesit sugjeruan që YouTube kishte fituar deri në 2.4 milionë paundë të ardhura nga reklamat në këto dy kanale dhe e kritikuan kompaninë që nuk i kishte ndaluar më herët kanalet e ngjashme të palëve të treta. YouTube u përgjigj duke e përshkruar vlerësimin si "jashtëzakonisht të pasaktë dhe të ekzagjeruar".<ref name="The-Independent-2024">{{Cite web |last=Oppenheim |first=Maya |date=31 January 2024 |title=YouTube 'earned up to £2.4m from ads on Andrew Tate videos' |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518053437/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html |archive-date=18 May 2025 |access-date=31 January 2024 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> Në maj të vitit 2024, faqja e internetit për The Real World [[Shkelja e të dhënave|zbuloi të dhënat personale]] të 968,447 llogarive të përdoruesve për shkak të një baze të dhënash të konfiguruar gabimisht. Informacioni i rrjedhur përfshinte adresat e email-it dhe fjalëkalimet e llogarive. Përveç kësaj, 22 milionë mesazhe të dërguara nga përdoruesit në platformë ishin gjithashtu të aksesueshme hapur.<ref>{{Cite web |last=Croft |first=Daniel |date=17 May 2024 |title=Andrew Tate's 'The Real World' exposes almost a million users |url=https://www.cyberdaily.au/security/10580-andrew-tates-the-real-world-exposes-almost-a-million-users |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122191012/https://www.cyberdaily.au/security/10580-andrew-tates-the-real-world-exposes-almost-a-million-users |archive-date=22 November 2024 |access-date=6 November 2024 |website=cyberdaily.au |publisher=Cyber Daily}}</ref> Në nëntor, faqja e internetit pësoi një [[Sulmi kibernetik|sulm kibernetik]] i cili zbuloi emrat e përdoruesve të 794,000 anëtarëve të mëparshëm dhe aktualë, 324,382 adresa të regjistruara të email-it, si dhe përmbajtjen e 221 serverave publikë dhe 395 serverave privatë të bisedave.<ref>{{Cite news |last=Thomson |first=Iain |date=22 November 2024 |title=Andrew Tate's site ransacked, subscriber data stolen |work=[[The Register]] |url=https://www.theregister.com/2024/11/22/andrew_tate_raid/ |url-status=live |access-date=25 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125100814/https://www.theregister.com/2024/11/22/andrew_tate_raid/ |archive-date=25 November 2024}}</ref> ==== ''The War Room'' ====   E reklamuar nga Tejti dhe me një kosto prej 8,000 dollarësh, The War Room përshkruhet si "një rrjet global në të cilin shembuj të individualizmit punojnë për të çliruar njeriun modern nga burgosja e shkaktuar nga shoqëria", duke deklaruar se u mëson burrave "zhvillim fizik, mendor, emocional, shpirtëror dhe financiar".<ref>{{Cite web |last=Murray |first=Conor |title=What We Know About Andrew Tate's 'War Room'—As Report Alleges Global Network To Exploit Women |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2023/08/31/what-we-know-about-andrew-tates-war-room-as-report-alleges-global-network-to-exploit-women/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901022434/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2023/08/31/what-we-know-about-andrew-tates-war-room-as-report-alleges-global-network-to-exploit-women/ |archive-date=1 September 2023 |access-date=16 December 2023 |website=Forbes |language=en |ref=Conor-2023}}</ref> Një anëtar i lartë i grupit, Majëlls Sonkin, i njohur edhe si Igi Semeluajs,<ref>{{Cite web |last=Colborne |first=Michael |date=10 August 2023 |title=Revealing Andrew Tate's Secretive War Room "Brothers" |url=https://www.bellingcat.com/news/2023/08/10/revealing-andrew-tates-secretive-war-room-brothers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216212102/https://www.bellingcat.com/news/2023/08/10/revealing-andrew-tates-secretive-war-room-brothers/ |archive-date=16 December 2023 |access-date=16 December 2023 |website=bellingcat |language=en-GB}}</ref> supozohet të jetë udhëheqësi i grupit sipas një hetimi [[BBC|të BBC-së]]. Thuhet se Semeluajs u takua me Tejtin në vitin 2018, ndërsa grupi u krijua në vitin 2019.<ref name="Tahsin-2023" /> Hetimi në gusht 2023, i udhëhequr nga Mat Shia, dokumentoi prova të grave të futura në punë seksuale online nga anëtarët e grupit,<ref name="Tahsin-2023">{{Cite news |last=Tahsin |first=Jamie |last2=Shea |first2=Matt |date=31 August 2023 |title=Andrew Tate: Chats in 'War Room' suggest dozens of women groomed |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 |url-status=live |access-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216215711/https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 |archive-date=16 December 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTahsinShea2023">Tahsin, Jamie; Shea, Matt (31 August 2023). [https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 "Andrew Tate: Chats in 'War Room' suggest dozens of women groomed"]. ''[[BBC News]]''. [https://web.archive.org/web/20231216215711/https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 Archived] from the original on 16 December 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 December</span> 2023</span>.</cite></ref> të përshkruar si një [[Shoqëria e fshehtë|shoqëri sekrete]] vetëm për meshkuj.<ref name="Shea-2023">{{Cite web |title=BBC Three - Andrew Tate, Andrew Tate: The Man Who Groomed the World? |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m001q1n6 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231218014543/https://www.bbc.co.uk/programmes/m001q1n6 |archive-date=18 December 2023 |access-date=18 December 2023 |website=BBC |language=en-GB}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/programmes/m001q1n6 "BBC Three - Andrew Tate, Andrew Tate: The Man Who Groomed the World?"]. ''BBC''. [https://web.archive.org/web/20231218014543/https://www.bbc.co.uk/programmes/m001q1n6 Archived] from the original on 18 December 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 December</span> 2023</span>.</cite></ref> Biseda në grup, që përmbante 12,000 faqe me mesazhe të koduara, tregonte se grupi jepte një kurs "Pimpin' Hoes Degree", shkurtuar si [[Doktor i Filozofisë|PhD]], duke përdorur teknika për të "joshur romantikisht, manipuluar emocionalisht dhe izoluar shoqërisht gratë përpara se t'i joshte ato të performonin në kamerat e uebit".<ref name="Tahsin-2023">{{Cite news |last=Tahsin |first=Jamie |last2=Shea |first2=Matt |date=31 August 2023 |title=Andrew Tate: Chats in 'War Room' suggest dozens of women groomed |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 |url-status=live |access-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216215711/https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 |archive-date=16 December 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTahsinShea2023">Tahsin, Jamie; Shea, Matt (31 August 2023). [https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 "Andrew Tate: Chats in 'War Room' suggest dozens of women groomed"]. ''[[BBC News]]''. [https://web.archive.org/web/20231216215711/https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 Archived] from the original on 16 December 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 December</span> 2023</span>.</cite></ref> Një ekspert ligjor në trafikimin e qenieve njerëzore nga Bukureshti e përshkroi kursin si një kurs që përdorte të gjitha praktikat e strategjisë "Djali i Dashuruar".<ref name="Reevell-2024">{{Cite web |last=Reevell |first=Patrick |date=21 May 2024 |title=Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries |url=https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |archive-date=19 June 2024 |access-date=5 June 2024 |website=ABC News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReevell2024">Reevell, Patrick (21 May 2024). [https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 "Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries"]. ''ABC News''. [https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 Archived] from the original on 19 June 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 June</span> 2024</span>.</cite></ref>   Provat sugjeronin se [[dhuna ndaj grave]] u mësua dhe u diskutua gjithashtu. Viktimat thanë se seksi përdorej si një teknikë manipulimi. Anëtarët e grupit besonin se po kryenin "[[Kushtëzimi klasik|kushtëzimin Pavlovian]]" mbi gratë, me teste nënshtrimi, të tilla si bërja e tatuazheve në trupat e tyre me inicialet e anëtarëve. Një [[Sinjalizimi (aktivizëm)|denoncues]], i cili pretendoi të ishte ish-drejtor i shitjeve dhe marketingut, e përshkroi grupin si një sekt nga i cili i ishte "shpëlarë truri".<ref name="Tahsin-2023">{{Cite news |last=Tahsin |first=Jamie |last2=Shea |first2=Matt |date=31 August 2023 |title=Andrew Tate: Chats in 'War Room' suggest dozens of women groomed |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 |url-status=live |access-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216215711/https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 |archive-date=16 December 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTahsinShea2023">Tahsin, Jamie; Shea, Matt (31 August 2023). [https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 "Andrew Tate: Chats in 'War Room' suggest dozens of women groomed"]. ''[[BBC News]]''. [https://web.archive.org/web/20231216215711/https://www.bbc.com/news/world-europe-66604827 Archived] from the original on 16 December 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 December</span> 2023</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Mathers |first=Matt |last2=McHardy |first2=Martha |date=31 August 2023 |title=Andrew Tate's private group chats revealed as 'women groomed for sex work' |url=https://www.independent.co.uk/news/world/crime/andrew-tate-warroom-texts-b2402434.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231215191009/https://www.independent.co.uk/news/world/crime/andrew-tate-warroom-texts-b2402434.html |archive-date=15 December 2023 |access-date=16 December 2023 |website=The Independent |language=en}}</ref> Që nga gushti i vitit 2022, kishte 434 anëtarë dhe 45 viktima të mundshme, bazuar në regjistrat e bisedave të publikuara.<ref name="Tahsin-2023" /> === 2023–deri më sot: Memecoins dhe rikthimi në boks === ==== Memecoins ==== Në vitin 2024, Tejti lançoi një monedhë meme të quajtur DADDY. Shpejt arriti një kapitalizim tregu prej 217 milionë dollarësh. Emri është menduar të jetë një lojë fjalësh me monedhën meme të Igi Azaleas $MOTHER, me Tejtin që thotë se monedha ishte "për patriarkatin".<ref>{{Cite web |last=Rowe |first=Niamh |title=Andrew Tate's new token is a reminder of crypto's 'bro' problem |url=https://finance.yahoo.com/news/andrew-tate-token-reminder-crypto-141544828.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240721091141/https://finance.yahoo.com/news/andrew-tate-token-reminder-crypto-141544828.html |archive-date=21 July 2024 |access-date=6 November 2024 |website=finance.yahoo.com |publisher=Yahoo Finance}}</ref> Ai i ka inkurajuar ata që e mbajnë monedhën të bashkohen me The Real World dhe e ka promovuar shumë monedhën në mediat e tij sociale.<ref>{{Cite web |last=Pannone |first=Alessia |date=5 July 2024 |title=The phenomenon of memecoins: analysis of the boom of the crypto DADDY by Andrew Tate |url=https://en.cryptonomist.ch/2024/07/05/the-phenomenon-of-memecoins-analysis-of-the-boom-of-the-crypto-daddy-by-andrew-tate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706081355/https://en.cryptonomist.ch/2024/07/05/the-phenomenon-of-memecoins-analysis-of-the-boom-of-the-crypto-daddy-by-andrew-tate/ |archive-date=6 July 2024 |access-date=6 November 2024 |website=cryptonomist.ch |publisher=cryptonomist}}</ref> Në tetor 2024, Endrju Tejtit iu dërgua një sërë pyetjesh nga kanali në YouTube Coffeezilla në lidhje me memecoin -in e tij DADDY. Si përgjigje, Tejti sulmoi Coffeezilla-n dhe i inkurajoi mbështetësit e tij që t'i dërgonin përmbajtje abuzive me email Coffeezilla-s, me Tejtin që kërkonte posaçërisht që ta quanin "gei".<ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Andrew Tate's 'War Room' harasses Coffeezilla over shitcoin enquiry |url=https://protos.com/andrew-tates-war-room-harasses-coffeezilla-over-shitcoin-enquiry/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110002020/https://protos.com/andrew-tates-war-room-harasses-coffeezilla-over-shitcoin-enquiry/ |archive-date=10 November 2024 |access-date=6 November 2024 |website=protos.com}}</ref> ==== Boksi ==== Në gusht të vitit 2025, [[Gazetaria sportive|gazetari sportiv]] Ariel Heluani dha lajmin se Tejti ishte në bisedime të avancuara me Misfits Boxing për të garuar në një ndeshje të peshave të rënda deri në fund të vitit.<ref>{{Cite web |last=Helwani |first=Ariel |date=27 August 2025 |title=Andrew Tate in advanced talks to fight for Misfits Boxing amid mounting legal charges |url=https://sports.yahoo.com/boxing/breaking-news/article/andrew-tate-in-advanced-talks-to-fight-for-misfits-boxing-amid-mounting-charges-214600207.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251118233826/https://sports.yahoo.com/boxing/breaking-news/article/andrew-tate-in-advanced-talks-to-fight-for-misfits-boxing-amid-mounting-charges-214600207.html |archive-date=18 November 2025 |access-date=30 October 2025 |website=[[Yahoo! Sports]]}}</ref> Megjithatë, një ditë më vonë, ''BBC Sport'' kontaktoi DAZN dhe u informua se Tejti në fakt nuk ishte në negociata me Misfits pavarësisht raporteve të mëparshme. Misfits nuk pranoi të komentonte.<ref>{{Cite web |last=Sajad |first=Kal |date=27 August 2025 |title=Tate not in talks to fight in Misfits Boxing event |url=https://www.bbc.com/sport/boxing/articles/ckgy6gj6ky1o |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Më 15 tetor, ''Daily Mirror'' raportoi se Tejti ishte gati të përballej me yllin e reality show-t, Çejs Demur (Chase DeMoor), për titullin e peshave të rënda në kategorinë MFB, me ndeshjen që do të zhvillohej më 20 dhjetor në Coca-Cola Arena në [[Dubai]], [[Emiratet e Bashkuara Arabe]].<ref>{{Cite web |last=Ketelle |first=Lucas |date=15 October 2025 |title=David Lopez hopes to be at "forefront of something new" with Misfits Pro Boxing |url=https://www.boxingscene.com/articles/david-lopez-hopes-to-be-at-forefront-of-something-new-with-misfits-pro-boxing |website=Boxing Scene}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nandy |first=Anisa |date=16 October 2025 |title=Andrew Tate to step into the ring for the first time against Chase DeMoor at Misfits 23 |url=https://www.primetimer.com/news/andrew-tate-to-step-into-the-ring-for-the-first-time-against-chase-demoor-at-misfits-23? |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111143939/https://www.primetimer.com/news/andrew-tate-to-step-into-the-ring-for-the-first-time-against-chase-demoor-at-misfits-23 |archive-date=11 November 2025 |access-date=30 October 2025 |website=Primetimer}}</ref> Më 19 tetor, Misfits njoftoi zyrtarisht ngjarjen me një video promovuese që paraqiste një [[Kobra|kobër]] që mbështillej rreth një [[Pema e Vitit të Ri|peme Krishtlindjesh]], një kujtim ndaj pseudonimit luftarak të Tejtit.<ref>{{Cite web |last=Misfits Boxing |date=19 October 2025 |title=MISFITS DUBAI -THE FIGHT BEFORE CHRISTMAS! |url=https://x.com/MisfitsBoxing/status/1979955700324569508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210232100/https://x.com/MisfitsBoxing/status/1979955700324569508 |archive-date=10 December 2025 |access-date=30 October 2025 |website=[[Twitter]]}}</ref> Më 30 tetor, ndeshja midis Tejtit dhe Demurit u njoftua si titulli i Misfits Mania – Ndeshja Para Krishtlindjes, e shoqëruar me një video promovuese që pretendonte se Tejti kishte zëvendësuar KSI-në si CEO të Misfits.<ref>{{Cite web |last=Pattle |first=Alex |date=31 October 2025 |title=Andrew Tate to make boxing debut in December |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/sport/andrew-tate-boxing-debut-chase-demoor-b2855794.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251031042731/https://www.independent.co.uk/bulletin/sport/andrew-tate-boxing-debut-chase-demoor-b2855794.html |archive-date=31 October 2025 |access-date=1 November 2025 |website=[[The Independent]]}}</ref> Tejti u mund nga Demuri me anë të vendimit të shumicës.<ref>{{Cite web |last=Meshew |first=Jed Meshew |date=December 20, 2025 |title=Andrew Tate vs. Chase DeMoor live round-by-round updates |url=https://sports.yahoo.com/articles/andrew-tate-vs-chase-demoor-225300776.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221002935/https://sports.yahoo.com/articles/andrew-tate-vs-chase-demoor-225300776.html |archive-date=21 December 2025 |access-date=December 20, 2025 |website=[[Yahoo! Sports]] |language=en-US}}</ref> == Hetimet penale dhe çështjet civile == {{Kryesor|Legal affairs of the Tate brothers}} === Vitet 2010 === Tejti u arrestua për herë të parë në Britani në korrik 2015, pasi dy gra paraqitën padi duke e akuzuar atë për përdhunim dhe sulm dhe u arrestua përsëri me dyshimin për përdhunim në dhjetor 2015.<ref name="Reevell-2024">{{Cite web |last=Reevell |first=Patrick |date=21 May 2024 |title=Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries |url=https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |archive-date=19 June 2024 |access-date=5 June 2024 |website=ABC News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReevell2024">Reevell, Patrick (21 May 2024). [https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 "Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries"]. ''ABC News''. [https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 Archived] from the original on 19 June 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 June</span> 2024</span>.</cite></ref> Në vitin 2019, Shërbimi i Prokurorisë i Kurorës refuzoi të ngrinte akuza për asnjë nga pretendimet.<ref name="Dodgson">{{Cite web |last=Dodgson |first=Lindsay |title=Andrew Tate was arrested on suspicion of rape in the UK in 2015, but authorities dropped the case |url=https://www.insider.com/andrew-tate-was-arrested-on-suspicion-of-rape-uk-2015-2023-1 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20230707070303/https://www.insider.com/andrew-tate-was-arrested-on-suspicion-of-rape-uk-2015-2023-1 |archive-date=7 July 2023 |access-date=11 January 2023 |website=[[Business Insider|Insider]] |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDodgson">Dodgson, Lindsay. [https://www.insider.com/andrew-tate-was-arrested-on-suspicion-of-rape-uk-2015-2023-1 "Andrew Tate was arrested on suspicion of rape in the UK in 2015, but authorities dropped the case"]. ''[[Business Insider|Insider]]''. [https://wayback.archive-it.org/all/20230707070303/https://www.insider.com/andrew-tate-was-arrested-on-suspicion-of-rape-uk-2015-2023-1 Archived] from the original on 7 July 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 January</span> 2023</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Shea |first=Matt |author-link=Matt Shea (filmmaker) |last2=Tahsin |first2=Jamie |last3=Hume |first3=Tim |date=4 January 2023 |title=Exclusive: Andrew Tate Was Arrested on Suspicion of Rape in the UK in 2015 |url=https://www.vice.com/en/article/andrew-tate-arrest/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111182151/https://www.vice.com/en/article/bvm43q/andrew-tate-arrest |archive-date=11 January 2023 |access-date=11 January 2023 |website=[[Vice News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tahsin |first=Jamie |last2=Shea |first2=Matt |last3=Hume |first3=Tim |date=12 January 2023 |title='I Love Raping You': What Andrew Tate Told Woman Who Accused Him of Rape |url=https://www.vice.com/en/article/andrew-tate-whatsapps-arrest/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114020113/https://www.vice.com/en/article/wxn3dm/andrew-tate-whatsapps-arrest |archive-date=14 January 2023 |access-date=14 January 2023 |website=Vice News}}</ref> ==== 2018 ==== YouTuber-ja kanadeze e ekstremit të djathtë dhe aktivistja politike Lauren Southern shkroi në kujtimet e saj të vitit 2025 se e kishte takuar Tejtin në Rumani në vitin 2018. Ajo tha në libër se, pasi ai e kishte çuar nga një klub nate në dhomën e saj të hotelit, "Ai më puthi. Nuk e prisja dhe nuk e kërkoja, por e putha shkurt dhe pastaj i thashë se doja të flija." Ajo tha se, pasi ai këmbënguli ta prekte dhe ajo u përpoq të kundërsulmonte, ai "e vuri krahun rreth qafës sime dhe filloi të më mbyste duke më lënë pa ndjenja. U përpoqa të kundërsulmoja... Do të preferoja të mos e tregoja pjesën tjetër. Është mjaft e qartë."<ref>{{Cite web |date=16 July 2025 |title=Former alt-right influencer Lauren Southern accuses Andrew Tate of sexual assault |url=https://www.nydailynews.com/2025/07/15/lauren-southern-andrew-tate-sexual-assault-memoir/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250716084227/https://www.nydailynews.com/2025/07/15/lauren-southern-andrew-tate-sexual-assault-memoir/ |archive-date=16 July 2025 |access-date=16 July 2025 |website=New York Daily News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 July 2025 |title=Canadian YouTuber Lauren Southern alleges Andrew Tate strangled and raped her while she was unconscious |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/canadian-youtuber-lauren-southern-alleges-andrew-tate-strangled-and-raped-her-while-she-was-unconscious/articleshow/122544732.cms?from=mdr |url-status=live |access-date=16 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250716013253/https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/canadian-youtuber-lauren-southern-alleges-andrew-tate-strangled-and-raped-her-while-she-was-unconscious/articleshow/122544732.cms?from=mdr |archive-date=16 July 2025 |issn=0013-0389}}</ref> === Vitet 2020 === ==== 2022 ==== [[Skeda:Bucharest_-_Palace_of_Justice_(Justizpalast)_-_no_filter_(29340923631).jpg|parapamje| Vëllezërit kanë apeluar disa herë në Gjykatën e Apelit të Bukureshtit, e cila ndodhet në Pallatin e Drejtësisë (në foto). Gjykata ka përmbysur vendimet e gjykatës dhe ka hedhur poshtë ankesat e tjera.<ref name="Radford-2023">{{Cite news |last=Radford |first=Antoinette |date=21 April 2023 |title=Andrew Tate: House arrest extended another 30 days |language=en-GB |work=[[BBC News Online|BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-65351270 |url-status=live |access-date=17 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622182034/https://www.bbc.com/news/world-europe-65351270 |archive-date=22 June 2023}}</ref><ref>{{Cite news |last=Seddon |first=Sean |date=8 January 2024 |title=Andrew Tate wins legal challenge over seized assets |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-67914864 |url-status=live |access-date=8 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240108172712/https://www.bbc.com/news/world-europe-67914864 |archive-date=8 January 2024}}</ref><ref>{{Cite news |last=Williamson |first=Lucy |date=1 February 2023 |title=Andrew Tate: Influencer's appeal against detention rejected by Romanian judges |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-64485965 |url-status=live |access-date=2 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202094936/https://www.bbc.com/news/world-europe-64485965 |archive-date=2 February 2023}}</ref><ref name="AP News-2024">{{Cite web |date=30 January 2024 |title=Andrew Tate loses his appeal to ease judicial restrictions as human trafficking case continues |url=https://apnews.com/article/andrew-tate-human-trafficking-romania-court-appeal-33c380daebab86e309b5b787b550fcab |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240130182825/https://apnews.com/article/andrew-tate-human-trafficking-romania-court-appeal-33c380daebab86e309b5b787b550fcab |archive-date=30 January 2024 |access-date=31 January 2024 |website=AP News |language=en}}</ref>]] Në prill të vitit 2022, ambasada amerikane mori një raport se një shtetase amerikane po mbahej kundër vullnetit të saj në një pronë që zotërojnë vëllezërit Tejt në Pipera të Rumanisë.<ref name="WaPo-2023">{{Cite news |title=Andrew Tate, brother charged in Romania with human trafficking |language=en-US |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/12/30/andrew-tate-detained-romania-brothers-crime/ |url-status=live |access-date=30 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230150513/https://www.washingtonpost.com/world/2022/12/30/andrew-tate-detained-romania-brothers-crime/ |archive-date=30 December 2022 |issn=0190-8286}}</ref> Policia rumune bastisi shtëpinë dhe një studio kamerash aty pranë që i përkiste familjes Tejt, ku zbuluan katër gra. Dy prej tyre, amerikania dhe një grua tjetër rumune, i thanë policisë se po mbaheshin kundër vullnetit të tyre, duke shkaktuar një hetim <nowiki><i>in-rem</i></nowiki>{{Efn|Meaning, "for the facts"<ref>{{Cite web |title=Cine sunt frații Tate, care au sechestrat două fete în vila lor din Pipera. Cum s-au îmbogățit |url=https://stirileprotv.ro/stiri/actualitate/cine-sunt-fratii-tate-care-au-sechestrat-doua-fete-in-vila-lor-din-pipera-cum-s-au-imbogatit.html |access-date=10 January 2023 |website=Stirileprotv.ro |language=ro |archive-date=10 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230110093311/https://stirileprotv.ro/stiri/actualitate/cine-sunt-fratii-tate-care-au-sechestrat-doua-fete-in-vila-lor-din-pipera-cum-s-au-imbogatit.html |url-status=live}}</ref>}} për [[Trafikimi i qenieve njerëzore|trafikimin e qenieve njerëzore]] dhe përdhunimin nga DIICOT, agjencia rumune kundër krimit të organizuar.<ref>{{Cite web |date=12 April 2022 |title=Fostul iubit al Biancăi Drăgușanu și fratele lui, cercetați într-un dosar de sechestrare, trafic de persoane și viol după ce anchetatorii au descins în vila lor din Pipera |url=https://www.antena3.ro/emisiuni/news-hour-with-cnn/fost-iubit-bianca-dragusanu-frate-cercetati-sechestrare-trafic-persoane-viol-635889.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230110090306/https://www.antena3.ro/emisiuni/news-hour-with-cnn/fost-iubit-bianca-dragusanu-frate-cercetati-sechestrare-trafic-persoane-viol-635889.html |archive-date=10 January 2023 |access-date=10 January 2023 |website=[[Antena 3 CNN]] |language=Romanian}}</ref><ref>{{Cite web |last=Andrei |first=Dumitrescu |date=12 April 2022 |title=EXCLUSIV {{!}} Fetele care lucrau în studiourile de videochat ale fraților Tate erau marcate ca vitele |url=https://www.gandul.ro/actualitate/exclusiv-fetele-care-lucrau-in-studiourile-de-videochat-ale-fratilor-tate-erau-marcate-ca-vitele-fusesera-tauate-cu-numele-stapanilor-19775588 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114161337/https://www.gandul.ro/actualitate/exclusiv-fetele-care-lucrau-in-studiourile-de-videochat-ale-fratilor-tate-erau-marcate-ca-vitele-fusesera-tauate-cu-numele-stapanilor-19775588 |archive-date=14 January 2023 |access-date=10 January 2023 |website=[[Gândul]] |language=ro}}</ref> Më vonë në dhjetor, policia arrestoi familjen Tejt dhe dy gra.<ref>{{Cite web |date=30 December 2022 |title=Fraţii Tristan şi Andrew Tate, arestaţi pentru 30 de zile {{!}} România a ajuns în presa internațională |url=https://www.antena3.ro/emisiuni/news-hour-with-cnn/romania-a-ajuns-in-presa-internationala-cu-arestarea-fratilor-tate-influencerii-acuzati-de-trafic-661589.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230110090307/https://www.antena3.ro/emisiuni/news-hour-with-cnn/romania-a-ajuns-in-presa-internationala-cu-arestarea-fratilor-tate-influencerii-acuzati-de-trafic-661589.html |archive-date=10 January 2023 |access-date=10 January 2023 |website=[[Antena 3 CNN]] |language=Romanian}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wright |first=George |last2=Murphy |first2=Matt |date=30 December 2022 |title=Andrew Tate detained in Romania over rape and human trafficking case |language=en-GB |work=[[BBC News]] |publisher= |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-64122628 |url-status=live |access-date=30 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230011318/https://www.bbc.com/news/world-europe-64122628 |archive-date=30 December 2022}}</ref> Të katër të dyshuarit ishin për trafikim qeniesh njerëzore dhe formimin e një grupi [[Krimi i organizuar|të krimit të organizuar]], dhe njëri prej tyre dyshohet për përdhunim.<ref name="WaPo-2023" /><ref>{{Cite web |last=Dixit |first=Pranav |date=30 December 2022 |title=Andrew Tate And His Brother Have Been Arrested In Romania In Connection With A Human-Trafficking Investigation |url=https://www.buzzfeednews.com/article/pranavdixit/andrew-tate-tristan-tate-arrested-human-trafficking |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230110212447/https://www.buzzfeednews.com/article/pranavdixit/andrew-tate-tristan-tate-arrested-human-trafficking |archive-date=10 January 2023 |access-date=10 January 2023 |website=[[BuzzFeed News]] |language=en}}</ref> Autoritetet rumune sekuestruan 29 asete, duke përfshirë makina, prona, ora dore dhe para, me një total prej gati 4 milionë dollarësh amerikanë.<ref>{{Cite web |last=Hagstrom |first=Anders |date=15 January 2023 |title=Andrew Tate loses $4 million in assets after Romanian authorities seize luxury vehicles, watches |url=https://www.foxbusiness.com/lifestyle/andrew-tate-loses-4-million-assets-romanian-authorities-seize-luxury-vehicles-watches |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116060840/https://www.foxbusiness.com/lifestyle/andrew-tate-loses-4-million-assets-romanian-authorities-seize-luxury-vehicles-watches |archive-date=16 January 2023 |access-date=16 January 2023 |website=FOXBusiness |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Engels |first=Jorge |last2=Wang |first2=Philip |last3=Tucker |first3=Emma |date=15 January 2023 |title=Romanian authorities seize nearly $4 million in assets from Andrew Tate in alleged human trafficking, rape investigation |url=https://www.cnn.com/2023/01/15/world/andrew-tate-asset-seizure-romania/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116073154/https://www.cnn.com/2023/01/15/world/andrew-tate-asset-seizure-romania/index.html |archive-date=16 January 2023 |access-date=16 January 2023 |website=CNN |language=en}}</ref> ==== 2023 ==== Në qershor 2023, DIICOT i ndryshoi akuzat nga [[Trafikimi i qenieve njerëzore|trafikim njerëzor]] në "trafikim njerëzor në formë të vazhdueshme", një akuzë më serioze,<ref>{{Cite news |last=Ilie |first=Luiza |date=13 June 2023 |title=Romanian prosecutors change human trafficking charge against Andrew Tate |language=en |work=Reuters |editor-last=Osmond |editor-first=Ed |url=https://www.reuters.com/world/europe/romanian-prosecutors-change-human-trafficking-charge-against-andrew-tate-2023-06-13/ |url-status=live |access-date=13 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230613120727/https://www.reuters.com/world/europe/romanian-prosecutors-change-human-trafficking-charge-against-andrew-tate-2023-06-13/ |archive-date=13 June 2023}}</ref> me shtatë viktima të identifikuara.<ref>{{Cite news |last=Banfield-Nwachi |first=Mabel |date=13 June 2023 |title=Romanian authorities change human trafficking charge against Andrew Tate |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/news/2023/jun/13/andrew-tate-romanian-authorities-change-human-trafficking-charge |url-status=live |access-date=13 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005751/https://www.theguardian.com/news/2023/jun/13/andrew-tate-romanian-authorities-change-human-trafficking-charge |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |last=Plumer |first=Robert |date=31 March 2023 |title=Andrew Tate and Tristan Tate moved to house arrest |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-65144651 |url-status=live |access-date=2 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402044826/https://www.bbc.com/news/world-europe-65144651 |archive-date=2 April 2023}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 April 2023 |title=Internet personality Andrew Tate moved to house arrest after court ruling |language= |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/legal/internet-personality-andrew-tate-be-moved-house-arrest-lawyer-says-2023-03-31/ |url-status=live |access-date=2 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402081954/https://www.reuters.com/legal/internet-personality-andrew-tate-be-moved-house-arrest-lawyer-says-2023-03-31/ |archive-date=2 April 2023}}</ref> Katër të pandehurit u paditën për akuzat e përdhunimit, trafikimit të qenieve njerëzore dhe formimit të një grupi të krimit të organizuar për të shfrytëzuar seksualisht gratë. Ata vazhdojnë të mohojnë të gjitha akuzat dhe mbeten nën hetim për pastrim parash dhe trafikim të të miturve.<ref name="Wright-2023">{{Cite news |last=Wright |first=George |last2=Murphy |first2=Matt |date=20 June 2023 |title=Andrew Tate charged with rape and human trafficking |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-65959097 |url-status=live |access-date=20 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630013331/https://www.bbc.com/news/world-europe-65959097 |archive-date=30 June 2023}}</ref> Po atë muaj, vëllezërit Tejt ngritën një padi [[Shpifja|për shpifje]] kundër njërit prej paditësve, prindërve të tyre dhe dy personave të tjerë, në [[Palm Beach County|KontenëPalm Beach]], [[Florida]], Shtetet e Bashkuara, duke kërkuar 5 milionë dollarë dëmshpërblim. Tejtët pretendojnë se të pestë personat kanë komplotuar për t'i akuzuar rrejshëm për trafikim qeniesh njerëzore dhe përdhunim, duke u kushtuar lirinë, si dhe të ardhurat nga mediat sociale dhe sipërmarrjet e biznesit.<ref>{{Cite web |last=Spencer |first=Terry |date=13 July 2023 |title=Andrew Tate sues his accusers in human trafficking case |url=https://apnews.com/article/andrew-tate-lawsuit-human-trafficking-romania-florida-aacca97560a25848b03131d4aecd8ffe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231214173318/https://apnews.com/article/andrew-tate-lawsuit-human-trafficking-romania-florida-aacca97560a25848b03131d4aecd8ffe |archive-date=14 December 2023 |access-date=14 December 2023 |website=The Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |last=Spencer |first=Terry |date=24 July 2024 |title=Andrew Tate's defamation lawsuit against human trafficking accuser can proceed, judge says |url=https://apnews.com/article/andrew-tate-human-trafficking-florida-93e37749d52ea0f1867347a3f13cea14 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821065808/https://apnews.com/article/andrew-tate-human-trafficking-florida-93e37749d52ea0f1867347a3f13cea14 |archive-date=21 August 2024 |access-date=21 August 2024 |website=The Associated Press}}</ref> ==== 2024 ==== Në janar 2024, çështja penale rumune u dëgjua në dhomën paraprake përpara se të caktohej një datë gjyqi,<ref name="AP News-2024">{{Cite web |date=30 January 2024 |title=Andrew Tate loses his appeal to ease judicial restrictions as human trafficking case continues |url=https://apnews.com/article/andrew-tate-human-trafficking-romania-court-appeal-33c380daebab86e309b5b787b550fcab |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240130182825/https://apnews.com/article/andrew-tate-human-trafficking-romania-court-appeal-33c380daebab86e309b5b787b550fcab |archive-date=30 January 2024 |access-date=31 January 2024 |website=AP News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://apnews.com/article/andrew-tate-human-trafficking-romania-court-appeal-33c380daebab86e309b5b787b550fcab "Andrew Tate loses his appeal to ease judicial restrictions as human trafficking case continues"]. ''AP News''. 30 January 2024. [https://web.archive.org/web/20240130182825/https://apnews.com/article/andrew-tate-human-trafficking-romania-court-appeal-33c380daebab86e309b5b787b550fcab Archived] from the original on 30 January 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 January</span> 2024</span>.</cite></ref> dhe tre muaj më vonë, Gjykata e Bukureshtit vendosi që çështja kundër Tejtit "përmbushte kriteret ligjore".<ref>{{Cite web |date=26 April 2024 |title=Andrew Tate's trial on charges of rape and human trafficking can start, a Romanian court rules |url=https://apnews.com/article/andrew-tate-romania-trial-human-trafficking-rape-4dde5de557094c6eadde73722833327a |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005910/https://apnews.com/article/andrew-tate-romania-trial-human-trafficking-rape-4dde5de557094c6eadde73722833327a |archive-date=2 September 2024 |access-date=4 June 2024 |website=AP News |language=en}}</ref> Po atë muaj, gjykatësi i distriktit amerikan Robin L. Rosenberg rrëzoi një tjetër padi të vëllezërve për shpifje. Ata kishin paditur një ish-rreshter të [[Trupat e Marinës së Shteteve të Bashkuara|Korpusit të Marinës së Shteteve të Bashkuara]] i cili e raportoi Tejtin në Ambasadën e SHBA-së në Rumani dhe në zyrtarët ushtarakë, duke çuar në arrestimin e tij nga autoritetet rumune.<ref>{{Cite web |last=Kapnick |first=Izzy |date=5 February 2024 |title="Manosphere" Influencer Andrew Tate Loses Civil Case Against U.S. Marine Over Sex Trafficking Claims |url=https://www.miaminewtimes.com/news/federal-judge-tosses-andrew-tates-defamation-case-over-sex-trafficking-claims-18911996 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722180515/https://www.miaminewtimes.com/news/federal-judge-tosses-andrew-tates-defamation-case-over-sex-trafficking-claims-18911996 |archive-date=22 July 2024 |access-date=22 July 2024 |website=Miami New Times}}</ref> Në mars të vitit 2024, Gjykata e Magjistraturës në Uestminster lëshoi një urdhër arresti evropian kundër Endrju dhe Tristan Tejtit. Sipas përfaqësuesit të Tejtit, akuzat bazohen në pretendime për agresion seksual nga viti 2012 deri në vitin 2015.<ref name="Dodd-2024">{{Cite news |last=Dodd |first=Vikram |last2=Grierson |first2=Jamie |date=12 March 2024 |title=Andrew Tate faces extradition to UK over rape and human trafficking claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2024/mar/12/andrew-tate-brother-tristan-arrested-romania-uk-warrant |url-status=live |access-date=4 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005233/https://www.theguardian.com/uk-news/2024/mar/12/andrew-tate-brother-tristan-arrested-romania-uk-warrant |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoddGrierson2024">Dodd, Vikram; Grierson, Jamie (12 March 2024). [https://www.theguardian.com/uk-news/2024/mar/12/andrew-tate-brother-tristan-arrested-romania-uk-warrant "Andrew Tate faces extradition to UK over rape and human trafficking claims"]. ''The Guardian''. [[ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/0261-3077 0261-3077]. [https://web.archive.org/web/20240902005233/https://www.theguardian.com/uk-news/2024/mar/12/andrew-tate-brother-tristan-arrested-romania-uk-warrant Archived] from the original on 2 September 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 June</span> 2024</span>.</cite></ref> Vëllezërit Tejt "i hedhin poshtë kategorikisht të gjitha akuzat".<ref name="Dodd-2024" /> Në korrik, Policia e Devonit dhe Kornuollit filloi procedurat civile kundër Tejtit, Tristanit dhe një personi të tretë, për [[Evazioni fiskal|evazion fiskal]] me bizneset e tyre online.<ref name="BBC-2024">{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Tate brothers accused of being serial tax evaders |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjk3xglre0ko |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240709023130/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjk3xglre0ko |archive-date=9 July 2024 |access-date=9 July 2024 |website=[[BBC News]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjk3xglre0ko "Tate brothers accused of being serial tax evaders"]. ''[[BBC News]]''. 8 July 2024. [https://web.archive.org/web/20240709023130/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjk3xglre0ko Archived] from the original on 9 July 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 July</span> 2024</span>.</cite></ref><ref>{{Cite news |last=Grierson |first=Jamie |date=8 July 2024 |title=Andrew Tate and his brother Tristan accused of being 'serial tax evaders' |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/news/article/2024/jul/08/andrew-tate-and-his-brother-tristan-accused-of-being-serial-tax-evaders |url-status=live |access-date=13 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005755/https://www.theguardian.com/news/article/2024/jul/08/andrew-tate-and-his-brother-tristan-accused-of-being-serial-tax-evaders |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}</ref> Dy muaj më vonë, tre gratë e përfshira në hetimin britanik, së bashku me një grua të katërt britanike, ngritën një [[Padia|padi civile]] kundër Tate.<ref>{{Cite news |last=Sinmaz |first=Emine |date=8 May 2024 |title=Andrew Tate served with UK civil proceedings papers at Romania home |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/news/article/2024/may/08/andrew-tate-served-with-uk-civil-proceedings-papers-at-romania-home |url-status=live |access-date=5 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902004335/https://www.theguardian.com/news/article/2024/may/08/andrew-tate-served-with-uk-civil-proceedings-papers-at-romania-home |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |last=Dalton |first=Jane |date=8 May 2024 |title=Andrew Tate: Four British women sue influencer in London's High Court over rape and abuse claims |language=en |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/andrew-tate-rape-allegations-court-b2541704.html |url-status=live |access-date=5 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240605093104/https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/andrew-tate-rape-allegations-court-b2541704.html |archive-date=5 June 2024}}</ref> Në gusht të vitit 2024, policia rumune e zgjeroi hetimin e saj kundër Tejtit për të përfshirë trafikimin e të miturve, seksin me të mitur, [[Pastrimi i parasë|pastrimin e parave]] dhe përpjekjen për të ndikuar te dëshmitarët.<ref>{{Cite web |title=Andrew Tate's home raided amid new claims of trafficking minors |url=https://news.sky.com/story/andrew-tates-home-raided-amid-new-claims-of-trafficking-minors-13200597 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141141/https://news.sky.com/story/andrew-tates-home-raided-amid-new-claims-of-trafficking-minors-13200597 |archive-date=21 August 2024 |access-date=21 August 2024 |website=Sky News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plummer |first=Robert |date=21 August 2024 |title=Andrew Tate: Romania homes raided as investigation widens |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gd02j64y9o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141141/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gd02j64y9o |archive-date=21 August 2024 |access-date=21 August 2024 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Prokurorët thanë se hetimi i ri përfshin 35 viktima të dyshuara, përfshirë një grua që ishte e mitur në atë kohë.<ref name="BBC-2024a">{{Cite web |date=22 August 2024 |title=Andrew Tate put under house arrest in Romania as new charges emerge |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/clyglgy8j3eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823142742/https://www.bbc.co.uk/news/articles/clyglgy8j3eo |archive-date=23 August 2024 |access-date=23 August 2024 |website=BBC News |language=en-GB}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/news/articles/clyglgy8j3eo "Andrew Tate put under house arrest in Romania as new charges emerge"]. ''BBC News''. 22 August 2024. [https://web.archive.org/web/20240823142742/https://www.bbc.co.uk/news/articles/clyglgy8j3eo Archived] from the original on 23 August 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Vëllezërit Tejt, midis gjashtë të arrestuarve të nesërmen, i mohuan të gjitha akuzat.<ref name="Mahmood-2024">{{Cite news |last=Mahmood |first=Zahid |last2=Molsescu |first2=Christiana |date=22 August 2024 |title=Andrew Tate put under house arrest in Romania over new allegations |publisher=CNN |url=https://www.cnn.com/2024/08/21/europe/romanian-police-raid-andrew-tate-home-intl-latam/index.html |url-status=live |access-date=22 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240822080333/https://www.cnn.com/2024/08/21/europe/romanian-police-raid-andrew-tate-home-intl-latam/index.html |archive-date=22 August 2024}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMahmoodMolsescu2024">Mahmood, Zahid; Molsescu, Christiana (22 August 2024). [https://www.cnn.com/2024/08/21/europe/romanian-police-raid-andrew-tate-home-intl-latam/index.html "Andrew Tate put under house arrest in Romania over new allegations"]. CNN. [https://web.archive.org/web/20240822080333/https://www.cnn.com/2024/08/21/europe/romanian-police-raid-andrew-tate-home-intl-latam/index.html Archived] from the original on 22 August 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">22 August</span> 2024</span>.</cite></ref><ref>{{Cite news |last=Ganea |first=Octav |date=22 August 2024 |title=Internet personality Andrew Tate ordered to be put under house arrest |publisher=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/europe/romanian-prosecutors-ask-court-extend-detention-influencer-andrew-tate-2024-08-22/ |access-date=22 August 2024}}</ref> Në dhjetor 2024, Gjykata e Magjistraturës në Uestminster vendosi në favor të Policisë së Devonit dhe Kornuollit, duke i lejuar ata të sekuestrojnë taksa të papaguara me vlerë 2.8 milionë £ nga bizneset online të vëllezërve Tejt.<ref>{{Cite web |date=18 December 2024 |title=Andrew Tate: Police can seize more than £2m from Tate brothers, court rules |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2v1rnvrv0o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241218114010/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2v1rnvrv0o |archive-date=18 December 2024 |access-date=18 December 2024 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> ==== 2025 ==== Në shkurt të vitit 2025, Alison Hernandez, Komisionerja e Policisë dhe Krimit për Devon dhe Kornuall në Mbretërinë e Bashkuar, njoftoi se policia kishte marrë rreth 1.2 milion paundë dhe shpresonte që fondet të përdoreshin për të mbështetur viktimat e dhunës ndaj grave dhe vajzave.<ref>{{Cite web |date=4 February 2025 |title=Money seized from Andrew Tate used to help victims of violence against women and girls |url=https://www.itv.com/news/westcountry/2025-02-04/money-seized-from-andrew-tate-used-to-help-victims-of-violence-against-women |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210042808/https://www.itv.com/news/westcountry/2025-02-04/money-seized-from-andrew-tate-used-to-help-victims-of-violence-against-women |archive-date=10 February 2025 |access-date=7 February 2025 |website=ITV}}</ref> Më vonë atë muaj, autoritetet rumune hoqën ndalimin e udhëtimit që i kishte kufizuar vëllezërit Tejt në vend që nga arrestimi i tyre.<ref>{{Cite web |last=Dunai |first=Marton |last2=Foy |first2=Henry |last3=Rachman |first3=Gideon |date=17 February 2025 |title=Trump administration presses Romania to lift restrictions on Andrew Tate |url=https://www.ft.com/content/3f951e0b-a9cb-489a-be89-fdf9f996ed27 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424050542/https://www.ft.com/content/3f951e0b-a9cb-489a-be89-fdf9f996ed27 |archive-date=2026-04-24 |access-date=27 February 2025 |website=Financial Times}}</ref> Tejti u largua nga Rumania me avion privat për në Shtetet e Bashkuara dhe mbërriti në [[Fort Lauderdale, Florida]], ku ishte bërë subjekt i një hetimi penal në të gjithë shtetin.<ref name="AP News-2025">{{Cite web |date=4 March 2025 |title=The Florida attorney general's office is investigating Andrew and Tristan Tate |url=https://apnews.com/article/tate-brothers-florida-investigation-2487cd63580201fdef594804a62f2c95 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305024252/https://apnews.com/article/tate-brothers-florida-investigation-2487cd63580201fdef594804a62f2c95 |archive-date=5 March 2025 |access-date=6 March 2025 |website=AP News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://apnews.com/article/tate-brothers-florida-investigation-2487cd63580201fdef594804a62f2c95 "The Florida attorney general's office is investigating Andrew and Tristan Tate"]. ''AP News''. 4 March 2025. [https://web.archive.org/web/20250305024252/https://apnews.com/article/tate-brothers-florida-investigation-2487cd63580201fdef594804a62f2c95 Archived] from the original on 5 March 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 March</span> 2025</span>.</cite></ref><ref>{{Cite news |date=27 February 2025 |title=Internet celebrity Andrew Tate leaves Romania - report |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/internet-celebrity-andrew-tate-leaves-romania-report-2025-02-27/ |access-date=27 February 2025}}</ref> Sipas raportimit nga Hajdi Blejk e gazetës ''The New Yorker'' vendimi erdhi pas lobimit nga figura të administratës Trump, përfshirë të dërguarin special presidencial [[Richard Grenell]]; një burim i lartë rumun i zbatimit të ligjit i tha Blejkut se heqja e ndalimit dukej se ishte "imponuar nga jashtë sistemit gjyqësor".<ref name="NewYorker2026" /> Shtëpia e Bardhë mohoi ndërhyrjen në këtë rast, dhe Grenell mohoi ta ketë diskutuar atë me zyrtarët rumunë, megjithëse ai ka thënë publikisht se mbështet "vëllezërit Tejt".<ref name="NewYorker2026" /> Pak më vonë, Gjykata e Apelit e Bukureshtit ua ktheu aktakuzën prokurorëve pasi identifikoi gabime procedurale, duke e vonuar çështjen.<ref name="NewYorker2026" /> Në mars të vitit 2025, Prokurori i Përgjithshëm i Floridës, Xhejms Utmajer, nisi një hetim penal mbi çështjet e Tejtit pas mbërritjes së tij në shtet.<ref>{{Cite news |last=Moses |first=Claire |date=5 March 2025 |title=Florida Attorney General Opens Criminal Investigation Into Tate Brothers |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/04/us/andrew-tate-brothers-florida.html |url-status=live |access-date=6 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305182359/https://www.nytimes.com/2025/03/04/us/andrew-tate-brothers-florida.html |archive-date=5 March 2025 |issn=0362-4331}}</ref> Ish-e dashura e Tejtit, Briana Stern, e ka akuzuar atë se e ka mbytur dhe rrahur në hotelin Beverly Hills më 10 mars, dhe Stern pretendon se më vonë asaj iu diagnostikua sindroma post-konkuzion. Më pas ajo ngriti një padi kundër Tejtit duke e akuzuar atë për abuzim fizik dhe seksual. Tejti i ka mohuar akuzat e saj.<ref>{{Cite news |last=Kwai |first=Isabella |last2=Vigdor |first2=Neil |date=28 March 2025 |title=Andrew Tate's Ex-Girlfriend, Brianna Stern, Sues Him, Alleging Sexual Assault |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/28/world/europe/andrew-tate-sexual-assault-lawsuit.html |url-status=live |access-date=29 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250329005113/https://www.nytimes.com/2025/03/28/world/europe/andrew-tate-sexual-assault-lawsuit.html |archive-date=29 March 2025 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Melas |first=Chloe |last2=Ortiz |first2=Erik |last3=Blankstein |first3=Andrew |date=28 March 2025 |title=Los Angeles woman who dated Andrew Tate says she feared "I might die" |url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/andrew-tate-brianna-stern-lawsuit-rcna198242 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725073621/https://www.nbcnews.com/news/us-news/andrew-tate-brianna-stern-lawsuit-rcna198242 |archive-date=25 July 2025 |access-date=2 October 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref> Në maj të vitit 2025, Shërbimi i Prokurorisë i Kurorës në Mbretërinë e Bashkuar ngriti 21 akuza kundër Tejtit dhe vëllait të tij Tristan, përfshirë [[Përdhunimi|përdhunim]], dëmtim të vërtetë trupor dhe [[Trafikimi i qenieve njerëzore|trafikim qeniesh njerëzore]].<ref name="Somersville-2025">{{Cite web |last=Somersville |first=Ewan |date=28 May 2025 |title=UK prosecutors say 21 charges authorised against Tate brothers |url=https://www.bbc.com/news/articles/ckg41g1140po |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250528162347/https://www.bbc.com/news/articles/ckg41g1140po |archive-date=28 May 2025 |access-date=28 May 2025 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Në qershor 2025, zyra e Prokurorit të Qarkut të Los Anxhelosit refuzoi të ndiqte penalisht Tejtin për akuzat e Sternit, duke përmendur prova të pamjaftueshme; avokati i Tejtit, Xhozef MekBrajd (Joseph McBride), tha se ai kishte paraqitur një "paketë mosndjekjeje penale" dhe më pas ngriti një kundërpadi prej 50 milionë dollarësh për shpifje kundër Sternit. ==== 2026 ==== Në vitin 2026, pas pyetjeve nga Blejku, Zyra e Pavarur për Sjelljen e Policisë hapi një hetim për sjellje të rëndë të keqe ndaj mënyrës se si Policia e Hertfordshirit trajtoi hetimin fillestar për përdhunim gjatë viteve 2015-2019, dhe policia njoftoi se po e rihapte atë çështje. ''Gazeta New Yorker'' raportoi për dështime specifike në trajtimin e çështjes, duke përfshirë një deklaratë dëshmitari të regjistruar në mënyrë të papërshtatshme dhe një dështim për të siguruar telefonin e Tejtit, i cili qëndroi i paekzaminuar në një stacion policie për vite me radhë përpara se të kontrollohej.<ref name="NewYorker2026" /> Kërkesa civile e katër grave u mbështet nga një fushatë publike për mbledhje fondesh, "Sillni Endrju Tejtin para Drejtësisë në Mbretërinë e Bashkuar", e cila kishte mbledhur më shumë se 300,000 £ deri në mesin e vitit 2026.<ref name="NewYorker2026" /> Lauren Southern pritet të dëshmojë si dëshmitare në këtë çështje.<ref name="NewYorker2026" /> Në prill të vitit 2026, vëllezërit Tejti u liruan nga të gjitha kushtet e mbetura të lirimit me kusht të lidhura me aktakuzën rumune. Në korrik 2026, vëllezërit Tejt u arrestuan në [[Miami|Majami]] nga Marshallët e SHBA-së sipas një urdhër-arresti të vulosur.<ref name="Richer-2026">{{Cite news |last=Richer |first=Alanna Durkin |date=18 July 2026 |title=Social media influencers Andrew and Tristan Tate arrested in Miami, US Marshals Service tells AP |work=Associated Press |url=https://apnews.com/article/tate-brothers-social-influencers-arrest-82b6638219839dcf653c09309da66f16 |url-status=live |access-date=19 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718233109/https://apnews.com/article/tate-brothers-social-influencers-arrest-82b6638219839dcf653c09309da66f16 |archive-date=18 July 2026}}</ref> Shërbimi i Prokurorisë i Kurorës në Mbretërinë e Bashkuar njoftoi se po kërkon ekstradimin e vëllezërve në Mbretërinë e Bashkuar për shtatë akuza për përdhunim, tre akuza për trafikim seksual, tre akuza për sulm me dëmtim trupor dhe 19 akuza për pornografi me fëmijë dhe pornografi ekstreme, përveç akuzave të ngritura më parë në vitin 2025.<ref>{{Cite news |date=July 19, 2026 |title=Andrew and Tristan Tate arrested in connection with UK police investigation |publisher=[[Bedfordshire Police]] |url=https://www.beds.police.uk/news/bedfordshire/news/2026/july/andrew-and-tristan-tate-arrested-in-connection-with-uk-police-investigation/?utm_source=Twitter&utm_medium=social&utm_campaign=Orlo |access-date=19 July 2026}}</ref><ref name="Romero-2026">{{Cite news |last=Romero |first=Dennis |date=18 July 2026 |title=Tate brothers arrested by U.S. authorities, face additional rape charges in the U.K. |work=NBC News |publisher=Comcast Corporation |url=https://www.nbcnews.com/world/united-kingdom/tate-brothers-arrested-us-face-additional-rape-charges-uk-rcna588210 |url-status=live |access-date=19 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260719012423/https://www.nbcnews.com/world/united-kingdom/tate-brothers-arrested-us-face-additional-rape-charges-uk-rcna588210 |archive-date=19 July 2026}}</ref> Magjistratja amerikane Loren Luis caktoi një seancë dëgjimore më 13 gusht për të përcaktuar nëse vëllezërit do të mbeten të ndaluar ndërsa zhvillohen seancat dëgjimore për ekstradimin.<ref>{{Cite news |last=Perez |first=Jose |last2=Cohen |first2=Luc |date=July 27, 2026 |title=Andrew, Tristan Tate to seek release from US jail while fighting extradition |work=[[Reuters]] |editor-last=Lewis |editor-first=Matthew |url=https://www.reuters.com/legal/government/andrew-tristan-tate-seek-release-us-jail-while-fighting-extradition-2026-07-27/ |access-date=28 July 2026}}</ref> Pas arrestimeve, Përfaqësuesi Jasamin Ansari, një anëtar demokrat i Komitetit Mbikëqyrës të Dhomës së Përfaqësuesve, i kërkoi Kryetarit Xhejms Komer të hetojë nëse lidhjet politike midis vëllezërve Tejt dhe njerëzve të afërt me Presidentin [[Donald Trump|Donald Tramp]] ndikuan në trajtimin nga qeveria federale të procedurave të tyre ligjore ose ekstradimit. Në një letër, ajo kërkoi të dhëna nga Departamenti i Drejtësisë, Departamenti i Shtetit dhe [[Shtëpia e Bardhë]], dhe kërkoi që Baron Tramp të dëshmonte para komisionit në lidhje me njohuritë e tij për vëllezërit Tejt, çdo përfshirje që mund të ketë pasur dhe nëse ai ka komunikuar me anëtarët e administratës së babait të tij ose me presidentin në lidhje me procedurat e tyre ligjore. Ansari citoi gjithashtu raporte hetimore që përshkruanin komunikime të drejtpërdrejta midis Endrju Tejtit dhe Baron Trampit. Baron Trampi nuk është akuzuar për shkelje dhe mbetet e paqartë nëse komiteti i udhëhequr nga republikanët do të vazhdojë hetimin e kërkuar.<ref>{{Cite web |title=House Democrat wants Barron Trump to testify about ‘political interference’ in Andrew and Tristan Tate extradition |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/barron-trump-testify-andrew-tristan-tate-yassamin-ansari-b3020613.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Barron Trump Testimony on Andrew Tate Ties Demanded by Democratic Lawmaker |url=https://www.newsweek.com/barron-trump-testimony-on-andrew-tate-ties-demanded-by-democratic-lawmaker-12236467}}</ref><ref>{{Cite web |title=Congresswoman calls for Barron Trump to testify as she seeks a probe into the handling of the Tate brothers' legal issues |url=https://www.lbc.co.uk/article/congresswoman-barron-trump-andrew-tristan-tate-extradition-arrest-rape-5Hjdf8y_2/}}</ref> == Pikëpamjet == === Manosfera === [[Skeda:Andrew_Tate_2021_on_James_English_Uploaded_By_James_Tamim.png|parapamje| Tejti në një intervistë për ''Anything Goes me James English'', 2021]] Tejti është një influencer në manosferë dhe komunitetin e "mashkullit alfa", i përshkruar si [[Politika e djathtë|i krahut të djathtë]] dhe [[Politika e ekstremit të djathtë|i ekstremit të djathtë]]. Sipas <nowiki><i id="mwBCo">The Conversation</i></nowiki>, ai është një "udhëheqës mendimi" i njohur në manosferën online i cili mobilizon mbështetësit e tij për të përhapur idetë e tij në një audiencë më të gjerë.<ref>{{Cite web |last=Rich |first=Ben |last2=Bujalka |first2=Eva |date=12 February 2023 |title=The draw of the 'manosphere': understanding Andrew Tate's appeal to lost men |url=http://theconversation.com/the-draw-of-the-manosphere-understanding-andrew-tates-appeal-to-lost-men-199179 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231219214731/http://theconversation.com/the-draw-of-the-manosphere-understanding-andrew-tates-appeal-to-lost-men-199179 |archive-date=19 December 2023 |access-date=19 December 2023 |website=The Conversation |language=en-US}}</ref> Ai ndryshe identifikohet si [[Libertarianizmi|libertarian]]<ref>{{Cite web |last=Fantini |first=Ellen |date=10 December 2022 |title=The Real Problem With Andrew Tate |url=https://europeanconservative.com/articles/essay/the-real-problem-with-andrew-tate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230110214610/https://europeanconservative.com/articles/essay/the-real-problem-with-andrew-tate/ |archive-date=10 January 2023 |access-date=10 January 2023 |website=[[The European Conservative]] |language=}}</ref> dhe është quajtur "mbreti i maskulinitetit toksik". Konservatorët amerikanë si Tucker Carlson dhe Candace Owens e kanë paraqitur Tejtin si një mbështetës të "pikëpamjeve tradicionale mbi burrat në luftën kulturore që po zhvillohet për çështje gjinore".<ref name="Reevell-2024">{{Cite web |last=Reevell |first=Patrick |date=21 May 2024 |title=Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries |url=https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |archive-date=19 June 2024 |access-date=5 June 2024 |website=ABC News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReevell2024">Reevell, Patrick (21 May 2024). [https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 "Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries"]. ''ABC News''. [https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 Archived] from the original on 19 June 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 June</span> 2024</span>.</cite></ref> === Gratë === <templatestyles src="Template:Quote_box/styles.css" />Tejtiështë kritikuar për thënien e tij se gratë "i përkasin shtëpisë", "nuk mund të ngasin makinën",<ref name="Douglas-2022">{{Cite web |last=Douglas |first=Carly |date=8 September 2022 |title=Teachers and girls call out Andrew Tate influence as rape threat revealed |url=https://www.nzherald.co.nz/world/teachers-and-girls-call-out-andrew-tate-influence-as-rape-threat-revealed/QKJUCTSLOB4HIA4HLWJM6CB2MU/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220909090451/https://www.nzherald.co.nz/world/teachers-and-girls-call-out-andrew-tate-influence-as-rape-threat-revealed/QKJUCTSLOB4HIA4HLWJM6CB2MU/ |archive-date=9 September 2022 |access-date=27 September 2022 |website=The New Zealand Herald}}</ref> dhe se "i jepen burrit dhe i përkasin burrit"<ref name="Holpuch-2022">{{Cite web |last=Holpuch |first=Amanda |date=24 August 2022 |title=Why Social Media Sites Are Removing Andrew Tate's Accounts |url=https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220824174032/https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html |archive-date=24 August 2022 |access-date=24 August 2022 |website=[[The New York Times]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHolpuch2022">Holpuch, Amanda (24 August 2022). [https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html "Why Social Media Sites Are Removing Andrew Tate's Accounts"]. ''[[The New York Times]]''. [https://web.archive.org/web/20220824174032/https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html Archived] from the original on 24 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 August</span> 2022</span>.</cite></ref> si "pronë e një burri".<ref name="Douglas-2022" /> Tejti ka thënë gjithashtu se burrat preferojnë të dalin me gra 18 dhe 19-vjeçare, sepse ato "ka të ngjarë të kenë pasur marrëdhënie seksuale me më pak burra", në mënyrë që të "lënë gjurmë" tek adoleshentet,<ref name="Sung-2022">{{Cite web |last=Sung |first=Morgan |date=16 August 2022 |title=The internet can't stop talking about Andrew Tate |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/viral/internet-cant-stop-talking-andrew-tate-tiktok-rcna42744 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818070024/https://www.nbcnews.com/pop-culture/viral/internet-cant-stop-talking-andrew-tate-tiktok-rcna42744 |archive-date=18 August 2022 |access-date=22 August 2022 |publisher=NBC News}}</ref> dhe se gratë që nuk rrinë në shtëpi janë "kurva".<ref name="Observer">{{Cite news |last=Fazackerley |first=Anna |date=29 April 2023 |title=Don't talk to pupils about misogynist Andrew Tate, government urges teachers in England |language=en-GB |work=[[The Observer]] |url=https://www.theguardian.com/news/2023/apr/29/talk-pupils-misogynist-andrew-tate-teachers-schools-england |url-status=live |access-date=29 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005227/https://www.theguardian.com/news/2023/apr/29/talk-pupils-misogynist-andrew-tate-teachers-schools-england |archive-date=2 September 2024 |issn=0029-7712}}</ref> === Ngacmimi seksual === Në vitin 2017, Tejti mori vëmendjen për postimet e tij në Twitter ku përshkruante pikëpamjen e tij për atë që kualifikohet si [[Ngacmimi seksual|ngacmim seksual]] në rastet e abuzimit seksual të Harvey Weinstein, si dhe për postimet disa herë se viktimat [[Sulmi seksual|e sulmeve seksuale]] ndajnë përgjegjësinë për sulmet e tyre.<ref name="Smith-2022">{{Cite web |last=Smith |first=Adam |date=25 January 2022 |title=Twitter ignored its own rules to verify kickboxer who said women should 'bear some responsibility' for being raped |url=https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html |archive-date=7 May 2022 |access-date=30 April 2022 |website=The Independent}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSmith2022">Smith, Adam (25 January 2022). [https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html "Twitter ignored its own rules to verify kickboxer who said women should 'bear some responsibility' for being raped"]. ''The Independent''. [https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html Archived] from the original on 7 May 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 April</span> 2022</span>.</cite></ref> Tejti doli në mbështetje të Rasëll Brand pasi shumë gra e akuzuan Brandin për sulm seksual.<ref>{{Cite web |last=Hume |first=Tim |date=18 September 2023 |title=Conspiracy Theorists Are Rushing To Defend Russell Brand Over Sex Abuse Claims |url=https://www.vice.com/en/article/russell-brand-sex-abuse-allegations-conspiracy-theories/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027011912/https://www.vice.com/en/article/y3w5e7/russell-brand-sex-abuse-allegations-conspiracy-theories |archive-date=27 October 2023 |access-date=27 October 2023 |website=[[Vice (magazine)|Vice]] |language=en}}</ref> === Ideologjitë e ekstremit të djathtë === [[File:Andrew_Tate_Nazi_salute.jpg|parapamje| Tejti duke kryer përshëndetjen naziste më 21 janar 2025]] Tejti është i lidhur me ideologji <ref name="Sarkar-2022">{{Cite web |last=Sarkar |first=Ash |date=15 August 2022 |title=How Andrew Tate built an army of lonely, angry men |url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/andrew-tate-tiktok-fame-men-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819131447/https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/andrew-tate-tiktok-fame-men-2022 |archive-date=19 August 2022 |access-date=21 August 2022 |website=GQ}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSarkar2022">Sarkar, Ash (15 August 2022). [https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/andrew-tate-tiktok-fame-men-2022 "How Andrew Tate built an army of lonely, angry men"]. ''GQ''. [https://web.archive.org/web/20220819131447/https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/andrew-tate-tiktok-fame-men-2022 Archived] from the original on 19 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 August</span> 2022</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Tanno |first=Sophie |date=2 June 2023 |title=Andrew Tate claims he's a force for good. Others say he spreads a 'misogynistic rape culture' |url=https://www.cnn.com/2023/06/02/europe/andrew-tate-bbc-interview-intl/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217225438/https://www.cnn.com/2023/06/02/europe/andrew-tate-bbc-interview-intl/index.html |archive-date=17 December 2023 |access-date=9 June 2024 |website=[[CNN]] |language=en |quote=Critics say Tate's commentary and content is harmful in and of itself. However, it does not exist in a vacuum. As Laming explained, his ideas can be tied to far-right ideology and the worldview of the so-called "manosphere" (...)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Khaki |first=Ateqah |last2=Moroz |first2=Jennifer |last3=Memeh |first3=Kikachi |last4=Srivastava |first4=Vinita |date=30 November 2023 |title=Why are school-aged boys so attracted to hateful ideologies? |url=http://theconversation.com/why-are-school-aged-boys-so-attracted-to-hateful-ideologies-218700 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609114034/http://theconversation.com/why-are-school-aged-boys-so-attracted-to-hateful-ideologies-218700 |archive-date=9 June 2024 |access-date=9 June 2024 |website=[[The Conversation (website)|The Conversation]] |language=en-US |quote=(...) experts say the rise in far-right ideologies globally has impacted school-age students. Many experts point to Andrew Tate, the far-right social media influencer as one of the culprits.}}</ref> dhe individë të ekstremit të djathtë,<ref name="Reevell-2024">{{Cite web |last=Reevell |first=Patrick |date=21 May 2024 |title=Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries |url=https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 |archive-date=19 June 2024 |access-date=5 June 2024 |website=ABC News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReevell2024">Reevell, Patrick (21 May 2024). [https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 "Andrew Tate, 'King of Toxic Masculinity,' faces 3 legal cases in 2 countries"]. ''ABC News''. [https://web.archive.org/web/20240619013037/https://abcnews.go.com/International/andrew-tate-king-toxic-masculinity-faces-3-legal/story?id=110170204 Archived] from the original on 19 June 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 June</span> 2024</span>.</cite></ref><ref>{{Cite news |last=Quinn |first=Ben |date=12 February 2023 |title='Rapid rise' in Andrew Tate-related cases referred to Prevent by schools |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/feb/12/rapid-rise-in-andrew-tate-related-cases-referred-to-prevent-by-schools |url-status=live |access-date=17 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730142337/https://www.theguardian.com/uk-news/2023/feb/12/rapid-rise-in-andrew-tate-related-cases-referred-to-prevent-by-schools |archive-date=30 July 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Oppenheim-2023">{{Cite web |last=Oppenheim |first=Maya |date=23 August 2022 |title=Andrew Tate has substantial links with far right, campaigners warn |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-far-right-links-b2150328.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231012052833/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-far-right-links-b2150328.html |archive-date=12 October 2023 |access-date=12 October 2023 |website=The Independent |language=en}}</ref> përfshirë aktivistin britanik Tomi Robinson.<ref name="Sharp-2022">{{Cite web |last=Sharp |first=Jess |date=28 August 2022 |title=Andrew Tate: The social media influencer teachers are being warned about |url=https://news.sky.com/story/andrew-tate-the-social-media-influencer-teachers-are-being-warned-about-12679194 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220825175552/https://news.sky.com/story/andrew-tate-the-social-media-influencer-teachers-are-being-warned-about-12679194 |archive-date=25 August 2022 |access-date=12 October 2023 |website=Sky News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Haq |first=Sana Noor |date=16 February 2023 |title=Andrew Tate's Muslim fanbase is growing. Some say he's exploiting Islam for internet popularity |url=https://www.cnn.com/2023/02/16/world/andrew-tate-muslim-men-manosphere-intl-cmd/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218082647/https://www.cnn.com/2023/02/16/world/andrew-tate-muslim-men-manosphere-intl-cmd/index.html |archive-date=18 February 2023 |access-date=17 December 2023 |website=CNN |language=en}}</ref> Përpara vitit 2022, Tejti u bë i njohur në mesin e të djathtës ekstreme në internet përmes paraqitjeve të tij në ''InfoWars'' dhe të njohurve të tij, përfshirë Majk Sernoviç, Xhek Posobiek dhe Pol Xhozef Uatson.<ref name="Shammas-2022">{{Cite news |last=Shammas |first=Brittany |date=21 August 2022 |title=TikTok and Meta ban self-described misogynist Andrew Tate |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2022/08/21/andrew-tate-tiktok-instagram/ |url-status=live |access-date=22 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822084721/https://www.washingtonpost.com/technology/2022/08/21/andrew-tate-tiktok-instagram/ |archive-date=22 August 2022}}</ref><ref>{{Cite web |last=Doak |first=Sam |date=6 January 2023 |title=Double Check: Why Was Andrew Tate Arrested? |url=https://www.logically.ai/articles/double-check-why-was-andrew-tate-arrested |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305094907/https://www.logically.ai/articles/double-check-why-was-andrew-tate-arrested |archive-date=5 March 2023 |access-date=5 March 2023 |website=[[Logically (company)|Logically]] |language=en}}</ref> Ai mori pjesë në Konferencën e Veprimit Politik Konservator (CPAC) në vitin 2019.<ref>{{Cite news |last=Prentice |first=Charlie |date=1 March 2019 |title=Backpacking to CPAC |work=[[Hope not Hate]] |url=https://hopenothate.org.uk/2019/03/01/backpacking-to-cpac/ |url-status=live |access-date=9 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609112113/https://hopenothate.org.uk/2019/03/01/backpacking-to-cpac/ |archive-date=9 June 2024}}</ref> Hope not Hate akuzon Tejtin për një "histori të gjatë deklaratash raciste, homofobie dhe lidhjesh me të djathtën ekstreme të organizuar".<ref name="Oppenheim-2023" /> Në shkurt të vitit 2023, Tieri Bode, themelues dhe udhëheqës i Forumit për Demokraci të ekstremit të djathtë, e quajti Tejtin një "disident politik të hapur" dhe "kritik të guximshëm", duke paraqitur një mocion në parlamentin holandez në lidhje me ndalimin e tij në Rumani.<ref>{{Cite web |last=Hume |first=Tim |date=10 February 2023 |title='Courageous Critic of the Matrix': A Far-Right Dutch Politician Is Whiteknighting Andrew Tate |url=https://www.vice.com/en/article/thierry-baudet-andrew-tate-romania/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217232730/https://www.vice.com/en/article/3ad35n/thierry-baudet-andrew-tate-romania |archive-date=17 December 2023 |access-date=17 December 2023 |website=Vice |language=en}}</ref> ''The Conversation'' e quajti Tejtin "jo në mënyrë eksplicite të djathtë ekstreme", por përndryshe si një figurë që ka promovuar propagandën e ekstremit të djathtë, duke përfshirë teorinë e konspiracionit të zëvendësimit të madh.<ref>{{Cite web |last=Pearson |first=Elizabeth |date=7 August 2024 |title=The hypermasculine far right: how white nationalists tell themselves they are 'protecting' women and children when they riot |url=http://theconversation.com/the-hypermasculine-far-right-how-white-nationalists-tell-themselves-they-are-protecting-women-and-children-when-they-riot-236250 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161649/https://theconversation.com/the-hypermasculine-far-right-how-white-nationalists-tell-themselves-they-are-protecting-women-and-children-when-they-riot-236250 |archive-date=13 August 2024 |access-date=13 August 2024 |website=The Conversation |language=en-US}}</ref> Tejti ka vënë në pikëpyetje nëse [[Nazizmi|nazistët]] ishin vërtet "të këqijtë" në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]].<ref name="The-Independent-2024">{{Cite web |last=Oppenheim |first=Maya |date=31 January 2024 |title=YouTube 'earned up to £2.4m from ads on Andrew Tate videos' |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518053437/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html |archive-date=18 May 2025 |access-date=31 January 2024 |website=[[The Independent]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOppenheim2024">Oppenheim, Maya (31 January 2024). [https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html "YouTube 'earned up to £2.4m from ads on Andrew Tate videos'"]. ''[[The Independent]]''. [https://web.archive.org/web/20250518053437/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html Archived] from the original on 18 May 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 January</span> 2024</span>.</cite></ref> Tejti ka kryer përshëndetje naziste dhe ka mbështetur idenë e "rikthimit [[Përshëndetja naziste|të përshëndetjes naziste]]".<ref>{{Cite web |date=10 March 2025 |title=Andrew Tate: Five Things to Know |url=https://www.adl.org/resources/article/andrew-tate-five-things-know |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330212631/https://www.adl.org/resources/article/andrew-tate-five-things-know |archive-date=30 March 2025 |access-date=30 April 2025 |website=[[Anti-Defamation League]]}}</ref> Në janar të vitit 2025, pasi [[Elon Musk|Elon Masku]] bëri një përshëndetje të interpretuar nga shumë si një përshëndetje naziste, Tejti u përgjigj duke thënë, "jemi kthyer".<ref>{{Cite news |last=Verma |first=Pranshu |last2=Silverman |first2=Ellie |last3=Pietsch |first3=Bryan |date=22 January 2025 |title=Elon Musk's inauguration salute stokes debate in Congress, Europe |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2025/01/21/elon-musk-salute-trump-inauguration/ |url-status=live |access-date=29 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124043646/https://www.washingtonpost.com/technology/2025/01/21/elon-musk-salute-trump-inauguration/ |archive-date=24 January 2025 |issn=0190-8286 |oclc=2269358}}</ref> === Disiplina e jetës === Në një intervistë të qershorit 2023 me [[BBC|BBC-]] në, Tejti tha se ai po "vepronte sipas udhëzimit të Zotit për të bërë gjëra të mira" dhe se "unë predikoj punën e palodhur, disiplinën. Unë jam atlet, predikoj kundër drogës, predikoj fenë, nuk predikoj alkoolin, nuk predikoj krime me thikë".<ref name="Williamson-2023">{{Cite news |last=Williamson |first=Lucy |date=1 June 2023 |title=Andrew Tate BBC interview: Influencer challenged on misogyny and rape allegations |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-65780107 |url-status=live |access-date=11 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312141758/https://www.bbc.com/news/world-europe-65780107 |archive-date=12 March 2024}}</ref> === Pamje të tjera === Tejti ka thënë se [[depresioni]] "nuk është i vërtetë".<ref name="Holpuch-2022">{{Cite web |last=Holpuch |first=Amanda |date=24 August 2022 |title=Why Social Media Sites Are Removing Andrew Tate's Accounts |url=https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220824174032/https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html |archive-date=24 August 2022 |access-date=24 August 2022 |website=[[The New York Times]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHolpuch2022">Holpuch, Amanda (24 August 2022). [https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html "Why Social Media Sites Are Removing Andrew Tate's Accounts"]. ''[[The New York Times]]''. [https://web.archive.org/web/20220824174032/https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html Archived] from the original on 24 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 August</span> 2022</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Press-Reynolds |first=Kieran |date=22 August 2022 |title=Andrew Tate fan pages thrive on TikTok even after the influencer was banned for misogynistic content |url=https://www.insider.com/andrew-tate-tiktok-ban-fanpages-misogynistic-content-circulating-2022-8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240222013416/https://www.businessinsider.com/andrew-tate-tiktok-ban-fanpages-misogynistic-content-circulating-2022-8 |archive-date=22 February 2024 |access-date=2 September 2022 |website=Insider}}</ref> Tejti deklaroi se teoricieni konspirativ Aleks Xhons është një hero.<ref>{{Cite web |last=Culture |first=Shannon Power Pop |last2=Reporter |first2=Entertainment |date=11 December 2023 |title=Andrew Tate gets into spat with Piers Morgan |url=https://www.newsweek.com/andrew-tate-piers-morgan-fight-1851218 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212152701/https://www.newsweek.com/andrew-tate-piers-morgan-fight-1851218 |archive-date=12 December 2023 |access-date=13 December 2023 |website=Newsweek |language=en}}</ref> Në mars të vitit 2024, pas shembjes së urës Francis Scot Ki në Merilend, Tejti pretendoi në mënyrë të rreme se anija që u përplas me urën "u sulmua kibernetikisht".<ref>{{Cite web |title=Cyberattack claims are unfounded in Baltimore bridge crash |url=https://www.politifact.com/factchecks/2024/mar/26/andrew-tate/baltimore-bridge-collapse-claims-of-a-cyberattack/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513064325/https://www.politifact.com/factchecks/2024/mar/26/andrew-tate/baltimore-bridge-collapse-claims-of-a-cyberattack/ |archive-date=13 May 2024 |access-date=13 May 2024}}</ref> Tejti u akuzua për nxitje të urrejtjes në internet<ref>{{Cite web |last= |first= |date=7 August 2024 |title=Mapping far-right riots in the UK |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/7/mapping-far-right-riots-in-the-uk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813222716/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/7/mapping-far-right-riots-in-the-uk |archive-date=13 August 2024 |access-date=13 August 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> pasi u bë një nga influencuesit e parë që përhapi dezinformimin rreth sulmeve me thikë në Southport në vitin 2024, duke çuar në trazirat e ekstremit të djathtë në Mbretërinë e Bashkuar.<ref>{{Cite news |last=Mason |first=Rowena |last2=Whitehall |first2=Mason |date=13 August 2024 |title=Farage 'irresponsible and dangerous' during riots, says Tory leader contender |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/politics/article/2024/aug/13/nigel-farage-irresponsible-dangerous-riots-tom-tugendhat-conservatives |url-status=live |access-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005330/https://www.theguardian.com/politics/article/2024/aug/13/nigel-farage-irresponsible-dangerous-riots-tom-tugendhat-conservatives |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 August 2024 |title=UK probes whether 'state actors' stoked far-right riots |url=https://www.politico.eu/article/uk-probes-whether-state-actors-stoked-far-right-riots/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805134940/https://www.politico.eu/article/uk-probes-whether-state-actors-stoked-far-right-riots/ |archive-date=5 August 2024 |access-date=13 August 2024 |website=POLITICO |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 August 2024 |title=Nigel Farage Has Admitted Spreading Misinformation From Andrew Tate About The Southport Killings |url=https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/nigel-farage-has-admitted-spreading-misinformation-from-andrew-tate-about-the-southport-killings_uk_66b26241e4b09cb4a56ae232 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813222716/https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/nigel-farage-has-admitted-spreading-misinformation-from-andrew-tate-about-the-southport-killings_uk_66b26241e4b09cb4a56ae232 |archive-date=13 August 2024 |access-date=13 August 2024 |website=HuffPost UK |language=en}}</ref> Në kontekstin e [[Lufta në Gaza|luftës në Gaza]], Tejti e ka akuzuar Izraelin për "gjenocid" ndaj palestinezëve dhe ka thënë se sulmet e 7 tetorit ishin "një sy për sy".<ref>{{Cite web |date=22 November 2023 |title='The Israelis are genociding the Palestinians,' claims Andrew Tate |url=https://www.jpost.com/international/islamic-terrorism/article-774519 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240911181438/https://www.jpost.com/international/islamic-terrorism/article-774519 |archive-date=11 September 2024 |access-date=13 December 2023 |website=The Jerusalem Post |language=en-US}}</ref> Në përgjigje të vrasjes së Jahja Sinvar, ai deklaroi: "Mund të lutem vetëm për një vdekje aq heroike sa Jahja Sinvar".<ref>{{Cite web |last=Greyman-Kennard |first=Danielle |date=19 October 2024 |title=Andrew Tate says he prays for a 'heroic' death like Sinwar's |url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-825204 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241117090535/https://www.jpost.com/breaking-news/article-825204 |archive-date=17 November 2024 |access-date=5 November 2024 |website=[[The Jerusalem Post]] |language=en}}</ref> ''Mother Jones'' raportoi se Tejti gjithashtu promovoi një konspiracion [[Judeofobia|antisemitik]] duke thënë se " 'Matrica' është në të vërtetë thjesht mafia hebraike"<ref>{{Cite web |last=Merlan |first=Anna |date=28 August 2024 |title=Masculinity influencers are pivoting to wildly antisemitic claims |url=https://www.motherjones.com/politics/2024/08/masculinity-influencers-antisemitism/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516062501/https://www.motherjones.com/politics/2024/08/masculinity-influencers-antisemitism/ |archive-date=16 May 2025 |access-date=13 January 2025 |website=[[Mother Jones (magazine)|Mother Jones]]}}</ref> Lidhur me mohimin e [[Adolf Hitleri|Adolf Hitlerit]] dhe Holokaustit, Tejti deklaroi, "ndaloni së qari rreth Hitlerit" dhe "nëse na gënjyen për Gazën dhe Izraelin... A mendoni se ata gënjyen për [Luftën e Dytë Botërore]?"<ref>{{Cite web |last=Lapin |first=Andrew |date=1 March 2025 |title=Influencer Andrew Tate returns to US, bringing his misogynistic antisemitism with him |url=https://www.timesofisrael.com/influencer-andrew-tate-returns-to-us-bringing-his-misogynistic-antisemitism-with-him/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415143424/https://www.timesofisrael.com/influencer-andrew-tate-returns-to-us-bringing-his-misogynistic-antisemitism-with-him/ |archive-date=15 April 2025 |access-date=16 March 2025 |website=[[The Times of Israel]] |language=en-US}}</ref> === Lançimi i partisë politike === <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox political party|country=United Kingdom|name=Britain Restoring Underlying Values Party|abbreviation=BRUV|colorcode=#040E22|colours={{color box|#040E22|border=darkgray}} Dark blue|logo=|logo_size=250px|founder=Andrew Tate|position=[[Far-right politics|Far-right]]|leader=Andrew Tate|foundation={{Start date and age|2025|1|6|df=yes}}|ideology=|national=|headquarters=41 Belmont Avenue, Barnet, Hertfordshire, England, EN4 9JP|website={{URL|https://www.votebruv.co.uk/}}}}Në janar të vitit 2025, Tejti tha në Twitter se po themelonte një parti politike, Partinë Britania që Rivendos Vlerat Themelore (BRUV). Uebsajti i partisë deklaroi: "Kjo është një luftë për të rimarrë Britaninë. Pa justifikime, pa kompromise, pa shanse të dyta. Ne do të mbrojmë kufijtë tanë, do të shtypim krimin, do të pastrojmë korrupsionin dhe do t'i rikthejmë krenarinë një kombi nën rrethim."<ref name="Herbert-2025">{{Cite web |last=Herbert |first=Charlie |date=7 January 2025 |title=Andrew Tate mocked after launching 'BRUV Party' in hopes of becoming UK Prime Minister |url=https://www.joe.co.uk/news/andrew-tate-mocked-after-launching-bruv-party-in-hopes-of-becoming-uk-prime-minister-470457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250107122350/https://www.joe.co.uk/news/andrew-tate-mocked-after-launching-bruv-party-in-hopes-of-becoming-uk-prime-minister-470457 |archive-date=7 January 2025 |access-date=7 January 2025 |website=[[Joe (website)|JOE.co.uk]]}}</ref><ref name="Pandey">{{Cite web |last=Pandey |first=Nikhil |title=Andrew Tate's 'BRUV' Party Suspended And Restored On X, Elon Musk Responds |url=https://www.ndtv.com/offbeat/andrew-tates-bruv-party-suspended-and-restored-on-x-elon-musk-responds-7426666 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109030502/https://www.ndtv.com/offbeat/andrew-tates-bruv-party-suspended-and-restored-on-x-elon-musk-responds-7426666 |archive-date=9 January 2025 |access-date=8 January 2025 |website=[[NDTV]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cockerell |first=Claudia |date=January 11, 2025 |title=Andrew Tate's 'bro politics' is coming for the UK. Should we be worried? |url=https://www.standard.co.uk/lifestyle/andrew-tate-bruv-political-party-prime-minister-manifesto-b1204092.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528180826/https://www.standard.co.uk/lifestyle/andrew-tate-bruv-political-party-prime-minister-manifesto-b1204092.html |archive-date=28 May 2026 |access-date=28 May 2026 |website=The Standard}}</ref> Lançimi u tall gjerësisht në mediat sociale, me një përdorues të Twitter-it që e përshkroi manifestin e saj si një "përzierje të Koresë së Veriut dhe homoerotizmit", ndërsa një tjetër e përshkroi partinë si "idenë më të keqe në historinë e politikës britanike". Disa spekuluan se ishte një marifet për PR, por Tejti tha: "Jam 100% serioz. Jam në zgjedhjet e ardhshme".<ref name="Herbert-2025">{{Cite web |last=Herbert |first=Charlie |date=7 January 2025 |title=Andrew Tate mocked after launching 'BRUV Party' in hopes of becoming UK Prime Minister |url=https://www.joe.co.uk/news/andrew-tate-mocked-after-launching-bruv-party-in-hopes-of-becoming-uk-prime-minister-470457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250107122350/https://www.joe.co.uk/news/andrew-tate-mocked-after-launching-bruv-party-in-hopes-of-becoming-uk-prime-minister-470457 |archive-date=7 January 2025 |access-date=7 January 2025 |website=[[Joe (website)|JOE.co.uk]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHerbert2025">Herbert, Charlie (7 January 2025). [https://www.joe.co.uk/news/andrew-tate-mocked-after-launching-bruv-party-in-hopes-of-becoming-uk-prime-minister-470457 "Andrew Tate mocked after launching 'BRUV Party' in hopes of becoming UK Prime Minister"]. ''[[Joe (website)|JOE.co.uk]]''. [https://web.archive.org/web/20250107122350/https://www.joe.co.uk/news/andrew-tate-mocked-after-launching-bruv-party-in-hopes-of-becoming-uk-prime-minister-470457 Archived] from the original on 7 January 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 January</span> 2025</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |date=7 January 2025 |title=Andrew Tate's UK Election bid hits a snag, his party 'Bruv' gets suspended on X |url=https://www.financialexpress.com/world-news/andrew-tates-uk-election-bid-hits-a-snag-his-party-bruv-gets-suspended-on-x/3709440/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250107140640/https://www.financialexpress.com/world-news/andrew-tates-uk-election-bid-hits-a-snag-his-party-bruv-gets-suspended-on-x/3709440/ |archive-date=7 January 2025 |access-date=7 January 2025 |website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]] |language=en}}</ref> Llogaria në Twitter e partisë u pezullua, pastaj u rikthye pasi Tejti iu ankua [[Elon Musk|Elon Maskut]].<ref name="Pandey">{{Cite web |last=Pandey |first=Nikhil |title=Andrew Tate's 'BRUV' Party Suspended And Restored On X, Elon Musk Responds |url=https://www.ndtv.com/offbeat/andrew-tates-bruv-party-suspended-and-restored-on-x-elon-musk-responds-7426666 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109030502/https://www.ndtv.com/offbeat/andrew-tates-bruv-party-suspended-and-restored-on-x-elon-musk-responds-7426666 |archive-date=9 January 2025 |access-date=8 January 2025 |website=[[NDTV]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPandey">Pandey, Nikhil. [https://www.ndtv.com/offbeat/andrew-tates-bruv-party-suspended-and-restored-on-x-elon-musk-responds-7426666 "Andrew Tate's 'BRUV' Party Suspended And Restored On X, Elon Musk Responds"]. ''[[NDTV]]''. [https://web.archive.org/web/20250109030502/https://www.ndtv.com/offbeat/andrew-tates-bruv-party-suspended-and-restored-on-x-elon-musk-responds-7426666 Archived] from the original on 9 January 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 January</span> 2025</span>.</cite></ref> Manifesti i partisë premtonte të "rivendoste Britaninë e Madhe të dikurshme". Thuhej se Tejti do të jepte dorëheqjen si [[Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar|kryeministër]] nëse politikat e tij nuk zbatoheshin brenda 45 ditëve. Platforma përfshinte: një transmetim 24/7 që tregonte krime me thikë; të burgosur që vuanin dënime të përjetshme në izolim; kundërshtimin ndaj shpëtimit të migrantëve që kalonin Kanalin; imigracionin me zero emetime;<ref>{{Cite web |last=Mahdawi |first=Arwa |date=January 14, 2025 |title=Is Andrew Tate going to reinvent himself as a politician and 'save Britan [sic]'? |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jan/14/is-andrew-tate-going-to-reinvent-himself-as-a-politician-and-save-britan-sic |website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=February 28, 2025 |title=Tate and the Bruv party - credible or spoof? |url=https://mancunion.com/2025/02/28/tate-and-the-bruv-party/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528180826/https://mancunion.com/2025/02/28/tate-and-the-bruv-party/ |archive-date=28 May 2026 |access-date=28 May 2026 |website=The Mancunion}}</ref> [[Referendumi|referendume]] javore; një Departament të Ndihmës dhe Zhvillimit për të Rinjtë Vendas (DADDY), për ndihmë, arsim dhe zhvillim të të rinjve britanikë.<ref>{{Cite web |title='Daddy', weekly referendums and 'BBC Punishment': The 7 most extreme policies of Andrew Tate's Bruv party |url=https://www.indy100.com/politics/andrew-tate-bruv-party-politics-2670792411 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528180826/https://www.indy100.com/politics/andrew-tate-bruv-party-politics-2670792411 |archive-date=28 May 2026 |access-date=28 May 2026 |website=indy100.com}}</ref> == Pritja == Duke filluar nga viti 2022, <ref name="Sharp-2022">{{Cite web |last=Sharp |first=Jess |date=28 August 2022 |title=Andrew Tate: The social media influencer teachers are being warned about |url=https://news.sky.com/story/andrew-tate-the-social-media-influencer-teachers-are-being-warned-about-12679194 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220825175552/https://news.sky.com/story/andrew-tate-the-social-media-influencer-teachers-are-being-warned-about-12679194 |archive-date=25 August 2022 |access-date=12 October 2023 |website=Sky News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSharp2022">Sharp, Jess (28 August 2022). [https://news.sky.com/story/andrew-tate-the-social-media-influencer-teachers-are-being-warned-about-12679194 "Andrew Tate: The social media influencer teachers are being warned about"]. ''Sky News''. [https://web.archive.org/web/20220825175552/https://news.sky.com/story/andrew-tate-the-social-media-influencer-teachers-are-being-warned-about-12679194 Archived] from the original on 25 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 October</span> 2023</span>.</cite></ref> pikëpamjet e Tejtit dhe ndikimi i tyre te djemtë adoleshentë dhe të rinjtë janë bërë një shqetësim i veçantë i prindërve, mësuesve dhe ekspertëve të shëndetit mendor në pjesën më të madhe të botës, duke përfshirë Amerikën e Veriut,<ref>{{Cite web |last=Miller |first=Lisa |date=14 March 2023 |title=Tate-Pilled |url=https://nymag.com/intelligencer/article/andrew-tate-jail-investigation.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231011192223/https://nymag.com/intelligencer/article/andrew-tate-jail-investigation.html |archive-date=11 October 2023 |access-date=12 October 2023 |website=[[Intelligencer (website)|Intelligencer]] |language=en}}</ref> Mbretërinë e Bashkuar,<ref name="Sharp-2022" /> Australinë,<ref>{{Cite web |last=Topsfield |first=Jewel |last2=Abbott |first2=Lachlan |date=6 January 2023 |title=Why some young men idolise Andrew Tate, and young women are disgusted |url=https://www.smh.com.au/national/why-some-young-men-idolise-andrew-tate-and-young-women-are-disgusted-20230106-p5caqm.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829005339/https://www.smh.com.au/national/why-some-young-men-idolise-andrew-tate-and-young-women-are-disgusted-20230106-p5caqm.html |archive-date=29 August 2023 |access-date=12 October 2023 |website=[[The Sydney Morning Herald]] |language=en}}</ref><ref name="Rowlands-2024">{{Cite web |last=Rowlands |first=Lyndal |date=27 March 2024 |title=Can we talk about Tate? The 'manosphere' in Australian schools |url=https://www.aljazeera.com/features/2024/3/27/can-we-talk-about-tate-the-manosphere-in-australian-schools |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240605121728/https://www.aljazeera.com/features/2024/3/27/can-we-talk-about-tate-the-manosphere-in-australian-schools |archive-date=5 June 2024 |access-date=5 June 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> dhe Zelandën e Re.<ref>{{Cite web |last=Walls |first=Jason |last2=Dahmen |first2=Aaron |date=12 October 2023 |title=Parents and teachers sound alarm over 'king of toxic masculinity' Andrew Tate |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/parents-and-teachers-sound-alarm-bells-over-king-of-toxic-masculinity-andrew-tate-content-in-school/H6KHOGQZHVBNLPOCJIL6PWR4ZM/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705213845/https://www.nzherald.co.nz/nz/parents-and-teachers-sound-alarm-bells-over-king-of-toxic-masculinity-andrew-tate-content-in-school/H6KHOGQZHVBNLPOCJIL6PWR4ZM/ |archive-date=5 July 2023 |access-date=12 October 2023 |website=[[The New Zealand Herald]] |language=en-NZ}}</ref> ''[[The New York Times]]'' i ka përshkruar pikëpamjet e tij si "shpëlarje truri për një brez", për shkak të ndikimit të tij në shkollat britanike,<ref>{{Cite news |last=Kwai |first=Isabella |last2=Bubola |first2=Emma |date=19 February 2023 |title='Brainwashing a Generation': British Schools Combat Andrew Tate's Views |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2023/02/19/world/europe/andrew-tate-uk-teachers.html |url-status=live |access-date=13 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219050708/https://www.nytimes.com/2023/02/19/world/europe/andrew-tate-uk-teachers.html |archive-date=19 February 2023}}</ref> dhe Lidhja Kundër Shpifjes (ADL) e konsideron mizogjininë e Tejtit si rrjedhën kryesore, duke raportuar se ai "u mëson ndjekësve të tij se gratë janë qenie inferiore dhe moralisht të mangëta [...] që meritojnë të abuzohen fizikisht, seksualisht dhe emocionalisht", dhe duke e barazuar filozofinë e tij me atë të artistëve pickup.<ref name="ADL-2024">{{Cite web |date=1 March 2024 |title=Andrew Tate: Five Things to Know |url=https://www.adl.org/resources/blog/andrew-tate-five-things-know |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240208041142/https://www.adl.org/resources/blog/andrew-tate-five-things-know |archive-date=8 February 2024 |access-date=10 March 2024 |website=[[Anti-Defamation League]] |series=Center on Extremism}}</ref> Një numër organizatash avokatie dhe kërkimore e dënuan përmbajtjen e Tejtit në terma të ngjashëm. Fushata White Ribbon e quajti komentin e tij "jashtëzakonisht mizogjen" dhe paralajmëroi për efektet "shqetësuese" afatgjata tek audienca e tij e re mashkullore;<ref name="Morris-2022">{{Cite web |last=Morris |first=Seren |date=10 August 2022 |title=Who is Andrew Tate? How did he get famous and why is he everywhere right now? |url=https://www.standard.co.uk/showbiz/who-is-andrew-tate-how-did-he-get-famous-kickboxer-big-brother-tiktok-videos-b1017782.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812171812/https://www.standard.co.uk/showbiz/who-is-andrew-tate-how-did-he-get-famous-kickboxer-big-brother-tiktok-videos-b1017782.html |archive-date=12 August 2022 |access-date=13 August 2022 |website=Evening Standard}}</ref> Hope not Hate tha se prania e tij rrezikonte të bëhej një "rrugë e rrezikshme rrëshqitëse drejt së djathtës ekstreme" për audiencën e tij<ref name="Bushard-2022">{{Cite web |last=Bushard |first=Brian |date=19 August 2022 |title=Ex-Kickboxer/Influencer Andrew Tate Banned By Instagram And Facebook As TikTok Investigating Sexist Content |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821114000/https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 |archive-date=21 August 2022 |access-date=21 August 2022 |website=Forbes}}</ref> dhe më vonë e quajti atë një "forcë legjitimuese" për pikëpamjet mizogjiniste;<ref name="Oppenheim-2023a">{{Cite web |last=Oppenheim |first=Maya |date=22 May 2023 |title=One in four young men agree with Andrew Tate's views on women, poll finds |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-women-masculinity-romania-b2342084.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213161808/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-women-masculinity-romania-b2342084.html |archive-date=13 December 2023 |access-date=10 February 2024 |website=The Independent |language=en |quote=Pollsters discovered 63 per cent of British adults have heard of Tate (...)}}</ref> dhe Instituti për Dialog Strategjik tha se ai përbënte "një rrezik për radikalizimin e të rinjve drejt ekstremizmit mizogjen".<ref name="Quinn-2023a">{{Cite news |last=Quinn |first=Ben |date=12 February 2023 |title='Rapid rise' in Andrew Tate-related cases referred to Prevent by schools |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/feb/12/rapid-rise-in-andrew-tate-related-cases-referred-to-prevent-by-schools |access-date=12 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730142337/https://www.theguardian.com/uk-news/2023/feb/12/rapid-rise-in-andrew-tate-related-cases-referred-to-prevent-by-schools |archive-date=30 July 2023 |issn=0261-3077}}</ref> Qendra për Kundërshtimin e Urrejtjes Digjitale i quajti videot e tij të shikuara miliona herë "mizogjini ekstreme",<ref name="Oppenheim-2022">{{Cite news |last=Oppenheim |first=Maya |date=19 August 2022 |title=YouTube accumulating millions of ad revenue from misogynistic influencer Andrew Tate's videos |language=en |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-millions-ad-revenue-b2148566.html |url-status=live |access-date=6 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706084215/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-millions-ad-revenue-b2148566.html |archive-date=6 July 2024}}</ref> dhe organizata bamirëse britanike kundër dhunës në familje Women's Aid tha se popullariteti i tij ishte "një përfaqësim aktual i mizogjinisë ekzistuese" dhe jo një fenomen i pavarur.<ref name="Iovine-2023">{{Cite web |last=Iovine |first=Anna |date=16 October 2023 |title=Andrew Tate is affecting what kids believe about relationships |url=https://mashable.com/article/andrew-tate-is-affecting-what-kids-believe-about-relationships |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231219190836/https://mashable.com/article/andrew-tate-is-affecting-what-kids-believe-about-relationships |archive-date=19 December 2023 |access-date=19 December 2023 |website=Mashable |language=en}}</ref> Në përgjigje, Tejti tha se përmbajtja e tij përfshin "shumë video që lavdërojnë gratë" dhe synon t'i mësojë audiencës së tij të shmangë "njerëzit toksikë dhe me vlerë të ulët në tërësi", dhe se ai luan një "personazh komik" që njerëzit e keqkuptojnë.<ref name="Sung-2022">{{Cite web |last=Sung |first=Morgan |date=16 August 2022 |title=The internet can't stop talking about Andrew Tate |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/viral/internet-cant-stop-talking-andrew-tate-tiktok-rcna42744 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818070024/https://www.nbcnews.com/pop-culture/viral/internet-cant-stop-talking-andrew-tate-tiktok-rcna42744 |archive-date=18 August 2022 |access-date=22 August 2022 |publisher=NBC News}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSung2022">Sung, Morgan (16 August 2022). [https://www.nbcnews.com/pop-culture/viral/internet-cant-stop-talking-andrew-tate-tiktok-rcna42744 "The internet can't stop talking about Andrew Tate"]. NBC News. [https://web.archive.org/web/20220818070024/https://www.nbcnews.com/pop-culture/viral/internet-cant-stop-talking-andrew-tate-tiktok-rcna42744 Archived] from the original on 18 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">22 August</span> 2022</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=McTaggart |first=India |date=19 August 2022 |title=Facebook and Instagram ban Andrew Tate for breaching policies |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2022/08/19/facebook-instagram-ban-andrew-tate-breaching-policies/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820074932/https://www.telegraph.co.uk/news/2022/08/19/facebook-instagram-ban-andrew-tate-breaching-policies/ |archive-date=20 August 2022 |access-date=10 September 2022 |website=The Daily Telegraph}}</ref> === Përgjigja === Në shkurt të vitit 2023, kurset për mësuesit në Mbretërinë e Bashkuar mbi mënyrën e adresimit të pikëpamjeve të Tejtit u shitën të gjitha.<ref>{{Cite web |last=Skoulding |first=Lucy |date=6 February 2023 |title=Courses for teachers on how to tackle Andrew Tate's views sell out |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/andrew-tate-schools-teacher-lesson-b2276725.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213171056/https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/andrew-tate-schools-teacher-lesson-b2276725.html |archive-date=13 December 2023 |access-date=13 December 2023 |website=The Independent |language=en}}</ref> Lidhur me atë që u quajt mizogjini e dhunshme dhe format e tjera të përmbajtjes ekstremiste që Tejti shpërndan në internet, kreu i policisë kundër terrorizmit në Mbretërinë e Bashkuar ka thënë: "Jam i shqetësuar për efektin e këtij lloj retorike në mendjet e djemve të rinj".<ref>{{Cite web |last=Dearden |first=Lizzie |date=18 February 2023 |title=Counter-terrorist police concerned about violent misogyny and Andrew Tate rhetoric |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/terrorism-incels-andrew-tate-police-b2283664.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217232725/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/terrorism-incels-andrew-tate-police-b2283664.html |archive-date=17 December 2023 |access-date=17 December 2023 |website=The Independent |language=en}}</ref> Në prill të vitit 2023, Departamenti i Arsimit (DfE) dekurajoi diskutimin për Tejtin, me shumë njerëz që përmendën ndikimin e tij në lidhje me ngacmimin seksual dhe incidentet mizogjiniste. Bashkëthemeluesi i organizatës bamirëse Diversify shprehu zhgënjim për refuzimin për të ofruar ndonjë burim ose trajnim për mësuesit.<ref name="Observer">{{Cite news |last=Fazackerley |first=Anna |date=29 April 2023 |title=Don't talk to pupils about misogynist Andrew Tate, government urges teachers in England |language=en-GB |work=[[The Observer]] |url=https://www.theguardian.com/news/2023/apr/29/talk-pupils-misogynist-andrew-tate-teachers-schools-england |url-status=live |access-date=29 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005227/https://www.theguardian.com/news/2023/apr/29/talk-pupils-misogynist-andrew-tate-teachers-schools-england |archive-date=2 September 2024 |issn=0029-7712}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFazackerley2023">Fazackerley, Anna (29 April 2023). [https://www.theguardian.com/news/2023/apr/29/talk-pupils-misogynist-andrew-tate-teachers-schools-england "Don't talk to pupils about misogynist Andrew Tate, government urges teachers in England"]. ''[[The Observer]]''. [[ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/0029-7712 0029-7712]. [https://web.archive.org/web/20240902005227/https://www.theguardian.com/news/2023/apr/29/talk-pupils-misogynist-andrew-tate-teachers-schools-england Archived] from the original on 2 September 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Në tetor 2023, qeveria australiane ndau 3.5 milionë dollarë australianë (1.8 milionë paundë) për të luftuar "stereotipet e dëmshme gjinore të përjetësuara në internet" në përgjigje të fansave të rinj të Tejtit, të cilët janë përshkruar si "që sjellin gjithnjë e më shumë pikëpamje mizogjene në shkollat australiane". Sipas studiuesve në Universitetin Monash, Tejti dhe ndikues të tjerë të manosferës kanë formësuar mënyrën se si djemtë i trajtojnë gratë dhe vajzat dhe i kanë shtyrë studentët të përqafojnë hapur pikëpamjet e "supremacisë mashkullore", deri në atë masë sa disa mësues australianë kanë lënë punën e tyre.<ref name="Rowlands-2024">{{Cite web |last=Rowlands |first=Lyndal |date=27 March 2024 |title=Can we talk about Tate? The 'manosphere' in Australian schools |url=https://www.aljazeera.com/features/2024/3/27/can-we-talk-about-tate-the-manosphere-in-australian-schools |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240605121728/https://www.aljazeera.com/features/2024/3/27/can-we-talk-about-tate-the-manosphere-in-australian-schools |archive-date=5 June 2024 |access-date=5 June 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRowlands2024">Rowlands, Lyndal (27 March 2024). [https://www.aljazeera.com/features/2024/3/27/can-we-talk-about-tate-the-manosphere-in-australian-schools "Can we talk about Tate? The 'manosphere' in Australian schools"]. ''Al Jazeera''. [https://web.archive.org/web/20240605121728/https://www.aljazeera.com/features/2024/3/27/can-we-talk-about-tate-the-manosphere-in-australian-schools Archived] from the original on 5 June 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 June</span> 2024</span>.</cite></ref><ref>{{Cite journal |last=Stewart |first=R. |last2=Wright |first2=B. |last3=Smith |first3=L. |last4=Roberts |first4=S. |last5=Russell |first5=N. |date=16 November 2023 |title=Tackling 'toxic masculinity' in Australia: We can't afford to get this wrong |url=https://lens.monash.edu/@education/2023/11/16/1386296?slug=tackling-toxic-masculinity-in-australia-we-cant-afford-to-get-this-wrong |url-status=live |journal=Heliyon |language=en-US |volume=7 |issue=4 |doi=10.1016/j.heliyon.2021.e06660 |issn=2405-8440 |pmc=8066375 |pmid=33912699 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820041857/https://lens.monash.edu/@education/2023/11/16/1386296?slug=tackling-toxic-masculinity-in-australia-we-cant-afford-to-get-this-wrong |archive-date=20 August 2024 |access-date=6 June 2024 |doi-access=free}}</ref> Në shkurt të vitit 2024, sekretarja në hije e arsimit në Mbretërinë e Bashkuar, Brixhet Filipson, tha se [[Partia Laburiste]] donte të përdorte [[Modeli i rolit|modele]] mashkullore për të kundërshtuar mizogjininë e ndikuesve si Tejti. Propozimi do të zbatonte programe "mentorimi nga kolegët" për stafin e shkollës me qëllim adresimin e drejtpërdrejtë të ndikimit të Tejtit dhe të të tjerëve. Sekretari i përgjithshëm i Sindikatës Kombëtare të Arsimit, Daniel Kebede, i mirëpriti planet, duke thënë se "shkollat do të mirëprisnin më shumë mbështetje se si t'i përgjigjen seksizmit dhe ngacmimit seksual në internet".<ref name="Courea-2024">{{Cite news |last=Courea |first=Eleni |last2=Weale |first2=Sally |date=26 February 2024 |title=Labour to help schools develop male influencers to combat Tate misogyny |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/education/2024/feb/26/labour-to-help-schools-develop-male-influencers-to-combat-tate-misogyny |url-status=live |access-date=6 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005230/https://www.theguardian.com/education/2024/feb/26/labour-to-help-schools-develop-male-influencers-to-combat-tate-misogyny |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}</ref> === Sondazhet === Disa anketa kanë matur shtrirjen dhe ndikimin e Tejtit te të rinjtë, veçanërisht në Mbretërinë e Bashkuar. Një sondazh i shkurtit 2023 i organizuar nga Hope not Hate zbuloi se tetë në dhjetë meshkuj britanikë të moshës 16-17 vjeç kishin parë përmbajtjen e Tate, me 45 përqind të meshkujve britanikë të moshës 16-24 vjeç që kishin një mendim pozitiv për të, krahasuar me 1 përqind të femrave britanike të moshës 16-17 vjeç.<ref>{{Cite web |last=Oppenheim |first=Maya |date=17 February 2023 |title=Figures that lay bare the shocking scale of toxic influencer Andrew Tate's reach among young men |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-influence-young-men-misogyny-b2283595.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220113557/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-influence-young-men-misogyny-b2283595.html |archive-date=20 February 2023 |access-date=20 February 2023 |website=[[The Independent]]}}</ref> Një sondazh i YouGov në shtator 2023 zbuloi se 26–28 përqind e burrave britanikë të moshës 18–39 vjeç pajtoheshin me pikëpamjet e Tejtit për gratë, megjithëse vetëm 6 përqind e 63 përqind të të rriturve britanikë që kishin dëgjuar për të kishin një pikëpamje pozitive në përgjithësi.<ref name="Oppenheim-2023a">{{Cite web |last=Oppenheim |first=Maya |date=22 May 2023 |title=One in four young men agree with Andrew Tate's views on women, poll finds |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-women-masculinity-romania-b2342084.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213161808/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-women-masculinity-romania-b2342084.html |archive-date=13 December 2023 |access-date=10 February 2024 |website=The Independent |language=en |quote=Pollsters discovered 63 per cent of British adults have heard of Tate (...)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOppenheim2023">Oppenheim, Maya (22 May 2023). [https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-women-masculinity-romania-b2342084.html "One in four young men agree with Andrew Tate's views on women, poll finds"]. ''The Independent''. [https://web.archive.org/web/20231213161808/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-women-masculinity-romania-b2342084.html Archived] from the original on 13 December 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 February</span> 2024</span>. <q>Pollsters discovered 63 per cent of British adults have heard of Tate (...)</q></cite></ref><ref>{{Cite web |last=Katsha |first=Habiba |date=25 May 2023 |title=Yes Really – This Is How Many Women Agree With Andrew Tate's Views |url=https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/6-of-men-in-the-uk-agree-with-andrew-tate_uk_646f5d59e4b0b4444c779d09 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213161807/https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/6-of-men-in-the-uk-agree-with-andrew-tate_uk_646f5d59e4b0b4444c779d09 |archive-date=13 December 2023 |access-date=13 December 2023 |website=HuffPost UK |language=en}}</ref> Një anketë e Women's Aid dhe ORB International në të njëjtin muaj zbuloi se 40 përqind e fëmijëve të moshës 7-18 vjeç kishin dëgjuar për Tejtin, dhe se ekspozimi ndaj përmbajtjes së tij lidhej me perceptime të dëmshme të marrëdhënieve, duke përfshirë edhe "pesë herë më shumë gjasa për të menduar se lëndimi i njerëzve është në rregull".<ref name="Iovine-2023">{{Cite web |last=Iovine |first=Anna |date=16 October 2023 |title=Andrew Tate is affecting what kids believe about relationships |url=https://mashable.com/article/andrew-tate-is-affecting-what-kids-believe-about-relationships |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231219190836/https://mashable.com/article/andrew-tate-is-affecting-what-kids-believe-about-relationships |archive-date=19 December 2023 |access-date=19 December 2023 |website=Mashable |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIovine2023">Iovine, Anna (16 October 2023). [https://mashable.com/article/andrew-tate-is-affecting-what-kids-believe-about-relationships "Andrew Tate is affecting what kids believe about relationships"]. ''Mashable''. [https://web.archive.org/web/20231219190836/https://mashable.com/article/andrew-tate-is-affecting-what-kids-believe-about-relationships Archived] from the original on 19 December 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">19 December</span> 2023</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Natasha |first=Clark |date=11 October 2023 |title=Children exposed to misogynist views online 'five times more likely to think hurting people is OK' |url=https://www.lbc.co.uk/news/children-subjected-misogynist-views-five-times-more-likely/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231219230955/https://www.lbc.co.uk/news/children-subjected-misogynist-views-five-times-more-likely/ |archive-date=19 December 2023 |access-date=19 December 2023 |website=LBC |language=en}}</ref> Një studim i shkurtit 2024 nga King's College London, Qendra për Lidershipin Global të Grave dhe Ipsos zbuloi në mënyrë të ngjashme se vetëm 6 përqind e të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar kishin një pikëpamje pozitive për Tate, megjithëse një në pesë burra të moshës 16-29 vjeç që kishin dëgjuar për të e kishin.<ref name="Ipsos-2024">{{Cite news |date=1 February 2024 |title=Masculinity and women's equality: study finds emerging gender divide in young people's attitudes |work=[[Ipsos]] |url=https://www.ipsos.com/en-uk/masculinity-and-womens-equality-study-finds-emerging-gender-divide-young-peoples-attitudes |url-status=live |access-date=6 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240606144200/https://www.ipsos.com/en-uk/masculinity-and-womens-equality-study-finds-emerging-gender-divide-young-peoples-attitudes |archive-date=6 June 2024}}</ref><ref>{{Cite web |last=O'Connor |first=Amber |date=23 February 2024 |title="Feminism is a chore to us": School in the era of Andrew Tate |url=https://www.cosmopolitan.com/uk/reports/a46885783/rise-in-sexism-in-schools/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240707124110/https://www.cosmopolitan.com/uk/reports/a46885783/rise-in-sexism-in-schools/ |archive-date=7 July 2024 |access-date=6 June 2024 |website=Cosmopolitan |language=en-GB}}</ref> Një anketë e janarit 2023 me 500 djem adoleshentë në Australi nga "The Man Cave" zbuloi se 28 përqind e admironin Tejtiin, dhe gjysma e 24 shkollave të anketuara raportuan një "ndikim të rëndësishëm dhe negativ" te nxënësit e tyre.<ref>{{Cite news |last=Pead |first=Sydney |last2=Hawley |first2=Samantha |date=24 January 2023 |title=Survey finds a third of teen boys look up to internet celebrity and self-described misogynist Andrew Tate |language=en-AU |work=[[ABC News (Australia)|ABC News]] |url=https://www.abc.net.au/news/2023-01-25/andrew-tate-admired-by-teenage-boys-survey-shows/101885940 |url-status=live |access-date=12 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917094319/https://www.abc.net.au/news/2023-01-25/andrew-tate-admired-by-teenage-boys-survey-shows/101885940 |archive-date=17 September 2023}}</ref> === Mediat sociale === Një kanal i hershëm në YouTube që krijuan Endjru dhe Tristan quhej Hateful Tates (Tejtët Urryues).<ref>{{Cite web |last=Fogel |first=Benjamin |date=10 March 2023 |title=Andrew Tate Wants Everyone to Get in on the Grift |url=https://jacobin.com/2023/03/andrew-tate-capitalism-scam-misogyny-alienation-hustle |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318230231/https://jacobin.com/2023/03/andrew-tate-capitalism-scam-misogyny-alienation-hustle |archive-date=18 March 2025 |access-date=3 December 2024 |website=[[Jacobin (magazine)|Jacobin]]}}</ref> Tejti u bë gjerësisht i njohur në mesin e vitit 2022 dhe u kërkua në Google më shumë herë se [[Donald Trump]] dhe [[COVID-19]] atë korrik.<ref name="Bushard-2022">{{Cite web |last=Bushard |first=Brian |date=19 August 2022 |title=Ex-Kickboxer/Influencer Andrew Tate Banned By Instagram And Facebook As TikTok Investigating Sexist Content |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821114000/https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 |archive-date=21 August 2022 |access-date=21 August 2022 |website=Forbes}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBushard2022">Bushard, Brian (19 August 2022). [https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 "Ex-Kickboxer/Influencer Andrew Tate Banned By Instagram And Facebook As TikTok Investigating Sexist Content"]. ''Forbes''. [https://web.archive.org/web/20220821114000/https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 Archived] from the original on 21 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 August</span> 2022</span>.</cite></ref> Në gusht, ''[[The Guardian]]'' raportoi se videot e Tate në [[TikTok]] ishin parë 11.6 miliardë herë.<ref name="Das-2022b">{{Cite web |last=Das |first=Shanti |date=6 August 2022 |title=Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate |url=https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star |archive-date=11 August 2022 |access-date=8 August 2022 |website=[[The Guardian]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDas2022">Das, Shanti (6 August 2022). [https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star "Inside the violent, misogynistic world of TikTok's new star, Andrew Tate"]. ''[[The Guardian]]''. [https://web.archive.org/web/20220811143550/https://www.theguardian.com/technology/2022/aug/06/andrew-tate-violent-misogynistic-world-of-tiktok-new-star Archived] from the original on 11 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 August</span> 2022</span>.</cite></ref> Në dhjetor 2023, Tate kishte mbi 8.5 milionë ndjekës në [[X (rrjet social)|X (Twitter)]],<ref>{{Cite web |title=Andrew Tate's Twitter Stats Summary Profile (Social Blade Twitter Statistics) |url=https://socialblade.com/twitter/user/cobratate |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217211824/https://socialblade.com/twitter/user/cobratate |archive-date=17 December 2023 |access-date=17 December 2023 |website=Social Blade}}</ref> një rritje prej 5 milionësh që nga dhjetori 2022.<ref>{{Cite web |title=Andrew Tate's Twitter Stats Summary Profile (Social Blade Twitter Statistics) |url=https://socialblade.com/twitter/user/cobratate |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230074212/https://socialblade.com/twitter/user/cobratate |archive-date=30 December 2022 |access-date=17 December 2023 |website=Social Blade}}</ref> Që nga gushti i vitit 2024, Tate ka 9.9 milionë ndjekës në X.<ref name="Weaver-2024">{{Cite news |last=Weaver |first=Matthew |date=21 August 2024 |title=Armed police raid Andrew Tate's home in Romania |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/aug/21/armed-police-raid-andrew-tate-home-romania |url-status=live |access-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902005749/https://www.theguardian.com/uk-news/article/2024/aug/21/armed-police-raid-andrew-tate-home-romania |archive-date=2 September 2024 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Middleton-2024">{{Cite web |last=Middleton |first=Joe |date=21 August 2024 |title=Police raid Andrew Tate's home as new allegations emerge involving minors |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-romania-police-home-b2599409.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141719/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-romania-police-home-b2599409.html |archive-date=21 August 2024 |access-date=21 August 2024 |website=The Independent |language=en}}</ref> Ai ishte personi i tretë më i kërkuar në Google në vitin 2023,<ref name="Acres-2023">{{Cite web |last=Acres |first=Tom |date=11 December 2023 |title=Google reveals what we searched for the most in 2023 |url=https://news.sky.com/story/google-reveals-what-we-searched-for-the-most-in-2023-13028024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216084143/https://news.sky.com/story/google-reveals-what-we-searched-for-the-most-in-2023-13028024 |archive-date=16 December 2023 |access-date=20 December 2023 |website=Sky News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAcres2023">Acres, Tom (11 December 2023). [https://news.sky.com/story/google-reveals-what-we-searched-for-the-most-in-2023-13028024 "Google reveals what we searched for the most in 2023"]. ''Sky News''. [https://web.archive.org/web/20231216084143/https://news.sky.com/story/google-reveals-what-we-searched-for-the-most-in-2023-13028024 Archived] from the original on 16 December 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 December</span> 2023</span>.</cite></ref> dhe artikulli i tij [[Wikipedia|në Wikipedia]] u rendit midis 25 artikujve më të mirë [[Wikipedia anglisht|në anglisht të Wikipedia-s]] në vitin 2023.<ref>{{Cite web |date=7 December 2023 |title=Wikipedia's most-viewed articles of 2023 revealed |url=https://news.sky.com/story/wikipedias-most-viewed-articles-of-2023-revealed-13024791 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216113920/https://news.sky.com/story/wikipedias-most-viewed-articles-of-2023-revealed-13024791 |archive-date=16 December 2023 |access-date=20 December 2023 |website=Sky News |language=en}}</ref> Në dhjetor 2022, Tejti iu drejtua ambientalistes [[Greta Thunberg]] në një postim në Twitter, ku lavdëronte makinat e tij që emetonin karbon dhe i kërkoi adresën e saj të email-it për t'i dhënë më shumë informacion. Thunberg u përgjigj me adresën e rreme dhe satirike të email-it "smalldickenergy@getalife.com". Shkëmbimi mori vëmendje të konsiderueshme në Twitter,<ref>{{Cite web |last=Hamedy |first=Saba |date=28 December 2022 |title=Greta Thunberg claps back at controversial influencer Andrew Tate |url=https://www.nbcnews.com/news/greta-thunberg-andrew-tate-tweet-twitter-rcna63477 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228192041/https://www.nbcnews.com/news/greta-thunberg-andrew-tate-tweet-twitter-rcna63477 |archive-date=28 December 2022 |access-date=28 December 2022 |publisher=NBC News}}</ref> me kundërpërgjigjen e Thunberg që u bë shpejt një nga postimet më të pëlqyera ndonjëherë.<ref>{{Cite web |last=Shanfeld |first=Ethan |date=29 December 2022 |title=Andrew Tate Arrested in Romania in Rape Investigation the Day After Posting Greta Thunberg Clapback Video |url=https://variety.com/2022/digital/news/andrew-tate-arrested-romania-rape-greta-thunberg-1235476072/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231082400/https://variety.com/2022/digital/news/andrew-tate-arrested-romania-rape-greta-thunberg-1235476072/ |archive-date=31 December 2022 |access-date=1 January 2023 |website=Variety}}</ref>{{Quote tweet|name=Greta Thunberg|username=GretaThunberg|image=Glastonbury2022 (218 of 413) (52182434551) (cropped) (cropped).jpg|date=December 28, 2022|text=yes, please do enlighten me. email me at smalldickenergy@getalife.com|ID=1608056944501178368|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228115423/https://twitter.com/GretaThunberg/status/1608056944501178368|archive-date=December 28, 2022|archive-status=live|name2=Andrew Tate|username2=Cobratate|image2=Andrew Tate - James Tamim Upload (Cropped Wide Portrait).png|date2=December 27, 2022|text2=Hello @GretaThunberg I have 33 cars. My Bugatti has a w16 8.0L quad turbo. My TWO Ferrari 812 competizione have 6.5L v12s. This is just the start. Please provide your email address so I can send a complete list of my car collection and their respective enormous emissions.|ID2=1607677190254235648|archive-url2=https://web.archive.org/web/20221227212947/https://twitter.com/Cobratate/status/1607677190254235648|archive-date2=December 27, 2022|archive-status2=live}}Tejti fitoi famë në mediat sociale për promovimin e një "stili jetese hipermashkullor dhe ultraluksoz" dhe një "imazhi hipermaço".<ref name="Wright-2023">{{Cite news |last=Wright |first=George |last2=Murphy |first2=Matt |date=20 June 2023 |title=Andrew Tate charged with rape and human trafficking |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-65959097 |url-status=live |access-date=20 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630013331/https://www.bbc.com/news/world-europe-65959097 |archive-date=30 June 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWrightMurphy2023">Wright, George; Murphy, Matt (20 June 2023). [https://www.bbc.com/news/world-europe-65959097 "Andrew Tate charged with rape and human trafficking"]. ''[[BBC News]]''. [https://web.archive.org/web/20230630013331/https://www.bbc.com/news/world-europe-65959097 Archived] from the original on 30 June 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 June</span> 2023</span>.</cite></ref><ref name="Radford-2023">{{Cite news |last=Radford |first=Antoinette |date=21 April 2023 |title=Andrew Tate: House arrest extended another 30 days |language=en-GB |work=[[BBC News Online|BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-65351270 |url-status=live |access-date=17 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622182034/https://www.bbc.com/news/world-europe-65351270 |archive-date=22 June 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRadford2023">Radford, Antoinette (21 April 2023). [https://www.bbc.com/news/world-europe-65351270 "Andrew Tate: House arrest extended another 30 days"]. ''[[BBC News Online|BBC News]]''. [https://web.archive.org/web/20230622182034/https://www.bbc.com/news/world-europe-65351270 Archived] from the original on 22 June 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 May</span> 2024</span>.</cite></ref> Sipas ''The Guardian'' në shkurt 2023, Tejti është popullor në mesin e djemve adoleshentë britanikë, të cilët imitojnë frazat dhe filozofitë e tij. Raportohej se "pothuajse çdo prind në Britani" kishte dëgjuar për të dhe se prindërit dhe mësuesit e shkollës shprehën shqetësimin se ai po ndikonte te djemtë që të shfaqnin sjellje mizogjine dhe agresive.<ref name="Weale-2023">{{Cite web |last=Weale |first=Sally |date=2 February 2023 |title='We see misogyny every day': how Andrew Tate's twisted ideology infiltrated British schools |url=https://www.theguardian.com/society/2023/feb/02/andrew-tate-twisted-ideology-infiltrated-british-schools |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202102222/https://www.theguardian.com/society/2023/feb/02/andrew-tate-twisted-ideology-infiltrated-british-schools |archive-date=2 February 2023 |access-date=2 February 2023 |website=[[The Guardian]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWeale2023">Weale, Sally (2 February 2023). [https://www.theguardian.com/society/2023/feb/02/andrew-tate-twisted-ideology-infiltrated-british-schools "'We see misogyny every day': how Andrew Tate's twisted ideology infiltrated British schools"]. ''[[The Guardian]]''. [https://web.archive.org/web/20230202102222/https://www.theguardian.com/society/2023/feb/02/andrew-tate-twisted-ideology-infiltrated-british-schools Archived] from the original on 2 February 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2023</span>.</cite></ref> Në Mbretërinë e Bashkuar dhe Australi, rritja e ngacmimit seksual në shkolla i është atribuar ndikimit të Tejtit.<ref>{{Cite web |last=Willingham |first=A. J. |date=8 September 2022 |title=Misogynistic influencers are trending right now. Defusing their message is a complex task |url=https://www.cnn.com/2022/09/08/us/andrew-tate-manosphere-misogyny-solutions-cec/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921200759/https://www.cnn.com/2022/09/08/us/andrew-tate-manosphere-misogyny-solutions-cec/index.html |archive-date=21 September 2023 |access-date=19 December 2023 |website=CNN |language=en}}</ref> Në janar të vitit 2023, BBC raportoi se Tejti dhe vëllai i tij kishin përdorur mediat sociale për të kontaktuar gra të ndryshme të reja në një përpjekje për t'i bindur ato të bashkoheshin me biznesin e tyre të kamerave në internet.<ref>{{Cite news |last=Williamson |first=Lucy |date=20 January 2023 |title=Andrew Tate: Romanian teens explain how he approached them on social media |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-64330811 |url-status=live |access-date=7 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821132611/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-64330811 |archive-date=21 August 2024}}</ref> Një vit më vonë, Qendra për Kundërshtimin e Urrejtjes Dixhitale zbuloi se [[YouTube]] kishte fituar deri në 2.4 milionë paund të ardhura nga reklamat nga përmbajtja e Tate dhe e akuzoi YouTube se ishte "i lumtur që vazhdonte të mbyllte sytë". YouTube e quajti shifrën "jashtëzakonisht të pasaktë dhe të ekzagjeruar", duke theksuar se shumica e kanaleve nuk fitojnë para për të ardhura të tilla.<ref name="The-Independent-2024">{{Cite web |last=Oppenheim |first=Maya |date=31 January 2024 |title=YouTube 'earned up to £2.4m from ads on Andrew Tate videos' |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518053437/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html |archive-date=18 May 2025 |access-date=31 January 2024 |website=[[The Independent]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOppenheim2024">Oppenheim, Maya (31 January 2024). [https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html "YouTube 'earned up to £2.4m from ads on Andrew Tate videos'"]. ''[[The Independent]]''. [https://web.archive.org/web/20250518053437/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/andrew-tate-youtube-real-world-b2484840.html Archived] from the original on 18 May 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 January</span> 2024</span>.</cite></ref> ==== Çaktivizimi i platformës ==== Tre nga llogaritë e Tejtit në Twitter janë pezulluar në kohë të ndryshme. Në vitin 2021, një llogari që ai krijoi për të shmangur ndalimin e tij të mëparshëm u verifikua nga Twitter, në kundërshtim me politikat e tij. Llogaria më pas u bllokua përgjithmonë dhe Twitter tha se verifikimi ndodhi gabimisht.<ref name="Smith-2022">{{Cite web |last=Smith |first=Adam |date=25 January 2022 |title=Twitter ignored its own rules to verify kickboxer who said women should 'bear some responsibility' for being raped |url=https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html |archive-date=7 May 2022 |access-date=30 April 2022 |website=The Independent}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSmith2022">Smith, Adam (25 January 2022). [https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html "Twitter ignored its own rules to verify kickboxer who said women should 'bear some responsibility' for being raped"]. ''The Independent''. [https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/tech/twitter-andrew-tate-raped-verify-kickboxer-b1996239.html Archived] from the original on 7 May 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 April</span> 2022</span>.</cite></ref> Në gusht të vitit 2022, pas një fushate online për ta deplatformuar atë, Tejti u ndalua përgjithmonë nga Facebook dhe [[Instagram]], duke humbur 4.7 milionë ndjekës nga kjo e fundit.<ref>{{Cite web |last=Sung |first=Morgan |date=19 August 2022 |title=Andrew Tate banned from YouTube, TikTok, Facebook and Instagram |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/viral/andrew-tate-facebook-instagram-ban-meta-rcna43998 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220903215528/https://www.nbcnews.com/pop-culture/viral/andrew-tate-facebook-instagram-ban-meta-rcna43998 |archive-date=3 September 2022 |access-date=4 September 2022 |website=[[NBC News]]}}</ref> Kompania e tyre mëmë, Meta, tha se ai kishte shkelur politikën e saj mbi "organizatat dhe individët e rrezikshëm".<ref>{{Cite news |date=23 August 2022 |title=YouTube joins Facebook in banning Andrew Tate |publisher=BBC |url=https://www.bbc.com/news/technology-62602913 |url-status=live |access-date=16 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819190331/https://www.bbc.com/news/technology-62602913 |archive-date=19 August 2022}}</ref> [[TikTok]], ku videot që paraqesin emrin e Tejit si hashtag janë parë mbi 13 herë miliard herë, gjithashtu e hoqi llogarinë e tij pasi përcaktoi se ajo shkelte politikat e tyre mbi "përmbajtjen që sulmon, kërcënon, nxit dhunën kundër ose çnjerëzon në ndonjë mënyrë një individ ose një grup".<ref name="Shammas-2022">{{Cite news |last=Shammas |first=Brittany |date=21 August 2022 |title=TikTok and Meta ban self-described misogynist Andrew Tate |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2022/08/21/andrew-tate-tiktok-instagram/ |url-status=live |access-date=22 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822084721/https://www.washingtonpost.com/technology/2022/08/21/andrew-tate-tiktok-instagram/ |archive-date=22 August 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFShammas2022">Shammas, Brittany (21 August 2022). [https://www.washingtonpost.com/technology/2022/08/21/andrew-tate-tiktok-instagram/ "TikTok and Meta ban self-described misogynist Andrew Tate"]. ''[[The Washington Post]]''. [https://web.archive.org/web/20220822084721/https://www.washingtonpost.com/technology/2022/08/21/andrew-tate-tiktok-instagram/ Archived] from the original on 22 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">22 August</span> 2022</span>.</cite></ref> Menjëherë pas kësaj, YouTube pezulloi kanalin e tij, i cili kishte 760,000 abonentë,<ref name="Bushard-2022">{{Cite web |last=Bushard |first=Brian |date=19 August 2022 |title=Ex-Kickboxer/Influencer Andrew Tate Banned By Instagram And Facebook As TikTok Investigating Sexist Content |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821114000/https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 |archive-date=21 August 2022 |access-date=21 August 2022 |website=Forbes}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBushard2022">Bushard, Brian (19 August 2022). [https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 "Ex-Kickboxer/Influencer Andrew Tate Banned By Instagram And Facebook As TikTok Investigating Sexist Content"]. ''Forbes''. [https://web.archive.org/web/20220821114000/https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2022/08/19/now-tiktok-investigating-ex-kickboxerinfluencer-andrew-tate-after-instagram-and-facebook-banned-him/?sh=3ca8e63823c8 Archived] from the original on 21 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 August</span> 2022</span>.</cite></ref> duke përmendur shkelje të shumta, duke përfshirë gjuhën e urrejtjes dhe [[Keqinformimi rreth pandemisë së COVID-19|dezinformimin rreth COVID-19]]. Më vonë, Tejti fshiu kanalin e tij [[Twitch|në Twitch]], i cili kishte 50,000 abonentë.<ref>{{Cite web |last=D'Anastasio |first=Cecilia |last2=Alba |first2=Davey |author-link2=Davey Alba |date=22 August 2022 |title=YouTube Bans Andrew Tate After Sexist Remarks, But He's Still on Twitch |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-08-22/youtube-bans-andrew-tate-over-sexist-remarks-still-on-twitch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822192654/https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-08-22/youtube-bans-andrew-tate-over-sexist-remarks-still-on-twitch |archive-date=22 August 2022 |access-date=22 August 2022 |website=[[Bloomberg News]]}}</ref> Në nëntor 2022, pasi Elon Musk bleu Twitter-in, llogaria e Tejtit në Twitter u rivendos.<ref>{{Cite web |last=Glaze |first=Virginia |date=18 November 2022 |title=Andrew Tate back on Twitter after Elon Musk lifts 5-year ban |url=https://www.dexerto.com/entertainment/andrew-tate-unbanned-from-twitter-1989784/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118232953/https://www.dexerto.com/entertainment/andrew-tate-unbanned-from-twitter-1989784/ |archive-date=18 November 2022 |access-date=19 November 2022 |website=Dexerto}}</ref> Tejti iu përgjigj ndalimeve duke thënë se, ndërsa shumica e komenteve të tij u morën jashtë kontekstit, ai mori përgjegjësinë për mënyrën se si u pritën ato.<ref name="Holpuch-2022">{{Cite web |last=Holpuch |first=Amanda |date=24 August 2022 |title=Why Social Media Sites Are Removing Andrew Tate's Accounts |url=https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220824174032/https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html |archive-date=24 August 2022 |access-date=24 August 2022 |website=[[The New York Times]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHolpuch2022">Holpuch, Amanda (24 August 2022). [https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html "Why Social Media Sites Are Removing Andrew Tate's Accounts"]. ''[[The New York Times]]''. [https://web.archive.org/web/20220824174032/https://www.nytimes.com/2022/08/24/technology/andrew-tate-banned-tiktok-instagram.html Archived] from the original on 24 August 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 August</span> 2022</span>.</cite></ref> YouTuber-i dhe boksieri Jake Paul denoncoi seksizmin e Tate, por i karakterizoi ndalimet si censurë.<ref name="Van Boom-2022">{{Cite web |last=Van Boom |first=Daniel |date=31 August 2022 |title=Why Andrew Tate Was Banned From All Social Media |url=https://www.cnet.com/culture/why-andrew-tate-was-banned-from-all-social-media/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901004007/https://www.cnet.com/culture/why-andrew-tate-was-banned-from-all-social-media/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=2 September 2022 |website=[[CNET]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFVan_Boom2022">Van Boom, Daniel (31 August 2022). [https://www.cnet.com/culture/why-andrew-tate-was-banned-from-all-social-media/ "Why Andrew Tate Was Banned From All Social Media"]. ''[[CNET]]''. [https://web.archive.org/web/20220901004007/https://www.cnet.com/culture/why-andrew-tate-was-banned-from-all-social-media/ Archived] from the original on 1 September 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 September</span> 2022</span>.</cite></ref> Përmbajtja e Tejtit vazhdon të qarkullojë në Facebook, Instagram dhe TikTok nëpërmjet llogarive të fansave.<ref>{{Cite web |last=Mathes |first=Natalie |date=29 August 2022 |title=Andrew Tate videos are widely circulating on Facebook and Instagram, despite Meta's ban |url=https://www.mediamatters.org/facebook/andrew-tate-videos-are-widely-circulating-facebook-and-instagram-despite-metas-ban |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220909214411/https://www.mediamatters.org/facebook/andrew-tate-videos-are-widely-circulating-facebook-and-instagram-despite-metas-ban |archive-date=9 September 2022 |access-date=26 September 2022 |website=Media Matters for America}}</ref><ref>{{Cite web |last=Little |first=Olivia |date=22 August 2022 |title=Andrew Tate videos are widely circulating on TikTok because of fan accounts, despite the platform's promised ban |url=https://www.mediamatters.org/tiktok/andrew-tate-videos-are-widely-circulating-tiktok-because-fan-accounts-despite-platforms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831154645/https://www.mediamatters.org/tiktok/andrew-tate-videos-are-widely-circulating-tiktok-because-fan-accounts-despite-platforms |archive-date=31 August 2022 |access-date=26 September 2022 |website=Media Matters for America}}</ref> Pas ndalimeve, Tejti kaloi në platformat e teknologjisë alternative Gettr dhe Rumble, duke bërë që kjo e fundit të bëhej për një kohë të shkurtër aplikacioni më i shkarkuar në Apple [[App Store (Apple)|App Store]].<ref>{{Cite web |last=Elms |first=Victoria |date=4 September 2022 |title=Andrew Tate moves to anti-'cancel culture' streaming platform Rumble as social media ban causes surge in activity |url=https://news.sky.com/story/andrew-tates-move-to-anti-cancel-culture-streaming-platform-rumble-after-social-media-ban-causes-surge-in-activity-12687658 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115042254/https://news.sky.com/story/andrew-tates-move-to-anti-cancel-culture-streaming-platform-rumble-after-social-media-ban-causes-surge-in-activity-12687658 |archive-date=15 November 2022 |access-date=21 October 2022 |publisher=Sky News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wilson |first=Cam |date=29 August 2022 |title=How Rumble became the world's most popular video app |url=https://www.crikey.com.au/2022/08/29/andrew-tate-rumble-video-app/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221024203633/https://www.crikey.com.au/2022/08/29/andrew-tate-rumble-video-app/ |archive-date=24 October 2022 |access-date=21 October 2022 |website=Crikey |language=en-AU}}</ref> == Jeta personale == Në vitin 2017, Tejti dhe vëllai i tij u zhvendosën nga Mbretëria e Bashkuar në Rumani, ku drejtojnë disa biznese. Tejtit tha se u zhvendos sepse i pëlqente "të jetonte në vende ku korrupsioni është i arritshëm për të gjithë"<ref>{{Cite web |last=Murray |first=Conor |date=1 February 2023 |title=Andrew Tate Appears In Romanian Court: His Human Trafficking Charges Explained And A Timeline Of The Social Media Star's Controversies |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2023/01/10/andrew-tate-appears-in-romanian-court-his-human-trafficking-charges-explained-and-a-timeline-of-the-social-media-stars-controversies/?sh=48d5fca24107 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114161404/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.forbes.com |archive-date=14 January 2023 |access-date=11 January 2023 |website=[[Forbes]] |language=}}</ref> dhe besonte se do të kishte më pak gjasa të përballej me akuza për përdhunim në Rumani. Ai tha se policia rumune u kërkon grave që raportojnë përdhunime "prova" ose "prova [[Video vëzhgimi|nga kamerat e sigurisë]]", ndërsa në [[Bota perëndimore|botën perëndimore]] gjatë [[Lëvizja MeToo|lëvizjes MeToo]] çdo grua "në çdo moment në të ardhmen mund t'ju shkatërrojë jetën".<ref>{{Cite news |title=Andrew Tate: Bodyguard says 'Some girls thought they'd be his next wife' |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-64285341 |url-status=live |access-date=17 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117084810/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-64285341 |archive-date=17 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Weatherbed |first=Jess |date=11 January 2022 |title=Court upholds arrest of Andrew Tate |url=https://www.theverge.com/2023/1/11/23549816/andrew-tate-arrest-human-trafficking-investigation-romania |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114151711/https://www.theverge.com/2023/1/11/23549816/andrew-tate-arrest-human-trafficking-investigation-romania |archive-date=14 January 2023 |access-date=16 January 2023 |website=[[The Verge]]}}</ref><ref name="Valdez-2023">{{Cite news |last=Valdez |first=Jonah |date=30 December 2022 |title=Who is Andrew Tate? Influencer dubbed 'king of toxic masculinity' arrested in Romania |work=Los Angeles Times |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-12-30/who-is-andrew-tate-social-media-influencer-arrested-in-romania |url-status=live |access-date=16 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114151706/https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-12-30/who-is-andrew-tate-social-media-influencer-arrested-in-romania |archive-date=14 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sommerlad |first=Joe |date=12 January 2023 |title=Andrew Tate: A timeline of his rise and fall |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-timeline-hospital-who-b2259552.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116062049/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-timeline-hospital-who-b2259552.html |archive-date=16 January 2023 |access-date=16 January 2023 |website=The Independent}}</ref> Thuhet se Tejti ka një numër fëmijësh që jetojnë në Rumani, të cilët ai i viziton herë pas here.<ref>{{Cite news |last=Williamson |first=Lucy |date=17 January 2023 |title=Andrew Tate: Bodyguard says 'Some girls thought they'd be his next wife' |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-64285341 |url-status=live |access-date=22 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403145656/https://www.bbc.com/news/world-europe-64285341 |archive-date=3 April 2023}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rifkind |first=Hugo |date=24 September 2022 |title=At home with Andrew Tate, the face of toxic masculinity |work=[[The Times|The London Times]] |url=https://www.thetimes.com/business-money/technology/article/at-home-with-andrew-tate-the-face-of-toxic-masculinity-37ndjdm5k |url-status=live |access-date=7 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307132253/https://www.thetimes.co.uk/article/at-home-with-andrew-tate-the-face-of-toxic-masculinity-37ndjdm5k |archive-date=7 March 2023}}</ref> Tejti u rrit si [[Të krishterët|i krishterë]] <ref>{{Cite web |last=Ojha |first=Adarsh |date=1 December 2022 |title=Andrew Tate:- What is Top G Andrew Tate's religion? |url=https://www.insidesport.in/andrew-tate-what-is-top-g-andrew-tates-religion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221222012822/https://www.insidesport.in/andrew-tate-what-is-top-g-andrew-tates-religion/ |archive-date=22 December 2022 |access-date=22 December 2022 |website=InsideSport.in |language=English |quote=I was born in a Christian country. I was raised as a Christian and I've always been very respectful of Islam, and it's become more and more obvious to me, and more and more pertinent that Islam is the last religion on the planet.}}</ref>, por më vonë u bë [[Ateizmi|ateist]].<ref>{{Cite news |last=Brown |first=David |date=11 January 2023 |title=Andrew Tate must stay in custody, says Romanian court |language=en |work=[[The Times]] |url=https://www.thetimes.com/uk/article/andrew-tate-court-rape-trafficking-charges-romania-bucharest-2023-f5q23jfgl |url-status=live |url-access=subscription |access-date=21 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116121055/https://www.thetimes.co.uk/article/andrew-tate-court-rape-trafficking-charges-romania-bucharest-2023-f5q23jfgl |archive-date=16 January 2023 |issn=0140-0460}}</ref> Në fillim të vitit 2022, ai u identifikua përsëri si i krishterë dhe tha se i jepte të dhjetën 16,000 £ çdo muaj [[Kisha Ortodokse Rumune|Kishës Ortodokse Rumune]].<ref>{{Cite web |last=Abbott |first=Rebecca |date=24 August 2022 |title=Toxic 'Christian' influencer Andrew Tate banned, but is it too late? |url=https://www.eternitynews.com.au/world/toxic-christian-influencer-andrew-tate-banned-but-is-it-too-late/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221222011623/https://www.eternitynews.com.au/world/toxic-christian-influencer-andrew-tate-banned-but-is-it-too-late/ |archive-date=22 December 2022 |access-date=22 December 2022 |website=[[Eternity (newspaper)|Eternity News]] |language=}}</ref><ref>{{Cite web |last=Drew |first=Sophie |date=10 August 2022 |title=Charities call for Orthodox Christian Andrew Tate to be removed from social media |url=https://premierchristian.news/us/news/article/charities-call-for-orthodox-christian-andrew-tate-to-be-removed-from-social-media |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202505/https://premierchristian.news/us/news/article/charities-call-for-orthodox-christian-andrew-tate-to-be-removed-from-social-media |archive-date=29 December 2022 |access-date=22 December 2022 |publisher=Premier |language=English |quote=Tate – who has previously defined himself as an Orthodox Christian and claimed to give more than £16,000 a month to the Romanian Orthodox Church – has already been banned from Twitter for his controversial views.}}</ref> Pasi një video e tij duke u lutur në një xhami në [[Dubai]] u bë virale në tetor 2022, ai njoftoi në llogarinë e tij Gettr se ishte konvertuar në [[Islami|Islam]].<ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=27 October 2022 |title=Andrew Tate says he has converted to Islam |url=https://tribune.com.pk/story/2383612/british-american-influencer-andrew-tate-says-he-has-converted-to-islam |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028180532/https://tribune.com.pk/story/2383612/british-american-influencer-andrew-tate-says-he-has-converted-to-islam |archive-date=28 October 2022 |access-date=28 October 2022 |website=The Express Tribune |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 October 2022 |title=Andrew Tate British Influencer Announces Converting to Islam |url=https://theislamicinformation.com/news/andrew-tate-converting-to-islam/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114080102/https://theislamicinformation.com/news/andrew-tate-converting-to-islam/ |archive-date=14 January 2023 |access-date=14 January 2023 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ghazali |first=Rahmah |date=25 October 2022 |title=Andrew Tate: 'Misogynist' influencer converts to Islam after video of him praying in UAE mosque goes viral |work=LondonWorld |url=https://www.londonworld.com/read-this/andrew-tate-misogynist-influencer-converts-to-islam-after-video-of-him-praying-in-uae-mosque-goes-viral-3892455 |url-status=live |access-date=14 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221109042823/https://www.londonworld.com/read-this/andrew-tate-misogynist-influencer-converts-to-islam-after-video-of-him-praying-in-uae-mosque-goes-viral-3892455 |archive-date=9 November 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Feltham |first=Freddie |date=6 January 2024 |title=I'm Andrew Tate's audience and I know why he appeals to young men |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/news/2024/jan/06/im-andrew-tates-audience-and-i-know-why-he-appeals-to-young-men |access-date=11 November 2024}}</ref> Në mars të vitit 2023, ndërsa ishte i burgosur në Rumani, ekipi ligjor i Tejtit tha se "ai ka një njollë të errët në mushkëri, me shumë mundësi një tumor" pas një konsulte mjekësore në Dubai, duke shkaktuar thashetheme në internet nëse ai ka [[Kanceri në mushkëri|kancer në mushkëri]].<ref>{{Cite web |last=Zakir-Hussain |first=Maryam |date=4 March 2023 |title=Andrew Tate's team claims he has a 'dark spot, most likely a tumour' |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-cancer-tumour-romania-b2294129.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304220629/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/andrew-tate-cancer-tumour-romania-b2294129.html |archive-date=4 March 2023 |access-date=4 March 2023 |website=The Independent |language=en}}</ref> Më vonë, Tejti mohoi në Twitter se kishte kancer.<ref>{{Cite news |date=5 March 2023 |title=Andrew Tate shuts down cancer rumors, is accused of recruiting politicians to his cause |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2023-03-05/andrew-tate-lung-cancer-recruits-politicians-romania/102055620 |url-status=live |access-date=5 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305115637/https://www.abc.net.au/news/2023-03-05/andrew-tate-lung-cancer-recruits-politicians-romania/102055620 |archive-date=5 March 2023}}</ref> Në qershor 2025, u zbulua se Tejti kishte marrë shtetësinë e [[Vanuatu|Vanuatus]] përmes skemës së shtetësisë së vendit me anë të investimeve në dhjetor 2022.<ref>{{Cite web |last=Sinmaz |first=Emine |date=2 June 2025 |title=Andrew Tate allegedly secured Vanuatu 'golden passport' in month of Romania arrest |url=https://www.theguardian.com/news/2025/jun/02/andrew-tate-secured-vanuatu-passport-when-arrested-in-romania |access-date=4 June 2025 |website=The Guardian}}</ref> Një zëdhënës i qeverisë së Vanuatusë deklaroi më vonë se ata "po shqyrtonin me padurim" mundësinë e heqjes së shtetësisë së Tejtit.<ref>{{Cite web |last=Guinto |first=Joel |date=4 June 2025 |title=Vanuatu looks into revoking Andrew Tate's golden passport |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm23k0r5395o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250604061150/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm23k0r5395o |archive-date=4 June 2025 |access-date=4 June 2025 |website=BBC News}}</ref> == Rekordi i luftimeve == === Rekord në kikboks === {{Kickboxing record start|norec=y|title=Professional kickboxing record|record='''76 wins (32 stoppages), 9 losses, 1 draw'''}} |- bgcolor="#CCFFCC" | 2020-12-16 || Win || align=left| Cosmin Lingurar || [[2020 in Romanian kickboxing#KO Masters 8|KO Masters 8]]<ref name="tapology">{{Cite web |title=Andrew Tate ("King Cobra") {{!}} MMA Fighter Page |url=https://www.tapology.com/fightcenter/fighters/72139-andrew-tate |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003115659/https://www.tapology.com/fightcenter/fighters/72139-andrew-tate |archive-date=3 October 2022 |access-date=3 October 2022 |website=Tapology |language=en}}</ref><ref name="RXF-2021">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=VEl_GHgqS-4 |title=RXF: Cosmic Lingurar vs. Andrew Tate |date=29 January 2021 |publisher=RXF |via=YouTube |access-date=3 October 2022 |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003142615/https://www.youtube.com/watch?v=VEl_GHgqS-4 |url-status=live}}</ref>|| [[Bucharest]], Romania || TKO (retirement) || 2 || 2:02 |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2020-11-16 || Win || align=left| Iulian Strugariu || [[2020 in RXF|RXF One Night 3 Show]]<ref>{{Cite AV media |title=RXF: Andrew Tate vs Iulian Strugariu |url=https://www.youtube.com/watch?v=2DB0ujMgX2c |date=16 November 2020 |publisher=[[Real Xtreme Fighting]] |type=Video |via=[[YouTube]] |access-date=10 March 2024 |language=en |archive-date=2 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230602221626/https://www.youtube.com/watch?v=2DB0ujMgX2c |url-status=live}}</ref>|| [[Bucharest]], Romania || TKO (punches) || 1 || 0:49 |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2020-02-10 || Win || align=left| Miralem Ahmeti || [[2020 in Romanian kickboxing#KO Masters 7|KO Masters 7]]<ref name="MuayThaiTV">{{Cite web |title=Andrew TATE |url=https://muaythaitv.fr/boxeurs/andrew-tate-f3365.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002184520/https://muaythaitv.fr/boxeurs/andrew-tate-f3365.html |archive-date=2 October 2022 |access-date=2 October 2022 |publisher=MuayThaiTV |language=fr-FR}}</ref><ref name="BoxRec">{{Cite web |title=BoxRec: Andrew Tate |url=https://boxrec.com/en/kb-pro/852844 |access-date=2 October 2022 |website=boxrec.com |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003142614/https://boxrec.com/en/kb-pro/852844 |url-status=live}}</ref>|| [[Bucharest]], Romania || KO (left high kick) || 1 || 0:58 |- |- bgcolor="#FFBBBB" | 2016-12-03 || Loss || align=left| [[Ibrahim El Boustati]]|| [[Enfusion]] Live 44<ref name="MuayThaiTV" /><ref>{{Cite web |last=Aittama |first=Zach |title=Enfusion Live 44 The Hague Results: Boustati Becomes Two-Division Champion |url=https://combatpress.com/2016/12/enfusion-live-44-the-hague-results-boustati-becomes-two-division-champion/ |access-date=2 October 2022 |website=Combat Press |language=en-US |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003142614/https://combatpress.com/2016/12/enfusion-live-44-the-hague-results-boustati-becomes-two-division-champion/ |url-status=live}}</ref>|| [[The Hague]], Netherlands || TKO (Eye Injury)|| 1|| N/A |- |- bgcolor="#CCFFCC" ! style=background:white colspan=8 |{{Small|For [[Enfusion Live]] World Cruiserweight Title −90&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2015-03-14 || Win || align=left| Jean-Luc Benoît || Boxe in Défi 16<ref>{{cite news |last=Castéra |first=Robert |date=17 March 2015 |title=Boxe in Défi: la vitrine de l'école muretaine de full |language=fr |trans-title=Boxe in Défi: the showcase of the Muret full-contact school |website=La Dépêche du Midi |url=https://www.ladepeche.fr/article/2015/03/17/2067966-boxe-in-defi-vitrine-ecole-muretaine-full.html |url-status=live |access-date=2 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002193253/https://www.ladepeche.fr/article/2015/03/17/2067966-boxe-in-defi-vitrine-ecole-muretaine-full.html |archive-date=2 October 2022}}</ref>|| [[Muret]], France || Decision || 7 || 2:00 |- bgcolor="#CCFFCC" | 2015-01-01 || Win || align=left| Liang Ling || [[K-1 China vs. USA]]<ref name="MuayThaiTV" />|| [[Changsha]], China || Decision || 3 || 3:00 |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2014-06-29 || Win ||align=left| Wendell Roche || [[Enfusion|Enfusion Live 19]]<ref name="MuayThaiTV" />|| London, England || TKO || 2 || N/A |- |- bgcolor="#CCFFCC" ! style=background:white colspan=8 |{{Small|Wins [[Enfusion Live]] World Cruiserweight Title −90&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="#FFBBBB" | 2014-04-26 || Loss ||align=left| Miroslav Cingel || [[Enfusion|Enfusion Live 17]], Semi-finals<ref name="MuayThaiTV" /><ref>{{Cite web |title=Miroslav Cingel majster sveta ENFUSION!!! |trans-title=Miroslav Cingel Enfusion World Champion!!! |url=https://sport.aktuality.sk/c/166927/miroslav-cingel-majster-sveta-enfusion/ |access-date=2 October 2022 |website=Aktuality.sk |date=30 April 2014 |language=sk |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003142615/https://sport.aktuality.sk/c/166927/miroslav-cingel-majster-sveta-enfusion/ |url-status=live}}</ref>|| [[Žilina]], Slovakia || Decision || 3 || 3:00 |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2014-03-15 || Win ||align=left| Cyril Vetter || Power Trophy 2014<ref name="BoxRec" /><ref>{{Cite news |last=Rugiero |first=Laurent |date=17 March 2014 |title=Nabil Becharef au 1er tour ! |language=fr |trans-title=Nabil Becharef in the first round! |work=La Provence |url=https://www.laprovence.com/article/sports/2794074/nabil-becharef-au-1er-tour.html |url-status=live |access-date=2 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001113815/https://www.laprovence.com/article/sports/2794074/nabil-becharef-au-1er-tour.html |archive-date=1 October 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rugiero |first=Laurent |date=17 March 2014 |title=Le rêve de Cyril Vetter a duré trois minutes |language=fr |trans-title=Cyril Vetter's dream lasted three minutes |work=La Provence}}</ref>|| [[Châteaurenard]], France || KO || 1 (12) || N/A |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|Defended [[ISKA]] World Full-Contact Light Cruiserweight Title −84.6&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2013-12-01 || Win ||align=left| Laszlo Szabo || [[Enfusion|Enfusion Live 11]]<ref name="MuayThaiTV" /><ref>{{Cite web |title=Enfusion #11 Andrew Tate (USA) vs Laszlo Szabo (HUN) 01.12.2013 {{!}} ByTomorrow |url=https://watch.bytomorrow.nl/asset/Enfusion11AndrewTateUSAvsLaszloSzaboHUN01122013_46F857b |access-date=2 October 2022 |website=watch.bytomorrow.nl |language=en |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003142616/https://watch.bytomorrow.nl/asset/Enfusion11AndrewTateUSAvsLaszloSzaboHUN01122013_46F857b |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Enfusion Live Results |url=http://www.muaythaiauthority.com/2013/12/enfusion-live-results.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150320230501/http://www.muaythaiauthority.com/2013/12/enfusion-live-results.html |archive-date=20 March 2015 |access-date=2 October 2022 |website=Muay Thai Authority}}</ref>|| London, England || Decision (unanimous) || 3 || 3:00 |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2013-06-29 || Win ||align=left| Marlon Hunt || [[Enfusion|Enfusion Live 6]]<ref name="MuayThaiTV" /><ref>{{Cite web |last=Scalia |first=Rian |date=29 June 2013 |title=Enfusion Live London Results |url=http://www.liverkick.com/index.php/item/1777-enfusion-live-london-results |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205013617/http://www.liverkick.com/index.php/item/1777-enfusion-live-london-results |archive-date=5 December 2014 |access-date=2 October 2022 |website=LiverKick}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 July 2013 |title=Subasic's delight as Tate wins grudge match with Hunt |work=Luton on Sunday |url=https://archive.org/details/luton-on-sunday-2013-07-14/page/n45 |access-date=2 October 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 July 2013 |title=Storm wins |work=Luton on Sunday |url=https://archive.org/details/luton-on-sunday-2013-07-07/page/n61 |access-date=2 October 2022}}</ref>|| London, England || Decision (unanimous) || 3 || 3:00 |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2013-03-30 || Win ||align=left| Marino Schouten || [[Enfusion Live|Enfusion Live 3]]<ref name="MuayThaiTV" /><ref>{{Cite web |last=Scalia |first=Rian |date=30 March 2013 |title=Enfusion Live London: Live Results |url=http://www.liverkick.com/index.php/item/1385-enfusion-live-london-live-results |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205013614/http://www.liverkick.com/index.php/item/1385-enfusion-live-london-live-results |archive-date=5 December 2014 |access-date=2 October 2022 |website=LiverKick}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 May 2013 |title=Tate ready to play the game |work=Luton on Sunday |url=https://archive.org/details/luton-on-sunday-2013-05-19/page/n51 |access-date=2 October 2022}}</ref>|| London, England || Decision (unanimous) || 3 || 3:00 |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2013-03-09 || Win ||align=left| Vincent Petitjean || Power Trophy 2013<ref name="BoxRec" /><ref>{{Cite news |last=Ruel |first=Daniel |date=11 March 2013 |title=La prise de Tate |work=Le Dauphiné |url=https://www.ledauphine.com/sport/2013/03/11/la-prise-de-tate |url-status=live |access-date=2 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002202120/https://www.ledauphine.com/sport/2013/03/11/la-prise-de-tate |archive-date=2 October 2022}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lanchas |first=Julien |date=6 February 2013 |title=POWER TROPHY 2013 à Chateaurenard |url=https://muaythaitv.fr/news/power-trophy-2013-a-chateaurenard-n2784.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002201728/https://muaythaitv.fr/news/power-trophy-2013-a-chateaurenard-n2784.html |archive-date=2 October 2022 |access-date=2 October 2022 |website=MuayThaitv |language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite news |date=28 March 2013 |title=Kickboxing: Tate becomes a two time world champion |work=Luton on Sunday |url=https://archive.org/details/luton-on-sunday-2013-03-31/page/n59 |access-date=2 October 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rugiero |first=Laurent |date=11 March 2013 |title=Tate conserve sa couronne mondiale |language=French |trans-title=Tate retains his world title |work=La Provence}}</ref>|| [[Châteaurenard]], France || Decision (split) || 12 || 2:00 |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|Wins [[ISKA]] World Full-Contact Light Cruiserweight Title −84.6&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2013-02-02 || Win ||align=left| David Radeff || [[Enfusion|Enfusion Live 1]]<ref name="MuayThaiTV" /><ref>{{Cite web |last=Scalia |first=Rian |date=2 February 2013 |title=Enfusion Live Belgium: Live Results |url=http://www.liverkick.com/index.php/item/1755-enfusion-live-belgium-live-results |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205013510/http://www.liverkick.com/index.php/item/1755-enfusion-live-belgium-live-results |archive-date=5 December 2014 |access-date=2 October 2022 |website=LiverKick}}</ref>|| [[Zwevegem]], Belgium || Decision (unanimous) || 3 || 3:00 |- |- bgcolor="FFBBBB" | 2012-12-02 || Loss ||align=left| [[Franci Grajš]] || [[Enfusion|Enfusion 3: Trial of the Gladiators]]<ref name="MuayThaiTV" /><ref>{{Cite web |date=3 December 2012 |title=Enfusion 3: Trial of Gladiators – Franci Grajš osvojio 30 tisuća dolara koljenom u finalu |url=https://www.profightstore.hr/portal/kickboxing/enfusion-3-trial-of-gladiators-franci-grajs-osvojio-30-tisuca-dolara-koljenom-u-finalu/11462 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002205723/https://www.profightstore.hr/portal/kickboxing/enfusion-3-trial-of-gladiators-franci-grajs-osvojio-30-tisuca-dolara-koljenom-u-finalu/11462 |archive-date=2 October 2022 |access-date=2 October 2022 |website=Profightstore.hr |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2012 |title=Grajš osvojil halo Tivoli in ček za 30 tisoč dolarjev |trans-title=Grajš won the Tivoli hall and a check for 30 thousand dollars |url=https://cdn.24ur.com/grajs-osvojil-halo-tivoli-in-cek-za-30-tisoc-dolarjev.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002210848/https://cdn.24ur.com/grajs-osvojil-halo-tivoli-in-cek-za-30-tisoc-dolarjev.html |archive-date=2 October 2022 |access-date=2 October 2022 |website=24UR |publisher=Pop (Slovenian TV channel) |language=sl}}</ref><ref name="Vorkapić-2018">{{Cite web |last1=Vorkapić |first1=Mirko |last2=Vidrih |first2=Tadej |date=19 April 2018 |title=24 RUND: Grajš: Pahor bi v tajskem boksu gladko premagal Cerarja |url=https://cdn.24ur.com/sport/borilni-sporti/24-rund-grajs-pahor-bi-v-tajskem-boksu-gladko-premagal-cerarja.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003133712/https://cdn.24ur.com/sport/borilni-sporti/24-rund-grajs-pahor-bi-v-tajskem-boksu-gladko-premagal-cerarja.html |archive-date=3 October 2022 |access-date=3 October 2022 |work=24UR}}</ref><ref name="24UR-2012">{{Cite web |date=2 December 2012 |title=Enfusion 3 finale: 'Trial of Gladiators' |url=https://cdn.24ur.com/novice/slovenija/enfusion-3-finale-trial-of-gladiators.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003132600/https://cdn.24ur.com/novice/slovenija/enfusion-3-finale-trial-of-gladiators.html |archive-date=3 October 2022 |access-date=3 October 2022 |work=24UR}}</ref>|| [[Ljubljana]], Slovenia || KO (knee) || 1 || N/A |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|For [[Enfusion|Enfusion 3]] Tournament Championship Title, −85&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="CCFFCC" | 2012-12-02 || Win ||align=left| Ritchie Hocking || [[Enfusion|Enfusion 3: Trial of the Gladiators]], Semi-finals<ref name="MuayThaiTV" />|| [[Ljubljana]], Slovenia || KO || 1 || N/A |- |- bgcolor="#FFBBBB" | 2012-05-12 || Loss ||align=left| [[Sahak Parparyan]] || It's Showtime 56<ref name="MuayThaiTV" /><ref name="tapology" /><ref>{{Cite magazine |date=13 May 2012 |title=It's Showtime 56 – Sidibé Vainqueur ! – Résultats. |url=http://boxemag.com/index.php/kick-boxing/item/it-s-showtime-56-sidibe-vainqueur-resultats |archive-url=https://web.archive.org/web/20130512232540/http://boxemag.com/index.php/kick-boxing/item/it-s-showtime-56-sidibe-vainqueur-resultats |archive-date=12 May 2013 |access-date=2 October 2022 |magazine=Boxe Magazine}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2012 |title='King Cobra' Tate spitting venom over title clash. |work=Luton on Sunday |url=https://archive.org/details/luton-on-sunday-2012-05-06/page/n69 |access-date=2 October 2022}}</ref>|| [[Kortrijk]], Belgium || Decision (unanimous) || 5 || 3:00 |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|For [[List of It's Showtime champions|It's Showtime 85MAX]] World Title −85&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2012-03-31 || Win ||align=left| Joe McGovan || The Main Event<ref name="MuayThaiTV" />|| [[Manchester]], England || KO (three knockdowns)|| 1 || 1:23 |- |- bgcolor="#FFBBBB" | 2011-11-12 || Loss ||align=left| Vincent Petitjean || La 18ème Nuit des Champions<ref name="BoxRec" /><ref>{{Cite web |date=15 November 2011 |title=La NUIT DES CHAMPIONS, les résultats |url=https://yamabushi.ch/news-la-nuit-des-champions-les-resultats.php |access-date=2 October 2022 |website=Yamabushi.ch |language=en |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003142625/https://yamabushi.ch/news-la-nuit-des-champions-les-resultats.php |url-status=live}}</ref>|| [[Marseille]], France || Decision (unanimous) || 8 || 2:00 |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|For NDC Full-Contact title −85&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="CCFFCC" | 2011-08-17 || Win ||align=left| Adnan Omeragić || [[Enfusion|Enfusion 3: Trial of the Gladiators]], Quarter Final<ref name="MuayThaiTV" />|| Ohrid, North Macedonia ||TKO (eye injury) || 1|| N/A |- |- bgcolor="CCFFCC" | 2011-08-12 || Win ||align=left| Sammy Masa || [[Enfusion|Enfusion 3: Trial of the Gladiators]], First round<ref name="MuayThaiTV" />|| Ohrid, North Macedonia ||KO || 2 || N/A |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2011-06-05 || Win ||align=left| Jean-Luc Benoît || Pure Force 9<ref name="MuayThaiTV" /><ref name="BoxRec" /><ref>{{Cite news |date=29 June 2011 |title=Jean-Luc Benoît perd son titre de champion du monde |work=La Dépêche du Midi |url=https://www.ladepeche.fr/article/2011/06/29/1117588-jean-luc-benoit-perd-son-titre-de-champion-du-monde.html |url-status=live |access-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003073741/https://www.ladepeche.fr/article/2011/06/29/1117588-jean-luc-benoit-perd-son-titre-de-champion-du-monde.html |archive-date=3 October 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 June 2011 |title=Tate takes world title off Benoit |work=Luton on Sunday |url=https://archive.org/details/luton-on-sunday-2011-06-12/page/n67 |access-date=3 October 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 June 2011 |title=Tate takes World title |url=http://www.iska.org.uk/news/article/tate_takes_world_title |archive-url=https://web.archive.org/web/20110829042442/http://www.iska.org.uk/news/article/tate_takes_world_title |archive-date=29 August 2011 |access-date=3 October 2022 |website=International Sport Kickboxing Association |url-status=live }}</ref>|| [[Luton]], England || KO || 8 (12) || 2:00 |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|Wins [[ISKA]] World Full-Contact Light Heavyweight Title −81.5&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="#FFBBBB" | 2011-03-19 || Loss ||align=left| Jean-Luc Benoît || Boxe in Défi 12<ref>{{Cite web |title=Saturday 19, March 2011 |url=https://boxrec.com/en/event/775794 |access-date=3 June 2023 |website=[[BoxRec]] |archive-date=3 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603173903/https://boxrec.com/en/event/775794 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castéra |first=Robert |date=23 March 2011 |title="Boxe in défi" est entrée dans la cour des grands |work=[[La Dépêche du Midi]] |url=https://www.ladepeche.fr/article/2011/03/23/1041321-muret-boxe-in-defi-est-entree-cour-grands.html |url-status=live |access-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003074832/https://www.ladepeche.fr/article/2011/03/23/1041321-muret-boxe-in-defi-est-entree-cour-grands.html |archive-date=3 October 2022}}</ref>|| [[Muret]], France || Decision || 12 || 2:00 |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|For Vacant [[ISKA]] World Full-Contact Light Heavyweight Title −81.5&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2010-10-16 || Win ||align=left| [[Jamie Bates]]|| History in the Making 4<ref>{{Cite news |date=27 October 2010 |title=Mix martial arts: Newark junior Sugden is 'world's best' |work=[[Nottingham Post]] |url=http://www.nottinghampost.com/Mix-martial-arts-Newark-junior-Sugden-world-s-best/story-12221383-detail/story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129040432/http://www.nottinghampost.com/Mix-martial-arts-Newark-junior-Sugden-world-s-best/story-12221383-detail/story.html |archive-date=29 November 2014}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 2010 |title=IKF News, October 2010 |url=https://www.ikfkickboxing.com/News10Oct.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613082446/https://www.ikfkickboxing.com/News10Oct.htm |archive-date=13 June 2021 |access-date=2 October 2022 |website=International Kickboxing Federation}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=January 2011 |title=History in the Making 4 |url=https://issuu.com/ma_publications_ltd/docs/fighters0111_full_rgb |magazine=Fighters Magazine |pages=70–73 |access-date=3 October 2022 |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003142614/https://issuu.com/ma_publications_ltd/docs/fighters0111_full_rgb |url-status=live}}</ref>|| [[Nottingham]], England || KO (HeadKick)|| 8 || N/A |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2009-09-26 || Win ||align=left| Daniel Hughes || IKF Kickboxing<ref>{{Cite web |title=Past IKF Professional Champions |url=https://www.ikfkickboxing.com/PastProChampions.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028045458/https://www.ikfkickboxing.com/PastProChampions.htm |archive-date=28 October 2021 |access-date=3 October 2022 |website=International Kickboxing Federation}}</ref>|| [[Bristol]], England || KO || 1 (10) || N/A |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|Wins [[International Kickboxing Federation|IKF]] Full Contact British Cruiserweight Title −84.5&nbsp;kg.}} |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2009-05-16|| Win ||align=left| Scott Jenkinson|| History in the Making 1<ref>{{cite web |title=History in the Making 1: The Beginning |url=https://www.tapology.com/fightcenter/events/125316-history-in-the-making-1-the-beginning |website=Tapology |access-date=13 September 2025 |archive-date=29 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250929232626/https://www.tapology.com/fightcenter/events/125316-history-in-the-making-1-the-beginning |url-status=live }}</ref> ||England || TKO|| N/A || N/A |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2009-04-25 || Win ||align=left| Paul Randall || Championship Kickboxing<ref>{{Cite news |date=6 May 2009 |title=Tate on the rise |work=Luton Today |url=http://www.lutontoday.co.uk/sport/tate-on-the-rise-1-1033788 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812212438/http://www.lutontoday.co.uk/sport/tate-on-the-rise-1-1033788 |access-date=3 October 2022 |archive-date=12 August 2017}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bozeat |first=Matt |date=26 April 2009 |title=Crossland, Tate and Nisar take titles at Wirksworth |url=http://www.iska.org.uk/news/article/crossland_tate_and_nisar_take_titles_at_wirksworth/ |website=[[ISKA (sports governing body)|ISKA]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20090511012422/http://www.iska.org.uk/news/article/crossland_tate_and_nisar_take_titles_at_wirksworth/ |archive-date=11 May 2009 }}</ref>|| [[Derby]], England || KO || 5 || 2:00 |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|Wins [[ISKA]] English Full-Contact Cruiserweight Title.}} |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2008-09-14 || Win ||align=left| Mo Kargbo || Absolute Adrenaline<ref>{{Cite web |date=September 2008 |title=IFS News, September 2008 |url=http://www.ikfkickboxing.com/News08Sept.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220107232842/http://www.ikfkickboxing.com/News08Sept.htm |archive-date=7 January 2022 |access-date=3 October 2022 |website=International Kickboxing Federation}}</ref>|| [[Bournemouth]], England || TKO || 5 || N/A |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2008-07-12 || Win ||align=left| Ollie Green || International Kickboxing at the Circus Tavern<ref>{{Cite magazine |date=October 2008 |title=International Kickboxing at the Circus Tavern |url=https://issuu.com/ma_publications_ltd/docs/fighters1008-rgb |magazine=Fighters Magazine |pages=74–75 |access-date=3 October 2022 |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003142614/https://issuu.com/ma_publications_ltd/docs/fighters1008-rgb |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ISKA UK July 2008 events |url=http://www.iska.org.uk/events/archive/2008/07/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160806082119/http://www.iska.org.uk/events/archive/2008/07/ |archive-date=6 August 2016 |access-date=3 October 2022 |website=[[ISKA (sports governing body)|ISKA UK (sports governing body)]]}}</ref>|| [[Essex]], England || TKO || 4 || 1:00 |- |- bgcolor="#CCFFCC" | 2008-05-11 || Win ||align=left| Lee Whitfield || IKF Pro & Amateur Kickboxing<ref>{{Cite web |date=May 2008 |title=IKF News, May 2008 |url=http://www.ikfkickboxing.com/News08May.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225108/http://www.ikfkickboxing.com/News08May.htm |archive-date=8 January 2022 |access-date=3 October 2022 |website=International Kickboxing Federation}}</ref>|| [[Kent]], England || Decision || 6 (6) || 2:00 |- |- bgcolor="#FFBBBB" | 2008-02-24 || Loss ||align=left| Luke Sines || IKF Pro & Amateur Kickboxing<ref>{{Cite web |title=IKF News, March 2008 |url=https://www.ikfkickboxing.com/News08March.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506084709/https://ikfkickboxing.com/News08March.htm |archive-date=6 May 2021 |access-date=3 October 2022 |website=International Kickboxing Federation}}</ref>|| [[Kent]], England || Decision (unanimous) || 5 (5) || 2:00 |- |- bgcolor="#FFBBBB" | 2007-04-07 || Loss ||align=left| Scott Gibson || Golden Belt<ref>{{Cite news |date=14 April 2007 |title=Scott's the tops |page=1 |work=Sports Argus |url=http://samaorganisation.co.uk/kickboxing_archive.asp |access-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220107224955/http://samaorganisation.co.uk/kickboxing_archive.asp |archive-date=7 January 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 2007 |title=Scott wins by KO in the 4th round |url=http://samaorganisation.co.uk/kickboxing_archive.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220107224955/http://samaorganisation.co.uk/kickboxing_archive.asp |archive-date=7 January 2022 |access-date=3 October 2022 |website=Sama Organization}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bradshaw |first=Nikki |date=9 April 2017 |title=21st Century Promotions Championship Kickboxing – 7th April 2007 |url=http://goldenbeltassociation.com/2007/04/21st-century-promotions-championship-kickboxing-7th-april-2007/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20141203061235/http://goldenbeltassociation.com/2007/04/21st-century-promotions-championship-kickboxing-7th-april-2007/ |archive-date=3 December 2014 |access-date=3 October 2022 |website=Golden Belt Association}}</ref>|| [[Hove]], England || TKO (overhand right) || 4 (7) || 0:37 |- ! style=background:white colspan=8 |{{Small|For [[ISKA]] British Full-Contact Light Heavyweight Golden Belt Title −81.5&nbsp;kg.}} |- | style=background:white colspan=8 |'''''Legend''''': {{legend2|#CCFFCC|Win|border=1px solid #CCFFCC}} {{legend2|#FFBBBB|Loss|border=1px solid #FFBBBB}} {{legend2|#c5d2ea|Draw/No contest|border=1px solid #c5d2ea}} {{legend2|White|Notes|border=1px solid #AAAAAA}} {{Fundi}} === Rekord i arteve marciale të përziera === ==== Rekordi profesional ==== {{MMArecordbox|draws=|nc=|ko-wins=1|ko-losses=|sub-wins=|sub-losses=|dec-wins=|dec-losses=|dq-wins=|dq-losses=|other-wins=|other-losses=}}  ==== Rekord amator ==== {{MMArecordbox|draws=|nc=|ko-wins=|ko-losses=|sub-wins=1|sub-losses=|dec-wins=2|dec-losses=2|dq-wins=|dq-losses=|other-wins=|other-losses=}}  === MF - Rekord në boksin profesional === {{BoxingRecordSummary|draws=|nc=|ko-wins=|ko-losses=|dec-wins=|dec-losses=1|dq-wins=|dq-losses=}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !{{Abbr|No.|Number}} !Result !Record !Opponent !Type !Round, time !Date !Location !Notes |- |1 |{{no2}}Loss |0–1 | style="text-align:left;" |Chase DeMoor |{{Abbr|MD|Majority decision}} |6 |20 Dec 2025 | style="text-align:left;" |{{Small|[[Aviation Club Tennis Centre|Dubai Duty Free Tennis Stadium]], [[Dubai]], UAE}} | style="text-align:left;" |{{Small|For [[List of Misfits Boxing champions#Heavyweight|MFB]] heavyweight title}} |} == Shënime == {{Listë shënimesh}} == Referencat == == Lidhje të jashtme == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Sisterlinks|commons=Category:Andrew Tate|q=yes|n=no|b=no|v=no|wikt=no|s=no|species=no}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1986]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në rumanisht (ro)]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] hccfi03z6jpamvirbrrzon0ym3b2hho 0 323892 3025727 2961356 2026-08-14T15:38:54Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3025727 wikitext text/x-wiki {{Infobox agjenci qeveritare|agency_name=Qendra e Botimeve Zyrtare|nativename=Qendra e Botimeve Zyrtare|type=Agjenci botimesh|logo=Ministria e Drejtësisë.svg|formed={{Start date and age|1999|6|30|df=yes}}<ref>{{cite web|title=Për krijimin e Qendrës së Publikimeve Zyrtare|date=1999|website=nchb.al|url=http://www.nchb.al/wp-content/uploads/2014/12/LIGJI_PER_QENDREN_E_PUBLIKIMEVE_ZYRTARE.pdf}}</ref>|jurisdiction=[[Ministria e Drejtësisë e Shqipërisë|Ministria e Drejtësisë e Shqipërisë]]|headquarters=[[Tirana]], [[Shqipëri]]|chief1_name=|chief1_position=|website={{url|qbz.gov.al}}}} Qendra e Botimeve '''Zyrtare''' është një institucion i [[Këshilli i Ministrave i Shqipërisë|qeverisë shqiptare]] nën mbikëqyrjen e drejtpërdrejtë të [[Ministria e Drejtësisë e Shqipërisë|Ministrisë së Drejtësisë]]. Është përgjegjëse për botimin e [[Fletorja zyrtare e Shqipërisë|Fletores Zyrtare]], Buletinin e Lajmeve Zyrtare dhe për përditësimin dhe mirëmbajtjen e Arkivit Elektronik të Akteve dhe botimeve të tjera, në zbatim të ligjit "Për organizimin dhe funksionimin e Qendrës së Botimeve Zyrtare".<ref>{{Cite journal|date=10 korrik 2014|title=Ligji për Qendrën e Botimeve Zyrtare|url=https://drejtesia.gov.al/wp-content/uploads/2019/02/Ligji-per-Qendren-e-Botimeve-Zyrtare.pdf|journal=Ministria e Drejtësisë|access-date=27 dhjetor 2022|archive-date=31 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220131134547/https://drejtesia.gov.al/wp-content/uploads/2019/02/Ligji-per-Qendren-e-Botimeve-Zyrtare.pdf|url-status=dead}}</ref> QBZ është përgjegjëse për publikimin e akteve, botimet e shtypura të kodeve të përditësuara dhe përmbledhjet e legjislacionit (sipas temës), ruajtjen dhe mospublikimin e të dhënave, ligjeve dhe akteve të tjera, derisa ato të publikohen në fletoren zyrtare ose në buletinin zyrtar të njoftimeve.<ref>{{Cite web|last=Shella|first=Gerti|title=Transparenca e Botimeve Zyrtare në Republikën e Shqipërisë|url=https://www.infocip.org/al/wp-content/uploads/2012/12/Transparenca-e-Botimeve-Zyrtare-ne-Republiken-e-Shqiperise-2009.pdf|access-date=29 nëntor 2021}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Agjenci te mediave të Shqipërisë]] qnk4yvy1d7h3hisjnuafibywhzlf5x7 0 337484 3025763 3022247 2026-08-14T20:21:30Z Falemënderit 170047 removed [[Category:Kompani mediale në Kosovë]]; added [[Category:Kompani mediatike kosovare]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025763 wikitext text/x-wiki {{për|përmasën e rrjedhës së ngjarjeve në histori|Koha}} {{Infobox company | name = Grupi KOHA SH.P.K. | logo = [[File:Koha Group logo.svg|200px|class=skin-invert]] | type = [[Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar]] | industry = [[Media masive]] | founded = {{Start date and age|2000|05|12|df=yes}}<br>[[Prishtinë]], RF Jugosllavi | founder = [[Veton Surroi]] | brands = {{Plainlist| * [[Kohavision]] * [[Koha Ditore]] * Koha Print * Botimet Koha * TV Arta * Koha.net * BlinkTV }} | hq_location = Bulevardi Xhorxh Bush, p.n., [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | owner = [[Flaka Surroi]] | former_name = Grupi Koha B.I. | services = {{Plainlist| * Prodhimi televiziv * Botimi i librave dhe gazetave }} }} '''Grupi Koha SH.P.K.'''<ref>{{Cite web|title=Grupi Koha SH.P.K.|url=https://arbk.rks-gov.net/page.aspx?id=1,38,64216|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20230801000216/https://arbk.rks-gov.net/page.aspx?id=1,38,64216|archive-date=2023-08-01|access-date=2023-08-01|website=Agjencia e Regjistrimit të Bizneseve të Kosovës|language=sq}}</ref> (stilizuar edhe si '''Grupi KOHA''') është një kompani mediale me seli në [[Prishtinë]], [[Kosovë]]. Kompania është e kyçur në industrinë televizive, shtypit, dhe botimit të librave. Ajo u themelua në vitin 2000 nga publicisti [[Veton Surroi]]. Pas themelimit të [[Partia Reformiste ORA|Partisë Reformiste ORA]] nga Surroi në 2004, pronësia i kaloi motrës së tij [[Flaka Surroi]].<ref>{{Cite web|title=Grupi Koha B.I.|url=https://arbk.rks-gov.net/page.aspx?id=1,38,49585|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20230801002459/https://arbk.rks-gov.net/page.aspx?id=1,38,49585|archive-date=2023-08-01|access-date=2023-08-01|website=Agjencia e Regjistrimit të Bizneseve të Kosovës|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|last=Berisha|first=Isuf|date=2015-11-30|title=Media integrity report: Media ownership and financing in Kosovo|url=https://mediaobservatory.net/radar/media-integrity-report-media-ownership-and-financing-kosovo|access-date=2023-08-01|website=MediaObservatory|language=en|archive-date=1 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230801005419/https://mediaobservatory.net/radar/media-integrity-report-media-ownership-and-financing-kosovo|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=Grupi Koha Sh.p.k|url=https://kosovo.mom-gmr.org/sq/pronesia/kompanite/detail/company/company/show/grupi-koha-shpk-1/|access-date=5 prill 2024|website=Media Ownership Monitor|language=sq}}</ref> == Markat == * '''Koha Print''' - Shtypshkronja që ofron shërbime të shtypit për gazetën dhe libra të tjerë. Themeluar 1996. * '''[[Koha Ditore|''Koha Ditore'']]''' - Gazetë ditore dhe më e mirënjohura në Kosovë. Themeluar 31 mars 1997. * '''Botimet Koha''' (Koha Publishing) - Shtëpi botuese, që ka botuar më shumë se 800,000 tituj. Themeluar 1998.<ref name=":0" /> * '''[[Kohavision]]''' (KTV) - Televizioni i dytë privat pas [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Themeluar 2000. * '''Koha.net''' - Portali i Kohës Ditore dhe Kohavisionit në internet. Themeluar 2002. * '''Arta News''' (dikur '''TV Arta''') - Televizioni i parë 24-orësh i kushtuar [[Kanali i lajmeve|lajmeve]]. Themeluar 2009. * '''BlinkTV''' - Kompani komerciale e produksionit televiziv. Themeluar 2022. === Të shuara === * '''''Koha Javore''''' - Paraardhësi i ''Kohës Ditore''; një revistë e përjavshme me format të ngjajshëm si [[Time Magazine|''Time Magazine'']]. Themeluar më 1 shtator 1990, shuar më 31 mars 1997.<ref name=":2">{{Cite book|url=http://www.kohaditore.com/docs/monografia_kohaditore.pdf|title=KOHA Ditore: 10 vjetët e parë - Monografi|date=31 mars 2007|publisher=Botimet Koha|location=Pristina|language=sq|trans-title=KOHA Ditore: The first 10 years - Monography|archive-url=https://web.archive.org/web/20070628003333/http://www.kohaditore.com/docs/monografia_kohaditore.pdf|archive-date=28 qershor 2007|url-status=dead}}</ref> * '''''Koha Digest''''' - Verzioni i shkurtuar i revistës ''Koha Javore'' në anglisht. * '''''KD Times''''' - Gazeta e parë në anglisht, e botuar nga janari deri në mars 1999 kur filluan [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO|bombardimet e NATO-s mbi Jugosllavinë]]. * '''Radio Koha''' '''(Ditore)''' - Transmetues radiofonik në internet i themeluar në vitin 1996. Në janar 1999 filloi transmetimin përmes [[BBC World Service|Shërbimit Botëror të BBC-së]]. Shuar 24 mars 1999.<ref name=":2" /> * '''Albanian Radio and Television Agency''' ('''ARTA''') - portal në internet në anglisht që raportonte mbi Luftën e Kosovës për një publik të jashtëm. Paraardhësi i Arta News dhe Koha.net. Themeluar dhe shuar 1999.<ref name=":2" /> == Referime == <references /> {{Media në Kosovë}} {{Stub}} [[Kategoria:Kompani në Kosovë]] [[Kategoria:Kompani mediatike kosovare]] [[Kategoria:Themelime 2000]] lq85mfhp3uahywbvmyblu7bd66lxqj8 3 337529 3025753 2957133 2026-08-14T19:59:42Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Albert Riska */ 3025753 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Buona1}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 1 gusht 2023 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katarina Martinson]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646677|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katarina Martinson]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202024,%2011:36)&section=new}} këtu]</span>. — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2024 12:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gunilla von Platen]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646693|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gunilla von Platen]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2024 13:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katarina Martinson]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646677|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katarina Martinson]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2000:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 01:55 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Zona Aride]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2705729|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Zona Aride]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20tetor%202024,%2010:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 tetor 2024 12:29 (CEST) == Kontrolluese == Përshendetje! Tani jeni kontrolluese në Wikipedia dhe keni të drjetë të pranoni ose refuzoni redaktimet e të tjerëve. Në rast se dëshironi të redaktoni artikuj me ndryshime në pritje, siç është rasti i [[Përrallë nga e kaluara]], mirë do të ishte t'i pranoni ose refuzoni redaktimet e të tjerëve fillimisht, ose të paktën të pranoni ndryshimet tuaja pasi të mbaroni së redaktuari artikullin. Nuk është me detyrim, por do të ishte një lehtësim për kontrolluesit e tjerë. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 dhjetor 2024 00:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Blackmore's Night]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2807570|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Blackmore's Night]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20qershor%202025,%2021:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 qershor 2025 23:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rudolf Deliana]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879655|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rudolf Deliana]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20dhjetor%202025,%2023:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 dhjetor 2025 00:10 (CET) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:00 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vasil Andoni]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883341|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vasil Andoni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20dhjetor%202025,%2017:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 dhjetor 2025 18:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Volodimir Vakulenko]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2956966|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Volodimir Vakulenko]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20prill%202026,%2009:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 prill 2026 11:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dmytro Lasutkin]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2957105|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dmytro Lasutkin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Lidhjet e jashtme|Lidhjet e jashtme]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa në parametra që nuk mund të përmbajnë adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: external links|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20prill%202026,%2009:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 prill 2026 11:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Albert Riska]]'' == Përshëndetje, Buona1! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025751|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Albert Riska]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Lidhjet e jashtme|Lidhjet e jashtme]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa në parametra që nuk mund të përmbajnë adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: external links|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20gusht%202026,%2019:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 gusht 2026 21:59 (CEST) 7owjwd2p7f5ioydb20yyy1fkxm2bel4 3 351287 3025748 3000966 2026-08-14T18:31:33Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Andrew Tate */ 3025748 wikitext text/x-wiki == Mirë se erdhe! == @[[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]], <br/> Përshëndetje, edhe unë kam të njëjtin qëllim si ty. <br style="margin-bottom:0.5em"/> Për 'ë' të vogël shtyp Alt+0235<br/> Për 'Ë' të madhe shtyp Alt+0203<br/> Për 'ç' të vogël shtyp Alt+0231<br/> Për 'Ç' të madhe shtyp Alt+0199<br/> Mirë se erdhe, suksese.<span id="Leutrim.P:1710109297245:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDieliAlla" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 10 mars 2024 23:21 (CET)</span> :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 11 mars 2024 08:24 (CET) == Medalje dhënë më 4 prill 2024 15:25 (CEST) == {{Medalje ushtrie}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2024 15:25 (CEST) :Falemnderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 4 prill 2024 17:39 (CEST) == Medalje dhënë më 9 qershor 2024 09:11 (CEST) == {{Medalje zoroastrizmi}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 qershor 2024 09:11 (CEST) :Falemnderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 9 qershor 2024 11:30 (CEST) == Lidhje ndërgjuhësore == Përshëndetje, në dy artikuj të ri që ke krijuar nuk po mundem të gjej versionin anglisht të tyre. [[Greqizimi i emrave]] [[Serbizimi i emrave]] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 18 gusht 2024 20:46 (CEST) :I kam krijuar vetë, nuk janë të përkthyera. - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 19 gusht 2024 13:26 (CEST) == Medalje dhënë më 28 shtator 2024 20:39 (CEST) == Për përkthimet e shumta ditore kryer në tema të ndryshme: {{Medalje përkthimi}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shtator 2024 20:39 (CEST) :Të bekoftë Zoti! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 28 shtator 2024 22:41 (CEST) == Njoftim! == Përshëndetje [[Përdoruesi:DieliAlla|Dielind Alla]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron në datën 6 nëntor. Nëse do të votosh, votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Falemnderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] == Probleme me referimet te artikulli ''[[Andrew Tate]]'' == Përshëndetje, DieliAlla! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025745|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Andrew Tate]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20gusht%202026,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 gusht 2026 20:31 (CEST) b850q10e2xg6rvnehafi7hq3754hcsh 0 351602 3025764 2966414 2026-08-14T20:31:57Z Falemënderit 170047 added [[Category:Filma kosovarë 2012]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025764 wikitext text/x-wiki '''Shkolla e Maleve''' është një film shqip i relizuar nga [[Halil Budakova]] në vitin 2012.<ref>https://kk.rks-gov.net/kamenice/news/u-shfaq-filmi-shkolla-e-maleve-ne-kinemane-e-qytetit-te-kamenices/</ref> Filmi i është kushtuar luftës së fundit në Kosovë dhe është xhiruar në fshatin [[Blinaja|Blinajë]] dhe në malet përreth këtij fshati të [[Komuna e Lipjanit|Komunës së Lipjanit]]. Ngjarja e filmit zhvillohet në kohën e [[Lufta e Kosovës|Luftës Çlirimtare të Kosovës]]. Për shkak të dhunës së paraqitur në këtë film ai është ndaluar që të shfaqet në mënyrë të organizuar para nxënësve të shkollave fillore. Ky ka qenë vendimi i Drejtorisë Rajonale të Arsimit në Ferizaj dhe që është mbeshtetur edhe nga Ministria e Arsimit e Republikës së Kosovës.<ref>{{Citation|title=EXPRESS - EXPRESS 24.10.2012 "NDALOHET" FILMI I BUDAKOVES|url=https://www.youtube.com/watch?v=YkNc4ef6eiY|language=sq-AL|access-date=2024-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|title=Filmi: Shkolla e maleve|url=https://skolbanken.unikum.net/plans/plan/10448708846|access-date=2024-03-14|website=Skolbanken|language=sv}}</ref> == Shih edhe == * [[Kosovafilmi]] * [[Kinematografia në Kosovë]] == Referime == [[Kategoria:Filma kosovarë]] [[Kategoria:Filma kosovarë 2012]] 9x37pyquiw4k3uu3mr856grdl21w69s 3025765 3025764 2026-08-14T20:32:32Z Falemënderit 170047 added [[Category:Filma të xhiruar në Kosovë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025765 wikitext text/x-wiki '''Shkolla e Maleve''' është një film shqip i relizuar nga [[Halil Budakova]] në vitin 2012.<ref>https://kk.rks-gov.net/kamenice/news/u-shfaq-filmi-shkolla-e-maleve-ne-kinemane-e-qytetit-te-kamenices/</ref> Filmi i është kushtuar luftës së fundit në Kosovë dhe është xhiruar në fshatin [[Blinaja|Blinajë]] dhe në malet përreth këtij fshati të [[Komuna e Lipjanit|Komunës së Lipjanit]]. Ngjarja e filmit zhvillohet në kohën e [[Lufta e Kosovës|Luftës Çlirimtare të Kosovës]]. Për shkak të dhunës së paraqitur në këtë film ai është ndaluar që të shfaqet në mënyrë të organizuar para nxënësve të shkollave fillore. Ky ka qenë vendimi i Drejtorisë Rajonale të Arsimit në Ferizaj dhe që është mbeshtetur edhe nga Ministria e Arsimit e Republikës së Kosovës.<ref>{{Citation|title=EXPRESS - EXPRESS 24.10.2012 "NDALOHET" FILMI I BUDAKOVES|url=https://www.youtube.com/watch?v=YkNc4ef6eiY|language=sq-AL|access-date=2024-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|title=Filmi: Shkolla e maleve|url=https://skolbanken.unikum.net/plans/plan/10448708846|access-date=2024-03-14|website=Skolbanken|language=sv}}</ref> == Shih edhe == * [[Kosovafilmi]] * [[Kinematografia në Kosovë]] == Referime == [[Kategoria:Filma kosovarë]] [[Kategoria:Filma kosovarë 2012]] [[Kategoria:Filma të xhiruar në Kosovë]] 9cb87zodv5w2kswnnb00jt1dswt4xix 1 358906 3025699 2940281 2026-08-14T12:01:20Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3025699 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Perandoria Portugeze/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Perandoria Portugeze]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3025698 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171124004659/https://www.wdl.org/en/item/4397/ për lidhjen http://www.wdl.org/en/item/4397/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 gusht 2026 14:01 (CEST) mn7pirnt4igiqealmt80sdcb9aijz6g 0 359291 3025777 3004701 2026-08-15T03:15:21Z LCont5 166813 /* Copa Rio: njohja si kampionë botërorë */ 3025777 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Palmeiras | image = Palmeiras logo.svg | nickname = Verdão (Jeshil i madh) <br> Periquito <br> Porco (Derr) <br> Palestra Itália <br> Alviverde <br> Academia de Futebol | fullname = Sociedade Esportiva Palmeiras | founded = {{Start date and age|1914|8|26|df=yes}}, si Palestra Itália | ground = [[Allianz Parque]] | capacity = 43,713<ref name="WTorre Engenharia">{{cite web|url=http://laudosestadios.fpf.org.br/Laudo%20Engenharia%20-%20S%C3%A3o%20Paulo%20-%20Est.%20Arena%20Allianz%20Parque%20-%20Palmeiras-%2029-10-16.pdf|title=Laudo de Engenharia - Allianz Parque|publisher=WTorre Engenharia|date=2014-10-29|access-date=2015-07-19|archive-date=12 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612211015/http://laudosestadios.fpf.org.br/Laudo|url-status=live|language=pt}}</ref> | chairman = {{Flamuri|Brazili}} [[Leila Pereira]] | manager = {{Flamuri|Brazili}} Abel Ferreira | league = [[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão]] | season = 2024 | position = [[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão]], 2të | website = | pattern_la1 = _palmeiras2425h | pattern_b1 = _palmeiras2425h | pattern_ra1 = _palmeiras2425h | pattern_sh1 = _palmeiras2425h | pattern_so1 = _palmeiras2425h | pattern_sh3 = _palmeiras2324t | pattern_sh2 = _palmeiras2425a | pattern_ra3 = _palmeiras2324t | pattern_ra2 = _palmeiras2425a | pattern_b3 = _palmeiras2324t | pattern_b2 = _palmeiras2425a | pattern_la3 = _palmeiras2324t | pattern_la2 = _palmeiras2425a | pattern_so2 = _palmeiras2425a | pattern_so3 = _palmeiras2324t | leftarm1 = 004C34 | body1 = 004C34 | rightarm1 = 004C34 | shorts1 = 004C34 | socks1 = 004C34 | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | leftarm3 = B8FF01 | body3 = B8FF01 | rightarm3 = B8FF01 | shorts3 = B8FF01 | socks3 = B8FF01 }} '''Sociedade Esportiva Palmeiras''', i njohur zakonisht si '''Palmeiras''', është një klub futbolli profesionist brazilian me bazë në qytetin e [[São Paulo]], në rrethin e Perdizes. Palmeiras është një nga klubet më të njohura në [[Amerika e Jugut|Amerikën e Jugut]], me rreth 21 milionë mbështetës dhe 184,680 tifozë të lidhur.<ref>https://www.palmeiras.com.br/avanti/</ref> Pavarësisht se është kryesisht një klub futbolli, Palmeiras konkurron në një sërë sportesh të ndryshme. Skuadra e futbollit luan në Campeonato Paulista, shteti i ligës kryesore shtetërore të São Paulo-s, si dhe në [[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão Série A]], niveli më i lartë i sistemit të ligës braziliane të futbollit. Palmeiras u themelua nga emigrantë italianë më 26 gusht 1914, si "Palestra Itália" ( [paˌlɛstɾiˈtaljɐ]). Megjithatë, klubi ndryshoi emrin e tij më 14 shtator 1942, si rezultat i bashkimit të Brazilit me Aleatët në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]] kundër Italisë ("Italia" në portugalisht) dhe fuqive të Boshtit. Që atëherë, Palmeiras ka fituar 18 gara kombëtare të nivelit më të lartë, duke përfshirë një rekord 12 [[Campeonato Brasileiro Série A]], 4 [[Copa do Brasil|Copas do Brasil]], 1 [[Copa dos Campeões]] dhe 1 [[Supercopa do Brasil]] duke e bërë atë klubin më të suksesshëm në garat e nivelit të lartë vendas në Brazil.<ref>{{Cite web|url=https://www.foxsports.com.br/photos/12983/0-palmeiras-se-consolida-como-maior-campeao-nacional|title=Kopje e arkivuar|access-date=19 gusht 2024|archive-date=8 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180808110412/https://www.foxsports.com.br/photos/12983/0-palmeiras-se-consolida-como-maior-campeao-nacional|url-status=dead|lang=pt-BR}}</ref> Në futbollin ndërkombëtar të klubeve, Verdão (Big Green) ka fituar turneun e parë ndërkombëtar të njohur si Copa Rio në 1951,<ref>https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2016/07/22/primeiro-campeao-global-fifa-parabeniza-palmeiras-por-titulo-da-copa-rio.htm</ref> Copa Libertadores 1999, 2020 dhe 2021, Recopa Sudamericana 2022 dhe Copa Mercosul 1998. Klubi ka qenë gjithashtu i suksesshëm në nivel rajonal pasi ka fituar 5 tituj ndërshtetëror (Torneio Rio – São Paulo), dhe 26 tituj të Kampionatit Shtetëror ([[Campeonato Paulista]]).<ref>https://www.palmeiras.com.br/dados-titulos/titulos/</ref> Palmeiras aktualisht zë pozitën e dytë në renditjen [[Kombëtarja braziliane e futbollit|CBF]] dhe pozitën e parë në renditjen [[CONMEBOL]], dhe ishte klubi i parë brazilian që fitoi renditjen botërore të IFFHS për Klubet e Burrave në 2021. Skuadrat për të pesë [[Kampionati Botëror i Futbollit|Kupat e Botës]] dhe dy medaljet e arta olimpike të fituara nga [[Brazili]] kanë pasur të paktën një lojtar të Palmeiras në to, një nder që ndahet me rivalët e qyteteve [[São Paulo FC|São Paulo]].<ref>https://esportefera.com.br/noticias/futebol,brasil-nunca-ganhou-uma-copa-sem-jogadores-de-sao-paulo-e-palmeiras-no-elenco,70002308134</ref><ref>https://esportes.r7.com/lance/com-ouro-nas-olimpiadas-palmeiras-mantem-tradicao-vencedora-na-selecao-brasileira-08082021/</ref> == Historia == [[File:Blason duche fr Savoie.svg|left|thumb|150px|Kreshta e parë në 1915]] [[File:Palestra Itália-1916.jpg|right|thumb|200px|Foto e Palestra Italia në 1916]] [[File:Palestra Italia 1920.jpg|right|thumb|200px|Foto e Palestra Italia Kampione Shtetërore në 1920]] ===Themelimi=== Në fillim të shekullit të 20-të, disa të rinj italianë vendosën të themelonin një klub, qëllimi kryesor i të cilit ishte formimi i një ekipi futbolli që do të ishte përfaqësues i komunitetit italian dhe do t'i bënte ballë emrave të mëdhenj të elitës së futbollit të São Paulos. Pak më shumë se tre dekada më parë, Italia ishte bashkuar – një fakt që nuk u ishte i njohur për disa italianë-brazilianë dhe për disa brazilianë jo-italianë. Kishte klube të shumta italiane, por secili përfaqësonte një provincë italiane ose ishte i orientuar drejt aktiviteteve të tjera përveç [[Association football|futbollit]]. Në atë kohë, loja po fillonte të zinte vend dhe tërhiqte shumë lojtarë dhe tifozë. Themeluesit e klubit kërkuan gazetën ''Fanfulla'', e cila ishte media që mbronte interesat e italianëve në Brazil, dhe i besuan të riut Vincenzo Ragognetti – një tjetër mbështetës i idesë – të hartonte një ftesë për të interesuarit për të formuar një klub sportiv. Pas disa takimeve, 46 individë të interesuar (të udhëhequr nga Luigi Marzo dhe Luigi Cervo) u mblodhën në Dhomën Alhambra në atë që tani është Rua do Riachuelo, dhe themeluan një klub sportiv për të gjithë italianët-brazilianë të quajtur "Palestra Italia" më 26 gusht 1914. Ezequiel Simone u emërua president i klubit. Konsullata Italiane në São Paulo u interesua për klubin e ri sepse do të ndihmonte në përhapjen e fjalës midis italianëve se vendi i tyre tani kishte një flamur dhe një himn. Pas disa vështirësive fillestare, Palestra Italia luajti ndeshjen e saj të parë në qytetin e Votorantim (Shteti i São Paulos) – duke mundur Savoia 2–0 me gola nga Bianco dhe Alegretti për të fituar Taça Savoia, titullin e parë të klubit.<ref name="palmeiras.com.br">{{Cite web|url=http://www.palmeiras.com.br/en/history/timeline.asp|title=Sociedade Esportiva Palmeiras' Official Website|access-date=22 mars 2011|archive-date=12 korrik 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100712180046/http://www.palmeiras.com.br/en/history/timeline.asp|url-status=dead|language=en}}</ref> <br />[[File:Palestra Itália-1932.jpg|thumb|left|200px|Foto e Palestra Italia në 1932]] ===1920–1945: Titulli i parë shtetëror dhe stadiumi i ri=== [[File:Nascimento Palestra Itália.jpg|thumb|120px|Oscar Francisco Nascimento në 1930]] Në vitin 1916, ekipi iu bashkua ligës kryesore sportive të qytetit dhe luajti ndeshjen e tij të parë zyrtare të kampionatit. Vitin pasues do të ishte nënkampion në Kampionatin Shtetëror të São Paulos, duke u përballur me [[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]] për herë të parë. Palestra e fitoi atë ndeshje fillestare 3–0 me tre gola nga Caetano; ajo fitoi gjithashtu ndeshjen e kthimit 3–1 të asaj që do të bëhej rivaliteti kryesor i ekipit. Në vitin 1920, Palestra Italia fitoi kampionatin shtetëror të São Paulos me një fitore ndaj skuadrës së ashpër Paulistano në ndeshjen vendimtare. Palestra vazhdoi të rritet si klub sportiv dhe gjithashtu filloi të blinte më shumë asete. [[Estádio Palestra Itália]], i blerë në vitin 1920, u rimodelua dhe u zgjerua në vitin 1933, kur u bë stadiumi i parë brazilian me tribuna betoni dhe gardhe me tela me gjemba. Duke filluar nga viti 1964, fusha e lojës do të pezullohej, gjë që u jepte tifozëve një pamje të plotë dhe të gjerë dhe gjithashtu krijonte hapësirë në nivelet e poshtme. Klubi vazhdoi të rritet dhe të fitojë më shumë kampionate, dhe në fillim të viteve 1930 u bë kampion trefish shtetëror i São Paulos në futboll dhe basketboll – një arritje që i nxiti tifozët e Palestra-s të brohorisnin në festim: "Me këmbët ose me duart, Palestra është më e mira në vend."<ref name="palmeiras.com.br"/> ===Një Lider Vdes, Një Kampion Lind=== [[File:Oberdan Cattani.jpg|thumb|left|200px|[[Oberdan Cattani]]]] [[File:Palestra Itália-CampeãoPaulista-1940.jpg|thumb|right|200px|Foto e Palestra Italia Kampione Shtetërore në 1940]] [[File:Arrancada Heroica.jpg|thumb|200px|Palmeiras në 1942]] Në vitin 1942 gjatë Luftës së Dytë Botërore, qeveria e Presidentit Getúlio Vargas lëshoi një dekret që ndalonte çdo organizatë të përdorte emra të lidhur me Fuqitë e Boshtit (Gjermania, Italia dhe Japonia). Palestra Italia u detyrua të ndryshonte emrin dhe u bë Palestra São Paulo ("palestra" është një fjalë greke, e përkthyer lirshëm si "gjimnaz", e cila për këtë arsye nuk e shkelte këtë rregull). Megjithatë, ndryshimi ende nuk qetësoi presionet politike dhe sportive për të ndryshuar emrin plotësisht. Në rrezik të humbjes së të gjitha aseteve të saj ndaj klubeve të tjera dhe të përjashtimit nga kampionati që aktualisht po e udhëhiqte, Palestra u detyrua të ndryshonte emrin e saj për herë të dytë. Natën përpara ndeshjes së fundit të [[Campeonato Paulista|kampionatit shtetëror]], e planifikuar për 20 shtator 1942, bordi i drejtorëve të Palestra-s mbajti një takim të nxehtë dhe ndryshoi emrin e klubit. Kur debati arriti kulmin, Dr. Mario Minervino mori fjalën dhe i kërkoi Sekretarit të klubit, Dr. Pascoal W. Byron Giuliano, të shënonte në procesverbal: – "Ata nuk duan që ne të jemi Palestra, kështu që atëherë ne do të jemi Palmeiras – të lindur për të qenë kampionë." Tensionet u ndezën gjatë ndeshjes së fundit të ligës, ku kundërshtari i Palmeiras ishte São Paulo Futebol Clube (SPFC), i cili po pretendonte asetet e ish-Palestra Italia-s. Palmeiras doli në fushë duke mbajtur flamurin brazilian nën udhëheqjen e Kapitenit të ushtrisë Adalberto Mendes. Palmeiras po udhëhiqte ndeshjen 3–1 kur iu dha një penallti në favor të saj. Në atë moment, SPFC urdhëroi lojtarët e saj ta konsideronin skuadrën e Palmeiras një armik të atdheut dhe e tërhoqi ekipin e saj nga fusha mes talljeve edhe nga tifozët e vetë klubit. Festimet filluan në vend. Të nesërmen, gazetat përmbanin një fotografi të Palmeiras duke hyrë në fushë me titullin kryesor: "Një Lider Vdes, Një Kampion Lind."<ref name="palmeiras.com.br"/> ===Copa Rio: njohja si kampionë botërorë=== [[File:Taca-copa-rio-1951-exibicao-palmeiras-2021.jpg|thumb|200px|Trofeu Copa Rio 1951]] Në janar 1951, gazeta sportive braziliane ''O Globo Sportivo'' botoi një lajm kryesor që raportonte se Presidenti i FIFA-s, [[Jules Rimet]], do të jepte mbështetje të pakushtëzuar për mbajtjen e një kampionati botëror të klubeve në [[Rio de Janeiro]]. [[Copa Rio (turneu ndërkombëtar)|Copa Rio]] e parë u mbajt në vitin 1951, me pjesëmarrjen e tetë skuadrave, të ndara në dy grupe me nga katër ekipe: [[CR Vasco da Gama|Vasco da Gama (Brazil)]], [[FK Austria Wien|Austria Vienna (Austri)]], [[Club Nacional de Football|Nacional (Uruguaj)]], dhe [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP (Portugali)]], duke luajtur në Rio; dhe Palmeiras (Brazil), [[Juventus FC|Juventus (Itali)]], [[Red Star Belgrade|Ylli i Kuq (Jugosllavi)]], dhe [[Olympique de Marseille|Olympique (Francë)]] duke luajtur në São Paulo. Klube si Malmo, Rapid Vienna, Tottenham, Newcastle, Barcelona, Lousanne u ftuan të merrnin pjesë në turne, por ata nuk ishin të interesuar dhe preferuan të merrnin pjesë në [[Kupa Latine]] me ekipe si [[A.C. Milan|Milan]] dhe [[Atlético Madrid|Atletico de Madrid]]. Rëndësia e Copa Rio 1951 lidhet me faktin se ishte kompeticioni i parë ndërklub me mbulim mbarëbotëror, duke u krijuar madje përpara Kupës Interkontinentale. Konkurrenca u organizua nga Konfederata Sportive Braziliane, me ndihmën dhe autorizimin nga FIFA, dhe u sponsorizua nga qeveria komunale e Rio de Janeiro. Si rezultat, FIFA deklaron se Palmeiras është mbajtësi de facto i titullit të kompeticionit të parë botëror të klubeve në histori, duke deklaruar në kompeticionin e vitit 2022 se Palmeiras tashmë kishte një titull. Por deri në vitin 2022, faqja zyrtare e klubeve ndërkombëtare në faqen zyrtare të FIFA-s, raportonte vetëm fituesit nga viti 2000 deri në vitin 2022, kështu që Palmeiras nuk do të konsiderohej fituesi i vitit 1951. Dy edicione të Copa Rio u zhvilluan në [[Rio de Janeiro]] dhe [[São Paulo]], [[Brazil]] në 1951; Palmeiras ishte fitues i turneut ndërsa [[Fluminense Football Club|Fluminense]], gjithashtu një bashkëorganizator i ngjarjes së vitit 1952, fitoi në vitin 1952. Ndërsa statuti i FIFA-s vendosi që garat zyrtare ndërkombëtare mund të organizoheshin vetëm nga FIFA ose konfederatat kontinentale, ky rregull ishte efektiv vetëm nga viti 1955,<ref name=":F1542">Për statutin e FIFA-s, garat zyrtare janë ato për ekipet përfaqësuese të organizuara nga FIFA ose ndonjë konfederatë. Ekipet përfaqësuese janë zakonisht ekipe kombëtare, por edhe ekipe klubesh që përfaqësojnë një konfederatë. kf. {{cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/19a43d5f3a4c750b/original/vga5sv1yxeayptzrdudx-pdf.pdf|title=FIFA Statutes, April 2016 edition|page=5|access-date=21 tetor 2021|archive-date=6 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206042201/https://digitalhub.fifa.com/m/19a43d5f3a4c750b/original/vga5sv1yxeayptzrdudx-pdf.pdf|url-status=live|language=en}} kf. {{cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d5d33a48d2c98ce/original/mkbo3nwk4btahl9gwtwl-pdf.pdf|title=FIFA Club World Cup UAE 2018: Statistical-kit|date=10 dhjetor 2018|page=13|access-date=21 tetor 2021|archive-date=9 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210809010005/https://digitalhub.fifa.com/m/2d5d33a48d2c98ce/original/mkbo3nwk4btahl9gwtwl-pdf.pdf|url-status=live|language=en}}</ref><ref name=":F153">Në përputhje me rregulloret e integruara në Statutin e FIFA-s, garat zyrtare për ekipet e klubeve mund të përcaktohen si ato të organizuara nën kujdesin e FIFA-s, konfederatave dhe shoqatave anëtare, ose të autorizuara prej tyre, duke përjashtuar ndeshjet miqësore dhe ndeshjet testuese; thoni kupat konfederale dhe ndërkonfederale (të rregulluara nga FIFA ose konfederatat), kampionatet dhe kupat kombëtare (të rregulluara nga shoqatat anëtare). kf. {{cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3f3e15cc1ab8977b/original/datdz0pms85gbnqy4j3k-pdf.pdf|title=LAWS OF THE GAME 2015/16|language=en|page=18|access-date=21 tetor 2021|archive-date=11 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180311174803/https://img.fifa.com/image/upload/datdz0pms85gbnqy4j3k.pdf|url-status=live}} kf. {{cite web|url=https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/70/95/52/regulationsonthestatusandtransferofplayersjune2016_e_neutral.pdf|title=REGULATIONS on the Status and Transfer of Players 2016|page=5|access-date=18 korrik 2019|archive-date=12 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191212031013/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/70/95/52/regulationsonthestatusandtransferofplayersjune2016_e_neutral.pdf|url-status=dead|language=en}} kf. {{cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/24f8f89c53f207d6/original/dcu3yijbaqnz9op1y1jf-pdf.pdf|title=FIFA Governance Regulations (FGR) 2016|editor=Fédération Internationale de Football Association|pages=6–7, 9–11|access-date=21 tetor 2021|archive-date=14 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220214174937/https://digitalhub.fifa.com/m/24f8f89c53f207d6/original/dcu3yijbaqnz9op1y1jf-pdf.pdf|url-status=live|language=en}} kf. {{cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/75c63731a2f58da4/original/pywuivvlfl5aqvhsw2i7-pdf.pdf|title=Regulations Governing International Matches|pages=15, 25|access-date=21 tetor 2021|archive-date=24 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524205945/https://digitalhub.fifa.com/m/75c63731a2f58da4/original/pywuivvlfl5aqvhsw2i7-pdf.pdf|url-status=live|language=en}} kf. {{cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/19a43d5f3a4c750b/original/vga5sv1yxeayptzrdudx-pdf.pdf|title=FIFA Statutes, April 2016 edition|pages=5, 19–21, 33–35, 37, 44, 74|access-date=21 tetor 2021|archive-date=6 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206042201/https://digitalhub.fifa.com/m/19a43d5f3a4c750b/original/vga5sv1yxeayptzrdudx-pdf.pdf|url-status=live|language=en}} kf. {{cite web|url=http://www.publico.pt/noticia/fifa-ignora-taca-latina-do-benfica-fc-porto-e-o-clube-portugues-com-mais-titulos-1495851|title=FIFA ignora Taça Latina do Benfica, FC Porto é o clube português com mais títulos|date=25 maj 2011|language=pt|access-date=18 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20150616073533/http://www.publico.pt/noticia/fifa-ignora-taca-latina-do-benfica-fc-porto-e-o-clube-portugues-com-mais-titulos-1495851|archive-date=16 qershor 2015|url-status=dead}}</ref><ref>Deri në vitin 1955, FIFA u kufizua në autorizimin e krijimit të garave ndërkombëtare për klubet vetëm nëse ato organizoheshin nga të paktën dy shoqata anëtare. Nga viti 1955 ai u caktoi konfederatave të drejtën ekskluzive për të organizuar gara të konsideruara zyrtare. kf. {{cite web|url=https://kassiesa.net/uefa/files/2004-uefa-50-years-european-cup.pdf|title=50 years of the European Cup|author=Union des Associations Européennes de Football|date=tetor 2004|pages=7–9|access-date=18 korrik 2019|archive-date=7 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190507123910/https://kassiesa.net/uefafiles/2004-uefa-50-years-european-cup.pdf|url-status=live|language=en}}</ref> kështu që ky nuk ishte rasti për Copa Rio, e cila u organizua nga Federata Braziliane.<ref name="COPA RIO 1951">{{cite journal|title=65 anos da Copa Rio de 1951: lembre 14 fatos e curiosidades do Mundial do Palmeiras|url=http://www.goal.com/br/news/10692/futebol-paulista/2016/07/21/25801642/65-anos-da-copa-rio-de-1951-lembre-14-fatos-e-curiosidades|journal=Goal.com (In Portuguese)|access-date=30 mars 2019|archive-date=30 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330001650/https://www.goal.com/br/news/10692/futebol-paulista/2016/07/21/25801642/65-anos-da-copa-rio-de-1951-lembre-14-fatos-e-curiosidades|url-status=live|language=pt}}</ref><ref name="COPA RIO">{{cite journal|title=Copa Rio - Torneio Internacional De Campeões|url=https://www.campeoesdofutebol.com.br/copa_rio.html|journal=Campeoesdofutebol.com.br (In Portuguese), 02/22/2015|access-date=30 mars 2019|archive-date=30 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330001645/https://www.campeoesdofutebol.com.br/copa_rio.html|url-status=live|language=pt}}</ref> Palmeiras ka kërkuar disa herë që FIFA ta njohë zyrtarisht këtë turne si një Kupë Botërore të Klubeve, por deri më tani pa sukses.<ref name="COPA RIO 51">{{cite journal|date=15 qershor 2018|title=Palmeiras pediu ajuda da Conmebol para reconhecer 1951 como Mundial|url=https://www.correiodoestado.com.br/esportes/palmeiras-pediu-ajuda-da-conmebol-para-reconhecer-1951-como-mundial/330091/|journal=Correiodoestado.com.br/FOX SPORTS (In Portuguese)|access-date=30 mars 2019|archive-date=30 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330001641/https://www.correiodoestado.com.br/esportes/palmeiras-pediu-ajuda-da-conmebol-para-reconhecer-1951-como-mundial/330091/|url-status=live|language=pt}}</ref><ref>{{cite journal|date=11 gusht 2014|title=Ao GloboEsporte.com, explicação da entidade que comanda o futebol é de que Copa Rio tem nível mundial, mas é diferente dos torneios organizados depois de 2000|url=http://globoesporte.globo.com/futebol/times/palmeiras/noticia/2014/08/fifa-ve-titulo-de-51-do-verdao-como-de-nivel-mundial-mas-separa-campeoes.html|language=pt|website=globoesporte.globo.com|access-date=30 mars 2019|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630151108/http://globoesporte.globo.com/futebol/times/palmeiras/noticia/2014/08/fifa-ve-titulo-de-51-do-verdao-como-de-nivel-mundial-mas-separa-campeoes.html|url-status=live}}</ref> [[File:Time do Palmeiras, 1951.tiff|thumb|left|250px|Ekipi i Palmeiras, para finales kundër Juventusit në 1951 në Stadiumin Maracanã]] Në vitin 2006, Palmeiras përgatiti një dokument për FIFA-n, duke përshkruar Copa Rio 1951 në detaje, në mënyrë që të kërkonte konfirmimin zyrtar të fitores së tyre si kampionati i parë botëror i klubeve në futboll.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.espn.com.br/noticia/431273_joseph-blatter-palmeiras-foi-o-primeiro-campeao-mundial-de-clubes|title=Joseph Blatter: 'Palmeiras nao foi campeão Mundial porque o Campeonato que ganharam ainda nao era considerado como mundial'|work=ESPN|access-date=27 mars 2018|language=pt|archive-date=27 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327212107/http://www.espn.com.br/noticia/431273_joseph-blatter-palmeiras-foi-o-primeiro-campeao-mundial-de-clubes|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.observatoriodofluminense.com.br/editoriais/2016/09/dossie-mundial-52-redacao|title=Dossiê Mundial 52 (Redação)|work=OBSERVATORIO DO FLU|access-date=27 mars 2018|language=pt-BR|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202052525/http://www.observatoriodofluminense.com.br/editoriais/2016/09/dossie-mundial-52-redacao|archive-date=2 shkurt 2017|url-status=dead}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=http://www1.folha.uol.com.br/esporte/2014/08/1498255-blatter-diz-que-fifa-vai-reconhecer-palmeiras-como-campeao-mundial.shtml|title=Blatter diz que Fifa vai reconhecer Palmeiras como campeão mundial|work=Folha de S.Paulo|access-date=27 mars 2018|archive-date=16 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616154325/https://www1.folha.uol.com.br/esporte/2014/08/1498255-blatter-diz-que-fifa-vai-reconhecer-palmeiras-como-campeao-mundial.shtml|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{Cite news|url=http://esportes.estadao.com.br/noticias/futebol,ao-estado--fifa-confirma-mundial-de-1951-para-o-palmeiras,1813361|title=Ao Estado, Fifa confirma Mundial de 1951 para o Palmeiras - Esportes|work=Estadão|access-date=27 mars 2018|language=pt-BR|archive-date=30 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180330140721/http://esportes.estadao.com.br/noticias/futebol,ao-estado--fifa-confirma-mundial-de-1951-para-o-palmeiras,1813361|url-status=live}}</ref> Dokumenti argumentonte se pjesëmarrja e zyrtarëve të FIFA-s [[Stanley Rous]] dhe [[Ottorino Barassi]] në organizimin e kompeticionit të vitit 1951 ishte një tregues i qartë i bekimt të FIFA-s, dhe se FIFA kishte dërguar Barassi-n për të përfaqësuar FIFA-n në organizimin e turneut. Rous dhe Barassi ishin përfshirë kryesisht në negociatat me klubet evropiane, ndërsa Barassi ndihmoi gjithashtu në organizimin e kuadrit të kompeticionit. Në një intervistë të vitit 1951, megjithatë, Presidenti i FIFA-s, [[Jules Rimet]], vlerësoi iniciativën braziliane, por mohoi çdo përfshirje apo përgjegjësi të FIFA-s për të. Në maj 2007, Palmeiras mori një letër nga FIFA, nënshkruar nga Sekretari i Përgjithshëm i atëhershëm [[Urs Linsi]], duke njohur Palmeirasin si kampionë botërorë të klubeve të vitit 1951.<ref name=":1" /> Megjithatë, presidenti i FIFA-s, [[Sepp Blatter]], më vonë deklaroi se çështja ishte ende duke u vlerësuar. Në prill 2013, Sekretari i Përgjithshëm i FIFA-s, [[Jérôme Valcke]], njohu përsëri Palmeirasin si kampionë të "''Kupës së parë Botërore të Klubeve të mbajtur ndonjëherë''" në komunikimin me shkrim me Ministrin Brazilian të Sporteve, [[Aldo Rebelo]]. [[FIFA Council|Komiteti Ekzekutiv i FIFA-s]] njohu Palmeirasin si kampionë të "''kompeticionit të parë mbarëbotëror të klubeve''" në vitin 2014, ndërsa, presidenti i [[FIFA]], [[Joseph Blatter]], deklaroi për shtypin brazilian se fitorja e Palmeirasit ishte njohur efektivisht nga FIFA dhe ata duhet të konsideroheshin kampionë botërorë të klubeve.<ref>{{Cite web|url=http://globoesporte.globo.com/futebol/times/palmeiras/noticia/2014/08/presidente-da-fifa-reconhece-titulo-de-51-como-mundial-do-palmeiras.html|title=Presidente da Fifa reconhece título de 51 como mundial do Palmeiras|date=9 gusht 2014|access-date=22 shtator 2020|archive-date=13 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413134154/http://globoesporte.globo.com/futebol/times/palmeiras/noticia/2014/08/presidente-da-fifa-reconhece-titulo-de-51-como-mundial-do-palmeiras.html|url-status=live|language=pt}}</ref> Më 22 korrik 2016, FIFA festoi 65-vjetorin e titullit Copa Rio 1951 të fituar nga Palmeiras. Në [[Instagram]], FIFA postoi: ''"E gjelbra është ngjyra e zilisë. 'Të Mëdhenjtë e Gjelbër' ishin zilia e botës në këtë ditë 65 vjet më parë. Një Palmeiras i frymëzuar nga Liminha mposhti një ekip të Juventusit duke përfshirë [[Giampiero Boniperti]] & një treshe daneze për t'u bërë kampionët e parë botërorë interkontinentalë të klubeve në sport. 100,000 e panë këtë në Maracanã. Një milion vërshuan në rrugët e São Paulos për të mirëpritur heronjtë e tyre në shtëpi''."<ref name="UOL Esporte"/> Një dallim midis një "kompeticioni mbarëbotëror" (''mbarëbotëror në shtrirje, por që nuk tregon domosdoshmërisht kampionin botëror'') dhe një "kompeticioni që jep etiketën e kampionit botëror" u shfaq në janar 2017, kur FIFA lëshoi deklaratën e mëposhtme: "''Në takimin e saj në [[São Paulo]] më 7 qershor 2014, Komiteti Ekzekutiv i FIFA-s ra dakord për kërkesën e paraqitur nga CBF për të njohur turneun e vitit 1951 midis klubeve evropiane dhe amerikano-jugore si kompeticioni i parë mbarëbotëror i klubeve, dhe Palmeirasin si fituesin e tij. FIFA njeh dhe vlerëson iniciativat për të krijuar gara mbarëbotërore të klubeve gjatë historisë. Ky është rasti i turneve që përfshijnë klubet evropiane dhe amerikano-jugore, si Copa Rio pioniere, e luajtur në 1951 dhe 1952, dhe Kupa Interkontinentale. Megjithatë, ishte vetëm në vitin 2000 që FIFA organizoi Kupën e parë Botërore të Klubeve FIFA, me përfaqësues nga të gjashtë konfederatat. Fituesit e këtij kompeticioni, i cili vazhdoi të organizohet çdo vit nga viti 2005 e tutje, janë ata që konsiderohen zyrtarisht nga FIFA si kampionë botërorë të klubeve''.<ref>{{Cite web|url=https://pvc.blogosfera.uol.com.br/2017/03/30/fifa-documentou-a-ministro-que-palmeiras-ganhou-copa-do-mundo-de-clubes/|title=PVC - Fifa documentou a ministro que Palmeiras ganhou Copa do Mundo de clubes|access-date=22 shtator 2020|archive-date=31 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031143534/https://pvc.blogosfera.uol.com.br/2017/03/30/fifa-documentou-a-ministro-que-palmeiras-ganhou-copa-do-mundo-de-clubes/|url-status=live|language=pt}}</ref><ref name=":14">{{cite web|language=pt|title=Fifa diz que títulos antes do Mundial de 2000 não são considerados oficiais|url=http://globoesporte.globo.com/futebol/noticia/2017/01/fifa-diz-que-titulos-antes-do-mundial-de-2000-nao-sao-considerados-oficiais.html|work=globoesporte.globo.com|date=27 janar 2017|access-date=22 shtator 2020|archive-date=11 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170711124812/http://globoesporte.globo.com/futebol/noticia/2017/01/fifa-diz-que-titulos-antes-do-mundial-de-2000-nao-sao-considerados-oficiais.html|url-status=live}}</ref> Më 27 tetor 2017, Këshilli i FIFA-s ndryshoi qëndrimin e tij: ndërsa nuk promovon unifikimin statistikor të Kupës Interkontinentale dhe Kupës Botërore të Klubeve, në respekt të historisë së dy turneve<ref name="kit20172">{{cite web|title=FIFA Club World Cup UAE 2017: Statistical Kit FIFA|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcwc/02/67/91/87/statskit_fcwc2017_event_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215063613/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcwc/02/67/91/87/statskit_fcwc2017_event_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=15 dhjetor 2017|pages=15, 40, 41, 42|language=en}}</ref> (të cilat u bashkuan në vitin 2005),<ref name="FIFA Activity Report 20053">{{cite journal|date=prill 2004 – maj 2005|title=FIFA Club World Championship TOYOTA Cup: Solidarity – the name of the game|url=https://www.fifa.com/mm/document/affederation/administration/01/68/21/16//activityreport2005en.pdf|url-status=dead|journal=FIFA Activity Report 2005|location=Zurich|publisher=Fédération Internationale de Football Association|page=60|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011001522/http://www.fifa.com/mm/document/affederation/administration/01/68/21/16//activityreport2005en.pdf|archive-date=11 tetor 2012|access-date=17 dhjetor 2012|language=en}}</ref> ai e bëri Kupën Interkontinentale një titull botëror zyrtar, duke njohur të gjithë fituesit e saj si kampionë botërorë të klubeve me të njëjtin titull si fituesit e [[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: "Kampionë Botërorë të Klubeve FIFA."<ref name=":F154233224">"Ndërsa nuk promovon unifikimin statistikor të turneve, pra, nuk ka absorbuar Kupën Interkontinentale (e bashkuar me Kupën Botërore të Klubeve FIFA në 2005), titulli u dha nga një dokument zyrtar nga federata botërore, kështu që ligjërisht është një titull botëror i FIFA-s" kf. {{cite web|title=FIFA Club World Cup Qatar 2019|url=https://digitalhub.fifa.com/m/105e5661ec9f3acb/original/gqfp3nkwm0zh8ra3xgyi-pdf.pdf|page=12|access-date=21 tetor 2021|archive-date=17 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210717232059/https://digitalhub.fifa.com/m/105e5661ec9f3acb/original/gqfp3nkwm0zh8ra3xgyi-pdf.pdf|url-status=live|language=en}} kf.</ref><ref name=":F15423">Për statutin e FIFA-s, garat zyrtare janë ato për ekipet përfaqësuese të organizuara nga FIFA ose ndonjë konfederatë. Ekipet përfaqësuese janë zakonisht ekipe kombëtare, por edhe ekipe klubesh që përfaqësojnë një konfederatë në garat ndërkonfederale ose një shoqatë anëtare në një garë kontinentale kf. {{cite web|title=FIFA Statutes, April 2016 edition|url=https://digitalhub.fifa.com/m/19a43d5f3a4c750b/original/vga5sv1yxeayptzrdudx-pdf.pdf|page=5|access-date=21 tetor 2021|archive-date=6 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206042201/https://digitalhub.fifa.com/m/19a43d5f3a4c750b/original/vga5sv1yxeayptzrdudx-pdf.pdf|url-status=live|language=en}} kf. {{cite web|date=10 dhjetor 2018|title=FIFA Club World Cup UAE 2018: Statistical-kit|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d5d33a48d2c98ce/original/mkbo3nwk4btahl9gwtwl-pdf.pdf|page=13|access-date=21 tetor 2021|archive-date=9 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210809010005/https://digitalhub.fifa.com/m/2d5d33a48d2c98ce/original/mkbo3nwk4btahl9gwtwl-pdf.pdf|url-status=live|language=en}} kf. {{cite web|title=2018/19 UEFA Champions League regulations|url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/uefaorg/Regulations/02/55/82/79/2558279_DOWNLOAD.pdf|page=10|access-date=22 shkurt 2020|archive-date=12 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180512114219/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/uefaorg/Regulations/02/55/82/79/2558279_DOWNLOAD.pdf|url-status=dead|language=en}}</ref> Në prill 2019, presidenti i [[FIFA]], [[Gianni Infantino]], në një intervistë për mediat braziliane, ripërsëriti këndvështrimin e FIFA-s se vetëm fituesit e Kupës Interkontinentale dhe Kupës Botërore të Klubeve ishin zyrtarisht kampionë botërorë. Gjithashtu në prill 2019, ish-presidenti i [[FIFA]], [[Joseph Blatter]] (i cili mbajti detyrën deri në dhjetor 2015) deklaroi përsëri për shtypin brazilian se Palmeiras ishte njohur si kampionë botërorë të klubeve nga FIFA në 2014.<ref>{{Cite web|url=https://veja.abril.com.br/placar/palmeiras-e-campeao-mundial-e-ponto-final-diz-joseph-blatter/|title='Palmeiras é campeão mundial e ponto final', diz Joseph Blatter|access-date=22 shtator 2020|archive-date=1 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001095733/https://veja.abril.com.br/placar/palmeiras-e-campeao-mundial-e-ponto-final-diz-joseph-blatter/|url-status=live|language=pt}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 prill 2019|title=Palmeiras é campeão mundial e ponto final, diz ex-presidente da Fifa|url=https://www.espn.com.br/futebol/artigo/_/id/5510246/palmeiras-e-campeao-mundial-e-ponto-final-diz-blatter-ex-presidente-da-fifa|access-date=10 shtator 2024|website=ESPN.com|language=pt}}</ref> Në shkurt 2021, faqja e internetit e [[FIFA]]-s vlerësoi fitoren e Palmeirasit në Copa Rio kështu: <blockquote>{{blockquote|"Një kampionat botëror ishte ëndërruar dhe diskutuar për vite me radhë nga disa prej drejtuesve kryesorë të futbollit – Jules Rimet, Ottorino Barassi dhe Stanley Rous ndër ta – dhe më në fund u planifikua për vitin 1951 në Brazil, i cili kishte pritur Kupën e Botës FIFA së fundmi. Kompeticioni me tetë ekipe përfshiu disa nga ekipet kryesore të Evropës, gjigantët uruguajanë Nacional dhe dyshja braziliane Vasco da Gama dhe Palmeiras, të cilët u kualifikuan si fitues të Turneut Rio-Sao Paulo".<ref name="Superheroes in green">{{cite web|title=Superheroes in green|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/superheroes-in-green|date=6 shkurt 2021|editor=fifa.com|language=en|access-date=4 maj 2021|archive-date=13 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210313174300/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/superheroes-in-green|url-status=live}}</ref>|col2=|col3=}}</blockquote> Në çdo rast, Copa Rio ishte turneu i parë ndërkontinental i futbollit që bashkoi klubet më prestigjioze nga ligat më të rëndësishme në mbarë botën. Ndeshjet u luajtën në të njëjtat vende në të cilat ishin luajtur ndeshjet e [[Kupa e Botës FIFA 1950|Kupës së Botës FIFA 1950]] një vit më parë. Turneu nxiti diskutime brenda federatave kontinentale të futbollit për të eksploruar futbollin e klubeve ndërkombëtarisht, gjë që përfundimisht çoi në nisjen e kampionateve ndërkombëtare si Kupa Evropiane (tani e njohur si [[UEFA Liga e Kampionëve]]) dhe [[Copa Libertadores]]. Në fund, Palmeiras fitoi kampionatin e parë ndërkontinental të epokës para-ndërkombëtare të futbollit, duke e bërë 'Copa Rio' një nga pikat fillestare më të rëndësishme të globalizimit për futbollin. 'Copa Rio' ishte e rëndësishme në atë kohë, por Palmeiras ende nuk njihet si kampion ndërkontinental nga FIFA. === "Akademia" bëhet një gjigant brazilian=== [[File:Ademir da Guia (1974).jpg|thumb|left|180px|Ademir da Guia]] Në vitet 1960, standardi i cilësisë së Palmeirasit luajti – i udhëhequr nga ai që do të vinte për të simbolizuar këtë periudhë të përsosmërisë së futbollit, [[Ademir da Guia]] – e çoi ekipin e Palestra Italia të quhej "Akademia" e futbollit brazilian. [[File:Time do Palmeiras, 1960.tif|thumb|right|200px|Akademia e Parë në 1960]] Akademia e parë kishte [[Djalma Santos]], Djalma Dias, [[Dudu (footballer, born 1939)|Dudu]], Ademir da Guia, [[Julinho Botelho]], [[Vavá]], Liminha dhe Chinesinho si disa nga lojtarët e shquar. [[File:Time do Palmeiras na Taça de Prata, 1969.tif|thumb|right|200px|Akademia e Dytë në 1969]] [[File:Luís Pereira and Dražen Mužinić.jpg|thumb|left|180px|Luís Pereira (djathtas) në [[Kupa e Botës FIFA 1974|Kupën e Botës FIFA 1974]]]] Menaxhuar nga Filpo Núñez, lojtarët e Palmeiras fituan kompeticionin kombëtar më të rëndësishëm në vitin 1965, kampionatin Rio – São Paulo, me performanca të shquara. Fitoret e thella kundër rivalëve kryesorë përfshinin shtatë gola të shënuar kundër [[Santos FC|Santos]], pesë kundër [[Botafogo de Futebol e Regatas|Botafogo]] në stadiumin e tyre në [[Stadiumi Maracanã|Maracanã]], pesë kundër [[São Paulo FC|São Paulo]], dhe katër të tjerë të shënuar kundër [[CR Vasco da Gama|Vasco]]. Titulli i erdhi Palmeirasit në një tjetër fitore të thellë kundër Botafogo-s në Stadiumin Pacaembú në São Paulo. Po atë vit, Federata Sportive Braziliane (CBD) përdori të gjithë listën e lojtarëve të Palmeirasit për të inauguruar [[Mineirão|Stadiumin Mineirão]] dhe për të përfaqësuar Brazilin në një ndeshje zyrtare të ekipit kombëtar kundër Uruguajit për Kupën Inconfidência. Ditën që veshi të gjelbrën dhe të bardhën, Palmeiras si Brazil ishte fitimtar 3–0 ndaj të kaltrës uruguajane. Në vitin e kaluar, Palmeiras kishte fituar Quadricentennial Cup ([[Torneio do IV Centenário do Rio de Janeiro de 1965|Torneun e Katërqindvjetorit të Rio de Janeiros 1965]]) duke mundur [[Kombëtarja paraguajane e futbollit|ekipin kombëtar të Paraguajit]] 5–2 dhe duke mundur [[Peñarol]] të Uruguait në finale. Në fund të viteve 1960, Palmeiras fitoi Copa do Brasil dhe turneun Roberto Gomes Pedrosa – ekuivalentin e Kampionatit Brazilian në atë kohë. Këto fitore hodhën themelet për Akademinë e dytë të Palmeirasit, me lojtarë si [[Luís Pereira]], [[Leivinha]], [[Emerson Leão]], Dudu, [[Ademir da Guia]] dhe [[César Augusto da Silva Lemos|César]]. Të udhëhequr nga [[Osvaldo Brandão]], ekipi fitoi disa tituj në vitet 1970. Ishte kampion i trefishtë shtetëror i São Paulos – duke dalë i pamposhtur në një nga ato turne – kampion i dyfishtë brazilian, fitues i trefishtë i Trofeut Ramón de Carranza të Spanjës, dhe fitues i Trofeut Mar del Plata të Argjentinës – i konsideruar Kampionati i Klubeve të Amerikës së Jugut.<ref name="palmeiras.com.br"/> ===Vitet 1980: Dekada e humbur=== [[File:Pré jogo- Palmeiras 3 x 3 Corinthians (06-09-2015) @ Allianz Parque, SP, Brasil. (21314835289).jpg|thumb|250px|Tifozët e Palmeirasit]] Tashmë të mësuar me fitore në "Akademinë" në vitet 1960 dhe 1970, tifozët e Palmeirasit panë vitet 1980 të vinin e të shkonin pa kampionate apo tituj. Në vitin 1986, Palmeiras nxori një ekip të mirë – duke mundur Corinthiansin 5–1 dhe duke luajtur një ndeshje historike në gjysmëfinale të Kampionatit Shtetëror të São Paulos kundër të njëjtit rival, duke fituar 3–0. Dhjetë vjet pasi fitoi titullin e tij të fundit Shtetëror, Palmeiras më në fund arriti në finalen e kampionatit shtetëror, por humbi ndaj [[Associação Atlética Internacional (Limeira)|Inter de Limeira]]. Më 29 tetor 1986, tifozët e Palmeirasit adoptuan derrin si maskotën e tyre. Në një ndeshje kundër [[Santos FC|Santos]], tifozët rivalë po brohorisnin "derr"; turma e Palmeirasit u përgjigj me "Hajde Derr!! Hajde Derr!! Olé Olé Olé..." dhe "Shko Derrr...." Pak ditë më vonë, revista sportive Placar popullarizoi nofkën e re kur botoi një numër me Jorginho Putinatti – simbolin e asaj gjenerate – duke mbajtur një derr në prehër. Pati dy ngjarje të vlefshme për t'u shënuar gjatë kësaj dekade. Në Kampionatin Shtetëror të vitit 1983 kundër Santos, arbitri José de Assis Aragão shënoi një gol për Palmeirasin në minutën e 47-të të pjesës së dytë. Sulmuesi Jorginho gjuajti topin brenda zonës së penalltisë, topi ishte duke dalë jashtë, por goditi Aragão-n – i cili ishte në vijën e portës rreth një metër nga porta dhe shkoi në rrjetën e Santos. Ndeshja përfundoi në barazim 2–2 – për pakënaqësinë e Santos. Ngjarja e dytë e papritur ndodhi më 11 nëntor 1988, kur sulmuesi Gaúcho shpëtoi dy penallti kundër [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]] në një ndeshje për Kampionatin Brazilian në Maracanã. Gaúcho u fut në portë pasi portieri Zetti theu këmbën në minutat e fundit të ndeshjes. Ndeshja përfundoi në barazim dhe kaloi në fazën e gjuajtjes së penalltive. Gjatë gjuajtjes së penalltive, Gaúcho ndali dy goditje, nga Aldair dhe Zinho. Për ta përmbyllur mbrëmjen, ai shënoi vetë një penallti duke veshur fanellën e portierit. [[File:Edmundo.jpg|thumb|left|160px|Edmundo]] Në vitin 1989, Palmeiras pati një shans tjetër për të fituar një titull. I pamposhtur deri në ndeshjen e parafundit, ekipi u eliminua kur humbi ndaj Bragantino-s në gjysmëfinale të Kampionatit Shtetëror të São Paulos. Vitet 1980 përfunduan pa fitore të rëndësishme, por vitet 1990 do ta kompensonin këtë.<ref name="palmeiras.com.br"/> ===Fundi i shekullit të 20-të – Më i madhi në Brazil=== Palmeiras e gjeti veten në mes të një thatësire gjashtëmbëdhjetë-vjeçare, pa asnjë trofe të rëndësishëm, deri në vitin 1992, kur klubi nënshkroi një marrëveshje sponsorizimi me gjigantin italian të qumështit [[Parmalat]]. Marrëveshja zgjati për tetë vjet dhe shpejt e ktheu Palmeirasin në klubin më të pasur të Brazilit.<ref>[https://anythingpalmeiras.com/2017/02/03/the-characteristics-of-the-palmeirasparmalat-1992-2000-partnership-a-revisit/ Parmalat partnership 1992-00 - anythingpalmeiras.com]</ref> Në vitet 1990, Palmeiras gëzoi arritje të panumërta, duke fituar tituj të shumtë të rëndësishëm. Në vitin e parë të plotë të marrëdhënies me Parmalat, ekipi fitoi [[Campeonato Paulista|Campeonato Paulista në 1993]], duke mundur rivalin e tij më të madh [[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]] në finale, nën komandën e trajnerit [[Vanderlei Luxemburgo]] dhe me një skuadër që përfshinte [[Evair]], [[Zinho]], [[Edmundo (footballer)|Edmundo]], [[César Sampaio]], [[Mazinho]], [[Antônio Carlos Zago|Antônio Carlos]], Roberto Carlos dhe [[Edílson]]. [[File:27 07 2019 Campeonato Brasileiro Jogo do Palmeiras x Vasco da Gama (48392264671) - Vanderlei Luxemburgo.jpg|thumb|left|160px|Vanderlei Luxemburgo]] Po atë vit, Palmeiras fitoi gjithashtu Kampionatin Rio-São Paulo, edhe një herë kundër [[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]], dhe [[1993 Campeonato Brasileiro Série A]]. Në vitin 1994, arriti arritjen e paprecedentë të fitimit të kampionateve shtetërore dhe kampionateve braziliane të njëpasnjëshme, fitorja e fundit erdhi kundër [[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]] edhe një herë. Në [[Sezoni 1996 i Sociedade Esportiva Palmeiras|1996]] Palmeiras fitoi miqësoren [[Copa Euro-América|Kupën Euro-Amerikë]], duke mundur kampionët e [[Bundesliga]] dhe kampionët e ardhshëm të [[UEFA Liga e Kampionëve 1996-97]] dhe [[Kupa Interkontinentale 1997]] [[Borussia Dortmund]] me rezultatin 6–1. Më vonë, ekipi fitoi lehtësisht [[1996 Campeonato Paulista]], duke shënuar më shumë se 100 gola dhe duke grumbulluar fitore historike, si një fitore 6–0 ndaj [[Santos FC]]. [[Rivaldo]], [[Muller]], [[Djalminha]] dhe [[Luizão (footballer, born 1968)|Luizão]] ishin lojtarët e shquar të këtij ekipi historik. Palmeiras pati gjithashtu një sekuencë të shquar ndeshjesh në [[1996 Copa do Brasil]], duke mundur [[Clube Atletico Mineiro]] 5-0 (7–1 në total) dhe duke mundur fituesit e [[Copa Libertadores 1995]] [[Gremio]] në gjysmëfinale, por ekipi përfundimisht pësoi një humbje befasuese ndaj [[Cruzeiro EC]], i cili përfundimisht do të fitonte [[Copa Libertadores 1997]]. Në vitin 1998, Palmeiras fitoi [[1998 Copa do Brasil]] dhe [[1998 Copa Mercosur]], të dyja kundër [[Cruzeiro EC]]. Kjo e fundit ishte kupa e parë zyrtare ndërkombëtare e fituar nga Palmeiras që nga viti 1951. [[File:Marcoswikipediafront.JPG|thumb|right|160px|Marcos]] ===1999 – Trofeu i parë Copa Libertadores=== {{see also|Copa Libertadores}} [[File:Zinho.JPG|thumb|left|160px|Zinho]] Tashmë i famshëm për fitimin e [[Copa do Brasil 1991]], [[Copa do Brasil 1994]], [[Copa Libertadores 1995]], dhe [[1996 Campeonato Brasileiro Série A]], [[Luiz Felipe Scolari]] u punësua si trajner në vitin 1997 dhe e udhëhoqi ekipin në një numër trofesh të rëndësishëm, duke përfshirë [[Copa Libertadores 1999|Copa Libertadores]] të tyre të parë. Palmeiras u përball me një rrugë sfiduese drejt finaleve, duke mundur [[Copa Libertadores 1998|kampionët në fuqi]] [[Clube de Regatas Vasco da Gama|Vasco da Gama]] në raundin e 16-të me 5–3 në total (duke përfshirë kthimin për të siguruar një fitore historike 4–2 në transfertë), rivalin [[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]] në çerekfinale me penallti, dhe fituesit e [[Copa Libertadores 1996]] [[Club Atletico River Plate|River Plate]] në gjysmëfinale me 3–1 në total. Ndeshjet finale ishin kundër [[Deportivo Cali]] nga Kolumbia, nënkampionët e [[Copa Libertadores 1978]]. Në ndeshjen e parë në [[Cali]], Deportivo mundi Palmeirasin 1–0. Në ndeshjen e kthimit, në [[Estádio Palestra Itália]], Palmeiras mundi Deportivo-n 2–1 dhe fitoi kompeticionin në një gjuajtje penalltish. Lojtarë të rëndësishëm nga ai ekip ishin fituesit e [[FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës]] [[Marcos Roberto Silveira Reis|Marcos]], [[Zinho]] dhe [[Roque Júnior]], si dhe [[Alexsandro de Souza|Alex]], [[Evair Aparecido Paulino|Evair]], [[Paulo Nunes]], dhe [[César Sampaio]]. Po atë vit, Palmeiras kundërshtoi [[Kupa Interkontinentale 1999|Kupën Interkontinentale 1999 në]] [[Tokio]], por u mund nga [[Manchester United F.C.|Manchester United]] i Anglisë. Megjithëse gëzonte pjesën më të mirë të lojës, Palmeiras kishte një gol nga [[Alex (footballer, born 1977)|Alex]] të anuluar, dhe pësoi një gol pas një gabimi të pazakontë nga [[Marcos (footballer, born 1973)|Marcos]], një nga yjet e ekipit dhe kampion i ardhshëm i [[Kupa e Botës FIFA 2002|Kupës së Botës FIFA 2002]].<ref>{{cite web|url=http://trivela.uol.com.br/ha-15-anos-palmeiras-pressionava-manchester-united-mas-perdia-o-titulo-mundial/|title=Há 15 anos, Palmeiras jogava melhor que o Manchester United, mas perdia o título Mundial|publisher=Trivela|date=30 nëntor 2014|access-date=6 shkurt 2016|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305211501/http://trivela.uol.com.br/ha-15-anos-palmeiras-pressionava-manchester-united-mas-perdia-o-titulo-mundial/|url-status=dead|language=pt}}</ref> [[File:Luiz Felipe Scolari.jpeg|thumb|left|160px|Luiz Felipe Scolari]] ===2000 – Katër finale të kontestuara=== Në vitin 2000, Palmeiras kontestoi katër finale. Së pari, ekipi fitoi [[Torneio Rio-São Paulo|Turneun Rio-São Paulo]] pasi mundi [[CR Vasco da Gama|Vasco da Gama]] me 6–1 në total në finale. Në ndeshjen e parë, në [[Rio de Janeiro]], Palmeiras mundi Vasco-n 2–1. Në ndeshjen e kthimit, në [[Estádio do Morumbi|Stadiumin Morumbi]], Palmeiras fitoi me rezultatin 4–0. Klubi arriti përsëri në finalet e [[Copa Libertadores 2000]], këtë herë kundër [[Boca Juniors]] nga [[Argjentina]]. Në ndeshjen e parë në [[Buenos Aires]], loja përfundoi 2–2. Në ndeshjen e kthimit, në [[Estádio do Morumbi|Morumbi]] në São Paulo, loja përfundoi 0–0, me Boca-n që fitoi kompeticionin në një gjuajtje penalltish dhe parandaloi një kampionat të njëpasnjëshëm për Palmeirasin. Pas finales së Copa Libertadores, [[Luiz Felipe Scolari]] u largua nga Palmeiras, së bashku me një numër lojtarësh. Duke pasur parasysh rrethanat, Palmeiras investoi në lojtarë më të rinj dhe fitoi [[Copa dos Campeões|Kupën e Kampionëve Brazilianë]] të parë ndonjëherë pasi mundi [[Sport Club do Recife|Sport Recife]] në finale. Rezultati e kualifikoi klubin të luante në [[Copa Libertadores|Libertadores]] e tij të 3-të radhazi në [[2001 Copa Libertadores|2001]]. Në fund të vitit, klubi gjithashtu arriti në çerekfinale të play-off-eve të [[Copa João Havelange|Campeonato Brasileiro 2000]] dhe luajti finalen e tij të 3-të radhazi të [[2000 Copa Mercosur|Copa Mercosur]], e cila ishte gjithashtu finalja e tij e 5-të radhazi e kampionatit [[CONMEBOL]] që nga gjysma e dytë e vitit 1998 ([[1998 Copa Mercosur]], [[1999 Copa Libertadores]], [[1999 Copa Mercosur]], [[2000 Copa Libertadores]], dhe [[2000 Copa Mercosur]]). Ekipi i ri i Palmeirasit përfundimisht humbi finalen e [[2000 Copa Mercosur|Copa Mercosur 2000]] ndaj një [[Clube de Regatas Vasco da Gama|Vasco da Gama]] plot me yje si [[Romario]], [[Juninho Paulista]] dhe [[Euller (footballer, born 1971)|Euller]]. Ekipi u quajt “''bom e barato''” (i mirë dhe i lirë) dhe suksesi i tyre shkaktoi një filozofi të re menaxhimi në klub, e cila përfundimisht u provua se nuk ishte aq efektive në vitet në vijim. Pasi fitoi gara kyçe kombëtare dhe ndërkombëtare, Palmeiras u shpall **Ekipi më i Mirë i Shekullit të 20-të të Brazilit** në [[Brazilian football|futbollin brazilian]] nga [[Federação Paulista de Futebol|Federata e Futbollit e Shtetit të São Paulos]] (FPF), gazetat ''[[Folha de S.Paulo|Folha de]] [[O Estado de S. Paulo|São Paulo]]'' dhe ''[[O Estado de S. Paulo|Estado de São Paulo]]'', dhe revista ''Placar''.<ref name="palmeiras.com.br"/> ===Vitet 2000 – Vite të vështira=== [[File:Palmeiraslduwikipedia.JPG|thumb|left|200px|Palmeiras kundër [[Liga Deportiva Universitaria de Quito|Liga Deportiva Universitaria]] në 2009]] Sponsorizimi i Parmalatit përfundoi në vitin 2000, duke e lënë Palmeirasin në vështirësi të mëdha. Pasi arriti në gjysmëfinale të [[2001 Copa Libertadores|Copa Libertadores 2001]] (ku humbi nga [[Boca Juniors]]), klubi pati një sezon të keq në 2002 që përfundoi në rënie në [[Campeonato Brasileiro Série B|Série B]], por u kthye menjëherë në vitin 2004. Sezonet 2004 dhe 2005 ishin mjaft të suksesshme, me ekipin që përfundoi i 4-ti të dy vitet dhe u kualifikua për [[Copa Libertadores|Libertadores]] në 2005 dhe 2006. Palmeiras u eliminua nga rivalët [[São Paulo FC|São Paulo]] në Raundin e 16-të në të dy vitet. Në vitin 2007, [[Edmundo (footballer)|Edmundo]] luajti sezonin e tij të fundit për klubin, duke humbur vetëm vendin e parë në [[2007 Campeonato Brasileiro Série A|Série A]] në ndeshjen e fundit të sezonit. Në vitin 2008, Palmeiras arriti një marrëveshje sponsorizimi me Traffic, një agjenci marketingu sportiv. Klubi bëri investime të mëdha në lojtarë të rinj dhe [[Vanderlei Luxemburgo]]. Kjo strategji e re dha fryte pasi Palmeiras fitoi [[2008 Campeonato Paulista|Kampionatin e tij të 22-të Paulista]], të përmbyllur me një fitore 5–0 ndaj [[Associação Atlética Ponte Preta|Ponte Preta]] në ndeshjen e dytë të finales. Palmeiras përfundoi i 4-ti në [[2008 Campeonato Brasileiro Série A|Campeonato Brasileiro]], gjë që i kualifikoi ata për edicionin e [[2009 Copa Libertadores|2009]] të [[Copa Libertadores]]. ===Allianz Parque=== [[File:Imagens da Cidade de São Paulo e Zoológico da Capital Paulista. (47480340301).jpg|thumb|right|200px|Allianz Parque]] Viti 2008 shënoi gjithashtu fillimin e fazës së planifikimit për një stadium të ri për klubin, si dhe rimodelimin e klubit social, për të përgatitur Palmeirasin për vitin e njëqindvjetorit të klubit në 2014. Arena e planifikuar tani njihet si [[Allianz Parque]]. Në vitin 2009, klubi arriti në çerekfinale të Copa Libertadores, duke humbur përfundimisht ndaj skuadrës uruguaiane [[Club Nacional de Football|Nacional]] me gola në transfertë. Në të njëjtin sezon, Palmeiras iu afrua fitores në [[2009 Campeonato Brasileiro Série A|Ligën Braziliane]], por problemet politike brenda klubit shkaktuan trazira të brendshme dhe ndikuan në performancat në fushë, dhe Palmeiras e përfundoi sezonin në vendin e pestë. Nga viti 2010 deri në 2014, Palmeiras luajti ndeshjet e tij në shtëpi në [[Estádio do Pacaembu|Pacaembu]] komunal, pasi [[Estádio Palestra Itália]] u shemb. ===2012: Copa do Brasil dhe rënia nga kategoria=== [[File:Assuncaowiki.jpg|thumb|left|130px|Marcos Assunção]] Në vitin 2012, Palmeiras fitoi [[2012 Copa do Brasil|Copa do Brasil]] për herë të dytë, duke mundur [[Coritiba Foot Ball Club|Coritiba]] në finale.<ref>{{cite web|url=http://globoesporte.globo.com/jogo/copa-do-brasil-2012/11-07-2012/coritiba-palmeiras.html|title=Paraíso Verde! Na Bola Parada, Palmeiras É Bi da Copa do Brasil|publisher=Globo Esporte|access-date=6 shkurt 2016|archive-date=15 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120715060018/http://globoesporte.globo.com/jogo/copa-do-brasil-2012/11-07-2012/coritiba-palmeiras.html|url-status=live|language=pt}}</ref> I udhëhequr nga trajneri [[Luiz Felipe Scolari]] dhe kapiteni nga mesfushori [[Marcos Assunção]], Palmeiras nuk pësoi asnjë humbje në të gjithë turneun. Më pak se tre muaj pasi fitoi Copa do Brasil, Scolari do të largohej nga klubi për shkak të performancave të dobëta në ligë. Ai u zëvendësua nga [[Gilson Kleina]],<ref>{{cite web|url=http://esportes.br.msn.com/colunistas/g%C3%ADlson-kleina-%C3%A9-o-novo-t%C3%A9cnico-do-palmeiras-contrato-at%C3%A9-o-fim-de-2013|title=Esportes - Futebol, UFC, F1, Campeonatos do Brasil e do Mundo|publisher=MSN|access-date=21 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20120925013718/http://esportes.br.msn.com/colunistas/g%C3%ADlson-kleina-%C3%A9-o-novo-t%C3%A9cnico-do-palmeiras-contrato-at%C3%A9-o-fim-de-2013|archive-date=25 shtator 2012|url-status=dead|language=pt}}</ref> trajneri i [[Associação Atlética Ponte Preta|Ponte Preta]], por ekipi nuk arriti të përmirësonte performancat e tij dhe ra në [[Campeonato Brasileiro Série B]] për herë të dytë në historinë e tij pas një barazimi kundër [[Clube de Regatas Flamengo|Flamengo]] më 18 nëntor, [[2012 Campeonato Brasileiro Série A|2012]].<ref>{{cite web|url=http://www.gazetaesportiva.net/noticia/2012/11/palmeiras/love-marca-no-fim-e-deixa-palmeiras-muito-perto-da-serie-b.html|title=Love marca no fim e determina rebaixamento do Palmeiras|work=Gazetaesportiva.Net|access-date=21 korrik 2015|archive-date=29 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130929053512/http://www.gazetaesportiva.net/noticia/2012/11/palmeiras/love-marca-no-fim-e-deixa-palmeiras-muito-perto-da-serie-b.html|url-status=live|language=pt}}</ref> ===2013–2015: Fillimi i një ringjalljeje=== [[File:Allianz Parque - Palmeiras Campeão Brasileiro de 2016.jpg|thumb|right|200px|Tifozët e Palmeirasit në Allianz Parque]] Në vitin 2013, tani nën administrimin e Presidentit të sapozgjedhur [[Paulo Nobre]],<ref>{{cite web|url=http://globoesporte.globo.com/futebol/times/palmeiras/noticia/2013/01/paulo-nobre-derrota-perin-e-e-o-novo-presidente-do-palmeiras.html|title=Eleito presidente do Palmeiras, Nobre afirma: 'Não sou salvador da pátria|date=21 janar 2013|publisher=Globo Esporte|access-date=6 shkurt 2016|archive-date=23 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123193105/http://globoesporte.globo.com/futebol/times/palmeiras/noticia/2013/01/paulo-nobre-derrota-perin-e-e-o-novo-presidente-do-palmeiras.html|url-status=live|language=pt}}</ref> Palmeiras u promovua lehtësisht përsëri në divizionin e parë me gjashtë ndeshje për të kursyer, duke siguruar pjesëmarrjen e tyre në [[2014 Campeonato Brasileiro Série A|Série A 2014]] për sezonin e njëqindvjetorit të klubit. Palmeiras pësoi një pengesë herët në sezonin e tij të [[2014 Campeonato Brasileiro Série A|njëqindvjetorit]] 2014 pasi trajneri Kleina u shkarkua, menjëherë pasuar nga largimi i sulmuesit [[Alan Kardec]] dhe mbrojtësit [[Henrique Adriano Buss|Henrique]].<ref>{{cite web|url=http://odia.ig.com.br/esporte/brasileirao/2014-04-28/alan-kardec-deixa-palmeiras-e-acerta-com-rival-sao-paulo-revela-paulo-nobre.html|title=Alan Kardec deixa Palmeiras e acerta com rival São Paulo, revela Paulo Nobre|publisher=O DIA|access-date=6 shkurt 2016|archive-date=7 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207002419/http://odia.ig.com.br/esporte/brasileirao/2014-04-28/alan-kardec-deixa-palmeiras-e-acerta-com-rival-sao-paulo-revela-paulo-nobre.html|url-status=live|language=pt}}</ref> Argjentinasi [[Ricardo Gareca]] u nënshkrua për të trajnuar ekipin pas pushimit për [[2014 FIFA World Cup|Kupën e Botës në Brazil]], por nuk arriti të përmbushë pritshmëritë dhe u shkarkua pas një periudhe të shkurtër. [[Dorival Júnior]] zëvendësoi Gareca-n deri në fund të sezonit, pasi klubi po luftonte kundër rënies nga kategoria. Me portierin e zgjedhur të parë [[Fernando Prass]] dhe mesfushorin [[Jorge Valdivia]] që të dy u kthyen nga lëndimi, lojtarët udhëhoqën Palmeirasin gjatë gjithë gjysmës së dytë të sezonit pasi klubi arriti të shmangte rënien nga kategoria dhe e përfundoi sezonin në vendin e 16-të.<ref>{{cite news|title=Palmeiras mark centenary amid relegation fears|url=https://www.theguardian.com/football/feedarticle/11507406|agency=Reuters|date=26 gusht 2014|first=Andrew|last=Downie|work=The Guardian|access-date=1 shtator 2014|archive-date=8 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208082140/http://www.theguardian.com/football/feedarticle/11507406|url-status=live|language=en}}</ref> ====Një tjetër Copa do Brasil==== [[File:Ze-2-cc3b3pia.jpg|thumb|right|200px|Zé Roberto]] Në vitin 2015, Palmeiras iu nënshtrua një projekti të gjerë rindërtimi, duke punësuar një trajner të ri dhe një drejtor të ri futbolli. Klubi nënshkroi 25 lojtarë gjatë vitit dhe promovoi disa talente të reja nga ekipet e të rinjve të klubit, ndërsa pothuajse çdo lojtar nga skuadra e vitit 2014 u largua. Palmeiras gjithashtu përmirësoi programin e tij zyrtar të mbështetësve të paguar, ''Avanti'', duke arritur përfundimisht në 114,000 mbështetës të paguar.<ref>{{cite web|url=http://www.palmeiras.com.br/noticias/ler/35546-avanti-atinge-50-mil-socios-em-2015-e-fica-proximo-de-bater-recorde-do-flamengo#.VrYo7TYrL-Y|title=Avanti atinge 50 mil sócios em 2015 e fica próximo de bater recorde do Flamengo|publisher=SE Palmeiras|access-date=6 shkurt 2016|archive-date=24 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150424232228/http://www.palmeiras.com.br/noticias/ler/35546-avanti-atinge-50-mil-socios-em-2015-e-fica-proximo-de-bater-recorde-do-flamengo#.VrYo7TYrL-Y|url-status=dead|language=pt}}</ref> Ky ishte gjithashtu sezoni i parë i Palmeirasit duke luajtur në stadiumin e tyre të sapondërtuar, [[Allianz Parque]], i cili priti 43,713 tifozë dhe përfshinte ndenjëse të mbuluara plotësisht për spektatorët; ai u inaugurua më 19 nëntor 2014.<ref>{{cite web|url=http://esportes.terra.com.br/sport/palmeiras-leva-gol-de-ex-e-decepciona-1-no-allianz-parque,16123b280aac9410VgnVCM4000009bcceb0aRCRD.html|title=Palmeiras leva gol de "ex" e decepciona 1ª no Allianz Parque|publisher=Terra|access-date=6 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207002618/http://esportes.terra.com.br/sport/palmeiras-leva-gol-de-ex-e-decepciona-1-no-allianz-parque,16123b280aac9410VgnVCM4000009bcceb0aRCRD.html|archive-date=7 shkurt 2016|url-status=dead|df=mdy-all|language=pt}}</ref> Palmeiras arriti në finalet e [[2015 Campeonato Paulista|Campeonato Paulista 2015]], të cilat i humbi me penallti ndaj rivalëve [[Santos FC]].<ref>{{cite web|url=http://esportes.terra.com.br/palmeiras/santos-x-palmeiras-pela-final-do-campeonato-paulista-2015,9535992309a48c21dac389744356ceb533upRCRD.html|title=Santos vence Palmeiras nos pênaltis e é campeão paulista|publisher=Terra|access-date=6 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206234034/http://esportes.terra.com.br/palmeiras/santos-x-palmeiras-pela-final-do-campeonato-paulista-2015,9535992309a48c21dac389744356ceb533upRCRD.html|archive-date=6 shkurt 2016|url-status=dead|df=mdy-all|language=pt}}</ref> Më 9 qershor 2015, trajneri [[Oswaldo de Oliveira]] u shkarkua nga Palmeiras për shkak të një fillimi të ngadaltë në [[2015 Campeonato Brasileiro Série A|Campeonato Brasileiro]].<ref>{{cite web|url=http://globoesporte.globo.com/futebol/times/palmeiras/noticia/2015/06/palmeiras-demite-oswaldo-de-oliveira.html|title=Palmeiras demite Oswaldo de Oliveira|date=9 qershor 2015|publisher=Globo Esporte|access-date=6 shkurt 2016|archive-date=10 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610223631/http://globoesporte.globo.com/futebol/times/palmeiras/noticia/2015/06/palmeiras-demite-oswaldo-de-oliveira.html|url-status=live|language=pt}}</ref> Më 10 qershor 2015, Palmeiras arriti një marrëveshje me [[Marcelo Oliveira]], i shkarkuar së fundmi nga [[Cruzeiro Esporte Clube|Cruzeiro]] pavarësisht se kishte fituar ligën braziliane me ta në [[2013 Campeonato Brasileiro Série A|2013]] dhe [[2014 Campeonato Brasileiro Série A|2014]]. Palmeiras fitoi [[2015 Copa do Brasil|Copa do Brasil 2015]] më 2 dhjetor 2015. Pas një humbjeje 1–0 ndaj Santos në ndeshjen e parë, lojtarët u pritën në stadium nga më shumë se 40,000 tifozë si brenda ashtu edhe jashtë Allianz Parque. Palmeiras fitoi ndeshjen e kthimit 2–1, me të dy golat e shënuar nga [[Dudu (footballer, born 1992)|Dudu]], përpara se të fitonte trofeun me penallti (me Fernando Prass që priti një penallti dhe shënoi penalltinë fituese). [[Gabriel Jesus]] ishte zbulimi i madh i atij ekipi, ndërsa përvoja e mesfushorit [[Zé Roberto]] ishte gjithashtu thelbësore për Palmeirasin për të fituar kompeticionin. Me këtë titull, Palmeiras rriti epërsinë e tij si kampioni më i madh i Brazilit, me 12 tituj kombëtarë (8 tituj lige, 1 Kupë Kampionësh Brazilianë dhe 3 tituj Copa do Brasil).<ref>{{cite web|url=http://www.fpf.org.br/Not%C3%ADcias/%C3%9Altimas+Not%C3%ADcias/2015-12/94777/Palmeiras+chega+a+11+t%C3%ADtulos+e+se+isola+como+maior+campe%C3%A3o+nacional|title=Palmeiras chega a 11 títulos e se isola como maior campeão nacional|publisher=Federação Paulista de Futebol (FPF)|access-date=6 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207012349/http://www.fpf.org.br/Not%C3%ADcias/%C3%9Altimas+Not%C3%ADcias/2015-12/94777/Palmeiras+chega+a+11+t%C3%ADtulos+e+se+isola+como+maior+campe%C3%A3o+nacional|archive-date=7 shkurt 2016|url-status=dead|df=mdy-all|language=pt}}</ref> Si kampion i Copa do Brasil 2015, Palmeiras siguroi gjithashtu një vend në fazën e grupeve të [[2016 Copa Libertadores|Copa Libertadores 2016]]. ===2016–2018: Përsëri në majën e futbollit brazilian=== [[File:BARCELONA-PALMEIRAS - 35626337991 (cropped).jpg|thumb|right|200px|Yerry Mina]] Më 12 mars 2016, Palmeiras arriti një marrëveshje verbale me [[Cuca (footballer, born 1963)|Cuca]] për t'u bërë trajneri i tij i ri.<ref>{{Cite web|url=https://esportes.terra.com.br/palmeiras/palmeiras-confirma-contratacao-de-cuca-como-novo-treinador,1efd1efcfa25bd98e254b0842a4c113exc9k0cth.html|title=Palmeiras confirma contratação de Cuca como novo treinador|access-date=21 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161122073216/https://esportes.terra.com.br/palmeiras/palmeiras-confirma-contratacao-de-cuca-como-novo-treinador,1efd1efcfa25bd98e254b0842a4c113exc9k0cth.html|archive-date=22 nëntor 2016|url-status=dead|df=mdy-all|language=pt}}</ref> Palmeiras nënshkroi përsëri [[Zé Roberto]], duke nënshkruar gjithashtu lojtarë të tjerë kyç për sezonin 2016, duke përfshirë [[Dudu (footballer, born 1992)|Dudu]], [[Edu Dracena]], [[Moisés Lima Magalhães|Moisés]], [[Róger Guedes]], [[Jean (footballer, born 1986)|Jean]], [[Yerry Mina]], dhe [[Tchê Tchê]]. ====2016: Titulli i 9-të kombëtar==== [[File:Brasil estreia contra a África do Sul no Mané Garrincha — копия (2).jpg|thumb|left|150px|[[Gabriel Jesus]]]] Pas një viti dominues, duke udhëhequr ligën për 29 javë, Cuca e udhëhoqi Palmeirasin në titullin e tij të nëntë të ligës dhe të parin në 22 vjet, duke e bërë atë klubin me më shumë tituj lige në Brazil. [[Gabriel Jesus]] ishte golashënuesi kryesor i ekipit me 12 gola. Më 27 nëntor 2016, Palmeirasit iu garantua titulli përpara javës së 38-të, duke mundur Chapecoense-n në shtëpi 1–0 me një gol nga [[Fabiano Leismann|Fabiano]] në minutën e 26-të.<ref>{{cite web|url=http://www.arazao.com.br/noticia/80576/palmeiras-vence-a-chapecoense-e-garante-o-titulo-do-campeonato-brasileiro/|title=Palmeiras vence a Chapecoense e garante o título do Campeonato Brasileiro|publisher=A Razao|language=pt|date=27 nëntor 2016|access-date=27 janar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202061536/http://www.arazao.com.br/noticia/80576/palmeiras-vence-a-chapecoense-e-garante-o-titulo-do-campeonato-brasileiro/|archive-date=2 shkurt 2017|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> Me një pjesëmarrje prej 40,986 tifozësh, kjo theu rekordin e vjetër të pjesëmarrjes prej 40,035 nga 12 korriku 2016 kundër Santos. ====2018: Titulli i 10-të kombëtar==== [[File:DuduPalmeiras2018.jpg|thumb|left|220px|Dudu në 2018]] Më 25 nëntor 2018, Palmeiras fitoi titullin e tij të 10-të [[Campeonato Brasileiro Série A|Campeonato Brasileiro]] pasi mundi [[CR Vasco da Gama|Vasco]] 1–0 në [[Rio de Janeiro]]. Më 2 dhjetor 2018, Palmeiras luajti ndeshjen e tyre të fundit të sezonit përpara një turme rekord prej 41,216 personash. Me një fitore 3–2 ndaj [[Esporte Clube Vitória|Vitória]], Palmeiras vendosi një rekord të ri të Campeonato Brasileiro për serinë më të gjatë të pamposhtur (23 ndeshje).<ref>{{cite web|url=https://veja.abril.com.br/placar/campeonato-brasileiro/palmeiras-e-vitoria-02122018/|title=Com Bolsonaro na arquibancada, Palmeiras vence Vitória|publisher=Veja|language=pt|date=2 dhjetor 2018|access-date=2 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181203221359/https://veja.abril.com.br/placar/campeonato-brasileiro/palmeiras-e-vitoria-02122018/|archive-date=3 dhjetor 2018|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> ===2020: Treble=== [[File:Breno-lopes-palmeiras-wikipedia-2021 (cropped).jpg|thumb|right|220px|[[Breno Lopes (footballer, born 1996)|Breno Lopes]]]] Në vitin 2020, gjatë [[COVID-19 pandemic in Brazil|pandemisë COVID-19 në Brazil]], Palmeiras mundi rivalin e tyre kryesor Corinthians në një finale historike të Campeonato Paulista. Në finalen e parë në historinë e kompeticionit pa asnjë spektator, Palmeiras fitoi pasi mundi Corinthiansin në një gjuajtje penalltish.<ref>{{cite web|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/08/palmeiras-x-corinthians.htm|title=Com drama, Palmeiras vence o Corinthians nos pênaltis e é campeão paulista|publisher=UOL|language=pt|date=8 gusht 2020|access-date=22 shtator 2020|df=mdy-all|archive-date=27 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927103751/https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/08/palmeiras-x-corinthians.htm|url-status=live}}</ref> Më 30 janar 2021, Palmeiras, i udhëhequr nga trajneri portugez Abel Ferreira, fitoi [[2020 Copa Libertadores|Copa Libertadores 2020]] kundër [[Santos Futebol Clube|Santos]] me rezultatin [[2020 Copa Libertadores Final|1–0]] në [[Maracanã Stadium|Stadiumin Maracanã]], në [[Rio de Janeiro]]. Ishte titulli i dytë i Palmeirasit në këtë kompeticion.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/55874806|title=Copa Libertadores: Palmeiras score added-time winner to beat Santos|date=30 janar 2021|work=BBC Sport|access-date=31 janar 2021|archive-date=31 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131000049/https://www.bbc.com/sport/football/55874806|url-status=live|language=en}}</ref> [[Breno Lopes (footballer, born 1996)|Breno Lopes]] shënoi golin e vetëm të ndeshjes në minutën e nëntë të kohës shtesë të pjesës së dytë. Si kampion, Palmeiras u kualifikua për [[2020 FIFA Club World Cup|Kupën e Botës për Klube FIFA 2020]] në [[Qatar]] dhe fitoi të drejtën për të luajtur kundër fituesit të [[2020 Copa Sudamericana]] në [[2021 Recopa Sudamericana]].<ref>{{cite web|url=https://www.conmebol.com/es/palmeiras-conquista-por-segunda-vez-la-gloria-eterna|title=Palmeiras conquista por segunda vez la Gloria Eterna|publisher=CONMEBOL.com|date=30 janar 2021|language=es|access-date=31 janar 2021|archive-date=31 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131031924/https://www.conmebol.com/es/palmeiras-conquista-por-segunda-vez-la-gloria-eterna|url-status=live}}</ref> Në mars 2021, Palmeiras fitoi [[2020 Copa do Brasil|Copa do Brasil 2020]], duke mundur [[Grêmio]] me një rezultat të përgjithshëm 3–0. Ishte titulli i 4-të Copa do Brasil për Palmeirasin.<ref>{{cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-palmeiras-beat-gremio-to-win-copa-do-brasil-14358208|title=Football: Palmeiras beat Gremio to win Copa do Brasil|publisher=channelnewsasia.com|date=8 mars 2021|access-date=8 mars 2021|archive-date=8 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308175553/https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-palmeiras-beat-gremio-to-win-copa-do-brasil-14358208|url-status=dead|language=en}}</ref> [[File:Audiência com Abel Ferreira, Técnico do Palmeiras (cropped).jpg|thumb|left|200px|[[Abel Ferreira]]]] ===2021: Mbrojtja e Libertadores=== [[File:Palmeiras x Flamengo - Libertadores - Final - Torcida.jpg|thumb|right|200px|Tifozët e Palmeirasit në Estadio Centenario]] Më 27 nëntor 2021, Palmeiras fitoi [[2021 Copa Libertadores|Copa Libertadores 2021]] kundër [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]], me rezultatin [[2021 Copa Libertadores Final|2–1]], në një ndeshje të vetme në një përballje vendimtare të mbajtur në [[Estadio Centenario]], në [[Montevideo]], [[Uruguay]]. I udhëhequr edhe një herë nga trajneri portugez Abel Ferreira, Palmeiras arriti të fitojë titullin e dytë radhazi në më pak se një vit – hera e parë që ata arritën një arritje të tillë në historinë e tyre.<ref>{{cite web|url=https://ge.globo.com/futebol/libertadores/jogo/27-11-2021/palmeiras-flamengo.ghtml|title=A América continua verde! Palmeiras bate Flamengo e leva o tri da Libertadores|date=27 nëntor 2021|work=ge|access-date=27 nëntor 2021|language=pt|archive-date=27 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211127214340/https://ge.globo.com/futebol/libertadores/jogo/27-11-2021/palmeiras-flamengo.ghtml|url-status=live}}</ref> [[Raphael Veiga]] dhe [[Deyverson]] shënuan për ''Verdão'' pesë minuta në pjesën e parë dhe në kohën shtesë, respektivisht. [[Gabriel Barbosa]] shënoi golin e vetëm për Flamengon në minutën e 72-të. Si kampion, Palmeiras u kualifikua për [[2021 FIFA Club World Cup|Kupën e Botës për Klube FIFA 2021]] në [[United Arab Emirates|Emiratet e Bashkuara Arabe]], dhe fitoi të drejtën për të luajtur kundër fituesit të [[2021 Copa Sudamericana|Copa Sudamericana 2021]] në [[2022 Recopa Sudamericana|Recopa Sudamericana 2022]].<ref>{{cite web|url=https://conmebollibertadores.com/cards/NewsReaderWeb/bem-vindo-tri-palmeiras-vence-flamengo-na-prorrogacao-e-se-sagra-campeao-no-centenario|title=Bem-vindo, tri! Palmeiras vence Flamengo na prorrogação e se sagra campeão no Centenário|publisher=CONMEBOL.com|date=27 nëntor 2021|language=pt|access-date=9 janar 2022|archive-date=11 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220111091712/https://conmebollibertadores.com/cards/NewsReaderWeb/bem-vindo-tri-palmeiras-vence-flamengo-na-prorrogacao-e-se-sagra-campeao-no-centenario|url-status=live}}</ref> Më 20 janar 2022, [[International Federation of Football History & Statistics|Federata Ndërkombëtare e Historisë dhe Statistikave të Futbollit]] shpalli Palmeirasin si fituesin e Renditjes Botërore të Klubeve më të Mira për Meshkuj të vitit 2021. Ishte hera e parë që një klub brazilian e përfundoi një vit në krye të kësaj renditje. ===2022: Vendosja e rekordeve të reja=== [[File:Palmeiras-campeao-paulista-2022.jpg|thumb|left|250px|Skuadra e Palmeirasit me trofeun e Campeonato Paulista]] Në janar 2022, nën-20 e Palmeirasit fitoi [[Copa São Paulo de Futebol Júnior]] për herë të parë, duke mundur rivalin [[Santos FC|Santos]] 4–0 në finale. Kjo fitore solli në shtëpi të vetmin trofe të madh të të rinjve që ende nuk ishte fituar nga Palmeiras, dhe shërbeu si kulm i një periudhe të qëndrueshme investimi në ekipet e të rinjve, duke filluar në 2013. Në shkurt 2022, Palmeiras luajti [[2021 FIFA Club World Cup|Kupën e Botës për Klube FIFA 2021]] dhe përfundoi në vendin e dytë pasi mundi [[Al Ahly SC|Al-Ahly]] në gjysmëfinale, dhe humbi ndeshjen finale 2–1 në kohën shtesë kundër [[Chelsea F.C.|Chelsea]] pas një penalltie të konfirmuar nga [[Video assistant referee|arbitri i asistencës video]]. Në mars 2022, Palmeiras mundi [[Athletico Paranaense]] 4–2 në total dhe fitoi [[2022 Recopa Sudamericana|Recopa Sudamericana 2022]]. [[File:Palmeiras-campeao-recopa-2022.png|thumb|right|250px|Skuadra e Palmeirasit me trofeun Recopa]] Në prill 2022, Palmeiras fitoi [[2022 Campeonato Paulista|Campeonato Paulista]] e tij të 24-të pasi mundi [[Sao Paulo FC|Sao Paulo]] në Finale me 5–3 në total, duke u kthyer nga një humbje 3–1 në ndeshjen e parë. Në nëntor 2022, Palmeiras fitoi [[2022 Campeonato Brasileiro Série A|Campeonato Brasileiro]] e tij të 11-të pas një sezoni të fortë, duke humbur vetëm tre ndeshje. Trofeu ishte trofeu i fundit i mundshëm që do të fitohej nga [[Abel Ferreira]] në Amerikën e Jugut. ===2023: Një tjetër sezon fitimtar=== Në janar 2023, Palmeiras fitoi Copa São Paulo de Futebol Júnior për herë të dytë radhazi, duke mundur [[América Mineiro]] 2–1 në finale. ''Verdão'' më pas shtoi [[2023 Supercopa do Brasil|Supercopa do Brasil 2023]] në kabinetin e tyre të trofeve më 28 janar 2023 pasi shënoi 4–3 kundër [[Clube de Regatas Flamengo|Flamengo]]. Ndeshja u luajt në [[Estadio Nacional Mane Garrincha|Stadiumin Mane Garrincha]] në [[Brasília]]. Ashtu si sezonin e kaluar, ata arritën në finalet e Campeonato Paulista pa asnjë humbje, megjithatë, Palmeiras humbi ndeshjen e parë të finales me rezultatin 2–1 kundër [[Esporte Clube Água Santa]], por vazhdoi të fitonte ndeshjen e dytë 4–0 siç kishin bërë një vit më parë për të fituar titullin e tyre të 25-të, dhe të dytin radhazi të Campeonato Paulista. Në [[Copa Libertadores]], Palmeiras hyri direkt në fazën e grupeve dhe u hodh në Grupin C së bashku me Barcelonën nga Guayaquil, Ekuador, Bolívar nga Bolivia dhe Cerro Porteño nga Paraguaj, duke pasur fushatën më të mirë në fazën e grupeve. Në raundin e 16-të, eliminoi [[Clube Atlético Mineiro|Atlético-MG]] pasi fitoi ndeshjen e parë në transfertë në Mineirão 1-0 dhe barazoi 0–0 në shtëpi në Allianz Parque. Në çerekfinale, ata u përballën me [[Deportivo Pereira]] nga Kolumbia. Palmeiras fitoi ndeshjen e parë në [[Estadio Hernán Ramírez Villegas|Estádio Hernán Ramírez Villegas]] me një fitore 4–0 dhe barazoi 0–0 në ndeshjen e dytë në shtëpi. Në gjysmëfinale, ata u mundën nga skuadra argjentinase [[Boca Juniors]] pasi barazuan të dyja ndeshjet dhe humbën në gjuajtjen e penalltive. Në [[Copa do Brasil]], Palmeiras hyri në raundin e tretë, ku u përball me [[Tombense Futebol Clube|Tombense]] me short dhe fitoi 5–3 në total. Ata mundën [[Fortaleza Esporte Clube|Fortaleza]] 3–1 në total në raundin e 16-të, por u eliminuan në çerekfinale nga rivali i tyre [[São Paulo FC|São Paulo]] me një rezultat total 1-3. Në Campeonato Brasileiro, me të riun [[Endrick (footballer, born 2006)|Endrick]] që u shqua si pika kryesore, Palmeiras debutoi në shtëpi kundër Cuiabá. Ata shpesh mbajtën vendin e dytë në renditjen e turneut, por arritën në krye të tabelës në raundin e 34-të dhe ruajtën pozicionin e tyre deri në fund të kompeticionit. Ata fituan titullin e tyre të 12-të brazilian duke barazuar me [[Cruzeiro Esporte Clube|Cruzeiro]] në raundin e fundit, duke forcuar më tej statusin e tyre si kampioni kombëtar më i suksesshëm dhe duke përsëritur arritjen e tyre nga viti 1994 kur fituan për herë të fundit kampionate radhazi. ===Sezoni aktual (2024)=== Sezoni i Palmeirasit filloi më 4 shkurt 2024, me [[Supercopa do Brasil|Supercopa do Brasil]], ku ata u përballën me rivalët e tyre lokalë São Paulo. Ndeshja përfundoi me barazim 0–0 dhe São Paulo fitoi 4–2 me penallti për të marrë titullin e tyre të parë në turne. Në [[Campeonato Paulista]], Palmeiras u vendos në Grupin B. Palmeiras mbeti i pamposhtur deri në ndeshjen e parë të finaleve, ku humbi 1–0 ndaj [[Santos FC|Santos]]. Në ndeshjen e dytë në stadiumin e tyre, Allianz Parque, Palmeiras mundi Santosin 2–0, duke siguruar titullin e tyre të 26-të. Palmeiras u eliminua nga Copa Libertadores në fazën e 16-të të kompeticionit. Ata u përballën me Botafogo-n si kundërshtarë, humbën 2–1 në ndeshjen e parë në Estadio Olimpico Nilton Santos. Në ndeshjen e dytë, ata pranuan dy gola të tjerë, por shënuan 3, ku i fundit ishte një gol i minutës së fundit që u anulua për shkak të arbitrit të asistencës video. Rezultati përfundoi 4–3 në total. == Nderimet == === Vendase === * '''[[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão]]: 12''' ** 1960, 1967, 1967, 1969, 1972, 1973, 1993, 1994, 2016, 2018, 2022, 2023 * '''[[Copa do Brasil|Kupa]]: 4''' ** 1998, 2012, 2015, 2020 ==== Rajonale ==== * [[Campeonato Paulista|'''Paulistano''']]''': 26''' ** 1920, 1926, 1927, 1932, 1933, 1934, 1936, 1940, 1942, 1944, 1947, 1950, 1959, 1963, 1966, 1972, 1974, 1976, 1993, 1994, 1996, 2008, 2020, 2022, 2023, 2024 == Skuadra aktuale == {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=Brazil|pos=GK|name=Mateus}} {{Fs player|no=2|nat=Brazil|pos=DF|name=[[Marcos Rocha]] [[Skeda:Vice Captain Sports.svg|12px]]|other=}} {{Fs player|no=4|nat=Argentina|pos=DF|name=[[Agustín Giay]]}} {{Fs player|no=5|nat=Argentina|pos=MF|name=[[Aníbal Moreno]]}} {{Fs player|no=6|nat=Brazil|pos=DF|name=[[Vanderlan]]}} {{Fs player|no=7|nat=Brazil|pos=FW|name=[[Dudu (footballer, born 1992)|Dudu]]}} {{Fs player|no=8|nat=Brazil|pos=MF|name=[[Zé Rafael]]}} {{Fs player|no=9|nat=Brazil|pos=MF|name=[[Felipe Anderson]]}} {{Fs player|no=10|nat=Brazil|pos=FW|name=[[Rony (footballer)|Rony]]}} {{Fs player|no=11|nat=Brazil|pos=FW|name=[[Bruno Rodrigues (footballer, born 1997)|Bruno Rodrigues]]}} {{Fs player|no=12|nat=Brazil|pos=DF|name=[[Mayke]]}} {{Fs player|no=14|nat=Brazil|pos=GK|name=[[Marcelo Lomba]]}} {{Fs player|no=15|nat=Paraguay|pos=DF|name=[[Gustavo Gómez]] [[Skeda:Captain sports.svg|12px]]|other=}} {{Fs player|no=16|nat=Brazil|pos=DF|name=[[Caio Paulista]]}} {{Fs player|no=17|nat=Brazil|pos=FW|name=[[Lázaro (footballer, born 2002)|Lázaro]]|other=fra [[UD Almería|Almería]]}} {{fs mid}} {{Fs player|no=18|nat=Brazil|pos=MF|name=[[Maurício (footballer, born 2001)|Maurício]]}} {{Fs player|no=20|nat=Brazil|pos=MF|name=[[Rômulo (footballer, born 2001)|Rômulo]]}} {{Fs player|no=21|nat=Brazil|pos=GK|name=[[Weverton (footballer, born 1987)|Weverton]]|other=}} {{Fs player|no=22|nat=Uruguay|pos=DF|name=[[Joaquín Piquerez]]}} {{Fs player|no=23|nat=Brazil|pos=MF|name=[[Raphael Veiga]]}} {{Fs player|no=25|nat=Brazil|pos=MF|name=[[Gabriel Menino]]}} {{Fs player|no=26|nat=Brazil|pos=DF|name=[[Murilo Cerqueira]]}} {{Fs player|no=27|nat=Colombia|pos=MF|name=[[Richard Ríos]]}} {{Fs player|no=33|nat=Brazil|pos=DF|name=[[Michel (footballer, born 2003)|Michel]]}} {{Fs player|no=34|nat=Brazil|pos=DF|name=[[Kaiky Naves]]}} {{Fs player|no=35|nat=Brazil|pos=MF|name=[[Fabinho (footballer, born 2002)|Fabinho]]}} {{Fs player|no=41|nat=Brazil|pos=FW|name=[[Estêvão Willian|Estêvão]]}} {{Fs player|no=42|nat=Argentina|pos=FW|name=[[José Manuel López (footballer)|José Manuel López]]}} {{Fs player|no=44|nat=Brazil|pos=DF|name=[[Vitor Reis (footballer, born January 2006)|Vitor Reis]]}} {{Fs end}} == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.palmeiras.com.br/ Faqja zyrtare] [[Kategoria:Klube futbolli në Brazil|Palmeiras]] 5uqsp105yxi3ej573xk17ffgt13dwt6 1 361533 3025790 2873809 2026-08-15T04:21:33Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Ismet Azizi]] 3025790 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2117658 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200113183356/https://shenja.tv/bashkepunimi-partizaneve-cetniket-per-ta-okupuar-sanxhakun/ për lidhjen https://shenja.tv/bashkepunimi-partizaneve-cetniket-per-ta-okupuar-sanxhakun/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 18:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2204135 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200124064920/https://akos.ba/100-godina-od-osnivanja-dzemijeta-bosnjaci-i-albanci-uvijek-na-istoj-strani/ për lidhjen https://akos.ba/100-godina-od-osnivanja-dzemijeta-bosnjaci-i-albanci-uvijek-na-istoj-strani/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 mars 2021 20:59 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2219097 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200124064906/http://illyriapress.com/historia-e-lashte-shqiptare-e-peshterit/ për lidhjen http://illyriapress.com/historia-e-lashte-shqiptare-e-peshterit/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 prill 2021 14:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262840 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200113183356/https://shenja.tv/bashkepunimi-partizaneve-cetniket-per-ta-okupuar-sanxhakun/ për lidhjen https://shenja.tv/bashkepunimi-partizaneve-cetniket-per-ta-okupuar-sanxhakun/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 17:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2562033 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210815140854/https://www.academia.edu/50861703/Sanxhaku_i_Pazarit_te_Ri_ne_fokusin_e_historis%C3%AB për lidhjen https://www.academia.edu/50861703/Sanxhaku_i_Pazarit_te_Ri_ne_fokusin_e_historis%C3%AB. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230110200749/https://klanmacedonia.mk/tetove-ekspozite-sanxhaku-histori-e-dhimbjes-kombetare/ për lidhjen http://klanmacedonia.mk/tetove-ekspozite-sanxhaku-histori-e-dhimbjes-kombetare/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 qershor 2023 14:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2596871 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210727055056/https://shenja.tv/roli-i-hasan-zvizdiqit-ne-mbrojtje-te-sjenices-nga-partizanet-ne-dhjetor-1941/ për lidhjen https://shenja.tv/roli-i-hasan-zvizdiqit-ne-mbrojtje-te-sjenices-nga-partizanet-ne-dhjetor-1941/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220130084337/https://shenja.tv/vrasja-e-4-700-shqiptareve-per-nje-nate-mes-tyre-2-000-femije/ për lidhjen https://shenja.tv/vrasja-e-4-700-shqiptareve-per-nje-nate-mes-tyre-2-000-femije/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 tetor 2023 13:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2777166 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210815142407/https://www.academia.edu/50869807/Shaban_Polluzha_mulla_Zeke_Berdyna_dhe_mulla_Jakup_efendiu për lidhjen https://www.academia.edu/50869807/Shaban_Polluzha_mulla_Zeke_Berdyna_dhe_mulla_Jakup_efendiu. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 mars 2025 06:18 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819532 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220121181620/http://gazetafakti.com/?p=5029/ për lidhjen http://gazetafakti.com/?p=5029/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 korrik 2025 15:46 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2868762 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220120021042/http://www.bosnjaci.net/prilog.php?pid=54112 për lidhjen http://bosnjaci.net/prilog.php?pid=54112. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160404073707/http://www.bosnjaci.net/prilog.php?pid=54803 për lidhjen http://bosnjaci.net/prilog.php?pid=54803. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220507133842/http://bosnjaci.net/prilog.php?pid=62465 për lidhjen http://bosnjaci.net/prilog.php?pid=62465. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 nëntor 2025 11:49 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ismet Azizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3017850 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250125004657/https://dardaniapress.net/kosova/simpoziumi-shkencor-tjetersimi-i-popujve-jo-sllav-ne-sanxhak-dhe-ne-tere-malin-e-zi-i-mbylli-punimet-me-sukses-ne-prishtine/ për lidhjen https://dardaniapress.net/kosova/simpoziumi-shkencor-tjetersimi-i-popujve-jo-sllav-ne-sanxhak-dhe-ne-tere-malin-e-zi-i-mbylli-punimet-me-sukses-ne-prishtine/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250125004657/https://dardaniapress.net/kosova/simpoziumi-shkencor-tjetersimi-i-popujve-jo-sllav-ne-sanxhak-dhe-ne-tere-malin-e-zi-i-mbylli-punimet-me-sukses-ne-prishtine/ për lidhjen https://dardaniapress.net/kosova/simpoziumi-shkencor-tjetersimi-i-popujve-jo-sllav-ne-sanxhak-dhe-ne-tere-malin-e-zi-i-mbylli-punimet-me-sukses-ne-prishtine/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 gusht 2026 04:05 (CEST) hpzq7r5b4g1hyv12qctayyhxdwfwb3u 0 368062 3025815 2969746 2026-08-15T08:34:46Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3025815 wikitext text/x-wiki '''Ultra Hal''' është një [[Chatboti|chatbot]] i synuar të funksionojë si një asistent virtual . Është zhvilluar nga Zabaware, Inc. Ultra Hal përdor një ndërfaqe [[Gjuha natyrore|të gjuhës natyrore]] me personazhe të animuar duke përdorur sintezën e të folurit . Përdoruesit mund të komunikojnë me muhabetin nëpërmjet shtypjes ose nëpërmjet një motori të njohjes së të folurit . Ai përdor fjalorin leksikor WordNet . Emri i tij është një aludim për HAL 9000, [[Inteligjenca artificiale|inteligjencën artificiale]] nga [[filmi]] ''2001: A Space Odyssey'' .<ref name="pcmag">{{Cite news|last=Jacobi|first=John L.|date=17 qershor 2009|title=Editorial review of Ultra Hal Assistant|work=PCWorld|url=http://www.pcworld.com/downloads/file/fid,22750-order,4-c,utilities/description.html?&page=10}}</ref> Ultra Hal fitoi çmimin Loebner 2007 për llafazanin "më njerëzor".<ref>{{Cite news|last=Martin|first=Jim|date=4 nëntor 2007|title=Hal's odyssey|work=Erie Times-News|url=http://www.goerie.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20071104/BUSINESS05/711040366/-1/BUSINESS04|access-date=3 dhjetor 2024|archive-date=9 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150609081415/http://www.goerie.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20071104/BUSINESS05/711040366/-1/BUSINESS04|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{Reflist}} * [http://www.tribuneindia.com/2000/20001204/login/free.htm Asistent Ultra Hal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241011031757/https://www.tribuneindia.com/2000/20001204/login/free.htm |date=11 tetor 2024 }} The Tribune 4 dhjetor 2000. * [https://books.google.com/books?id=AWfs6yXx6LUC&dq=%22Ultra+Hal+Assistant%22+-inpublisher%3Aicon&pg=PT258 mbulim libri me dy faqe] * [https://books.google.com/books?id=Q59dd36njeoC&q=%22Ultra+Hal+Assistant%22+-inpublisher%3Aicon&pg=PA6 krahasimi] . * [http://www.computerra.ru/magazine/339905/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308084309/http://www.computerra.ru/magazine/339905/ |date=8 mars 2012 }}, Computerra . == Lidhje të jashtme == * [http://www.zabaware.com/assistant/ Uebfaqja Ultra Hal] [[Kategoria:Chatbote]] anlyy7o3rlilbyr5ia0an3qm9gac8qs 1 368865 3025816 2730527 2026-08-15T08:34:47Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3025816 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ultra Hal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2730526 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150609081415/http://www.goerie.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20071104/BUSINESS05/711040366/-1/BUSINESS04 për lidhjen http://www.goerie.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20071104/BUSINESS05/711040366/-1/BUSINESS04. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120308084309/http://www.computerra.ru/magazine/339905/ për lidhjen http://www.computerra.ru/magazine/339905/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2024 08:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ultra Hal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3025815 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241011031757/https://www.tribuneindia.com/2000/20001204/login/free.htm për lidhjen http://www.tribuneindia.com/2000/20001204/login/free.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 gusht 2026 10:34 (CEST) 92uy5uuh5lgm9iwkdnmv777ytioehry 1 372030 3025788 2761397 2026-08-15T04:21:13Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën]] 3025788 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2222680 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170102214851/http://www.ico-kos.org/?id=10 për lidhjen http://www.ico-kos.org/?id=10. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2021 18:00 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2253868 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120213191704/http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=45295&sectionid=351020606 për lidhjen http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=45295&sectionid=351020606. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 tetor 2021 03:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448255 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121008003606/http://en.rian.ru/world/20080303/100494001.html për lidhjen http://en.rian.ru/world/20080303/100494001.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140724045942/http://en.ria.ru/world/20120910/175884680.html për lidhjen http://en.ria.ru/world/20120910/175884680.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 maj 2022 23:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2689180 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.unpo.org/content/view/8360/122/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 gusht 2024 04:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2746299 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20130416014806/http://www.unpo.org/content/view/8360/122/ për lidhjen http://www.unpo.org/content/view/8360/122/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 shkurt 2025 07:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Grupi Drejtues Ndërkombëtar për Kosovën]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3017557 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131105232536/http://www.ico-kos.org/?id=61 për lidhjen http://www.ico-kos.org/?id=61. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 korrik 2026 11:59 (CEST) 63akuvt7ox1d2o0zr2nli6ycn1jiro3 1 387035 3025786 2841126 2026-08-15T04:17:50Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Gjon Gj. Gazulli]] 3025786 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Zhvendosje e panevojshme == @[[Përdoruesi:Edukatori]] perse ke kryer zhvendosjen drejt ketij riemertimi te themi te turpshem qe na kujton Gjin Gjonin zulmemadh te tranzicionit tone katundar? Ka qene me se i mirepercaktuar me perpara, me konsensus jo vetem disavjeçar brenda komunitetit tone, por edhe nga tejshkrimi i emrit siç gjehet ne burime te gjuhes se pare qe e ka deshmuar si personazh historik, qe Gazulli quhej '''Gjon''' dhe nga teksti, i ati duket se quhej '''Gjin'''. Ndaj veprimi juaj jo vetem duket se eshte ne mosperputhje me rregullat, por edhe me vete tekstin, e pafalshme per nje kontributor te lashte si zotrote qe pretendon ne menyre komike se njeh terminologjine historike, por refuzon te jape edhe shpjegime per ndryshime sipas trillit te çastit. Ndaj ftillohu, hidratohu, dhe ktheje mbrapsht se nuk u ndryshohet emri ne material personazhit historik ne enciklopedi online vetem pse disa kolege po aq analfabete funksionale te tute ia kane vendosur emrin gabim nje shkolle ne Prishtine. – [[Speciale:Kontributet/2A02:DD07:804B:4200:5C88:3DC9:581F:41C8|2A02:DD07:804B:4200:5C88:3DC9:581F:41C8]] 28 qershor 2025 06:41 (CEST) :@[[Përdoruesi:2A02:DD07:804B:4200:5C88:3DC9:581F:41C8|2A02:DD07:804B:4200:5C88:3DC9:581F:41C8]], Përshëndetje, unë tani e pashë kërkesën që paske shtuar këtu. Kërkesa jote mund edhe të jetë valide, por si një person që pretendon të jesh, njohës i mirë i letërsisë, a nuk mund të zgjedhësh fjalë më të përshtatshme për të përshkruar ku është problemi pa u qasur në këtë mënyrë pa respekt ndaj përdoruesve të tjerë që kanë kryer me dhjetëra-mijëra redaktime. Gabime teknike mund të ndodhin çdoherë. Ke harruar t'i shtosh ë-të. Të etiketova dhe ty nëse veç nuk je i njejti person!; @[[Përdoruesi:Leuqtrim1|Përdoruesi:Leuqtrim1]]. Palë në diskutim; @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. P.s. '''Përmirësimi tashmë është kryer nga Edukatori'''. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 01:02 (CEST) ::I nderuar @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], ky nuk eshte gabim teknik. @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] vetem tani e shenjoi tek njera prej zhvendosjeve qe qenka mbeshtetur tek vellimi i Jahja Drançollit dhe sidoqe e beri zhvendosjen, prape la nje ''Gj.'' per te treguar gjoja atesine e personazhit historik. Drançolli shume mire ka bere qe ka botuar ne vitet '80, por dukshem o nuk ka ditur te lexoje antroponimine ne gjuhet e huaja dhe nuk di perkateset ne shqip, ose i barazon emrat Gjon e Gjin ne te kuptuarit te tij te antroponimise shqipe. Cilado prej ketyre qofte, konsensusi meritonte nje diskutim minimal. Respektin duhet ta kishte treguar perdoruesi se pari duke pyetur, duke dyshuar se mos po ia fut vete kot, e duke respektuar keshtu vite e vite kontribute ketu, ne menyre qe t'i linte hapesire nje respekti te mundshem nga verejtes te tjere. Nuk kam harruar te shtoj ë-te, per ke di shqip kuptohet se ku jane. [[Përdoruesi:Leuqtrim1|Leuqtrim1]] ([[Përdoruesi diskutim:Leuqtrim1|diskutimet]]) 12 shtator 2025 12:17 (CEST) :::[[Përdoruesi:Leuqtrim1|Leuqtrim1]], E kuptoj logjikën, por nuk kërkohet t'e pyesësh dikë që të kryesh zhvendosje. Përveq nëse kontestohet, atëherë duhet konsesus për qështjen. Dhe të mos përdoren fyerje palidhje, janë të panevojshme.<span id="Leutrim.P:1757673218028:DiskutimFTTCLNGjon_Gj._Gazulli" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 12:33 (CEST)</span> ::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] zhvendosjet duhet te diskutohen kur nuk motivohen nga ndonje kauze madhore. Per te shmangur kontestimin pas pilafit pyetja shtrohet ne menyre paraprake. Mesohuni te tregoni respekt paraprakisht njehere vete para se ta kerkoni. Kur veproni ne koken tuaj si me keto thagmat e berllogta ''autorrugë'' nuk iu merr kush seriozisht. [[Përdoruesi:Leuqtrim1|Leuqtrim1]] ([[Përdoruesi diskutim:Leuqtrim1|diskutimet]]) 12 shtator 2025 12:45 (CEST) :::::[[Përdoruesi:Leuqtrim1|Leuqtrim1]], çfarë është kontestimi pas pilafit!? Thagmat e berllogta!?. Autoudhë është Shqip. Nuk jam këtu për debat, por dije se po të shkonte çdo gjë me pyetje do ishin vetëm 50 Artikuj gjithsej. Unë nuk po shoh se paske kryer ndonjë punë te kontributet e tua, në krahasim me të tjerët, mbase është mirë që të kontribuosh dhe vetë para se t'u bësh gjyqin të tjerëve.<span id="Leutrim.P:1757675021800:DiskutimFTTCLNGjon_Gj._Gazulli" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 13:03 (CEST)</span> ::::::Pas pilafit te xhenazes, buka e vdekjes a si i thoni, pas faktit te kryer. ''Auto-'' nuk eshte shqip, na kujton me shume [https://www.youtube.com/watch?v=Z-NNi1tE7sU skeçin e Koço Devoles gjuhetar]. Ju duhet te kuptoni se po i imponoheni nje regjistri gjuhesor te percaktuar tashme me keto perpjekje risish boshe. E mirekuptoj qe e keni hem nga entuziazmi, gjuhe- apo atdhedashuria, por duhet te dini edhe ç'eshte kitsch-i gjuhesor dhe ç'eshte me i rrezikshmi, ai mendor. [[Përdoruesi:Leuqtrim1|Leuqtrim1]] ([[Përdoruesi diskutim:Leuqtrim1|diskutimet]]) 12 shtator 2025 13:54 (CEST) :::::::[[Përdoruesi:Leuqtrim1|Leuqtrim1]], pretendimi yt nuk është valid, pasi për t'e zëvendësuar një term duhet të ofrosh një tjetër më të mirë. Nuk është se nuk e kuptuake gjuhësinë thjeshtë është qështje përvoje. Mbase po t'i zhvendosje ti rreth 1000 artikuj në ndonjërin do gaboje, apo jo?. Është cikël vicioz.<span id="Leutrim.P:1757680877201:DiskutimFTTCLNGjon_Gj._Gazulli" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 14:41 (CEST)</span> ::::::::Logjika jote nuk eshte ''valide'' @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], '''autostrade''' eshte term i kolauduar apo levruar, nese ti e krasit dhe e sharton gjysmen me nje tjeter gjysmen dhe kete skeme teorike e perhap ne te gjithe termat teknike qe s'kemi nga i ikim pa i marre te gatshem nga shpejtesia e nderkembimit qe ka ky lloj leksiku, atehere na duhet t'i shpikim per hater tendin edhe njehere shumicen e termave. Nqs mendon se do te behet ne kete hapesire enciklopedie online me kontribut vullnetar nje palester apo program pilot i politikave gjuhesore per purizem shatra-patra, nuk e di ç'te te them. Kjo pune ne vende normale e nga njerez normal kryhet nga institucione qe kane pergjegjesi te thelle mbi marredhenien e njerezve me gjuhen, qe jane akademite, institucionet arsimore, etj. [[Përdoruesi:Leuqtrim1|Leuqtrim1]] ([[Përdoruesi diskutim:Leuqtrim1|diskutimet]]) 13 shtator 2025 13:52 (CEST) :::::::::Sapo vërtetove aludimin tim se në raste të ndryshme kryhen veprime tëv ndryshme në bazë të rrethanave, pra sa më komplekse të jetë detyra, më të mëdha janë gjasat të bëhen gabime! Apo jo? [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 shtator 2025 19:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjon Gj. Gazulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3017551 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220611150136/https://hrcak.srce.hr/file/133715 për lidhjen https://hrcak.srce.hr/file/133715. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220611133240/https://hrcak.srce.hr/file/192242 për lidhjen https://hrcak.srce.hr/file/192242. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 korrik 2026 08:19 (CEST) 1hlys2wzzmsli8f1t6kha876p2uqta5 1 404550 3025782 3018103 2026-08-15T04:16:55Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Jakobstad]] 3025782 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhjet e jashtme në [[Jakobstad]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1992011 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160303190330/http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0 te http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0 *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.xn--t-0ga.fi/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070707151502/http://www.jakobsdagar.multi.fi/ te http://www.jakobsdagar.multi.fi/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 23:08 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakobstad]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2086194 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160303190330/http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0 për lidhjen http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20130213142716/http://www.xn--t-0ga.fi/ për lidhjen http://www.xn--t-0ga.fi/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070707151502/http://www.jakobsdagar.multi.fi/ për lidhjen http://www.jakobsdagar.multi.fi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 prill 2020 01:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakobstad]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262877 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20150711162840/http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0 për lidhjen http://vrk.fi/default.aspx?docid=8843&site=3&id=0. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 17:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakobstad]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448440 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121008064953/http://www.sikurimuseo.fi/ për lidhjen http://sikurimuseo.fi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 13:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakobstad]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3017858 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120315120254/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/pinta-alat_2011_kunnannimenmukaan.xls për lidhjen http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/pinta-alat_2011_kunnannimenmukaan.xls. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 gusht 2026 04:56 (CEST) acp04fsy9exv3pfp8gveibo9jmljw8q 0 404882 3025770 3025652 2026-08-15T01:57:48Z Sadsadas 51943 3025770 wikitext text/x-wiki Kjo faqe jep me detaje rekordet dhe statistikat e futbollit në [[Shqipëri]]. ==Rekordet e ekipeve== ===Më shumë kampionate të fituara=== ;Gjithsej *26, [[KF Tirana|Tirana]]<ref>{{cite web|url=https://boldnews.al/2023/05/29/libri-i-arte-i-superiores-ja-fituesit-e-titullit-kampion-nder-vite/|title=Libri i Artë i Superiores/ Ja fituesit e titullit kampion ndër vite|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=29 maj 2023|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Rresht *6, [[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] (nga sezoni 2010–11 e deri në sezonin 2015–16)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2016/05/19/skenderbeu-ne-guinness-skuadra-e-vetme-qe-fiton-6-here-resht-titullin-kampion/|title=Skënderbeu në “Guinness”, skuadra e vetme që fiton 6 herë resht titullin kampion|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=19 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *4, [[FC Dinamo City|Dinamo]] (nga sezoni 1950 e deri në sezonin 1953) *3, Tirana (nga sezoni 1930 e deri në sezonin 1932) *3, Tirana (nga sezoni 1934 e deri në sezonin 1937) *3, [[FK Partizani|Partizani]] (nga sezoni 1947 e deri në sezonin 1949) *3, Partizani (nga sezoni 1957 e deri në sezonin 1959) *3, Partizani (nga sezoni 1961 e deri në sezonin 1964) *3, Dinamo (nga sezoni 1975 e deri në sezonin 1977) *3, Tirana (nga sezoni 1994–95 e deri në sezonin 1996–97) *3, Tirana (nga sezoni 2002–03 e deri në sezonin 2004–05) *3, [[KF Egnatia|Egnatia]] (nga sezoni 2023–24 e deri në sezonin 2025–26)<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/video-kryeveper-e-egnatias-fiton-titullin-e-3-te-radhazi-kampion/#gsc.tab=0|title=VIDEO/ Kryevepër e Egnatias, fiton titullin e 3-të radhazi kampion|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=31 maj 2026|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Më shumë sezone në Kategorinë Superiore=== *87, Tirana (90 nëse llogariten tre sezonet e luajtura gjatë kohës së Luftës së Dytë Botërore, të cilat nuk njihen nga [[Federata Shqiptare e Futbollit]]) ;Më shumë ndeshje *2240, Tirana ;Më shumë fitore *1124, Tirana ;Më shumë barazime *644, Teuta ;Më shumë humbje *789, Teuta ;Më shumë pikë *3309, Tirana ===Kategoria e Parë=== ;Më shumë tituj *9, [[KS Luftëtari|Luftëtari]] ==Rekordet e lojtarëve== ===Më shumë kampionate të fituar=== *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Nevil Dede]] (8 me Tiranën, 1 me [[KF Elbasani|Elbasanin]]) *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevdet Shaqiri]] (1 me Vllazninë, 2 me Partizanin, 6 me Dinamon)<ref name="Shaqiri">{{cite web|url=https://www.shkodrasport.com/personazh-xhevdet-shaqiri-trajneri-me-i-suksessem-ne-historine-e-futbollit-shkodran/|title=PERSONAZH/ Xhevdet Shaqiri, trajneri më i suksessëm në historinë e futbollit shkodran|publisher=Shkodra Sport|language=sq|date=7 qershor 2022|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë tituj me një ekip *8, {{flamuri|Shqipëria}} Nevil Dede (të gjitha me Tiranën) ;Më shumë tituj rresht *8, {{flamuri|Shqipëria}} Xhevdet Shaqiri (nga sezoni 1948 e deri në sezonin 1956)<ref name="Shaqiri"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Orges Shehi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/epoka-skenderbejane-e-futbollit-te-korces/#gsc.tab=0|title=Epoka “skënderbejane” e futbollit të Korçës|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=26 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Renato Arapi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Bledi Shkëmbi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> ;Lojtari i huaj me më shumë tituj *6, {{flamuri|Kroacia}} [[Marko Radaš]] (të gjitha me Skënderbeun)<ref>{{cite web|url=https://newsport.al/tete-sezone-dhe-shtate-trofe-me-skenderbeun-marko-radas-perfundon-ne-kategorine-e-dyte|title=Tetë sezone dhe shtatë trofe me Skënderbeun, Marko Radas përfundon në Kategorinë e Dytë|publisher=Newsport.al|language=sq|date=31 janar 2020|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Lojtarët me më shumë ndeshje=== {| class="wikitable sortable nowrap" !Rend !Komb. !width="150px" | Lojtari !width="80px" | Periudha !width="70px" | Ndeshje !width="70px" | Gola |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Orges Shehi]] |1994–2008||639||0 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Ilion Lika]] |1999–2024||484||0 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Arjan Pisha]] |1993–2015||478||19 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Gjergji Muzaka]] |2001–2020||474||109 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Daniel Xhafaj]] |1995–2015||457||204 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Blendi Nallbani]] |1986–2010||453||1 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Elvis Sina]] |1999–2014||447||9 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Emiljano Vila]]* |2005–vazhdon||428||70 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Renato Malota]] |2007–2025||401||20 |- align="center" |10 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Alban Hoxha]] |2005–2026||393||0 |- align="center" |- |} ;Lojtari që ka luajtur me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore 11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza)<ref>{{cite news|url=https://boldnews.al/2022/05/26/sebino-plaku-i-jep-fund-futbollit-te-luajtur-korca-stacioni-me-i-bukur-i-karrieres/|title=Sebino Plaku i jep fund futbollit të luajtur: Korça stacioni më i bukur i karrierës!|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=26 maj 2022|access-date=4 janar 2025}}</ref> ===Golashënuesit=== ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë Superiore *207, {{flamuri|Shqipëria}} [[Vioresin Sinani]]<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/sinani-thote-mjaft-e-mbyll-si-futbollist-ne-fund-te-ketij-sezoni/|title=Vioresin Sinani thotë mjaft: E mbyll si futbollist në fund të këtij edicioni|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Admir Uruçi|date=12 janar 2012|access-date=1 janar 2015}}</ref> ;Lojtari shqiptar me më shumë gola në histori *315, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]]{{efn-ua|Hamdi Salihi ka shënuar 303 në nivel klubesh. Përveç në Shqipëri, ai ka shënuar në shtete si Austria, Shtetet e Bashkuara, Kina dhe Izraeli. Ai gjithashtu ka 11 gola me ekipin kombëtar dhe 1 gol me ekipin nën-21.}} ;Më shumë gola në një sezon *59, {{flamuri|Shqipëria}} [[Refik Resmja]], sezoni 1951<ref name="Refik Resmja">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015}}</ref> ;Më shumë gola me një klub të vetëm *180, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (të gjitha me Partizanin)<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha *10, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha në një sezon *10 në sezonin 1951, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (rekord botëror)<ref name="Refik Resmja1">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015|archive-date=8 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208165954/http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|url-status=live}}</ref><ref name="Refik Resmja"/> ;Koha më e shpejtë për të shënuar tregolësh *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Orjand Abazaj]] (Apolonia 2–3 Kastrioti*, sezoni 2006–07) *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Endri Bakiu]] (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu">{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/705913-apolonia_fier-tomori_berat|title=Apolonia 6–5 Tomori|publisher=Football Database|language=en|date=12 maj 2012|access-date=7 gusht 2026}}</ref> ;Koha më e shpejtë për të shënuar katër gola *30 minuta {{flamuri|Shqipëria}} Endri Bakiu (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu"/> ;Lojtari i huaj me më shumë gola *138, {{flamuri|Kroacia}} [[Pero Pejić]]<ref>{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-ish-sulmuesi-rrefen-karrieren-dhe-analizon-kampionatin-pero-pejic-dinamo-afer-zemres-shqiperia-me-mungon/#gsc.tab=0|title=EKSKLUZIVE/ Ish-sulmuesi rrëfen karrierën dhe analizon kampionatin, Pero Pejiç: Dinamo afër zemrës, Shqipëria më mungon|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Erjon Allaraj|date=3 tetor 2025|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar *7 sekonda, {{flamuri|Shqipëria}} [[Migen Memelli]] (Flamurtari 1–2 Tirana*, 5 prill 2009)<ref>{{cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|title=Memelli, goli më i shpejtë shqiptar|publisher=Arkiva Shqiptare e Lajmeve|work=Gazeta Shqip|language=sq|date=7 prill 2009|accessdate=6 gusht 2018|archive-date=6 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806181620/http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|url-status=dead}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar nga një lojtar i huaj *12 sekonda, {{flamuri|Serbia}} [[Stevan Raçiq|Stefan Račić]] (*Partizani 1–0 Elbasani, 20 dhjetor 2014)<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|title=Partizani triumfon në Elbasan për 12 sekonda, Laçi fundos Apoloninë|date=20 dhjetor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322234117/http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|archive-date=22 mars 2015|url-status=dead}}</ref> ;Distanca më e largët e një goli të shënuar *80 metra, {{flamuri|Shqipëria}} [[Klajdi Kuka]] (Tërbuni* 1–2 Kukësi, 14 maj 2016)<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2016/05/14/albania/super-league/ks-terbuni-puke/ks-perparimi-kukes/2074155/|title=Tërbuni Pukë vs. Kukësi 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|title=Portieri i Tërbunit shënon gol nga porta në portë (video)|work=ALB365 - NEWS -|trans-title=Tërbuni's goalkeeper scores a goal from goal to goal (video)|publisher=alb365.com|language=sq|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018|archive-date=4 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180904175443/https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|url-status=dead}}</ref> ;Lojtari që ka shënuar me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore *11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza) ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme *22, {{flamuri|Shqipëria}} [[Gerhard Progni]] ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme në një sezon *11, {{flamuri|Shqipëria}} Migen Memelli (sezoni 2008–09) *11, {{flamuri|Serbia}} [[Lazar Popović]] (sezoni 2012–13) ;Lojtari që ka shënuar më shumë gola në sezonin debutues me një klub *29, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]] (për Tiranën në sezonin 2005–06) ;Lojtari që ka shënuar në më shumë ndeshje rresht në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevahir Sukaj]]<ref>{{cite news|url=https://www.botasot.info/sport-plus/467908/xhevahir-sukaj-eshte-heroi-i-partizanit/|title=Xhevahir Sukaj është heroi i Partizanit|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë e Parë *165, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mikel Canka]] ;Më shumë gola në një sezon të Kategorisë së Parë *27, {{flamuri|Shqipëria}} [[Kreshnik Ivanaj]] (sezoni 2011–12)<ref name="Ivanaj">{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/gola-fiktive-estrada-goleadoresh/|title=Gola fiktivë, estrada goleadorësh|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Më shumë gola në një ndeshje të Kategorisë së Parë *6, {{flamuri|Shqipëria}} Kreshnik Ivanaj (Burreli* 7–3 Gramozi, 12 maj 2012)<ref name="Ivanaj"/> ===Portierët=== ;Lista e portierëve me më shumë minuta pa pësuar gol {| class=wikitable !Rend. !width="50px" | Komb. !width="150px" | Lojtari !width="70px" | Klubi !width="70px" | Sezoni !width="70px" | Minuta |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Alban Hoxha]] |[[FK Partizani|Partizani]]||2014–15||1,084 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Bujar Gogunja]]<ref name="Gogunja">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/labinoti-i-elbasanit-1984-dhe-bujar-gogunja-1037/#gsc.tab=0|title=Labinoti i Elbasanit 1984 dhe Bujar Gogunja “1037”|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=25 mars 2015|accessdate=18 korrik 2026}}</ref> |[[KF Elbasani|Labinoti Elbasan]]||1983–84||1,037 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Kujtim Shtama]] |[[KS Teuta|Teuta]]||1993–94||927 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Raqi Pisku]] |Partizani||1951||905 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Dodë Tahiri]] |[[KF Vllaznia|Vllaznia]]||1945||898 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Qemal Vogli]] |[[KS Dinamo|Dinamo]]||1952||840 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Anesti Arapi]] |[[Flamurtari FC|Flamurtari]]||1990–91||827 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Xhevahir Kapllani]] |Teuta||1993–94||824 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Foto Strakosha]] |Dinamo||1989–90||695 |} ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në Kategorinë Superiore *1,084, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2014/12/13/superiore-alban-hoxha-vendos-rekord-te-ri-peson-gol-pas-1084-minutash/|title=Superiore, Alban Hoxha vendos rekord të ri: Pëson gol pas 1084 minutash|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=13 dhjetor 2014|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në të gjitha kompeticionet *1,227, {{flamuri|Shqipëria}} Kujtim Shtama (ndeshjet në kampionat dhe kupë në sezonin 1993–94)<ref>{{cite web|url=https://durreslajm.al/portieri-kujtim-shtama-ne-vendin-e-71-te-ne-bote/|title=Portieri Kujtim Shtama në vendin e 71-të në botë|publisher=Durrës Lajm|language=sq|date=26 mars 2012|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë ndeshje pa pësuar gol *187, {{flamuri|Shqipëria}} Orges Shehi{{efn-ua|Statistikat janë llogaritur nga sezoni 2006–07 e deri në fund të karrierës. Nuk ka informacion para kësaj periudhe.}}<ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/50012-orges-shehi|title=Orges Shehi|publisher=Football Database|language=en|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë ndeshje rresht pa pësuar gol *11, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15) *11, {{flamuri|Shqipëria}} Bujar Gogunja (sezoni 1983–84)<ref name="Gogunja"/> ;Portieri me më shumë gola në futbollin shqiptar *12, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mario Bytyçi]] (të gjitha me penallti){{efn-ua|Isli Hidi gjithashtu ka shënuar 12 gola, megjithatë, një nga golat ai e ka shënuar në Qipro.}}<ref>{{cite web|url=https://abcnews.al/penalltia-e-fundit-per-mario-bytycin-i-thote-stop-futbollit-te-luajtur/|title=Penalltia e fundit për Mario Bytyçin, i thotë “stop” futbollit të luajtur|website=abcnews.al|language=sq|date=1 shkurt 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë gola në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Isli Hidi]] (të gjitha me penallti) ==Transferimet== {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ {{Nowrap|Transferimet më të shtrenjta në futbollin shqiptar}} |- !scope="row" data-sort-type="number"|Rend !scope="row"|Lojtari !scope="row"|Nga !scope="row"|Te !scope="row"|Pozicioni !scope="row"|Shuma !scope="row"|Viti !scope="row"|{{abbr|Ref.|Referimi}} |- !1 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Xhuliano Skuka]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Franca}} [[FC Metz|Metz]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.4 milion € |2023 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/skuka-eshte-transferimi-rekord-per-futbollin-shqiptar-drejtuesi-i-partizanit-konfirmon-ja-pse-xhuliano-zgjodhi-francen/|title=“Skuka është transferimi rekord për futbollin shqiptar”, drejtuesi i Partizanit konfirmon: Ja pse Xhuliano zgjodhi Francën|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=23 janar 2023|access-date=30 janar 2023}}</ref> |- !2 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Olayinka]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} Gent |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.1 milion € |2021 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://newsport.al/1-1-milione-euro-per-skenderbeun-peter-olayinka-nuk-ndalet|title=1.1 milionë euro për Skënderbeun, Peter Olayinka nuk ndalet|publisher=BoldNews.al|language=sq|access-date=1 janar 2026}}</ref> |- !rowspan=2|3 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Eduard Abazaj]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Kroacia}} [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]] |[[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] |1 milion € |1990 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Liridon Latifi]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Hungaria}} [[Puskás Akadémia FC|Puskás Akadémia]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1 milion € |2017 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/merr-fund-telenovela-latifi-mesfushori-shitet-ne-hungari-ja-sa-perfiton-skenderbeu/|title=Merr fund "telenovela" Latifi, mesfushori shitet në Hungari. Ja sa përfiton Skënderbeu|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=14 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017}}</ref> |- !5 |{{flamuri|Kosova}} [[Baton Zabërgja]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |800,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- !6 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Kristal Abazaj]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] |[[Sulmuesi (futboll)|Anësor]] |750,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2018/04/16/zbulohet-shuma-qe-pagoi-anderlechti-per-abazajn/|title=Zbulohet shuma që pagoi Anderlechti për Abazajn|trans-title=The sum Anderlecht paid for Abazaj is discovered|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=16 prill 2018|accessdate=17 prill 2018}}</ref> |- !7 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Sindrit Guri]] |[[FK Kukësi|Kukësi]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.V. Oostende|Oostende]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |710,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-haris-fakic-dhe-4-lojtare-te-skenderbeut-afer-kukesit/|title=Ekskluzive/ Haris Fakiç dhe 4 lojtarë të Skënderbeut, afër Kukësit|trans-title=Exclusive/ Haris Fakić and 4 Skënderbeu players, near Kukësi|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Skerdilaid Sulozeqi|date=18 maj 2018|accessdate=28 maj 2018}}</ref> |- !rowspan=2|8 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Itodo]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |700,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Gambia}} [[Mustapha Koma]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.R.C. Genk|Genk]] |Sulmues |700,000 € |2026 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|10 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Ernest Muçi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Polonia}} [[Legia Varshava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |650,000 € |2018 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Merveille Ndockyt]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Spanja}} [[Getafe CF|Getafe]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |650,000 € |2017 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|12 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Simon Simoni]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Gjermania}} [[Eintracht Frankfurt]] |[[Portieri|Portier]] |600,000 € |2022 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Chandrel Massanga]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Hatayspor]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |600,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !14 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Redon Xhixha]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Azerbajxhani}} [[Qarabağ FK|Qarabağ]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |550,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=4|15 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Taulant Seferi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Vorskla Poltava|Vorskla Poltava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 € |2022 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/largohesh-si-kampion-nga-tirona-kampione-klubi-bardheblu-falenderon-seferin-jemi-shtepi-per-ty/|title=Largohesh si kampion nga Tirona kampione, klubi bardheblu falënderon Seferin: Jemi shtëpi për ty|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=22 gusht 2022|access-date=27 mars 2026}}</ref> |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Arinaldo Rrapaj]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kolos Kovalivka|Kolos Kovalivka]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Erjon Bogdani]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Gençlerbirliği S.K.|Gençlerbirliği]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 $ |1998 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Senegali}} [[Maguette Gueye]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Spanja}} [[Racing de Santander|Racing Santander]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2024 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/racing-santander/2024/08/22/66c74348e2704ef4b18b457c.html|title=Maguette Gueye, nuevo refuerzo del Racing|publisher=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=22 gusht 2024|accessdate=22 gusht 2024}}</ref> |} ==Trajnerët== ;Trajneri me më kampionate të fituara *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Selman Stërmasi]] (1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1937){{efn-ua|Selman Stërmasi ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Tirana gjatë periudhës 1930–37.}}<ref>{{cite web|url=https://exit.al/kur-selman-stermasit-i-ndalohej-hyrja-ne-stadium/|title=Kur Selman Stërmasit i ndalohej hyrja në stadium|website=exit.al|language=sq|date=13 qershor 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Zihni Gjinali]] (1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956){{efn-ua|Zihni Gjinali ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Dinamo gjatë periudhës 1950–56.}}<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/ja-pse-e-doja-fort-zihni-gjinalin/#gsc.tab=0|title=Ja pse e doja fort Zihni Gjinalin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Adriatik Dosti|date=1 gusht 2022|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Trajneri me më shumë kampionate të fituara rresht *4, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mirel Josa]] (2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16) ;Trajneri që ka fituar më shumë me klube të ndryshme *3, {{flamuri|Shqipëria}} [[Ilir Daja]] (Elbasani 2005–06, Dinamo 2007–08 dhe Skënderbeu 2017–18)<ref>{{cite web|url=https://www.vizionplus.tv/profil-ilir-daja-psikologu-i-rekordeve-dhe-sukseseve-te-medha-ne-futbollin-shqiptar/|title=Profil/ Ilir Daja, “psikologu” i rekordeve dhe sukseseve të mëdha në futbollin shqiptar|publisher=Vizion Plus|language=sq|date=23 tetor 2025|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ==Shënime== {{notelist-ua}} == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]] e950gnpifzmgtc25mfiezit9fhkg6vk 3025771 3025770 2026-08-15T02:00:48Z Sadsadas 51943 /* Lojtarët me më shumë ndeshje */ 3025771 wikitext text/x-wiki Kjo faqe jep me detaje rekordet dhe statistikat e futbollit në [[Shqipëri]]. ==Rekordet e ekipeve== ===Më shumë kampionate të fituara=== ;Gjithsej *26, [[KF Tirana|Tirana]]<ref>{{cite web|url=https://boldnews.al/2023/05/29/libri-i-arte-i-superiores-ja-fituesit-e-titullit-kampion-nder-vite/|title=Libri i Artë i Superiores/ Ja fituesit e titullit kampion ndër vite|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=29 maj 2023|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Rresht *6, [[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] (nga sezoni 2010–11 e deri në sezonin 2015–16)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2016/05/19/skenderbeu-ne-guinness-skuadra-e-vetme-qe-fiton-6-here-resht-titullin-kampion/|title=Skënderbeu në “Guinness”, skuadra e vetme që fiton 6 herë resht titullin kampion|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=19 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *4, [[FC Dinamo City|Dinamo]] (nga sezoni 1950 e deri në sezonin 1953) *3, Tirana (nga sezoni 1930 e deri në sezonin 1932) *3, Tirana (nga sezoni 1934 e deri në sezonin 1937) *3, [[FK Partizani|Partizani]] (nga sezoni 1947 e deri në sezonin 1949) *3, Partizani (nga sezoni 1957 e deri në sezonin 1959) *3, Partizani (nga sezoni 1961 e deri në sezonin 1964) *3, Dinamo (nga sezoni 1975 e deri në sezonin 1977) *3, Tirana (nga sezoni 1994–95 e deri në sezonin 1996–97) *3, Tirana (nga sezoni 2002–03 e deri në sezonin 2004–05) *3, [[KF Egnatia|Egnatia]] (nga sezoni 2023–24 e deri në sezonin 2025–26)<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/video-kryeveper-e-egnatias-fiton-titullin-e-3-te-radhazi-kampion/#gsc.tab=0|title=VIDEO/ Kryevepër e Egnatias, fiton titullin e 3-të radhazi kampion|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=31 maj 2026|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Më shumë sezone në Kategorinë Superiore=== *87, Tirana (90 nëse llogariten tre sezonet e luajtura gjatë kohës së Luftës së Dytë Botërore, të cilat nuk njihen nga [[Federata Shqiptare e Futbollit]]) ;Më shumë ndeshje *2240, Tirana ;Më shumë fitore *1124, Tirana ;Më shumë barazime *644, Teuta ;Më shumë humbje *789, Teuta ;Më shumë pikë *3309, Tirana ===Kategoria e Parë=== ;Më shumë tituj *9, [[KS Luftëtari|Luftëtari]] ==Rekordet e lojtarëve== ===Më shumë kampionate të fituar=== *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Nevil Dede]] (8 me Tiranën, 1 me [[KF Elbasani|Elbasanin]]) *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevdet Shaqiri]] (1 me Vllazninë, 2 me Partizanin, 6 me Dinamon)<ref name="Shaqiri">{{cite web|url=https://www.shkodrasport.com/personazh-xhevdet-shaqiri-trajneri-me-i-suksessem-ne-historine-e-futbollit-shkodran/|title=PERSONAZH/ Xhevdet Shaqiri, trajneri më i suksessëm në historinë e futbollit shkodran|publisher=Shkodra Sport|language=sq|date=7 qershor 2022|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë tituj me një ekip *8, {{flamuri|Shqipëria}} Nevil Dede (të gjitha me Tiranën) ;Më shumë tituj rresht *8, {{flamuri|Shqipëria}} Xhevdet Shaqiri (nga sezoni 1948 e deri në sezonin 1956)<ref name="Shaqiri"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Orges Shehi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/epoka-skenderbejane-e-futbollit-te-korces/#gsc.tab=0|title=Epoka “skënderbejane” e futbollit të Korçës|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=26 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Renato Arapi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Bledi Shkëmbi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> ;Lojtari i huaj me më shumë tituj *6, {{flamuri|Kroacia}} [[Marko Radaš]] (të gjitha me Skënderbeun)<ref>{{cite web|url=https://newsport.al/tete-sezone-dhe-shtate-trofe-me-skenderbeun-marko-radas-perfundon-ne-kategorine-e-dyte|title=Tetë sezone dhe shtatë trofe me Skënderbeun, Marko Radas përfundon në Kategorinë e Dytë|publisher=Newsport.al|language=sq|date=31 janar 2020|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Lojtarët me më shumë ndeshje=== {| class="wikitable sortable nowrap" !Rend !Komb. !width="150px" | Lojtari !width="80px" | Periudha !width="70px" | Ndeshje !width="70px" | Gola |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Orges Shehi]] |1994–2008||639||0 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Ilion Lika]] |1999–2024||484||0 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Arjan Pisha]] |1993–2015||478||19 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Gjergji Muzaka]] |2001–2020||474||109 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Daniel Xhafaj]] |1995–2015||457||204 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Blendi Nallbani]] |1986–2010||453||1 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Elvis Sina]] |1999–2014||447||9 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Emiljano Vila]]* |2005–vazhdon||428||70 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Renato Malota]] |2007–2025||401||20 |- align="center" |10 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Alban Hoxha]] |2005–2026||393||0 |- align="center" |- |} ;Lojtari që ka luajtur me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore 11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza)<ref>{{cite news|url=https://boldnews.al/2022/05/26/sebino-plaku-i-jep-fund-futbollit-te-luajtur-korca-stacioni-me-i-bukur-i-karrieres/|title=Sebino Plaku i jep fund futbollit të luajtur: Korça stacioni më i bukur i karrierës!|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=26 maj 2022|access-date=4 janar 2025}}</ref> ;Më shumë sezone në Kategorinë Superiore 24, {{flamuri|Shqipëria}} Ilion Lika dhe Orges shehi ===Golashënuesit=== ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë Superiore *207, {{flamuri|Shqipëria}} [[Vioresin Sinani]]<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/sinani-thote-mjaft-e-mbyll-si-futbollist-ne-fund-te-ketij-sezoni/|title=Vioresin Sinani thotë mjaft: E mbyll si futbollist në fund të këtij edicioni|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Admir Uruçi|date=12 janar 2012|access-date=1 janar 2015}}</ref> ;Lojtari shqiptar me më shumë gola në histori *315, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]]{{efn-ua|Hamdi Salihi ka shënuar 303 në nivel klubesh. Përveç në Shqipëri, ai ka shënuar në shtete si Austria, Shtetet e Bashkuara, Kina dhe Izraeli. Ai gjithashtu ka 11 gola me ekipin kombëtar dhe 1 gol me ekipin nën-21.}} ;Më shumë gola në një sezon *59, {{flamuri|Shqipëria}} [[Refik Resmja]], sezoni 1951<ref name="Refik Resmja">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015}}</ref> ;Më shumë gola me një klub të vetëm *180, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (të gjitha me Partizanin)<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha *10, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha në një sezon *10 në sezonin 1951, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (rekord botëror)<ref name="Refik Resmja1">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015|archive-date=8 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208165954/http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|url-status=live}}</ref><ref name="Refik Resmja"/> ;Koha më e shpejtë për të shënuar tregolësh *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Orjand Abazaj]] (Apolonia 2–3 Kastrioti*, sezoni 2006–07) *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Endri Bakiu]] (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu">{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/705913-apolonia_fier-tomori_berat|title=Apolonia 6–5 Tomori|publisher=Football Database|language=en|date=12 maj 2012|access-date=7 gusht 2026}}</ref> ;Koha më e shpejtë për të shënuar katër gola *30 minuta {{flamuri|Shqipëria}} Endri Bakiu (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu"/> ;Lojtari i huaj me më shumë gola *138, {{flamuri|Kroacia}} [[Pero Pejić]]<ref>{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-ish-sulmuesi-rrefen-karrieren-dhe-analizon-kampionatin-pero-pejic-dinamo-afer-zemres-shqiperia-me-mungon/#gsc.tab=0|title=EKSKLUZIVE/ Ish-sulmuesi rrëfen karrierën dhe analizon kampionatin, Pero Pejiç: Dinamo afër zemrës, Shqipëria më mungon|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Erjon Allaraj|date=3 tetor 2025|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar *7 sekonda, {{flamuri|Shqipëria}} [[Migen Memelli]] (Flamurtari 1–2 Tirana*, 5 prill 2009)<ref>{{cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|title=Memelli, goli më i shpejtë shqiptar|publisher=Arkiva Shqiptare e Lajmeve|work=Gazeta Shqip|language=sq|date=7 prill 2009|accessdate=6 gusht 2018|archive-date=6 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806181620/http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|url-status=dead}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar nga një lojtar i huaj *12 sekonda, {{flamuri|Serbia}} [[Stevan Raçiq|Stefan Račić]] (*Partizani 1–0 Elbasani, 20 dhjetor 2014)<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|title=Partizani triumfon në Elbasan për 12 sekonda, Laçi fundos Apoloninë|date=20 dhjetor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322234117/http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|archive-date=22 mars 2015|url-status=dead}}</ref> ;Distanca më e largët e një goli të shënuar *80 metra, {{flamuri|Shqipëria}} [[Klajdi Kuka]] (Tërbuni* 1–2 Kukësi, 14 maj 2016)<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2016/05/14/albania/super-league/ks-terbuni-puke/ks-perparimi-kukes/2074155/|title=Tërbuni Pukë vs. Kukësi 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|title=Portieri i Tërbunit shënon gol nga porta në portë (video)|work=ALB365 - NEWS -|trans-title=Tërbuni's goalkeeper scores a goal from goal to goal (video)|publisher=alb365.com|language=sq|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018|archive-date=4 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180904175443/https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|url-status=dead}}</ref> ;Lojtari që ka shënuar me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore *11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza) ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme *22, {{flamuri|Shqipëria}} [[Gerhard Progni]] ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme në një sezon *11, {{flamuri|Shqipëria}} Migen Memelli (sezoni 2008–09) *11, {{flamuri|Serbia}} [[Lazar Popović]] (sezoni 2012–13) ;Lojtari që ka shënuar më shumë gola në sezonin debutues me një klub *29, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]] (për Tiranën në sezonin 2005–06) ;Lojtari që ka shënuar në më shumë ndeshje rresht në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevahir Sukaj]]<ref>{{cite news|url=https://www.botasot.info/sport-plus/467908/xhevahir-sukaj-eshte-heroi-i-partizanit/|title=Xhevahir Sukaj është heroi i Partizanit|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë e Parë *165, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mikel Canka]] ;Më shumë gola në një sezon të Kategorisë së Parë *27, {{flamuri|Shqipëria}} [[Kreshnik Ivanaj]] (sezoni 2011–12)<ref name="Ivanaj">{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/gola-fiktive-estrada-goleadoresh/|title=Gola fiktivë, estrada goleadorësh|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Më shumë gola në një ndeshje të Kategorisë së Parë *6, {{flamuri|Shqipëria}} Kreshnik Ivanaj (Burreli* 7–3 Gramozi, 12 maj 2012)<ref name="Ivanaj"/> ===Portierët=== ;Lista e portierëve me më shumë minuta pa pësuar gol {| class=wikitable !Rend. !width="50px" | Komb. !width="150px" | Lojtari !width="70px" | Klubi !width="70px" | Sezoni !width="70px" | Minuta |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Alban Hoxha]] |[[FK Partizani|Partizani]]||2014–15||1,084 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Bujar Gogunja]]<ref name="Gogunja">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/labinoti-i-elbasanit-1984-dhe-bujar-gogunja-1037/#gsc.tab=0|title=Labinoti i Elbasanit 1984 dhe Bujar Gogunja “1037”|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=25 mars 2015|accessdate=18 korrik 2026}}</ref> |[[KF Elbasani|Labinoti Elbasan]]||1983–84||1,037 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Kujtim Shtama]] |[[KS Teuta|Teuta]]||1993–94||927 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Raqi Pisku]] |Partizani||1951||905 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Dodë Tahiri]] |[[KF Vllaznia|Vllaznia]]||1945||898 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Qemal Vogli]] |[[KS Dinamo|Dinamo]]||1952||840 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Anesti Arapi]] |[[Flamurtari FC|Flamurtari]]||1990–91||827 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Xhevahir Kapllani]] |Teuta||1993–94||824 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Foto Strakosha]] |Dinamo||1989–90||695 |} ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në Kategorinë Superiore *1,084, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2014/12/13/superiore-alban-hoxha-vendos-rekord-te-ri-peson-gol-pas-1084-minutash/|title=Superiore, Alban Hoxha vendos rekord të ri: Pëson gol pas 1084 minutash|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=13 dhjetor 2014|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në të gjitha kompeticionet *1,227, {{flamuri|Shqipëria}} Kujtim Shtama (ndeshjet në kampionat dhe kupë në sezonin 1993–94)<ref>{{cite web|url=https://durreslajm.al/portieri-kujtim-shtama-ne-vendin-e-71-te-ne-bote/|title=Portieri Kujtim Shtama në vendin e 71-të në botë|publisher=Durrës Lajm|language=sq|date=26 mars 2012|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë ndeshje pa pësuar gol *187, {{flamuri|Shqipëria}} Orges Shehi{{efn-ua|Statistikat janë llogaritur nga sezoni 2006–07 e deri në fund të karrierës. Nuk ka informacion para kësaj periudhe.}}<ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/50012-orges-shehi|title=Orges Shehi|publisher=Football Database|language=en|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë ndeshje rresht pa pësuar gol *11, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15) *11, {{flamuri|Shqipëria}} Bujar Gogunja (sezoni 1983–84)<ref name="Gogunja"/> ;Portieri me më shumë gola në futbollin shqiptar *12, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mario Bytyçi]] (të gjitha me penallti){{efn-ua|Isli Hidi gjithashtu ka shënuar 12 gola, megjithatë, një nga golat ai e ka shënuar në Qipro.}}<ref>{{cite web|url=https://abcnews.al/penalltia-e-fundit-per-mario-bytycin-i-thote-stop-futbollit-te-luajtur/|title=Penalltia e fundit për Mario Bytyçin, i thotë “stop” futbollit të luajtur|website=abcnews.al|language=sq|date=1 shkurt 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë gola në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Isli Hidi]] (të gjitha me penallti) ==Transferimet== {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ {{Nowrap|Transferimet më të shtrenjta në futbollin shqiptar}} |- !scope="row" data-sort-type="number"|Rend !scope="row"|Lojtari !scope="row"|Nga !scope="row"|Te !scope="row"|Pozicioni !scope="row"|Shuma !scope="row"|Viti !scope="row"|{{abbr|Ref.|Referimi}} |- !1 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Xhuliano Skuka]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Franca}} [[FC Metz|Metz]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.4 milion € |2023 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/skuka-eshte-transferimi-rekord-per-futbollin-shqiptar-drejtuesi-i-partizanit-konfirmon-ja-pse-xhuliano-zgjodhi-francen/|title=“Skuka është transferimi rekord për futbollin shqiptar”, drejtuesi i Partizanit konfirmon: Ja pse Xhuliano zgjodhi Francën|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=23 janar 2023|access-date=30 janar 2023}}</ref> |- !2 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Olayinka]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} Gent |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.1 milion € |2021 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://newsport.al/1-1-milione-euro-per-skenderbeun-peter-olayinka-nuk-ndalet|title=1.1 milionë euro për Skënderbeun, Peter Olayinka nuk ndalet|publisher=BoldNews.al|language=sq|access-date=1 janar 2026}}</ref> |- !rowspan=2|3 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Eduard Abazaj]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Kroacia}} [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]] |[[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] |1 milion € |1990 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Liridon Latifi]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Hungaria}} [[Puskás Akadémia FC|Puskás Akadémia]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1 milion € |2017 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/merr-fund-telenovela-latifi-mesfushori-shitet-ne-hungari-ja-sa-perfiton-skenderbeu/|title=Merr fund "telenovela" Latifi, mesfushori shitet në Hungari. Ja sa përfiton Skënderbeu|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=14 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017}}</ref> |- !5 |{{flamuri|Kosova}} [[Baton Zabërgja]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |800,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- !6 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Kristal Abazaj]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] |[[Sulmuesi (futboll)|Anësor]] |750,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2018/04/16/zbulohet-shuma-qe-pagoi-anderlechti-per-abazajn/|title=Zbulohet shuma që pagoi Anderlechti për Abazajn|trans-title=The sum Anderlecht paid for Abazaj is discovered|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=16 prill 2018|accessdate=17 prill 2018}}</ref> |- !7 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Sindrit Guri]] |[[FK Kukësi|Kukësi]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.V. Oostende|Oostende]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |710,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-haris-fakic-dhe-4-lojtare-te-skenderbeut-afer-kukesit/|title=Ekskluzive/ Haris Fakiç dhe 4 lojtarë të Skënderbeut, afër Kukësit|trans-title=Exclusive/ Haris Fakić and 4 Skënderbeu players, near Kukësi|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Skerdilaid Sulozeqi|date=18 maj 2018|accessdate=28 maj 2018}}</ref> |- !rowspan=2|8 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Itodo]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |700,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Gambia}} [[Mustapha Koma]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.R.C. Genk|Genk]] |Sulmues |700,000 € |2026 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|10 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Ernest Muçi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Polonia}} [[Legia Varshava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |650,000 € |2018 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Merveille Ndockyt]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Spanja}} [[Getafe CF|Getafe]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |650,000 € |2017 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|12 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Simon Simoni]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Gjermania}} [[Eintracht Frankfurt]] |[[Portieri|Portier]] |600,000 € |2022 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Chandrel Massanga]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Hatayspor]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |600,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !14 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Redon Xhixha]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Azerbajxhani}} [[Qarabağ FK|Qarabağ]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |550,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=4|15 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Taulant Seferi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Vorskla Poltava|Vorskla Poltava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 € |2022 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/largohesh-si-kampion-nga-tirona-kampione-klubi-bardheblu-falenderon-seferin-jemi-shtepi-per-ty/|title=Largohesh si kampion nga Tirona kampione, klubi bardheblu falënderon Seferin: Jemi shtëpi për ty|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=22 gusht 2022|access-date=27 mars 2026}}</ref> |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Arinaldo Rrapaj]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kolos Kovalivka|Kolos Kovalivka]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Erjon Bogdani]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Gençlerbirliği S.K.|Gençlerbirliği]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 $ |1998 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Senegali}} [[Maguette Gueye]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Spanja}} [[Racing de Santander|Racing Santander]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2024 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/racing-santander/2024/08/22/66c74348e2704ef4b18b457c.html|title=Maguette Gueye, nuevo refuerzo del Racing|publisher=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=22 gusht 2024|accessdate=22 gusht 2024}}</ref> |} ==Trajnerët== ;Trajneri me më kampionate të fituara *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Selman Stërmasi]] (1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1937){{efn-ua|Selman Stërmasi ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Tirana gjatë periudhës 1930–37.}}<ref>{{cite web|url=https://exit.al/kur-selman-stermasit-i-ndalohej-hyrja-ne-stadium/|title=Kur Selman Stërmasit i ndalohej hyrja në stadium|website=exit.al|language=sq|date=13 qershor 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Zihni Gjinali]] (1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956){{efn-ua|Zihni Gjinali ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Dinamo gjatë periudhës 1950–56.}}<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/ja-pse-e-doja-fort-zihni-gjinalin/#gsc.tab=0|title=Ja pse e doja fort Zihni Gjinalin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Adriatik Dosti|date=1 gusht 2022|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Trajneri me më shumë kampionate të fituara rresht *4, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mirel Josa]] (2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16) ;Trajneri që ka fituar më shumë me klube të ndryshme *3, {{flamuri|Shqipëria}} [[Ilir Daja]] (Elbasani 2005–06, Dinamo 2007–08 dhe Skënderbeu 2017–18)<ref>{{cite web|url=https://www.vizionplus.tv/profil-ilir-daja-psikologu-i-rekordeve-dhe-sukseseve-te-medha-ne-futbollin-shqiptar/|title=Profil/ Ilir Daja, “psikologu” i rekordeve dhe sukseseve të mëdha në futbollin shqiptar|publisher=Vizion Plus|language=sq|date=23 tetor 2025|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ==Shënime== {{notelist-ua}} == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]] 7e957yf9be3ypy26pu3y8ln1nka5h1q 3025772 3025771 2026-08-15T02:08:39Z Sadsadas 51943 /* Lojtarët me më shumë ndeshje */ 3025772 wikitext text/x-wiki Kjo faqe jep me detaje rekordet dhe statistikat e futbollit në [[Shqipëri]]. ==Rekordet e ekipeve== ===Më shumë kampionate të fituara=== ;Gjithsej *26, [[KF Tirana|Tirana]]<ref>{{cite web|url=https://boldnews.al/2023/05/29/libri-i-arte-i-superiores-ja-fituesit-e-titullit-kampion-nder-vite/|title=Libri i Artë i Superiores/ Ja fituesit e titullit kampion ndër vite|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=29 maj 2023|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Rresht *6, [[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] (nga sezoni 2010–11 e deri në sezonin 2015–16)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2016/05/19/skenderbeu-ne-guinness-skuadra-e-vetme-qe-fiton-6-here-resht-titullin-kampion/|title=Skënderbeu në “Guinness”, skuadra e vetme që fiton 6 herë resht titullin kampion|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=19 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *4, [[FC Dinamo City|Dinamo]] (nga sezoni 1950 e deri në sezonin 1953) *3, Tirana (nga sezoni 1930 e deri në sezonin 1932) *3, Tirana (nga sezoni 1934 e deri në sezonin 1937) *3, [[FK Partizani|Partizani]] (nga sezoni 1947 e deri në sezonin 1949) *3, Partizani (nga sezoni 1957 e deri në sezonin 1959) *3, Partizani (nga sezoni 1961 e deri në sezonin 1964) *3, Dinamo (nga sezoni 1975 e deri në sezonin 1977) *3, Tirana (nga sezoni 1994–95 e deri në sezonin 1996–97) *3, Tirana (nga sezoni 2002–03 e deri në sezonin 2004–05) *3, [[KF Egnatia|Egnatia]] (nga sezoni 2023–24 e deri në sezonin 2025–26)<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/video-kryeveper-e-egnatias-fiton-titullin-e-3-te-radhazi-kampion/#gsc.tab=0|title=VIDEO/ Kryevepër e Egnatias, fiton titullin e 3-të radhazi kampion|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=31 maj 2026|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Më shumë sezone në Kategorinë Superiore=== *87, Tirana (90 nëse llogariten tre sezonet e luajtura gjatë kohës së Luftës së Dytë Botërore, të cilat nuk njihen nga [[Federata Shqiptare e Futbollit]]) ;Më shumë ndeshje *2240, Tirana ;Më shumë fitore *1124, Tirana ;Më shumë barazime *644, Teuta ;Më shumë humbje *789, Teuta ;Më shumë pikë *3309, Tirana ===Kategoria e Parë=== ;Më shumë tituj *9, [[KS Luftëtari|Luftëtari]] ==Rekordet e lojtarëve== ===Më shumë kampionate të fituar=== *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Nevil Dede]] (8 me Tiranën, 1 me [[KF Elbasani|Elbasanin]]) *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevdet Shaqiri]] (1 me Vllazninë, 2 me Partizanin, 6 me Dinamon)<ref name="Shaqiri">{{cite web|url=https://www.shkodrasport.com/personazh-xhevdet-shaqiri-trajneri-me-i-suksessem-ne-historine-e-futbollit-shkodran/|title=PERSONAZH/ Xhevdet Shaqiri, trajneri më i suksessëm në historinë e futbollit shkodran|publisher=Shkodra Sport|language=sq|date=7 qershor 2022|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë tituj me një ekip *8, {{flamuri|Shqipëria}} Nevil Dede (të gjitha me Tiranën) ;Më shumë tituj rresht *8, {{flamuri|Shqipëria}} Xhevdet Shaqiri (nga sezoni 1948 e deri në sezonin 1956)<ref name="Shaqiri"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Orges Shehi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/epoka-skenderbejane-e-futbollit-te-korces/#gsc.tab=0|title=Epoka “skënderbejane” e futbollit të Korçës|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=26 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Renato Arapi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Bledi Shkëmbi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> ;Lojtari i huaj me më shumë tituj *6, {{flamuri|Kroacia}} [[Marko Radaš]] (të gjitha me Skënderbeun)<ref>{{cite web|url=https://newsport.al/tete-sezone-dhe-shtate-trofe-me-skenderbeun-marko-radas-perfundon-ne-kategorine-e-dyte|title=Tetë sezone dhe shtatë trofe me Skënderbeun, Marko Radas përfundon në Kategorinë e Dytë|publisher=Newsport.al|language=sq|date=31 janar 2020|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Lojtarët me më shumë ndeshje=== {| class="wikitable sortable nowrap" !Rend !Komb. !width="150px" | Lojtari !width="80px" | Periudha !width="70px" | Ndeshje !width="70px" | Gola |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Orges Shehi]] |1994–2008||639||0 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Ilion Lika]] |1999–2024||484||0 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Arjan Pisha]] |1993–2015||478||19 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Gjergji Muzaka]] |2001–2020||474||109 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Daniel Xhafaj]] |1995–2015||457||204 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Blendi Nallbani]] |1986–2010||453||1 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Elvis Sina]] |1999–2014||447||9 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Emiljano Vila]]* |2005–vazhdon||428||70 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Renato Malota]] |2007–2025||401||20 |- align="center" |10 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Alban Hoxha]] |2005–2026||393||0 |- align="center" |- |} ;Lojtari që ka luajtur me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore 11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza)<ref>{{cite news|url=https://boldnews.al/2022/05/26/sebino-plaku-i-jep-fund-futbollit-te-luajtur-korca-stacioni-me-i-bukur-i-karrieres/|title=Sebino Plaku i jep fund futbollit të luajtur: Korça stacioni më i bukur i karrierës!|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=26 maj 2022|access-date=4 janar 2025}}</ref> ;Më shumë sezone në Kategorinë Superiore *24, {{flamuri|Shqipëria}} Ilion Lika dhe Orges shehi ;Lojtari më i vjetër që luan në një ndeshje të Kategorisë Superiore *43 vjeç, 4 muaj e 17 ditë, {{flamuri|Shqipëria}} Ilion Lika (3 tetor 2023, Tirana* 0–3 Laçi)<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/dhjete-lojtaret-me-te-vjeter-ne-bote-ne-liste-edhe-ilion-lika/#gsc.tab=0|title=Dhjetë lojtarët më të vjetër në botë, në listë edhe Ilion Lika|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=14 mars 2024|access-date=14 gusht 2026}}</ref> ===Golashënuesit=== ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë Superiore *207, {{flamuri|Shqipëria}} [[Vioresin Sinani]]<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/sinani-thote-mjaft-e-mbyll-si-futbollist-ne-fund-te-ketij-sezoni/|title=Vioresin Sinani thotë mjaft: E mbyll si futbollist në fund të këtij edicioni|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Admir Uruçi|date=12 janar 2012|access-date=1 janar 2015}}</ref> ;Lojtari shqiptar me më shumë gola në histori *315, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]]{{efn-ua|Hamdi Salihi ka shënuar 303 në nivel klubesh. Përveç në Shqipëri, ai ka shënuar në shtete si Austria, Shtetet e Bashkuara, Kina dhe Izraeli. Ai gjithashtu ka 11 gola me ekipin kombëtar dhe 1 gol me ekipin nën-21.}} ;Më shumë gola në një sezon *59, {{flamuri|Shqipëria}} [[Refik Resmja]], sezoni 1951<ref name="Refik Resmja">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015}}</ref> ;Më shumë gola me një klub të vetëm *180, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (të gjitha me Partizanin)<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha *10, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha në një sezon *10 në sezonin 1951, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (rekord botëror)<ref name="Refik Resmja1">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015|archive-date=8 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208165954/http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|url-status=live}}</ref><ref name="Refik Resmja"/> ;Koha më e shpejtë për të shënuar tregolësh *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Orjand Abazaj]] (Apolonia 2–3 Kastrioti*, sezoni 2006–07) *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Endri Bakiu]] (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu">{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/705913-apolonia_fier-tomori_berat|title=Apolonia 6–5 Tomori|publisher=Football Database|language=en|date=12 maj 2012|access-date=7 gusht 2026}}</ref> ;Koha më e shpejtë për të shënuar katër gola *30 minuta {{flamuri|Shqipëria}} Endri Bakiu (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu"/> ;Lojtari i huaj me më shumë gola *138, {{flamuri|Kroacia}} [[Pero Pejić]]<ref>{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-ish-sulmuesi-rrefen-karrieren-dhe-analizon-kampionatin-pero-pejic-dinamo-afer-zemres-shqiperia-me-mungon/#gsc.tab=0|title=EKSKLUZIVE/ Ish-sulmuesi rrëfen karrierën dhe analizon kampionatin, Pero Pejiç: Dinamo afër zemrës, Shqipëria më mungon|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Erjon Allaraj|date=3 tetor 2025|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar *7 sekonda, {{flamuri|Shqipëria}} [[Migen Memelli]] (Flamurtari 1–2 Tirana*, 5 prill 2009)<ref>{{cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|title=Memelli, goli më i shpejtë shqiptar|publisher=Arkiva Shqiptare e Lajmeve|work=Gazeta Shqip|language=sq|date=7 prill 2009|accessdate=6 gusht 2018|archive-date=6 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806181620/http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|url-status=dead}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar nga një lojtar i huaj *12 sekonda, {{flamuri|Serbia}} [[Stevan Raçiq|Stefan Račić]] (*Partizani 1–0 Elbasani, 20 dhjetor 2014)<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|title=Partizani triumfon në Elbasan për 12 sekonda, Laçi fundos Apoloninë|date=20 dhjetor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322234117/http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|archive-date=22 mars 2015|url-status=dead}}</ref> ;Distanca më e largët e një goli të shënuar *80 metra, {{flamuri|Shqipëria}} [[Klajdi Kuka]] (Tërbuni* 1–2 Kukësi, 14 maj 2016)<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2016/05/14/albania/super-league/ks-terbuni-puke/ks-perparimi-kukes/2074155/|title=Tërbuni Pukë vs. Kukësi 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|title=Portieri i Tërbunit shënon gol nga porta në portë (video)|work=ALB365 - NEWS -|trans-title=Tërbuni's goalkeeper scores a goal from goal to goal (video)|publisher=alb365.com|language=sq|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018|archive-date=4 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180904175443/https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|url-status=dead}}</ref> ;Lojtari që ka shënuar me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore *11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza) ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme *22, {{flamuri|Shqipëria}} [[Gerhard Progni]] ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme në një sezon *11, {{flamuri|Shqipëria}} Migen Memelli (sezoni 2008–09) *11, {{flamuri|Serbia}} [[Lazar Popović]] (sezoni 2012–13) ;Lojtari që ka shënuar më shumë gola në sezonin debutues me një klub *29, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]] (për Tiranën në sezonin 2005–06) ;Lojtari që ka shënuar në më shumë ndeshje rresht në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevahir Sukaj]]<ref>{{cite news|url=https://www.botasot.info/sport-plus/467908/xhevahir-sukaj-eshte-heroi-i-partizanit/|title=Xhevahir Sukaj është heroi i Partizanit|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë e Parë *165, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mikel Canka]] ;Më shumë gola në një sezon të Kategorisë së Parë *27, {{flamuri|Shqipëria}} [[Kreshnik Ivanaj]] (sezoni 2011–12)<ref name="Ivanaj">{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/gola-fiktive-estrada-goleadoresh/|title=Gola fiktivë, estrada goleadorësh|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Më shumë gola në një ndeshje të Kategorisë së Parë *6, {{flamuri|Shqipëria}} Kreshnik Ivanaj (Burreli* 7–3 Gramozi, 12 maj 2012)<ref name="Ivanaj"/> ===Portierët=== ;Lista e portierëve me më shumë minuta pa pësuar gol {| class=wikitable !Rend. !width="50px" | Komb. !width="150px" | Lojtari !width="70px" | Klubi !width="70px" | Sezoni !width="70px" | Minuta |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Alban Hoxha]] |[[FK Partizani|Partizani]]||2014–15||1,084 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Bujar Gogunja]]<ref name="Gogunja">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/labinoti-i-elbasanit-1984-dhe-bujar-gogunja-1037/#gsc.tab=0|title=Labinoti i Elbasanit 1984 dhe Bujar Gogunja “1037”|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=25 mars 2015|accessdate=18 korrik 2026}}</ref> |[[KF Elbasani|Labinoti Elbasan]]||1983–84||1,037 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Kujtim Shtama]] |[[KS Teuta|Teuta]]||1993–94||927 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Raqi Pisku]] |Partizani||1951||905 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Dodë Tahiri]] |[[KF Vllaznia|Vllaznia]]||1945||898 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Qemal Vogli]] |[[KS Dinamo|Dinamo]]||1952||840 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Anesti Arapi]] |[[Flamurtari FC|Flamurtari]]||1990–91||827 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Xhevahir Kapllani]] |Teuta||1993–94||824 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Foto Strakosha]] |Dinamo||1989–90||695 |} ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në Kategorinë Superiore *1,084, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2014/12/13/superiore-alban-hoxha-vendos-rekord-te-ri-peson-gol-pas-1084-minutash/|title=Superiore, Alban Hoxha vendos rekord të ri: Pëson gol pas 1084 minutash|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=13 dhjetor 2014|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në të gjitha kompeticionet *1,227, {{flamuri|Shqipëria}} Kujtim Shtama (ndeshjet në kampionat dhe kupë në sezonin 1993–94)<ref>{{cite web|url=https://durreslajm.al/portieri-kujtim-shtama-ne-vendin-e-71-te-ne-bote/|title=Portieri Kujtim Shtama në vendin e 71-të në botë|publisher=Durrës Lajm|language=sq|date=26 mars 2012|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë ndeshje pa pësuar gol *187, {{flamuri|Shqipëria}} Orges Shehi{{efn-ua|Statistikat janë llogaritur nga sezoni 2006–07 e deri në fund të karrierës. Nuk ka informacion para kësaj periudhe.}}<ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/50012-orges-shehi|title=Orges Shehi|publisher=Football Database|language=en|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë ndeshje rresht pa pësuar gol *11, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15) *11, {{flamuri|Shqipëria}} Bujar Gogunja (sezoni 1983–84)<ref name="Gogunja"/> ;Portieri me më shumë gola në futbollin shqiptar *12, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mario Bytyçi]] (të gjitha me penallti){{efn-ua|Isli Hidi gjithashtu ka shënuar 12 gola, megjithatë, një nga golat ai e ka shënuar në Qipro.}}<ref>{{cite web|url=https://abcnews.al/penalltia-e-fundit-per-mario-bytycin-i-thote-stop-futbollit-te-luajtur/|title=Penalltia e fundit për Mario Bytyçin, i thotë “stop” futbollit të luajtur|website=abcnews.al|language=sq|date=1 shkurt 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë gola në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Isli Hidi]] (të gjitha me penallti) ==Transferimet== {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ {{Nowrap|Transferimet më të shtrenjta në futbollin shqiptar}} |- !scope="row" data-sort-type="number"|Rend !scope="row"|Lojtari !scope="row"|Nga !scope="row"|Te !scope="row"|Pozicioni !scope="row"|Shuma !scope="row"|Viti !scope="row"|{{abbr|Ref.|Referimi}} |- !1 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Xhuliano Skuka]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Franca}} [[FC Metz|Metz]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.4 milion € |2023 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/skuka-eshte-transferimi-rekord-per-futbollin-shqiptar-drejtuesi-i-partizanit-konfirmon-ja-pse-xhuliano-zgjodhi-francen/|title=“Skuka është transferimi rekord për futbollin shqiptar”, drejtuesi i Partizanit konfirmon: Ja pse Xhuliano zgjodhi Francën|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=23 janar 2023|access-date=30 janar 2023}}</ref> |- !2 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Olayinka]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} Gent |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.1 milion € |2021 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://newsport.al/1-1-milione-euro-per-skenderbeun-peter-olayinka-nuk-ndalet|title=1.1 milionë euro për Skënderbeun, Peter Olayinka nuk ndalet|publisher=BoldNews.al|language=sq|access-date=1 janar 2026}}</ref> |- !rowspan=2|3 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Eduard Abazaj]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Kroacia}} [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]] |[[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] |1 milion € |1990 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Liridon Latifi]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Hungaria}} [[Puskás Akadémia FC|Puskás Akadémia]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1 milion € |2017 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/merr-fund-telenovela-latifi-mesfushori-shitet-ne-hungari-ja-sa-perfiton-skenderbeu/|title=Merr fund "telenovela" Latifi, mesfushori shitet në Hungari. Ja sa përfiton Skënderbeu|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=14 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017}}</ref> |- !5 |{{flamuri|Kosova}} [[Baton Zabërgja]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |800,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- !6 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Kristal Abazaj]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] |[[Sulmuesi (futboll)|Anësor]] |750,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2018/04/16/zbulohet-shuma-qe-pagoi-anderlechti-per-abazajn/|title=Zbulohet shuma që pagoi Anderlechti për Abazajn|trans-title=The sum Anderlecht paid for Abazaj is discovered|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=16 prill 2018|accessdate=17 prill 2018}}</ref> |- !7 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Sindrit Guri]] |[[FK Kukësi|Kukësi]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.V. Oostende|Oostende]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |710,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-haris-fakic-dhe-4-lojtare-te-skenderbeut-afer-kukesit/|title=Ekskluzive/ Haris Fakiç dhe 4 lojtarë të Skënderbeut, afër Kukësit|trans-title=Exclusive/ Haris Fakić and 4 Skënderbeu players, near Kukësi|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Skerdilaid Sulozeqi|date=18 maj 2018|accessdate=28 maj 2018}}</ref> |- !rowspan=2|8 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Itodo]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |700,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Gambia}} [[Mustapha Koma]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.R.C. Genk|Genk]] |Sulmues |700,000 € |2026 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|10 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Ernest Muçi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Polonia}} [[Legia Varshava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |650,000 € |2018 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Merveille Ndockyt]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Spanja}} [[Getafe CF|Getafe]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |650,000 € |2017 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|12 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Simon Simoni]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Gjermania}} [[Eintracht Frankfurt]] |[[Portieri|Portier]] |600,000 € |2022 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Chandrel Massanga]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Hatayspor]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |600,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !14 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Redon Xhixha]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Azerbajxhani}} [[Qarabağ FK|Qarabağ]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |550,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=4|15 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Taulant Seferi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Vorskla Poltava|Vorskla Poltava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 € |2022 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/largohesh-si-kampion-nga-tirona-kampione-klubi-bardheblu-falenderon-seferin-jemi-shtepi-per-ty/|title=Largohesh si kampion nga Tirona kampione, klubi bardheblu falënderon Seferin: Jemi shtëpi për ty|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=22 gusht 2022|access-date=27 mars 2026}}</ref> |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Arinaldo Rrapaj]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kolos Kovalivka|Kolos Kovalivka]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Erjon Bogdani]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Gençlerbirliği S.K.|Gençlerbirliği]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 $ |1998 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Senegali}} [[Maguette Gueye]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Spanja}} [[Racing de Santander|Racing Santander]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2024 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/racing-santander/2024/08/22/66c74348e2704ef4b18b457c.html|title=Maguette Gueye, nuevo refuerzo del Racing|publisher=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=22 gusht 2024|accessdate=22 gusht 2024}}</ref> |} ==Trajnerët== ;Trajneri me më kampionate të fituara *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Selman Stërmasi]] (1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1937){{efn-ua|Selman Stërmasi ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Tirana gjatë periudhës 1930–37.}}<ref>{{cite web|url=https://exit.al/kur-selman-stermasit-i-ndalohej-hyrja-ne-stadium/|title=Kur Selman Stërmasit i ndalohej hyrja në stadium|website=exit.al|language=sq|date=13 qershor 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Zihni Gjinali]] (1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956){{efn-ua|Zihni Gjinali ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Dinamo gjatë periudhës 1950–56.}}<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/ja-pse-e-doja-fort-zihni-gjinalin/#gsc.tab=0|title=Ja pse e doja fort Zihni Gjinalin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Adriatik Dosti|date=1 gusht 2022|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Trajneri me më shumë kampionate të fituara rresht *4, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mirel Josa]] (2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16) ;Trajneri që ka fituar më shumë me klube të ndryshme *3, {{flamuri|Shqipëria}} [[Ilir Daja]] (Elbasani 2005–06, Dinamo 2007–08 dhe Skënderbeu 2017–18)<ref>{{cite web|url=https://www.vizionplus.tv/profil-ilir-daja-psikologu-i-rekordeve-dhe-sukseseve-te-medha-ne-futbollin-shqiptar/|title=Profil/ Ilir Daja, “psikologu” i rekordeve dhe sukseseve të mëdha në futbollin shqiptar|publisher=Vizion Plus|language=sq|date=23 tetor 2025|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ==Shënime== {{notelist-ua}} == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]] oi9xl75jljn2rrg9wi9dh6c96glclws 3025775 3025772 2026-08-15T03:09:44Z Sadsadas 51943 /* Golashënuesit */ 3025775 wikitext text/x-wiki Kjo faqe jep me detaje rekordet dhe statistikat e futbollit në [[Shqipëri]]. ==Rekordet e ekipeve== ===Më shumë kampionate të fituara=== ;Gjithsej *26, [[KF Tirana|Tirana]]<ref>{{cite web|url=https://boldnews.al/2023/05/29/libri-i-arte-i-superiores-ja-fituesit-e-titullit-kampion-nder-vite/|title=Libri i Artë i Superiores/ Ja fituesit e titullit kampion ndër vite|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=29 maj 2023|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Rresht *6, [[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] (nga sezoni 2010–11 e deri në sezonin 2015–16)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2016/05/19/skenderbeu-ne-guinness-skuadra-e-vetme-qe-fiton-6-here-resht-titullin-kampion/|title=Skënderbeu në “Guinness”, skuadra e vetme që fiton 6 herë resht titullin kampion|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=19 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *4, [[FC Dinamo City|Dinamo]] (nga sezoni 1950 e deri në sezonin 1953) *3, Tirana (nga sezoni 1930 e deri në sezonin 1932) *3, Tirana (nga sezoni 1934 e deri në sezonin 1937) *3, [[FK Partizani|Partizani]] (nga sezoni 1947 e deri në sezonin 1949) *3, Partizani (nga sezoni 1957 e deri në sezonin 1959) *3, Partizani (nga sezoni 1961 e deri në sezonin 1964) *3, Dinamo (nga sezoni 1975 e deri në sezonin 1977) *3, Tirana (nga sezoni 1994–95 e deri në sezonin 1996–97) *3, Tirana (nga sezoni 2002–03 e deri në sezonin 2004–05) *3, [[KF Egnatia|Egnatia]] (nga sezoni 2023–24 e deri në sezonin 2025–26)<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/video-kryeveper-e-egnatias-fiton-titullin-e-3-te-radhazi-kampion/#gsc.tab=0|title=VIDEO/ Kryevepër e Egnatias, fiton titullin e 3-të radhazi kampion|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=31 maj 2026|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Më shumë sezone në Kategorinë Superiore=== *87, Tirana (90 nëse llogariten tre sezonet e luajtura gjatë kohës së Luftës së Dytë Botërore, të cilat nuk njihen nga [[Federata Shqiptare e Futbollit]]) ;Më shumë ndeshje *2240, Tirana ;Më shumë fitore *1124, Tirana ;Më shumë barazime *644, Teuta ;Më shumë humbje *789, Teuta ;Më shumë pikë *3309, Tirana ===Kategoria e Parë=== ;Më shumë tituj *9, [[KS Luftëtari|Luftëtari]] ==Rekordet e lojtarëve== ===Më shumë kampionate të fituar=== *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Nevil Dede]] (8 me Tiranën, 1 me [[KF Elbasani|Elbasanin]]) *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevdet Shaqiri]] (1 me Vllazninë, 2 me Partizanin, 6 me Dinamon)<ref name="Shaqiri">{{cite web|url=https://www.shkodrasport.com/personazh-xhevdet-shaqiri-trajneri-me-i-suksessem-ne-historine-e-futbollit-shkodran/|title=PERSONAZH/ Xhevdet Shaqiri, trajneri më i suksessëm në historinë e futbollit shkodran|publisher=Shkodra Sport|language=sq|date=7 qershor 2022|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë tituj me një ekip *8, {{flamuri|Shqipëria}} Nevil Dede (të gjitha me Tiranën) ;Më shumë tituj rresht *8, {{flamuri|Shqipëria}} Xhevdet Shaqiri (nga sezoni 1948 e deri në sezonin 1956)<ref name="Shaqiri"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Orges Shehi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/epoka-skenderbejane-e-futbollit-te-korces/#gsc.tab=0|title=Epoka “skënderbejane” e futbollit të Korçës|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=26 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Renato Arapi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Bledi Shkëmbi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> ;Lojtari i huaj me më shumë tituj *6, {{flamuri|Kroacia}} [[Marko Radaš]] (të gjitha me Skënderbeun)<ref>{{cite web|url=https://newsport.al/tete-sezone-dhe-shtate-trofe-me-skenderbeun-marko-radas-perfundon-ne-kategorine-e-dyte|title=Tetë sezone dhe shtatë trofe me Skënderbeun, Marko Radas përfundon në Kategorinë e Dytë|publisher=Newsport.al|language=sq|date=31 janar 2020|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Lojtarët me më shumë ndeshje=== {| class="wikitable sortable nowrap" !Rend !Komb. !width="150px" | Lojtari !width="80px" | Periudha !width="70px" | Ndeshje !width="70px" | Gola |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Orges Shehi]] |1994–2008||639||0 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Ilion Lika]] |1999–2024||484||0 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Arjan Pisha]] |1993–2015||478||19 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Gjergji Muzaka]] |2001–2020||474||109 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Daniel Xhafaj]] |1995–2015||457||204 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Blendi Nallbani]] |1986–2010||453||1 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Elvis Sina]] |1999–2014||447||9 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Emiljano Vila]]* |2005–vazhdon||428||70 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Renato Malota]] |2007–2025||401||20 |- align="center" |10 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Alban Hoxha]] |2005–2026||393||0 |- align="center" |- |} ;Lojtari që ka luajtur me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore 11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza)<ref>{{cite news|url=https://boldnews.al/2022/05/26/sebino-plaku-i-jep-fund-futbollit-te-luajtur-korca-stacioni-me-i-bukur-i-karrieres/|title=Sebino Plaku i jep fund futbollit të luajtur: Korça stacioni më i bukur i karrierës!|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=26 maj 2022|access-date=4 janar 2025}}</ref> ;Më shumë sezone në Kategorinë Superiore *24, {{flamuri|Shqipëria}} Ilion Lika dhe Orges shehi ;Lojtari më i vjetër që luan në një ndeshje të Kategorisë Superiore *43 vjeç, 4 muaj e 17 ditë, {{flamuri|Shqipëria}} Ilion Lika (3 tetor 2023, Tirana* 0–3 Laçi)<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/dhjete-lojtaret-me-te-vjeter-ne-bote-ne-liste-edhe-ilion-lika/#gsc.tab=0|title=Dhjetë lojtarët më të vjetër në botë, në listë edhe Ilion Lika|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=14 mars 2024|access-date=14 gusht 2026}}</ref> ===Golashënuesit=== ;Golashënuesit më të mirë të Kategorisë Superiore {| class="wikitable sortable nowrap" !Rend !Komb. !width="150px" | Lojtari !width="80px" | Vitet !width="70px" | Gola !width="70px" | Ndsh !width="60px" | Mesatarja |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Vioresin Sinani]] |1996–2012||207||369||{{#expr: 207/369 round 2}} |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Daniel Xhafaj]] |1995–2015||204||457||{{#expr: 204/457 round 2}} |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Refik Resmja]] |1948–1964||184||130||{{#expr: 184/130 round 2}} |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Indrit Fortuzi]] |1990–2008||168||270||{{#expr: 168/270 round 2}} |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Panajot Pano]] |1957–1975||144||238||{{#expr: 144/238 round 2}} |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Agustin Kola]] |1977–1997||140||298+||{{#expr: 140/298 round 2}} |- align="center" |7 |{{flamuri|Kroacia}} |align=left|[[Pero Pejić]] |2000–2018||138||208||{{#expr: 138/208 round 2}} |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Arben Minga]] |1975–1996||136||387||{{#expr: 136/387 round 2}} |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Ilir Përnaska]] |1967–1981||136||?|| |- align="center" |10 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Skënder Jareci]] |1947–1963||132||?|| |} Pero pejic 138.       208.     2000-2018 Arben minga 136.  387.     1975-1996 Ilir pernaska 136.   No.      1967-1981 Skënder Jareci 132. No.    1947-1963 ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë Superiore *207, {{flamuri|Shqipëria}} [[Vioresin Sinani]]<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/sinani-thote-mjaft-e-mbyll-si-futbollist-ne-fund-te-ketij-sezoni/|title=Vioresin Sinani thotë mjaft: E mbyll si futbollist në fund të këtij edicioni|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Admir Uruçi|date=12 janar 2012|access-date=1 janar 2015}}</ref> ;Lojtari shqiptar me më shumë gola në histori *315, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]]{{efn-ua|Hamdi Salihi ka shënuar 303 në nivel klubesh. Përveç në Shqipëri, ai ka shënuar në shtete si Austria, Shtetet e Bashkuara, Kina dhe Izraeli. Ai gjithashtu ka 11 gola me ekipin kombëtar dhe 1 gol me ekipin nën-21.}} ;Më shumë gola në një sezon *59, {{flamuri|Shqipëria}} [[Refik Resmja]], sezoni 1951<ref name="Refik Resmja">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015}}</ref> ;Më shumë gola me një klub të vetëm *180, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (të gjitha me Partizanin)<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha *10, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha në një sezon *10 në sezonin 1951, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (rekord botëror)<ref name="Refik Resmja1">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015|archive-date=8 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208165954/http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|url-status=live}}</ref><ref name="Refik Resmja"/> ;Koha më e shpejtë për të shënuar tregolësh *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Orjand Abazaj]] (Apolonia 2–3 Kastrioti*, sezoni 2006–07) *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Endri Bakiu]] (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu">{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/705913-apolonia_fier-tomori_berat|title=Apolonia 6–5 Tomori|publisher=Football Database|language=en|date=12 maj 2012|access-date=7 gusht 2026}}</ref> ;Koha më e shpejtë për të shënuar katër gola *30 minuta {{flamuri|Shqipëria}} Endri Bakiu (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu"/> ;Lojtari i huaj me më shumë gola *138, {{flamuri|Kroacia}} [[Pero Pejić]]<ref>{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-ish-sulmuesi-rrefen-karrieren-dhe-analizon-kampionatin-pero-pejic-dinamo-afer-zemres-shqiperia-me-mungon/#gsc.tab=0|title=EKSKLUZIVE/ Ish-sulmuesi rrëfen karrierën dhe analizon kampionatin, Pero Pejiç: Dinamo afër zemrës, Shqipëria më mungon|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Erjon Allaraj|date=3 tetor 2025|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar *7 sekonda, {{flamuri|Shqipëria}} [[Migen Memelli]] (Flamurtari 1–2 Tirana*, 5 prill 2009)<ref>{{cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|title=Memelli, goli më i shpejtë shqiptar|publisher=Arkiva Shqiptare e Lajmeve|work=Gazeta Shqip|language=sq|date=7 prill 2009|accessdate=6 gusht 2018|archive-date=6 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806181620/http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|url-status=dead}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar nga një lojtar i huaj *12 sekonda, {{flamuri|Serbia}} [[Stevan Raçiq|Stefan Račić]] (*Partizani 1–0 Elbasani, 20 dhjetor 2014)<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|title=Partizani triumfon në Elbasan për 12 sekonda, Laçi fundos Apoloninë|date=20 dhjetor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322234117/http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|archive-date=22 mars 2015|url-status=dead}}</ref> ;Distanca më e largët e një goli të shënuar *80 metra, {{flamuri|Shqipëria}} [[Klajdi Kuka]] (Tërbuni* 1–2 Kukësi, 14 maj 2016)<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2016/05/14/albania/super-league/ks-terbuni-puke/ks-perparimi-kukes/2074155/|title=Tërbuni Pukë vs. Kukësi 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|title=Portieri i Tërbunit shënon gol nga porta në portë (video)|work=ALB365 - NEWS -|trans-title=Tërbuni's goalkeeper scores a goal from goal to goal (video)|publisher=alb365.com|language=sq|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018|archive-date=4 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180904175443/https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|url-status=dead}}</ref> ;Lojtari që ka shënuar me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore *11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza) ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme *22, {{flamuri|Shqipëria}} [[Gerhard Progni]] ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme në një sezon *11, {{flamuri|Shqipëria}} Migen Memelli (sezoni 2008–09) *11, {{flamuri|Serbia}} [[Lazar Popović]] (sezoni 2012–13) ;Lojtari që ka shënuar më shumë gola në sezonin debutues me një klub *29, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]] (për Tiranën në sezonin 2005–06) ;Lojtari që ka shënuar në më shumë ndeshje rresht në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevahir Sukaj]]<ref>{{cite news|url=https://www.botasot.info/sport-plus/467908/xhevahir-sukaj-eshte-heroi-i-partizanit/|title=Xhevahir Sukaj është heroi i Partizanit|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë e Parë *165, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mikel Canka]] ;Më shumë gola në një sezon të Kategorisë së Parë *27, {{flamuri|Shqipëria}} [[Kreshnik Ivanaj]] (sezoni 2011–12)<ref name="Ivanaj">{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/gola-fiktive-estrada-goleadoresh/|title=Gola fiktivë, estrada goleadorësh|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Më shumë gola në një ndeshje të Kategorisë së Parë *6, {{flamuri|Shqipëria}} Kreshnik Ivanaj (Burreli* 7–3 Gramozi, 12 maj 2012)<ref name="Ivanaj"/> ===Portierët=== ;Lista e portierëve me më shumë minuta pa pësuar gol {| class=wikitable !Rend. !width="50px" | Komb. !width="150px" | Lojtari !width="70px" | Klubi !width="70px" | Sezoni !width="70px" | Minuta |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Alban Hoxha]] |[[FK Partizani|Partizani]]||2014–15||1,084 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Bujar Gogunja]]<ref name="Gogunja">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/labinoti-i-elbasanit-1984-dhe-bujar-gogunja-1037/#gsc.tab=0|title=Labinoti i Elbasanit 1984 dhe Bujar Gogunja “1037”|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=25 mars 2015|accessdate=18 korrik 2026}}</ref> |[[KF Elbasani|Labinoti Elbasan]]||1983–84||1,037 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Kujtim Shtama]] |[[KS Teuta|Teuta]]||1993–94||927 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Raqi Pisku]] |Partizani||1951||905 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Dodë Tahiri]] |[[KF Vllaznia|Vllaznia]]||1945||898 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Qemal Vogli]] |[[KS Dinamo|Dinamo]]||1952||840 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Anesti Arapi]] |[[Flamurtari FC|Flamurtari]]||1990–91||827 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Xhevahir Kapllani]] |Teuta||1993–94||824 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Foto Strakosha]] |Dinamo||1989–90||695 |} ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në Kategorinë Superiore *1,084, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2014/12/13/superiore-alban-hoxha-vendos-rekord-te-ri-peson-gol-pas-1084-minutash/|title=Superiore, Alban Hoxha vendos rekord të ri: Pëson gol pas 1084 minutash|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=13 dhjetor 2014|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në të gjitha kompeticionet *1,227, {{flamuri|Shqipëria}} Kujtim Shtama (ndeshjet në kampionat dhe kupë në sezonin 1993–94)<ref>{{cite web|url=https://durreslajm.al/portieri-kujtim-shtama-ne-vendin-e-71-te-ne-bote/|title=Portieri Kujtim Shtama në vendin e 71-të në botë|publisher=Durrës Lajm|language=sq|date=26 mars 2012|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë ndeshje pa pësuar gol *187, {{flamuri|Shqipëria}} Orges Shehi{{efn-ua|Statistikat janë llogaritur nga sezoni 2006–07 e deri në fund të karrierës. Nuk ka informacion para kësaj periudhe.}}<ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/50012-orges-shehi|title=Orges Shehi|publisher=Football Database|language=en|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë ndeshje rresht pa pësuar gol *11, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15) *11, {{flamuri|Shqipëria}} Bujar Gogunja (sezoni 1983–84)<ref name="Gogunja"/> ;Portieri me më shumë gola në futbollin shqiptar *12, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mario Bytyçi]] (të gjitha me penallti){{efn-ua|Isli Hidi gjithashtu ka shënuar 12 gola, megjithatë, një nga golat ai e ka shënuar në Qipro.}}<ref>{{cite web|url=https://abcnews.al/penalltia-e-fundit-per-mario-bytycin-i-thote-stop-futbollit-te-luajtur/|title=Penalltia e fundit për Mario Bytyçin, i thotë “stop” futbollit të luajtur|website=abcnews.al|language=sq|date=1 shkurt 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë gola në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Isli Hidi]] (të gjitha me penallti) ==Transferimet== {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ {{Nowrap|Transferimet më të shtrenjta në futbollin shqiptar}} |- !scope="row" data-sort-type="number"|Rend !scope="row"|Lojtari !scope="row"|Nga !scope="row"|Te !scope="row"|Pozicioni !scope="row"|Shuma !scope="row"|Viti !scope="row"|{{abbr|Ref.|Referimi}} |- !1 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Xhuliano Skuka]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Franca}} [[FC Metz|Metz]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.4 milion € |2023 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/skuka-eshte-transferimi-rekord-per-futbollin-shqiptar-drejtuesi-i-partizanit-konfirmon-ja-pse-xhuliano-zgjodhi-francen/|title=“Skuka është transferimi rekord për futbollin shqiptar”, drejtuesi i Partizanit konfirmon: Ja pse Xhuliano zgjodhi Francën|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=23 janar 2023|access-date=30 janar 2023}}</ref> |- !2 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Olayinka]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} Gent |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.1 milion € |2021 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://newsport.al/1-1-milione-euro-per-skenderbeun-peter-olayinka-nuk-ndalet|title=1.1 milionë euro për Skënderbeun, Peter Olayinka nuk ndalet|publisher=BoldNews.al|language=sq|access-date=1 janar 2026}}</ref> |- !rowspan=2|3 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Eduard Abazaj]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Kroacia}} [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]] |[[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] |1 milion € |1990 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Liridon Latifi]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Hungaria}} [[Puskás Akadémia FC|Puskás Akadémia]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1 milion € |2017 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/merr-fund-telenovela-latifi-mesfushori-shitet-ne-hungari-ja-sa-perfiton-skenderbeu/|title=Merr fund "telenovela" Latifi, mesfushori shitet në Hungari. Ja sa përfiton Skënderbeu|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=14 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017}}</ref> |- !5 |{{flamuri|Kosova}} [[Baton Zabërgja]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |800,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- !6 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Kristal Abazaj]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] |[[Sulmuesi (futboll)|Anësor]] |750,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2018/04/16/zbulohet-shuma-qe-pagoi-anderlechti-per-abazajn/|title=Zbulohet shuma që pagoi Anderlechti për Abazajn|trans-title=The sum Anderlecht paid for Abazaj is discovered|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=16 prill 2018|accessdate=17 prill 2018}}</ref> |- !7 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Sindrit Guri]] |[[FK Kukësi|Kukësi]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.V. Oostende|Oostende]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |710,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-haris-fakic-dhe-4-lojtare-te-skenderbeut-afer-kukesit/|title=Ekskluzive/ Haris Fakiç dhe 4 lojtarë të Skënderbeut, afër Kukësit|trans-title=Exclusive/ Haris Fakić and 4 Skënderbeu players, near Kukësi|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Skerdilaid Sulozeqi|date=18 maj 2018|accessdate=28 maj 2018}}</ref> |- !rowspan=2|8 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Itodo]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |700,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Gambia}} [[Mustapha Koma]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.R.C. Genk|Genk]] |Sulmues |700,000 € |2026 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|10 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Ernest Muçi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Polonia}} [[Legia Varshava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |650,000 € |2018 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Merveille Ndockyt]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Spanja}} [[Getafe CF|Getafe]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |650,000 € |2017 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|12 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Simon Simoni]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Gjermania}} [[Eintracht Frankfurt]] |[[Portieri|Portier]] |600,000 € |2022 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Chandrel Massanga]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Hatayspor]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |600,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !14 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Redon Xhixha]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Azerbajxhani}} [[Qarabağ FK|Qarabağ]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |550,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=4|15 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Taulant Seferi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Vorskla Poltava|Vorskla Poltava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 € |2022 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/largohesh-si-kampion-nga-tirona-kampione-klubi-bardheblu-falenderon-seferin-jemi-shtepi-per-ty/|title=Largohesh si kampion nga Tirona kampione, klubi bardheblu falënderon Seferin: Jemi shtëpi për ty|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=22 gusht 2022|access-date=27 mars 2026}}</ref> |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Arinaldo Rrapaj]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kolos Kovalivka|Kolos Kovalivka]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Erjon Bogdani]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Gençlerbirliği S.K.|Gençlerbirliği]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 $ |1998 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Senegali}} [[Maguette Gueye]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Spanja}} [[Racing de Santander|Racing Santander]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2024 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/racing-santander/2024/08/22/66c74348e2704ef4b18b457c.html|title=Maguette Gueye, nuevo refuerzo del Racing|publisher=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=22 gusht 2024|accessdate=22 gusht 2024}}</ref> |} ==Trajnerët== ;Trajneri me më kampionate të fituara *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Selman Stërmasi]] (1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1937){{efn-ua|Selman Stërmasi ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Tirana gjatë periudhës 1930–37.}}<ref>{{cite web|url=https://exit.al/kur-selman-stermasit-i-ndalohej-hyrja-ne-stadium/|title=Kur Selman Stërmasit i ndalohej hyrja në stadium|website=exit.al|language=sq|date=13 qershor 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Zihni Gjinali]] (1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956){{efn-ua|Zihni Gjinali ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Dinamo gjatë periudhës 1950–56.}}<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/ja-pse-e-doja-fort-zihni-gjinalin/#gsc.tab=0|title=Ja pse e doja fort Zihni Gjinalin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Adriatik Dosti|date=1 gusht 2022|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Trajneri me më shumë kampionate të fituara rresht *4, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mirel Josa]] (2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16) ;Trajneri që ka fituar më shumë me klube të ndryshme *3, {{flamuri|Shqipëria}} [[Ilir Daja]] (Elbasani 2005–06, Dinamo 2007–08 dhe Skënderbeu 2017–18)<ref>{{cite web|url=https://www.vizionplus.tv/profil-ilir-daja-psikologu-i-rekordeve-dhe-sukseseve-te-medha-ne-futbollin-shqiptar/|title=Profil/ Ilir Daja, “psikologu” i rekordeve dhe sukseseve të mëdha në futbollin shqiptar|publisher=Vizion Plus|language=sq|date=23 tetor 2025|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ==Shënime== {{notelist-ua}} == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]] dn2o6m98fc361ovpfqths7a3vploikv 3025776 3025775 2026-08-15T03:14:12Z Sadsadas 51943 /* Golashënuesit */ 3025776 wikitext text/x-wiki Kjo faqe jep me detaje rekordet dhe statistikat e futbollit në [[Shqipëri]]. ==Rekordet e ekipeve== ===Më shumë kampionate të fituara=== ;Gjithsej *26, [[KF Tirana|Tirana]]<ref>{{cite web|url=https://boldnews.al/2023/05/29/libri-i-arte-i-superiores-ja-fituesit-e-titullit-kampion-nder-vite/|title=Libri i Artë i Superiores/ Ja fituesit e titullit kampion ndër vite|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=29 maj 2023|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Rresht *6, [[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] (nga sezoni 2010–11 e deri në sezonin 2015–16)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2016/05/19/skenderbeu-ne-guinness-skuadra-e-vetme-qe-fiton-6-here-resht-titullin-kampion/|title=Skënderbeu në “Guinness”, skuadra e vetme që fiton 6 herë resht titullin kampion|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=19 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *4, [[FC Dinamo City|Dinamo]] (nga sezoni 1950 e deri në sezonin 1953) *3, Tirana (nga sezoni 1930 e deri në sezonin 1932) *3, Tirana (nga sezoni 1934 e deri në sezonin 1937) *3, [[FK Partizani|Partizani]] (nga sezoni 1947 e deri në sezonin 1949) *3, Partizani (nga sezoni 1957 e deri në sezonin 1959) *3, Partizani (nga sezoni 1961 e deri në sezonin 1964) *3, Dinamo (nga sezoni 1975 e deri në sezonin 1977) *3, Tirana (nga sezoni 1994–95 e deri në sezonin 1996–97) *3, Tirana (nga sezoni 2002–03 e deri në sezonin 2004–05) *3, [[KF Egnatia|Egnatia]] (nga sezoni 2023–24 e deri në sezonin 2025–26)<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/video-kryeveper-e-egnatias-fiton-titullin-e-3-te-radhazi-kampion/#gsc.tab=0|title=VIDEO/ Kryevepër e Egnatias, fiton titullin e 3-të radhazi kampion|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=31 maj 2026|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Më shumë sezone në Kategorinë Superiore=== *87, Tirana (90 nëse llogariten tre sezonet e luajtura gjatë kohës së Luftës së Dytë Botërore, të cilat nuk njihen nga [[Federata Shqiptare e Futbollit]]) ;Më shumë ndeshje *2240, Tirana ;Më shumë fitore *1124, Tirana ;Më shumë barazime *644, Teuta ;Më shumë humbje *789, Teuta ;Më shumë pikë *3309, Tirana ===Kategoria e Parë=== ;Më shumë tituj *9, [[KS Luftëtari|Luftëtari]] ==Rekordet e lojtarëve== ===Më shumë kampionate të fituar=== *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Nevil Dede]] (8 me Tiranën, 1 me [[KF Elbasani|Elbasanin]]) *9, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevdet Shaqiri]] (1 me Vllazninë, 2 me Partizanin, 6 me Dinamon)<ref name="Shaqiri">{{cite web|url=https://www.shkodrasport.com/personazh-xhevdet-shaqiri-trajneri-me-i-suksessem-ne-historine-e-futbollit-shkodran/|title=PERSONAZH/ Xhevdet Shaqiri, trajneri më i suksessëm në historinë e futbollit shkodran|publisher=Shkodra Sport|language=sq|date=7 qershor 2022|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë tituj me një ekip *8, {{flamuri|Shqipëria}} Nevil Dede (të gjitha me Tiranën) ;Më shumë tituj rresht *8, {{flamuri|Shqipëria}} Xhevdet Shaqiri (nga sezoni 1948 e deri në sezonin 1956)<ref name="Shaqiri"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Orges Shehi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/epoka-skenderbejane-e-futbollit-te-korces/#gsc.tab=0|title=Epoka “skënderbejane” e futbollit të Korçës|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=26 maj 2016|access-date=5 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Renato Arapi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Bledi Shkëmbi]] (nga sezoni 2010–11 deri në sezonin 2015–16 me Skënderbeun)<ref name="Gjashtë tituj rresht"/> ;Lojtari i huaj me më shumë tituj *6, {{flamuri|Kroacia}} [[Marko Radaš]] (të gjitha me Skënderbeun)<ref>{{cite web|url=https://newsport.al/tete-sezone-dhe-shtate-trofe-me-skenderbeun-marko-radas-perfundon-ne-kategorine-e-dyte|title=Tetë sezone dhe shtatë trofe me Skënderbeun, Marko Radas përfundon në Kategorinë e Dytë|publisher=Newsport.al|language=sq|date=31 janar 2020|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ===Lojtarët me më shumë ndeshje=== {| class="wikitable sortable nowrap" !Rend !Komb. !width="150px" | Lojtari !width="80px" | Periudha !width="70px" | Ndeshje !width="70px" | Gola |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Orges Shehi]] |1994–2008||639||0 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Ilion Lika]] |1999–2024||484||0 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Arjan Pisha]] |1993–2015||478||19 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Gjergji Muzaka]] |2001–2020||474||109 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Daniel Xhafaj]] |1995–2015||457||204 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Blendi Nallbani]] |1986–2010||453||1 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Elvis Sina]] |1999–2014||447||9 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Emiljano Vila]]* |2005–vazhdon||428||70 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Renato Malota]] |2007–2025||401||20 |- align="center" |10 |{{flamuri|Shqipëria}} | align="left" |[[Alban Hoxha]] |2005–2026||393||0 |- align="center" |- |} ;Lojtari që ka luajtur me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore 11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza)<ref>{{cite news|url=https://boldnews.al/2022/05/26/sebino-plaku-i-jep-fund-futbollit-te-luajtur-korca-stacioni-me-i-bukur-i-karrieres/|title=Sebino Plaku i jep fund futbollit të luajtur: Korça stacioni më i bukur i karrierës!|publisher=BoldNews.al|language=sq|date=26 maj 2022|access-date=4 janar 2025}}</ref> ;Më shumë sezone në Kategorinë Superiore *24, {{flamuri|Shqipëria}} Ilion Lika dhe Orges shehi ;Lojtari më i vjetër që luan në një ndeshje të Kategorisë Superiore *43 vjeç, 4 muaj e 17 ditë, {{flamuri|Shqipëria}} Ilion Lika (3 tetor 2023, Tirana* 0–3 Laçi)<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/dhjete-lojtaret-me-te-vjeter-ne-bote-ne-liste-edhe-ilion-lika/#gsc.tab=0|title=Dhjetë lojtarët më të vjetër në botë, në listë edhe Ilion Lika|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=14 mars 2024|access-date=14 gusht 2026}}</ref> ===Golashënuesit=== ;Golashënuesit më të mirë të Kategorisë Superiore {| class="wikitable sortable nowrap" !Rend !Komb. !width="150px" | Lojtari !width="80px" | Vitet !width="70px" | Gola !width="70px" | Ndsh !width="60px" | Mesatarja |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Vioresin Sinani]] |1996–2012||207||369||{{#expr: 207/369 round 2}} |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Daniel Xhafaj]] |1995–2015||204||457||{{#expr: 204/457 round 2}} |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Refik Resmja]] |1948–1964||184||130||{{#expr: 184/130 round 2}} |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Indrit Fortuzi]] |1990–2008||168||270||{{#expr: 168/270 round 2}} |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Panajot Pano]] |1957–1975||144||238||{{#expr: 144/238 round 2}} |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Agustin Kola]] |1977–1997||140||298+||{{#expr: 140/298 round 2}} |- align="center" |7 |{{flamuri|Kroacia}} |align=left|[[Pero Pejić]] |2000–2018||138||208||{{#expr: 138/208 round 2}} |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Arben Minga]] |1975–1996||136||387||{{#expr: 136/387 round 2}} |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Ilir Përnaska]] |1967–1981||136||?|| |- align="center" |10 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Skënder Jareci]] |1947–1963||132||?|| |} ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë Superiore *207, {{flamuri|Shqipëria}} [[Vioresin Sinani]]<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/sinani-thote-mjaft-e-mbyll-si-futbollist-ne-fund-te-ketij-sezoni/|title=Vioresin Sinani thotë mjaft: E mbyll si futbollist në fund të këtij edicioni|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Admir Uruçi|date=12 janar 2012|access-date=1 janar 2015}}</ref> ;Lojtari shqiptar me më shumë gola në histori *315, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]]{{efn-ua|Hamdi Salihi ka shënuar 303 në nivel klubesh. Përveç në Shqipëri, ai ka shënuar në shtete si Austria, Shtetet e Bashkuara, Kina dhe Izraeli. Ai gjithashtu ka 11 gola me ekipin kombëtar dhe 1 gol me ekipin nën-21.}} ;Lojtarja shqiptare me më shumë gola në histori *925, {{flamuri|Shqipëria}} [[Megi Doçi]]<ref>{{cite news|url=https://www.shkodrasport.com/foto-lajm-vioresin-sinani-megi-doci-historia-e-golit-shqiptar/|title=FOTO- LAJM/ Vioresin Sinani & Megi Doçi, historia e golit shqiptar|publisher=Shkodra Sport|language=sq|date=5 maj 2023|access-date=1 janar 2025}}</ref> ;Më shumë gola në një sezon *59, {{flamuri|Shqipëria}} [[Refik Resmja]], sezoni 1951<ref name="Refik Resmja">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015}}</ref> ;Më shumë gola me një klub të vetëm *180, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (të gjitha me Partizanin)<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha *10, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja<ref name="Refik Resmja"/> ;Më shumë tregolësha në një sezon *10 në sezonin 1951, {{flamuri|Shqipëria}} Refik Resmja (rekord botëror)<ref name="Refik Resmja1">{{cite news|url=http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|title=Refik Resmja (Partizani Tirana), 1951|publisher=Soccer Stories|language=en|date=19 gusht 2015|access-date=19 gusht 2015|archive-date=8 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208165954/http://worldwidesoccerstories.blogspot.com/2013/05/refik-resmja-partizani-tirana-1951.html|url-status=live}}</ref><ref name="Refik Resmja"/> ;Koha më e shpejtë për të shënuar tregolësh *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Orjand Abazaj]] (Apolonia 2–3 Kastrioti*, sezoni 2006–07) *17 minuta {{flamuri|Shqipëria}} [[Endri Bakiu]] (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu">{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/705913-apolonia_fier-tomori_berat|title=Apolonia 6–5 Tomori|publisher=Football Database|language=en|date=12 maj 2012|access-date=7 gusht 2026}}</ref> ;Koha më e shpejtë për të shënuar katër gola *30 minuta {{flamuri|Shqipëria}} Endri Bakiu (Apolonia 6–5 Tomori*, sezoni 2011–12)<ref name="Bakiu"/> ;Lojtari i huaj me më shumë gola *138, {{flamuri|Kroacia}} [[Pero Pejić]]<ref>{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-ish-sulmuesi-rrefen-karrieren-dhe-analizon-kampionatin-pero-pejic-dinamo-afer-zemres-shqiperia-me-mungon/#gsc.tab=0|title=EKSKLUZIVE/ Ish-sulmuesi rrëfen karrierën dhe analizon kampionatin, Pero Pejiç: Dinamo afër zemrës, Shqipëria më mungon|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Erjon Allaraj|date=3 tetor 2025|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar *7 sekonda, {{flamuri|Shqipëria}} [[Migen Memelli]] (Flamurtari 1–2 Tirana*, 5 prill 2009)<ref>{{cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|title=Memelli, goli më i shpejtë shqiptar|publisher=Arkiva Shqiptare e Lajmeve|work=Gazeta Shqip|language=sq|date=7 prill 2009|accessdate=6 gusht 2018|archive-date=6 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806181620/http://www.arkivalajmeve.com/Memelli-goli-me-i-shpejte-shqiptar.223779/|url-status=dead}}</ref> ;Goli më i shpejtë i shënuar nga një lojtar i huaj *12 sekonda, {{flamuri|Serbia}} [[Stevan Raçiq|Stefan Račić]] (*Partizani 1–0 Elbasani, 20 dhjetor 2014)<ref>{{cite news|url=http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|title=Partizani triumfon në Elbasan për 12 sekonda, Laçi fundos Apoloninë|date=20 dhjetor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322234117/http://www.panorama-sport.com/ballina/kategoria-superiore-luhet-takimi-i-dyte-i-javes-se-18-te-live-elbasani-partizani-0-0/|archive-date=22 mars 2015|url-status=dead}}</ref> ;Distanca më e largët e një goli të shënuar *80 metra, {{flamuri|Shqipëria}} [[Klajdi Kuka]] (Tërbuni* 1–2 Kukësi, 14 maj 2016)<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2016/05/14/albania/super-league/ks-terbuni-puke/ks-perparimi-kukes/2074155/|title=Tërbuni Pukë vs. Kukësi 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|title=Portieri i Tërbunit shënon gol nga porta në portë (video)|work=ALB365 - NEWS -|trans-title=Tërbuni's goalkeeper scores a goal from goal to goal (video)|publisher=alb365.com|language=sq|date=15 maj 2016|accessdate=4 shtator 2018|archive-date=4 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180904175443/https://alb365.com/portieri-terbunit-shenon-gol-nga-porta-ne-porte-video/|url-status=dead}}</ref> ;Lojtari që ka shënuar me më shumë klube të ndryshme në Kategorinë Superiore *11, {{flamuri|Shqipëria}} [[Sebino Plaku]] (Partizani, Besëlidhja, Laçi, Apolonia, Dinamo, Tirana, Flamurtari, Kastrioti, Skënderbeu, Korabi, Kamza) ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme *22, {{flamuri|Shqipëria}} [[Gerhard Progni]] ;Lojtari që ka shënuar më shumë kundër klubeve të ndryshme në një sezon *11, {{flamuri|Shqipëria}} Migen Memelli (sezoni 2008–09) *11, {{flamuri|Serbia}} [[Lazar Popović]] (sezoni 2012–13) ;Lojtari që ka shënuar më shumë gola në sezonin debutues me një klub *29, {{flamuri|Shqipëria}} [[Hamdi Salihi]] (për Tiranën në sezonin 2005–06) ;Lojtari që ka shënuar në më shumë ndeshje rresht në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Xhevahir Sukaj]]<ref>{{cite news|url=https://www.botasot.info/sport-plus/467908/xhevahir-sukaj-eshte-heroi-i-partizanit/|title=Xhevahir Sukaj është heroi i Partizanit|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Golashënuesi më i mirë në Kategorinë e Parë *165, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mikel Canka]] ;Më shumë gola në një sezon të Kategorisë së Parë *27, {{flamuri|Shqipëria}} [[Kreshnik Ivanaj]] (sezoni 2011–12)<ref name="Ivanaj">{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/gola-fiktive-estrada-goleadoresh/|title=Gola fiktivë, estrada goleadorësh|publisher=Botasot.info|language=sq|date=18 tetor 2015|access-date=1 janar 2026}}</ref> ;Më shumë gola në një ndeshje të Kategorisë së Parë *6, {{flamuri|Shqipëria}} Kreshnik Ivanaj (Burreli* 7–3 Gramozi, 12 maj 2012)<ref name="Ivanaj"/> ===Portierët=== ;Lista e portierëve me më shumë minuta pa pësuar gol {| class=wikitable !Rend. !width="50px" | Komb. !width="150px" | Lojtari !width="70px" | Klubi !width="70px" | Sezoni !width="70px" | Minuta |- align="center" |1 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Alban Hoxha]] |[[FK Partizani|Partizani]]||2014–15||1,084 |- align="center" |2 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Bujar Gogunja]]<ref name="Gogunja">{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/labinoti-i-elbasanit-1984-dhe-bujar-gogunja-1037/#gsc.tab=0|title=Labinoti i Elbasanit 1984 dhe Bujar Gogunja “1037”|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=25 mars 2015|accessdate=18 korrik 2026}}</ref> |[[KF Elbasani|Labinoti Elbasan]]||1983–84||1,037 |- align="center" |3 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Kujtim Shtama]] |[[KS Teuta|Teuta]]||1993–94||927 |- align="center" |4 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Raqi Pisku]] |Partizani||1951||905 |- align="center" |5 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Dodë Tahiri]] |[[KF Vllaznia|Vllaznia]]||1945||898 |- align="center" |6 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Qemal Vogli]] |[[KS Dinamo|Dinamo]]||1952||840 |- align="center" |7 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Anesti Arapi]] |[[Flamurtari FC|Flamurtari]]||1990–91||827 |- align="center" |8 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Xhevahir Kapllani]] |Teuta||1993–94||824 |- align="center" |9 |{{flamuri|Shqipëria}} |align=left|[[Foto Strakosha]] |Dinamo||1989–90||695 |} ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në Kategorinë Superiore *1,084, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15)<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2014/12/13/superiore-alban-hoxha-vendos-rekord-te-ri-peson-gol-pas-1084-minutash/|title=Superiore, Alban Hoxha vendos rekord të ri: Pëson gol pas 1084 minutash|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=13 dhjetor 2014|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë minuta pa pësuar gol në të gjitha kompeticionet *1,227, {{flamuri|Shqipëria}} Kujtim Shtama (ndeshjet në kampionat dhe kupë në sezonin 1993–94)<ref>{{cite web|url=https://durreslajm.al/portieri-kujtim-shtama-ne-vendin-e-71-te-ne-bote/|title=Portieri Kujtim Shtama në vendin e 71-të në botë|publisher=Durrës Lajm|language=sq|date=26 mars 2012|access-date=5 gusht 2026}}</ref> ;Më shumë ndeshje pa pësuar gol *187, {{flamuri|Shqipëria}} Orges Shehi{{efn-ua|Statistikat janë llogaritur nga sezoni 2006–07 e deri në fund të karrierës. Nuk ka informacion para kësaj periudhe.}}<ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/50012-orges-shehi|title=Orges Shehi|publisher=Football Database|language=en|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë ndeshje rresht pa pësuar gol *11, {{flamuri|Shqipëria}} Alban Hoxha (sezoni 2014–15) *11, {{flamuri|Shqipëria}} Bujar Gogunja (sezoni 1983–84)<ref name="Gogunja"/> ;Portieri me më shumë gola në futbollin shqiptar *12, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mario Bytyçi]] (të gjitha me penallti){{efn-ua|Isli Hidi gjithashtu ka shënuar 12 gola, megjithatë, një nga golat ai e ka shënuar në Qipro.}}<ref>{{cite web|url=https://abcnews.al/penalltia-e-fundit-per-mario-bytycin-i-thote-stop-futbollit-te-luajtur/|title=Penalltia e fundit për Mario Bytyçin, i thotë “stop” futbollit të luajtur|website=abcnews.al|language=sq|date=1 shkurt 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Portieri me më shumë gola në Kategorinë Superiore *10, {{flamuri|Shqipëria}} [[Isli Hidi]] (të gjitha me penallti) ==Transferimet== {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ {{Nowrap|Transferimet më të shtrenjta në futbollin shqiptar}} |- !scope="row" data-sort-type="number"|Rend !scope="row"|Lojtari !scope="row"|Nga !scope="row"|Te !scope="row"|Pozicioni !scope="row"|Shuma !scope="row"|Viti !scope="row"|{{abbr|Ref.|Referimi}} |- !1 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Xhuliano Skuka]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Franca}} [[FC Metz|Metz]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.4 milion € |2023 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/skuka-eshte-transferimi-rekord-per-futbollin-shqiptar-drejtuesi-i-partizanit-konfirmon-ja-pse-xhuliano-zgjodhi-francen/|title=“Skuka është transferimi rekord për futbollin shqiptar”, drejtuesi i Partizanit konfirmon: Ja pse Xhuliano zgjodhi Francën|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=23 janar 2023|access-date=30 janar 2023}}</ref> |- !2 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Olayinka]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} Gent |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1.1 milion € |2021 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://newsport.al/1-1-milione-euro-per-skenderbeun-peter-olayinka-nuk-ndalet|title=1.1 milionë euro për Skënderbeun, Peter Olayinka nuk ndalet|publisher=BoldNews.al|language=sq|access-date=1 janar 2026}}</ref> |- !rowspan=2|3 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Eduard Abazaj]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Kroacia}} [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]] |[[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] |1 milion € |1990 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Liridon Latifi]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Hungaria}} [[Puskás Akadémia FC|Puskás Akadémia]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |1 milion € |2017 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/merr-fund-telenovela-latifi-mesfushori-shitet-ne-hungari-ja-sa-perfiton-skenderbeu/|title=Merr fund "telenovela" Latifi, mesfushori shitet në Hungari. Ja sa përfiton Skënderbeu|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Llazi Saro|date=14 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017}}</ref> |- !5 |{{flamuri|Kosova}} [[Baton Zabërgja]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |800,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- !6 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Kristal Abazaj]] |[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] |{{flamuri|Belgjika}} [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] |[[Sulmuesi (futboll)|Anësor]] |750,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2018/04/16/zbulohet-shuma-qe-pagoi-anderlechti-per-abazajn/|title=Zbulohet shuma që pagoi Anderlechti për Abazajn|trans-title=The sum Anderlecht paid for Abazaj is discovered|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=16 prill 2018|accessdate=17 prill 2018}}</ref> |- !7 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Sindrit Guri]] |[[FK Kukësi|Kukësi]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.V. Oostende|Oostende]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |710,000 € |2018 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/ekskluzive-haris-fakic-dhe-4-lojtare-te-skenderbeut-afer-kukesit/|title=Ekskluzive/ Haris Fakiç dhe 4 lojtarë të Skënderbeut, afër Kukësit|trans-title=Exclusive/ Haris Fakić and 4 Skënderbeu players, near Kukësi|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Skerdilaid Sulozeqi|date=18 maj 2018|accessdate=28 maj 2018}}</ref> |- !rowspan=2|8 |{{flamuri|Nigeria}} [[Peter Itodo]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kharkiv|FC Kharkiv]] |Sulmues |700,000 € |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Gambia}} [[Mustapha Koma]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Belgjika}} [[K.R.C. Genk|Genk]] |Sulmues |700,000 € |2026 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|10 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Ernest Muçi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Polonia}} [[Legia Varshava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |650,000 € |2018 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Merveille Ndockyt]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Spanja}} [[Getafe CF|Getafe]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |650,000 € |2017 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=2|12 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Simon Simoni]] |[[FC Dinamo City|Dinamo]] |{{flamuri|Gjermania}} [[Eintracht Frankfurt]] |[[Portieri|Portier]] |600,000 € |2022 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Kongo}} [[Chandrel Massanga]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Hatayspor]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |600,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !14 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Redon Xhixha]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Azerbajxhani}} [[Qarabağ FK|Qarabağ]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |550,000 € |2023 |style="text-align:center;"| |- !rowspan=4|15 |{{flamuri|Shqipëria}} [[Taulant Seferi]] |[[KF Tirana|Tirana]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Vorskla Poltava|Vorskla Poltava]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 € |2022 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/largohesh-si-kampion-nga-tirona-kampione-klubi-bardheblu-falenderon-seferin-jemi-shtepi-per-ty/|title=Largohesh si kampion nga Tirona kampione, klubi bardheblu falënderon Seferin: Jemi shtëpi për ty|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=22 gusht 2022|access-date=27 mars 2026}}</ref> |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Arinaldo Rrapaj]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Ukraina}} [[FC Kolos Kovalivka|Kolos Kovalivka]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2025 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Shqipëria}} [[Erjon Bogdani]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Turqia}} [[Gençlerbirliği S.K.|Gençlerbirliği]] |[[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] |500,000 $ |1998 |style="text-align:center;"| |- |{{flamuri|Senegali}} [[Maguette Gueye]] |[[FK Partizani|Partizani]] |{{flamuri|Spanja}} [[Racing de Santander|Racing Santander]] |[[Mesfushori|Mesfushor]] |500,000 $ |2024 |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/racing-santander/2024/08/22/66c74348e2704ef4b18b457c.html|title=Maguette Gueye, nuevo refuerzo del Racing|publisher=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=22 gusht 2024|accessdate=22 gusht 2024}}</ref> |} ==Trajnerët== ;Trajneri me më kampionate të fituara *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Selman Stërmasi]] (1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1937){{efn-ua|Selman Stërmasi ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Tirana gjatë periudhës 1930–37.}}<ref>{{cite web|url=https://exit.al/kur-selman-stermasit-i-ndalohej-hyrja-ne-stadium/|title=Kur Selman Stërmasit i ndalohej hyrja në stadium|website=exit.al|language=sq|date=13 qershor 2020|access-date=8 gusht 2026}}</ref> *6, {{flamuri|Shqipëria}} [[Zihni Gjinali]] (1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956){{efn-ua|Zihni Gjinali ka pasur rolin e lojtarit-trajner te Dinamo gjatë periudhës 1950–56.}}<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/ja-pse-e-doja-fort-zihni-gjinalin/#gsc.tab=0|title=Ja pse e doja fort Zihni Gjinalin|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Adriatik Dosti|date=1 gusht 2022|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ;Trajneri me më shumë kampionate të fituara rresht *4, {{flamuri|Shqipëria}} [[Mirel Josa]] (2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16) ;Trajneri që ka fituar më shumë me klube të ndryshme *3, {{flamuri|Shqipëria}} [[Ilir Daja]] (Elbasani 2005–06, Dinamo 2007–08 dhe Skënderbeu 2017–18)<ref>{{cite web|url=https://www.vizionplus.tv/profil-ilir-daja-psikologu-i-rekordeve-dhe-sukseseve-te-medha-ne-futbollin-shqiptar/|title=Profil/ Ilir Daja, “psikologu” i rekordeve dhe sukseseve të mëdha në futbollin shqiptar|publisher=Vizion Plus|language=sq|date=23 tetor 2025|access-date=8 gusht 2026}}</ref> ==Shënime== {{notelist-ua}} == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]] 2v3ynqlefuqz4f0qb3b0hq8iss9rqns 3 405309 3025700 2026-08-14T12:19:11Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3025700 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=KorabSara}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 14 gusht 2026 14:19 (CEST) sd6uzwl9zusau166j9backtwqwk7m0e 0 405310 3025707 2026-08-14T12:37:13Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[RENEA]] 3025707 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[RENEA]] o9x5ez1m5bdftg4udse0azuafr23d72 0 405311 3025708 2026-08-14T12:37:15Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[RENEA]] 3025708 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[RENEA]] o9x5ez1m5bdftg4udse0azuafr23d72 0 405312 3025709 2026-08-14T12:37:16Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[RENEA]] 3025709 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[RENEA]] o9x5ez1m5bdftg4udse0azuafr23d72 0 405313 3025710 2026-08-14T12:37:18Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[RENEA]] 3025710 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[RENEA]] o9x5ez1m5bdftg4udse0azuafr23d72 0 405314 3025712 2026-08-14T12:45:57Z Falemënderit 170047 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:tr:Special:Redirect/revision/37557707|Günay Kosova]]" 3025712 wikitext text/x-wiki '''Günay Kosova''' (22 qershor 1942 - 31 korrik 2024, [[Stambolli|Stamboll]] <ref name="tsa">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Günay Kosova’yı Kaybettik |url=https://sadibey.com/2024/07/31/gunay-kosovayi-kaybettik/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214063358/https://sadibey.com/2024/07/31/gunay-kosovayi-kaybettik/ |archive-date=14 Aralık 2024 |access-date=12 Ekim 2024 |publisher=sadibey.com |language=}}</ref> ), ishte një regjisor dhe [[Skenaristi|skenarist]] [[Regjisori|filmash]] [[Turqit|turk]] . == Filmografia == bI lindur në vitin 1942, Günay Kosova punoi në Yeşilçam (industria turke e filmit) si menaxher skene, skenarist, producent dhe regjisor në filma të shumtë. Si regjisor, ai është i njohur për filma të tillë si ''Batman'', ''Chocolate Farm'' dhe ''Direct Shot'' . Kosova, e cila kishte luftuar me [[Sëmundja e Alzheimerit|sëmundjen e Alzheimerit]] për një kohë të gjatë, ndërroi jetë në Stamboll në vitin 2024. <ref name="trt haber">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Yeşilçam'ın usta yönetmeni Günay Kosova vefat etti |url=https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801101728/https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html |archive-date=1 Ağustos 2024 |access-date=12 Ekim 2024 |publisher=TRT Haber |language=}}</ref> Varrimi i tij u zhvillua në Varrezat e Ayazağa-s. === Drejtor ===   == Shih edhe == * [[Shqiptarët në Turqi]] * {{Imdb emri}} * SinemaTürk'te Günay Kosova * Türk Sineması Araştırmaları'nda [https://www.tsa.org.tr/tr/kisi/kisigoster/12064/gunay-kosova Günay Kosova] [[Kategoria:Vdekje 2024]] [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Skenaristë turq]] oufomoba4k115mf72muoe9o8nun2pup 3025713 3025712 2026-08-14T12:48:21Z Falemënderit 170047 3025713 wikitext text/x-wiki '''Günay Kosova''' (22 qershor 1942 - 31 korrik 2024, [[Stambolli|Stamboll]] <ref name="tsa">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Günay Kosova’yı Kaybettik |url=https://sadibey.com/2024/07/31/gunay-kosovayi-kaybettik/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214063358/https://sadibey.com/2024/07/31/gunay-kosovayi-kaybettik/ |archive-date=14 Aralık 2024 |access-date=12 Ekim 2024 |publisher=sadibey.com |language=}}</ref> ), ishte një regjisor dhe [[Skenaristi|skenarist]] [[Regjisori|filmash]] [[Turqit|turk]] . == Bografia == Günay Kosova ka lindur në vitin 1942 ndërsa punoi në Yeşilçam (industria turke e filmit) si menaxher skene, skenarist, producent dhe regjisor në filma të shumtë. Si regjisor, ai është i njohur për filma të tillë si ''Batman'', ''Chocolate Farm'' dhe ''Direct Shot'' . Kosova, e cila kishte luftuar me [[Sëmundja e Alzheimerit|sëmundjen e Alzheimerit]] për një kohë të gjatë, ndërroi jetë në Stamboll në vitin 2024. <ref name="trt haber">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Yeşilçam'ın usta yönetmeni Günay Kosova vefat etti |url=https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801101728/https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html |archive-date=1 Ağustos 2024 |access-date=12 Ekim 2024 |publisher=TRT Haber |language=}}</ref> Varrimi i tij u zhvillua në Varrezat e Ayazağa-s. == Filmografia == === Drejtor === * ''Mezarını Kaz Beni Bekle'' (1971) * ''Tam İsabet'' (1972) * ''Katran Bebek'' (1973) * ''[[Betmen Yarasa Adam]]'' (1973) * ''Gecelerin Ötesi / İster Darıl İster Sarıl'' (1974) * ''Çikolata Tarlası'' (1975) * ''Bazıları Cacık Sever'' (1977) * ''Hırsız Milyoner'' (1977) * ''Balkona Etti'' (1978) * ''Üşütük'' (1978) * ''Çarli'nin Kelekleri'' (1978) * ''Gurbet Yastığı'' (1979) * ''Kan Kırmızı Süt Beyaz'' (1987) * ''Sen Başkasın'' (1995)  == Shih edhe == * [[Shqiptarët në Turqi]] * {{Imdb emri}} * SinemaTürk'te Günay Kosova * Türk Sineması Araştırmaları'nda [https://www.tsa.org.tr/tr/kisi/kisigoster/12064/gunay-kosova Günay Kosova] == Referime == [[Kategoria:Vdekje 2024]] [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Skenaristë turq]] o918rowewpeom29hopy0xm3ypx558ry 3025714 3025713 2026-08-14T12:54:10Z Falemënderit 170047 /* Shih edhe */ 3025714 wikitext text/x-wiki '''Günay Kosova''' (22 qershor 1942 - 31 korrik 2024, [[Stambolli|Stamboll]] <ref name="tsa">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Günay Kosova’yı Kaybettik |url=https://sadibey.com/2024/07/31/gunay-kosovayi-kaybettik/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214063358/https://sadibey.com/2024/07/31/gunay-kosovayi-kaybettik/ |archive-date=14 dhjetor 2024 |access-date=12 tetor 2024 |publisher=sadibey.com |language=}}</ref> ), ishte një regjisor dhe [[Skenaristi|skenarist]] [[Regjisori|filmash]] [[Turqit|turk]] . == Bografia == Günay Kosova ka lindur në vitin 1942 ndërsa punoi në Yeşilçam (industria turke e filmit) si menaxher skene, skenarist, producent dhe regjisor në filma të shumtë. Si regjisor, ai është i njohur për filma të tillë si ''Batman'', ''Chocolate Farm'' dhe ''Direct Shot'' . Kosova, e cila kishte luftuar me [[Sëmundja e Alzheimerit|sëmundjen e Alzheimerit]] për një kohë të gjatë, ndërroi jetë në Stamboll në vitin 2024. <ref name="trt haber">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Yeşilçam'ın usta yönetmeni Günay Kosova vefat etti |url=https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801101728/https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html |archive-date=1 gusht 2024 |access-date=12 tetor 2024 |publisher=TRT Haber |language=}}</ref> Varrimi i tij u zhvillua në Varrezat e Ayazağa-s. == Filmografia == === Drejtor === * ''Mezarını Kaz Beni Bekle'' (1971) * ''Tam İsabet'' (1972) * ''Katran Bebek'' (1973) * ''[[Betmen Yarasa Adam]]'' (1973) * ''Gecelerin Ötesi / İster Darıl İster Sarıl'' (1974) * ''Çikolata Tarlası'' (1975) * ''Bazıları Cacık Sever'' (1977) * ''Hırsız Milyoner'' (1977) * ''Balkona Etti'' (1978) * ''Üşütük'' (1978) * ''Çarli'nin Kelekleri'' (1978) * ''Gurbet Yastığı'' (1979) * ''Kan Kırmızı Süt Beyaz'' (1987) * ''Sen Başkasın'' (1995)  == Shih edhe == * [[Shqiptarët në Turqi]] == Lidhje të jashtme == * {{Imdb emri}} * {{Cite web |title=Günay Kosova {{!}} SinemaTürk |url=https://www.sinematurk.com/kisi/1459 |access-date=14 gusht 2026 |website=www.sinematurk.com |language=tr}} * Türk Sineması Araştırmaları'nda [https://www.tsa.org.tr/tr/kisi/kisigoster/12064/gunay-kosova Günay Kosova] == Referime == [[Kategoria:Vdekje 2024]] [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Skenaristë turq]] djc0vaegeiu76z1avn4468btj9wl1rr 3025766 3025714 2026-08-14T20:40:22Z Falemënderit 170047 added [[Category:Regjisorë turq]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025766 wikitext text/x-wiki '''Günay Kosova''' (22 qershor 1942 - 31 korrik 2024, [[Stambolli|Stamboll]] <ref name="tsa">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Günay Kosova’yı Kaybettik |url=https://sadibey.com/2024/07/31/gunay-kosovayi-kaybettik/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214063358/https://sadibey.com/2024/07/31/gunay-kosovayi-kaybettik/ |archive-date=14 dhjetor 2024 |access-date=12 tetor 2024 |publisher=sadibey.com |language=}}</ref> ), ishte një regjisor dhe [[Skenaristi|skenarist]] [[Regjisori|filmash]] [[Turqit|turk]] . == Bografia == Günay Kosova ka lindur në vitin 1942 ndërsa punoi në Yeşilçam (industria turke e filmit) si menaxher skene, skenarist, producent dhe regjisor në filma të shumtë. Si regjisor, ai është i njohur për filma të tillë si ''Batman'', ''Chocolate Farm'' dhe ''Direct Shot'' . Kosova, e cila kishte luftuar me [[Sëmundja e Alzheimerit|sëmundjen e Alzheimerit]] për një kohë të gjatë, ndërroi jetë në Stamboll në vitin 2024. <ref name="trt haber">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Yeşilçam'ın usta yönetmeni Günay Kosova vefat etti |url=https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801101728/https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html |archive-date=1 gusht 2024 |access-date=12 tetor 2024 |publisher=TRT Haber |language=}}</ref> Varrimi i tij u zhvillua në Varrezat e Ayazağa-s. == Filmografia == === Drejtor === * ''Mezarını Kaz Beni Bekle'' (1971) * ''Tam İsabet'' (1972) * ''Katran Bebek'' (1973) * ''[[Betmen Yarasa Adam]]'' (1973) * ''Gecelerin Ötesi / İster Darıl İster Sarıl'' (1974) * ''Çikolata Tarlası'' (1975) * ''Bazıları Cacık Sever'' (1977) * ''Hırsız Milyoner'' (1977) * ''Balkona Etti'' (1978) * ''Üşütük'' (1978) * ''Çarli'nin Kelekleri'' (1978) * ''Gurbet Yastığı'' (1979) * ''Kan Kırmızı Süt Beyaz'' (1987) * ''Sen Başkasın'' (1995)  == Shih edhe == * [[Shqiptarët në Turqi]] == Lidhje të jashtme == * {{Imdb emri}} * {{Cite web |title=Günay Kosova {{!}} SinemaTürk |url=https://www.sinematurk.com/kisi/1459 |access-date=14 gusht 2026 |website=www.sinematurk.com |language=tr}} * Türk Sineması Araştırmaları'nda [https://www.tsa.org.tr/tr/kisi/kisigoster/12064/gunay-kosova Günay Kosova] == Referime == [[Kategoria:Vdekje 2024]] [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Skenaristë turq]] [[Kategoria:Regjisorë turq]] tfp8f34qagyz9pgumckcg51emgp3dlw 14 405315 3025715 2026-08-14T12:54:49Z Falemënderit 170047 Faqe e re: [[Kategoria:Skenaristë]] 3025715 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Skenaristë]] 9f1ofgz55v9rzl1ef1g2yvgprpvqle9 14 405316 3025716 2026-08-14T12:56:51Z Falemënderit 170047 Faqe e re: [[Kategoria:Regjisorë]] 3025716 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Regjisorë]] nqh3umfdtp6qowpdeb3fsemfkhy4iy8 0 405318 3025718 2026-08-14T14:01:12Z Buona1 154392 Krijova artikull te ri 3025718 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026) ishte një filolog shqiptar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == == Veprimtaria profesionale dhe intelektuale == == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * Shqipja dhe krishterimi, Tiranë: Dituria, 2012 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022 === Artikuj: === == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} <!-- Këtu do të renditen automatikisht referimet e burimet e përdorura gjatë artikullit. Referimet duhet të vendosen në trupin e artikullit duke përdorur butonin "Citoni", jo këtu. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet, por jo stampat {{reflist}} dhe {{NIA}} më sipër. --> hsoqyf1jm4grnzhn3vbt0je5ysrutqe 3025719 3025718 2026-08-14T14:10:38Z Buona1 154392 Shtova referencë 3025719 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026)<ref>{{Cite web |title=Gati 40 vite në Universitetin e Elbasanit, ndahet nga jeta profesori Albert Riska, vlerë e shtuar për gjuhësinë |url=https://shekulli.com.al/2026/08/14/gati-40-vite-ne-universitetin-e-elbasanit-ndahet-nga-jeta-profesori-albert-riska-vlere-e-shtuar-per-gjuhesine/ |access-date=14 gusht 2026 |website=shekulli.com.al |language=sq}}</ref> ishte një filolog shqiptar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == == Veprimtaria profesionale dhe intelektuale == == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * Shqipja dhe krishterimi, Tiranë: Dituria, 2012 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022 === Artikuj: === == Referime == {{Reflist}} cflq3p1ueprvhk29vhsxf1soo7ciwqa 3025721 3025719 2026-08-14T14:15:55Z Buona1 154392 /* Libra: */ 3025721 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026)<ref>{{Cite web |title=Gati 40 vite në Universitetin e Elbasanit, ndahet nga jeta profesori Albert Riska, vlerë e shtuar për gjuhësinë |url=https://shekulli.com.al/2026/08/14/gati-40-vite-ne-universitetin-e-elbasanit-ndahet-nga-jeta-profesori-albert-riska-vlere-e-shtuar-per-gjuhesine/ |access-date=14 gusht 2026 |website=shekulli.com.al |language=sq}}</ref> ishte një filolog shqiptar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == == Veprimtaria profesionale dhe intelektuale == == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * ''Shqipja dhe krishterimi'', Tiranë: Dituria, 2012 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022 === Artikuj: === == Referime == {{Reflist}} q0w2742jcaf7dyie7qtjhb93d4ct4xi 3025722 3025721 2026-08-14T14:20:38Z Buona1 154392 Shtova informacion 3025722 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026)<ref>{{Cite web |title=Gati 40 vite në Universitetin e Elbasanit, ndahet nga jeta profesori Albert Riska, vlerë e shtuar për gjuhësinë |url=https://shekulli.com.al/2026/08/14/gati-40-vite-ne-universitetin-e-elbasanit-ndahet-nga-jeta-profesori-albert-riska-vlere-e-shtuar-per-gjuhesine/ |access-date=14 gusht 2026 |website=shekulli.com.al |language=sq}}</ref> ishte një filolog shqiptar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == Studimet për Gjuhë-Letërsi i kreu në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit, me të cilin lidhi gjithë jetën e tij akademike. Pas një përvoje të shkurtër si mësues, nisi punën si pedagog dhe për më shumë se tri dekada dha mësim e zhvilloi kërkimin shkencor në fushën e historisë së gjuhës shqipe. == Veprimtaria profesionale dhe intelektuale == Në veprën e tij shkencore një vend të rëndësishëm zunë arumanishtja dhe marrëdhëniet arumuno-shqiptare, të trajtuara edhe në monografinë "Arumunët — shënime për gjuhën dhe kulturën" (2005). Me "Shqipja dhe krishterimi" (2012) iu kushtua historisë së leksikut të besimit dhe toponimisë, ndërsa studimet mbi apofoninë, të kurorëzuara me monografinë "Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe" (2022), përbëjnë një nga kontributet më të veçanta të punës së tij shumëvjeçare. == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * ''Shqipja dhe krishterimi'', Tiranë: Dituria, 2012 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022 === Artikuj: === == Referime == {{Reflist}} 259mz8msvgc2nqnpwmv7ctcbo4vlb4b 3025723 3025722 2026-08-14T14:34:54Z Buona1 154392 /* Veprimtaria profesionale dhe intelektuale */ 3025723 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026),<ref>{{Cite web |title=Gati 40 vite në Universitetin e Elbasanit, ndahet nga jeta profesori Albert Riska, vlerë e shtuar për gjuhësinë |url=https://shekulli.com.al/2026/08/14/gati-40-vite-ne-universitetin-e-elbasanit-ndahet-nga-jeta-profesori-albert-riska-vlere-e-shtuar-per-gjuhesine/ |access-date=14 gusht 2026 |website=shekulli.com.al |language=sq}}</ref> filolog shqiptar, Profesor i Asociuar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == Studimet për Gjuhë-Letërsi i kreu në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit, me të cilin lidhi gjithë jetën e tij akademike. == Veprimtaria profesionale dhe shkencore == Pas një përvoje të shkurtër si mësues, nisi punën si pedagog dhe për më shumë se tri dekada dha mësim e zhvilloi kërkimin shkencor në fushën e historisë së gjuhës shqipe. Në veprën e tij shkencore një vend të rëndësishëm zunë arumanishtja dhe marrëdhëniet arumuno-shqiptare, të trajtuara edhe në monografinë "Arumunët — shënime për gjuhën dhe kulturën" (2005). Me "Shqipja dhe krishterimi" (2012) iu kushtua historisë së leksikut të besimit dhe toponimisë, ndërsa studimet mbi apofoninë, të kurorëzuara me monografinë "Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe" (2022), përbëjnë një nga kontributet më të veçanta të punës së tij shumëvjeçare. * Në vitin 2004 fitoi gradën “Doktor i shkencave” * në vitin 2013 merr titullin “Profesor i Asociuar”. * Ishte sekretar i Këshillit Botues dhe redaktor i Buletinit Shkencor UNIEL. == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * ''Shqipja dhe krishterimi'', Tiranë: Dituria, 2012 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022 === Artikuj: === == Referime == {{Reflist}} c7qnkm4sszfvxcgr0404ed79gprf0uq 3025729 3025723 2026-08-14T15:59:58Z Buona1 154392 Shtova informacion 3025729 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026),<ref>{{Cite web |title=Gati 40 vite në Universitetin e Elbasanit, ndahet nga jeta profesori Albert Riska, vlerë e shtuar për gjuhësinë |url=https://shekulli.com.al/2026/08/14/gati-40-vite-ne-universitetin-e-elbasanit-ndahet-nga-jeta-profesori-albert-riska-vlere-e-shtuar-per-gjuhesine/ |access-date=14 gusht 2026 |website=shekulli.com.al |language=sq}}</ref> filolog shqiptar, Profesor i Asociuar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == Në vitet 1984-1988 kreu studimet në degën e Gjuhës dhe Letërsisë shqipe pranë Universitetit “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit, me të cilin lidhi gjithë jetën e tij akademike. == Veprimtaria profesionale dhe shkencore == Pas një përvoje të shkurtër si mësues, nisi punën si pedagog dhe për më shumë se tri dekada dha mësim e zhvilloi kërkimin shkencor në fushën e historisë së gjuhës shqipe. Në veprën e tij shkencore një vend të rëndësishëm zunë arumanishtja dhe marrëdhëniet arumuno-shqiptare, të trajtuara edhe në monografinë "Arumunët — shënime për gjuhën dhe kulturën" (2005). Me "Shqipja dhe krishterimi" (2012) iu kushtua historisë së leksikut të besimit dhe toponimisë, ndërsa studimet mbi apofoninë, të kurorëzuara me monografinë "Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe" (2022), përbëjnë një nga kontributet më të veçanta të punës së tij shumëvjeçare. * Në vitin 2004 fitoi gradën “Doktor i shkencave” * në vitin 2013 merr titullin “Profesor i Asocuar”. * Ishte sekretar i Këshillit Botues dhe redaktor i Buletinit Shkencor UNIEL. == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * ''Shqipja dhe krishterimi'', Tiranë: Dituria, 2012 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022 === Artikuj: === * Fjalët e, dhe, edhe në shqipen e sotme letrare, “Gjuha jonë”, nr. 1/1990, fq. 31-36; * Rreth përdorimit të lidhëzave e, dhe, edhe, “Gjuha jonë”, nr. 4/1990, fq. 16- 23; * Lëvizje të nivelit makrostrukturor në sistemin foljor të shqipes, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1-2/1998, fq. 75-85; * Apofonia-mjet i karakterizimit të temës, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1/1999, fq. 68-73; * Recension, Mehmet Çeliku, Format e pashtelluara të foljes në gjuhën e sotme shqipe, Buletini shkencor UNIEL, nr. 2/2000, fq. 183-186; * Një shumësi interesante etnonimesh, “Albanohellenica”, nr. 2/2000-2001, fq. 107-112; * Recension, Gjovalin Shkurtaj, Onomastikë dhe etnolinguistikë, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1/2002, fq. 179-182; * Sinonimi apo hiponimi? Mbi fjalët arumune që shenjojnë bariun, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 1/2003, fq. 37-44; * Gjurmë të arumanishtes në toponiminë e Shqipërisë, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 2/2004, fq. 5 – 10; Rreth origjinës së arumunëve dhe gjuhës së tyre, Studime albanologjike, nr. 1/2004, fq. 79-89; * Rreth toponimit Shijon në rrethinat e Elbasanit, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 1/2011, fq. 5-15; * The Christian Saints in the (micro)toponymy of Albania, Anglisticum Journal, volume II, issue III, 2013; * Për etimologjinë e fjalës shqipe “qafë”, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 3/2013, fq. 11-22; * Gjurmë të shkallës zero (ø) të apofonisë në gjuhën shqipe, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 3/2014, fq. 5-19. * Shën Gjini - për origjinën e emrit të shenjtorit, Hylli i Dritës, Nr. 3-4, 2014, fq. 27-35. == Referime == {{Reflist}} ekxbbm4pmlatu0vvj7uko6q3gu8ek4n 3025749 3025729 2026-08-14T19:14:10Z Buona1 154392 Shtova informacion 3025749 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026),<ref>{{Cite web |title=Gati 40 vite në Universitetin e Elbasanit, ndahet nga jeta profesori Albert Riska, vlerë e shtuar për gjuhësinë |url=https://shekulli.com.al/2026/08/14/gati-40-vite-ne-universitetin-e-elbasanit-ndahet-nga-jeta-profesori-albert-riska-vlere-e-shtuar-per-gjuhesine/ |access-date=14 gusht 2026 |website=shekulli.com.al |language=sq}}</ref> filolog shqiptar, Profesor i Asociuar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == Në vitet 1984-1988 kreu studimet në degën e Gjuhës dhe Letërsisë shqipe pranë Universitetit “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit, me të cilin lidhi gjithë jetën e tij akademike. Në 1998-2000 përfundoi SHPU-në, për Gjuhësi në Fakultetin e Histori-Filologji, Universiteti i Tiranës, duke mbrojtur gradën shkencore “Master” në fushën e gjuhësisë me mikrotezën me temë “Rreth bashkëjetesës arumuno-shqiptare”, pranë Departamentit të gjuhësisë të këtij Fakulteti. == Veprimtaria profesionale dhe shkencore == Pas një përvoje të shkurtër si mësues, nisi punën si pedagog dhe për më shumë se tri dekada dha mësim e zhvilloi kërkimin shkencor në fushën e historisë së gjuhës shqipe. Në veprën e tij shkencore një vend të rëndësishëm zunë arumanishtja dhe marrëdhëniet arumuno-shqiptare, të trajtuara edhe në monografinë "Arumunët — shënime për gjuhën dhe kulturën" (2005). Me "Shqipja dhe krishterimi" (2012) iu kushtua historisë së leksikut të besimit dhe toponimisë, ndërsa studimet mbi apofoninë, të kurorëzuara me monografinë "Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe" (2022), përbëjnë një nga kontributet më të veçanta të punës së tij shumëvjeçare. * Në vitin 2004 fitoi gradën “Doktor i shkencave” * në vitin 2013 merr titullin “Profesor i Asocuar”. * Ishte sekretar i Këshillit Botues dhe redaktor i Buletinit Shkencor UNIEL. == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * ''Via Egnatia - nga Durrësi në Ohër,'' Oberhausen: Athena Verlag, 2011 - (me bashkautorë); * ''Shqipja dhe krishterimi'', Tiranë: Dituria, 2012 * Një hap drejt maturës, Pegi, Tiranë 2015 * ''Shqipja e qeshur (humor shkencor)'', Tiranë: Express print, 2018 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022 '''Libra shkollorë (bashkautor):''' * ''Gjuha amtare 4'', Pegi, Tiranë 2007 * ''Gjuha amtare 2'', Pegi, Tiranë 2008 * ''Gjuha amtare 3'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha amtare 5'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha shqipe dhe letërsia 10'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha shqipe dhe letërsia 11'', Pegi, Tiranë 2010 === Artikuj: === * Fjalët ''e, dhe, edhe'' në shqipen e sotme letrare, “Gjuha jonë”, nr. 1/1990, fq. 31-36; * Rreth përdorimit të lidhëzave ''e, dhe, edhe'', “Gjuha jonë”, nr. 4/1990, fq. 16- 23; * Lëvizje të nivelit makrostrukturor në sistemin foljor të shqipes, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1-2/1998, fq. 75-85; * Apofonia-mjet i karakterizimit të temës, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1/1999, fq. 68-73; * Recension, Mehmet Çeliku, Format e pashtelluara të foljes në gjuhën e sotme shqipe, Buletini shkencor UNIEL, nr. 2/2000, fq. 183-186; * Një shumësi interesante etnonimesh, “Albanohellenica”, nr. 2/2000-2001, fq. 107-112; * Recension, Gjovalin Shkurtaj, Onomastikë dhe etnolinguistikë, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1/2002, fq. 179-182; * Sinonimi apo hiponimi? Mbi fjalët arumune që shenjojnë bariun, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 1/2003, fq. 37-44; * Gjurmë të arumanishtes në toponiminë e Shqipërisë, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 2/2004, fq. 5 – 10; * Rreth origjinës së arumunëve dhe gjuhës së tyre, Studime albanologjike, nr. 1/2004, fq. 79-89; * Rreth toponimit Shijon në rrethinat e Elbasanit, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 1/2011, fq. 5-15; * The Christian Saints in the (micro)toponymy of Albania, Anglisticum Journal, volume II, issue III, 2013; * Për etimologjinë e fjalës shqipe “qafë”, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 3/2013, fq. 11-22; * Gjurmë të shkallës zero (ø) të apofonisë në gjuhën shqipe, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 3/2014, fq. 5-19. * Shën Gjini - për origjinën e emrit të shenjtorit, Hylli i Dritës, Nr. 3-4, 2014, fq. 27-35. Në fushën e përkthimit, ka kontribuar me sjelljen në shqip të autorit francez: * Roland Barthes, ''Elemente të semiologjisë'', Elbasan: Sejko, 1999 == Referime == {{Reflist}} rr3flta1zmikko9bcp12svwnqxox8wt 3025751 3025749 2026-08-14T19:44:40Z Buona1 154392 Shtova informacion dhe referencë 3025751 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026),<ref>{{Cite web |title=Gati 40 vite në Universitetin e Elbasanit, ndahet nga jeta profesori Albert Riska, vlerë e shtuar për gjuhësinë |url=https://shekulli.com.al/2026/08/14/gati-40-vite-ne-universitetin-e-elbasanit-ndahet-nga-jeta-profesori-albert-riska-vlere-e-shtuar-per-gjuhesine/ |access-date=14 gusht 2026 |website=shekulli.com.al |language=sq}}</ref> filolog shqiptar, Profesor i Asociuar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == Në vitet 1984-1988 kreu studimet në degën e Gjuhës dhe Letërsisë shqipe pranë Universitetit “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit, me të cilin lidhi gjithë jetën e tij akademike. Në 1998-2000 përfundoi SHPU-në, për Gjuhësi në Fakultetin e Histori-Filologji, Universiteti i Tiranës, duke mbrojtur gradën shkencore “Master” në fushën e gjuhësisë me mikrotezën me temë “Rreth bashkëjetesës arumuno-shqiptare”, pranë Departamentit të gjuhësisë të këtij Fakulteti. Në vazhdim të punës për ngritjen e nivelit të tij shkencor, pas katër vjetësh, në 2004, fitoi gradën “Doktor i shkencave” në fushën e gjuhësisë me tezën “Arumanishtja dhe identiteti etnokulturor arumun”, në Universitetin e Tiranës, ndërsa në vitin 2013 merr titullin "Profesor i Asocuar Doktor" (Prof. as. dr.). Gjithashtu ka kryer ndër vite specializime të ndryshme jashtë vendit, si në universitetet e Athinës në Greqi, për problemet e historisë së gjuhës në Bari, Itali, për gjuhën dhe kulturën rumune, pranë Universitetit të Bukureshtit, Rumani etj. == Veprimtaria profesionale dhe shkencore == Pas një përvoje të shkurtër si mësues, nisi punën si pedagog dhe për më shumë se tri dekada dha mësim e zhvilloi kërkimin shkencor në fushën e historisë së gjuhës shqipe. Në veprën e tij shkencore një vend të rëndësishëm zunë arumanishtja dhe marrëdhëniet arumuno-shqiptare, të trajtuara edhe në monografinë "Arumunët — shënime për gjuhën dhe kulturën" (2005). Me "Shqipja dhe krishterimi" (2012) iu kushtua historisë së leksikut të besimit dhe toponimisë, ndërsa studimet mbi apofoninë, të kurorëzuara me monografinë "Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe" (2022), përbëjnë një nga kontributet më të veçanta të punës së tij shumëvjeçare. Pedagog pranë Departamentit të gjuhës në Universitetin “A. Xhuvani” Elbasan, titullar i lëndëve Dialektologji dhe Histori e gjuhës shqipe 1997 Sekretar i Këshillit botues dhe redaktor i Buletinit shkencor UNIEL, organ shkencor i Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan; 2003-2008 Përgjegjës i Seksionit të gjuhës shqipe, në Departamentin e Gjuhë-letërsisë pranë Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan. 2008-2012 Përgjegjës i Departamentit të Gjuhë-letërsi-gazetarisë pranë Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan. 2012-2016 Përgjegjës i Departamentit të Gjuhës pranë Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan. 2016 Dekan i FSHH të Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan<ref>{{Cite web |title=Fakulteti i shkencave humane. Departamenti i Gjuhësisë |url=https://uniel.edu.al/images/cv/fshh/gjuhesi/Albert-Riska-CV.pdf |url-status=live |archive-date= |access-date=14 gusht 2026 |website=https://uniel.edu.al/ |language=sq}}</ref> == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * ''Via Egnatia - nga Durrësi në Ohër,'' Oberhausen: Athena Verlag, 2011 - (me bashkautorë); * ''Shqipja dhe krishterimi'', Tiranë: Dituria, 2012 * Një hap drejt maturës, Pegi, Tiranë 2015 * ''Shqipja e qeshur (humor shkencor)'', Tiranë: Express print, 2018 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022<ref>{{Cite web |title=Regjistrimi - Biblioteka Publike 'Qemal Baholli', Elbasan |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/al/sq/data/cobib/335803136 |access-date=14 gusht 2026 |website=https://plus.cobiss.net/ |language=sq}}</ref> '''Libra shkollorë (bashkautor):''' * ''Gjuha amtare 4'', Pegi, Tiranë 2007 * ''Gjuha amtare 2'', Pegi, Tiranë 2008 * ''Gjuha amtare 3'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha amtare 5'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha shqipe dhe letërsia 10'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha shqipe dhe letërsia 11'', Pegi, Tiranë 2010 === Artikuj: === * Fjalët ''e, dhe, edhe'' në shqipen e sotme letrare, “Gjuha jonë”, nr. 1/1990, fq. 31-36; * Rreth përdorimit të lidhëzave ''e, dhe, edhe'', “Gjuha jonë”, nr. 4/1990, fq. 16- 23; * Lëvizje të nivelit makrostrukturor në sistemin foljor të shqipes, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1-2/1998, fq. 75-85; * Apofonia-mjet i karakterizimit të temës, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1/1999, fq. 68-73; * Recension, Mehmet Çeliku, Format e pashtelluara të foljes në gjuhën e sotme shqipe, Buletini shkencor UNIEL, nr. 2/2000, fq. 183-186; * Një shumësi interesante etnonimesh, “Albanohellenica”, nr. 2/2000-2001, fq. 107-112; * Recension, Gjovalin Shkurtaj, Onomastikë dhe etnolinguistikë, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1/2002, fq. 179-182; * Sinonimi apo hiponimi? Mbi fjalët arumune që shenjojnë bariun, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 1/2003, fq. 37-44; * Gjurmë të arumanishtes në toponiminë e Shqipërisë, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 2/2004, fq. 5 – 10; * Rreth origjinës së arumunëve dhe gjuhës së tyre, Studime albanologjike, nr. 1/2004, fq. 79-89; * Rreth toponimit Shijon në rrethinat e Elbasanit, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 1/2011, fq. 5-15; * The Christian Saints in the (micro)toponymy of Albania, Anglisticum Journal, volume II, issue III, 2013; * Për etimologjinë e fjalës shqipe “qafë”, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 3/2013, fq. 11-22; * Gjurmë të shkallës zero (ø) të apofonisë në gjuhën shqipe, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 3/2014, fq. 5-19. * Shën Gjini - për origjinën e emrit të shenjtorit, Hylli i Dritës, Nr. 3-4, 2014, fq. 27-35. Në fushën e përkthimit, ka kontribuar me sjelljen në shqip të autorit francez: * Roland Barthes, ''Elemente të semiologjisë'', Elbasan: Sejko, 1999 == Referime == {{Reflist}} nk6uih1r993ni8ydhpe2rfir4z5hxpg 3025794 3025751 2026-08-15T04:26:42Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Lindje 1963]]; +[[Kategoria:Vdekje 2026]]; +[[Kategoria:Biografi shqiptare]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025794 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Albert Riska''', (8 shtator 1963 - 13 gusht 2026),<ref>{{Cite web |title=Gati 40 vite në Universitetin e Elbasanit, ndahet nga jeta profesori Albert Riska, vlerë e shtuar për gjuhësinë |url=https://shekulli.com.al/2026/08/14/gati-40-vite-ne-universitetin-e-elbasanit-ndahet-nga-jeta-profesori-albert-riska-vlere-e-shtuar-per-gjuhesine/ |access-date=14 gusht 2026 |website=shekulli.com.al |language=sq}}</ref> filolog shqiptar, Profesor i Asociuar, i njohur në studimet mbi historinë e gjuhës shqipe, etimologjinë, onomastikën dhe studimet mbi arumunët. Është i vetmi studiues shqiptar në kohën e sotme që i është kushtuar studimit të rikonstruksionit të fjalëve të shqipes në rrafshin indoeuropian.<ref>{{Cite journal |last=Omari |first=Anila |title=Albert Riska, gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën Shqipe |journal=Studime filologjike |language=sq |issue=3-4/2022 |pages=139-144}}</ref> == Vitet e edukimit == Në vitet 1984-1988 kreu studimet në degën e Gjuhës dhe Letërsisë shqipe pranë Universitetit “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit, me të cilin lidhi gjithë jetën e tij akademike. Në 1998-2000 përfundoi SHPU-në, për Gjuhësi në Fakultetin e Histori-Filologji, Universiteti i Tiranës, duke mbrojtur gradën shkencore “Master” në fushën e gjuhësisë me mikrotezën me temë “Rreth bashkëjetesës arumuno-shqiptare”, pranë Departamentit të gjuhësisë të këtij Fakulteti. Në vazhdim të punës për ngritjen e nivelit të tij shkencor, pas katër vjetësh, në 2004, fitoi gradën “Doktor i shkencave” në fushën e gjuhësisë me tezën “Arumanishtja dhe identiteti etnokulturor arumun”, në Universitetin e Tiranës, ndërsa në vitin 2013 merr titullin "Profesor i Asocuar Doktor" (Prof. as. dr.). Gjithashtu ka kryer ndër vite specializime të ndryshme jashtë vendit, si në universitetet e Athinës në Greqi, për problemet e historisë së gjuhës në Bari, Itali, për gjuhën dhe kulturën rumune, pranë Universitetit të Bukureshtit, Rumani etj. == Veprimtaria profesionale dhe shkencore == Pas një përvoje të shkurtër si mësues, nisi punën si pedagog dhe për më shumë se tri dekada dha mësim e zhvilloi kërkimin shkencor në fushën e historisë së gjuhës shqipe. Në veprën e tij shkencore një vend të rëndësishëm zunë arumanishtja dhe marrëdhëniet arumuno-shqiptare, të trajtuara edhe në monografinë "Arumunët — shënime për gjuhën dhe kulturën" (2005). Me "Shqipja dhe krishterimi" (2012) iu kushtua historisë së leksikut të besimit dhe toponimisë, ndërsa studimet mbi apofoninë, të kurorëzuara me monografinë "Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe" (2022), përbëjnë një nga kontributet më të veçanta të punës së tij shumëvjeçare. Pedagog pranë Departamentit të gjuhës në Universitetin “A. Xhuvani” Elbasan, titullar i lëndëve Dialektologji dhe Histori e gjuhës shqipe 1997 Sekretar i Këshillit botues dhe redaktor i Buletinit shkencor UNIEL, organ shkencor i Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan; 2003-2008 Përgjegjës i Seksionit të gjuhës shqipe, në Departamentin e Gjuhë-letërsisë pranë Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan. 2008-2012 Përgjegjës i Departamentit të Gjuhë-letërsi-gazetarisë pranë Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan. 2012-2016 Përgjegjës i Departamentit të Gjuhës pranë Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan. 2016 Dekan i FSHH të Universitetit “A. Xhuvani” Elbasan<ref>{{Cite web |title=Fakulteti i shkencave humane. Departamenti i Gjuhësisë |url=https://uniel.edu.al/images/cv/fshh/gjuhesi/Albert-Riska-CV.pdf |url-status=live |archive-date= |access-date=14 gusht 2026 |website=https://uniel.edu.al/ |language=sq}}</ref> == Botime dhe artikuj == === Libra: === * ''Arumunët, shënime për gjuhën dhe kulturën'', Elbasan: Botime Sejko, 2005 * ''Trajtesa gjuhësore'', Tiranë: Pegi, 2011 * ''Via Egnatia - nga Durrësi në Ohër,'' Oberhausen: Athena Verlag, 2011 - (me bashkautorë); * ''Shqipja dhe krishterimi'', Tiranë: Dituria, 2012 * Një hap drejt maturës, Pegi, Tiranë 2015 * ''Shqipja e qeshur (humor shkencor)'', Tiranë: Express print, 2018 * ''Gjurmë të apofonisë indoevropiane në gjuhën shqipe,'' Tiranë: Kristalina, 2022<ref>{{Cite web |title=Regjistrimi - Biblioteka Publike 'Qemal Baholli', Elbasan |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/al/sq/data/cobib/335803136 |access-date=14 gusht 2026 |website=https://plus.cobiss.net/ |language=sq}}</ref> '''Libra shkollorë (bashkautor):''' * ''Gjuha amtare 4'', Pegi, Tiranë 2007 * ''Gjuha amtare 2'', Pegi, Tiranë 2008 * ''Gjuha amtare 3'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha amtare 5'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha shqipe dhe letërsia 10'', Pegi, Tiranë 2009 * ''Gjuha shqipe dhe letërsia 11'', Pegi, Tiranë 2010 === Artikuj: === * Fjalët ''e, dhe, edhe'' në shqipen e sotme letrare, “Gjuha jonë”, nr. 1/1990, fq. 31-36; * Rreth përdorimit të lidhëzave ''e, dhe, edhe'', “Gjuha jonë”, nr. 4/1990, fq. 16- 23; * Lëvizje të nivelit makrostrukturor në sistemin foljor të shqipes, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1-2/1998, fq. 75-85; * Apofonia-mjet i karakterizimit të temës, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1/1999, fq. 68-73; * Recension, Mehmet Çeliku, Format e pashtelluara të foljes në gjuhën e sotme shqipe, Buletini shkencor UNIEL, nr. 2/2000, fq. 183-186; * Një shumësi interesante etnonimesh, “Albanohellenica”, nr. 2/2000-2001, fq. 107-112; * Recension, Gjovalin Shkurtaj, Onomastikë dhe etnolinguistikë, Buletini shkencor UNIEL, nr. 1/2002, fq. 179-182; * Sinonimi apo hiponimi? Mbi fjalët arumune që shenjojnë bariun, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 1/2003, fq. 37-44; * Gjurmë të arumanishtes në toponiminë e Shqipërisë, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 2/2004, fq. 5 – 10; * Rreth origjinës së arumunëve dhe gjuhës së tyre, Studime albanologjike, nr. 1/2004, fq. 79-89; * Rreth toponimit Shijon në rrethinat e Elbasanit, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 1/2011, fq. 5-15; * The Christian Saints in the (micro)toponymy of Albania, Anglisticum Journal, volume II, issue III, 2013; * Për etimologjinë e fjalës shqipe “qafë”, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 3/2013, fq. 11-22; * Gjurmë të shkallës zero (ø) të apofonisë në gjuhën shqipe, Buletini shkencor UNIEL, Seria e shkencave shoqërore, nr. 3/2014, fq. 5-19. * Shën Gjini - për origjinën e emrit të shenjtorit, Hylli i Dritës, Nr. 3-4, 2014, fq. 27-35. Në fushën e përkthimit, ka kontribuar me sjelljen në shqip të autorit francez: * Roland Barthes, ''Elemente të semiologjisë'', Elbasan: Sejko, 1999 == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Lindje 1963]] [[Kategoria:Vdekje 2026]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] 9sxq9ymevule7xpruz8kam2j0n62miu 0 405319 3025725 2026-08-14T15:26:38Z Zbulimi 166213 Faqe e re: '''Shkolla e Lartë e Marinës në Vlorë''' <ref>https://sot.com.al/opinion-editorial/shkolla-e-larte-e-marines-vatra-e-arsimit-detar-shqiptar/</ref> <ref>https://www.youtube.com/watch?v=heSC-AofJBY/</ref> ishte një institucion elitar ushtarak për përgatitjen e kuadrove të Forcës Detare shqiptare, i themeluar në shtator të vitit 1961 dhe i mbyllur përfundimisht në vitin 2005 <ref>https://telegraf.al/opinion-2/ergys-alushi-fati-i-akademise-se-marines/</ref>, ndërsa sot... 3025725 wikitext text/x-wiki '''Shkolla e Lartë e Marinës në Vlorë''' <ref>https://sot.com.al/opinion-editorial/shkolla-e-larte-e-marines-vatra-e-arsimit-detar-shqiptar/</ref> <ref>https://www.youtube.com/watch?v=heSC-AofJBY/</ref> ishte një institucion elitar ushtarak për përgatitjen e kuadrove të Forcës Detare shqiptare, i themeluar në shtator të vitit 1961 dhe i mbyllur përfundimisht në vitin 2005 <ref>https://telegraf.al/opinion-2/ergys-alushi-fati-i-akademise-se-marines/</ref>, ndërsa sot zona e saj njihet si një pikë referimi pranë bulevardit të qytetit të Vlorës. U hap fillimisht më 4 shtator 1961 në Bazën e Pashalimanit dhe u zhvendos në qytetin e Vlorës në vitin 1962. Ka përgatitur mbi 1000 oficerë dhe specialistë detarë shqiptarë për flotën luftarake, tregtare dhe të peshkimit të Shqipërisë. Në vitin 2005, institucioni u ristrukturua dhe funksionoi në nivelin e një shkolle trupe, për t’u shuar përfundimisht në vitin 2007<ref>https://newsbomb.al/zhduket-akademia-e-marines-ne-vlore-58-vite-me-pare-u-krijua-si-shkolla-elite-ne-shqiperi-propozimi/</ref> <ref>https://gazetaimpakt.com/akademia-e-marines-vlore-drejt-shembjes-artur-mecollari-populli-do-te-cuditet-kur-te-degjoje-emrin-e-investitorit//</ref>. == Burimet == [[Kategoria:Shkolla shqipe]] [[Kategoria:Vlorë]] [[Kategoria:Shqipëri]] jdholbw4ipj0p6wcqyif8kmyng1tihz 3025726 3025725 2026-08-14T15:31:52Z Zbulimi 166213 3025726 wikitext text/x-wiki '''Shkolla e Lartë e Marinës në Vlorë''' <ref>https://sot.com.al/opinion-editorial/shkolla-e-larte-e-marines-vatra-e-arsimit-detar-shqiptar/</ref> <ref>https://www.youtube.com/watch?v=heSC-AofJBY/</ref> ishte një institucion elitar ushtarak për përgatitjen e kuadrove të Forcës Detare shqiptare, i themeluar në shtator të vitit 1961 dhe i mbyllur përfundimisht në vitin 2005 <ref>https://telegraf.al/opinion-2/ergys-alushi-fati-i-akademise-se-marines/</ref>, ndërsa sot zona e saj njihet si një pikë referimi pranë bulevardit të qytetit të Vlorës. U hap fillimisht më 4 shtator 1961 në Bazën e Pashalimanit dhe u zhvendos në qytetin e Vlorës në vitin 1962. Ka përgatitur mbi 1000 oficerë dhe specialistë detarë shqiptarë për flotën luftarake, tregtare dhe të peshkimit të Shqipërisë. Në vitin 2005, institucioni u ristrukturua dhe funksionoi në nivelin e një shkolle trupe, për t’u shuar përfundimisht në vitin 2007<ref>https://newsbomb.al/zhduket-akademia-e-marines-ne-vlore-58-vite-me-pare-u-krijua-si-shkolla-elite-ne-shqiperi-propozimi/</ref> <ref>https://gazetaimpakt.com/akademia-e-marines-vlore-drejt-shembjes-artur-mecollari-populli-do-te-cuditet-kur-te-degjoje-emrin-e-investitorit//</ref>. == Burimet == [[Kategoria:Shkolla shqipe]] [[Kategoria:Vlorë]] [[Kategoria:Shqipëri]] [[Kategoria:Shkolla në Shqipëri]] [[Kategoria:Forcat e Armatosura të Shqipërisë]] bnu9m4om31dcbhp8ugpydgasrqn89hq 3025792 3025726 2026-08-15T04:24:56Z Leutrim.P 113691 3025792 wikitext text/x-wiki '''Shkolla e Lartë e Marinës në Vlorë''' <ref>https://sot.com.al/opinion-editorial/shkolla-e-larte-e-marines-vatra-e-arsimit-detar-shqiptar/</ref> <ref>https://www.youtube.com/watch?v=heSC-AofJBY/</ref> ishte një institucion elitar ushtarak për përgatitjen e kuadrove të Forcës Detare shqiptare, i themeluar në shtator të vitit 1961 dhe i mbyllur përfundimisht në vitin 2005 <ref>https://telegraf.al/opinion-2/ergys-alushi-fati-i-akademise-se-marines/</ref>, ndërsa sot zona e saj njihet si një pikë referimi pranë bulevardit të qytetit të Vlorës. U hap fillimisht më 4 shtator 1961 në Bazën e Pashalimanit dhe u zhvendos në qytetin e Vlorës në vitin 1962. Ka përgatitur mbi 1000 oficerë dhe specialistë detarë shqiptarë për flotën luftarake, tregtare dhe të peshkimit të Shqipërisë. Në vitin 2005, institucioni u ristrukturua dhe funksionoi në nivelin e një shkolle trupe, për t’u shuar përfundimisht në vitin 2007<ref>https://newsbomb.al/zhduket-akademia-e-marines-ne-vlore-58-vite-me-pare-u-krijua-si-shkolla-elite-ne-shqiperi-propozimi/</ref> <ref>https://gazetaimpakt.com/akademia-e-marines-vlore-drejt-shembjes-artur-mecollari-populli-do-te-cuditet-kur-te-degjoje-emrin-e-investitorit//</ref>. == Shih edhe == * [[Forca Detare Shqiptare]] * [[Forcat e Armatosura të Shqipërisë]] == Burime == [[Kategoria:Shkolla shqipe]] [[Kategoria:Vlorë]] [[Kategoria:Shqipëri]] [[Kategoria:Shkolla në Shqipëri]] [[Kategoria:Forcat e Armatosura të Shqipërisë]] gby8l7svbhd015tunzggxspaxmbt4v2 1 405320 3025728 2026-08-14T15:38:55Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3025728 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Qendra e Botimeve Zyrtare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3025727 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220131134547/https://drejtesia.gov.al/wp-content/uploads/2019/02/Ligji-per-Qendren-e-Botimeve-Zyrtare.pdf për lidhjen https://drejtesia.gov.al/wp-content/uploads/2019/02/Ligji-per-Qendren-e-Botimeve-Zyrtare.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 gusht 2026 17:38 (CEST) it41v9pdepymwrj4hzqrcmv9lt2uak0 0 405321 3025730 2026-08-14T17:01:39Z Falemënderit 170047 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1368265413|Film genre]]" 3025730 wikitext text/x-wiki '''Zhanri i filmit''' është një [[Zhanri|kategori stilistike ose tematike]] për [[Filmi|filmat]] bazuar në ngjashmëritë ose në [[Tregimi|elementët narrativë]], qasjen estetike ose reagimin emocional ndaj filmit. <ref>{{Cite web |title=film genres |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095818364 |access-date=2022-11-01 |website=Oxford Reference |language=en}}</ref> Duke u mbështetur kryesisht në teoritë e [[Kritika letrare|kritikës]] së [[Gjinia letrare|zhanrit letrar]], zhanret e filmave zakonisht përcaktohen nga "konventat, ikonografia, mjediset, [[Filmi tregimtar|rrëfimet]], personazhet dhe aktorët". <ref name=":4"> {{Cite book |last=Grant |first=Barry Keith |url=https://books.google.com/books?id=tCQOwvI9vsAC |title=Film Genre: From Iconography to Ideology |date=2007 |publisher=Wallflower Press |isbn=9781904764793 |edition=reprint |series=Short cuts |volume=33 |location=London |page=2 |quote=[...] the various elements of genre films, including conventions, iconography, settings, narratives, characters and actors. |author-link=Barry Keith Grant |access-date=2018-10-13}} </ref> Filmat mund të klasifikohen edhe sipas tonit, temës/çështjes, gjendjes shpirtërore, formatit, audiencës së synuar ose buxhetit . Këto karakteristika janë më të dukshme në filmat e zhanrit, të cilët janë "filma komercialë artistikë [që], përmes përsëritjes dhe variacionit, tregojnë histori të njohura me personazhe të njohur dhe situata të njohura" në një zhanër të caktuar. Zhanri i një filmi do të ndikojë në përdorimin e stileve dhe teknikave të krijimit të filmave, siç është përdorimi i rikthimeve në të kaluarën dhe ndriçimit të lehtë në film noir ; kornizimi i ngushtë në filmat horror ; ose shkronjat që duken si shkrime të papërpunuara për titujt e filmave perëndimor. Përveç kësaj, zhanret kanë konvencione të lidhura me muzikën e filmave, të tilla si orkestra të pasura me tela për melodrama romantike ose [[Muzika elektronike|muzikë elektronike]] për filma fantastiko-shkencorë . <ref name="grant11" /> Zhanri ndikon gjithashtu në mënyrën se si filmat transmetohen në [[Televizioni|televizion]], reklamohen dhe organizohen në dyqanet e videove me qira . Alan Williams dallon tre kategori kryesore zhanresh: [[Filmi tregimtar|narrativën]], avangardën dhe [[Filmi dokumentar|dokumentarin]] . Me përhapjen e zhanreve të veçanta, mund të shfaqen edhe '''nënzhanre filmash''' : drama ligjore, për shembull, është një nënzhanër i dramës që përfshin filma të fokusuar në gjykata dhe gjyqe. Nënzhanret shpesh janë një përzierje e dy zhanreve të ndara; zhanret gjithashtu mund të bashkohen me zhanre në dukje të palidhura për të formuar zhanre hibride, ku kombinimet popullore përfshijnë [[Komedia romantike|komedinë romantike]] dhe filmin aksion-komedi . Shembuj më të gjerë përfshijnë dokumentarin dhe dokumentarin, të cilat bashkojnë kategoritë themelore të [[Filmi tregimtar|letërsisë artistike]] dhe jo-tregimit (dokumentarit). Zhanret nuk janë të fiksuara; ato ndryshojnë dhe evoluojnë me kalimin e kohës, dhe disa zhanre mund të zhduken kryesisht (për shembull, melodrama ). Jo vetëm që ''zhanri'' i referohet një lloji filmi ose kategorisë së tij, por një rol kyç luajnë edhe pritjet e një audience rreth një filmi, si dhe diskurset institucionale që krijojnë struktura gjenerike. <ref name="autogenerated185" /> == Përmbledhje == # '''Aksion (Action):''' Filma me ritëm të shpejtë, të fokusuar te përleshjet, ndjekjet, shpërthimet dhe sfidat fizike të protagonistit. # '''Dramë (Drama):''' Fokusohet te zhvillimi i thellë i karaktereve, emocionet njerëzore, konfliktet personale dhe sfidat e jetës reale. # '''Komedi (Comedy):''' Ndërtuar për të shkaktuar të qeshura përmes situatave humoristike, satirikave, dialogjeve apo keqkuptimeve. # '''Shkencor-fantastik (Sci-Fi):''' Eksploron koncepte të bazuara në shkencë e teknologji të përparuar, si udhëtimi në kohë, hapësira apo e ardhmja. # '''Horor (Horror):''' Synon të nxisë frikë, pasiguri dhe tension te shikuesi përmes elementeve mbinatyrore apo tmerrit psikologjik. # '''Triler (Thriller):''' Mban shikuesin në ankth dhe pezull të vazhdueshëm (''suspense''), shpesh rreth një rreziku apo kërcënimi imminent. # '''Aventurë (Adventure):''' Përmban udhëtime në vende të panjohura, kërkime zakesh apo eksplorime me fokus te zbulimi e ekspedita. # '''Romancë (Romance):''' Trajton marrëdhëniet dashurore, pasionin, pengesat dhe zhvillimin emocional mes dy personazheve. # '''Animacion (Animation):''' Filma ku vizatimet, modelimet apo grafikat kompjuterike i japin jetë personazheve dhe ngjarjeve. # '''Mister (Mystery):''' Ndërtohet rreth zgjidhjes së një enigme, një krimi apo një ngjarjeje të panjohur që zbulohet hap pas hapi. # '''Kriminalistikë (Crime):''' Bazohet në veprimtarinë e kriminelëve, mafies, hetimeve policore apo grabitjeve të organizuara. # '''Fantazi (Fantasy):''' Zhvillohet në botë të imagjinuara ku mbretërojnë magjia, krijesat mitologjike dhe elementet joreale. # '''Dokumentar (Documentary):''' Paraqet ngjarje, njerëz, dukuri apo fakte të jetës reale pa përdorur skenar fiktiv. # '''Biografik (Biography):''' Rrëfen historinë e jetës së një personi real dhe arritjet apo sfidat e tij historike. # '''Historik (History):''' Rindërton epoka, ngjarje apo figura të rëndësishme historike nga e kaluara. # '''Luftarak (War):''' Fokusohet në betejat ushtarake, jetën në front dhe ndikimin e luftës te ushtarët e civilët. # '''Western (Perëndimi i Egër):''' Vendoset në Perëndimin e Egër amerikan, duke trajtuar jetën e kaubojve, sherifave e jashtëligjshmëve. # '''Mjuzikël (Musical / Music):''' Përdor këngën dhe kercimin si pjesë kryesore të rrëfimit të ngjarjes dhe shprehjes së emocioneve. # '''Familjar (Family):''' Përmbajtje e përshtatshme dhe e konceptuar për t'u parë nga të gjitha moshat e familjes së bashku. # '''Sportiv (Sport):''' Trajton botën e sportit, garat, disiplinën dhe rrugëtimin e një sportisti apo ekipi drejt fitores. * [[Filmi|Film]] * [[Zhanri|Zhanret]] * [[Gjinia letrare|Zhanri letrar]] * [[Kinematografia]] * Altman, Rick (1999) ''Film/Genre'' London: British Film Institute {{ISBN|9780851707174}} * Friedman, Lester et al. ''An Introduction to Film Genres''. New York: W. W. Norton & Company, 2014 {{ISBN|978-0-393-93019-1}} 609p. * Gehring, Wes D (1988) [[iarchive:handbookofameric0000gehr|''Handbook of American Film Genres'']] New York: Greenwood Press {{ISBN|9780313247156}} * Grant, Barry Keith. ''Film Genre Reader I, II & III''. Austin: University of Texas Press, 1986, 1995, 2003 * Kaminsky, Stuart M (1985) [[iarchive:americanfilmgenr00kami|''American Film Genres'']] Chicago: Nelson-Hall * López, Daniel. ''Films by Genre: 775 categories, styles, trends, and movements defined, with a filmography for each''. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., 1993 {{ISBN|0-89950-780-8}} 495p. * Moin, Raphaëlle (2009) ''Cinema Genre'' New York: John Wiley & Sons {{ISBN|9781405156509}} * Solomon, Stanley J (1976) [[iarchive:beyondformulaame0000solo|''Beyond Formula: American Film Genres'']] New York: Harcourt Brace Jovanovich {{ISBN|0155054007}} * Summers, Howard. ''The Guide To Movie Lists 2: Genres, Subjects and Themes''. Borehamwood: [https://www.amazon.com/Howard-Summers/e/B0774Y8K2W Howcom Services], 2018 {{ISBN|978-1-982904-72-2}} 418p. [[Kategoria:Zhanre]] [[Kategoria:Kinematografi]] [[Kategoria:Zhanre filmike]] [[Kategoria:Teori e filmit]] rp7vs5pvoz7tlacg25kkss6lrek3p4i 3025731 3025730 2026-08-14T17:02:30Z Falemënderit 170047 3025731 wikitext text/x-wiki '''Zhanri i filmit''' është një [[Zhanri|kategori stilistike ose tematike]] për [[Filmi|filmat]] bazuar në ngjashmëritë ose në [[Tregimi|elementët narrativë]], qasjen estetike ose reagimin emocional ndaj filmit. <ref>{{Cite web |title=film genres |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095818364 |access-date=2022-11-01 |website=Oxford Reference |language=en}}</ref> == Vështrim == Duke u mbështetur kryesisht në teoritë e [[Kritika letrare|kritikës]] së [[Gjinia letrare|zhanrit letrar]], zhanret e filmave zakonisht përcaktohen nga "konventat, ikonografia, mjediset, [[Filmi tregimtar|rrëfimet]], personazhet dhe aktorët". <ref name=":4"> {{Cite book |last=Grant |first=Barry Keith |url=https://books.google.com/books?id=tCQOwvI9vsAC |title=Film Genre: From Iconography to Ideology |date=2007 |publisher=Wallflower Press |isbn=9781904764793 |edition=reprint |series=Short cuts |volume=33 |location=London |page=2 |quote=[...] the various elements of genre films, including conventions, iconography, settings, narratives, characters and actors. |author-link=Barry Keith Grant |access-date=2018-10-13}} </ref> Filmat mund të klasifikohen edhe sipas tonit, temës/çështjes, gjendjes shpirtërore, formatit, audiencës së synuar ose buxhetit . Këto karakteristika janë më të dukshme në filmat e zhanrit, të cilët janë "filma komercialë artistikë [që], përmes përsëritjes dhe variacionit, tregojnë histori të njohura me personazhe të njohur dhe situata të njohura" në një zhanër të caktuar. Zhanri i një filmi do të ndikojë në përdorimin e stileve dhe teknikave të krijimit të filmave, siç është përdorimi i rikthimeve në të kaluarën dhe ndriçimit të lehtë në film noir ; kornizimi i ngushtë në filmat horror ; ose shkronjat që duken si shkrime të papërpunuara për titujt e filmave perëndimor. Përveç kësaj, zhanret kanë konvencione të lidhura me muzikën e filmave, të tilla si orkestra të pasura me tela për melodrama romantike ose [[Muzika elektronike|muzikë elektronike]] për filma fantastiko-shkencorë . <ref name="grant11" /> Zhanri ndikon gjithashtu në mënyrën se si filmat transmetohen në [[Televizioni|televizion]], reklamohen dhe organizohen në dyqanet e videove me qira . Alan Williams dallon tre kategori kryesore zhanresh: [[Filmi tregimtar|narrativën]], avangardën dhe [[Filmi dokumentar|dokumentarin]] . Me përhapjen e zhanreve të veçanta, mund të shfaqen edhe '''nënzhanre filmash''' : drama ligjore, për shembull, është një nënzhanër i dramës që përfshin filma të fokusuar në gjykata dhe gjyqe. Nënzhanret shpesh janë një përzierje e dy zhanreve të ndara; zhanret gjithashtu mund të bashkohen me zhanre në dukje të palidhura për të formuar zhanre hibride, ku kombinimet popullore përfshijnë [[Komedia romantike|komedinë romantike]] dhe filmin aksion-komedi . Shembuj më të gjerë përfshijnë dokumentarin dhe dokumentarin, të cilat bashkojnë kategoritë themelore të [[Filmi tregimtar|letërsisë artistike]] dhe jo-tregimit (dokumentarit). Zhanret nuk janë të fiksuara; ato ndryshojnë dhe evoluojnë me kalimin e kohës, dhe disa zhanre mund të zhduken kryesisht (për shembull, melodrama ). Jo vetëm që ''zhanri'' i referohet një lloji filmi ose kategorisë së tij, por një rol kyç luajnë edhe pritjet e një audience rreth një filmi, si dhe diskurset institucionale që krijojnë struktura gjenerike. <ref name="autogenerated185" /> == Zhanret filmike == # '''Aksion (Action):''' Filma me ritëm të shpejtë, të fokusuar te përleshjet, ndjekjet, shpërthimet dhe sfidat fizike të protagonistit. # '''Dramë (Drama):''' Fokusohet te zhvillimi i thellë i karaktereve, emocionet njerëzore, konfliktet personale dhe sfidat e jetës reale. # '''Komedi (Comedy):''' Ndërtuar për të shkaktuar të qeshura përmes situatave humoristike, satirikave, dialogjeve apo keqkuptimeve. # '''Shkencor-fantastik (Sci-Fi):''' Eksploron koncepte të bazuara në shkencë e teknologji të përparuar, si udhëtimi në kohë, hapësira apo e ardhmja. # '''Horor (Horror):''' Synon të nxisë frikë, pasiguri dhe tension te shikuesi përmes elementeve mbinatyrore apo tmerrit psikologjik. # '''Triler (Thriller):''' Mban shikuesin në ankth dhe pezull të vazhdueshëm (''suspense''), shpesh rreth një rreziku apo kërcënimi imminent. # '''Aventurë (Adventure):''' Përmban udhëtime në vende të panjohura, kërkime zakesh apo eksplorime me fokus te zbulimi e ekspedita. # '''Romancë (Romance):''' Trajton marrëdhëniet dashurore, pasionin, pengesat dhe zhvillimin emocional mes dy personazheve. # '''Animacion (Animation):''' Filma ku vizatimet, modelimet apo grafikat kompjuterike i japin jetë personazheve dhe ngjarjeve. # '''Mister (Mystery):''' Ndërtohet rreth zgjidhjes së një enigme, një krimi apo një ngjarjeje të panjohur që zbulohet hap pas hapi. # '''Kriminalistikë (Crime):''' Bazohet në veprimtarinë e kriminelëve, mafies, hetimeve policore apo grabitjeve të organizuara. # '''Fantazi (Fantasy):''' Zhvillohet në botë të imagjinuara ku mbretërojnë magjia, krijesat mitologjike dhe elementet joreale. # '''Dokumentar (Documentary):''' Paraqet ngjarje, njerëz, dukuri apo fakte të jetës reale pa përdorur skenar fiktiv. # '''Biografik (Biography):''' Rrëfen historinë e jetës së një personi real dhe arritjet apo sfidat e tij historike. # '''Historik (History):''' Rindërton epoka, ngjarje apo figura të rëndësishme historike nga e kaluara. # '''Luftarak (War):''' Fokusohet në betejat ushtarake, jetën në front dhe ndikimin e luftës te ushtarët e civilët. # '''Western (Perëndimi i Egër):''' Vendoset në Perëndimin e Egër amerikan, duke trajtuar jetën e kaubojve, sherifave e jashtëligjshmëve. # '''Mjuzikël (Musical / Music):''' Përdor këngën dhe kercimin si pjesë kryesore të rrëfimit të ngjarjes dhe shprehjes së emocioneve. # '''Familjar (Family):''' Përmbajtje e përshtatshme dhe e konceptuar për t'u parë nga të gjitha moshat e familjes së bashku. # '''Sportiv (Sport):''' Trajton botën e sportit, garat, disiplinën dhe rrugëtimin e një sportisti apo ekipi drejt fitores. * [[Filmi|Film]] * [[Zhanri|Zhanret]] * [[Gjinia letrare|Zhanri letrar]] * [[Kinematografia]] * Altman, Rick (1999) ''Film/Genre'' London: British Film Institute {{ISBN|9780851707174}} * Friedman, Lester et al. ''An Introduction to Film Genres''. New York: W. W. Norton & Company, 2014 {{ISBN|978-0-393-93019-1}} 609p. * Gehring, Wes D (1988) [[iarchive:handbookofameric0000gehr|''Handbook of American Film Genres'']] New York: Greenwood Press {{ISBN|9780313247156}} * Grant, Barry Keith. ''Film Genre Reader I, II & III''. Austin: University of Texas Press, 1986, 1995, 2003 * Kaminsky, Stuart M (1985) [[iarchive:americanfilmgenr00kami|''American Film Genres'']] Chicago: Nelson-Hall * López, Daniel. ''Films by Genre: 775 categories, styles, trends, and movements defined, with a filmography for each''. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., 1993 {{ISBN|0-89950-780-8}} 495p. * Moin, Raphaëlle (2009) ''Cinema Genre'' New York: John Wiley & Sons {{ISBN|9781405156509}} * Solomon, Stanley J (1976) [[iarchive:beyondformulaame0000solo|''Beyond Formula: American Film Genres'']] New York: Harcourt Brace Jovanovich {{ISBN|0155054007}} * Summers, Howard. ''The Guide To Movie Lists 2: Genres, Subjects and Themes''. Borehamwood: [https://www.amazon.com/Howard-Summers/e/B0774Y8K2W Howcom Services], 2018 {{ISBN|978-1-982904-72-2}} 418p. [[Kategoria:Zhanre]] [[Kategoria:Kinematografi]] [[Kategoria:Zhanre filmike]] [[Kategoria:Teori e filmit]] qdxfbqbrrhbx36i356nb2y7ekmcp5ir 3025732 3025731 2026-08-14T17:03:27Z Falemënderit 170047 3025732 wikitext text/x-wiki '''Zhanri i filmit''' është një [[Zhanri|kategori stilistike ose tematike]] për [[Filmi|filmat]] bazuar në ngjashmëritë ose në [[Tregimi|elementët narrativë]], qasjen estetike ose reagimin emocional ndaj filmit. <ref>{{Cite web |title=film genres |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095818364 |access-date=2022-11-01 |website=Oxford Reference |language=en}}</ref> == Vështrim == Duke u mbështetur kryesisht në teoritë e [[Kritika letrare|kritikës]] së [[Gjinia letrare|zhanrit letrar]], zhanret e filmave zakonisht përcaktohen nga "konventat, ikonografia, mjediset, [[Filmi tregimtar|rrëfimet]], personazhet dhe aktorët". <ref name=":4"> {{Cite book |last=Grant |first=Barry Keith |url=https://books.google.com/books?id=tCQOwvI9vsAC |title=Film Genre: From Iconography to Ideology |date=2007 |publisher=Wallflower Press |isbn=9781904764793 |edition=reprint |series=Short cuts |volume=33 |location=London |page=2 |quote=[...] the various elements of genre films, including conventions, iconography, settings, narratives, characters and actors. |author-link=Barry Keith Grant |access-date=2018-10-13}} </ref> Filmat mund të klasifikohen edhe sipas tonit, temës/çështjes, gjendjes shpirtërore, formatit, audiencës së synuar ose buxhetit . Këto karakteristika janë më të dukshme në filmat e zhanrit, të cilët janë "filma komercialë artistikë [që], përmes përsëritjes dhe variacionit, tregojnë histori të njohura me personazhe të njohur dhe situata të njohura" në një zhanër të caktuar. Zhanri i një filmi do të ndikojë në përdorimin e stileve dhe teknikave të krijimit të filmave, siç është përdorimi i rikthimeve në të kaluarën dhe ndriçimit të lehtë në film noir ; kornizimi i ngushtë në filmat horror ; ose shkronjat që duken si shkrime të papërpunuara për titujt e filmave perëndimor. Përveç kësaj, zhanret kanë konvencione të lidhura me muzikën e filmave, të tilla si orkestra të pasura me tela për melodrama romantike ose [[Muzika elektronike|muzikë elektronike]] për filma fantastiko-shkencorë . <ref name="grant11" /> Zhanri ndikon gjithashtu në mënyrën se si filmat transmetohen në [[Televizioni|televizion]], reklamohen dhe organizohen në dyqanet e videove me qira . Alan Williams dallon tre kategori kryesore zhanresh: [[Filmi tregimtar|narrativën]], avangardën dhe [[Filmi dokumentar|dokumentarin]] . Me përhapjen e zhanreve të veçanta, mund të shfaqen edhe '''nënzhanre filmash''' : drama ligjore, për shembull, është një nënzhanër i dramës që përfshin filma të fokusuar në gjykata dhe gjyqe. Nënzhanret shpesh janë një përzierje e dy zhanreve të ndara; zhanret gjithashtu mund të bashkohen me zhanre në dukje të palidhura për të formuar zhanre hibride, ku kombinimet popullore përfshijnë [[Komedia romantike|komedinë romantike]] dhe filmin aksion-komedi . Shembuj më të gjerë përfshijnë dokumentarin dhe dokumentarin, të cilat bashkojnë kategoritë themelore të [[Filmi tregimtar|letërsisë artistike]] dhe jo-tregimit (dokumentarit). Zhanret nuk janë të fiksuara; ato ndryshojnë dhe evoluojnë me kalimin e kohës, dhe disa zhanre mund të zhduken kryesisht (për shembull, melodrama ). Jo vetëm që ''zhanri'' i referohet një lloji filmi ose kategorisë së tij, por një rol kyç luajnë edhe pritjet e një audience rreth një filmi, si dhe diskurset institucionale që krijojnë struktura gjenerike. <ref name="autogenerated185" /> == Zhanret filmike == # '''Aksion (Action):''' Filma me ritëm të shpejtë, të fokusuar te përleshjet, ndjekjet, shpërthimet dhe sfidat fizike të protagonistit. # '''Dramë (Drama):''' Fokusohet te zhvillimi i thellë i karaktereve, emocionet njerëzore, konfliktet personale dhe sfidat e jetës reale. # '''Komedi (Comedy):''' Ndërtuar për të shkaktuar të qeshura përmes situatave humoristike, satirikave, dialogjeve apo keqkuptimeve. # '''Shkencor-fantastik (Sci-Fi):''' Eksploron koncepte të bazuara në shkencë e teknologji të përparuar, si udhëtimi në kohë, hapësira apo e ardhmja. # '''Horor (Horror):''' Synon të nxisë frikë, pasiguri dhe tension te shikuesi përmes elementeve mbinatyrore apo tmerrit psikologjik. # '''Triler (Thriller):''' Mban shikuesin në ankth dhe pezull të vazhdueshëm (''suspense''), shpesh rreth një rreziku apo kërcënimi imminent. # '''Aventurë (Adventure):''' Përmban udhëtime në vende të panjohura, kërkime zakesh apo eksplorime me fokus te zbulimi e ekspedita. # '''Romancë (Romance):''' Trajton marrëdhëniet dashurore, pasionin, pengesat dhe zhvillimin emocional mes dy personazheve. # '''Animacion (Animation):''' Filma ku vizatimet, modelimet apo grafikat kompjuterike i japin jetë personazheve dhe ngjarjeve. # '''Mister (Mystery):''' Ndërtohet rreth zgjidhjes së një enigme, një krimi apo një ngjarjeje të panjohur që zbulohet hap pas hapi. # '''Kriminalistikë (Crime):''' Bazohet në veprimtarinë e kriminelëve, mafies, hetimeve policore apo grabitjeve të organizuara. # '''Fantazi (Fantasy):''' Zhvillohet në botë të imagjinuara ku mbretërojnë magjia, krijesat mitologjike dhe elementet joreale. # '''Dokumentar (Documentary):''' Paraqet ngjarje, njerëz, dukuri apo fakte të jetës reale pa përdorur skenar fiktiv. # '''Biografik (Biography):''' Rrëfen historinë e jetës së një personi real dhe arritjet apo sfidat e tij historike. # '''Historik (History):''' Rindërton epoka, ngjarje apo figura të rëndësishme historike nga e kaluara. # '''Luftarak (War):''' Fokusohet në betejat ushtarake, jetën në front dhe ndikimin e luftës te ushtarët e civilët. # '''Western (Perëndimi i Egër):''' Vendoset në Perëndimin e Egër amerikan, duke trajtuar jetën e kaubojve, sherifave e jashtëligjshmëve. # '''Mjuzikël (Musical / Music):''' Përdor këngën dhe kercimin si pjesë kryesore të rrëfimit të ngjarjes dhe shprehjes së emocioneve. # '''Familjar (Family):''' Përmbajtje e përshtatshme dhe e konceptuar për t'u parë nga të gjitha moshat e familjes së bashku. # '''Sportiv (Sport):''' Trajton botën e sportit, garat, disiplinën dhe rrugëtimin e një sportisti apo ekipi drejt fitores. == Shih edhe == * [[Filmi|Film]] * [[Zhanri|Zhanret]] * [[Gjinia letrare|Zhanri letrar]] * [[Kinematografia]] == Literatura == * Altman, Rick (1999) ''Film/Genre'' London: British Film Institute {{ISBN|9780851707174}} * Friedman, Lester et al. ''An Introduction to Film Genres''. New York: W. W. Norton & Company, 2014 {{ISBN|978-0-393-93019-1}} 609p. * Gehring, Wes D (1988) [[iarchive:handbookofameric0000gehr|''Handbook of American Film Genres'']] New York: Greenwood Press {{ISBN|9780313247156}} * Grant, Barry Keith. ''Film Genre Reader I, II & III''. Austin: University of Texas Press, 1986, 1995, 2003 * Kaminsky, Stuart M (1985) [[iarchive:americanfilmgenr00kami|''American Film Genres'']] Chicago: Nelson-Hall * López, Daniel. ''Films by Genre: 775 categories, styles, trends, and movements defined, with a filmography for each''. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., 1993 {{ISBN|0-89950-780-8}} 495p. * Moin, Raphaëlle (2009) ''Cinema Genre'' New York: John Wiley & Sons {{ISBN|9781405156509}} * Solomon, Stanley J (1976) [[iarchive:beyondformulaame0000solo|''Beyond Formula: American Film Genres'']] New York: Harcourt Brace Jovanovich {{ISBN|0155054007}} * Summers, Howard. ''The Guide To Movie Lists 2: Genres, Subjects and Themes''. Borehamwood: [https://www.amazon.com/Howard-Summers/e/B0774Y8K2W Howcom Services], 2018 {{ISBN|978-1-982904-72-2}} 418p. == Referime == [[Kategoria:Zhanre]] [[Kategoria:Kinematografi]] [[Kategoria:Zhanre filmike]] [[Kategoria:Teori e filmit]] auengrv6bol3qs1ud4drwasis1zmgvr 3025733 3025732 2026-08-14T17:07:03Z Falemënderit 170047 3025733 wikitext text/x-wiki '''Zhanri i filmit''' është një [[Zhanri|kategori stilistike ose tematike]] për [[Filmi|filmat]] bazuar në ngjashmëritë ose në [[Tregimi|elementët narrativë]], qasjen estetike ose reagimin emocional ndaj filmit. <ref>{{Cite web |title=film genres |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095818364 |access-date=2022-11-01 |website=Oxford Reference |language=en}}</ref> <ref name="grant11">Grant, Barry Keith. ''Film Genre: From Iconography to Ideology.'' Wallflower Press, 2007. p. 11</ref> == Vështrim == Duke u mbështetur kryesisht në teoritë e [[Kritika letrare|kritikës]] së [[Gjinia letrare|zhanrit letrar]], zhanret e filmave zakonisht përcaktohen nga "konventat, ikonografia, mjediset, [[Filmi tregimtar|rrëfimet]], personazhet dhe aktorët". <ref name=":4"> {{Cite book |last=Grant |first=Barry Keith |url=https://books.google.com/books?id=tCQOwvI9vsAC |title=Film Genre: From Iconography to Ideology |date=2007 |publisher=Wallflower Press |isbn=9781904764793 |edition=reprint |series=Short cuts |volume=33 |location=London |page=2 |quote=[...] the various elements of genre films, including conventions, iconography, settings, narratives, characters and actors. |author-link=Barry Keith Grant |access-date=2018-10-13}}</ref> Filmat mund të klasifikohen edhe sipas tonit, temës/çështjes, gjendjes shpirtërore, formatit, audiencës së synuar ose buxhetit . Këto karakteristika janë më të dukshme në filmat e zhanrit, të cilët janë "filma komercialë artistikë [që], përmes përsëritjes dhe variacionit, tregojnë histori të njohura me personazhe të njohur dhe situata të njohura" në një zhanër të caktuar. Zhanri i një filmi do të ndikojë në përdorimin e stileve dhe teknikave të krijimit të filmave, siç është përdorimi i rikthimeve në të kaluarën dhe ndriçimit të lehtë në film noir ; kornizimi i ngushtë në filmat horror ; ose shkronjat që duken si shkrime të papërpunuara për titujt e filmave perëndimor. Përveç kësaj, zhanret kanë konvencione të lidhura me muzikën e filmave, të tilla si orkestra të pasura me tela për melodrama romantike ose [[Muzika elektronike|muzikë elektronike]] për filma fantastiko-shkencorë . <ref name="grant11" /> Zhanri ndikon gjithashtu në mënyrën se si filmat transmetohen në [[Televizioni|televizion]], reklamohen dhe organizohen në dyqanet e videove me qira . Alan Williams dallon tre kategori kryesore zhanresh: [[Filmi tregimtar|narrativën]], avangardën dhe [[Filmi dokumentar|dokumentarin]] . Me përhapjen e zhanreve të veçanta, mund të shfaqen edhe '''nënzhanre filmash''' : drama ligjore, për shembull, është një nënzhanër i dramës që përfshin filma të fokusuar në gjykata dhe gjyqe. Nënzhanret shpesh janë një përzierje e dy zhanreve të ndara; zhanret gjithashtu mund të bashkohen me zhanre në dukje të palidhura për të formuar zhanre hibride, ku kombinimet popullore përfshijnë [[Komedia romantike|komedinë romantike]] dhe filmin aksion-komedi . Shembuj më të gjerë përfshijnë dokumentarin dhe dokumentarin, të cilat bashkojnë kategoritë themelore të [[Filmi tregimtar|letërsisë artistike]] dhe jo-tregimit (dokumentarit). <ref name="autogenerated185"> Hayward, Susan. "Genre/Sub-genre" in ''Cinema Studies: The Key Concepts'' (Third Edition). Routledge, 2006. p. 185–192 </ref> Zhanret nuk janë të fiksuara; ato ndryshojnë dhe evoluojnë me kalimin e kohës, dhe disa zhanre mund të zhduken kryesisht (për shembull, melodrama ). Jo vetëm që ''zhanri'' i referohet një lloji filmi ose kategorisë së tij, por një rol kyç luajnë edhe pritjet e një audience rreth një filmi, si dhe diskurset institucionale që krijojnë struktura gjenerike. <ref name="autogenerated185" /> == Zhanret filmike == # '''Aksion (Action):''' Filma me ritëm të shpejtë, të fokusuar te përleshjet, ndjekjet, shpërthimet dhe sfidat fizike të protagonistit. # '''Dramë (Drama):''' Fokusohet te zhvillimi i thellë i karaktereve, emocionet njerëzore, konfliktet personale dhe sfidat e jetës reale. # '''Komedi (Comedy):''' Ndërtuar për të shkaktuar të qeshura përmes situatave humoristike, satirikave, dialogjeve apo keqkuptimeve. # '''Shkencor-fantastik (Sci-Fi):''' Eksploron koncepte të bazuara në shkencë e teknologji të përparuar, si udhëtimi në kohë, hapësira apo e ardhmja. # '''Horor (Horror):''' Synon të nxisë frikë, pasiguri dhe tension te shikuesi përmes elementeve mbinatyrore apo tmerrit psikologjik. # '''Triler (Thriller):''' Mban shikuesin në ankth dhe pezull të vazhdueshëm (''suspense''), shpesh rreth një rreziku apo kërcënimi imminent. # '''Aventurë (Adventure):''' Përmban udhëtime në vende të panjohura, kërkime zakesh apo eksplorime me fokus te zbulimi e ekspedita. # '''Romancë (Romance):''' Trajton marrëdhëniet dashurore, pasionin, pengesat dhe zhvillimin emocional mes dy personazheve. # '''Animacion (Animation):''' Filma ku vizatimet, modelimet apo grafikat kompjuterike i japin jetë personazheve dhe ngjarjeve. # '''Mister (Mystery):''' Ndërtohet rreth zgjidhjes së një enigme, një krimi apo një ngjarjeje të panjohur që zbulohet hap pas hapi. # '''Kriminalistikë (Crime):''' Bazohet në veprimtarinë e kriminelëve, mafies, hetimeve policore apo grabitjeve të organizuara. # '''Fantazi (Fantasy):''' Zhvillohet në botë të imagjinuara ku mbretërojnë magjia, krijesat mitologjike dhe elementet joreale. # '''Dokumentar (Documentary):''' Paraqet ngjarje, njerëz, dukuri apo fakte të jetës reale pa përdorur skenar fiktiv. # '''Biografik (Biography):''' Rrëfen historinë e jetës së një personi real dhe arritjet apo sfidat e tij historike. # '''Historik (History):''' Rindërton epoka, ngjarje apo figura të rëndësishme historike nga e kaluara. # '''Luftarak (War):''' Fokusohet në betejat ushtarake, jetën në front dhe ndikimin e luftës te ushtarët e civilët. # '''Western (Perëndimi i Egër):''' Vendoset në Perëndimin e Egër amerikan, duke trajtuar jetën e kaubojve, sherifave e jashtëligjshmëve. # '''Mjuzikël (Musical / Music):''' Përdor këngën dhe kercimin si pjesë kryesore të rrëfimit të ngjarjes dhe shprehjes së emocioneve. # '''Familjar (Family):''' Përmbajtje e përshtatshme dhe e konceptuar për t'u parë nga të gjitha moshat e familjes së bashku. # '''Sportiv (Sport):''' Trajton botën e sportit, garat, disiplinën dhe rrugëtimin e një sportisti apo ekipi drejt fitores. == Shih edhe == * [[Filmi|Film]] * [[Zhanri|Zhanret]] * [[Gjinia letrare|Zhanri letrar]] * [[Kinematografia]] == Literatura == * Altman, Rick (1999) ''Film/Genre'' London: British Film Institute {{ISBN|9780851707174}} * Friedman, Lester et al. ''An Introduction to Film Genres''. New York: W. W. Norton & Company, 2014 {{ISBN|978-0-393-93019-1}} 609p. * Gehring, Wes D (1988) [[iarchive:handbookofameric0000gehr|''Handbook of American Film Genres'']] New York: Greenwood Press {{ISBN|9780313247156}} * Grant, Barry Keith. ''Film Genre Reader I, II & III''. Austin: University of Texas Press, 1986, 1995, 2003 * Kaminsky, Stuart M (1985) [[iarchive:americanfilmgenr00kami|''American Film Genres'']] Chicago: Nelson-Hall * López, Daniel. ''Films by Genre: 775 categories, styles, trends, and movements defined, with a filmography for each''. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., 1993 {{ISBN|0-89950-780-8}} 495p. * Moin, Raphaëlle (2009) ''Cinema Genre'' New York: John Wiley & Sons {{ISBN|9781405156509}} * Solomon, Stanley J (1976) [[iarchive:beyondformulaame0000solo|''Beyond Formula: American Film Genres'']] New York: Harcourt Brace Jovanovich {{ISBN|0155054007}} * Summers, Howard. ''The Guide To Movie Lists 2: Genres, Subjects and Themes''. Borehamwood: [https://www.amazon.com/Howard-Summers/e/B0774Y8K2W Howcom Services], 2018 {{ISBN|978-1-982904-72-2}} 418p. == Referime == [[Kategoria:Zhanre]] [[Kategoria:Kinematografi]] [[Kategoria:Zhanre filmike]] [[Kategoria:Teori e filmit]] l03fgwhkc2wz61iw6htnr1iu7nsjjv8 3025735 3025733 2026-08-14T17:13:08Z Falemënderit 170047 /* Zhanret filmike */ 3025735 wikitext text/x-wiki '''Zhanri i filmit''' është një [[Zhanri|kategori stilistike ose tematike]] për [[Filmi|filmat]] bazuar në ngjashmëritë ose në [[Tregimi|elementët narrativë]], qasjen estetike ose reagimin emocional ndaj filmit. <ref>{{Cite web |title=film genres |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095818364 |access-date=2022-11-01 |website=Oxford Reference |language=en}}</ref> <ref name="grant11">Grant, Barry Keith. ''Film Genre: From Iconography to Ideology.'' Wallflower Press, 2007. p. 11</ref> == Vështrim == Duke u mbështetur kryesisht në teoritë e [[Kritika letrare|kritikës]] së [[Gjinia letrare|zhanrit letrar]], zhanret e filmave zakonisht përcaktohen nga "konventat, ikonografia, mjediset, [[Filmi tregimtar|rrëfimet]], personazhet dhe aktorët". <ref name=":4"> {{Cite book |last=Grant |first=Barry Keith |url=https://books.google.com/books?id=tCQOwvI9vsAC |title=Film Genre: From Iconography to Ideology |date=2007 |publisher=Wallflower Press |isbn=9781904764793 |edition=reprint |series=Short cuts |volume=33 |location=London |page=2 |quote=[...] the various elements of genre films, including conventions, iconography, settings, narratives, characters and actors. |author-link=Barry Keith Grant |access-date=2018-10-13}}</ref> Filmat mund të klasifikohen edhe sipas tonit, temës/çështjes, gjendjes shpirtërore, formatit, audiencës së synuar ose buxhetit . Këto karakteristika janë më të dukshme në filmat e zhanrit, të cilët janë "filma komercialë artistikë [që], përmes përsëritjes dhe variacionit, tregojnë histori të njohura me personazhe të njohur dhe situata të njohura" në një zhanër të caktuar. Zhanri i një filmi do të ndikojë në përdorimin e stileve dhe teknikave të krijimit të filmave, siç është përdorimi i rikthimeve në të kaluarën dhe ndriçimit të lehtë në film noir ; kornizimi i ngushtë në filmat horror ; ose shkronjat që duken si shkrime të papërpunuara për titujt e filmave perëndimor. Përveç kësaj, zhanret kanë konvencione të lidhura me muzikën e filmave, të tilla si orkestra të pasura me tela për melodrama romantike ose [[Muzika elektronike|muzikë elektronike]] për filma fantastiko-shkencorë . <ref name="grant11" /> Zhanri ndikon gjithashtu në mënyrën se si filmat transmetohen në [[Televizioni|televizion]], reklamohen dhe organizohen në dyqanet e videove me qira . Alan Williams dallon tre kategori kryesore zhanresh: [[Filmi tregimtar|narrativën]], avangardën dhe [[Filmi dokumentar|dokumentarin]] . Me përhapjen e zhanreve të veçanta, mund të shfaqen edhe '''nënzhanre filmash''' : drama ligjore, për shembull, është një nënzhanër i dramës që përfshin filma të fokusuar në gjykata dhe gjyqe. Nënzhanret shpesh janë një përzierje e dy zhanreve të ndara; zhanret gjithashtu mund të bashkohen me zhanre në dukje të palidhura për të formuar zhanre hibride, ku kombinimet popullore përfshijnë [[Komedia romantike|komedinë romantike]] dhe filmin aksion-komedi . Shembuj më të gjerë përfshijnë dokumentarin dhe dokumentarin, të cilat bashkojnë kategoritë themelore të [[Filmi tregimtar|letërsisë artistike]] dhe jo-tregimit (dokumentarit). <ref name="autogenerated185"> Hayward, Susan. "Genre/Sub-genre" in ''Cinema Studies: The Key Concepts'' (Third Edition). Routledge, 2006. p. 185–192 </ref> Zhanret nuk janë të fiksuara; ato ndryshojnë dhe evoluojnë me kalimin e kohës, dhe disa zhanre mund të zhduken kryesisht (për shembull, melodrama ). Jo vetëm që ''zhanri'' i referohet një lloji filmi ose kategorisë së tij, por një rol kyç luajnë edhe pritjet e një audience rreth një filmi, si dhe diskurset institucionale që krijojnë struktura gjenerike. <ref name="autogenerated185" /> == Zhanret filmike == # '''Aksion (Action):''' Filma me ritëm të shpejtë, të fokusuar te përleshjet, ndjekjet, shpërthimet dhe sfidat fizike të protagonistit. # '''Dramë (Drama):''' Fokusohet te zhvillimi i thellë i karaktereve, emocionet njerëzore, konfliktet personale dhe sfidat e jetës reale. # '''Komedi (Comedy):''' Ndërtuar për të shkaktuar të qeshura përmes situatave humoristike, satirikave, dialogjeve apo keqkuptimeve. # '''Shkencor-fantastik (Sci-Fi):''' Eksploron koncepte të bazuara në shkencë e teknologji të përparuar, si udhëtimi në kohë, hapësira apo e ardhmja. # '''Horor (Horror):''' Synon të nxisë frikë, pasiguri dhe tension te shikuesi përmes elementeve mbinatyrore apo tmerrit psikologjik. # '''Triler (Thriller):''' Mban shikuesin në ankth dhe pezull të vazhdueshëm (''suspense''), shpesh rreth një rreziku apo kërcënimi imminent. # '''Aventurë (Adventure):''' Përmban udhëtime në vende të panjohura, kërkime zakesh apo eksplorime me fokus te zbulimi e ekspedita. # '''Romancë (Romance):''' Trajton marrëdhëniet dashurore, pasionin, pengesat dhe zhvillimin emocional mes dy personazheve. # '''Animacion (Animation):''' Filma ku vizatimet, modelimet apo grafikat kompjuterike i japin jetë personazheve dhe ngjarjeve. # '''Mister (Mystery):''' Ndërtohet rreth zgjidhjes së një enigme, një krimi apo një ngjarjeje të panjohur që zbulohet hap pas hapi. # '''Kriminalistikë (Crime):''' Bazohet në veprimtarinë e kriminelëve, mafies, hetimeve policore apo grabitjeve të organizuara. # '''Fantazi (Fantasy):''' Zhvillohet në botë të imagjinuara ku mbretërojnë magjia, krijesat mitologjike dhe elementet joreale. # '''Dokumentar (Documentary):''' Paraqet ngjarje, njerëz, dukuri apo fakte të jetës reale pa përdorur skenar fiktiv. # '''Biografik (Biography):''' Rrëfen historinë e jetës së një personi real dhe arritjet apo sfidat e tij historike. # '''Historik (History):''' Rindërton epoka, ngjarje apo figura të rëndësishme historike nga e kaluara. # '''Luftarak (War):''' Fokusohet në betejat ushtarake, jetën në front dhe ndikimin e luftës te ushtarët e civilët. # '''Western (Perëndimi i Egër):''' Vendoset në Perëndimin e Egër amerikan, duke trajtuar jetën e kaubojve, sherifave e jashtëligjshmëve. # '''Muzikor (Musical / Music):''' Përdor këngën dhe kercimin si pjesë kryesore të rrëfimit të ngjarjes dhe shprehjes së emocioneve. # '''Familjar (Family):''' Përmbajtje e përshtatshme dhe e konceptuar për t'u parë nga të gjitha moshat e familjes së bashku. # '''Sportiv (Sport):''' Trajton botën e sportit, garat, disiplinën dhe rrugëtimin e një sportisti apo ekipi drejt fitores. == Shih edhe == * [[Filmi|Film]] * [[Zhanri|Zhanret]] * [[Gjinia letrare|Zhanri letrar]] * [[Kinematografia]] == Literatura == * Altman, Rick (1999) ''Film/Genre'' London: British Film Institute {{ISBN|9780851707174}} * Friedman, Lester et al. ''An Introduction to Film Genres''. New York: W. W. Norton & Company, 2014 {{ISBN|978-0-393-93019-1}} 609p. * Gehring, Wes D (1988) [[iarchive:handbookofameric0000gehr|''Handbook of American Film Genres'']] New York: Greenwood Press {{ISBN|9780313247156}} * Grant, Barry Keith. ''Film Genre Reader I, II & III''. Austin: University of Texas Press, 1986, 1995, 2003 * Kaminsky, Stuart M (1985) [[iarchive:americanfilmgenr00kami|''American Film Genres'']] Chicago: Nelson-Hall * López, Daniel. ''Films by Genre: 775 categories, styles, trends, and movements defined, with a filmography for each''. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., 1993 {{ISBN|0-89950-780-8}} 495p. * Moin, Raphaëlle (2009) ''Cinema Genre'' New York: John Wiley & Sons {{ISBN|9781405156509}} * Solomon, Stanley J (1976) [[iarchive:beyondformulaame0000solo|''Beyond Formula: American Film Genres'']] New York: Harcourt Brace Jovanovich {{ISBN|0155054007}} * Summers, Howard. ''The Guide To Movie Lists 2: Genres, Subjects and Themes''. Borehamwood: [https://www.amazon.com/Howard-Summers/e/B0774Y8K2W Howcom Services], 2018 {{ISBN|978-1-982904-72-2}} 418p. == Referime == [[Kategoria:Zhanre]] [[Kategoria:Kinematografi]] [[Kategoria:Zhanre filmike]] [[Kategoria:Teori e filmit]] kw4casqrde7iy1m0aqy3ujohm0gwx3t 3025738 3025735 2026-08-14T17:18:13Z Falemënderit 170047 /* Zhanret filmike */ 3025738 wikitext text/x-wiki '''Zhanri i filmit''' është një [[Zhanri|kategori stilistike ose tematike]] për [[Filmi|filmat]] bazuar në ngjashmëritë ose në [[Tregimi|elementët narrativë]], qasjen estetike ose reagimin emocional ndaj filmit. <ref>{{Cite web |title=film genres |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095818364 |access-date=2022-11-01 |website=Oxford Reference |language=en}}</ref> <ref name="grant11">Grant, Barry Keith. ''Film Genre: From Iconography to Ideology.'' Wallflower Press, 2007. p. 11</ref> == Vështrim == Duke u mbështetur kryesisht në teoritë e [[Kritika letrare|kritikës]] së [[Gjinia letrare|zhanrit letrar]], zhanret e filmave zakonisht përcaktohen nga "konventat, ikonografia, mjediset, [[Filmi tregimtar|rrëfimet]], personazhet dhe aktorët". <ref name=":4"> {{Cite book |last=Grant |first=Barry Keith |url=https://books.google.com/books?id=tCQOwvI9vsAC |title=Film Genre: From Iconography to Ideology |date=2007 |publisher=Wallflower Press |isbn=9781904764793 |edition=reprint |series=Short cuts |volume=33 |location=London |page=2 |quote=[...] the various elements of genre films, including conventions, iconography, settings, narratives, characters and actors. |author-link=Barry Keith Grant |access-date=2018-10-13}}</ref> Filmat mund të klasifikohen edhe sipas tonit, temës/çështjes, gjendjes shpirtërore, formatit, audiencës së synuar ose buxhetit . Këto karakteristika janë më të dukshme në filmat e zhanrit, të cilët janë "filma komercialë artistikë [që], përmes përsëritjes dhe variacionit, tregojnë histori të njohura me personazhe të njohur dhe situata të njohura" në një zhanër të caktuar. Zhanri i një filmi do të ndikojë në përdorimin e stileve dhe teknikave të krijimit të filmave, siç është përdorimi i rikthimeve në të kaluarën dhe ndriçimit të lehtë në film noir ; kornizimi i ngushtë në filmat horror ; ose shkronjat që duken si shkrime të papërpunuara për titujt e filmave perëndimor. Përveç kësaj, zhanret kanë konvencione të lidhura me muzikën e filmave, të tilla si orkestra të pasura me tela për melodrama romantike ose [[Muzika elektronike|muzikë elektronike]] për filma fantastiko-shkencorë . <ref name="grant11" /> Zhanri ndikon gjithashtu në mënyrën se si filmat transmetohen në [[Televizioni|televizion]], reklamohen dhe organizohen në dyqanet e videove me qira . Alan Williams dallon tre kategori kryesore zhanresh: [[Filmi tregimtar|narrativën]], avangardën dhe [[Filmi dokumentar|dokumentarin]] . Me përhapjen e zhanreve të veçanta, mund të shfaqen edhe '''nënzhanre filmash''' : drama ligjore, për shembull, është një nënzhanër i dramës që përfshin filma të fokusuar në gjykata dhe gjyqe. Nënzhanret shpesh janë një përzierje e dy zhanreve të ndara; zhanret gjithashtu mund të bashkohen me zhanre në dukje të palidhura për të formuar zhanre hibride, ku kombinimet popullore përfshijnë [[Komedia romantike|komedinë romantike]] dhe filmin aksion-komedi . Shembuj më të gjerë përfshijnë dokumentarin dhe dokumentarin, të cilat bashkojnë kategoritë themelore të [[Filmi tregimtar|letërsisë artistike]] dhe jo-tregimit (dokumentarit). <ref name="autogenerated185"> Hayward, Susan. "Genre/Sub-genre" in ''Cinema Studies: The Key Concepts'' (Third Edition). Routledge, 2006. p. 185–192 </ref> Zhanret nuk janë të fiksuara; ato ndryshojnë dhe evoluojnë me kalimin e kohës, dhe disa zhanre mund të zhduken kryesisht (për shembull, melodrama ). Jo vetëm që ''zhanri'' i referohet një lloji filmi ose kategorisë së tij, por një rol kyç luajnë edhe pritjet e një audience rreth një filmi, si dhe diskurset institucionale që krijojnë struktura gjenerike. <ref name="autogenerated185" /> == Zhanret filmike == # '''Aksion (Action):''' Filma me ritëm të shpejtë, të fokusuar te përleshjet, ndjekjet, shpërthimet dhe sfidat fizike të protagonistit. # '''Dramë (Drama):''' Fokusohet te zhvillimi i thellë i karaktereve, emocionet njerëzore, konfliktet personale dhe sfidat e jetës reale. # '''Komedi (Comedy):''' Ndërtuar për të shkaktuar të qeshura përmes situatave humoristike, satirikave, dialogjeve apo keqkuptimeve. # '''Shkencor-fantastik (Sci-Fi):''' Eksploron koncepte të bazuara në shkencë e teknologji të përparuar, si udhëtimi në kohë, hapësira apo e ardhmja. # '''Horor (Horror):''' Synon të nxisë frikë, pasiguri dhe tension te shikuesi përmes elementeve mbinatyrore apo tmerrit psikologjik. # '''Triler (Thriller):''' Mban shikuesin në ankth dhe pezull të vazhdueshëm (''suspense''), shpesh rreth një rreziku apo kërcënimi imanent. # '''Aventurë (Adventure):''' Përmban udhëtime në vende të panjohura, kërkime thesaresh apo eksplorime me fokus te zbulimi e ekspedita. # '''Romancë (Romance):''' Trajton marrëdhëniet dashurore, pasionin, pengesat dhe zhvillimin emocional mes dy personazheve. # '''Animacion (Animation):''' Filma ku vizatimet, modelimet apo grafikat kompjuterike i japin jetë personazheve dhe ngjarjeve. # '''Mister (Mystery):''' Ndërtohet rreth zgjidhjes së një enigme, një krimi apo një ngjarjeje të panjohur që zbulohet hap pas hapi. # '''Kriminalistikë (Crime):''' Bazohet në veprimtarinë e kriminelëve, mafies, hetimeve policore apo grabitjeve të organizuara. # '''Fantazi (Fantasy):''' Zhvillohet në botë të imagjinuara ku mbretërojnë magjia, krijesat mitologjike dhe elementet joreale. # '''Dokumentar (Documentary):''' Paraqet ngjarje, njerëz, dukuri apo fakte të jetës reale pa përdorur skenar fiktiv. # '''Biografik (Biography):''' Rrëfen historinë e jetës së një personi real dhe arritjet apo sfidat e tij historike. # '''Historik (History):''' Rindërton epoka, ngjarje apo figura të rëndësishme historike nga e kaluara. # '''Luftarak (War):''' Fokusohet në betejat ushtarake, jetën në front dhe ndikimin e luftës te ushtarët e civilët. # '''Western (Perëndimi i Egër):''' Vendoset në Perëndimin e Egër amerikan, duke trajtuar jetën e kaubojve, sherifave dhe njerëzve jashtë ligjit. # '''Muzikor (Musical / Music):''' Përdor këngën dhe kercimin si pjesë kryesore të rrëfimit të ngjarjes dhe shprehjes së emocioneve. # '''Familjar (Family):''' Përmbajtje e përshtatshme dhe e konceptuar për t'u parë nga të gjitha moshat e familjes së bashku. # '''Sportiv (Sport):''' Trajton botën e sportit, garat, disiplinën dhe rrugëtimin e një sportisti apo ekipi drejt fitores. == Shih edhe == * [[Filmi|Film]] * [[Zhanri|Zhanret]] * [[Gjinia letrare|Zhanri letrar]] * [[Kinematografia]] == Literatura == * Altman, Rick (1999) ''Film/Genre'' London: British Film Institute {{ISBN|9780851707174}} * Friedman, Lester et al. ''An Introduction to Film Genres''. New York: W. W. Norton & Company, 2014 {{ISBN|978-0-393-93019-1}} 609p. * Gehring, Wes D (1988) [[iarchive:handbookofameric0000gehr|''Handbook of American Film Genres'']] New York: Greenwood Press {{ISBN|9780313247156}} * Grant, Barry Keith. ''Film Genre Reader I, II & III''. Austin: University of Texas Press, 1986, 1995, 2003 * Kaminsky, Stuart M (1985) [[iarchive:americanfilmgenr00kami|''American Film Genres'']] Chicago: Nelson-Hall * López, Daniel. ''Films by Genre: 775 categories, styles, trends, and movements defined, with a filmography for each''. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., 1993 {{ISBN|0-89950-780-8}} 495p. * Moin, Raphaëlle (2009) ''Cinema Genre'' New York: John Wiley & Sons {{ISBN|9781405156509}} * Solomon, Stanley J (1976) [[iarchive:beyondformulaame0000solo|''Beyond Formula: American Film Genres'']] New York: Harcourt Brace Jovanovich {{ISBN|0155054007}} * Summers, Howard. ''The Guide To Movie Lists 2: Genres, Subjects and Themes''. Borehamwood: [https://www.amazon.com/Howard-Summers/e/B0774Y8K2W Howcom Services], 2018 {{ISBN|978-1-982904-72-2}} 418p. == Referime == [[Kategoria:Zhanre]] [[Kategoria:Kinematografi]] [[Kategoria:Zhanre filmike]] [[Kategoria:Teori e filmit]] c7s1oic5n48elx7gduofnrugwidhi4p 14 405322 3025734 2026-08-14T17:07:42Z Falemënderit 170047 Faqe e re: [[Kategoria:Kinematografi]] 3025734 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Kinematografi]] lp7aerouj68byxrq2tzjnjwmw2o2rbt 3 405324 3025747 2026-08-14T18:29:34Z Ternarius 44092 Ternarius zhvendosi faqen [[Përdoruesi diskutim:Beclievski]] te [[Përdoruesi diskutim:BT405]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Beclievski|Beclievski]]" to "[[Special:CentralAuth/BT405|BT405]]" 3025747 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Përdoruesi diskutim:BT405]] lmpj66387v60k5lvad5gq2pislith68 0 405325 3025757 2026-08-14T20:11:28Z Falemënderit 170047 Faqja u ridrejtua te [[Qendra Kinematografike e Kosovës]] 3025757 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Qendra Kinematografike e Kosovës]] krqhj1d1w4a217c085p664kjwhk42xo 14 405326 3025761 2026-08-14T20:18:57Z Falemënderit 170047 Faqe e re: [[Kategoria:Kompani në Kosovë]] 3025761 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Kompani në Kosovë]] 4jp24x0w070bd5wienro44zjdn4a0zm 3 405327 3025781 2026-08-15T04:15:51Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Anahi */ 3025781 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anahi]]'' == Përshëndetje, Primavera2026! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025779|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anahi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2004:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 06:15 (CEST) f71j43d9luqdwvffqlb1dmm79741dfy 0 405328 3025795 2026-08-15T06:39:16Z Arlind89 166050 /* */ 3025795 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami.Seriali është transmetuar në kanalin televiziv Tëvë1 ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ijd9bu49vajvb3ldgnmhdfytgjfc49x 3025796 3025795 2026-08-15T06:55:05Z Arlind89 166050 /* */ 3025796 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami.Seriali është transmetuar në kanalin televiziv Tëvë1 ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== Behar Nesimi - Abdurahim (Ben) Sara Bajrami - Liza Muzbajdin Qamili - Nexhdet (Baba Haxhi) Donat Qosja - Anton Muradije Muriqi - Zoja Butrint Lumi - Tevidja/Syla Ryva Kajtazi - Merita Verona Mirena - Rea Flakron Aliu - Zulçja Xhevdet Jashari - Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu - Afrim Ensar Haxha - Bihaç Hajdar Kadriu - Xhanar m0ugppupr8dy187legcgiet153mcnjf 3025797 3025796 2026-08-15T06:58:41Z Arlind89 166050 /* Aktorët */ 3025797 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami.Seriali është transmetuar në kanalin televiziv Tëvë1 ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== Behar Nesimi .... Abdurahim (Ben) Sara Bajrami .... Liza Muzbajdin Qamili .... Nexhdet (Baba Haxhi) Donat Qosja - Anton [[Muradije Muriqi]] - Zoja Butrint Lumi - Tevidja/Syla Ryva Kajtazi - Merita Verona Mirena - Rea Flakron Aliu - Zulçja Xhevdet Jashari - Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu - Afrim Ensar Haxha - Bihaç Hajdar Kadriu - Xhanar 30cvv6eqb8jxbxpuibytf4f52dxmc3b 3025798 3025797 2026-08-15T06:59:16Z Arlind89 166050 /* */ 3025798 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami.Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== Behar Nesimi .... Abdurahim (Ben) Sara Bajrami .... Liza Muzbajdin Qamili .... Nexhdet (Baba Haxhi) Donat Qosja - Anton [[Muradije Muriqi]] - Zoja Butrint Lumi - Tevidja/Syla Ryva Kajtazi - Merita Verona Mirena - Rea Flakron Aliu - Zulçja Xhevdet Jashari - Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu - Afrim Ensar Haxha - Bihaç Hajdar Kadriu - Xhanar tsuf20tq4vxj2rlvwg9ibns6z7mqm6c 3025799 3025798 2026-08-15T07:00:26Z Arlind89 166050 /* Aktorët */ 3025799 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami.Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== Behar Nesimi .... Abdurahim (Ben) Sara Bajrami .... Liza Muzbajdin Qamili .... Nexhdet (Baba Haxhi) Donat Qosja .... Anton [[Muradije Muriqi]] .... Zoja Butrint Lumi .... Tevidja/Syla Ryva Kajtazi .... Merita Verona Mirena .... Rea Flakron Aliu .... Zulçja Xhevdet Jashari .... Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu .... Afrim Ensar Haxha .... Bihaç Hajdar Kadriu .... Xhanar jfro2ynb1xf20flklg86sm8s7seqp8u 3025801 3025799 2026-08-15T07:02:16Z Arlind89 166050 /* Aktorët */ 3025801 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami.Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== [[Behar Nesimi]] .... Abdurahim (Ben) [[Sara Bajrami]] .... Liza [[Muzbajdin Qamili]] .... Nexhdet (Baba Haxhi) [[Donat Qosja]] .... Anton [[Muradije Muriqi]] .... Zoja [[Butrint Lumi]] .... Tevidja/Syla [[Ryva Kajtazi]] .... Merita Verona Mirena .... Rea Flakron Aliu .... Zulçja Xhevdet Jashari .... Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu .... Afrim Ensar Haxha .... Bihaç Hajdar Kadriu .... Xhanar jwhcquromkajsrapm1xbqgbqfkvjwbo 3025802 3025801 2026-08-15T07:03:11Z Arlind89 166050 /* */ 3025802 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami. Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== [[Behar Nesimi]] .... Abdurahim (Ben) [[Sara Bajrami]] .... Liza [[Muzbajdin Qamili]] .... Nexhdet (Baba Haxhi) [[Donat Qosja]] .... Anton [[Muradije Muriqi]] .... Zoja [[Butrint Lumi]] .... Tevidja/Syla [[Ryva Kajtazi]] .... Merita Verona Mirena .... Rea Flakron Aliu .... Zulçja Xhevdet Jashari .... Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu .... Afrim Ensar Haxha .... Bihaç Hajdar Kadriu .... Xhanar 6onlkjwsdz7zix86abccns4ezhr4ztk 3025803 3025802 2026-08-15T07:03:34Z Arlind89 166050 /* Aktorët */ 3025803 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami. Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== [[Behar Nesimi]] .... Abdurahim (Ben) [[Sara Bajrami]] .... Liza [[Muzbajdin Qamili]] .... Nexhdet (Baba Haxhi) [[Donat Qosja]] .... Anton [[Muradije Muriqi]] .... Zoja [[Butrint Lumi]] .... Tevidja/Syla [[Ryva Kajtazi]] .... Merita Verona Mirena .... Rea Flakron Aliu .... Zulçja [[Xhevdet Jashari]] .... Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu .... Afrim Ensar Haxha .... Bihaç Hajdar Kadriu .... Xhanar 97v1fx89lv4qtt6iektci7paw0vjja6 3025804 3025803 2026-08-15T07:34:23Z Arlind89 166050 /* Aktorët */ 3025804 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami. Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== [[Behar Nesimi]] .... Abdurahim (Ben) [[Sara Bajrami]] .... Liza [[Muzbajdin Qamili]] .... Nexhdet (Baba Haxhi) [[Donat Qosja]] .... Anton [[Muradije Muriqi]] .... Zoja [[Butrint Lumi]] .... Tevidja/Syla [[Ryva Kajtazi]] .... Merita Verona Mirena .... Rea Flakron Aliu .... Zulçja [[Xhevdet Jashari]] .... Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu .... Afrim Ensar Haxha .... Bihaç Hajdar Kadriu .... Xhanar === Përmbajtja e serialit === Dashuria e dy të rinjve studentes Liza nga [[Prishtina]] dhe balerinit nga nje fshat i [[Tetovës/Tetova]] Benit (Abdurahimit) do të kthehet në lidhje më pas martesë pavarsisht dëshirës së familjeve të tyre. Babai i Benit Nexhdeti nje pasanik Musliman i ve , e shikon me skepticizëm këtë martesë me një familje liberale qytetare si e Lizës. Nga ana e Lizës gjyshja e saj Zoja një ish funksionare e rregjimit komunist Jugosllav e urren këtë martesë shkak i traditave dhe zakoneve qe familja e Benit kanë.Këtu nuk ka kundershtim nga babai i divorcuar i Lizes Antoni nje profesor historie mendjelehte e i qeshur.Një kredi e pashlyer e familjes se Antonit do i detyrojë ata të lënë shtëpinë ndërkohë fshehurazi Nexhdeti e shlyen kete kredi duke u bere pronar i ri i shtëpise. Ai do te jetoje ne Prishtine bashke me ta dhe ciftin e ri. Kjo do të krijojë nje perplasje midis tij dhe Zojes nderkohe qe Antoni I sheh me sportivitet dhe jo seriozisht. Merita ish gruaja e Antonit nje soprano kthehet te jetoje serish me ta. Beni dhe Liza behen prinder dhe verehen materializmi i Lizes dhe Merites. Situatat dhe dinamikat komike do të jenë nga me te fortat e te ndryshmet por do te arrijne kulmin e saj kur ne shtepi do te vijë tezja e babait te Antonit , Tevidja si pronarja e vertete e shtepise. Ajo me nje karakter shperthyes,te vrullshem,intrigant e komik do ta trazojë shtepine me grindjet e saj dhe do bjerë ne dashuri me Nexhdetin qe e refuzon. l15yqszp9zq2cuxiak2v7hv2hq637fx 3025805 3025804 2026-08-15T07:35:54Z Arlind89 166050 /* Përmbajtja e serialit */ 3025805 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami. Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== [[Behar Nesimi]] .... Abdurahim (Ben) [[Sara Bajrami]] .... Liza [[Muzbajdin Qamili]] .... Nexhdet (Baba Haxhi) [[Donat Qosja]] .... Anton [[Muradije Muriqi]] .... Zoja [[Butrint Lumi]] .... Tevidja/Syla [[Ryva Kajtazi]] .... Merita Verona Mirena .... Rea Flakron Aliu .... Zulçja [[Xhevdet Jashari]] .... Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu .... Afrim Ensar Haxha .... Bihaç Hajdar Kadriu .... Xhanar === Përmbajtja e serialit === Dashuria e dy të rinjve studentes Liza nga [[Prishtina]] dhe balerinit nga nje fshat i [[Tetova|Tetovës]] Benit (Abdurahimit) do të kthehet në lidhje më pas martesë pavarsisht dëshirës së familjeve të tyre. Babai i Benit Nexhdeti nje pasanik Musliman i ve , e shikon me skepticizëm këtë martesë me një familje liberale qytetare si e Lizës. Nga ana e Lizës gjyshja e saj Zoja një ish funksionare e rregjimit komunist Jugosllav e urren këtë martesë shkak i traditave dhe zakoneve qe familja e Benit kanë.Këtu nuk ka kundershtim nga babai i divorcuar i Lizes Antoni nje profesor historie mendjelehte e i qeshur.Një kredi e pashlyer e familjes se Antonit do i detyrojë ata të lënë shtëpinë ndërkohë fshehurazi Nexhdeti e shlyen kete kredi duke u bere pronar i ri i shtëpise. Ai do te jetoje ne Prishtine bashke me ta dhe ciftin e ri. Kjo do të krijojë nje perplasje midis tij dhe Zojes nderkohe qe Antoni I sheh me sportivitet dhe jo seriozisht. Merita ish gruaja e Antonit nje soprano kthehet te jetoje serish me ta. Beni dhe Liza behen prinder dhe verehen materializmi i Lizes dhe Merites. Situatat dhe dinamikat komike do të jenë nga me te fortat e te ndryshmet por do te arrijne kulmin e saj kur ne shtepi do te vijë tezja e babait te Antonit , Tevidja si pronarja e vertete e shtepise. Ajo me nje karakter shperthyes,te vrullshem,intrigant e komik do ta trazojë shtepine me grindjet e saj dhe do bjerë ne dashuri me Nexhdetin qe e refuzon. cu07mtv3s1ecpt7zsdeuawn8o1w6fph 3025806 3025805 2026-08-15T07:40:02Z Arlind89 166050 /* Përmbajtja e serialit */ 3025806 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami. Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== [[Behar Nesimi]] .... Abdurahim (Ben) [[Sara Bajrami]] .... Liza [[Muzbajdin Qamili]] .... Nexhdet (Baba Haxhi) [[Donat Qosja]] .... Anton [[Muradije Muriqi]] .... Zoja [[Butrint Lumi]] .... Tevidja/Syla [[Ryva Kajtazi]] .... Merita Verona Mirena .... Rea Flakron Aliu .... Zulçja [[Xhevdet Jashari]] .... Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu .... Afrim Ensar Haxha .... Bihaç Hajdar Kadriu .... Xhanar === Përmbajtja e serialit === Dashuria e dy të rinjve studentes Liza nga [[Prishtina]] dhe balerinit nga nje fshat i [[Tetova|Tetovës]] Benit (Abdurahimit) do të kthehet në lidhje më pas martesë pavarsisht dëshirës së familjeve të tyre. Babai i Benit Nexhdeti nje pasanik Musliman i ve , e shikon me skepticizëm këtë martesë me një familje liberale qytetare si e Lizës. Nga ana e Lizës gjyshja e saj Zoja një ish funksionare e rregjimit komunist Jugosllav e urren këtë martesë shkak i traditave dhe zakoneve qe familja e Benit kanë.Këtu nuk ka kundershtim nga babai i divorcuar i Lizes Antoni nje profesor historie mendjelehte e i qeshur.Një kredi e pashlyer e familjes se Antonit do i detyrojë ata të lënë shtëpinë ndërkohë fshehurazi Nexhdeti e shlyen kete kredi duke u bere pronar i ri i shtëpise. Ai do te jetoje ne Prishtine bashke me ta dhe ciftin e ri. Kjo do të krijojë nje perplasje midis tij dhe Zojes nderkohe qe Antoni I sheh me sportivitet dhe jo seriozisht. Merita ish gruaja e Antonit nje soprano kthehet te jetoje serish me ta. Beni dhe Liza behen prinder dhe verehen materializmi i Lizes dhe Merites. Situatat dhe dinamikat komike do të jenë nga me te fortat e te ndryshmet por do te arrijne kulmin e saj kur ne shtepi do te vijë tezja e babait te Antonit , Tevidja si pronarja e vertete e shtepise. Ajo me nje karakter shperthyes,te vrullshem,intrigant e komik do ta trazojë shtepine me grindjet e saj dhe do bjerë ne dashuri me Nexhdetin qe e refuzon. jwo909jef2kkxuqmodys3w0cknni7m1 3025807 3025806 2026-08-15T07:40:17Z Arlind89 166050 /* Përmbajtja e serialit */ 3025807 wikitext text/x-wiki Bashkallajk është një serial televiziv komedik i prodhuar në [[Prishtinë]] [[Kosovë]] nga viti 2023, shkruar nga skenaristi Ard Islami. Seriali është transmetuar në kanalin televiziv [[Tëvë1]] ku ka arritur në 167 episode me dhjetëra milionë shikime rekord. ===Aktorët=== [[Behar Nesimi]] .... Abdurahim (Ben) [[Sara Bajrami]] .... Liza [[Muzbajdin Qamili]] .... Nexhdet (Baba Haxhi) [[Donat Qosja]] .... Anton [[Muradije Muriqi]] .... Zoja [[Butrint Lumi]] .... Tevidja/Syla [[Ryva Kajtazi]] .... Merita Verona Mirena .... Rea Flakron Aliu .... Zulçja [[Xhevdet Jashari]] .... Mutalibi (Genci) Bleron Hevziu .... Afrim Ensar Haxha .... Bihaç Hajdar Kadriu .... Xhanar === Përmbajtja e serialit === Dashuria e dy të rinjve studentes Liza nga [[Prishtina]] dhe balerinit nga nje fshat i [[Tetova|Tetovës]] Benit (Abdurahimit) do të kthehet në lidhje më pas martesë pavarsisht dëshirës së familjeve të tyre. Babai i Benit Nexhdeti nje pasanik Musliman i ve , e shikon me skepticizëm këtë martesë me një familje liberale qytetare si e Lizës. Nga ana e Lizës gjyshja e saj Zoja një ish funksionare e rregjimit komunist Jugosllav e urren këtë martesë shkak i traditave dhe zakoneve qe familja e Benit kanë.Këtu nuk ka kundershtim nga babai i divorcuar i Lizes Antoni nje profesor historie mendjelehte e i qeshur.Një kredi e pashlyer e familjes se Antonit do i detyrojë ata të lënë shtëpinë ndërkohë fshehurazi Nexhdeti e shlyen kete kredi duke u bere pronar i ri i shtëpise. Ai do te jetoje ne Prishtine bashke me ta dhe ciftin e ri. Kjo do të krijojë nje perplasje midis tij dhe Zojes nderkohe qe Antoni I sheh me sportivitet dhe jo seriozisht. Merita ish gruaja e Antonit nje soprano kthehet te jetoje serish me ta. Beni dhe Liza behen prinder dhe verehen materializmi i Lizes dhe Merites. Situatat dhe dinamikat komike do të jenë nga me te fortat e te ndryshmet por do te arrijne kulmin e saj kur ne shtepi do te vijë tezja e babait te Antonit , Tevidja si pronarja e vertete e shtepise. Ajo me nje karakter shperthyes,te vrullshem,intrigant e komik do ta trazojë shtepine me grindjet e saj dhe do bjerë ne dashuri me Nexhdetin qe e refuzon. q5376uydbi5zfk3b7i1ub9bpyik734b 0 405329 3025808 2026-08-15T08:06:23Z Arianit 106 Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Albania under the Hohenstaufen, versioni i datës 11 korrik 2026 (revizioni 1363568605) 3025808 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Arbëria nën dinastinë Hohenstaufen<br><small>Arbëria Hohenstaufen</small> | native_name = | national_motto = | national_anthem = | image_map = Kingdom of Sicily (cropped).jpg | image_map_caption = Harta e Arbërisë nën sundimin e dinastisë Hohenstaufen | map_width = | religion = [[Krishtërimi në Shqipëri|Krishtërimi]] ([[Kisha Katolike Romake në Shqipëri|Katolicizmi Romak]] (fetare shtetërore), [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|Ortodoksia Lindore]]) | capital = [[Durrësi]] | demonym = [[Shqiptarët|Shqiptar]] | government_type = [[Monarkia|Monarki]] | leader_title1 = Mbreti | leader_name1 = [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredi, Mbret i Sicilisë]] | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = | currency = | year_end = 1267 | year_start = 1258 | common_languages = [[Gjuha latine|Latinisht]], [[Gjuha italiane|Italisht]], [[Gjuha shqipe|Shqip]], [[Gjuha greke|Greqisht]] | title_leader = | title_deputy = Komandant dhe Guvernator | year_deputy1 = 1258–1267 | deputy1 = [[Philippe Chinard|Filip Çinardi]] | year_deputy2 = | deputy2 = | event_start = Kapja e Durrësit | event_end = Vdekja e Manfredit në [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] | event1 = Lufta me Perandorinë e Nikesë | date_event1 = 1259–1261 | today = {{Unbulleted list|[[Shqipëria]]|[[Greqia]]}} | p1 = Despotati i Epirit | s1 = Mbretëria e Arbërisë }} {{Historia e Shqipërisë}} '''Arbëria nën dinastinë Hohenstaufen''' ishte një periudhë e [[Historia e Shqipërisë|Historisë së Shqipërisë]] që zgjati nga viti 1258 deri në 1267, kur [[Arbëria]] ra nën sundimin e [[:en:Hohenstaufen|dinastisë Hohenstaufen]] të [[Mbretëria e Sicilisë|Sicilisë]]. Sundimtari i saj, [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredi]], e kontrollonte Arbërinë nga selia e tij në [[Durrësi|Durrës]] (it. Durazzo). Megjithëse mbretër të mëparshëm Hohenstaufen të Sicilisë kishin pretenduar tokat e Arbërisë, këto aspirata u realizuan vetëm nga Manfredi pas fushatës së tij kundër [[Perandoria e Nikesë|Perandorisë së Nikesë]] midis viteve 1257–1258, e cila solli kapjen e Durrësit, [[Vlora|Vlorës]], Spinaricës dhe [[Berati|Beratit]]. Pas një aleance me [[Despotati i Epirit|Despotatin e Epirit]], zotërimet e tij do të përfshinin gjithashtu [[Bashkia Himarë|Himarën]], Sopotin, [[Butrinti|Butrintin]] dhe [[Korfuzi|Korfuzin]]. Pavarësisht dobësimit të shtetit të tij pas [[:en:Battle of Pelagonia|Betejës së Pelagonisë]] dhe fushatës së Paleologëve në bregdetin shqiptar në 1259, Hohenstaufenët vazhduan praninë e tyre në Durrës dhe dy vjet më vonë do të rimerrnin tokat e humbura. Sundimi Hohenstaufen zgjati deri në [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] në 1266, pas vdekjes së Manfredit. Kjo çoi në rënien e [[Siçilia|Siçilisë]] dhe të zotërimeve Hohenstaufen në Arbëri nën [[Anzhuinët]]. {{Multiple image | align = left | direction = vertical | width = 160 | header = | image1 = Manfred_Sizilien_Manfredi_Sicilia_De_Arte_Venandi_cum_Avibus_-_dated_MSS_1258-1266.png | alt1 = | caption1 = Paraqitje e [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredit, Mbret i Sicilisë]] | image2 = Manfred siegel.jpg | alt2 = | caption2 = Vula e mbretit Manfred }} == Historia == === Sfondi === [[:en:Hohenstaufen|Hohenstaufenët]] ishin një familje fisnike gjermane që u ngritën në pushtet duke sunduar [[:en:Duchy of Swabia|Dukatin e Suabisë]] në 1079 dhe [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorinë e Shenjtë Romake]] gjatë viteve 1138–1254.<ref>{{cite book |url=https://www.grin.com/document/11046 |title=Die Staufer – Ursprung und Aufstieg eines Herrschergeschlechts |trans-title=Hohenstaufenët – origjina dhe ngritja e një dinastie sunduese |publisher=Grin |last=Schindler |first=Thomas Oliver |date=20 shkurt 2003 |access-date=29 shkurt 2020 |language=de |url-access=subscription}}</ref> Pas konflikteve të tyre me [[:en:House of Welf|Shtëpinë e Welfëve]] dhe dobësimit të tyre në hapësirën gjermane, Hohenstaufenët e zhvendosën vëmendjen drejt [[Siçilia|Siçilisë]], të cilën do ta pushtonin me rënien e normanëve gjatë fundshekullit XII.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oe_JpPohuQgC&q=Hohenstaufen+Ancient+Rome&pg=PA300|title=A History of the Middle Ages, 300–1500|isbn=9781442210042|last1=Riddle|first1=John M.|date=13 mars 2008|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en}}</ref> Përveç Siçilisë, një interes tjetër për Hohenstaufenët ishte [[Arbëria]]. Henriku VI Hohenstaufen synonte të zgjeronte sferën e tij të ndikimit në [[Deti Adriatik]]. Sipas historianit Niketë Koniati, Henriku dëshironte të sundonte tokat midis Durrësit dhe [[Selaniku|Selanikut]]. Edhe [[Frederiku i II, Perandor i Shenjtë Romak|Perandori Frederik II]] kishte ambicie për Arbërinë, por ato nuk u realizuan kurrë.{{sfn|Anamali|2002|p=204}} Gjatë fillimit të shekullit XIII, tokat e Arbërisë ishin ndarë midis [[Despotati i Epirit|Despotatit të Epirit]] dhe [[Perandoria e Nikesë|Perandorisë së Nikesë]]. Nikenët e kishin forcuar më tej ndikimin e tyre në zonë pas një fushate në Maqedoni midis viteve 1222–1254.{{sfn|Mihajlovski|2006|p=275}} === Ekspedita shqiptare e Manfredit === Hohenstaufenët do t'i realizonin aspiratat e tyre në Arbëri vetëm nën sundimin e [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredit]]. Duke shfrytëzuar kryengritjen e Despotatit të Epirit, të udhëhequr nga despoti [[:en:Michael II Komnenos Doukas|Mihal II Komnen Duka]], kundër Nikenëve gjatë dimrit të vitit 1257, Manfredi, së bashku me admiralin e tij Filip Çinardi, udhëhoqi një ekspeditë në Arbëri. I mbështetur nga [[Feudalët arbërorë|fisnikëria shqiptare]], ai zbarkoi dhe kapi Durrësin. Më pas kapi pjesën më të madhe të bregdetit shqiptar, përfshirë Vlorën dhe Spinaricën. Në fund, udhëhoqi një fushatë në brendësi të Arbërisë, duke kapur Beratin. Pavarësisht se ishin në tokë epirote, këto qytete ishin ende nën juridiksionin e Nikesë, megjithatë asnjëra palë nuk kishte administrim të plotë mbi to, për shkak të një kryengritjeje shqiptare më herët atë vit. Mihali II, duke e parë Manfredin si një kundërshtar të denjë, i ofroi dorën e vajzës së tij [[:en:Helena Angelina Doukaina|Helenë Angjelina Duka]] për martesë. Pas pranimit, Manfredi mori gjithashtu si prikë Korfuzin, Himarën, Butrintin dhe Sopotin.{{sfn|Anamali|2002|p=205}}{{sfn|Treadgold|1997|p=731}} === Lufta me Nikenët === Përveç Arbërisë, Manfredi kishte ambicie edhe për të kapur [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]]. Këto ambicie u nxitën më tej nga robëria politike e motrës së tij në oborrin nikean.{{sfn|Treadgold|1997|p=731}} Kjo e çoi atë në përballje të drejtpërdrejtë me Perandorinë e Nikesë. Hohenstaufenët, së bashku me aleatët e tyre, morën pjesë në [[:en:Battle of Pelagonia|Betejën e Pelagonisë]] në pranverën e vitit 1259, por u mundën shpejt nga Perandoria e Nikesë, e cila tashmë kishte kaluar nën komandën e [[:en:Palaiologos dynasty|dinastisë Paleologe]].{{sfn|Geanakoplos|1953|p=132–133}} Pavarësisht se vetëm 300 ushtarë Hohenstaufen morën pjesë në betejë, humbja e dobësoi dhe e ekspozoi Manfredin. Të njëjtin vit, Nikenët organizuan një fushatë në Arbëri nën [[:en:Michael VIII Palaiologos|Mihal VIII Paleologun]], duke pushtuar të gjitha tokat Hohenstaufen përveç Durrësit, të cilin nuk arritën ta kapnin. Në 1261, i përforcuar me ushtarë të rinj, Manfredi organizoi një kundërsulm dhe i rimori tokat e tij, duke mundur Nikenët.{{sfn|Anamali|2002|p=205}} === Rënia dhe fundi === [[File:Villani Benevento.jpg|thumb|350px|Miniaturë që përshkruan [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] (1266), me [[Anzhuinët|forcat anzhuine]] në të majtë dhe forcat Hohenstaufen në të djathtë]] Manfredi vazhdoi sundimin e tij mbi Arbërinë deri në 1267. Po atë vit, u mund nga [[Anzhuinët]] në Betejën e Beneventos. U vra në betejë së bashku me shumicën e ushtrisë Hohenstaufen. Pjesa tjetër e Siçilisë ra gjithashtu me pak apo aspak rezistencë ndaj rivalit të tij, [[Karli I i Anzhusë|Karlit I të Anzhusë]]. Në Arbëri, zëvendëskomandanti i Manfredit, Filip Çinardi, u vra në një komplot të organizuar nga Despotati i Epirit. Pavarësisht suksesit të komplotit të tyre, epirotët nuk arritën të merrnin kontrollin mbi Arbërinë.{{sfn|Anamali|2002|p=206}}{{sfn|Oman|2012|p=560}} Pas vdekjes së Manfredit, [[:en:Treaty of Viterbo|Traktati i Viterbos]], nënshkruar në 1267, njohu të drejtat e Karlit I mbi territoret shqiptare të Manfredit. [[:en:Gazo Chinard|Gazo Çinardi]], i cili ishte ose vëllai, ose djali i Filip Çinardit, fillimisht u përpoq t'i bindte fisnikët vendas shqiptarë t'ia nënshtronin këto toka Karlit, dhe më vonë u emërua Vikar i Përgjithshëm i [[Mbretëria e Arbërisë|Mbretërisë së Arbërisë]] në 1272. Tokat Hohenstaufen në Arbëri do të pësonin një fat të ngjashëm me Siçilinë, duke rënë nën Anzhuinët me pak rezistencë.{{sfn|Anamali|2002|p=206–207}} == Politika dhe ndikimi == === Administrata === [[File:ShepherdByzempire1265.jpg|thumb|right|300px|alt=Harta politike e Ballkanit dhe e Azisë së Vogël rreth vitit 1265|Harta e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]] të rivendosur nga Mihal VIII Paleologu në 1265, duke përfshirë pronën e Manfredit në Arbëri]] Hohenstaufenët kontrollonin disa qytete në Arbëri. Durrësi ishte kryeqyteti i tyre në rajon. Kryeqyteti i tyre dytësor, Korfuzi, ishte selia e zëvendëskomandantit, Filip Çinardit, i cili vepronte si sundimtar i Hohenstaufenëve në Arbëri kur Manfredi ishte në fushatë në [[Italia|Itali]]. Përfundimisht, Filipi e zhvendosi selinë e tij në [[Kanina, Vlorë|Kaninë]].{{sfn|Anamali|2002|p=206}} [[File:Kaninë Castle 1571 (cropped).jpg|thumb|Paraqitje e [[Kalaja e Kaninës|Kalasë së Kaninës]] nga viti 1571]] Kështjellat luajtën një rol shumë të rëndësishëm në territoret Hohenstaufen. Të ndërtuara kryesisht rreth qyteteve, ato shërbenin jo vetëm për mbrojtje, por edhe për të shënuar bashkitë. Çdo bashki kishte zotërinë e vet, zakonisht italian ose gjerman, megjithëse në disa raste ishin edhe fisnikë shqiptarë. Këto bashki përbënin provinca të ndryshme, më e madhja prej të cilave ishte Provinca e Kaninës, e qeverisur nga Jakob Blasiniani. Ajo përfshinte vetë Kaninën, së bashku me Vlorën, [[Orikumi|Orikumin]], [[:en:Vranisht|Vranishtin]] dhe Voniçën. Kalaja e Kaninës ishte gjithashtu më e rëndësishmja prej tyre. Të gjithë fisnikët në Arbërinë Hohenstaufen duhej të kryenin shërbim garnizoni brenda kalasë për një muaj çdo vit.{{sfn|Anamali|2002|p=205–206}} === Aleancat === Pushtimi i Arbërisë krijoi një sferë të re ndikimi për Hohenstaufenët në Ballkan. Ky ndikim u arrit përmes shumë aleancash. Aleancat e tyre më të rëndësishme ishin ato me zotërinjtë shqiptarë, të cilët e pranuan Manfredin si mbretin e tyre dhe i dhanë tokat e tyre pa rezistencë. Shumë prej fisnikëve shqiptarë vazhduan të mbanin tituj të lartë. Një prej këtyre fisnikëve ishte [[Andrea Vrana]], i cili u bë gjithashtu kapiten i ushtrisë Hohenstaufen. Përveç kësaj, shumë shqiptarë përbënin ushtrinë e Manfredit dhe madje morën pjesë në fushatat e tij në Itali.{{sfn|Anamali|2002|p=206}} Manfredi krijoi gjithashtu aleanca me vende të tjera të rajonit. Aleanca e tij me Despotatin e Epirit i siguroi toka në [[Toskëria|Arbërinë e Jugut]] dhe [[Epiri|Epir]], si dhe një aleat kundër Perandorisë së Nikesë. Manfredi gjithashtu u bë pjesë e një aleance më të gjerë antinikease në rajon, e cila, përveç Epirit dhe Hohenstaufenëve, përfshinte edhe [[:en:Principality of Achaea|Principatën e Akaias]], [[:en:Duchy of Athens|Dukatin e Athinës]], [[:en:Duchy of Naxos|Dukatin e Naksosit]] dhe [[:en:Triarchy of Negroponte|Triarkinë e Negropontit]].{{sfn|Nicol|1993|p=28}}{{sfn|Bartusis|1997|p=37}} == Shiko edhe == * [[Arbëria në Mesjetë]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bizantine]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bullgare]] == Referime == {{Reflist}} == Burimet == * {{cite book|title=Historia e popullit shqiptar I, Mesjeta|url=https://books.google.com/books?id=UlUtAQAAIAAJ|year=2002|first=Skënder|last=Anamali|publisher=Toena|isbn=9789992716229|oclc=52411919|language=sq}} * {{cite journal|last=Mihajlovski|first=Robert|title=The Battle of Pelagonia 1259: A New Look through the March Routes and Topography|pages=275–284|journal=Byzantinoslavica|volume=64|year=2006|issn=0007-7712|url=https://www.academia.edu/11217477|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=nYbnr5XVbzUC|title=A History of the Byzantine State and Society|first=Warren T.|last=Treadgold|year=1997|publisher=Stanford University Press|isbn=9780804726306|language=en}} * {{cite journal|last=Geanakoplos|first=Deno John|title=Greco-Latin Relations on the Eve of the Byzantine Restoration: The Battle of Pelagonia–1259|journal=Dumbarton Oaks Papers|year=1953|volume=7|pages=99–141|doi=10.2307/1291057|jstor=1291057|url=https://www.jstor.org/stable/1291057|language=en}} * {{cite book|last=Oman|first=Charles|url=https://books.google.com/books?id=ue5hyJlCGzcC&q=charles+oman+battle+of+muret&pg=PT553|title=A History of the Art of War: The Middle Ages from the Fourth to the Fourteenth Century|year=2012|publisher=Tales End Press|isbn=978-1-62358-003-2|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=y2d6OHLqwEsC|title=The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453|first=Donald M.|last=Nicol|year=1993|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521439916|language=en}} * {{cite book|title=The Late Byzantine Army: Arms and Society 1204–1453|first=Mark C.|last=Bartusis|location=Philadelphia, Pennsylvania|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1997|isbn=978-0-8122-1620-2|url=https://books.google.com/books?id=rUs-hHd89xAC|language=en}} [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] [[Kategoria:Historia mesjetare e Shqipërisë]] [[Kategoria:Mbretëria e Arbërisë]] [[Kategoria:Historia e Durrësit]] [[Kategoria:Durrësi]] [[Kategoria:Familja Hohenstaufen]] 14mpom7xq8o9k008s2p3yzav604hr6j 3025810 3025808 2026-08-15T08:08:05Z Arianit 106 removed [[Category:Familja Hohenstaufen]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025810 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Arbëria nën dinastinë Hohenstaufen<br><small>Arbëria Hohenstaufen</small> | native_name = | national_motto = | national_anthem = | image_map = Kingdom of Sicily (cropped).jpg | image_map_caption = Harta e Arbërisë nën sundimin e dinastisë Hohenstaufen | map_width = | religion = [[Krishtërimi në Shqipëri|Krishtërimi]] ([[Kisha Katolike Romake në Shqipëri|Katolicizmi Romak]] (fetare shtetërore), [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|Ortodoksia Lindore]]) | capital = [[Durrësi]] | demonym = [[Shqiptarët|Shqiptar]] | government_type = [[Monarkia|Monarki]] | leader_title1 = Mbreti | leader_name1 = [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredi, Mbret i Sicilisë]] | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = | currency = | year_end = 1267 | year_start = 1258 | common_languages = [[Gjuha latine|Latinisht]], [[Gjuha italiane|Italisht]], [[Gjuha shqipe|Shqip]], [[Gjuha greke|Greqisht]] | title_leader = | title_deputy = Komandant dhe Guvernator | year_deputy1 = 1258–1267 | deputy1 = [[Philippe Chinard|Filip Çinardi]] | year_deputy2 = | deputy2 = | event_start = Kapja e Durrësit | event_end = Vdekja e Manfredit në [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] | event1 = Lufta me Perandorinë e Nikesë | date_event1 = 1259–1261 | today = {{Unbulleted list|[[Shqipëria]]|[[Greqia]]}} | p1 = Despotati i Epirit | s1 = Mbretëria e Arbërisë }} {{Historia e Shqipërisë}} '''Arbëria nën dinastinë Hohenstaufen''' ishte një periudhë e [[Historia e Shqipërisë|Historisë së Shqipërisë]] që zgjati nga viti 1258 deri në 1267, kur [[Arbëria]] ra nën sundimin e [[:en:Hohenstaufen|dinastisë Hohenstaufen]] të [[Mbretëria e Sicilisë|Sicilisë]]. Sundimtari i saj, [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredi]], e kontrollonte Arbërinë nga selia e tij në [[Durrësi|Durrës]] (it. Durazzo). Megjithëse mbretër të mëparshëm Hohenstaufen të Sicilisë kishin pretenduar tokat e Arbërisë, këto aspirata u realizuan vetëm nga Manfredi pas fushatës së tij kundër [[Perandoria e Nikesë|Perandorisë së Nikesë]] midis viteve 1257–1258, e cila solli kapjen e Durrësit, [[Vlora|Vlorës]], Spinaricës dhe [[Berati|Beratit]]. Pas një aleance me [[Despotati i Epirit|Despotatin e Epirit]], zotërimet e tij do të përfshinin gjithashtu [[Bashkia Himarë|Himarën]], Sopotin, [[Butrinti|Butrintin]] dhe [[Korfuzi|Korfuzin]]. Pavarësisht dobësimit të shtetit të tij pas [[:en:Battle of Pelagonia|Betejës së Pelagonisë]] dhe fushatës së Paleologëve në bregdetin shqiptar në 1259, Hohenstaufenët vazhduan praninë e tyre në Durrës dhe dy vjet më vonë do të rimerrnin tokat e humbura. Sundimi Hohenstaufen zgjati deri në [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] në 1266, pas vdekjes së Manfredit. Kjo çoi në rënien e [[Siçilia|Siçilisë]] dhe të zotërimeve Hohenstaufen në Arbëri nën [[Anzhuinët]]. {{Multiple image | align = left | direction = vertical | width = 160 | header = | image1 = Manfred_Sizilien_Manfredi_Sicilia_De_Arte_Venandi_cum_Avibus_-_dated_MSS_1258-1266.png | alt1 = | caption1 = Paraqitje e [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredit, Mbret i Sicilisë]] | image2 = Manfred siegel.jpg | alt2 = | caption2 = Vula e mbretit Manfred }} == Historia == === Sfondi === [[:en:Hohenstaufen|Hohenstaufenët]] ishin një familje fisnike gjermane që u ngritën në pushtet duke sunduar [[:en:Duchy of Swabia|Dukatin e Suabisë]] në 1079 dhe [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorinë e Shenjtë Romake]] gjatë viteve 1138–1254.<ref>{{cite book |url=https://www.grin.com/document/11046 |title=Die Staufer – Ursprung und Aufstieg eines Herrschergeschlechts |trans-title=Hohenstaufenët – origjina dhe ngritja e një dinastie sunduese |publisher=Grin |last=Schindler |first=Thomas Oliver |date=20 shkurt 2003 |access-date=29 shkurt 2020 |language=de |url-access=subscription}}</ref> Pas konflikteve të tyre me [[:en:House of Welf|Shtëpinë e Welfëve]] dhe dobësimit të tyre në hapësirën gjermane, Hohenstaufenët e zhvendosën vëmendjen drejt [[Siçilia|Siçilisë]], të cilën do ta pushtonin me rënien e normanëve gjatë fundshekullit XII.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oe_JpPohuQgC&q=Hohenstaufen+Ancient+Rome&pg=PA300|title=A History of the Middle Ages, 300–1500|isbn=9781442210042|last1=Riddle|first1=John M.|date=13 mars 2008|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en}}</ref> Përveç Siçilisë, një interes tjetër për Hohenstaufenët ishte [[Arbëria]]. Henriku VI Hohenstaufen synonte të zgjeronte sferën e tij të ndikimit në [[Deti Adriatik]]. Sipas historianit Niketë Koniati, Henriku dëshironte të sundonte tokat midis Durrësit dhe [[Selaniku|Selanikut]]. Edhe [[Frederiku i II, Perandor i Shenjtë Romak|Perandori Frederik II]] kishte ambicie për Arbërinë, por ato nuk u realizuan kurrë.{{sfn|Anamali|2002|p=204}} Gjatë fillimit të shekullit XIII, tokat e Arbërisë ishin ndarë midis [[Despotati i Epirit|Despotatit të Epirit]] dhe [[Perandoria e Nikesë|Perandorisë së Nikesë]]. Nikenët e kishin forcuar më tej ndikimin e tyre në zonë pas një fushate në Maqedoni midis viteve 1222–1254.{{sfn|Mihajlovski|2006|p=275}} === Ekspedita shqiptare e Manfredit === Hohenstaufenët do t'i realizonin aspiratat e tyre në Arbëri vetëm nën sundimin e [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredit]]. Duke shfrytëzuar kryengritjen e Despotatit të Epirit, të udhëhequr nga despoti [[:en:Michael II Komnenos Doukas|Mihal II Komnen Duka]], kundër Nikenëve gjatë dimrit të vitit 1257, Manfredi, së bashku me admiralin e tij Filip Çinardi, udhëhoqi një ekspeditë në Arbëri. I mbështetur nga [[Feudalët arbërorë|fisnikëria shqiptare]], ai zbarkoi dhe kapi Durrësin. Më pas kapi pjesën më të madhe të bregdetit shqiptar, përfshirë Vlorën dhe Spinaricën. Në fund, udhëhoqi një fushatë në brendësi të Arbërisë, duke kapur Beratin. Pavarësisht se ishin në tokë epirote, këto qytete ishin ende nën juridiksionin e Nikesë, megjithatë asnjëra palë nuk kishte administrim të plotë mbi to, për shkak të një kryengritjeje shqiptare më herët atë vit. Mihali II, duke e parë Manfredin si një kundërshtar të denjë, i ofroi dorën e vajzës së tij [[:en:Helena Angelina Doukaina|Helenë Angjelina Duka]] për martesë. Pas pranimit, Manfredi mori gjithashtu si prikë Korfuzin, Himarën, Butrintin dhe Sopotin.{{sfn|Anamali|2002|p=205}}{{sfn|Treadgold|1997|p=731}} === Lufta me Nikenët === Përveç Arbërisë, Manfredi kishte ambicie edhe për të kapur [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]]. Këto ambicie u nxitën më tej nga robëria politike e motrës së tij në oborrin nikean.{{sfn|Treadgold|1997|p=731}} Kjo e çoi atë në përballje të drejtpërdrejtë me Perandorinë e Nikesë. Hohenstaufenët, së bashku me aleatët e tyre, morën pjesë në [[:en:Battle of Pelagonia|Betejën e Pelagonisë]] në pranverën e vitit 1259, por u mundën shpejt nga Perandoria e Nikesë, e cila tashmë kishte kaluar nën komandën e [[:en:Palaiologos dynasty|dinastisë Paleologe]].{{sfn|Geanakoplos|1953|p=132–133}} Pavarësisht se vetëm 300 ushtarë Hohenstaufen morën pjesë në betejë, humbja e dobësoi dhe e ekspozoi Manfredin. Të njëjtin vit, Nikenët organizuan një fushatë në Arbëri nën [[:en:Michael VIII Palaiologos|Mihal VIII Paleologun]], duke pushtuar të gjitha tokat Hohenstaufen përveç Durrësit, të cilin nuk arritën ta kapnin. Në 1261, i përforcuar me ushtarë të rinj, Manfredi organizoi një kundërsulm dhe i rimori tokat e tij, duke mundur Nikenët.{{sfn|Anamali|2002|p=205}} === Rënia dhe fundi === [[File:Villani Benevento.jpg|thumb|350px|Miniaturë që përshkruan [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] (1266), me [[Anzhuinët|forcat anzhuine]] në të majtë dhe forcat Hohenstaufen në të djathtë]] Manfredi vazhdoi sundimin e tij mbi Arbërinë deri në 1267. Po atë vit, u mund nga [[Anzhuinët]] në Betejën e Beneventos. U vra në betejë së bashku me shumicën e ushtrisë Hohenstaufen. Pjesa tjetër e Siçilisë ra gjithashtu me pak apo aspak rezistencë ndaj rivalit të tij, [[Karli I i Anzhusë|Karlit I të Anzhusë]]. Në Arbëri, zëvendëskomandanti i Manfredit, Filip Çinardi, u vra në një komplot të organizuar nga Despotati i Epirit. Pavarësisht suksesit të komplotit të tyre, epirotët nuk arritën të merrnin kontrollin mbi Arbërinë.{{sfn|Anamali|2002|p=206}}{{sfn|Oman|2012|p=560}} Pas vdekjes së Manfredit, [[:en:Treaty of Viterbo|Traktati i Viterbos]], nënshkruar në 1267, njohu të drejtat e Karlit I mbi territoret shqiptare të Manfredit. [[:en:Gazo Chinard|Gazo Çinardi]], i cili ishte ose vëllai, ose djali i Filip Çinardit, fillimisht u përpoq t'i bindte fisnikët vendas shqiptarë t'ia nënshtronin këto toka Karlit, dhe më vonë u emërua Vikar i Përgjithshëm i [[Mbretëria e Arbërisë|Mbretërisë së Arbërisë]] në 1272. Tokat Hohenstaufen në Arbëri do të pësonin një fat të ngjashëm me Siçilinë, duke rënë nën Anzhuinët me pak rezistencë.{{sfn|Anamali|2002|p=206–207}} == Politika dhe ndikimi == === Administrata === [[File:ShepherdByzempire1265.jpg|thumb|right|300px|alt=Harta politike e Ballkanit dhe e Azisë së Vogël rreth vitit 1265|Harta e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]] të rivendosur nga Mihal VIII Paleologu në 1265, duke përfshirë pronën e Manfredit në Arbëri]] Hohenstaufenët kontrollonin disa qytete në Arbëri. Durrësi ishte kryeqyteti i tyre në rajon. Kryeqyteti i tyre dytësor, Korfuzi, ishte selia e zëvendëskomandantit, Filip Çinardit, i cili vepronte si sundimtar i Hohenstaufenëve në Arbëri kur Manfredi ishte në fushatë në [[Italia|Itali]]. Përfundimisht, Filipi e zhvendosi selinë e tij në [[Kanina, Vlorë|Kaninë]].{{sfn|Anamali|2002|p=206}} [[File:Kaninë Castle 1571 (cropped).jpg|thumb|Paraqitje e [[Kalaja e Kaninës|Kalasë së Kaninës]] nga viti 1571]] Kështjellat luajtën një rol shumë të rëndësishëm në territoret Hohenstaufen. Të ndërtuara kryesisht rreth qyteteve, ato shërbenin jo vetëm për mbrojtje, por edhe për të shënuar bashkitë. Çdo bashki kishte zotërinë e vet, zakonisht italian ose gjerman, megjithëse në disa raste ishin edhe fisnikë shqiptarë. Këto bashki përbënin provinca të ndryshme, më e madhja prej të cilave ishte Provinca e Kaninës, e qeverisur nga Jakob Blasiniani. Ajo përfshinte vetë Kaninën, së bashku me Vlorën, [[Orikumi|Orikumin]], [[:en:Vranisht|Vranishtin]] dhe Voniçën. Kalaja e Kaninës ishte gjithashtu më e rëndësishmja prej tyre. Të gjithë fisnikët në Arbërinë Hohenstaufen duhej të kryenin shërbim garnizoni brenda kalasë për një muaj çdo vit.{{sfn|Anamali|2002|p=205–206}} === Aleancat === Pushtimi i Arbërisë krijoi një sferë të re ndikimi për Hohenstaufenët në Ballkan. Ky ndikim u arrit përmes shumë aleancash. Aleancat e tyre më të rëndësishme ishin ato me zotërinjtë shqiptarë, të cilët e pranuan Manfredin si mbretin e tyre dhe i dhanë tokat e tyre pa rezistencë. Shumë prej fisnikëve shqiptarë vazhduan të mbanin tituj të lartë. Një prej këtyre fisnikëve ishte [[Andrea Vrana]], i cili u bë gjithashtu kapiten i ushtrisë Hohenstaufen. Përveç kësaj, shumë shqiptarë përbënin ushtrinë e Manfredit dhe madje morën pjesë në fushatat e tij në Itali.{{sfn|Anamali|2002|p=206}} Manfredi krijoi gjithashtu aleanca me vende të tjera të rajonit. Aleanca e tij me Despotatin e Epirit i siguroi toka në [[Toskëria|Arbërinë e Jugut]] dhe [[Epiri|Epir]], si dhe një aleat kundër Perandorisë së Nikesë. Manfredi gjithashtu u bë pjesë e një aleance më të gjerë antinikease në rajon, e cila, përveç Epirit dhe Hohenstaufenëve, përfshinte edhe [[:en:Principality of Achaea|Principatën e Akaias]], [[:en:Duchy of Athens|Dukatin e Athinës]], [[:en:Duchy of Naxos|Dukatin e Naksosit]] dhe [[:en:Triarchy of Negroponte|Triarkinë e Negropontit]].{{sfn|Nicol|1993|p=28}}{{sfn|Bartusis|1997|p=37}} == Shiko edhe == * [[Arbëria në Mesjetë]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bizantine]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bullgare]] == Referime == {{Reflist}} == Burimet == * {{cite book|title=Historia e popullit shqiptar I, Mesjeta|url=https://books.google.com/books?id=UlUtAQAAIAAJ|year=2002|first=Skënder|last=Anamali|publisher=Toena|isbn=9789992716229|oclc=52411919|language=sq}} * {{cite journal|last=Mihajlovski|first=Robert|title=The Battle of Pelagonia 1259: A New Look through the March Routes and Topography|pages=275–284|journal=Byzantinoslavica|volume=64|year=2006|issn=0007-7712|url=https://www.academia.edu/11217477|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=nYbnr5XVbzUC|title=A History of the Byzantine State and Society|first=Warren T.|last=Treadgold|year=1997|publisher=Stanford University Press|isbn=9780804726306|language=en}} * {{cite journal|last=Geanakoplos|first=Deno John|title=Greco-Latin Relations on the Eve of the Byzantine Restoration: The Battle of Pelagonia–1259|journal=Dumbarton Oaks Papers|year=1953|volume=7|pages=99–141|doi=10.2307/1291057|jstor=1291057|url=https://www.jstor.org/stable/1291057|language=en}} * {{cite book|last=Oman|first=Charles|url=https://books.google.com/books?id=ue5hyJlCGzcC&q=charles+oman+battle+of+muret&pg=PT553|title=A History of the Art of War: The Middle Ages from the Fourth to the Fourteenth Century|year=2012|publisher=Tales End Press|isbn=978-1-62358-003-2|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=y2d6OHLqwEsC|title=The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453|first=Donald M.|last=Nicol|year=1993|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521439916|language=en}} * {{cite book|title=The Late Byzantine Army: Arms and Society 1204–1453|first=Mark C.|last=Bartusis|location=Philadelphia, Pennsylvania|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1997|isbn=978-0-8122-1620-2|url=https://books.google.com/books?id=rUs-hHd89xAC|language=en}} [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] [[Kategoria:Historia mesjetare e Shqipërisë]] [[Kategoria:Mbretëria e Arbërisë]] [[Kategoria:Historia e Durrësit]] [[Kategoria:Durrësi]] dcc8qmmjm9bpbi950q9u08hmbhqj70t 3025811 3025810 2026-08-15T08:08:17Z Arianit 106 removed [[Category:Durrësi]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025811 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Arbëria nën dinastinë Hohenstaufen<br><small>Arbëria Hohenstaufen</small> | native_name = | national_motto = | national_anthem = | image_map = Kingdom of Sicily (cropped).jpg | image_map_caption = Harta e Arbërisë nën sundimin e dinastisë Hohenstaufen | map_width = | religion = [[Krishtërimi në Shqipëri|Krishtërimi]] ([[Kisha Katolike Romake në Shqipëri|Katolicizmi Romak]] (fetare shtetërore), [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|Ortodoksia Lindore]]) | capital = [[Durrësi]] | demonym = [[Shqiptarët|Shqiptar]] | government_type = [[Monarkia|Monarki]] | leader_title1 = Mbreti | leader_name1 = [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredi, Mbret i Sicilisë]] | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = | currency = | year_end = 1267 | year_start = 1258 | common_languages = [[Gjuha latine|Latinisht]], [[Gjuha italiane|Italisht]], [[Gjuha shqipe|Shqip]], [[Gjuha greke|Greqisht]] | title_leader = | title_deputy = Komandant dhe Guvernator | year_deputy1 = 1258–1267 | deputy1 = [[Philippe Chinard|Filip Çinardi]] | year_deputy2 = | deputy2 = | event_start = Kapja e Durrësit | event_end = Vdekja e Manfredit në [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] | event1 = Lufta me Perandorinë e Nikesë | date_event1 = 1259–1261 | today = {{Unbulleted list|[[Shqipëria]]|[[Greqia]]}} | p1 = Despotati i Epirit | s1 = Mbretëria e Arbërisë }} {{Historia e Shqipërisë}} '''Arbëria nën dinastinë Hohenstaufen''' ishte një periudhë e [[Historia e Shqipërisë|Historisë së Shqipërisë]] që zgjati nga viti 1258 deri në 1267, kur [[Arbëria]] ra nën sundimin e [[:en:Hohenstaufen|dinastisë Hohenstaufen]] të [[Mbretëria e Sicilisë|Sicilisë]]. Sundimtari i saj, [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredi]], e kontrollonte Arbërinë nga selia e tij në [[Durrësi|Durrës]] (it. Durazzo). Megjithëse mbretër të mëparshëm Hohenstaufen të Sicilisë kishin pretenduar tokat e Arbërisë, këto aspirata u realizuan vetëm nga Manfredi pas fushatës së tij kundër [[Perandoria e Nikesë|Perandorisë së Nikesë]] midis viteve 1257–1258, e cila solli kapjen e Durrësit, [[Vlora|Vlorës]], Spinaricës dhe [[Berati|Beratit]]. Pas një aleance me [[Despotati i Epirit|Despotatin e Epirit]], zotërimet e tij do të përfshinin gjithashtu [[Bashkia Himarë|Himarën]], Sopotin, [[Butrinti|Butrintin]] dhe [[Korfuzi|Korfuzin]]. Pavarësisht dobësimit të shtetit të tij pas [[:en:Battle of Pelagonia|Betejës së Pelagonisë]] dhe fushatës së Paleologëve në bregdetin shqiptar në 1259, Hohenstaufenët vazhduan praninë e tyre në Durrës dhe dy vjet më vonë do të rimerrnin tokat e humbura. Sundimi Hohenstaufen zgjati deri në [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] në 1266, pas vdekjes së Manfredit. Kjo çoi në rënien e [[Siçilia|Siçilisë]] dhe të zotërimeve Hohenstaufen në Arbëri nën [[Anzhuinët]]. {{Multiple image | align = left | direction = vertical | width = 160 | header = | image1 = Manfred_Sizilien_Manfredi_Sicilia_De_Arte_Venandi_cum_Avibus_-_dated_MSS_1258-1266.png | alt1 = | caption1 = Paraqitje e [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredit, Mbret i Sicilisë]] | image2 = Manfred siegel.jpg | alt2 = | caption2 = Vula e mbretit Manfred }} == Historia == === Sfondi === [[:en:Hohenstaufen|Hohenstaufenët]] ishin një familje fisnike gjermane që u ngritën në pushtet duke sunduar [[:en:Duchy of Swabia|Dukatin e Suabisë]] në 1079 dhe [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorinë e Shenjtë Romake]] gjatë viteve 1138–1254.<ref>{{cite book |url=https://www.grin.com/document/11046 |title=Die Staufer – Ursprung und Aufstieg eines Herrschergeschlechts |trans-title=Hohenstaufenët – origjina dhe ngritja e një dinastie sunduese |publisher=Grin |last=Schindler |first=Thomas Oliver |date=20 shkurt 2003 |access-date=29 shkurt 2020 |language=de |url-access=subscription}}</ref> Pas konflikteve të tyre me [[:en:House of Welf|Shtëpinë e Welfëve]] dhe dobësimit të tyre në hapësirën gjermane, Hohenstaufenët e zhvendosën vëmendjen drejt [[Siçilia|Siçilisë]], të cilën do ta pushtonin me rënien e normanëve gjatë fundshekullit XII.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oe_JpPohuQgC&q=Hohenstaufen+Ancient+Rome&pg=PA300|title=A History of the Middle Ages, 300–1500|isbn=9781442210042|last1=Riddle|first1=John M.|date=13 mars 2008|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en}}</ref> Përveç Siçilisë, një interes tjetër për Hohenstaufenët ishte [[Arbëria]]. Henriku VI Hohenstaufen synonte të zgjeronte sferën e tij të ndikimit në [[Deti Adriatik]]. Sipas historianit Niketë Koniati, Henriku dëshironte të sundonte tokat midis Durrësit dhe [[Selaniku|Selanikut]]. Edhe [[Frederiku i II, Perandor i Shenjtë Romak|Perandori Frederik II]] kishte ambicie për Arbërinë, por ato nuk u realizuan kurrë.{{sfn|Anamali|2002|p=204}} Gjatë fillimit të shekullit XIII, tokat e Arbërisë ishin ndarë midis [[Despotati i Epirit|Despotatit të Epirit]] dhe [[Perandoria e Nikesë|Perandorisë së Nikesë]]. Nikenët e kishin forcuar më tej ndikimin e tyre në zonë pas një fushate në Maqedoni midis viteve 1222–1254.{{sfn|Mihajlovski|2006|p=275}} === Ekspedita shqiptare e Manfredit === Hohenstaufenët do t'i realizonin aspiratat e tyre në Arbëri vetëm nën sundimin e [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredit]]. Duke shfrytëzuar kryengritjen e Despotatit të Epirit, të udhëhequr nga despoti [[:en:Michael II Komnenos Doukas|Mihal II Komnen Duka]], kundër Nikenëve gjatë dimrit të vitit 1257, Manfredi, së bashku me admiralin e tij Filip Çinardi, udhëhoqi një ekspeditë në Arbëri. I mbështetur nga [[Feudalët arbërorë|fisnikëria shqiptare]], ai zbarkoi dhe kapi Durrësin. Më pas kapi pjesën më të madhe të bregdetit shqiptar, përfshirë Vlorën dhe Spinaricën. Në fund, udhëhoqi një fushatë në brendësi të Arbërisë, duke kapur Beratin. Pavarësisht se ishin në tokë epirote, këto qytete ishin ende nën juridiksionin e Nikesë, megjithatë asnjëra palë nuk kishte administrim të plotë mbi to, për shkak të një kryengritjeje shqiptare më herët atë vit. Mihali II, duke e parë Manfredin si një kundërshtar të denjë, i ofroi dorën e vajzës së tij [[:en:Helena Angelina Doukaina|Helenë Angjelina Duka]] për martesë. Pas pranimit, Manfredi mori gjithashtu si prikë Korfuzin, Himarën, Butrintin dhe Sopotin.{{sfn|Anamali|2002|p=205}}{{sfn|Treadgold|1997|p=731}} === Lufta me Nikenët === Përveç Arbërisë, Manfredi kishte ambicie edhe për të kapur [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]]. Këto ambicie u nxitën më tej nga robëria politike e motrës së tij në oborrin nikean.{{sfn|Treadgold|1997|p=731}} Kjo e çoi atë në përballje të drejtpërdrejtë me Perandorinë e Nikesë. Hohenstaufenët, së bashku me aleatët e tyre, morën pjesë në [[:en:Battle of Pelagonia|Betejën e Pelagonisë]] në pranverën e vitit 1259, por u mundën shpejt nga Perandoria e Nikesë, e cila tashmë kishte kaluar nën komandën e [[:en:Palaiologos dynasty|dinastisë Paleologe]].{{sfn|Geanakoplos|1953|p=132–133}} Pavarësisht se vetëm 300 ushtarë Hohenstaufen morën pjesë në betejë, humbja e dobësoi dhe e ekspozoi Manfredin. Të njëjtin vit, Nikenët organizuan një fushatë në Arbëri nën [[:en:Michael VIII Palaiologos|Mihal VIII Paleologun]], duke pushtuar të gjitha tokat Hohenstaufen përveç Durrësit, të cilin nuk arritën ta kapnin. Në 1261, i përforcuar me ushtarë të rinj, Manfredi organizoi një kundërsulm dhe i rimori tokat e tij, duke mundur Nikenët.{{sfn|Anamali|2002|p=205}} === Rënia dhe fundi === [[File:Villani Benevento.jpg|thumb|350px|Miniaturë që përshkruan [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] (1266), me [[Anzhuinët|forcat anzhuine]] në të majtë dhe forcat Hohenstaufen në të djathtë]] Manfredi vazhdoi sundimin e tij mbi Arbërinë deri në 1267. Po atë vit, u mund nga [[Anzhuinët]] në Betejën e Beneventos. U vra në betejë së bashku me shumicën e ushtrisë Hohenstaufen. Pjesa tjetër e Siçilisë ra gjithashtu me pak apo aspak rezistencë ndaj rivalit të tij, [[Karli I i Anzhusë|Karlit I të Anzhusë]]. Në Arbëri, zëvendëskomandanti i Manfredit, Filip Çinardi, u vra në një komplot të organizuar nga Despotati i Epirit. Pavarësisht suksesit të komplotit të tyre, epirotët nuk arritën të merrnin kontrollin mbi Arbërinë.{{sfn|Anamali|2002|p=206}}{{sfn|Oman|2012|p=560}} Pas vdekjes së Manfredit, [[:en:Treaty of Viterbo|Traktati i Viterbos]], nënshkruar në 1267, njohu të drejtat e Karlit I mbi territoret shqiptare të Manfredit. [[:en:Gazo Chinard|Gazo Çinardi]], i cili ishte ose vëllai, ose djali i Filip Çinardit, fillimisht u përpoq t'i bindte fisnikët vendas shqiptarë t'ia nënshtronin këto toka Karlit, dhe më vonë u emërua Vikar i Përgjithshëm i [[Mbretëria e Arbërisë|Mbretërisë së Arbërisë]] në 1272. Tokat Hohenstaufen në Arbëri do të pësonin një fat të ngjashëm me Siçilinë, duke rënë nën Anzhuinët me pak rezistencë.{{sfn|Anamali|2002|p=206–207}} == Politika dhe ndikimi == === Administrata === [[File:ShepherdByzempire1265.jpg|thumb|right|300px|alt=Harta politike e Ballkanit dhe e Azisë së Vogël rreth vitit 1265|Harta e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]] të rivendosur nga Mihal VIII Paleologu në 1265, duke përfshirë pronën e Manfredit në Arbëri]] Hohenstaufenët kontrollonin disa qytete në Arbëri. Durrësi ishte kryeqyteti i tyre në rajon. Kryeqyteti i tyre dytësor, Korfuzi, ishte selia e zëvendëskomandantit, Filip Çinardit, i cili vepronte si sundimtar i Hohenstaufenëve në Arbëri kur Manfredi ishte në fushatë në [[Italia|Itali]]. Përfundimisht, Filipi e zhvendosi selinë e tij në [[Kanina, Vlorë|Kaninë]].{{sfn|Anamali|2002|p=206}} [[File:Kaninë Castle 1571 (cropped).jpg|thumb|Paraqitje e [[Kalaja e Kaninës|Kalasë së Kaninës]] nga viti 1571]] Kështjellat luajtën një rol shumë të rëndësishëm në territoret Hohenstaufen. Të ndërtuara kryesisht rreth qyteteve, ato shërbenin jo vetëm për mbrojtje, por edhe për të shënuar bashkitë. Çdo bashki kishte zotërinë e vet, zakonisht italian ose gjerman, megjithëse në disa raste ishin edhe fisnikë shqiptarë. Këto bashki përbënin provinca të ndryshme, më e madhja prej të cilave ishte Provinca e Kaninës, e qeverisur nga Jakob Blasiniani. Ajo përfshinte vetë Kaninën, së bashku me Vlorën, [[Orikumi|Orikumin]], [[:en:Vranisht|Vranishtin]] dhe Voniçën. Kalaja e Kaninës ishte gjithashtu më e rëndësishmja prej tyre. Të gjithë fisnikët në Arbërinë Hohenstaufen duhej të kryenin shërbim garnizoni brenda kalasë për një muaj çdo vit.{{sfn|Anamali|2002|p=205–206}} === Aleancat === Pushtimi i Arbërisë krijoi një sferë të re ndikimi për Hohenstaufenët në Ballkan. Ky ndikim u arrit përmes shumë aleancash. Aleancat e tyre më të rëndësishme ishin ato me zotërinjtë shqiptarë, të cilët e pranuan Manfredin si mbretin e tyre dhe i dhanë tokat e tyre pa rezistencë. Shumë prej fisnikëve shqiptarë vazhduan të mbanin tituj të lartë. Një prej këtyre fisnikëve ishte [[Andrea Vrana]], i cili u bë gjithashtu kapiten i ushtrisë Hohenstaufen. Përveç kësaj, shumë shqiptarë përbënin ushtrinë e Manfredit dhe madje morën pjesë në fushatat e tij në Itali.{{sfn|Anamali|2002|p=206}} Manfredi krijoi gjithashtu aleanca me vende të tjera të rajonit. Aleanca e tij me Despotatin e Epirit i siguroi toka në [[Toskëria|Arbërinë e Jugut]] dhe [[Epiri|Epir]], si dhe një aleat kundër Perandorisë së Nikesë. Manfredi gjithashtu u bë pjesë e një aleance më të gjerë antinikease në rajon, e cila, përveç Epirit dhe Hohenstaufenëve, përfshinte edhe [[:en:Principality of Achaea|Principatën e Akaias]], [[:en:Duchy of Athens|Dukatin e Athinës]], [[:en:Duchy of Naxos|Dukatin e Naksosit]] dhe [[:en:Triarchy of Negroponte|Triarkinë e Negropontit]].{{sfn|Nicol|1993|p=28}}{{sfn|Bartusis|1997|p=37}} == Shiko edhe == * [[Arbëria në Mesjetë]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bizantine]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bullgare]] == Referime == {{Reflist}} == Burimet == * {{cite book|title=Historia e popullit shqiptar I, Mesjeta|url=https://books.google.com/books?id=UlUtAQAAIAAJ|year=2002|first=Skënder|last=Anamali|publisher=Toena|isbn=9789992716229|oclc=52411919|language=sq}} * {{cite journal|last=Mihajlovski|first=Robert|title=The Battle of Pelagonia 1259: A New Look through the March Routes and Topography|pages=275–284|journal=Byzantinoslavica|volume=64|year=2006|issn=0007-7712|url=https://www.academia.edu/11217477|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=nYbnr5XVbzUC|title=A History of the Byzantine State and Society|first=Warren T.|last=Treadgold|year=1997|publisher=Stanford University Press|isbn=9780804726306|language=en}} * {{cite journal|last=Geanakoplos|first=Deno John|title=Greco-Latin Relations on the Eve of the Byzantine Restoration: The Battle of Pelagonia–1259|journal=Dumbarton Oaks Papers|year=1953|volume=7|pages=99–141|doi=10.2307/1291057|jstor=1291057|url=https://www.jstor.org/stable/1291057|language=en}} * {{cite book|last=Oman|first=Charles|url=https://books.google.com/books?id=ue5hyJlCGzcC&q=charles+oman+battle+of+muret&pg=PT553|title=A History of the Art of War: The Middle Ages from the Fourth to the Fourteenth Century|year=2012|publisher=Tales End Press|isbn=978-1-62358-003-2|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=y2d6OHLqwEsC|title=The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453|first=Donald M.|last=Nicol|year=1993|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521439916|language=en}} * {{cite book|title=The Late Byzantine Army: Arms and Society 1204–1453|first=Mark C.|last=Bartusis|location=Philadelphia, Pennsylvania|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1997|isbn=978-0-8122-1620-2|url=https://books.google.com/books?id=rUs-hHd89xAC|language=en}} [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] [[Kategoria:Historia mesjetare e Shqipërisë]] [[Kategoria:Mbretëria e Arbërisë]] [[Kategoria:Historia e Durrësit]] kj3o1u29s6dht0xsiq7co650t3zlrr0 3025812 3025811 2026-08-15T08:08:28Z Arianit 106 removed [[Category:Historia mesjetare e Shqipërisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3025812 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Arbëria nën dinastinë Hohenstaufen<br><small>Arbëria Hohenstaufen</small> | native_name = | national_motto = | national_anthem = | image_map = Kingdom of Sicily (cropped).jpg | image_map_caption = Harta e Arbërisë nën sundimin e dinastisë Hohenstaufen | map_width = | religion = [[Krishtërimi në Shqipëri|Krishtërimi]] ([[Kisha Katolike Romake në Shqipëri|Katolicizmi Romak]] (fetare shtetërore), [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|Ortodoksia Lindore]]) | capital = [[Durrësi]] | demonym = [[Shqiptarët|Shqiptar]] | government_type = [[Monarkia|Monarki]] | leader_title1 = Mbreti | leader_name1 = [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredi, Mbret i Sicilisë]] | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = | currency = | year_end = 1267 | year_start = 1258 | common_languages = [[Gjuha latine|Latinisht]], [[Gjuha italiane|Italisht]], [[Gjuha shqipe|Shqip]], [[Gjuha greke|Greqisht]] | title_leader = | title_deputy = Komandant dhe Guvernator | year_deputy1 = 1258–1267 | deputy1 = [[Philippe Chinard|Filip Çinardi]] | year_deputy2 = | deputy2 = | event_start = Kapja e Durrësit | event_end = Vdekja e Manfredit në [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] | event1 = Lufta me Perandorinë e Nikesë | date_event1 = 1259–1261 | today = {{Unbulleted list|[[Shqipëria]]|[[Greqia]]}} | p1 = Despotati i Epirit | s1 = Mbretëria e Arbërisë }} {{Historia e Shqipërisë}} '''Arbëria nën dinastinë Hohenstaufen''' ishte një periudhë e [[Historia e Shqipërisë|Historisë së Shqipërisë]] që zgjati nga viti 1258 deri në 1267, kur [[Arbëria]] ra nën sundimin e [[:en:Hohenstaufen|dinastisë Hohenstaufen]] të [[Mbretëria e Sicilisë|Sicilisë]]. Sundimtari i saj, [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredi]], e kontrollonte Arbërinë nga selia e tij në [[Durrësi|Durrës]] (it. Durazzo). Megjithëse mbretër të mëparshëm Hohenstaufen të Sicilisë kishin pretenduar tokat e Arbërisë, këto aspirata u realizuan vetëm nga Manfredi pas fushatës së tij kundër [[Perandoria e Nikesë|Perandorisë së Nikesë]] midis viteve 1257–1258, e cila solli kapjen e Durrësit, [[Vlora|Vlorës]], Spinaricës dhe [[Berati|Beratit]]. Pas një aleance me [[Despotati i Epirit|Despotatin e Epirit]], zotërimet e tij do të përfshinin gjithashtu [[Bashkia Himarë|Himarën]], Sopotin, [[Butrinti|Butrintin]] dhe [[Korfuzi|Korfuzin]]. Pavarësisht dobësimit të shtetit të tij pas [[:en:Battle of Pelagonia|Betejës së Pelagonisë]] dhe fushatës së Paleologëve në bregdetin shqiptar në 1259, Hohenstaufenët vazhduan praninë e tyre në Durrës dhe dy vjet më vonë do të rimerrnin tokat e humbura. Sundimi Hohenstaufen zgjati deri në [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] në 1266, pas vdekjes së Manfredit. Kjo çoi në rënien e [[Siçilia|Siçilisë]] dhe të zotërimeve Hohenstaufen në Arbëri nën [[Anzhuinët]]. {{Multiple image | align = left | direction = vertical | width = 160 | header = | image1 = Manfred_Sizilien_Manfredi_Sicilia_De_Arte_Venandi_cum_Avibus_-_dated_MSS_1258-1266.png | alt1 = | caption1 = Paraqitje e [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredit, Mbret i Sicilisë]] | image2 = Manfred siegel.jpg | alt2 = | caption2 = Vula e mbretit Manfred }} == Historia == === Sfondi === [[:en:Hohenstaufen|Hohenstaufenët]] ishin një familje fisnike gjermane që u ngritën në pushtet duke sunduar [[:en:Duchy of Swabia|Dukatin e Suabisë]] në 1079 dhe [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorinë e Shenjtë Romake]] gjatë viteve 1138–1254.<ref>{{cite book |url=https://www.grin.com/document/11046 |title=Die Staufer – Ursprung und Aufstieg eines Herrschergeschlechts |trans-title=Hohenstaufenët – origjina dhe ngritja e një dinastie sunduese |publisher=Grin |last=Schindler |first=Thomas Oliver |date=20 shkurt 2003 |access-date=29 shkurt 2020 |language=de |url-access=subscription}}</ref> Pas konflikteve të tyre me [[:en:House of Welf|Shtëpinë e Welfëve]] dhe dobësimit të tyre në hapësirën gjermane, Hohenstaufenët e zhvendosën vëmendjen drejt [[Siçilia|Siçilisë]], të cilën do ta pushtonin me rënien e normanëve gjatë fundshekullit XII.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oe_JpPohuQgC&q=Hohenstaufen+Ancient+Rome&pg=PA300|title=A History of the Middle Ages, 300–1500|isbn=9781442210042|last1=Riddle|first1=John M.|date=13 mars 2008|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en}}</ref> Përveç Siçilisë, një interes tjetër për Hohenstaufenët ishte [[Arbëria]]. Henriku VI Hohenstaufen synonte të zgjeronte sferën e tij të ndikimit në [[Deti Adriatik]]. Sipas historianit Niketë Koniati, Henriku dëshironte të sundonte tokat midis Durrësit dhe [[Selaniku|Selanikut]]. Edhe [[Frederiku i II, Perandor i Shenjtë Romak|Perandori Frederik II]] kishte ambicie për Arbërinë, por ato nuk u realizuan kurrë.{{sfn|Anamali|2002|p=204}} Gjatë fillimit të shekullit XIII, tokat e Arbërisë ishin ndarë midis [[Despotati i Epirit|Despotatit të Epirit]] dhe [[Perandoria e Nikesë|Perandorisë së Nikesë]]. Nikenët e kishin forcuar më tej ndikimin e tyre në zonë pas një fushate në Maqedoni midis viteve 1222–1254.{{sfn|Mihajlovski|2006|p=275}} === Ekspedita shqiptare e Manfredit === Hohenstaufenët do t'i realizonin aspiratat e tyre në Arbëri vetëm nën sundimin e [[:en:Manfred, King of Sicily|Manfredit]]. Duke shfrytëzuar kryengritjen e Despotatit të Epirit, të udhëhequr nga despoti [[:en:Michael II Komnenos Doukas|Mihal II Komnen Duka]], kundër Nikenëve gjatë dimrit të vitit 1257, Manfredi, së bashku me admiralin e tij Filip Çinardi, udhëhoqi një ekspeditë në Arbëri. I mbështetur nga [[Feudalët arbërorë|fisnikëria shqiptare]], ai zbarkoi dhe kapi Durrësin. Më pas kapi pjesën më të madhe të bregdetit shqiptar, përfshirë Vlorën dhe Spinaricën. Në fund, udhëhoqi një fushatë në brendësi të Arbërisë, duke kapur Beratin. Pavarësisht se ishin në tokë epirote, këto qytete ishin ende nën juridiksionin e Nikesë, megjithatë asnjëra palë nuk kishte administrim të plotë mbi to, për shkak të një kryengritjeje shqiptare më herët atë vit. Mihali II, duke e parë Manfredin si një kundërshtar të denjë, i ofroi dorën e vajzës së tij [[:en:Helena Angelina Doukaina|Helenë Angjelina Duka]] për martesë. Pas pranimit, Manfredi mori gjithashtu si prikë Korfuzin, Himarën, Butrintin dhe Sopotin.{{sfn|Anamali|2002|p=205}}{{sfn|Treadgold|1997|p=731}} === Lufta me Nikenët === Përveç Arbërisë, Manfredi kishte ambicie edhe për të kapur [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]]. Këto ambicie u nxitën më tej nga robëria politike e motrës së tij në oborrin nikean.{{sfn|Treadgold|1997|p=731}} Kjo e çoi atë në përballje të drejtpërdrejtë me Perandorinë e Nikesë. Hohenstaufenët, së bashku me aleatët e tyre, morën pjesë në [[:en:Battle of Pelagonia|Betejën e Pelagonisë]] në pranverën e vitit 1259, por u mundën shpejt nga Perandoria e Nikesë, e cila tashmë kishte kaluar nën komandën e [[:en:Palaiologos dynasty|dinastisë Paleologe]].{{sfn|Geanakoplos|1953|p=132–133}} Pavarësisht se vetëm 300 ushtarë Hohenstaufen morën pjesë në betejë, humbja e dobësoi dhe e ekspozoi Manfredin. Të njëjtin vit, Nikenët organizuan një fushatë në Arbëri nën [[:en:Michael VIII Palaiologos|Mihal VIII Paleologun]], duke pushtuar të gjitha tokat Hohenstaufen përveç Durrësit, të cilin nuk arritën ta kapnin. Në 1261, i përforcuar me ushtarë të rinj, Manfredi organizoi një kundërsulm dhe i rimori tokat e tij, duke mundur Nikenët.{{sfn|Anamali|2002|p=205}} === Rënia dhe fundi === [[File:Villani Benevento.jpg|thumb|350px|Miniaturë që përshkruan [[:en:Battle of Benevento|Betejën e Beneventos]] (1266), me [[Anzhuinët|forcat anzhuine]] në të majtë dhe forcat Hohenstaufen në të djathtë]] Manfredi vazhdoi sundimin e tij mbi Arbërinë deri në 1267. Po atë vit, u mund nga [[Anzhuinët]] në Betejën e Beneventos. U vra në betejë së bashku me shumicën e ushtrisë Hohenstaufen. Pjesa tjetër e Siçilisë ra gjithashtu me pak apo aspak rezistencë ndaj rivalit të tij, [[Karli I i Anzhusë|Karlit I të Anzhusë]]. Në Arbëri, zëvendëskomandanti i Manfredit, Filip Çinardi, u vra në një komplot të organizuar nga Despotati i Epirit. Pavarësisht suksesit të komplotit të tyre, epirotët nuk arritën të merrnin kontrollin mbi Arbërinë.{{sfn|Anamali|2002|p=206}}{{sfn|Oman|2012|p=560}} Pas vdekjes së Manfredit, [[:en:Treaty of Viterbo|Traktati i Viterbos]], nënshkruar në 1267, njohu të drejtat e Karlit I mbi territoret shqiptare të Manfredit. [[:en:Gazo Chinard|Gazo Çinardi]], i cili ishte ose vëllai, ose djali i Filip Çinardit, fillimisht u përpoq t'i bindte fisnikët vendas shqiptarë t'ia nënshtronin këto toka Karlit, dhe më vonë u emërua Vikar i Përgjithshëm i [[Mbretëria e Arbërisë|Mbretërisë së Arbërisë]] në 1272. Tokat Hohenstaufen në Arbëri do të pësonin një fat të ngjashëm me Siçilinë, duke rënë nën Anzhuinët me pak rezistencë.{{sfn|Anamali|2002|p=206–207}} == Politika dhe ndikimi == === Administrata === [[File:ShepherdByzempire1265.jpg|thumb|right|300px|alt=Harta politike e Ballkanit dhe e Azisë së Vogël rreth vitit 1265|Harta e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]] të rivendosur nga Mihal VIII Paleologu në 1265, duke përfshirë pronën e Manfredit në Arbëri]] Hohenstaufenët kontrollonin disa qytete në Arbëri. Durrësi ishte kryeqyteti i tyre në rajon. Kryeqyteti i tyre dytësor, Korfuzi, ishte selia e zëvendëskomandantit, Filip Çinardit, i cili vepronte si sundimtar i Hohenstaufenëve në Arbëri kur Manfredi ishte në fushatë në [[Italia|Itali]]. Përfundimisht, Filipi e zhvendosi selinë e tij në [[Kanina, Vlorë|Kaninë]].{{sfn|Anamali|2002|p=206}} [[File:Kaninë Castle 1571 (cropped).jpg|thumb|Paraqitje e [[Kalaja e Kaninës|Kalasë së Kaninës]] nga viti 1571]] Kështjellat luajtën një rol shumë të rëndësishëm në territoret Hohenstaufen. Të ndërtuara kryesisht rreth qyteteve, ato shërbenin jo vetëm për mbrojtje, por edhe për të shënuar bashkitë. Çdo bashki kishte zotërinë e vet, zakonisht italian ose gjerman, megjithëse në disa raste ishin edhe fisnikë shqiptarë. Këto bashki përbënin provinca të ndryshme, më e madhja prej të cilave ishte Provinca e Kaninës, e qeverisur nga Jakob Blasiniani. Ajo përfshinte vetë Kaninën, së bashku me Vlorën, [[Orikumi|Orikumin]], [[:en:Vranisht|Vranishtin]] dhe Voniçën. Kalaja e Kaninës ishte gjithashtu më e rëndësishmja prej tyre. Të gjithë fisnikët në Arbërinë Hohenstaufen duhej të kryenin shërbim garnizoni brenda kalasë për një muaj çdo vit.{{sfn|Anamali|2002|p=205–206}} === Aleancat === Pushtimi i Arbërisë krijoi një sferë të re ndikimi për Hohenstaufenët në Ballkan. Ky ndikim u arrit përmes shumë aleancash. Aleancat e tyre më të rëndësishme ishin ato me zotërinjtë shqiptarë, të cilët e pranuan Manfredin si mbretin e tyre dhe i dhanë tokat e tyre pa rezistencë. Shumë prej fisnikëve shqiptarë vazhduan të mbanin tituj të lartë. Një prej këtyre fisnikëve ishte [[Andrea Vrana]], i cili u bë gjithashtu kapiten i ushtrisë Hohenstaufen. Përveç kësaj, shumë shqiptarë përbënin ushtrinë e Manfredit dhe madje morën pjesë në fushatat e tij në Itali.{{sfn|Anamali|2002|p=206}} Manfredi krijoi gjithashtu aleanca me vende të tjera të rajonit. Aleanca e tij me Despotatin e Epirit i siguroi toka në [[Toskëria|Arbërinë e Jugut]] dhe [[Epiri|Epir]], si dhe një aleat kundër Perandorisë së Nikesë. Manfredi gjithashtu u bë pjesë e një aleance më të gjerë antinikease në rajon, e cila, përveç Epirit dhe Hohenstaufenëve, përfshinte edhe [[:en:Principality of Achaea|Principatën e Akaias]], [[:en:Duchy of Athens|Dukatin e Athinës]], [[:en:Duchy of Naxos|Dukatin e Naksosit]] dhe [[:en:Triarchy of Negroponte|Triarkinë e Negropontit]].{{sfn|Nicol|1993|p=28}}{{sfn|Bartusis|1997|p=37}} == Shiko edhe == * [[Arbëria në Mesjetë]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bizantine]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bullgare]] == Referime == {{Reflist}} == Burimet == * {{cite book|title=Historia e popullit shqiptar I, Mesjeta|url=https://books.google.com/books?id=UlUtAQAAIAAJ|year=2002|first=Skënder|last=Anamali|publisher=Toena|isbn=9789992716229|oclc=52411919|language=sq}} * {{cite journal|last=Mihajlovski|first=Robert|title=The Battle of Pelagonia 1259: A New Look through the March Routes and Topography|pages=275–284|journal=Byzantinoslavica|volume=64|year=2006|issn=0007-7712|url=https://www.academia.edu/11217477|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=nYbnr5XVbzUC|title=A History of the Byzantine State and Society|first=Warren T.|last=Treadgold|year=1997|publisher=Stanford University Press|isbn=9780804726306|language=en}} * {{cite journal|last=Geanakoplos|first=Deno John|title=Greco-Latin Relations on the Eve of the Byzantine Restoration: The Battle of Pelagonia–1259|journal=Dumbarton Oaks Papers|year=1953|volume=7|pages=99–141|doi=10.2307/1291057|jstor=1291057|url=https://www.jstor.org/stable/1291057|language=en}} * {{cite book|last=Oman|first=Charles|url=https://books.google.com/books?id=ue5hyJlCGzcC&q=charles+oman+battle+of+muret&pg=PT553|title=A History of the Art of War: The Middle Ages from the Fourth to the Fourteenth Century|year=2012|publisher=Tales End Press|isbn=978-1-62358-003-2|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=y2d6OHLqwEsC|title=The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453|first=Donald M.|last=Nicol|year=1993|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521439916|language=en}} * {{cite book|title=The Late Byzantine Army: Arms and Society 1204–1453|first=Mark C.|last=Bartusis|location=Philadelphia, Pennsylvania|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1997|isbn=978-0-8122-1620-2|url=https://books.google.com/books?id=rUs-hHd89xAC|language=en}} [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] [[Kategoria:Mbretëria e Arbërisë]] [[Kategoria:Historia e Durrësit]] fjq0tsyxwzk29s1ahc5f3vlt3oejr69 1 405330 3025809 2026-08-15T08:06:59Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3025809 wikitext text/x-wiki == Përkthim == {{Përkthyer nga|en|Albania under the Hohenstaufen|11 korrik 2026|1363568605}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 15 gusht 2026 10:06 (CEST) tb305ptctemmzh9hm2tlmufuf1znipa