Wiktionary sqwiktionary https://sq.wiktionary.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.7 case-sensitive Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wiktionary Wiktionary diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk 0 41799 151789 123645 2026-06-17T14:49:54Z GrafiXal 6077 përditësim 1 151789 wikitext text/x-wiki ==Shqip== ===Etimologjia=== Nga [[:w:Gjuha proto-shqipe|gjuha proto-shqipe]] ''*dī́tan'', nga [:w:Gjuha proto-indoevropiane|gjuha proto-indoevropiane]] ''*dih₂-t-'' ("dritë", "ndriçim", "rrezatim"). Shikoni nga [[:w:gjuha sanskrite|gjuha sanskrite]] fjalën ''[[दीप्]]'' (''dīp'', “to blaze, glow”) për më shumë. Reinforcement by Latin ''[[diēs]]'' is possible. ===Emër=== {{sq-emër|ditë|a|{{f}}|ë|ët}} # Koha kur lind dielli e derisa perëndon, koha që kur gdhin e derisa ngryset; drita e diellit gjatë kësaj kohe; moti gjatë kësaj kohe; {{kund|natë}}.<ref group="shembuj">''Ditë e gjatë (e shkurtër). Ditë të bukura. Ditë të kthjellëta (të vrenjtura). Ditë e ftohtë (e nxehtë). Gjithë ditën e ditës nga mëngjesi deri në mbrëmje. Gjatë ditës. Fillimi (mesi, mbarimi) i ditës. Zgjatet (rritet, shkurtohet, zvogëlohet) dita. Mori dita u rrit, u zgjat. U thye dita kaloi mesdita, erdhi pasdrekja. Është ditë. U bë ditë u gdhi. Iku (u ngrys) dita u ngrys. Me ditë me dritë dielli, pa u errur. Pa hapur (pa gdhirë, pa zbardhur) dita. Sa pa rënë dita. E bëri ditë. Ditë me re (me shi, me diell). Dita e mirë duket që në mëngjes. fj.u.''</ref> # Koha prej njëzet e katër orësh, gjatë së cilës [[Toka]] bën një rrotullim të plotë rreth boshtit të vet; koha prej njëzet e katër orësh, që llogaritet zakonisht prej mesnate në mesnatë dhe që merret si masë.<ref group="shembuj">''Ditë kalendarike. Ditë diellore koha nga një mesditë në mesditën tjetër. Ditë hënore kohë prej katërmbëdhjetë ditësh. Ditët e vitit (e muajit, e javës). Para (pas) disa ditësh. Kaluan edhe dy ditë. Mbushi pesë ditë foshnja. Ka shumë ditë që s'e kam parë. Është punë (çështje) ditësh'' do të kryhet, do të arrihet etj. së shpejti.</ref> # Një kohë e caktuar brenda javës, muajit a vitit, gjatë së cilës kryhet a vazhdon një punë, një veprimtari; koha e zënë ose jo me një punë a veprimtari; koha e punës brenda njëzet e katër orëve; puna që bëhet gjatë kësaj kohe. <ref group="shembuj">''Ditë e lodhshme (e ngarkuar, e qetë). Ditë pune. Ditë mësimi. Ditë punëtore. bised. ditë pune. Ditë aksioni. Ditë pazari. Ditë pushimi. Ditë feste. Dita e punës. Dita e pastrimit. Nxënës (student) i ditës. Shërbimi i ditës. Roja e ditës. Paguhen për ditën e sotme (e djeshme, e nesërme). I shkoi (i iku) dita. Ka munguar pesë ditë. Ka bërë dy ditë më shumë. Do (kërkon) dy ditë kjo punë. E paguante me ditë.''</ref> # {{bised}} Paga për punën brenda njëzet e katër orëve, pagë ditore.<ref group="shembuj">''Ditë e plotë. I dha (ia preu) ditën. I ecte dita. E kishte ditën të ulët (të lartë).''</ref> # Një datë kalendarike, e cila lidhet me një ngjarje të caktuar.<ref group="shembuj">''Ditë e shënuar. Dita e themelimit të Partisë (e Çlirimit, e Pavarësisë). Dita e Mësuesit (e Gruas, e Pionierit, e Fëmijëve, e Ushtrisë, e Shtypit, e Dëshmorëve). Dita e 1 Majit. Dita e Verës.'' {{etnogr}} dita e parë e marsit, kur festohet ardhja e pranverës, kryemoti. ''Dita e stërvitjes (e provimit). Dita e lindjes. Dita e martesës. Dita e zgjedhjeve. Dita e pashkës (e bajramit).'' {{fet}} ''Dita e takimit me prindërit. Ditë zie. Caktuan (prenë) ditën. Kam ditën për kontroll (për vizitë).''</ref> # {{vet}} Pjesë e një periudhe të jetës së njeriut, të një epoke etj.; koha që lidhet me një moshë, me një epokë a me një periudhë të caktuar; vetë kjo moshë, kjo epokë a kjo periudhë.<ref group="shembuj">''Ditët e rinisë (e pleqërisë, e vajzërisë, e djalërisë). Në ditët tona në kohën tonë; në kohën e sotme. Në ato ditë. Ishin ditë të bukura (të rënda, të vështira, të gëzuara, të stuhishme, të arta).''</ref> # {{kryes}} Koha sa jeton dikush; jeta e njeriut.<ref group="shembuj">''I ngrysi ditët. Shtynte ditët. I ka ditët të numëruara'' edhe pak ditë i kanë mbetur që të rrojë, do të vdesë së shpejti. ''Marsh nga ditët e mia!'' {{ur}} ''Iu nxiftë dita! (iu nxifshin ditët!).'' {{mallk}} ''T'u preftë (t'u shkurtoftë) dita!'' {{mallk}}</ref> # Masë popullore për kohën sa zgjat një udhëtim, një punë etj.<ref group="shembuj">''Tri ditë udhë me këmbë (me kalë). Duhen dhjetë ditë punë për të bërë murin (për të hapur kanalin, për të lëruar arat).''</ref> # Kohë e pacaktuar; çast, kohë.<ref group="shembuj">''Një ditë'' njëherë, dikur. ''Një ditë prej ditësh'' njëherë, dikur. ''Një ditë të bukur'' një ditë prej ditësh. ''Që ditën ... Ditën që... Edhe sot e kësaj dite deri tani, deri (më) sot. Sot e gjithë ditën. Do të vijë dita kur ... Do të vijë ajo ditë. Ia gjeti ditën dikujt'' ia gjeti rastin a çastin më të volitshëm për t'i thënë, për t'i dhënë a për t'i kërkuar diçka, për ta dëmtuar a goditur etj.</ref> # {{si|mbiemër}} [[ditës]] (i, e). Që i përket pikërisht kohës sonë, që lidhet me periudhën kur jetojmë; që ka rëndësi tashti, që vlen a përdoret tashti ose që duhet zgjidhur sa më parë; që është bërë brenda ditës e që është caktuar për atë ditë.<ref group="shembuj">''Çështje e ditës. Detyrë e ditës. Këngë të ditës. Gjellë të ditës. E vlerësonte si problem të ditës. S'është e ditës.''</ref> * Nga dita në ditë a) shumë shpejt, në njërën prej ditëve më të afërme, së afërmi; b) për çdo ditë që kalon, nga njëra ditë në tjetrën. Ditë e natë vazhdimisht, pa pushim. Në ditë të pikës shih te PIK/Ë,~A. Në mes (në pikë) të ditës sheshit; hapur. Ia preu ditën (orën, jetën) dikujt shih te PRES I. Rendi i ditës shih te REND,~I II. Në sy të ditës shih te SY,~RI 9. Urdhër dite shih tek URDH/ËR,~RI 2. Ç'je bërë në (më) këtë ditë! ç'arrite në këtë gjendje të keqe!, ç'je katandisur kështu! T'u bëftë dita një mijë! ur. t'u zgjattë jeta, rrofsh e qofsh sa malet! S'i ka bërë ende ditët edhe mospërf. është ende i vogël e pa përvojë, s'është bërë ende për diçka. E bëj natën ditë shih te NAT/Ë, ~A. Bli ditë e shko shih te BLEJ. Është në ditë të errët shih tek ERRËT (i, e). Ishte në ditë (në pikë) të hallit shih te HALL,~I. Është në ditët e veta është gati të lindë, do të lindë së shpejti (për gruan shtatzënë). Janë (ndryshojnë) si nata me ditën shih te NAT/Ë,~A. Është (vë, mbetet) në rendin e ditës shih te REND,~I II. S'ka dasmë çdo ditë (për ditë) fj.u. shih te DASM/Ë,~A. I ka ditët të shkurtra shih te SHKURTËR (i, e). Më tepër ditë se kuleç është në gjendje të vështirë ekonomike, nuk i del buka. Erdhi dita e tij erdhi koha e çasti kur dikush mund të plotësojë dëshirat a qëllimet që ka pasur a kur dikush bëhet i fuqishëm, i pushtetshëm. Kur të bëhen dy ditë bashkë iron. asnjëherë, kurrë. Dita ka sy e nata ka veshë fj. u. shih te VESH,~I. Kush ka ditën të mos presë mesditën fj. u. dita do shfrytëzuar që në mëngjes, s'duhet shtyrë puna për më vonë. Paraja e bardhë për ditë të zezë vjet. shih te PARA,~JA. S'shëndoshet (s'majmet) kau ditën që do të theret fj. u. shih te KA,~U. Ditë polare pjesë e vitit në zonat a rrethet polare, gjatë së cilës Dielli nuk perëndon për afro një gjysmë viti. ====Shembuj==== <references group="shembuj" /> ===Lakimi=== {{sq-lak-emër |1 = ditë |2 = dita |3 = dita |4 = ditët |5 = një ditë |6 = disa ditëve |7 = ditës |8 = ditëve |9 = një dite |10 = disa ditëve |11 = ditës |12 = ditëve |13 = prej disa ditësh }} [[Kategoria:Me d]] [[Kategoria:Shqip]] 5r7agpgsfp1s5dwsb4g07fkmd4dldld 151790 151789 2026-06-17T14:53:06Z GrafiXal 6077 /* Etimologjia */ 151790 wikitext text/x-wiki ==Shqip== ===Etimologjia=== Nga [[:w:Gjuha proto-shqipe|gjuha proto-shqipe]] ''*dī́tan'', nga [[:w:Gjuha proto-indoevropiane|gjuha proto-indoevropiane]] ''*dih₂-t-'' ("dritë", "ndriçim", "rrezatim"). Shikoni nga [[:w:gjuha sanskrite|gjuha sanskrite]] fjalën ''[[दीप्]]'' (''dīp'', "shkëlqen") për më shumë. Është e mundur që ta ketë përforcuar fjala [[diēs]] nga [[:w:gjuha latine|gjuhën latine]]. ===Emër=== {{sq-emër|ditë|a|{{f}}|ë|ët}} # Koha kur lind dielli e derisa perëndon, koha që kur gdhin e derisa ngryset; drita e diellit gjatë kësaj kohe; moti gjatë kësaj kohe; {{kund|natë}}.<ref group="shembuj">''Ditë e gjatë (e shkurtër). Ditë të bukura. Ditë të kthjellëta (të vrenjtura). Ditë e ftohtë (e nxehtë). Gjithë ditën e ditës nga mëngjesi deri në mbrëmje. Gjatë ditës. Fillimi (mesi, mbarimi) i ditës. Zgjatet (rritet, shkurtohet, zvogëlohet) dita. Mori dita u rrit, u zgjat. U thye dita kaloi mesdita, erdhi pasdrekja. Është ditë. U bë ditë u gdhi. Iku (u ngrys) dita u ngrys. Me ditë me dritë dielli, pa u errur. Pa hapur (pa gdhirë, pa zbardhur) dita. Sa pa rënë dita. E bëri ditë. Ditë me re (me shi, me diell). Dita e mirë duket që në mëngjes. fj.u.''</ref> # Koha prej njëzet e katër orësh, gjatë së cilës [[Toka]] bën një rrotullim të plotë rreth boshtit të vet; koha prej njëzet e katër orësh, që llogaritet zakonisht prej mesnate në mesnatë dhe që merret si masë.<ref group="shembuj">''Ditë kalendarike. Ditë diellore koha nga një mesditë në mesditën tjetër. Ditë hënore kohë prej katërmbëdhjetë ditësh. Ditët e vitit (e muajit, e javës). Para (pas) disa ditësh. Kaluan edhe dy ditë. Mbushi pesë ditë foshnja. Ka shumë ditë që s'e kam parë. Është punë (çështje) ditësh'' do të kryhet, do të arrihet etj. së shpejti.</ref> # Një kohë e caktuar brenda javës, muajit a vitit, gjatë së cilës kryhet a vazhdon një punë, një veprimtari; koha e zënë ose jo me një punë a veprimtari; koha e punës brenda njëzet e katër orëve; puna që bëhet gjatë kësaj kohe. <ref group="shembuj">''Ditë e lodhshme (e ngarkuar, e qetë). Ditë pune. Ditë mësimi. Ditë punëtore. bised. ditë pune. Ditë aksioni. Ditë pazari. Ditë pushimi. Ditë feste. Dita e punës. Dita e pastrimit. Nxënës (student) i ditës. Shërbimi i ditës. Roja e ditës. Paguhen për ditën e sotme (e djeshme, e nesërme). I shkoi (i iku) dita. Ka munguar pesë ditë. Ka bërë dy ditë më shumë. Do (kërkon) dy ditë kjo punë. E paguante me ditë.''</ref> # {{bised}} Paga për punën brenda njëzet e katër orëve, pagë ditore.<ref group="shembuj">''Ditë e plotë. I dha (ia preu) ditën. I ecte dita. E kishte ditën të ulët (të lartë).''</ref> # Një datë kalendarike, e cila lidhet me një ngjarje të caktuar.<ref group="shembuj">''Ditë e shënuar. Dita e themelimit të Partisë (e Çlirimit, e Pavarësisë). Dita e Mësuesit (e Gruas, e Pionierit, e Fëmijëve, e Ushtrisë, e Shtypit, e Dëshmorëve). Dita e 1 Majit. Dita e Verës.'' {{etnogr}} dita e parë e marsit, kur festohet ardhja e pranverës, kryemoti. ''Dita e stërvitjes (e provimit). Dita e lindjes. Dita e martesës. Dita e zgjedhjeve. Dita e pashkës (e bajramit).'' {{fet}} ''Dita e takimit me prindërit. Ditë zie. Caktuan (prenë) ditën. Kam ditën për kontroll (për vizitë).''</ref> # {{vet}} Pjesë e një periudhe të jetës së njeriut, të një epoke etj.; koha që lidhet me një moshë, me një epokë a me një periudhë të caktuar; vetë kjo moshë, kjo epokë a kjo periudhë.<ref group="shembuj">''Ditët e rinisë (e pleqërisë, e vajzërisë, e djalërisë). Në ditët tona në kohën tonë; në kohën e sotme. Në ato ditë. Ishin ditë të bukura (të rënda, të vështira, të gëzuara, të stuhishme, të arta).''</ref> # {{kryes}} Koha sa jeton dikush; jeta e njeriut.<ref group="shembuj">''I ngrysi ditët. Shtynte ditët. I ka ditët të numëruara'' edhe pak ditë i kanë mbetur që të rrojë, do të vdesë së shpejti. ''Marsh nga ditët e mia!'' {{ur}} ''Iu nxiftë dita! (iu nxifshin ditët!).'' {{mallk}} ''T'u preftë (t'u shkurtoftë) dita!'' {{mallk}}</ref> # Masë popullore për kohën sa zgjat një udhëtim, një punë etj.<ref group="shembuj">''Tri ditë udhë me këmbë (me kalë). Duhen dhjetë ditë punë për të bërë murin (për të hapur kanalin, për të lëruar arat).''</ref> # Kohë e pacaktuar; çast, kohë.<ref group="shembuj">''Një ditë'' njëherë, dikur. ''Një ditë prej ditësh'' njëherë, dikur. ''Një ditë të bukur'' një ditë prej ditësh. ''Që ditën ... Ditën që... Edhe sot e kësaj dite deri tani, deri (më) sot. Sot e gjithë ditën. Do të vijë dita kur ... Do të vijë ajo ditë. Ia gjeti ditën dikujt'' ia gjeti rastin a çastin më të volitshëm për t'i thënë, për t'i dhënë a për t'i kërkuar diçka, për ta dëmtuar a goditur etj.</ref> # {{si|mbiemër}} [[ditës]] (i, e). Që i përket pikërisht kohës sonë, që lidhet me periudhën kur jetojmë; që ka rëndësi tashti, që vlen a përdoret tashti ose që duhet zgjidhur sa më parë; që është bërë brenda ditës e që është caktuar për atë ditë.<ref group="shembuj">''Çështje e ditës. Detyrë e ditës. Këngë të ditës. Gjellë të ditës. E vlerësonte si problem të ditës. S'është e ditës.''</ref> * Nga dita në ditë a) shumë shpejt, në njërën prej ditëve më të afërme, së afërmi; b) për çdo ditë që kalon, nga njëra ditë në tjetrën. Ditë e natë vazhdimisht, pa pushim. Në ditë të pikës shih te PIK/Ë,~A. Në mes (në pikë) të ditës sheshit; hapur. Ia preu ditën (orën, jetën) dikujt shih te PRES I. Rendi i ditës shih te REND,~I II. Në sy të ditës shih te SY,~RI 9. Urdhër dite shih tek URDH/ËR,~RI 2. Ç'je bërë në (më) këtë ditë! ç'arrite në këtë gjendje të keqe!, ç'je katandisur kështu! T'u bëftë dita një mijë! ur. t'u zgjattë jeta, rrofsh e qofsh sa malet! S'i ka bërë ende ditët edhe mospërf. është ende i vogël e pa përvojë, s'është bërë ende për diçka. E bëj natën ditë shih te NAT/Ë, ~A. Bli ditë e shko shih te BLEJ. Është në ditë të errët shih tek ERRËT (i, e). Ishte në ditë (në pikë) të hallit shih te HALL,~I. Është në ditët e veta është gati të lindë, do të lindë së shpejti (për gruan shtatzënë). Janë (ndryshojnë) si nata me ditën shih te NAT/Ë,~A. Është (vë, mbetet) në rendin e ditës shih te REND,~I II. S'ka dasmë çdo ditë (për ditë) fj.u. shih te DASM/Ë,~A. I ka ditët të shkurtra shih te SHKURTËR (i, e). Më tepër ditë se kuleç është në gjendje të vështirë ekonomike, nuk i del buka. Erdhi dita e tij erdhi koha e çasti kur dikush mund të plotësojë dëshirat a qëllimet që ka pasur a kur dikush bëhet i fuqishëm, i pushtetshëm. Kur të bëhen dy ditë bashkë iron. asnjëherë, kurrë. Dita ka sy e nata ka veshë fj. u. shih te VESH,~I. Kush ka ditën të mos presë mesditën fj. u. dita do shfrytëzuar që në mëngjes, s'duhet shtyrë puna për më vonë. Paraja e bardhë për ditë të zezë vjet. shih te PARA,~JA. S'shëndoshet (s'majmet) kau ditën që do të theret fj. u. shih te KA,~U. Ditë polare pjesë e vitit në zonat a rrethet polare, gjatë së cilës Dielli nuk perëndon për afro një gjysmë viti. ====Shembuj==== <references group="shembuj" /> ===Lakimi=== {{sq-lak-emër |1 = ditë |2 = dita |3 = dita |4 = ditët |5 = një ditë |6 = disa ditëve |7 = ditës |8 = ditëve |9 = një dite |10 = disa ditëve |11 = ditës |12 = ditëve |13 = prej disa ditësh }} [[Kategoria:Me d]] [[Kategoria:Shqip]] quo7melh70cxgmwxkpxfrf83wdfmo40 151791 151790 2026-06-17T14:53:50Z GrafiXal 6077 /* Etimologjia */ 151791 wikitext text/x-wiki ==Shqip== ===Etimologjia=== Nga [[:w:Gjuha proto-shqipe|gjuha proto-shqipe]] ''*dī́tan'', nga [[:w:Gjuha proto-indo-evropiane|gjuha proto-indo-evropiane]] ''*dih₂-t-'' ("dritë", "ndriçim", "rrezatim"). Shikoni nga [[:w:gjuha sanskrite|gjuha sanskrite]] fjalën ''[[दीप्]]'' (''dīp'', "shkëlqen") për më shumë. Është e mundur që ta ketë përforcuar fjala [[diēs]] nga [[:w:gjuha latine|gjuhën latine]]. ===Emër=== {{sq-emër|ditë|a|{{f}}|ë|ët}} # Koha kur lind dielli e derisa perëndon, koha që kur gdhin e derisa ngryset; drita e diellit gjatë kësaj kohe; moti gjatë kësaj kohe; {{kund|natë}}.<ref group="shembuj">''Ditë e gjatë (e shkurtër). Ditë të bukura. Ditë të kthjellëta (të vrenjtura). Ditë e ftohtë (e nxehtë). Gjithë ditën e ditës nga mëngjesi deri në mbrëmje. Gjatë ditës. Fillimi (mesi, mbarimi) i ditës. Zgjatet (rritet, shkurtohet, zvogëlohet) dita. Mori dita u rrit, u zgjat. U thye dita kaloi mesdita, erdhi pasdrekja. Është ditë. U bë ditë u gdhi. Iku (u ngrys) dita u ngrys. Me ditë me dritë dielli, pa u errur. Pa hapur (pa gdhirë, pa zbardhur) dita. Sa pa rënë dita. E bëri ditë. Ditë me re (me shi, me diell). Dita e mirë duket që në mëngjes. fj.u.''</ref> # Koha prej njëzet e katër orësh, gjatë së cilës [[Toka]] bën një rrotullim të plotë rreth boshtit të vet; koha prej njëzet e katër orësh, që llogaritet zakonisht prej mesnate në mesnatë dhe që merret si masë.<ref group="shembuj">''Ditë kalendarike. Ditë diellore koha nga një mesditë në mesditën tjetër. Ditë hënore kohë prej katërmbëdhjetë ditësh. Ditët e vitit (e muajit, e javës). Para (pas) disa ditësh. Kaluan edhe dy ditë. Mbushi pesë ditë foshnja. Ka shumë ditë që s'e kam parë. Është punë (çështje) ditësh'' do të kryhet, do të arrihet etj. së shpejti.</ref> # Një kohë e caktuar brenda javës, muajit a vitit, gjatë së cilës kryhet a vazhdon një punë, një veprimtari; koha e zënë ose jo me një punë a veprimtari; koha e punës brenda njëzet e katër orëve; puna që bëhet gjatë kësaj kohe. <ref group="shembuj">''Ditë e lodhshme (e ngarkuar, e qetë). Ditë pune. Ditë mësimi. Ditë punëtore. bised. ditë pune. Ditë aksioni. Ditë pazari. Ditë pushimi. Ditë feste. Dita e punës. Dita e pastrimit. Nxënës (student) i ditës. Shërbimi i ditës. Roja e ditës. Paguhen për ditën e sotme (e djeshme, e nesërme). I shkoi (i iku) dita. Ka munguar pesë ditë. Ka bërë dy ditë më shumë. Do (kërkon) dy ditë kjo punë. E paguante me ditë.''</ref> # {{bised}} Paga për punën brenda njëzet e katër orëve, pagë ditore.<ref group="shembuj">''Ditë e plotë. I dha (ia preu) ditën. I ecte dita. E kishte ditën të ulët (të lartë).''</ref> # Një datë kalendarike, e cila lidhet me një ngjarje të caktuar.<ref group="shembuj">''Ditë e shënuar. Dita e themelimit të Partisë (e Çlirimit, e Pavarësisë). Dita e Mësuesit (e Gruas, e Pionierit, e Fëmijëve, e Ushtrisë, e Shtypit, e Dëshmorëve). Dita e 1 Majit. Dita e Verës.'' {{etnogr}} dita e parë e marsit, kur festohet ardhja e pranverës, kryemoti. ''Dita e stërvitjes (e provimit). Dita e lindjes. Dita e martesës. Dita e zgjedhjeve. Dita e pashkës (e bajramit).'' {{fet}} ''Dita e takimit me prindërit. Ditë zie. Caktuan (prenë) ditën. Kam ditën për kontroll (për vizitë).''</ref> # {{vet}} Pjesë e një periudhe të jetës së njeriut, të një epoke etj.; koha që lidhet me një moshë, me një epokë a me një periudhë të caktuar; vetë kjo moshë, kjo epokë a kjo periudhë.<ref group="shembuj">''Ditët e rinisë (e pleqërisë, e vajzërisë, e djalërisë). Në ditët tona në kohën tonë; në kohën e sotme. Në ato ditë. Ishin ditë të bukura (të rënda, të vështira, të gëzuara, të stuhishme, të arta).''</ref> # {{kryes}} Koha sa jeton dikush; jeta e njeriut.<ref group="shembuj">''I ngrysi ditët. Shtynte ditët. I ka ditët të numëruara'' edhe pak ditë i kanë mbetur që të rrojë, do të vdesë së shpejti. ''Marsh nga ditët e mia!'' {{ur}} ''Iu nxiftë dita! (iu nxifshin ditët!).'' {{mallk}} ''T'u preftë (t'u shkurtoftë) dita!'' {{mallk}}</ref> # Masë popullore për kohën sa zgjat një udhëtim, një punë etj.<ref group="shembuj">''Tri ditë udhë me këmbë (me kalë). Duhen dhjetë ditë punë për të bërë murin (për të hapur kanalin, për të lëruar arat).''</ref> # Kohë e pacaktuar; çast, kohë.<ref group="shembuj">''Një ditë'' njëherë, dikur. ''Një ditë prej ditësh'' njëherë, dikur. ''Një ditë të bukur'' një ditë prej ditësh. ''Që ditën ... Ditën që... Edhe sot e kësaj dite deri tani, deri (më) sot. Sot e gjithë ditën. Do të vijë dita kur ... Do të vijë ajo ditë. Ia gjeti ditën dikujt'' ia gjeti rastin a çastin më të volitshëm për t'i thënë, për t'i dhënë a për t'i kërkuar diçka, për ta dëmtuar a goditur etj.</ref> # {{si|mbiemër}} [[ditës]] (i, e). Që i përket pikërisht kohës sonë, që lidhet me periudhën kur jetojmë; që ka rëndësi tashti, që vlen a përdoret tashti ose që duhet zgjidhur sa më parë; që është bërë brenda ditës e që është caktuar për atë ditë.<ref group="shembuj">''Çështje e ditës. Detyrë e ditës. Këngë të ditës. Gjellë të ditës. E vlerësonte si problem të ditës. S'është e ditës.''</ref> * Nga dita në ditë a) shumë shpejt, në njërën prej ditëve më të afërme, së afërmi; b) për çdo ditë që kalon, nga njëra ditë në tjetrën. Ditë e natë vazhdimisht, pa pushim. Në ditë të pikës shih te PIK/Ë,~A. Në mes (në pikë) të ditës sheshit; hapur. Ia preu ditën (orën, jetën) dikujt shih te PRES I. Rendi i ditës shih te REND,~I II. Në sy të ditës shih te SY,~RI 9. Urdhër dite shih tek URDH/ËR,~RI 2. Ç'je bërë në (më) këtë ditë! ç'arrite në këtë gjendje të keqe!, ç'je katandisur kështu! T'u bëftë dita një mijë! ur. t'u zgjattë jeta, rrofsh e qofsh sa malet! S'i ka bërë ende ditët edhe mospërf. është ende i vogël e pa përvojë, s'është bërë ende për diçka. E bëj natën ditë shih te NAT/Ë, ~A. Bli ditë e shko shih te BLEJ. Është në ditë të errët shih tek ERRËT (i, e). Ishte në ditë (në pikë) të hallit shih te HALL,~I. Është në ditët e veta është gati të lindë, do të lindë së shpejti (për gruan shtatzënë). Janë (ndryshojnë) si nata me ditën shih te NAT/Ë,~A. Është (vë, mbetet) në rendin e ditës shih te REND,~I II. S'ka dasmë çdo ditë (për ditë) fj.u. shih te DASM/Ë,~A. I ka ditët të shkurtra shih te SHKURTËR (i, e). Më tepër ditë se kuleç është në gjendje të vështirë ekonomike, nuk i del buka. Erdhi dita e tij erdhi koha e çasti kur dikush mund të plotësojë dëshirat a qëllimet që ka pasur a kur dikush bëhet i fuqishëm, i pushtetshëm. Kur të bëhen dy ditë bashkë iron. asnjëherë, kurrë. Dita ka sy e nata ka veshë fj. u. shih te VESH,~I. Kush ka ditën të mos presë mesditën fj. u. dita do shfrytëzuar që në mëngjes, s'duhet shtyrë puna për më vonë. Paraja e bardhë për ditë të zezë vjet. shih te PARA,~JA. S'shëndoshet (s'majmet) kau ditën që do të theret fj. u. shih te KA,~U. Ditë polare pjesë e vitit në zonat a rrethet polare, gjatë së cilës Dielli nuk perëndon për afro një gjysmë viti. ====Shembuj==== <references group="shembuj" /> ===Lakimi=== {{sq-lak-emër |1 = ditë |2 = dita |3 = dita |4 = ditët |5 = një ditë |6 = disa ditëve |7 = ditës |8 = ditëve |9 = një dite |10 = disa ditëve |11 = ditës |12 = ditëve |13 = prej disa ditësh }} [[Kategoria:Me d]] [[Kategoria:Shqip]] rhm6136dks7lkw5jjwoqbe0lg2pzelf 10 50210 151788 2026-06-17T14:40:19Z GrafiXal 6077 Krijoi faqen me "<small>{{tooltip|I/e ligjërimit bisedor|bised.|und=yes}}</small>" 151788 wikitext text/x-wiki <small>{{tooltip|I/e ligjërimit bisedor|bised.|und=yes}}</small> 0ogje91doit88poktom4jcnjx32rg2a 10 50211 151792 2026-06-17T14:58:59Z GrafiXal 6077 Krijoi faqen me "<small>{{tooltip|vetëm|vet.|und=yes}}</small>" 151792 wikitext text/x-wiki <small>{{tooltip|vetëm|vet.|und=yes}}</small> jtyq5thuelsrs0437gsmqwt45h0o5j1 151794 151792 2026-06-17T15:00:26Z GrafiXal 6077 /* */ 151794 wikitext text/x-wiki <small>{{tooltip|Vetëm|vet.|und=yes}}</small> 94wdwzd7u1uicfwt8emer27f690vqkj 10 50212 151793 2026-06-17T14:59:48Z GrafiXal 6077 Krijoi faqen me "<small>{{tooltip|Kryesisht|kryes.|und=yes}}</small>" 151793 wikitext text/x-wiki <small>{{tooltip|Kryesisht|kryes.|und=yes}}</small> o5jlf79bxxle761nb5iu4tqqr0kkas5 10 50213 151795 2026-06-17T19:58:28Z GrafiXal 6077 Krijoi faqen me "<small>si {{{1}}}</small>" 151795 wikitext text/x-wiki <small>si {{{1}}}</small> nr04njbyoevqlghykh7zmaiep38rajy 10 50214 151796 2026-06-17T20:04:02Z GrafiXal 6077 /* */ 151796 wikitext text/x-wiki <small>shih</small> aq1p8iu53fbcylx38wzynllagxg86ep 151797 151796 2026-06-17T20:05:12Z GrafiXal 6077 /* */ 151797 wikitext text/x-wiki <small>shih [[{{{1}}}]]{{{2}}}</small> eyvu244rth705e6weori4krfl8eez6o 151798 151797 2026-06-17T20:06:25Z GrafiXal 6077 /* */ 151798 wikitext text/x-wiki <small>shih</small> {{{1}}}} tkg88uviyitmg3q79zgpxlwunpod4lr 151799 151798 2026-06-17T20:07:54Z GrafiXal 6077 /* */ 151799 wikitext text/x-wiki <small>shih</small> {{{1}}} dfi3u674dd9ofec3tpee8cee22rypid 10 50215 151800 2026-06-17T20:17:46Z GrafiXal 6077 /* */ 151800 wikitext text/x-wiki '''{{{1}}}''' <small>{{{lloji|}}}</small> 2l4n3ykv13mq1qpytbc515qcgfgqlpt 0 50216 151801 2026-06-17T20:20:15Z GrafiXal 6077 Krijoi faqen me "== Shqip == === Etimologjia === {{shih|[[ditë]],~a <small>+</small> [[nga]]|}} === Lokucion === {{sq-lokucion|nga dita në ditë|lloji=ndajfoljor}} # Shumë shpejt; në njërën prej ditëve më të afërme; së afërmi. # Për çdo ditë që kalon; nga njëra ditë në tjetrën." 151801 wikitext text/x-wiki == Shqip == === Etimologjia === {{shih|[[ditë]],~a <small>+</small> [[nga]]|}} === Lokucion === {{sq-lokucion|nga dita në ditë|lloji=ndajfoljor}} # Shumë shpejt; në njërën prej ditëve më të afërme; së afërmi. # Për çdo ditë që kalon; nga njëra ditë në tjetrën. 41jx4ibi4l5mha9uszs33th0ver4mbm 10 50217 151802 2026-06-17T20:24:37Z GrafiXal 6077 /* */ 151802 wikitext text/x-wiki <small>+</small> roihjezlw726ewv3hjb7cqkof2erhhr 0 50218 151803 2026-06-17T20:48:45Z GrafiXal 6077 /* */ 151803 wikitext text/x-wiki ==Shqip== ===Etimologjia=== {{shih|[[ditë]],~a {{+}} [[e]] {{+}} [[natë]]}} ===Lokucion=== {{sq-lokucion|ditë e natë|lloji=ndajfoljor}} # Vazhdimisht; pa pushim. 457997fh31j1fgxvrrxp2i3679typ25 151804 151803 2026-06-17T20:48:58Z GrafiXal 6077 /* Etimologjia */ 151804 wikitext text/x-wiki ==Shqip== ===Etimologjia=== {{shih|[[ditë]],~a {{+}} [[e]] {{+}} [[natë]],~a}} ===Lokucion=== {{sq-lokucion|ditë e natë|lloji=ndajfoljor}} # Vazhdimisht; pa pushim. p0p92dt4vum136td68mvgb70y8p24in