Wikipedia suwiki https://su.wikipedia.org/wiki/Tepas MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Média Husus Obrolan Pamaké Obrolan pamaké Wikipedia Obrolan Wikipedia Gambar Obrolan gambar MédiaWiki Obrolan MédiaWiki Citakan Obrolan citakan Pitulung Obrolan pitulung Kategori Obrolan kategori Portal Obrolan portal TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 33713 707777 703318 2026-04-04T20:04:51Z ~2026-20986-49 36447 707777 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Maikel Melero - Exhibición Freestyle GP Camión de España 2013 - 01.jpg|thumb|Motor]] '''Sapéda Motor''' nyaéta kandaraan anu bentukna jiga [[sapédah]] tapi leuwih gedé jeung ngagunakeun [[béngsin]] minangka bahan bakarna.<ref name="Kamus Basa Sunda">R.A Danadibrata.2006. Kamus Basa Sunda R.A Danadibrata. Bandung. Kiblat. Halaman445.</ref> ==Jenis-jenis Motor== Jenis motor dumasar kana golonganna di antarana ; *Sapéda motor ''low rider'' sapeda nu asalna ti [[Amerika Serikat]] anu dipaké pikeun an saukur pikaresepeun, umumna dipakéna naloika peré atawa ''weekend'', sarta teu dipaké jauh ngan saukur ngurilingan kota.<ref name="sumber1">https://showroom79.wordpress.com/2011/08/09/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120307041332/https://showroom79.wordpress.com/2011/08/09/ |date=2012-03-07 }} laporan-harian-20-mengenal-jenis2-kendaraan-roda-2/ {{id}} (diakses ping 16 Oktober 2011)</ref> Pikeun tampilanna maké aksesoris nu baheula jeung arék ka [[vintage]] tapi leuwih ramé.<ref name="sumber1" /> *Goped nyaéta kandaaraan alternatif beroda dua anu pernah ramé di Jakarta anu fungsina ngan saukur reresepan jeung jalan-jalan.<ref name="sumber1" /> Tapi kaayeunakeun Goped dipaké minangka kandaraan sapopoé sabab praktis, gampang dipakéna,irit, jrrd.<ref name="sumber1" /> *Free style nyaéta kandaraan anu dipaké pikeun gaya jeung mikabutuh kaparigelan anu leuwih pikeun ''freestyle''.<ref name="sumber1" /> *Skutik nyaéta Salah satu spesies motor nu teu maké gigi pikeun ngoper sangkan leuwih gancang. Ayeuna keur ramé sabab gampang dipaké, loba onderdilna, jeung miboga merk anu gedé.<ref name="sumber1" /> *[[Vespa]] Kandaraan anu ngalegenda sabab ti jaman ka jaman teu robah tapi di modif deui sangkan leuwih ngirut, sarta wangunna anu unik.<ref name="sumber1" /> *Trail nyaéta motor anu dipaké pikeun di tempat anu ékstrim jeung biasana dipaké offroad sarta katingalina ogé gaya.<ref name="sumber1" /> *Harley Davidson nyaéta motor anu dipaké ku jalama nu beunghar da hargana ogé bisa nepi ka ratusan juta.<ref name="sumber1" /> ==Galeri== [[gambar:Yamaha R1.jpg|200px|motor]] [[gambar:ZeroDS.jpg|200px|motor]] [[gambar:Parking Area STM 11 Cibubur (2).jpg|200px|motor]] [[gambar:MotoX start.jpg|200px|motor]] [[gambar:MotoGP - Sachsenring 2018 (30094664128).jpg|200px|motor]] [[gambar:2003 H-D Dyna Low Rider.JPG|200px|motor]] [[gambar:Yamaha SR 500 Köln-20140321-RM-100226.jpg|200px|motor]] [[gambar:1959 Vespa VBA 150.jpg|200px|motor]] ==Sumber== {{reflist}} {{pondok}} [[Kategori:Angkutan darat]] [[Kategori:Angkutan nu maké mesin]] 4iqpadiutstyqp9wjpqifj6m1u22oiv 707778 707777 2026-04-04T20:05:26Z ~2026-20986-49 36447 707778 wikitext text/x-wiki '''Sapéda Motor''' nyaéta kandaraan anu bentukna jiga [[sapédah]] tapi leuwih gedé jeung ngagunakeun [[béngsin]] minangka bahan bakarna.<ref name="Kamus Basa Sunda">R.A Danadibrata.2006. Kamus Basa Sunda R.A Danadibrata. Bandung. Kiblat. Halaman445.</ref> ==Jenis-jenis Motor== Jenis motor dumasar kana golonganna di antarana ; *Sapéda motor ''low rider'' sapeda nu asalna ti [[Amerika Serikat]] anu dipaké pikeun an saukur pikaresepeun, umumna dipakéna naloika peré atawa ''weekend'', sarta teu dipaké jauh ngan saukur ngurilingan kota.<ref name="sumber1">https://showroom79.wordpress.com/2011/08/09/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120307041332/https://showroom79.wordpress.com/2011/08/09/ |date=2012-03-07 }} laporan-harian-20-mengenal-jenis2-kendaraan-roda-2/ {{id}} (diakses ping 16 Oktober 2011)</ref> Pikeun tampilanna maké aksesoris nu baheula jeung arék ka [[vintage]] tapi leuwih ramé.<ref name="sumber1" /> *Goped nyaéta kandaaraan alternatif beroda dua anu pernah ramé di Jakarta anu fungsina ngan saukur reresepan jeung jalan-jalan.<ref name="sumber1" /> Tapi kaayeunakeun Goped dipaké minangka kandaraan sapopoé sabab praktis, gampang dipakéna,irit, jrrd.<ref name="sumber1" /> *Free style nyaéta kandaraan anu dipaké pikeun gaya jeung mikabutuh kaparigelan anu leuwih pikeun ''freestyle''.<ref name="sumber1" /> *Skutik nyaéta Salah satu spesies motor nu teu maké gigi pikeun ngoper sangkan leuwih gancang. Ayeuna keur ramé sabab gampang dipaké, loba onderdilna, jeung miboga merk anu gedé.<ref name="sumber1" /> *[[Vespa]] Kandaraan anu ngalegenda sabab ti jaman ka jaman teu robah tapi di modif deui sangkan leuwih ngirut, sarta wangunna anu unik.<ref name="sumber1" /> *Trail nyaéta motor anu dipaké pikeun di tempat anu ékstrim jeung biasana dipaké offroad sarta katingalina ogé gaya.<ref name="sumber1" /> *Harley Davidson nyaéta motor anu dipaké ku jalama nu beunghar da hargana ogé bisa nepi ka ratusan juta.<ref name="sumber1" /> ==Galeri== [[gambar:Yamaha R1.jpg|200px|motor]] [[gambar:ZeroDS.jpg|200px|motor]] [[gambar:Parking Area STM 11 Cibubur (2).jpg|200px|motor]] [[gambar:MotoX start.jpg|200px|motor]] [[gambar:MotoGP - Sachsenring 2018 (30094664128).jpg|200px|motor]] [[gambar:2003 H-D Dyna Low Rider.JPG|200px|motor]] [[gambar:Yamaha SR 500 Köln-20140321-RM-100226.jpg|200px|motor]] [[gambar:1959 Vespa VBA 150.jpg|200px|motor]] ==Sumber== {{reflist}} {{pondok}} [[Kategori:Angkutan darat]] [[Kategori:Angkutan nu maké mesin]] b8exrn4p7i8ma6hssvazj1xqyaz2p9x 0 41344 707779 673903 2026-04-05T04:45:57Z InternetArchiveBot 25926 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707779 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Soil profile.jpg|thumb|Struktur taneuh]] '''Tanah''' atawa '''''taneuh''''' nyaéta [[daging]] buleudan [[bumi]] nu geus tiis sarta bisa dipelakan.<ref name="kamus">R.A Danadibrata.2006. Kamus Basa Sunda.Bandung:Kiblat.</ref> Taneuh asalna tina lapukna sagala rupa [[batu]] anu kajadiana dilantarankeun ku suhu, [[cai]], tutuwuhan sarta bahan [[kimia]].<ref name="buku">Murniati, Hetty.2008.RIPA.Magelang:Tidar Ilmu.</ref> Taneuh pohara penting lalakonna pikeun kabéh kahirupan di [[bumi]] alatan taneuh ngarojong kahirupan [[tutuwuhan]] kalayan nyadiakeun hara sarta [[cai]] sakaligus minangka nu nahan akar.<ref name="sumber1">{{id}}[http://paryoto.com/tanah.html=id tanah di indonesia]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (diaksés tanggal 14 November 2011)</ref> Struktur taneuh anu ''berongga-rongga'' ogé jadi tempat anu alus pikeun [[akar]] hirup sarta tumuwuh.<ref name="sumber1"/> Taneuh ogé jadi tempat hirup sagala rupa [[mikroorganisme]].<ref name="sumber1"/> Pikeun lolobana [[sato]] darat, taneuh jadi lahan pikeun hirup sarta usikna.<ref name="sumber1"/> Ditilik tina sisi [[klimatologi]], taneuh nyekel lalakon penting minangka tempat neundeun [[cai]] sarta narékahan [[érosi]], sanajan taneuh sorangan ogé bisa kaérosi.<ref name="sumber1"/><ref name="mu'in"/> == Susunan Taneuh == Taneuh kasusun tina sababaraha lapisan. Bagéan-bagéan taneuh unggal lapisan pasti béda-béda.<ref name="buku" /> Bébédaan éta dilantarankeun ku bahan-bahan anu aya di jero taneuh téh teu sarua eusina.<ref name="buku" /> Lapisan taneuh bisa dipasing-pasing saperti ieu di handap:<ref name="buku" /> * '''Taneuh Lapisan Luhur''', taneuh lapisan luhur biasana warnana kolot rada [[hideung]].<ref name="buku" /> Taneuh lapisan luhur bisa disebut leuwih ''gembur'' jeung subur.<ref name="buku" /> Taneuh nu subur ieu lantaran lobana kandungan unsur humus jeung sagala rupa jasad [[hirup]].<ref name="buku" /> Taneuh ieu cocok pikeun kahirupan tutuwuhan.<ref name="buku" /> * '''Taneuh Lapisan Handap''', warna taneuh lapisan handap biasana leuwih ngora tibatan lapisan luhur.<ref name="buku" /> Taneuh ieu bisa disebut kurang subur sabab ngandung unsur [[humus]] nu saeutik jeung jarang dicicingan ku jasad hirup.<ref name="buku" /> * '''Lapisan Bahan Induk''', bahan induk taneuh warnana rada ka[[beureum]]-[[beureum]]<nowiki/>an.<ref name="buku" /> Taneuh lapisan luhur jeung lapisan handap asalna tina lapisan induk ieu.<ref name="buku" /> * '''Lapisan Batuan Induk''', batuan induk ieu mangrupa susunan panghandapna tina lapisan-lapisan di luhur.<ref name="buku" /> Taneuh dina kanyataanna teu ngan saukur kasusun ku bungkeuleukan taneuh hungkul tapi ogé kasusun ku sababaraha hal anu saéstuna bisa jadi kauntungan keur kahirupan manusa sarta alam sakurilingna.<ref name="buku" /> Susunan lain anu aya dina taneuh nyaéta saperti: [[humus]], [[lempung]], [[geluh]], [[keusik]], jeung [[batu]] leutik.<ref name="buku" /> Iwal ti éta, taneuh ogé dijadikeun tempat cicing ku sababaraha ékosistem anu bisa nyieun taneuh leuwih subur saperti: [[cacing]], [[mikroba]] jeung sasatoan leutik séjénna.<ref name="buku" /><ref name="mu'in">{{Cite book| last =Idianto| first = Mu'in| coauthors =MK| year = 2012| title =Pengetahuan Sosial Geografi 2|page=35|location=Jakarta| publisher =Grasindo| isbn =9789797326302|url=https://books.google.co.id/books?id=t_S_F7iYVJAC&pg=PA30&dq=flora++sunda&hl=id&sa=X&ved=0ahUKEwjdlMf6orLoAhUDdCsKHXGiCGYQ6AEIKDAA#v=onepage&q=flora%20%20sunda&f=false Rupa-rupa taneuh}}</ref> ==Rupa-rupa Taneuh== [[Indonésia]] nyaéta nagara kapuloan jeung daratan anu lega kalayan jenis taneuh anu béda-béda.<ref name="sumber2">{{id}}[http://syadiashare.com/jenis-tanah.html=id jenis tanah di indonesia]{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (diaksés tanggal 14 November 2011)</ref> Di handap ieu nyaéta jenis-jenis taneuh anu aya di [[Indonésia]] : *[[Taneuh Humus]] [[Taneuh Humus]] nyaéta taneuh anu pohara subur, kawangun tina lapukan [[daun]] sarta [[watang]] tangkal nu aya di [[leuweung]] [[hujan]] [[tropis]] anu leubeut.<ref name="sumber2"/> *[[Taneuh Keusik]] [[Taneuh Keusik]] nyaéta taneuh anu goréng pikeun [[tatanén]], anu kawangun tina ''batuan beku'' sarta ''batuan sedimen'' anu ngabogaan ''butir'' garihal sarta ''berkerikil''.<ref name="sumber2"/> *[[Taneuh Alluvial]] / Taneuh Endapan Taneuh aluvial nyaéta taneuh anu dijieun tina leutak [[walungan]] anu namper di dataran pendék anu ngabogaan sipat taneuh anu subur sarta cocok pikeun lahan [[tatanén]].<ref name="sumber2"/> *[[Taneuh Podzolit]] [[Taneuh Podzolit]] nyaéta taneuh subur anu umumna aya di pegunungan kalayan curah [[hujan]] anu luhur sarta miboga suhu anu pendék / tiis.<ref name="sumber2"/> *[[Taneuh Vulkanik]] / Taneuh Gunung Seuneuan [[Taneuh Vulkanis]] nyaéta taneuh anu kabentuk ti lapukan materi [[gunung]] anu bitu, seuneuan anu subur ngandung zat hara anu luhur.<ref name="sumber2"/> Jenis taneuh vulkanik aya di kira-kira lamping [[gunung]] anu aktip.<ref name="sumber2"/> *[[Taneuh Laterit]] [[Taneuh Laterit]] nyaéta taneuh henteu subur anu tadina subur sarta beunghar ngeunaan unsur hara, tapi unsur hara kasebut leungit alatan dibawa ku [[cai]] [[hujan]] anu luhur.<ref name="sumber2"/> Conto: [[Kalimantan Kulon]] sarta [[Lampung]].<ref name="sumber2"/> *Taneuh Mediteran / [[Taneuh Kapur]] Taneuh mediteran nyaéta taneuh sipatna henteu subur anu kabentuk tina ''pelapukan'' batuan anu kapur.<ref name="sumber2"/> Conto: [[Nusa Tenggara]], [[Maluku]], [[Jawa Tengah]] sarta [[Jawa Wétan]].<ref name="sumber2"/> *[[Taneuh Gambut]] / Taneuh Organosol Taneuh organosol nyaéta jenis taneuh anu kurang subur pikeun [[tatanén]] anu mangrupa hasil jieunan ''pelapukan'' tumbuhan ranca.<ref name="sumber2"/> Conto: ranca [[Kalimantan]], [[Papua]] sarta [[Sumatera]].<ref name="sumber2"/><ref name="mu'in"/> == Upaya Nyuburkeun Taneuh == Aya sababaraha cara pikeun nyuburkeun taneuh.<ref name="buku" /> salah sahijina nyaéta ku cara méré [[pupuk]] boh keur kaperluan [[manusa]] boh keur lingkungan hirup. Pupuk bisa dipasing-pasing saperti ieu di handap:<ref name="buku" /> * '''Pupuk Kandang''', nyaéta pupuk anu asalna tina kokotor sasatoan. Contona tina kokotor [[munding]], [[sapi]], [[embé]] jeung sajabana.<ref name="buku" /> * '''Pupuk Kompos''', nyaéta pupuk nu asalna tina runtah jeung dangdaunan anu ngahaja sina buruk di jero taneuh.<ref name="buku" /> * '''Pupuk Héjo''', nyaéta pupuk nu asalna tina sésa tutuwuhan héjo, misalna [[kalakay]] atawa ''ranting''.<ref name="buku" /> * '''Pupuk Jieunan''', nyaéta pupuk anu dijieun di pabrik-pabrik pupuk, misalna: [[Uréa]], ZA, NPK, TSP, jeung sajabana.<ref name="buku" /> Pupuk jieunan gaduh prosedur anu tepat kanu dianggo ku sabab tiasa ngaruh nilai pH taneuh, khususna pupuk NPK (Nitrogen, Pospor, Kalium). Biasana alat anu dianggo pikeun ngontrol pH taneuh disebut [https://www.hargaphmeter.com/2019/10/ady-lab-harga-ph-meter-tanah-aplikasi-fungsi-ph-meter-tanah-portable.html pH meter tanah]. == Érosi == Érosi nyaéta kajadian anu dilantarankeun ku lobana cai jeung angin tapi taneuh aya dina kaayaan dugul atawa teu dipelakan ku tutuwuhan.<ref name="buku" /> Érosi ngabalukarkeun palidna unsur taneuh saperti humus anu ngabalukarkeun taneuh hésé keur dipelakan tutuwuhan.<ref name="buku" /> == Rujukan == {{Reflist|2}} [[Kategori:Géologi]] [[Kategori:Sumber daya alam]] htu2gxutkaq6c2nia03wfbdbkjrp40a 0 50627 707780 705092 2026-04-05T04:55:49Z InternetArchiveBot 25926 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707780 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=April 2017}} {{Taxobox | name = Tawés | image = File:Barbonymus gonionotus - Yung-Lun Lin - 586218900.jpeg | image_width = 250px | image_caption = Lauk Tawés (''Barbonymus gonionotus'') | regnum = [[Sato|Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Cypriniformes]] | familia = [[Cyprinidae]] | genus = ''[[Barbonymus]]'' | species = '''''B. gonionotus''''' | binomial = ''Barbonymus gonionotus'' | binomial_authority = ([[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1849)<ref name="Bleeker1849">Bleeker, P. (1849). "Fragmenta Ichthyologicae Bataviae". ''Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen''.</ref> | synonyms = * ''Barbus gonionotus'' <small>Bleeker, 1849</small> * ''Puntius gonionotus'' <small>(Bleeker, 1849)</small> * ''Puntius javanicus'' <small>Bleeker, 1855</small> }} '''Tawés''' atawa turub hawu, basa latin (''Barbonymus gonionotus'' <small>[[Bleeker]], 1850</small>) nyaéta [[lauk]] tina anggota [[kulawarga]] [[Cyprinidae]]. Tawés loba diingu/dipiara pikeun dimangpaatkeun [[akuakultur]]. Anu kasohor tina olahan lauk tawés téh asin lauk tawés. Di alam bébas tawés kapanggih méh di sakuliah [[Indonésia]] utamana di pulo-pulo [[Sunda]] <ref name="kottelat93">{{aut|Kottelat, M., A.J. Whitten, S.N. Kartikasari, S. Wirjoatmodjo}}. 1993. ''Ikan Air Tawar Indonesia Bagian Barat dan Sulawesi''. Periplus Edition (HK) Ltd. dan Proyek EMDI KMNKLH Jakarta. hal 44.</ref>. Kiwari geus di pijahkeun tur di piara dina jumlah anu loba sahenteuna geus lumangsung ti mimiti abad ka-19, tawés di rekahkeun [[introduksi]] ka pulo-pulo séjéna; saperti ka [[Sulawesi]]<ref name="kottelat93"/>. numutkeun kana cutatan ti [[FAO]], ieu lauk di rekahkeun ogé ka luar nagara saperti ka:[[Filipina]] (1956) ka [[India]] (1972)<ref>{{aut|Welcomme, RL.}} 1988. [http://www.fao.org/fishery/introsp/2290/en FAO Fisheries Technical Paper No 294, 318 pp.]</ref>. Disababaraha tempat ngaran pikeun nyebut kana lauk tawés béda-béda saperti: ''lawak, lalawak'' dina basa [[malaysia]]; dina basa [[sunda]] katelah ogé ''turub hawu'' ; jeung ''tawés", badir sebutan urang [[Jawa]]<ref name="kottelat93"/>. Aya ogé anu nyebut ''lampam jawa''. Dina basa [[Inggris]], ieu lauk dingaranan ''Java Barb, Silver Barb,'' atawa ''Tawes''. == Pedaran == [[File:Barbon gonion 120127-22835 tsm.JPG|thumb|left|180px|Sisit lauk tawes bodas herang]] Lauk tawés sisitna bodas ngagurilap, gedé awakna kasup sedeng, panjang tina hulu nepi ka buntut kurang leuwih 330 [[milimeter|mm]]. Sisit palebah luhureun beuteung jeung pundukna aya [[Gurat sisi]] lobana 29-31 siki.<ref name="kottelat93"/>, Kungsi katéwak tawés anu panjangna nepika 45 [[sentimeter|cm]] dina hiji bendungan di [[Thailand]]<ref name="fishb"/>. Sirip pundukna, tina tungtung sirip pundukna kurang leuwih 2,4-2,6 dibandingkeun jeung panjang awakna (teu kaasup buntut). Panjang huluna 4-4,3 dibandingkeun jeung panjang awakna (teu kaasup buntut). Sirip dina pundukna dimimitian sajajar jeung sisit kurang leuwih ka-10, tina tungtu sisit beuteungna, dina embun-embuna aya 11 sisit. Cucuk sirip dina pundukna mibanda IV (ramo-ramo heuras tur cucukan) sesana 8 siki (ramo-ramo leuleus); sirip palebah bujurna III.6; sirip dadana I.14-15; jeung sirip palebah beuteung I.8 (hartina 1 anu heuras 8 ramo-ramo leuleus). Cucuk teuas tur seuket aya dina palebah pundukna kalawan rérégéan dina palebah tukangna. Buntutna dikurilingan ku 16 sisik.<ref name="kottelat93"/> [[File:Barbon gonion 120127-22832 tsm.JPG|thumb|right|180px|Tawés, huluna monyong]] == Tempat hirup == Di alam bébas, tawés ilaharna kapanggih di susukan ogé solokan leutik, [[rawa-rawa]], nepika bendungan anu gedé. Tawés mikaresep cai anu tenang atawa ngalirna lalaunan. Sanajan henteu jauh lauk tawés ogé katiténan [[migrasi]] atawa pindah tempat, ilaharna tina susukan gedé pindah ka susukan leutik, kamalir, atawa kana cai naneum, utamana mangsa datang usum hujan. Tawés dina panitenan loba hirup liar di susukan [[Mekong]], [[Chao Phraya]], [[Malaysia|Semenanjung Malaya]], [[Sumatera]] jeung [[Jawa]].<ref name="fishb">{{aut|FishBase}}: [http://www.fishbase.us/summary/Barbonymus-gonionotus.html ''Barbonymus gonionotus'' (Bleeker, 1849)]</ref> Dina cara barang hakan tawés mah kagolongkeun[[herbivora]] tayalian mikaresep [[dangdaunan]] saperti ''[[Hydrilla]]'', jeung tatangkalan liar séjéna, kitu ogé dangdaunnan anu murag ka susukan. Dalah ti kitu tawés ogé resep ngahakan [[invertebrata]]. Suhu [[cai]] anu loyog pikeun hirup tawés nyaéta 22-28&nbsp;°C.<ref name="fishb"/> [[File:Barbon gonion 120127-22842 tsm.JPG|thumb|left|180px|Buntut lauk tawés]] == Manfaat == === Lauk piaraan === Lauk tawés mangrupa lauk anu loba dipiara pikeun dimangpaatkeun, din nagara [[Thailand]] komo deui, lauk tawés téh jadi lauk anu penting pikeun dipiara sagigireun opat lauk anu séjéna.<ref>{{cite web|url=http://www.fao.org/fi/website/FIRetrieveAction.do?dom=countrysector&xml=naso_thailand.xml|title=National Aquaculture Sector Overview - Thailand|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Kawas lauk [[nila]], tawés henteu hésémiarana, tur teu perlu waragad anu gedé, kualatan ieu pisan di [[Bangladesh]] mah loba dipelak di balong-balong <ref>[http://www.agriculturesnetwork.org/magazines/global/searching-synergy/women-integrate-fish-and-farming Women integrate fish and farming] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120330032221/http://www.agriculturesnetwork.org/magazines/global/searching-synergy/women-integrate-fish-and-farming |date=2012-03-30 }}</ref>. Taksiran mah 50.000 ton lauk tawés beunang miara geus di hasilkeun di wilayah Asia Tenggara jeung Bangladesh sajering taun 1994 <ref name="kottelat93"/>. Di balong pamiaraan lauk tawés arang langka gedéna nepika 40&nbsp;cm tur beurat ngaleuwihan 1,5 [[kilogram|kg]]. Sanajan tikitu kungsi aya lauk tawés beunang nguseup anu beuratna 2,8&nbsp;kg ti situ Teak Tree di Thailand, kalawan beuratna 13&nbsp;kg (panjang 90&nbsp;cm) di [[Malaysia]]<ref>Fishing world records: [http://www.fishing-worldrecords.com/carps/Barbonymus%20gonionotus.html ''Barbonymus gonionotus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929173822/http://www.fishing-worldrecords.com/carps/Barbonymus%20gonionotus.html |date=2011-09-29 }}</ref>. === Konsumsi=== Tawés mangrupa lauk anu loba dipiara utamana pikeun dikonsumsi dina kaayaan seger atawa geus diolah ilaharna dijieun lauk asin utamana di wewengkon Asia Tenggara. Mangsana diolah paling dipikaresep nyaéta lauk beunang ngagoreng kusabab seungitna anu mandiri, aya ogé anu resep ngolah lauk tawés kujalan dibeuleum, dipais, jeung sajabana. Komo di nagara Thailand mah lauk tawés mangrupa lauk konsumsi anu geus jadi kabiasaan/tradisi masak di Thailand, Laos, dan Kamboja. Di [[Laos]], tawés biasa diasakan anu katelah ''Lap Pa''<ref>[http://www.asianspicyrecipes.com/recipes/laos/lap_pa_keng.php Lap Pa Keng (Minced Raw Fish)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007141921/http://www.asianspicyrecipes.com/recipes/laos/lap_pa_keng.php |date=2011-10-07 }}</ref>. Sementara di Thailand, daging tawes dimasak sebagai ''Pla som'' (ปลาส้ม, ikan asam)<ref>[http://thaifoodandtravel.com/blog/tag/pla-som/ Pla som, or sour fish] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220702120528/http://www.thaifoodandtravel.com/blog/tag/pla-som/ |date=2022-07-02 }}</ref> atawa campuran olahan anu katelah ''[[Tom yam]]''. == Mijahkeun == Lauk tawés miboga sipat alami bisa mijah di walungan nalika datang usum hujan atawa nalika aya caah leutik (''freshwater pulses''). Dina budidaya, tawés bisa dipijahkeun sapanjang taun ku cara manipulasi lingkungan balong.<ref name="Kottelat1993" /> Indung tawés biasana mimiti bisa dipijahkeun saatos umur 6-8 bulan kalayan beurat 300-500 gram. Prosés mijahna tawés lumangsung sacara massal, di mana endog anu dikaluarkeun ku bikang bakal dibuahan ku jalu dina cai, sarta éta endog téh sipatna ngalayang (semi-buoyant).<ref name="FishBaseTawes" /> == Pamiaraan == Pamiaraan tawés di Tatar Sunda umumna dipigawé dina sababaraha sistem: * ''Sistem Polikultur'': Tawés dipiara bareng jeung [[lauk emas]] atawa [[nilem]]. Tawés fungsina salaku "tukang beresih" anu ngahakanan jukut atawa sésa pakan di sisi balong.<ref name="Whitten1996" /> * ''Pamiaraan di Sawah (Mina Padi)'': Alatan tawés téh hérbivora, ieu lauk cocog pisan diteundeun di sawah pikeun mantuan ngendalikeun gulma (jukut liar) anu ngaganggu paré. * ''Pakan'': Tawés kawilang gampang dina urusan pakan. Salian ti jujukutan saperti daun sampeu, daun bolang, atawa kakaséupan, tawés ogé bisa dibéré pakan tambahan mangrupa dedek atawa pélét. === Ngabasmi gulma === Kulantaran lauk tawés sipatnya mangrupa ''hérbivora'' bisa waé dipelakeun pikeun ngabasmi atawa ngurangan [[gulma]] di jero cai<ref name="fishb"/>. Ieu dikuatkeun ku ayana hasil tina panalungtikan anu pernahna di situ/[[Danau Maninjau]], [[Sumatera beulah kulon]], yén lauk tawésjeung [[nilem]] anu ngahaja dipelakeun di dinya bari jeung henteu di awur/diparaban, ieu lauk-lauk téh ngahakan rupa-rupa [[fitoplankton]] anu aya di éta situ, tah ku alatan ieu pisan ieu lauk-lauk bisa ngahaja dipelak pikeun ngabantu méré sihan cai situ.<ref>{{aut|Syandri, H.}} 2004. [http://www.unri.ac.id/jurnal/jurnal_natur/vol6(2)/Hafrijal.pdf Penggunaan Ikan Nilem (''Osteochilus haselti'' CV) dan Ikan Tawes (''Puntius javanicus'' CV) Sebagai Agen Hayati Pembersih Perairan Danau Maninjau, Sumatera Barat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091104180607/http://www.unri.ac.id/jurnal/jurnal_natur/vol6(2)/Hafrijal.pdf |date=2009-11-04 }}. ''Jurnal Natur Indonésia'' '''6''' (2): 87-90.</ref> == Dicutat tina == {{reflist|3}} == Tutumbu ka luar == {{commons|Barbonymus gonionotus}} * FAO Species Fact Sheet: [http://www.fao.org/fishery/species/2175/en ''Barbonymus gonionotus'' (Bleeker, 1850)] * [https://books.google.co.id/books?id=GnDlUJAgtsIC&pg=PA3&dq=ikan+adalah&hl=id&sa=X&ved=0ahUKEwi8nOz-stfhAhXPTX0KHfCiCykQ6AEIKTAA#v=onepage&q=ikan%20adalah&f=false]&nbsp;-Mengenal & Mengend. Predator Ikan {{pondok}} [[Kategori:Cyprinidae]] [[Kategori:Sasatoan Sunda]] [[Kategori:Sasatoan Indonésia]] [[Kategori:Lauk]] [[Kategori:Lauk darat]] [[Kategori:Sato cai]] lbuh9chwgcul4tkio0hqsdnu1d3qtlk 0 50684 707784 707738 2026-04-05T05:46:56Z Dinototosugiarto 11449 707784 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=April 2017}} {{Infobox World Heritage Site | WHS = Taman Nasional Komodo | Image = [[File:Komodo dragon (Varanus komodoensis).jpg|200px|Komodo]] | State Party = {{INA}} | Type = Alam | Criteria = vii, x | ID = 609 | Region = [[Daftar Situs Warisan Dunia di Asia dan Oseania|Asia Pasifik]] | Year = 1991 | Session = ke-15 | Link = http://whc.unesco.org/en/list/609 }} '''Taman Nasional Komodo''' nyaéta hiji tempat anu pernahna di sagigireun [[Nusa Tenggara Wétan]] jeung [[Nusa Tenggara Kulon]]. Diwangun ku tilu pulo : [[Pulo Komodo]], [[Pulo Rinca]], Jeung [[Pulo Padar]] tur sababaraha pulo leutik séjéna. Legana daratan ieu taman kurang leuwih 603&nbsp;km² lamun diitung jeung lautna kurang leuwih legana nambah jadi 1817&nbsp;km² . Mimiti diwangun taun [[1980]] maksudna pikeun ngajaga tur ngariksa kalumangsungan hirup [[komodo]] jeung habitatnya. Di ieu tempat kurang leuwih hirup 277 [[spesies]] sasatoan anu mangrupa campuran sasatoan anu asalna ti [[Asia]] jeung [[Australia]], sasatoan anu hirup di ieu taman tayalian ti: 32 [[spesies]] [[mamalia]], 128 spesies [[manuk]], jeung 37 spesies [[Reptil|réptilia]]. Sagigireun komodo, sahenteuna aya 25 spesies sato darat jeung manuk anu kaasupkeun kana sato anu hirupna dina panalingaan kalumangsungan hirupna/dilindungi, ku lantaran jumlahna anu ngan saeutik jaba tikitu hirupna ngan wungkul aya di éta wewengkon (endemik). Taman ieu ogé, mibanda batu karang/''terumbu karang.'' Anugeus katitenan kurang leuwih aya kana 253 [[spesies]] karang anu kapanggih di ieu wewengkon, ogé kurang leuwih aya 1.000 spesies [[lauk]]. Alam anu éndah, cai laut canémbrang herang, matak méré nah dipaké ngojay jeung teuleum/''nyelam'' ieu mangrupa pangirut pikeun juljolna para ''wisatawan'' anu ngadon arulin ka éta daérah. Pulo-[[pulo]] anu aya di dieu mangrupa pulo [[vulkan]]is. Pangeusina kurang leuwih 4.000 jiwa. Dina taun[[1991]] ieu taman nasional mangrupa situs warisan dunya anu di tetepkeun ku [[UNESCO]]. Tanggal 11 Nopémber 2011, ''New 7 Wonders'' ngabéwarakeun ngeunaan Taman Nasional Komodo mangrupa salah sahiji tina 7 kaahéngan dunya, marengan sababaraha tempat anu aya di nagara séjén tayalian: leuweung [[Amazon]], [[''Teluk'' Halong]], curug [[Iguazu]], Pulo [[Jeju]], Susukan handapeun taneuh [[''Puerto Princesa'']], jeung [[''Table Mountain'']]<ref>http://www.new7wonders.com/?lang=id/</ref>. Taman Nasional Komodo hiji tina 7 kaahéngan dunya<ref>http://www.detiknews.com/read/2011/11/12/080701/1765930/10/new7wonders-baru-resmikan-7-keajaiban-dunia-pada-awal-2012</ref>. == Pernahna Taman Nasional Komodo == Taman Nasional Komodo pernahna aya di tengah-tengah pulo [[Sumbawa]] jeung pulo [[Flores]] dina runtuyan pulo-pulo Nagara Indonésia beulah wétan. Dina urusan administratip ieu wewengkon kaasupkeun ka wilayah [[Kacamatan Komodo]], [[Kabupaten Manggarai Barat]], Provinsi [[Nusa Tenggara Wétan]]. Ieu wewengkon ditetepkeun Taman Nasional Komodo dina tanggal [[6 Maret]] [[1980]] ogé mangrupa Cagar Manusia jeung ''Biosfer'' ditetepkeun dina taun [[1977]] ditetepkeun agé mangrupa [[''Situs Warisan Dunia'']] ku [[UNESCO]] dina taun [[1991]], mangrupa Lambang Nasional ditetepkeun ku Presidén RI dina taun [[1992]], ditetepkeun ogé mangrupa wewengkon panyalindungan Laut dina taun [[2000]] tur mangrupa salah sahiji conto Taman Nasional anu aya di [[Indonesia]] ditetepkeun dina taun [[2006]]. Legana Taman Nasional Komodo kurang leuwih ''173.300 ha'' kaasup di jerona [[daratan]] jeung [[lautan]] kalawan mibanda lima pulo gedé tayalian [[Pulo Komodo]], [[Pulo Padar]], [[Pulo Rinca]], [[Gili Motang]], [[Nusa Kode]] katambahan ku sababaraha pulo-pulo leutik. éta pulo-pulo kabéhanana disebut ku [[Taman nasional]] anu ditetepkeun pikeun tempat nyalindungna [[Komodo]] ku lantaran habitatna nyanghareupan ancaman tina katumpuran. Kaasup di jerona aya pirang-pirang kahirupan anu aya di éta tempat. Taman lautna disayagikeun pikeun ngajaga tur ngariksa sagala rupa-rupa ''biota'' laut anu aya disabudeureun éta pulo, malahan ieu taman laut kaasup kana salah sahiji taman anu pepek eusina. Taman Nasional komodo pernahna dina jajaran garis [[Wallacea]] [[Indonesia]]. Wewengkon ''Wallacea'' mangrupa pasangrokna dua benua anu nimbulkeun pulo-pulo anu beda hiji jeung anu liana tur mibanda gunung-gunung anu ''aktive'', sasatoan pangeusina éta pulo-pulo ogé pacampur asalna ti kadua benua [[Autralia]] jeung [[Asia]]. Di éta Taman Nasional Komodo Aya kana 254 spesies pepelakan/tatangkalan anu asalna ti Asia jeung Australia. ogé kapanggih 58 rupa sasatoan jeung 128 rupa manuk. ''Vegetasi'' campuran anu aya di ieu Taman Nasional Komodo ngajadikeun ieu tempat anu genah tur méré nah pikeun hirup rupa-rupa sasatoan anu aya di éta tempat. Di jero Taman Nasional Komodo, sahenteuna aya kana opat kampung. Pulo [[Komodo]] aya hiji [[Desa|kampung]] tayalian [[kampung Komodo]]; pulo [[Rinca]] aya dua [[Desa|kampung]] tayalian ti [[Rinca]] jeung [[Kerora]], tur di pulo [[Papagarang]] aya sakampung nyaéta [[kampung Papagaran]]. Nepika taun 2010, masyarakat anu nganjrek éta wewengkon aya kana ''4.251 urang'' anu lolobanaa pakasabanna jadi pamayang / [[Nelayan]]. Dina ageman méh kabéh ngagem agama [[Islam]]. == Sajarah dina ngokolakeun taman == Satwa [[Komodo]] mimiti kasohor dina dunya elmu ''pengetahuan'' (pangaweruh) ti mimiti taun [[1911]] nalika [[Peter Ouwens]], Salah saurang kurator di hiji musieum [[Museum Zoologi Bogor]], narima hiji sato anu dikirim ku saurang Perwira Pamaréntah [[Hindia Belanda]] [[J.K.H. Van Steyn]], anu satuluyna dingaraan ''Varanus komodensis Ouwens'' dina taun [[1912]] dina catetanna [[Pieter Antonie Ouwens]] anu dibéré judul "On a Large Species from The Island of Komodo". Tiharita mimiti nimbulkeun kasadaran pikeun ngajaga tur ngalestarikeun kalumangsungan hirup éta sato, ieu kasadaran ogé mimiti katempo prakna ku dikaluarkeuna rupa-rupa aturan pamaréntah anu eusina pikeun méré panyalindungan éta sato komodo, di antarana waé : * SK. Sultan Bima tahun 1915 ngeunaan panyalindungan Komodo (Verordening van het Sultanat van Bima). * SK Pamaréntah Daérah Manggarai tahun 1926 ngeunaan panyalindungan Komodo (Besluit van het Zelfbestuur van het Landschap Manggarai). * SK Residén Timor tahun 1927 ngeunaan disahkeun SK Pamaréntah Daérah Manggarai ''pada butir'' 2 anu di luhur. Dina palebah pangwangunan Taman Nasional Komodo aya sabaraha undakan : * Zelfbestuur van Manggarai, verordening No. 32/24 September 1938 ngeunaan ngadegkeun Suaka Margasatwa [[Pulo Padar]], Beulah kulon jeung kiduleun [[Pulo Rinca]]. * Residen van Timor en onder horigheden No. 19/27 Januari 1939 (Disahkeuna paraturan Pamaréntah Daérah dina angka 1) * Surat Kaputusan ''Menteri Kehutanan'' No.66/Dep.Keh/1965 tanggal 21 Oktober 1965 ngeunaan ditetepkeuna Pulo Komodo pikeun Suaka Margasatwa anu legana 31.000 Ha. * Surat Kaputusan Gubernur KDH Tk. I Nusa Tenggara Timur No.32 Tahun 1969 tanggal 24 Juni 1969 ngeunaan panunjukan [[Pulao Padar]], [[Pulo Rinca]] jeung [[Daratan Wae Wuul]]/[[Mburak]] pikeun ''Leuweung Wisata''/ [[Suaka Alam]] anu legana ''20.500 Ha''. * Surat Kaputusan Dirjen Kehutanan No.97/Tap/Dit Bina/1970, Ngeunaan ditunjukna Seksi PPA di [[Labuan Bajo]]. * Pangumuman Menteri Pertanian tanggal 6 Maret 1980 ngeunaan diwanguna Taman Nasional Komodo. * Kaputusan Dirjen PHPA No.46/Kpts/VI-Sek/84 tanggal 11 Désémber 1984 ngeunaan ditangtukeuna ''Wilayah Kerja'' Taman Nasional Komodo. * Kaputusan [[Menteri Kehutanan]] No.306/Kpts-II/92 tanggal [[29 Februari 1992]] ngeunaan robahna [[Suaka Margasatwa]] [[Pulau Komodo]], [[Pulau Rinca]], [[Pulau Padar]] anulegana ''40.728 Ha'' sarta mernahkeun Laut disabudeureuna anu legana ''132.572 Ha'' pernahna di Kabupaten Dati II [[Manggarai]] Provinsi Dati I [[Nusa Tenggara Timur]] pikeun [[Taman Nasional]] anu dingaranan Taman Nasional Komodo. * Taun [[1992]], [[Komodo]] ditetepkeun ku Présidén RI mangrupa ''Simbol Satwa Nasional'' ngaliwatan ''Keppres No. 4 Tahun 1992'' tanggal [[9 Januari 1992]]. * Taun [[1992]], Robahna kagunaan ''Suaka Margasatwa'' Pulo [[Komodo]], Pulo [[Rinca]] jeung pulo [[Padar]] anu legana ''40.728 Ha'' ogé netepkeun Laut anu legana ''132.572 Ha'' pikeun dimangpaatkeun pikeun Taman Nasional Komodo. * Taun [[2000]], ngeunaan netepkeun daérah pikeun ngajaga kalanggengan leuweung ku [[Menteri Kehutanan]] anu legana ''132.572 Ha''. * Taun [[2006]], Taman Nasional Komodo mangrupa 21 Taman Nasional Modél anu aya di Indonésia luyu jeung SK Direktur Jenderal PHKA Nomor SK.128/IV-Sek/2006 ngeunaan probahankaputusan Direktur Jenderal PHKA Nomor SK.69/IV-Set/HO/2006 ngeunaan ditunjukna 20 (Dua puluh) Taman Nasional pikeun Taman Nasional Modél. == Rupa-rupa kahirupan din Taman Nasional Komodo == === Poténsi ''Flora'' === Ekosistem Taman Nasional Komodo dipangaruhan ku iklim anu ngahasilkaeun halodo leuwih panjang, hawana nyongkab panas jeung arang langka turu hujan. Sagigireun ti éta Taman Nasional Komodo nempatan ''zonasi transisi'' di mana flora jeung fauna asalna ti [[Asia]] jeung [[Australia]]. ''Ekosistem'' [[cai]] dipangaruhan ku [[iklim]] [[El-Nino]]/[[La Nina]], anu ngabalukarkeun cai laut di éta wewengkon leuwih haneut anu mindeng kajadian ngalirna cai laut anu kawilang kuat. Rupa-rupa ''vegetasi'' anu aya Taman Nasional Komodo ; '''Tegalan ''jukut'' jeung leuweung Savana''' di dieu tegalan [[jukut]] jeung leuweung [[Savana]] legana nepika 70% tina legana Taman Nasional Komodo. Rupa-rupa jukut jadi kalawan subur saperti ; ''Setaria adhaerens'', ''Chloris barbata'', ''Heteropogon contortus'', ''Themeda gigantea'' jeung ''Themeda gradiosa'' anu paselang jeung tangkal [[lontar]] (Borassus flobellifer) anu memang ieu tangkal asli di ieu wewengkon. 'Leuweung ' [[Tropis]] anu pernahna di 500 m dpl)''' Kurang leuwih 25% tina legana ieu wewengkon Komodo mangrupa vegetasi leuweung tropis tatangkalan anu jadi dieiu daérah kayaning : [[kesambi]] (Schleichera oléosa), [[asem]] (Tamarindus indica), [[kepuh]] (Sterculia foetida), jeung anu séjéna. '''leuweung anu pernahna disaluhureun 500 m dpl''' tempat anu pernahna saluhureun 500 m dpl. Diluhureun pasir-pasir/gunung leutik, vegetasinya kayaning ; ''Collophyllum spectobile'', ''Colona kostermansiana'', ''Glycosmis pentaphylla'', ''Ficus urupaceae'', ''Mischarpus sundaicus'', ''Podocarpus netrifolia'', ''Teminalia zollingeri'', ''Uvaria ruva'', [[rotan]] (Callamus sp.), [[bambu]] (Bambusa sp.), aya ogé dina tempat anu kaiuhan/hieum kapanggih ogé sababaraha [[lumut]] anu napel hirup dina batu-batu. === Potensi Fauna === Sababaraha rupa Fauna/sasatoan anu kapanggih hirup di Taman Nasional Komodo saperti ; '''Komodo ''(Varanus komodoensis)'' Kiwari aya nana ''2,793 '' [[komodo]] anu hirup di wewengkon Nasional Komodo. ''1,288 '' aya di pulo [[Komodo]], ''1,336 '' deui di pulo [[Rinca]], ''83'' di [[Gili Motang]] jeung ''86'' di [[Nusa Kode]]. Sedengkeun di pulo [[Padar]] komodo komodo téh geus teu kapanggih deui kawasna tumpur. Kapanggih hirup di tegalan jukut, leuweung savana, jeung di sisi basisir. Komodo kahakanana daging [[karnivora]]. Komodo anu masihkénéh leutik ngahakan sabangsaning [[serangga]], [[cakcak]] jeung [[manuk]]. Anak Komodo hirup dina tatangkalan nepi ka umur dua taun, maksudna nyingkahan gangguan jeung dihakan ku komodo anu leuwih gedé atawa[[bagong]]. di mana geus gedé Komodo bisa ngahakan [[uncal]],[[mencek]] [[bagong]], [[kuda]], jeung [[munding]] [[cai]]. Komodo ogé ngahakan bangké, naon waé anu kapanggih. Komodo létahna ulal-elol kaluar kajéro maksudna pikeun ngangseu kahakanan anu aya di sabudeureuna, komodo bisa ngangseu buruana anu anggangna nepika lima (5&nbsp;km). Ciduh ( air liur) komodo ngandung bakteri anu bisa ngabalukarkeun korban nyawa. kurang leuwih aya kana 60 rupa bakteri anu aya dina ciduk éta komodo salah sahijina bisa ngabalukarkeun gedih karacunan. Buruan/Mangsa anu digegel ku komodo bisa paéh dina waktu sapoé nepika sababaraha minggu ku alatan ketihna karacunan. '''Mamalia''' Kayaning , [[Uncal]] (''Cervus timorensis''), [[ajag]] (''Cuon alpinus''), [[bagong]] (''Sus scrofa''), [[Lutung]] (''Macaca fascicularis''), [[kuda]] liar (''Equus caballus'') jeung [[munding]] liar (''Bubalus bubalis''), [[careuh]] (''Paradoxurus hermaphroditus''), [[beurit]] gedé Rinca] (''Ratus ritjanus''), jeung [[kalong]] [[buah]] (''Cynopterus brachyotis'' jeung ''Pteropsis sp''.) '''Manuk'' Aya kana ''111 rupa manuk '', kayaning ; manuk [[gosong]] (''Megapodius reinwardt''), [[kakatua]] (''Cacatua sulphuréa''), [[tikukur]] (''Géopelia streptriata''), [[puter]] (''Streptopelia chinensis''), [[pergam hijau]] (''Ducula aenéa''), [[Philemon buceroides]], manuk [[raja udang]] (''Halcyon chloris''), jaung manuk [[kacamata laut]] (''Zosterops chloris''). “Reptil” Aya kana '''34 rupa Reptil'''. Sagigireun reptil [[Komodo]], kayaning ; Oray [[kobra]] (''Naja naja''), oray [[russel]] (''Viperia russeli''), oray [[hejo]] (''Trimeresurus albolabris''), oray [[sanca]] (''Python sp''.), oray [[laut]] (''Laticauda colubrina''), [[kadal]] (''Scinidae'', ''Dibamidae'', jeung ''Varanidae''), [[toke]] (''Gekko sp''.), [[penyu sisik]] (''Eretmochelys imbricata''), dan [[penyu hijau]] (''Chelonia mydas''). == Zonasi == Tipe-tipe Zonasi di Taman Nasional Komodo; * '''Zona Inti''', ieu zona legana ''34.311 Ha'' anu mangrupa zona larangan atawa aya dina panyalindungan, di dieu teu meunang aya parobahan ku alatan ayana kagiatan manusa, kajaba aya patula patalina jeung panalungtikan pikeun kamekaran élmu jeung ''pendidikan''. * '''Zona Rimba''', ieu zona legana ''66.921,08 Ha'' anu mangrupa zona larangan atawa aya dina panyalindungan, di dieu teu meunang aya parobahan ku alatan ayana kagiatan manusa, kajaba ''aktivitas'' wisata. * '''Zona Perlindungan Bahari''',ieu zona legana ''36.308 Ha'' nyaéta daérah anu pernahna 500 m ti sisi basisir kaluareun ''garis'' ''isodepth'' 20 m sakuriling batu karang, kajaba dina zona pamangpaatan tradisional bahari. Dina ieu zona teu meunang ngala lauk jeung hasil laut séjéna, kajaba kagiatan wisata alam anu geus ditangtukeun. * '''Zona Pemanfaatan Wisata Daratan''', zona ieu legana ''824 Ha'' ngan dipaké ''kalayan'' ''intensif'' pikeun ''wisata'' alam daratan. * '''Zona Pemanfatan Wisata Bahari''', zona ieu legana ''1.584 Ha'' ngan dipaké kalawan ''intensif'' pikeun wisata alam ''perairan''. * '''Zona Pemanfaatan Tradisional Daratan''', zona ieu legana ''879 Ha'', zona ieu bisa dipaké masarakat sabudeureun pikeun nyumponan kabutuhan sapopoé anu ijina dicepeng ku ''Kepala Balai TN.'' Komodo. * '''Zona Pemanfaatan Tradisional Bahari''', zona ieu legana ''17.308 Ha'', zona ieu bisa dipaké masarakat sabudeureun pikeun nyumponan kabutuhan sapopoé anu ijina dicepeng ku Kepala Balai TN. Komodo. Di ieu zona ngala lauk jeung hasil laut séjéna bisa dilakukeun dina katangtuan pakakas jeung parabot paranti ngalalauk henteu ngaruksak habitat laut saperti (nguseup, bagan, huhate, jeung payang) ogé kagianan wisata atawa rékréasi. * '''Zona Khusus Permukiman''', zona ieu legana ''298 Ha'', zona paragi ngababakan/bermukim ngan pikkeun masarakat asli kalawan aturan anu geus ditangtukeun ku kepala Balai TN. Komodo gawé bareng jeung pamaréntah daérah satempat. * '''Zona Khusus Pelagis''', zona ieu legana ''59.601 hektare''. Di ieu zona ngala lauk jeung hasil laut séjéna bisa dilakukeun dina katangtuan pakakas jeung parabot paranti ngalalauk henteu ngaruksak habitat laut saperti (nguseup, bagan, huhate, jeung payang) ogé kagianan wisata atawa ''rekreasi''. == Galeri == <gallery> Image:Komodo dragon Nick Hobgood.jpg|Komodo dragons File:Komodo Dragon, Komodo, 2016 (07).jpg|Komodo keur néangan mangsa File:Komodo Dragon Varanus komodoensis (7880673586).jpg|Létahna nyagak </gallery> == Dicutat tina == {{reflist}} == Tutumbu kaluar == {{wikivoyage|Komodo_National_Park}} * {{id}} [http://www.komodo-park.com/index.php Situs Resmi Taman Nasional Komodo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120719162443/http://komodo-park.com/index.php |date=2012-07-19 }} * {{en}} [http://www.komodonationalpark.org/ Komodo National Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170906181650/http://www.komodonationalpark.org/ |date=2017-09-06 }} * {{en}} [http://www.wahyu-winoto.com/2011/02/komodo-island-is-new-7-wonders-of-world.html Komodo Island is The NEW 7 Wonders of The World] {{Taman nasional di Indonesia}} {{Situs Warisan Dunia di Indonesia}} {{Tujuh Keajaiban Alam Dunia}} [[Kategori:Taman Nasional]] [[Kategori:Loka Warisan Dunya]] [[Kategori:Tempat pelesir di Indonésia]] 33d1jcwgo5kw54mkbcgv6jzsnf3x9cv 0 72758 707782 658664 2026-04-05T05:32:46Z InternetArchiveBot 25926 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707782 wikitext text/x-wiki {{kegunaanlain|Turi}} {{Taxobox | color = lightgreen | name = Turi | image = Sesbania grandiflora Blanco2.291.png | image_width = 250px | image_caption = Turi | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Dicotyledon‏‎|Magnoliopsida]] | ordo = [[Fabales]] | familia = [[Fabaceae]] | subfamilia = [[Faboideae]] | tribus = [[Robinieae]] | genus = ''[[Sesbania]]'' | species = '''''S. grandiflora''''' | binomial = ''Sesbania grandiflora'' | binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) [[Christiaan Hendrik Persoon|Pers.]], 1807<ref>{{aut|Persoon, C.H.}} 1807. [http://bibdigital.rjb.csic.es/spa/Libro.php?Libro=384&Pagina=320 ''Syn. pl.'' '''2'''(2): 316] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304211221/http://bibdigital.rjb.csic.es/spa/Libro.php?Libro=384&Pagina=320 |date=2016-03-04 }}.</ref> | synonyms = ''Robinia grandiflora'' <small>L. (1753)</small><ref>{{aut|Linnaeus, C.}} 1753. [http://www.biodiversitylibrary.org/item/13830#page/164/mode/1up ''Species Plantarum'' '''2''': 722].</ref><br> ''Aeschynomene grandiflora'' <small>L. (1763)</small><br> ''Sesban grandiflorus'' <small>Poir. (1806)</small><ref>{{aut|Lamarck, J.B.}} 1806. [http://botanicus.org/page/724153 ''Encycl. Méth. Bot.'' '''7''': 127].</ref><br> ''Agati grandiflora'' <small>Desv. (1813)</small><ref name=TuriVLSM>{{cite web |date=15 November 2001 |title=Sesbania grandiflora Pers. |publisher=[[Departemen Kesehatan Republik Indonesia|Departemen Kesehatan]] |url=http://bebas.vlsm.org/v12/artikel/ttg_tanaman_obat/depkes/buku1/1-262.pdf |accessdate=20 April 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207002010/http://bebas.vlsm.org/v12/artikel/ttg_tanaman_obat/depkes/buku1/1-262.pdf |date=7 December 2008 }}</ref> }} '''Turi''' (''Sesbania grandiflora'') nyaéta [[tangkal]] leutik nu asalna tina [[familia|kulawarga]] [[Fabaceae]]. Ieu tangkal ditaksir mimitina ti [[Asia Kidul]] jeung [[Asia Tenggara]], sanajan kiwari mah geus sumebar ka saban [[daérah]] utamana nu mibanda iklim tropis.<ref name="heyne"/> Dina basa [[basa Inggris|inggrisna]], ''agathi'', ngarana dicokot tina [[bahasa Bengali]], ''agati''.<ref name="icraf">ICRAF Agroforestry Tree Database: [http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=1519 ''Sesbania grandiflora''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101005095705/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=1519 |date=2010-10-05 }}, ditempo dina 5/02/2013</ref> Tangkal turi mibanda ngaran daérah séwang-séwangan saperti: dina basa ([[basa Jawa|Jawa]] jeung [[basa Sunda|Sunda]], nyebutna tangkal turi); disebut ogé ''toroy'' ku urang [[Madura]], ''tuwi'' ceuk urang [[Bali]], ''turing, suri'' di [[Sulawesi Kalér|Sulawesi kalér]], ''palawu'' dina basa [[Bima]], ''gala-gala'' di [[Timor]].<ref name="heyne">{{aut|Heyne, K.}} 1987. ''Tumbuhan Berguna Indonesia'' '''2''': 971-972. Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan, Bogor.</ref> Jeung réa-réa deui.<ref name=TuriVLSM/> == Ciri mandiri == [[Kai]] [[tangkal]] turi mah kasebut [[hipu]] kalayan dina hirupna henteu lila, jangkung tangkalna 5-12 [[méter|m]] .{{sfn|Tim Redaksi||p=249}} [[Akar]]na ngajarendil tur matak nambahan subur kana [[taneuh]]. {{sfn|Sastrapradja et al.|1980c|p=73}} [[Kembang]]na bijil tina régang, [[Bodas|barodas]] aya ogé nu [[beureum]] tur rubak kawas [[kukupu]]. {{sfn|Sastrapradja et al.|1980a|p=115}}{{sfn|Tim Redaksi||p=249}} Ngagarantung dina saranggeuy aya 2-4 kembang, kembang nu can ligar/masih kudu wujudna kawas [[arit]].{{sfn|Tim Redaksi||p=249}} [[Kulit]] tangkalna [[hawuk]] aya ogé nu semu [[coklat]], wajudna kasar bareulah kawas rorombeheun.{{sfn|Sastrapradja et al.|1980a|p=115}} Dauna kawas daun peuteuy ata selong, pedah leuwih rubak jeung paranjang.{{sfn|Sastrapradja et al.|1980a|p=115}} Buahna ngawujud polong, ngagantug, kawas [[kacang panjang]], panjangna 20–55&nbsp;cm, mangsa masih kénéh ngora kelirna [[héjo]] dinama geus [[gumading]] kulitna robah semu [[konéng]]. sikina ogé kawas [[siki]] kacang panjang pedah ukuranna leuwih badag.<ref name=TuriVLSM/>.{{sfn|Sastrapradja et al.|1980a|p=115}} <gallery> File:Starr_050518-1632_Sesbania_grandiflora.jpg|Kembang jeung buahna File:Sesbania grandiflora3.JPG|Kembang turi beureum File:Starr 080610-8321 Sesbania grandiflora.jpg|Polong buah </gallery> == Baca ogé == {{Refbegin|colwidth=30em}} * {{cite book |first1=Tim Redaksi |last1=AgroMedia Pustaka |first2=Prapti |last2=Utami |year=2008 |url=http://books.google.co.id/books?id=iO0ldwKoXvQC |title=Buku Pintar Tanaman Obat:431 Tanaman Penggempur Aneka Penyakit |publisher=AgroMedia |location=[[Tangerang]] |ref=harv |isbn=979-006-194-3 }} * {{cite book |first=Setiawan |last=Dalimartha |authorlink=Setiawan Dalimartha |year=2009 |title=Atlas Tumbuhan Obat Indonesia |volume=6 |publisher=Puspa Swara |location=[[Depok]] |ref=harv |isbn=978-979-1480-19-2 }} * {{cite book |first=A.P. |last=Dharma |title=Indonesian Medicinal Plants |trans_title=Tanaman-Tanaman Obat Indonesia |language=Inggris |year=1987 |publisher=[[Balai Pustaka]] |location=Jakarta |isbn=979-407-032-7 |ref=harv }} * {{cite book |first=Syamsul |last=Hidayat |year=2005 |title=Ramuan Tradisional ala 12 Etnis Indonesia |publisher=Penebar Swadaya |location=[[Jakarta]] |ref=harv |isbn=979-489-944-5 }} * {{cite book |first=Hean Chooi |last=Ong |year=2008 |url=http://books.google.co.id/books?id=COXOOzdNZ10C |title=Vegetables for Health and Healing |trans_title=Sayuran untuk Kesehatan dan Penyembuhan |publisher=Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd |location=[[Kuala Lumpur]] |ref=harv |isbn=978-967-61-2102-9 }} * {{cite book |author=Pracaya |year=2008 |url=http://books.google.co.id/books?id=IHkTEjTjTkcC |title=Hama & Penyakit Tanaman |publisher=Penebar Swadaya |location=[[Jakarta]] |ref=harv |isbn=979-489-098-7 }} * {{cite book |first=Rahmat |last=Rukmana |year=2005 |url=http://books.google.co.id/books?id=Osr-863m4uIC |title=Seri Budi Daya; Rumput Unggul Hijauan Makanan Ternak |publisher=Kanisius |location=[[Yogyakarta]] |ref=harv |isbn=979-21-0675-8 }} * {{cite book |first1=Setijati |last1=Sastrapradja |first2=Siti Harti Aminah |last2=Lubis |first3=Eddy |last3=Djajasukma |first4=Hadi |last4=Soetarno |first5=Ischak |last5=Lubis |year=1980a |title=Proyek Penelitian Potensi Sumber Daya Ekonomi:Sayur-Sayuran |volume=6 |publisher=[[Lembaga Ilmu Pengetahuan Indonesia|LIPI]] bekerja sama dengan [[Balai Pustaka]] |location=[[Jakarta]] |ref=harv |oclc=66307472 }} * {{cite book |first1=Setijati |last1=Sastrapradja |first2=Siti Harti Aminah |last2=Lubis |first3=Eddy |last3=Djajasukma |first4=Hadi |last4=Soetarno |first5=Ischak |last5=Lubis |year=1980b |title=Proyek Penelitian Potensi Sumber Daya Ekonomi:Kayu Indonesia |volume=14 |publisher=[[Lembaga Ilmu Pengetahuan Indonesia|LIPI]] bekerja sama dengan [[Balai Pustaka]] |location=[[Jakarta]] |oclc=11804239 }} * {{cite book |first1=Setijati |last1=Sastrapradja |first2=Beth Paul |last2=Naiola |first3=Endi Rochandi |last3=Rasmadi |first4=Roemantyo |first5=Ernawati Kasim |last5=Soepardiyono |first6=Eko Baroto |last6=Waluyo |year=1980c |title=Proyek Penelitian Potensi Sumber Daya Ekonomi:Kayu Indonesia |volume=16 |publisher=[[Lembaga Ilmu Pengetahuan Indonesia|LIPI]] bekerja sama dengan [[Balai Pustaka]] |location=[[Jakarta]] }} * {{cite book |first=Slamet |last=Soeseno |year=1985 |title=Sayur Mayur untuk Karang Gizi |publisher=Penebar Swadaya |location=[[Jakarta]] |ref=harv }} {{Refend}} == Tutumbu kaluar == * {{nl}} BHL: [http://www.biodiversitylibrary.org/item/48033#page/287/mode/1up ''Sesbania grandiflora'', Pers.] @ K. Heyne. ''De Nuttige Planten van Ned. Indie'', '''II''': 281 (1916) * {{en}} Duke energy: [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Sesbania_grandiflora.html ''Sesbania grandiflora''] * {{en}} éoL: [http://eol.org/pages/641744/overview ''Sesbania grandiflora''] * {{en}} FAO: [http://www.fao.org/ag/AGP/AGPC/doc/Gbase/data/pf000171.htm ''Sesbania grandiflora''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217205710/http://www.fao.org/ag/AGP/AGPC/doc/Gbase/data/pf000171.htm |date=2013-02-17 }} (umum) * {{en}} FAO: [http://www.fao.org/ag/AGA/AGAP/FRG/afris/Data/282.HTM ''Sesbania grandiflora''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024185527/http://www.fao.org/ag/AGA/AGAP/FRG/afris/Data/282.HTM |date=2012-10-24 }} (parab ingon-ngon) * {{en}} Feedipedia: [http://www.feedipedia.org/node/254 Agati ''Sesbania grandiflora''] (pakan ternak) * {{en}} NFTA: [http://www.winrock.org/fnrm/factnet/factpub/FACTSH/granflo2.htm ''Sesbania grandiflora''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121130111925/http://www.winrock.org/fnrm/factnet/factpub/FACTSH/granflo2.htm |date=2012-11-30 }} * {{en}} NTBG: [http://ntbg.org/plants/plant_details.php?plantid=10452 ''Sesbania grandiflora''] * {{en}} Philipina Med. Plants: [http://www.stuartxchange.com/Katurai.html Katurai ''Sesbania grandiflora''] (Ubar) * {{en}} Trop. Forages: [http://www.tropicalforages.info/key/Forages/Media/Html/Sesbania_grandiflora.htm ''Sesbania grandiflora''] (Parab ingon-ingon) * {{en}} USDA: [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SEGR5 ''Sesbania grandiflora''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130430075656/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SEGR5 |date=2013-04-30 }} == Dicutat tina == {{reflist|2}} {{pondok}} [[Kategori:Faboideae]] [[Kategori:Sayuran]] [[Kategori:Bungbuahan]] [[Kategori:Ubar]] [[KATEGORI:Fabaceae]] nj6xbizn23r7smjtxlh0xvpylm2tsaq 0 98556 707783 697707 2026-04-05T05:44:01Z Dinototosugiarto 11449 707783 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Taman Nasional Glacier | iucn_category = II | photo = Mountain Goat at Hidden Lake.jpg | photo_caption = [[Embé gunung]], simbol resmi taman, di luhureun ''Hidden Lake'' | map = LocMap Glacier National Park.png | relief = 1 | map_caption = Lokasi Taman Nasional Glacier di Amérika Sarikat | label = Taman Nasional Glacier | label_position = bottom | mark = Red pog.svg | marker_size = 7 | location = [[Flathead County, Montana|Flathead County]] jeung [[Glacier County, Montana|Glacier County]], [[Montana]], Amérika Sarikat | nearest_city = [[Columbia Falls, Montana]] | coordinates = {{coords|48|41|48|N|113|43|6|W|region:US|display=inline, title}} | area_acre = 1013322 | area_ref = <ref name="area">{{NPS area|year=2011|accessdate=March 6, 2012}}</ref> | established = [[11 Méi]] [[1910]] | visitation_num = 2.965.309 | visitation_year = 2018 | visitation_ref = <ref name="visits">{{NPS visitation|accessdate=March 7, 2019}}</ref> | governing_body = [[National Park Service]] | website = {{Official website}} | embedded = {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child = yes |Part_of = [[Taman Padaméyan Internasional Waterton-Glacier]] |ID = 354 |Year = 1995 |Criteria = Natural: vii, ix }} }} [[File:Map of Glacier National Park.png|250px|thumb|Peta Taman Nasional Glacier]] '''Taman Nasional Glacier''' nyaéta [[taman nasional]] anu perenahna di nagara bagian [[Montana]], [[Amérika Sarikat]] beulah kulon-kalér. Taman nasional ieu boga wates jeung taman nasional anu ngaranna sarua di [[Kanada]]. Taman Nasional Glacier kawentar ku kaénndahanana.<ref>{{Cite web|url=https://www.expedia.co.id/Taman-Nasional-Glacier-Whitefish.d6025872.Tamasya|title=Taman Nasional Glacier|last=|first=|website=Expedia.com|publisher=|accessdate=10 Désémber 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180405212538/https://www.expedia.co.id/Taman-Nasional-Glacier-Whitefish.d6025872.Tamasya |date=2018-04-05 }}</ref> == Sajarah == Bukti yén manusa geus manggihan wewengkon Glacier geus kapanggih 10.000 taun ka tukang. Nalika [[bangsa Éropa]] mimiti datang ka dieu, geus aya babaraha [[urang Indian]] anu nyicingan wewengkon ieu. Diantarana urang Indian Blackfeet anu ngawasaan tegalan di wétaneun pagunungan, jeung urang Indian Salish jeung Kootenai anu nyicingan landeuh beulah kulon, anu indit ngaliwatan [[pagunungan]] pikeun moro [[munding]] gedé di wewengkon wétan.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/historyculture/index.htm|title=History & Culture - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-10}}</ref> Lolobana, urang [[Éropa]] anu ka dieu téh pikeun néangan [[berang-berang]] jeung kulit nu séjénna. Tuluy dituturkeun ku tukang tambang jeung anu néangan tanah. Di taun [[1891]], sanggeus pangwangunan ''Jalur Karéta Api Kalér'' bérés, ngamungkinkeun réa jelema pikeun nyicingan wewengkon kulon Montana. Lolobana nyicingan landeuh di kuloneun Marias Pass, anu antukna diwangun kota-kota leutik anu mekar.<ref name=":0" /> Lila-kalilaan, loba jelema anu sadar yén ieu wewengkon téh miboga kaéndahan jeung pamandangan anu hadé. Di tungtung [[1800-an]], pamingpin anu miboga pangaruh, saperti [[George Bird Grinnell]], ngusulkeun wewengkon ieu jadi taman nasional. Tuluy di taun 1910, [[Présidén Amérika Sarikat]] anu ka-27, [[Willian Howard Taft]], satuju ku usulan éta, sarta nganandatangan undang-undang anu netepkeun Glacier minangka taman nasional anu ka-10 di [[Amérika Sarikat]].<ref name=":0" /> == Ékosistem == === Tutuwuhan === Minangka tempat patepungna opat wewengkon [[tutuwuhan]], ékosistem Taman Nasional Glacier ngarojong kana kahirupan réa [[spésiés]] pepelakan jeung [[Komunitas|komunitas tutuwuhan]]. Taman Nasional Glacier miboga 30 spésiés anu éndemik, anu ngan bisa kapanggih di [[Pagunungan Rocky]] bagian kalér. Lingkungan terbuka di wewengkon ieu condong ka tiris. Loba titinggal ti jaman pasca-glasial anu aya di dieu ku lantaran kombinasi kondisi lingkungan anu antukna nyiptakeun habitat mikro anu unik.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/nature/plants.htm|title=Plants - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> Tilu ''Daerah Aliran Sungai'' utama di [[Amérika Kalér]] muncul ti taman nasional ieu (Arktik, Atlantik, jeung Pasifik). Dua zona iklim (Maritim Pasifik jeung Arktik) dipisahkeun ku [[Gurat Kontinental]] ''(Continental Divide).''<ref name=":1" /> Loba [[bioma]] anu aya di dieu ti mimiti leuweung cedar-hemlock di dataran handap, nepi ka alpine tundra. Variétas pepelakan anu aya di beulah kalér béda jeung anu di beulah kidul, ku sabab wewengkon kalér kaasup ''kawasan hutan hujan Whitefish Range''. Tangkal cedar-hemlock méré jalan pikeun ngagaringkeun tangkal [[camara]] di Douglas jeung di North Fork.<ref name=":1" /> ==== Wewengkon tutuwuhan<ref name=":1" /> ==== * Cordellian (49%), kaasup Pagunungan Rocky bagian kidul jeung tengah jeung Pagunungan Cascade di Pasifik Kulon-kalér. * Boréal (39%) * Arktik-Alpine (10%) * Great Plains (1%) === Sasatoan === [[File:Wherever you go I will go.JPG|250px|thumb|Embé gunung jeung anakna, di Hidden Lake.]] Ku sabab kaayaan alam Taman Nasional Glacier anu rupa-rupa, nyababkeun rupa-rupa jinis sasatoan cicing di dieu, saperti [[Ampibi|ampibia]], [[Manuk|aves]], [[Lauk|pisces]], [[Gegeremet|insékta]], [[mamalia]], jeung [[Réptil|réptilia]].<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/nature/animals.htm|title=Animals - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> ==== Ampibia ==== Taman Nasional Glacier miboga walungan-walungan anu panjangna leuwih ti 2.400 kilométer, 700 [[situ]], [[balong]], [[ranca]], sarta habitat baseuh séjénna. Habitat ieu penting pisan pikeun kahirupan ampibi di ieu wewengkon. Sanajan kitu, ngan aya genep spésiés ampibi anu nyicingan taman nasional ieu, ku sabab cairna és pléistosén mangka kaanékarageman ampibi jadi kawates.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/nature/amphibians.htm|title=Amphibians - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> Genep spésiés ampibi anu aya di Taman Nasional Glacier nyaéta Bangkong Kulon (''Anaxyrus boreas''), Bangkong Tutul Kolumbia (''Rana luteiventris''), Bangkong Buntutan Pagunungan Rocky (''Ascaphus montanus''), Bangkong Tangkal Pasipik (''Pseudacris regilla''), Bangkong Boreal Chorus (''Pseudacris regilla''), jeung Salamander Ujung Panjang (''Ambystoma macrodactylum'').<ref name=":2" /> Ayana ampibi di taman nasional ieu boga pungsi anu penting dina jaring dahareun pikeun [[ékosistem]] jeung mahluk hirup nu séjén. Ampibi sok ngadahar [[lancah]], [[cacing]], [[kéong]], jeung gegeremet sabangsaning [[reungit]] jeung [[laleur]], sarta sok dijadikeun dahareun ku [[oray]], [[manuk]], berang-berang walungan, jeung [[lauk]].<ref name=":2" /> ==== Aves ==== Leuwih ti 260 spésiés manuk anu aya di Taman Nasional Glacier, jumlah ieu kaitung réa pikeun wewengkon [[Amérika Kalér]]. Kondisi iklim anu diciptakeun ku Gurat Kontinéntal ngahasilkeun habitat cai, riparian, jeung téréstrial anu cocog pikeun manuk. Babaraha jinis manuk éndemik di ieu taman nasional nyaéta American Dipper (''Cinclus mexicanus),'' Clark’s Nutcracker (''Nucifraga columbiana),'' Common Loons (''Gavia immer),'' Élang (''Haliaeetus leucocephalus''), Harleqiun (''Histrionicus histrionicus),'' Bueuk Northern Hawk (''Surnia ulula),'' Osprey (''Pandion haliaetus),'' Ptarmigans (''Lagopus leucurus)'', jeung Swift.<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/nature/birds.htm|title=Birds - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> ==== Pisces ==== Lolobana, lauk anu aya di Taman Nasional Glacier nyaéta lauk anu dihaja dipelak, diantarana, ''rainbow trout, brook trout, Yellowstone cutthroat trout, kokanee, lake whitefish,'' jeung ''grayling''. Dipelakna lauk-lauk éta utamana pikeun rékréasi (nguseup).<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/nature/fish.htm|title=Fish - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> Tuluy, di taman nasional ieu, aya babaraha situ anu émang euweuh laukan, tapi dihaja dipelakan.<ref name=":3" /> Sanajan kitu, masih aya lauk asli ti taman nasional ieu, saperti bull trout, westslope cutthroat trout, largescale suckers, northern pikeminnow, redside shiners, peamouth, sarta babaraha spésiés sculpins, anu nyicingan beulah [[kulon]]. Lauk anu dipelak nimbulkeun anceman pikeun kahirupan lauk éndemik asli.<ref name=":3" /> ==== Insékta ==== Bakating ku lobana, para ilmuwan can bisa nuliskeun daptar insékta anu aya di Taman Nasional Glacier. Unggal taunna, ilmuwan manggihan baé spésiés anyar [[gegeremet]], [[tumbila]], atawa lancah.<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/nature/insects.htm|title=Insects, Spiders, Centipedes, Millipedes - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> Di lima aréa taman, aya kira-kira 10 nepi ka 30 koloni [[kukupu]] Yellowstone checkerspot. Maranéhna ngan ngendog di luhureun daun bearberry hideung di tempat anu caang jeung baseuh.<ref name=":4" /> ==== Mamalia ==== Aya 71 spésiés mamalia anu nyicingan Taman Nasional Glacier. Taman nasional anu pohara legana ngarojong pisan kana ékosistem mamalia. Babaraha mamalia anu aya di taman nasional ieu nyaéta [[kalong]], [[biruang]], [[berang-berang]], domba tanduk gedé, rusa gedé, ''lynx'' (ucing liar Amérika Kalér), embé gunung, singa gunung, ''pikas,'' jeung srigala.<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/nature/mammals.htm|title=Mammals - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> ==== Réptilia ==== Usum tiris jeung tingkat kaluhuran anu luhur di tamna nasional ieu nyababkeun jumlah réptil nu aya di dieu saeutik. Ku sabab réptil mangrupa sato ékotérmik, hartina maranéhna ngumpulkeun panas awak ti lingkunganna. Ngan aya tilu spésiés réptil di Taman Nasional Glacier, nyaéta oray garter, kuya kulon, jeung oray rubber.<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/glac/learn/nature/reptiles.htm|title=Reptiles - Glacier National Park (U.S. National Park Service)|last=Glacier|first=Mailing Address: PO Box 128 West|last2=Us|first2=MT 59936 Phone:888-7800 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> == Pariwisata == Poténsi pariwisata di Taman Nasional Glacier pohara gedéna. Hal ieu disababkeun ku kaéndahan alam jeung ékosistemna. Kira-kira aya 2,9 juta urang anu kungsi nganjang ka dieu. Sanajan di [[usum semi]], urang bisa nempo [[salju]] nepi ka bulan Juni. Di dieu, babaraha kagiatan rékréasi anu bisa dilakukeun nyaéta kémping, naék gunung, naék kuda, ngojay, nérékél kana tebing, sasapédahan, jeung paparahuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.recreation.gov/|title=Recreation.gov|website=Recreation.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> == Galéri == <gallery> File:Bowman Lake.jpg|Situ Bowman File:Kintla Lake Fog.jpg|Situ Kintla File:Visitors and Mountain-Goats at Glacier National Park.jpg|Wisatawan jeung embé gunung File:Garden Wall.jpg|Garden Wall </gallery> == Tingali ogé == [[Taman nasional]] == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Taman Nasional]] [[Kategori:Taman Nasional di Amérika Sarikat]] [[Kategori:Amérika Sarikat]] a8jso14ow38ucyn4z93f3cq6qwfz7gj 0 98569 707785 654876 2026-04-05T05:49:29Z Dinototosugiarto 11449 707785 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Taman Nasional Grand Teton | photo = Barns grand tetons.jpg | photo_caption = Lumbung John Moulton jeung Teton Range | iucn_category = II | map = LocMap grand teton np.png | relief = 1 | map_caption = Lokasi Taman Nasional Grand Teton di Amérika Sarikat | location = [[Teton County, Wyoming]], [[Amérika Sarikat]] | nearest_city = [[Jackson, Wyoming|Jackson]] | coordinates = {{coords|43|50|00|N|110|42|03|W|region:US-WY_source:GNIS|notes=<ref name=gnis>{{cite gnis|id=1597571|name=Grand Teton National Park|accessdate=January 8, 2012}}</ref>|display=inline, title}} | area_acre = 310000 | area_ref = <ref name=area>{{cite web|title=Park Statistics|url=http://www.nps.gov/grte/parkmgmt/statistics.htm|accessdate=January 22, 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121108182043/http://www.nps.gov/grte/parkmgmt/statistics.htm|archivedate=November 8, 2012|df=mdy-all}}</ref> | established = 26 Pébruari 1929 | visitation_num = 3.491.151 | visitation_year = 2018 | visitation_ref = <ref name=visits>{{NPS visitation|accessdate=March 7, 2019}}</ref> | governing_body = [[National Park Service]] | website = {{Official website}} }} [[File:Map of Grand Teton National Park.jpg|250px|thumb|Peta Taman Nasional Grand Teton]] '''Taman Nasional Grand Teton''' nyaéta [[taman nasional]] anu perenahna di nagara bagian [[Wyoming]], [[Amérika Sarikat]]. Taman nasional ieu aya di kiduleun [[Taman Nasional Yellowstone]]. Taman nasional ieu legana kira-kira 130.000 héktar, anu ngawengku tegalan anu loba jukutan, landeuh anu subur, sarta pagunungan anu laluhur anu naratay ti Jajaran Teton.<ref>{{Cite web|url=https://travelwyoming.com/national-parks-and-monuments/grand-teton|title=Grand Teton National Park|website=Travel Wyoming|accessdate=2019-12-11}}</ref> == Sajarah == Manusa geus nempatan wewengkon ieu salila mangrébu-rébu taun. Alamna anu éndah sarta sasatoan jeung tutuwuhan anu aya nyababkeun jelema kataji sarta nyicingan tempat ieu 11.000 taun ka tukang.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/historyculture/cultural.htm|title=Cultural History - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-11}}</ref> [[Urang Paléo-Indian]] mimiti nyicingan wewengkon ieu ti saprak és pléistosén leyur. Lamun di usum panas, maranéhna sok melak jeung manén [[hui]], nguseup di [[situ]] atawa di [[walungan]], sarta moro sasatoan. Sedengkeun di usum tiris, maranéhna sok nuturkeun sasatoan pikeun ninggalkeun tempat ieu, ku lantaran suhu di Jackson Hole nalika usum tiris mah pohara tirisna.<ref name=":0" /> Urang [[Éropa]] munggaran anu kungsi nganjangan tempat ieu nyaéta John Colter. Manéhna ngalampah ka dieu kira-kira nalika usum tiris taun 1807-1808. Ngan, Colter teu ninggalkeun catetan nanaon ngeunaan lalampahanana.<ref name=":0" /> Di awal taun [[1800-an]], nalika topi top anu dijieun tina bulu berang-berang keur kasohor, loba jelema anu masang [[centég]] di tempat ieu pikeun néwak berang-berang, anu antukna populasi berang-berang nurun.<ref name=":0" /> Di taun [[1884]], loba jelema anu ngawangun imah di Jackson Hole, ngan ku sabab kaayaan taneuhna anu loba [[keusik]] jeung [[batu]], usum tirisna lila, sarta usum halodona garing, warga hésé pikeun melak pepelakan jeung ngukut ingon-ingon. Tungtungna, warga eureun tatanén di taun [[1920]] nalika déprési tatanén anu ngalanda [[Amérika Sarikat]].<ref name=":0" /> Taun [[1920-an]], urang Amérika beulah wétan daratang ka dieu pikeun pakanci naék kuda. Ti saprak éta, Grand teton jadi mekar, pangwangunan dimamana, ti mimiti penginapan, pom béngsin, lintasan balap kuda, jeung sajabana.<ref name=":0" /> Tukang ternak jeung pangusaha lokal hayang ngamumulé tur ngajaga wewengkon ieu sangkan henteu diwangun tutuluyan. Maranéhna tuluy ngayakeun panglawungan di taun [[1923]]. Tuluy di taun [[1929]], ditetepkeun [[cagar alam]] anu ngawengku Jajaran Teton jeung babaraha situ di tutugan gunung.<ref name=":0" /> Di taun [[1926]], [[Jhon D. Rockefeller]] kataji pisan ku kaéndahan alam landeuh ieu. Tuluy dua dasawarsa saenggeusna, manéhna meulian tanah pribadi di landeuh éta, pikeun disumbangkeun ka Pamaréntah Féderal pikeun dihijikeun jeung [[cagar alam]]. Sedengkeun di taun [[1943]], [[Franklin D. Roosevelt]] netepkeun yén tanah tambahan nu aya di landeuh jadi monumén nasional Jackson Hole. Tungtungna di taun [[1950]], cagar alam, monumén nasional Jackson Hole, jeung tanah Rockefeller ditetepkeun jadi '''Taman Nasional Grand Teton'''.<ref name=":0" /> == Ékosistem == === Sasatoan === Di Taman Nasional Grand Teton, réa pisan sasatoan anu nyicingan, ku sabab kaayaan alamna anu rupa-rupa. Ti mimiti [[marmot]] konéng, [[Elang|élang]] emas, [[bison]] (sabangsaning [[banténg]]), manuk osprey, nepi ka lauk forél. Biasana, sasatoan ieu ngawangun hiji komunitas di wewengkon ieu.<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/nature/animals.htm|title=Animals - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-12}}</ref> ==== Ampibi ==== Di taman nasional ieu, ampibi sok kapanggih aya di [[walungan]] jeung [[situ]]. Tapi, kaanékarageman ampibi di dieu kaitung saeutik, ku sabab lingkungan anu garing jeung tingkat kaluhuran anu luhur. Di taman nasional ieu, aya genep spésiés ampibi, nyaéta, bangkong tutul, bangkong boréal, bangkong chorus boréal, salamander maung, bangkong maacn tutul kalér (kamungkinan geus punah), jeung bangkong banténg (diwanohkeun di luar taman).<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/nature/amphib.htm|title=Amphibians - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-12}}</ref> ==== Aves ==== [[File:Trumpeter Swans in Grand Teton NP-NPS.jpg|250px|thumb|Soang trumpeter]] Populasi unggas di Taman Nasional Grand Teton kaitung loba, ti mimiti [[manuk]] anu leutik saperti kolibri, nepi ka anu gedé saperti élang. Kaayaan taman nasional ieu ngarojong pisan kana kahirupan manuk anu nyicinganana.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/nature/birds.htm|title=Birds - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-12}}</ref> Soang trumpeter, unggas cai panggedéna di [[Amérika Kalér]], sok aya di Oxbow Bend, Swan Lake, jeung Flat Creek. Sedengkeun, manuk kolibri calliope, manuk pangleutikna di Amérika Kalér, sok aya di jujukutan willow.<ref name=":1" /> ==== Pisces ==== Ayana [[lauk]] di taman nasional ieu penting pikeun ékosistem. Spésiés lauk anu aya di Taman Nasional Grand Teton rupa-rupa, boh tina bentukna, ukuranna, jeung paripolahna. Contona baé lauk forél ''cutthroat,'' anu sok ngadahar gegeremet jeung lauk nu laleutik. Lauk ''Utah chub'' cicing di cai anu rada haneut, déét, sarta arusna anu laun. Sabalikna, ''Mountain whitefish'' resep cicing dina cai anu tiis, jero, sarta arusna anu gancang. Sanajan boga babaraha hal anu béda, sakabéh lauk mangrupa sumber dahareun pikeun élang, [[mamalia]], jeung lauk séjénna. Jelema ogé sok ngadahar lauk minangka dahareun sékundér.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/nature/fish.htm|title=Fish - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-12}}</ref> Taman Nasional Grand Teton kawentar minangka tempat nguseup lauk forél. Sanajan kitu, ti lima spésiés lauk forél anu aya di ieu taman, ngan lauk forél cutthroat anu mangrupa lauk pituin dieu. Sésana mah dipelak.<ref name=":2" /> Spésiés asli: * ''Snake River fine spotted cutthroat trout'' * ''Yellowstone cutthroat trout'' * ''Utah sucker'' * ''Longnose dace'' * ''Redside shiner'' * ''Paiute sculpin'' * ''Mountain whitefish'' * ''Speckled dace'' * ''Mountain sucker'' * ''Mottled sculpin'' * ''Utah chub'' * ''Bluehead sucker'' * ''Leatherside chub'' Lain spésiés asli: * ''Rainbow trout'' * ''Eastern brook trout'' * ''Lake trout'' * ''Brown trout'' * Sakabéh spésiés di Kelly Warmsprings * ''Green swordtail'' * ''Zebra cichlid'' * ''Tadpole madtom'' * ''Goldfish'' * ''Guppies'' ==== Insékta ==== Di Taman Nasional Grand Teton, jumlah spésiés insékta loba pisan, kira-kira aya 10.000 spésiés. Ayana insékta atawa [[gegeremet]] penting pisan pikeun lumangsungna ékosistem di wewengkon ieu, utamana pikeun ngabantu penyerbukan kekembangan. Insékta mangrupa dahareun pikeun [[kadal]], [[oray]], [[bangkong]], [[lauk]], jeung babaraha jinis [[manuk]], saperti [[piit]], jeung sajabana.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/nature/insects.htm|title=Insects - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-12}}</ref> Di usum gugur, geget cacing parindah ti daratan ka puncak gunung pikeun kawin. Saenggeus kawin, geget paraéh, tuluy didaharan ku [[biruang]] grizzly anu aya di puncak gunung.<ref name=":3" /> Sedengkeun bangbung boga lakon penting pikeun ngadaur ulang kai atawa bangké sato jaid minerlah anu matak nyuburkeun taneuh.<ref name=":3" /> ==== Mamalia ==== [[File:Marmot in Grand Teton NP-NPS.jpg|250px|thumb|Marmot]] Di taman nasional ieu, loba mamalia anu nyicingan, saperti [[uncal]], [[bison]], biruang grizzli, [[pikas]], jeung [[marmot]]. hal ieu ku sabab bioma habitat mamlia anu rupa-rupa. Mamalia henteu hésé ditéangan di tempat ieu mah, iwal ti babaraha jinis, saperti [[careuh]] jeung [[srigala]].<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/nature/mammals.htm|title=Mammals - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-12}}</ref> ==== Réptilia ==== Jumlah réptil di wewengkon ieu kaitung saeutik, ku sabab suhu udara anu rada tiris teu cocog jeung réptil. Ngan aya hiji spésiés [[kadal]] jeung tilu spésiés [[oray]], nyaéta kadal sagebrush kalér (''Sceloporus graciosus graciosus''), oray garter (''Thamnophis elegans vagrans''), oray garter landeuh (''Thamnophis sirtalis fitchi''), sarta oray karét (''Charina bottae'').<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/nature/reptiles.htm|title=Reptiles - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-12}}</ref> === Tutuwuhan === [[File:Lupine in Grand Teton NP-NPS.jpg|250px|thumb|Lupin]] Leuwih ti 1000 tutuwuhan vaskulér tumuwuh di taman nasional ieu jeung sabudeureunana. Ayana cai, kondisi taneuh, gradién, sarta tingkat kaluhuran nangtukeun jinis tutuwuhan naon anu tumuwuh. Biasana, tutuwuhan ieu dibédakeun dumasar tempatna, nyaéta ''sagebrush flat,'' ranca, leuweung, jeung daérah pagunungan.<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/grte/learn/nature/plants.htm|title=Plants - Grand Teton National Park (U.S. National Park Service)|last=Moose|first=Mailing Address: P. O. Box 170|last2=Us|first2=WY 83012 Phone:739-3399 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2019-12-12}}</ref> == Pariwisata == Poténsi pariwisata di Taman Nasional Grand Teton kaitung gedé pisan, ieu kabuktian ku jumlah wisatawan anu ngahontal 3,4 juta di taun [[2018]]. Di taman nasional ieu, aya babaraha kagiatan anu bisa dilakukeun, nyaéta tur beus, paparahuan, ngojay, sasapédahan, naék gunung, nguseup, naék kuda, jueng sajabana. <ref>{{Cite web|url=https://www.gtlc.com/the-park/national-park-lodging-guide/top-10-activities-grand-teton-national-park|title=Top 10 Activities in Grand Teton National Park|website=www.gtlc.com|accessdate=2019-12-12}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212134735/https://www.gtlc.com/the-park/national-park-lodging-guide/top-10-activities-grand-teton-national-park |date=2019-12-12 }}</ref> == Galéri == <gallery> Gambar:Teton Range from west.JPG|Jajaran Teton ti arah kulon Gambar:Bison in Jackson Hole looking east.JPG|Bison di Jackson Hole Gambar:Sagebrush in Jackson Hole.JPG|''Sagebrush'' di Jackson Hole'' </gallery> == Tingali ogé == [[Taman nasional]] == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Taman Nasional]] [[Kategori:Taman Nasional di Amérika Sarikat]] qe9s7av5o2xs4lt43phdi40klf5bmaz 0 98716 707781 675567 2026-04-05T04:59:00Z InternetArchiveBot 25926 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707781 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |playername = Teddy Heri Setiawan |image = |fullname = Teddy Heri Setiawan |dateofbirth = {{birth date and age|1991|04|21}}<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.com/football/teddy-heri-setiawan_prs381670/person.shtml|title=Teddy Heri Setiawan - Player Profile - Football|website=Eurosport|accessdate=2019-12-30}}</ref> |cityofbirth = [[Kediri]] |countryofbirth = [[Indonesia]] |height = {{height|m=1.83}} | currentclub = [[Aceh United]] | clubnumber = 91 | position = [[Kiper]] | youthyears1 = | youthclubs1 = | youthyears2 = | years1 = 2014–2016 | clubs1 = [[Persik Kediri]] | caps1 = 9 | goals1 = 0 | years2 = 2016–2017 | clubs2 = [[Bhayangkara]] | caps2 = | goals2 = | years3 = 2017–2018 | clubs3 = [[Arema FC]] | caps3 = 0 | goals3 = 0 | years4 = 2019 | clubs4 = [[Persiba Balikpapan]] | caps4 = 1 | goals4 = 0 | years5 = 2019 | clubs5 = [[Aceh United]] | caps5 = 0 | goals6 = 0 | years6 = 2019 | clubs6 = [[Babel United]] | caps6 = 2 | goals5 = 0 | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = | nationalcaps1 = | nationalgoals1 = | nationalyears2 = | nationalteam2 = | nationalcaps2 = | nationalgoals2 = | medaltemplates = {{MedalCountry|{{fb|Indonesia}}}} {{Medal|Competition|}} {{MedalSilver | }} | pcupdate = 29 April 2019 |pcupdate = |ntupdate = }} '''Teddy Heri Setiawan''' (lahir di [[Kediri]], 21 April 1991) nyaéta saurang pamaén bola profésional Indonésia anu kiwari jadi kiper di klub [[Babel United]] di [[Liga 2]].<ref>{{Cite web|url=https://bangka.tribunnews.com/2019/08/22/resmi-babel-united-fc-rekrut-tujuh-pemain-satu-pemain-lokal|title=Resmi Babel United FC Rekrut Tujuh Pemain, Satu Pemain Lokal|website=Bangka Pos|language=id-ID|accessdate=2019-12-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://babelpos.co/pulangnya-si-anak-hilang-risky-novriansyah/|title=Pulangnya 'Si Anak Hilang' Risky Novriansyah - Page 2 of 2|website=babelpos.co|language=id-ID|accessdate=2019-12-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230151754/https://babelpos.co/pulangnya-si-anak-hilang-risky-novriansyah/ |date=2019-12-30 }}</ref> ==Kiprah jadi Kiper== Teddy ngamimitian kiprahna minangka kiper profésional di [[Persik Kediri]] taun 2013, nepi ka ngawal éta klub ka semifinal Divisi Utama (2012-2013). Ngan hanjakal dina adu hareupan semifinal jeung klub [[Perseru]], Teddy teu mampuh nangkis sepakan bola hiji-hiji acan dina drama adu pinalti. Antukna Persik Kediri teu bisa lolos kana babak final.<ref>{{Cite web|url=https://bola.okezone.com/read/2013/09/08/49/862646/drama-adu-penalti-bawa-perseru-lolos-ke-isl|title=Drama Adu Penalti Bawa Perseru Lolos ke ISL : Okezone Bola|last=Okezone|website=https://bola.okezone.com/|language=id-ID|accessdate=2019-12-30}}</ref> Dina laga bubuka Piala Kemerdekaan 15 Agustus 2015, Teddy maén keur Persekap Pasuruan.<ref name=":0" /> Dina éta laga tanding, manéhna boga ambisi pikeun ngabuktikeun kamampuhna ka Madiun Putra FC nu harita jadi lawanna, lantaran kungsi nguciwakeun manéhna waktu ngagabung jeung MPFC di Divisi Utama 2015, lantaran merenahkeun manéhna ngan dina bangku cadangan.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bola.com/indonesia/read/2294466/mantan-kiper-persik-ingin-permalukan-madiun-putra|title=Mantan Kiper Persik Ingin Permalukan Madiun Putra|last=Bola.com|website=bola.com|language=id|accessdate=2019-12-30}}</ref> Per tanggal 1 Februari 2016, manéhna pindah ka klub Bhayangkara FC.<ref>{{Cite web|url=https://int.soccerway.com/players/teddy-heri-setiawan/326816/|title=Indonesia - T. Setiawan - Profile with news, career statistics and history - Soccerway|website=int.soccerway.com|accessdate=2019-12-30}}</ref> Dina usum Liga 1 2017-2018 Teddy ditargétkeun ku [[Yanwar Hermansyah]], palatih kiper Arema FC pikeun diseléksi jadi salah sahiji kiperna.<ref>{{Cite web|url=https://www.indosport.com/sepakbola/20171108/incar-kiper-baru-inikah-pengganti-kurnia-meiga-di-arema-fc|title=Incar Kiper Baru, Inikah Pengganti Kurnia Meiga di Arema FC?|last=INDOSPORT.com|website=INDOSPORT.com|language=en|accessdate=2019-12-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230161925/https://www.indosport.com/sepakbola/20171108/incar-kiper-baru-inikah-pengganti-kurnia-meiga-di-arema-fc |date=2019-12-30 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bolasport.com/read/311344093/sosok-ini-jadi-faktor-penting-dibalik-merapatnya-kiper-persik-kediri-ke-arema-fc|title=Sosok Ini jadi Faktor Penting Dibalik Merapatnya Kiper Persik Kediri ke Arema FC - Semua Halaman - Bolasport.com|last=Bolasport.com|website=www.bolasport.com|language=id|accessdate=2019-12-30}}</ref> Waktu maén pikeun Arema FC, Teddy diperenahkeun minangka kiper cadangan.<ref>{{Cite web|url=https://www.pssi.org/news/dua-gol-dedik-setiawan-menangkan-arema-fc|title=Dua Gol Dedik Setiawan Menangkan Arema FC|website=PSSI - Football Association of Indonesia|language=id-ID|accessdate=2019-12-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230153846/https://www.pssi.org/news/dua-gol-dedik-setiawan-menangkan-arema-fc |date=2019-12-30 }}</ref> Tina 13 kali Arema maén dina Liga 1 taun 2018, Teddy mah teu kungsi diturunkeun pikeun ngiperan.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/id/berita/pelatih-arema-fc-inginkan-kiper-baru/cou6e5ncdk221o923xk1tguv8|title=Pelatih Arema FC Inginkan Kiper Baru {{!}} Goal.com|website=www.goal.com|accessdate=2019-12-30}}</ref> Alatan tinimbangan manajemen Arema, dina babak panungtungan Liga 1 2018, Teddy kaasup salah sahiji tina tujuh pamaén anu dileupaskeun tina posisi dina éta klub.<ref>{{Cite web|url=https://republika.co.id/share/pbsp0b348|title=Arema FC Lepas Tujuh Pemain Jelang Putaran Kedua Liga 1|website=Republika Online|accessdate=2019-12-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.antaranews.com/berita/727029/arema-fc-kontrak-makan-konate|title=Arema FC kontrak Makan Konate|last=antaranews.com|website=Antara News|accessdate=2019-12-30}}</ref> Taun 2018 kénéh Teddy dikontak ku Martapura FC pikeun ngagabung jeung éta tim minangka nataharkeun Piala Indonesia 2018.<ref>{{Cite web|url=https://banjarmasin.tribunnews.com/2018/11/24/tedi-heri-siap-merapat-ke-martapura-fc|title=Tedi Heri Siap Merapat ke Martapura FC|website=Banjarmasin Post|language=id-ID|accessdate=2019-12-30}}</ref> Manéhna némbongkeun minatna pikeun ngabéla Martapura FC, nu dianggapna minangka "imah kadua",<ref>{{Cite web|url=https://banjarmasin.tribunnews.com/2018/10/31/digoda-empat-tim-liga-2-2018-mantan-kiper-arema-fc-ini-justru-prioritaskan-martapura-fc|title=Digoda Empat Tim Liga 2 2018, Mantan Kiper Arema FC Ini Justru Prioritaskan Martapura FC|website=Banjarmasin Post|language=id-ID|accessdate=2019-12-30}}</ref> nepi ka ahirna tuluy ngagabung pikeun maén di éta klub.<ref>{{Cite web|url=https://bolalob.com/read/95485/ini-klub-liga-1-2018-yang-melepaskan-pemain-terbanyak-pada-bursa-transfer-paruh-musim|title=Ini Klub Liga 1 2018 yang Melepaskan Pemain Terbanyak pada Bursa Transfer Paruh Musim|last=Murtianto|website=Bolalob - Situsnya Anak Futsal!|accessdate=2019-12-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230171024/https://bolalob.com/read/95485/ini-klub-liga-1-2018-yang-melepaskan-pemain-terbanyak-pada-bursa-transfer-paruh-musim |date=2019-12-30 }}</ref> Dina usum Liga 1 2019, manéhna ngagabung jeung klub Persiba Balikpapan nu dirékoméndasikeun langsung ku palatih Salahudin pikeun ngaganti kiper [[Fajar Setya]].<ref>{{Cite web|url=https://balikpapan.prokal.co/read/news/244669-tedi-lebih-pilih-persiba.html|title=Tedi Lebih Pilih Persiba {{!}} Balikpapan Pos|last=prokal.co|website=balikpapan.prokal.co|language=Indonesian|accessdate=2019-12-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230165048/https://balikpapan.prokal.co/read/news/244669-tedi-lebih-pilih-persiba.html |date=2019-12-30 }}</ref> Awal bulan Agustus 2019, manéhna maén pikeun [[Aceh United]]<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.transfermarkt.com/teddy-heri-setiawan/profil/spieler/573048|title=Teddy Heri Setiawan - Player profile 2019|website=www.transfermarkt.com|language=en|accessdate=2019-12-30}}</ref>. Lantaran éta klub ngagabung jeung klub [[PS Timah Babel]], tuluy jadi klub anyar [[Babel United]],<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.bolasport.com/read/311727306/merger-dengan-aceh-united-babel-united-siap-hadapi-liga-2-2019|title=Merger dengan Aceh United, Babel United Siap Hadapi Liga 2 2019 - Bolasport.com|last=Bolasport.com|website=www.bolasport.com|language=id|accessdate=2019-12-30}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=https://kampiun.id/nasional/05/babel-united-nama-baru-mergernya-aceh-united-dengan-ps-timah-babel-ini-perjalanan-sejarah-kedua/|title=Babel United Nama Baru Mergernya Aceh United dengan PS Timah Babel, Ini Perjalanan Sejarah Kedua|last=Suryana|first=Iwan|website=KAMPIUN.ID|language=en-US|accessdate=2019-12-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190516040431/https://kampiun.id/nasional/05/babel-united-nama-baru-mergernya-aceh-united-dengan-ps-timah-babel-ini-perjalanan-sejarah-kedua/ |date=2019-05-16 }}</ref> antukna Teddy jadi ponggawa éta tim nepi ka kiwari. == Kajadian Hémeng == Dina laga tanding Persekap Pasuruan jeung MPFS aya kajadian pikahémengeun waktu Teddy kapaksa kudu maké kaos kiper nomer 20, tapi ari ngaranna kiper nu heubeul kénéh. Ieu téh lantaran kateusiapan manajemen Persekap dina nataharkeun kalengkepan raksukan tim. Éta kajadian téh teu kapanggih ku wasit dina babak kahiji, tapi ahirna kanyahoan ogé dina babak kadua mah. Antukna ngaran dina tonggongna ceuk wasit kudu dilakban.<ref>{{Cite web|url=https://www.bola.com/indonesia/read/2295095/wasit-tak-jeli-pemain-ini-tak-ditegur-pakai-kostum-pemain-lama|title=Wasit Tak Jeli, Pemain Ini Tak Ditegur Pakai Kostum Pemain Lama|last=Bola.com|website=bola.com|language=id|accessdate=2019-12-30}}</ref> ==Klub nu Kungsi Diiluan== Teddy kungsi maén di sababaraha klub sépak bola profésional di Indoneésia, antarana baé: *[[Persik Kediri]] (2014-2016)<ref>{{Cite web|url=https://www.bolasport.com/read/311347702/wajah-6-kiper-arema-fc-musim-depan-tak-ada-nama-kurnia-meiga|title=Wajah 6 Kiper Arema FC Musim Depan, Tak Ada Nama Kurnia Meiga - Semua Halaman - Bolasport.com|last=Bolasport.com|website=www.bolasport.com|language=id|accessdate=2019-12-30}}</ref> *Madiun Putra FC (2015)<ref name=":0" /> *Persekap (2015)<ref name=":0" /> *Bhayangkara FC (2016-2017)<ref>{{Cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/club/team/5823-bhayangkara_fc/2018|title=Bhayangkara FC  2018|website=www.footballdatabase.eu|accessdate=2019-12-30}}</ref> *Arema FC (2017-2018), *Persiba Balikpapan (2019).<ref>{{Cite web|url=https://www.bola.com/indonesia/read/3148191/kiper-persik-mengadu-nasib-di-arema|title=Kiper Persik Mengadu Nasib di Arema|last=Bola.com|website=bola.com|language=id|accessdate=2019-12-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.loket.com/blog/pemain-persiba-balikpapan-di-liga2|title=Susunan Pemain Persiba Balikpapan di Liga 2 2019!|last=Loket.com|website=www.loket.com|language=id-ID|accessdate=2019-12-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230164357/https://www.loket.com/blog/pemain-persiba-balikpapan-di-liga2 |date=2019-12-30 }}</ref> *Aceh United (2019)<ref name=":1" /> *Babel United (2019)<ref name=":2" /><ref name=":3" /> ==Rujukan== {{reflist|2}} [[Kategori:Pamaén Bal]] [[Kategori:Pamaén bal Indonésia]] [[Kategori:Pamaén Babel FC]] 18cn4kgcz2bydg1kqegbe3l8t20jja5 0 98838 707786 596812 2026-04-05T05:52:12Z Dinototosugiarto 11449 707786 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site |name = Chaco Culture National Historical Park |image = Chaco Canyon Chetro Ketl great kiva plaza NPS.jpg |image_size = 300 |alt=Large circular depression outlined by a stone wall. The bottom is flat and grassy, and has a collection of rectangular stone foundations and smaller circles of stone. A great sandstone cliff towers in the background, and beneath the cliff are other stone foundations that are larger and higher. |caption=Great kiva [[Chetro Ketl]] | image_map = File:NPS map of Chaco Culture National Historic Park.png | image_map_size = 300 | image_map_caption = Park map | image_map_alt = A color map of the area around Chaco Canyon, New Mexico |location=[[San Juan County, New Mexico|San Juan County]] jeung [[McKinley County, New Mexico|McKinley County]], [[New Mexico]], [[Amérika Sarikat]] |coordinates = {{coord|36.06|-107.97|region:US-NM_dim:20000|display=inline,title}} |locmapin= New Mexico#USA |architecture = Ancient Puebloan |area = {{cvt|33977.8|acre|km2|2}} |visitation_num = 39,175 |visitation_year = 2011 |governing_body = [[National Park Service]] |website = [http://www.nps.gov/chcu/ Chaco Culture National Historical Park] |designation1=WHS |designation1_offname=Chaco Culture |designation1_type=Cultural |designation1_criteria=iii |designation1_number=[https://whc.unesco.org/en/list/353 353] |designation1_date=1987 <small>(11th [[World Heritage Committee|session]])</small> |designation1_free1name=State Party |designation1_free1value=Amérika Sarikat |designation1_free2name=Region |designation1_free2value=[[List of World Heritage Sites in North America|Europe and North America]] |designation2=NRHP |designation2_date=15 Oktober 1966 |designation2_type=[[Distrik sajarah di Amérika Sarikat|Distrik sajarah]] |designation2_number=[http://focus.nps.gov/AssetDetail/NRIS/66000895 66000895]<ref name="nris">{{NRISref|version=2010a}}</ref> |designation3=NMON |designation3_date=11 Maret 1907 |delisted3_date=19 Désémber 1980 |designation3_free1name=Didésain ku |designation3_free1value=Présidén [[Theodore Roosevelt]] |designation4=NHP |designation4_date=19 Désémber 1980 |designation5=New Mexico |designation5_date=21 Méi 1971 |designation5_number=[https://web.archive.org/web/20141110122215/http://www.nmhistoricpreservation.org/assets/files/registers/2012%20Report_%20Section%203_%20Arranged%20by%20Number.pdf 57] }} '''Taman Sajarah Nasional Chaco Culture''' nyaéta hiji situs arkéologi anu perenahna di nagara bagian [[New Mexico]], [[Amérika Sarikat]]. Tempat ieu mangrupa tempat mekarna kabudayaan urang Chacoan salila [[abad ka-10]] nepi ka [[abad ka-13]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/chcu/learn/historyculture/index.htm|title=History & Culture - Chaco Culture National Historical Park (U.S. National Park Service)|last=Nageezi|first=Mailing Address: PO Box 220|last2=Us|first2=NM 87037 Phone:786-7014 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2020-01-26}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/353/|title=Chaco Culture|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|accessdate=2020-01-28}}</ref> == Sajarah == Tempat ieu mangrupa tempat mekarna budaya [[urang Chacoan]] ti mimiti taun 800-an sarta lumangsung nepi ka 300 taun. Kabudayaan urang Chacoan bisa kawilang maju di jamanna. Éta kabuktian ku gaya artsitékturna anu geus maju. Maranéhna nyieun gedong tina batu anu eusina mangratus-ratus kamar. Éta gedong jeung kamar-kamar téh geus dirancang ti mimiti. Ieu konstruksi téh malahan awét nepi ka mangabad-abad.<ref name=":0" /> Salilal patengahan sarta ahir taun 800-an, imah-imah gedé anu diaranan Pueblo Bonito, Una Vida, jeung Peñasco Blanco diwangun, tuluy diwangun Hungo Pavi, Chetro Ketl, Pueblo Alto, jeung nu lianna. Struktur ieu biasana ngaoriéntasi ka arah panonpoé, bulan, jeung kardinal. Gurat pandang antara imahi-imah éta nagmungkinkeun pikeun komunikasi. Pananda astronomi anu canggih, fitur komunikasi, pakakas pikeun ngendalikeun cai, sarta gundukan taneuh ngurilingan imah maranéhanana. Wangunan ieu ditempatkeun di tempat anu dikurilingan ku gunung-gunung suci jeung tempat-tempat suci anu masih boga ma'na spiritual anu jero pikeun katurunan maranéhna.<ref name=":0" /> Di taun [[1050]], Chaco geus jadi pusat upacara, administrasi, jeung ékonomi daérah San Juan. Lingkup pangaruhna lega pisan. Babaraha losin imah-imah gedé di Chaco Canyon anu dihubungkeun ku jalan ka 150 leuwih imah nu lianna di sakabéh wewengkon. Imah-imah éta kira-kira lain lembur, tapi mangrupa kota anu geus maju.<ref name=":0" /> Di tuan [[1100]] jeung [[1200-an]], Chao mimiti robah nalika konstruksi anyar ngalaunann sarta lakon Chaco salaku puseur wewengkon ngagésér. Pangaruh Chaco ngalaju ka Aztec, Mesa Verde, Pagunungan Chuska, sarta puseur-puseur séjénna di kalér, kidul, jeung kulon. Tuluy jalma-jalma ngagésér ti Chaco, migrasi ka daérah anyar, tuluy papanggih jeung kabudayaan asing. Katurunan maranéhna nyaéta urang Indian Kalér-Kulon modéren. Loba urang Indian anu mandang Chaco minangka tempat pangeureunan anu penting di jalur migrasi suci maranéhna, sarta mangrupa tempat pikeun dipihormat.<ref name=":0" /> Di ahir [[abad ka-13]], sakabéh imah-imah ieu ditaringgalkeun, ku sabab di daérah ieu geus euweuh deui cai. Hal éta anu nyababkeun urang Chacoa parindah ka Mesa Verde anu masih aya cai.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.livescience.com/59218-chaco-culture.html|title=Chaco Culture: Pueblo Builders of the Southwest|last=Jarus 2017-05-23T04:46:18Z|first=Owen|website=livescience.com|language=en|accessdate=2020-01-28}}</ref> Chaco jadi bagian ti taman nasional (minangka monumén nasional) di taun [[1907]] sarta ditetepkeun jadi [[Loka Warisan Dunya]] di taun [[1987]].<ref>{{Cite web|url=https://www.americansouthwest.net/new_mexico/chaco_culture/national_historical_park.html|title=Chaco Culture National Historical Park, New Mexico|last=Southwest|first=The American|website=www.americansouthwest.net|accessdate=2020-01-28}}</ref> Kiwari, [[urang Indian Pueblo]] di New Mexico ngaku-ngaku jadi katurunan urang Pueblo Kuna anu nyieun paradaban di Chaco Canyon.<ref>{{Cite web|url=http://www.aztecnm.com/fourcorners/newmexico/chaco.html|title=Chaco Culture National Historical Park, NM|website=www.aztecnm.com|accessdate=2020-01-28}}</ref> == Tapak arkéologi == Di tempat ieu aya tapak [[arkéologi]] mangrupa wangunan-wangunan anu baheulana dijadikeun tempat upacara, tempat dagang, imah, sarta wangunan umum anu lianna. Anu unikna, ieu wangunan téh disusun ku batu-bata anu kawilang canggih. Tuluy konstruksina ogé anu geus bisa ngawangun babaraha undakan dina wangunan. Ieu nyirikeun yén paradaban urang Chacoan geus kawilang maju di jamanna.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=https://www.nationalparks.org/explore-parks/chaco-culture-national-historical-park|title=Chaco Culture National Historical Park|last=Nageezi|first=Address Chaco Culture National Historical Park P. O. Box 220|last2=NM|website=National Park Foundation|language=en|accessdate=2020-01-28}}</ref> Loba imah anu diwangun di Cacho Canyon, salah sahiji imah, anu kiwari diaranan "''Pueblo Bonito''", kamungkinan boga 600 kamar. Di Pueblo Bonito ogé aya nau disebut "''Great Kiva''" anu mangrupa rohangan gedé anu ngabuleud pikeun panglawungan jeung upacara.<ref>{{Cite web|url=https://www.khanacademy.org/humanities/art-americas/early-cultures/ancestral-puebloan/a/chaco-canyon|title=Chaco Canyon (article)|website=Khan Academy|language=en|accessdate=2020-01-28}}</ref> Pueblo Bonito ogé kaasup crypts anu nampung leuwih ti 100 astana.<ref name=":2" /> ''Pueblo Bonito'' diwangun di sisieun monolit batu anu jangkungna 30 [[méter]]. anu runtuh di taun [[1920-an]]. Titinggal anu kapanggih di ''Pueblo Bonito'' saperti sésa-sésa tangkal pines, kamungkinan boga ma'na simbolis. Salian ti éta, ''Pueblo Bonito'' ogé dimangpaatkeun jadi tempat nyimpen barang.<ref name=":2" /> Tapi, jumlah jalma nau nempatan ''Pueblo Bonito'' ieu can pasti, aya arkéolog anu nyebut 1000 jalma, aya ogé anu nyebut ngan ku 70 urang.<ref name=":2" /> Kiwari, [[Présidén Amérika Sarikat]], [[Donald Trump]], nimbang-nimbang pikeun naghapus status monumén nasional ti Chaco Culture.<ref name=":2" /> == Kaayaan alam == Salian ti tapak arkéologi, di taman sajarah ieu ogé loba [[sasatoan]] jeung [[tutuwuhan]] anu hirup. Urang bisa manggihan [[uncal]], [[ucing]] [[leuweung]], [[kelenci]], [[musang]], [[landak]], [[kalong]], [[oray]], [[kadal]], sarta [[ampibi]] anu lianna. Panalungtikan ilmiah di ieu taman eukeur lumangsung, tapi pasalingsingan jeung proyék ngeunaan sumber daya budaya. Panalungtikanna nyaéta inventarisasi fosil, survéy tutuwuhan asli, jumlah [[manuk]] taunan, sarta ngawaskeun babatuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/chcu/learn/nature/index.htm|title=Nature - Chaco Culture National Historical Park (U.S. National Park Service)|last=Nageezi|first=Mailing Address: PO Box 220|last2=Us|first2=NM 87037 Phone:786-7014 Contact|website=www.nps.gov|language=en|accessdate=2020-01-28}}</ref> == Masalah lingkungan == Sanajan geus ditetepkeun jadi Loka Warisan Dunya, angger baé teu bisa ngalindungan Chaco Canyon tina tekanan pangwangunan. Kamari-kamari, ''fracking'', pangeboran minyak atawa gas di handap taneuh diijinan pikeun dilakukeun di deukeut Chaco Canyon. [[Urang Navajo]] nolak kaputusan ieu ku sabab bakal aya pencemaran anu disababkeun ku fracking anu dampakna ka taman sajarah jeung urang-urang di sabudeureunana.<ref name=":2" /><ref>{{Cite news|title='As close as the US gets to Egypt’s pyramids': how Chaco Canyon is endangered by drilling|url=https://www.theguardian.com/environment/2017/nov/08/chaco-canyon-national-park-new-mexico-drilling|newspaper=The Guardian|date=2017-11-08|access-date=2020-01-28|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Elizabeth|last=Miller}}</ref> == Tingali ogé == * [[Taman sajarah]] * [[Taman nasional]] == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Taman Sajarah]] [[Kategori:Taman Nasional]] [[Kategori:Taman Nasional di Amérika Sarikat]] 1pip9tntnqgp88ut831gf8rh8xj37yd 0 102569 707775 667113 2026-04-04T12:01:36Z InternetArchiveBot 25926 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707775 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Company | name = Swift Engineering Inc. | logo = | image = [[Gambar:Swift Engineering Inc.jpg|250px]] | image_caption = Swift Engineering markasna di San Clemente | type = [[Private company|Private]] | location_city = San Clemente, [[California]], [[United States]]<br />{{coord|33.9207|-118.3278|region:US_type:landmark|display=inline,title}} | foundation = [[1983]] | key_people = {{unbulleted list | [[Hiro Matsushita]]<br /><small>([[Chief executive officer|CEO]] and [[Chairman]])</small> }} | industry = [[Aerospace engineering|Aerospace / aviation]], [[Unmanned aerial system|UAS]] | products = | area_served = Worldwide | num_employees = <500 | divisions = {{unbulleted list |Swift-Ops<ref>{{Cite web|url=https://swiftengineering.com/swift-ops/|title=Swift-Ops|website=Swift Engineering}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805120834/https://swiftengineering.com/swift-ops/ |date=2021-08-05 }}</ref> |Swift-X<ref>{{Cite web|url=https://swiftengineering.com/swift-x/|title=Swift-X|date=August 31, 2021|website=Swift Engineering}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805105447/https://swiftengineering.com/swift-x/ |date=August 5, 2021 }}</ref> }} | parent = Matsushita International Corp | subsid = {{unbulleted list |[[Swift Xi]] Inc. (60% Owner)<ref>{{Cite web|url=http://swift-xi.com/index.html|title=Swift-Xi &#124; Accelerating Social Innovation|website=swift-xi.com}}</ref> | Swift Tactical Systems Inc.<ref>{{Cite web|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/swift-tactical-systems-lands-17m-national-drone-and-services-contract-300984323.html|title=Swift Tactical Systems Lands $17M National Drone and Services Contract|access-date=31 August 2021}}</ref> |Swift Global Communications inc. }} |homepage = {{URL|swiftengineering.com}} }} '''Swift Engineering''' nyaéta perusahaan rékayasa Amérika anu ngawangun [[Autonomous robot | sistem otonom]], [[helikopter]], [[kapal selam]] s, [[pesawat ruang angkasa]], kendaraan darat, [[ robotic]] s, sareng bagian komposit.Swift ngahasilkeun mobil balap pikeun séri balap kabuka kabuka, kalebet [[Formula Ford]], [[Formula Atlantik]], [[Champ Car World Series]] sareng [[Formula Nippon]], parantos ngararancang sareng ngadamel langkung ti 500 mobil balap.Mimiti taun 1997, Swift ngalih kana pasar aerospace / penerbangan, damel sareng perusahaan ageung kalebet [[Northrop Grumman]], [[Boeing]], [[Lockheed Martin]], [[NASA]], [[SpaceX]], [[Sikorsky]], sareng anu sanésna. Pupuhu & CEO perusahaan nyaéta [[Hiro Matsushita]],putu ti [[Konosuke Matsushita]], pangadeg [[Panasonic]].<ref>{{Cite news|title=NASA共同プロジェクト"SULE (Swift Ultra-Long-Endurance)”初フライト成功|work=PRTIMES|url=https://prtimes.jp/main/html/rd/p/000000005.000036071.html|access-date=2021-08-31|language=ja}}</ref> == Rujukan == {{reflist}} == Tumbu luar == {{Commons category|Swift Engineering}} * [http://www.swiftengineering.com Swift Engineering web site] * [http://www.apexspeed.com/community/_general/1984swift_roadtest.pdf Road and Track road test of the Swift DB-1 Formula Ford] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210424020002/https://www.apexspeed.com/community/_general/1984swift_roadtest.pdf |date=2021-04-24 }} * [https://www.nasa.gov/feature/ames/nasa-small-business-partnership-prepares-drone-for-30-day-science-flights/ NASA] * [http://thebridge.jp/en/2018/06/transform-africa-summit-2018-1/ The Bridge] * [https://forbesjapan.com/articles/detail/27330/1/1/1/ Forbes Japan] *{{YouTube|id=dJvNQpLw0oA|title=Swift High-Altitude-Long-Endurance UAS Completes Landmark First Flight}} *{{YouTube|id=QEnsPfzzt4g|title=Swift021 VTOL Drone}} {{Swift Engineering}} swv9zcs6fmyp92dqomx6gd32gbi4249 0 108206 707787 2026-04-05T06:19:47Z Pijri Paijar 27067 Nyieun kaca anyar '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta satelit komunikasi anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatn... 707787 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta satelit komunikasi anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. == Référénsi == 7cueohaks8cc44bt5dzcrmrlzndyvwk 707788 707787 2026-04-05T06:23:42Z Pijri Paijar 27067 707788 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta [[Satelit Komunikasi|satelit komunikasi]] anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. == Tujuan == Tujuan utama Satelit Nusantara Lima nyaéta pikeun nguatkeun konéktivitas digital nasional sarta ngarojong pamarataan aksés [[internét]] di sakuliah [[Indonésia]]. Ku ayana ieu satelit, diarepkeun rupa-rupa palayanan publik, saperti pendidikan, kaséhatan, jeung ékonomi digital, bisa leuwih gampang kahontal ku masarakat.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/menerka-dampak-satelit-nusantara-lima-bagi-internet-masyarakat-hhPj|title=Menerka Dampak Satelit Nusantara Lima bagi Internet Masyarakat|last=Majid|first=Naufal|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina hal cakupan, Satelit Nusantara Lima ngalayanan sakumna wilayah Indonésia, kaasup daérah-daérah terpencil. Sajaba ti éta, jangkauan layananana ogé ngawengku sabagian wilayah [[Pilipina]] jeung [[Malaysia]].<ref name=":0" /> == Référénsi == ceamhucsbyzkshj5ne4i89hrfs8xwpx 707791 707788 2026-04-05T06:27:20Z Pijri Paijar 27067 707791 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta [[Satelit Komunikasi|satelit komunikasi]] anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. == Tujuan == Tujuan utama Satelit Nusantara Lima nyaéta pikeun nguatkeun konéktivitas digital nasional sarta ngarojong pamarataan aksés [[internét]] di sakuliah [[Indonésia]]. Ku ayana ieu satelit, diarepkeun rupa-rupa palayanan publik, saperti pendidikan, kaséhatan, jeung ékonomi digital, bisa leuwih gampang kahontal ku masarakat.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tirto.id/menerka-dampak-satelit-nusantara-lima-bagi-internet-masyarakat-hhPj|title=Menerka Dampak Satelit Nusantara Lima bagi Internet Masyarakat|last=Majid|first=Naufal|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina hal cakupan, Satelit Nusantara Lima ngalayanan sakumna wilayah Indonésia, kaasup daérah-daérah terpencil. Sajaba ti éta, jangkauan layananana ogé ngawengku sabagian wilayah [[Pilipina]] jeung [[Malaysia]].<ref name=":0" /> == Paluncuran jeung operasi == Paluncuran satelit kungsi ditunda salila tilu poé alatan kaayaan cuaca anu goréng di Cape Canaveral.<ref>{{Cite web|url=https://inet.detik.com/telecommunication/d-8115096/update-satelit-nusantara-lima-sistem-normal-orbit-rising-dimulai|title=Update Satelit Nusantara Lima: Sistem Normal, Orbit Rising Dimulai|last=Rahman|first=Adi Fida|website=detikinet|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sanggeus hasil diluncurkeun, sakabéh subsistem satelit, kaasup sistem daya, [[propulsi]], [[térmal]], sarta ''Attitude Control System'' (ACS), dilaporkeun jalan normal tanpa gangguan. Prosés ''orbit raising'' pikeun ngahontal slot orbit ahir di 113° Bujur Wétan geus dimimitian sarta lumangsung luyu jeung rencana anu geus ditangtukeun.<ref>{{Cite web|url=https://inet.detik.com/telecommunication/d-8115096/update-satelit-nusantara-lima-sistem-normal-orbit-rising-dimulai|title=Update Satelit Nusantara Lima: Sistem Normal, Orbit Rising Dimulai|last=Rahman|first=Adi Fida|website=detikinet|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu direncanakeun bakal mimiti beroperasi sacara pinuh dina kuartal kahiji taun 2026.<ref name=":1" /> == Référénsi == peo890aofwokpkbmdhqipnjtm0t77uq 707792 707791 2026-04-05T06:28:11Z Pijri Paijar 27067 /* Paluncuran jeung operasi */ 707792 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta [[Satelit Komunikasi|satelit komunikasi]] anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. == Tujuan == Tujuan utama Satelit Nusantara Lima nyaéta pikeun nguatkeun konéktivitas digital nasional sarta ngarojong pamarataan aksés [[internét]] di sakuliah [[Indonésia]]. Ku ayana ieu satelit, diarepkeun rupa-rupa palayanan publik, saperti pendidikan, kaséhatan, jeung ékonomi digital, bisa leuwih gampang kahontal ku masarakat.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tirto.id/menerka-dampak-satelit-nusantara-lima-bagi-internet-masyarakat-hhPj|title=Menerka Dampak Satelit Nusantara Lima bagi Internet Masyarakat|last=Majid|first=Naufal|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina hal cakupan, Satelit Nusantara Lima ngalayanan sakumna wilayah Indonésia, kaasup daérah-daérah terpencil. Sajaba ti éta, jangkauan layananana ogé ngawengku sabagian wilayah [[Pilipina]] jeung [[Malaysia]].<ref name=":0" /> == Paluncuran jeung operasi == Paluncuran satelit kungsi ditunda salila tilu poé alatan kaayaan cuaca anu goréng di Cape Canaveral.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://inet.detik.com/telecommunication/d-8115096/update-satelit-nusantara-lima-sistem-normal-orbit-rising-dimulai|title=Update Satelit Nusantara Lima: Sistem Normal, Orbit Rising Dimulai|last=Rahman|first=Adi Fida|website=detikinet|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sanggeus hasil diluncurkeun, sakabéh subsistem satelit, kaasup sistem daya, [[propulsi]], [[térmal]], sarta ''Attitude Control System'' (ACS), dilaporkeun jalan normal tanpa gangguan. Prosés ''orbit raising'' pikeun ngahontal slot orbit ahir di 113° Bujur Wétan geus dimimitian sarta lumangsung luyu jeung rencana anu geus ditangtukeun.<ref name=":2" /> Satelit ieu direncanakeun bakal mimiti beroperasi sacara pinuh dina kuartal kahiji taun 2026.<ref name=":1" /> == Référénsi == nxkbaoy9bgh72usfb36spic2mj8fgkv 707793 707792 2026-04-05T06:30:25Z Pijri Paijar 27067 707793 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta [[Satelit Komunikasi|satelit komunikasi]] anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. == Tujuan == Tujuan utama Satelit Nusantara Lima nyaéta pikeun nguatkeun konéktivitas digital nasional sarta ngarojong pamarataan aksés [[internét]] di sakuliah [[Indonésia]]. Ku ayana ieu satelit, diarepkeun rupa-rupa palayanan publik, saperti pendidikan, kaséhatan, jeung ékonomi digital, bisa leuwih gampang kahontal ku masarakat.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tirto.id/menerka-dampak-satelit-nusantara-lima-bagi-internet-masyarakat-hhPj|title=Menerka Dampak Satelit Nusantara Lima bagi Internet Masyarakat|last=Majid|first=Naufal|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina hal cakupan, Satelit Nusantara Lima ngalayanan sakumna wilayah Indonésia, kaasup daérah-daérah terpencil. Sajaba ti éta, jangkauan layananana ogé ngawengku sabagian wilayah [[Pilipina]] jeung [[Malaysia]].<ref name=":0" /> == Paluncuran jeung operasi == Paluncuran satelit kungsi ditunda salila tilu poé alatan kaayaan cuaca anu goréng di Cape Canaveral.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://inet.detik.com/telecommunication/d-8115096/update-satelit-nusantara-lima-sistem-normal-orbit-rising-dimulai|title=Update Satelit Nusantara Lima: Sistem Normal, Orbit Rising Dimulai|last=Rahman|first=Adi Fida|website=detikinet|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sanggeus hasil diluncurkeun, sakabéh subsistem satelit, kaasup sistem daya, [[propulsi]], [[térmal]], sarta ''Attitude Control System'' (ACS), dilaporkeun jalan normal tanpa gangguan. Prosés ''orbit raising'' pikeun ngahontal slot orbit ahir di 113° Bujur Wétan geus dimimitian sarta lumangsung luyu jeung rencana anu geus ditangtukeun.<ref name=":2" /> Satelit ieu direncanakeun bakal mimiti beroperasi sacara pinuh dina kuartal kahiji taun 2026.<ref name=":1" /> == Spésifikasi téknis == Satelit Nusantara Lima diwangun ngagunakeun ''platform'' Boeing 702MP kalayan beurat sakitar 7,8 ton.<ref name=":2" /> Satelit ieu dilengkepan ku 101 ''spot beam'' Ka-Band, panél surya Spectrolab anu miboga daya 15 kW, sarta sistem propulsi Xenon-Ion Propulsion System (XIPS) anu kira-kira 10 kali leuwih éfisién jeung leuwih hampang dibandingkeun téknologi konvénsional.<ref name=":0" /> Satelit ieu dirarancang miboga umur operasional leuwih ti 15 taun, sarta ditempatkeun dina slot orbit strategis 113° Bujur Wétan (BT) dina [[Orbit Géosetasionér|orbit géostasionér]].<ref name=":0" /> == Référénsi == qpvvytiqb9mlhujk5tqfhb0fw6jujd1 707795 707793 2026-04-05T06:32:04Z Pijri Paijar 27067 707795 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta [[Satelit Komunikasi|satelit komunikasi]] anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. == Tujuan == Tujuan utama Satelit Nusantara Lima nyaéta pikeun nguatkeun konéktivitas digital nasional sarta ngarojong pamarataan aksés [[internét]] di sakuliah [[Indonésia]]. Ku ayana ieu satelit, diarepkeun rupa-rupa palayanan publik, saperti pendidikan, kaséhatan, jeung ékonomi digital, bisa leuwih gampang kahontal ku masarakat.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tirto.id/menerka-dampak-satelit-nusantara-lima-bagi-internet-masyarakat-hhPj|title=Menerka Dampak Satelit Nusantara Lima bagi Internet Masyarakat|last=Majid|first=Naufal|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina hal cakupan, Satelit Nusantara Lima ngalayanan sakumna wilayah Indonésia, kaasup daérah-daérah terpencil. Sajaba ti éta, jangkauan layananana ogé ngawengku sabagian wilayah [[Pilipina]] jeung [[Malaysia]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://kemlu.go.id/houston/berita/satelit-nusantara-lima-tonggak-transformasi-digital-indonesia?type=publication|title=Satelit Nusantara Lima: Tonggak Transformasi Digital Indonesia|website=kemlu.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Paluncuran jeung operasi == Paluncuran satelit kungsi ditunda salila tilu poé alatan kaayaan cuaca anu goréng di Cape Canaveral.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://inet.detik.com/telecommunication/d-8115096/update-satelit-nusantara-lima-sistem-normal-orbit-rising-dimulai|title=Update Satelit Nusantara Lima: Sistem Normal, Orbit Rising Dimulai|last=Rahman|first=Adi Fida|website=detikinet|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sanggeus hasil diluncurkeun, sakabéh subsistem satelit, kaasup sistem daya, [[propulsi]], [[térmal]], sarta ''Attitude Control System'' (ACS), dilaporkeun jalan normal tanpa gangguan. Prosés ''orbit raising'' pikeun ngahontal slot orbit ahir di 113° Bujur Wétan geus dimimitian sarta lumangsung luyu jeung rencana anu geus ditangtukeun.<ref name=":2" /> Satelit ieu direncanakeun bakal mimiti beroperasi sacara pinuh dina kuartal kahiji taun 2026.<ref name=":1" /> == Spésifikasi téknis == Satelit Nusantara Lima diwangun ngagunakeun ''platform'' Boeing 702MP kalayan beurat sakitar 7,8 ton.<ref name=":2" /> Satelit ieu dilengkepan ku 101 ''spot beam'' Ka-Band, panél surya Spectrolab anu miboga daya 15 kW, sarta sistem propulsi Xenon-Ion Propulsion System (XIPS) anu kira-kira 10 kali leuwih éfisién jeung leuwih hampang dibandingkeun téknologi konvénsional.<ref name=":0" /> Satelit ieu dirarancang miboga umur operasional leuwih ti 15 taun, sarta ditempatkeun dina slot orbit strategis 113° Bujur Wétan (BT) dina [[Orbit Géosetasionér|orbit géostasionér]].<ref name=":0" /> == Référénsi == 4zckixj1h7kgs20gqltunssb287epdm 707796 707795 2026-04-05T06:33:57Z Pijri Paijar 27067 707796 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta [[Satelit Komunikasi|satelit komunikasi]] anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. Dina pangoperasianna, Satelit Nusantara Lima gawé bareng jeung [[Hughes Network Systems]] sarta [[Kratos Communications]]. Satelit ieu bakal dirojong ku infrastruktur darat anu kuat, éfisién, sarta skalabel, sahingga mampuh ngarojong kinerja layanan komunikasi sacara optimal. Kolaborasi ieu ngagambarkeun komitmen Indonésia dina ngaronjatkeun inklusivitas digital, saluyu jeung prioritas pangwangunan nasional, ogé pikeun nguatkeun gawé bareng di tingkat régional.<ref name=":3" /> == Tujuan == Tujuan utama Satelit Nusantara Lima nyaéta pikeun nguatkeun konéktivitas digital nasional sarta ngarojong pamarataan aksés [[internét]] di sakuliah [[Indonésia]]. Ku ayana ieu satelit, diarepkeun rupa-rupa palayanan publik, saperti pendidikan, kaséhatan, jeung ékonomi digital, bisa leuwih gampang kahontal ku masarakat.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tirto.id/menerka-dampak-satelit-nusantara-lima-bagi-internet-masyarakat-hhPj|title=Menerka Dampak Satelit Nusantara Lima bagi Internet Masyarakat|last=Majid|first=Naufal|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina hal cakupan, Satelit Nusantara Lima ngalayanan sakumna wilayah Indonésia, kaasup daérah-daérah terpencil. Sajaba ti éta, jangkauan layananana ogé ngawengku sabagian wilayah [[Pilipina]] jeung [[Malaysia]].<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Cite web|url=https://kemlu.go.id/houston/berita/satelit-nusantara-lima-tonggak-transformasi-digital-indonesia?type=publication|title=Satelit Nusantara Lima: Tonggak Transformasi Digital Indonesia|website=kemlu.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Paluncuran jeung operasi == Paluncuran satelit kungsi ditunda salila tilu poé alatan kaayaan cuaca anu goréng di Cape Canaveral.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://inet.detik.com/telecommunication/d-8115096/update-satelit-nusantara-lima-sistem-normal-orbit-rising-dimulai|title=Update Satelit Nusantara Lima: Sistem Normal, Orbit Rising Dimulai|last=Rahman|first=Adi Fida|website=detikinet|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sanggeus hasil diluncurkeun, sakabéh subsistem satelit, kaasup sistem daya, [[propulsi]], [[térmal]], sarta ''Attitude Control System'' (ACS), dilaporkeun jalan normal tanpa gangguan. Prosés ''orbit raising'' pikeun ngahontal slot orbit ahir di 113° Bujur Wétan geus dimimitian sarta lumangsung luyu jeung rencana anu geus ditangtukeun.<ref name=":2" /> Satelit ieu direncanakeun bakal mimiti beroperasi sacara pinuh dina kuartal kahiji taun 2026.<ref name=":1" /> == Spésifikasi téknis == Satelit Nusantara Lima diwangun ngagunakeun ''platform'' Boeing 702MP kalayan beurat sakitar 7,8 ton.<ref name=":2" /> Satelit ieu dilengkepan ku 101 ''spot beam'' Ka-Band, panél surya Spectrolab anu miboga daya 15 kW, sarta sistem propulsi Xenon-Ion Propulsion System (XIPS) anu kira-kira 10 kali leuwih éfisién jeung leuwih hampang dibandingkeun téknologi konvénsional.<ref name=":0" /> Satelit ieu dirarancang miboga umur operasional leuwih ti 15 taun, sarta ditempatkeun dina slot orbit strategis 113° Bujur Wétan (BT) dina [[Orbit Géosetasionér|orbit géostasionér]].<ref name=":0" /> == Référénsi == sr08cjhb6ncbe0ei48tgwifaz8zw9yt 707797 707796 2026-04-05T06:34:22Z Pijri Paijar 27067 /* Référénsi */ 707797 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta [[Satelit Komunikasi|satelit komunikasi]] anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. Dina pangoperasianna, Satelit Nusantara Lima gawé bareng jeung [[Hughes Network Systems]] sarta [[Kratos Communications]]. Satelit ieu bakal dirojong ku infrastruktur darat anu kuat, éfisién, sarta skalabel, sahingga mampuh ngarojong kinerja layanan komunikasi sacara optimal. Kolaborasi ieu ngagambarkeun komitmen Indonésia dina ngaronjatkeun inklusivitas digital, saluyu jeung prioritas pangwangunan nasional, ogé pikeun nguatkeun gawé bareng di tingkat régional.<ref name=":3" /> == Tujuan == Tujuan utama Satelit Nusantara Lima nyaéta pikeun nguatkeun konéktivitas digital nasional sarta ngarojong pamarataan aksés [[internét]] di sakuliah [[Indonésia]]. Ku ayana ieu satelit, diarepkeun rupa-rupa palayanan publik, saperti pendidikan, kaséhatan, jeung ékonomi digital, bisa leuwih gampang kahontal ku masarakat.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tirto.id/menerka-dampak-satelit-nusantara-lima-bagi-internet-masyarakat-hhPj|title=Menerka Dampak Satelit Nusantara Lima bagi Internet Masyarakat|last=Majid|first=Naufal|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina hal cakupan, Satelit Nusantara Lima ngalayanan sakumna wilayah Indonésia, kaasup daérah-daérah terpencil. Sajaba ti éta, jangkauan layananana ogé ngawengku sabagian wilayah [[Pilipina]] jeung [[Malaysia]].<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Cite web|url=https://kemlu.go.id/houston/berita/satelit-nusantara-lima-tonggak-transformasi-digital-indonesia?type=publication|title=Satelit Nusantara Lima: Tonggak Transformasi Digital Indonesia|website=kemlu.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Paluncuran jeung operasi == Paluncuran satelit kungsi ditunda salila tilu poé alatan kaayaan cuaca anu goréng di Cape Canaveral.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://inet.detik.com/telecommunication/d-8115096/update-satelit-nusantara-lima-sistem-normal-orbit-rising-dimulai|title=Update Satelit Nusantara Lima: Sistem Normal, Orbit Rising Dimulai|last=Rahman|first=Adi Fida|website=detikinet|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sanggeus hasil diluncurkeun, sakabéh subsistem satelit, kaasup sistem daya, [[propulsi]], [[térmal]], sarta ''Attitude Control System'' (ACS), dilaporkeun jalan normal tanpa gangguan. Prosés ''orbit raising'' pikeun ngahontal slot orbit ahir di 113° Bujur Wétan geus dimimitian sarta lumangsung luyu jeung rencana anu geus ditangtukeun.<ref name=":2" /> Satelit ieu direncanakeun bakal mimiti beroperasi sacara pinuh dina kuartal kahiji taun 2026.<ref name=":1" /> == Spésifikasi téknis == Satelit Nusantara Lima diwangun ngagunakeun ''platform'' Boeing 702MP kalayan beurat sakitar 7,8 ton.<ref name=":2" /> Satelit ieu dilengkepan ku 101 ''spot beam'' Ka-Band, panél surya Spectrolab anu miboga daya 15 kW, sarta sistem propulsi Xenon-Ion Propulsion System (XIPS) anu kira-kira 10 kali leuwih éfisién jeung leuwih hampang dibandingkeun téknologi konvénsional.<ref name=":0" /> Satelit ieu dirarancang miboga umur operasional leuwih ti 15 taun, sarta ditempatkeun dina slot orbit strategis 113° Bujur Wétan (BT) dina [[Orbit Géosetasionér|orbit géostasionér]].<ref name=":0" /> == Référénsi == {{reflist}} dvet934utwn74cds72ch58s8pl6uexh 707799 707797 2026-04-05T06:38:03Z Pijri Paijar 27067 added [[Category:WikiSuarana]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 707799 wikitext text/x-wiki '''Satelit Nusantara Lima''' nyaéta [[Satelit Komunikasi|satelit komunikasi]] anu ngagunakeun téknologi ''Very High Throughput Satellite'' (VHTS), anu dipiboga sarta dioperasikeun ku [[Pasifik Satelit Nusantara]] (PSN). Satelit ieu diluncurkeun dina tanggal 12 Séptémber 2025 maké [[Roket Falcon 9|rokét Falcon 9]] milik [[SpaceX]] ti [[Cape Canaveral]], [[Florida]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8110418/satelit-nusantara-lima-resmi-mengorbit-ini-spesifikasi-dan-manfaatnya|title=Satelit Nusantara Lima Resmi Mengorbit, Ini Spesifikasi dan Manfaatnya|last=Wibawana|first=Widhia Arum|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Satelit ieu miboga kapasitas total leuwih ti 160 Gbps, sahingga kaasup salah sahiji satelit komunikasi kalayan kapasitas panggedéna di [[Asia]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kompas.com/tren/read/2025/09/14/113000465/spesifikasi-satelit-nusantara-lima-n5-milik-indonesia-satelit-komunikasi|title=Spesifikasi Satelit Nusantara Lima (N5) Milik Indonesia, Satelit Komunikasi Terbesar di ASEAN|last=Diahwahyuningtyas|first=Alicia|last2=Sartika|first2=Resa Eka Ayu|website=Kompas.com}}</ref> Kapasitas anu gedé ieu asalna tina pamakéan téknologi VHTS anu ngabagi wilayah cakupan jadi sababaraha ''spot beam'', anu ngamungkinkeun distribusi sinyal leuwih éfisién batan satelit konvénsional. Dina pangoperasianna, Satelit Nusantara Lima gawé bareng jeung [[Hughes Network Systems]] sarta [[Kratos Communications]]. Satelit ieu bakal dirojong ku infrastruktur darat anu kuat, éfisién, sarta skalabel, sahingga mampuh ngarojong kinerja layanan komunikasi sacara optimal. Kolaborasi ieu ngagambarkeun komitmen Indonésia dina ngaronjatkeun inklusivitas digital, saluyu jeung prioritas pangwangunan nasional, ogé pikeun nguatkeun gawé bareng di tingkat régional.<ref name=":3" /> == Tujuan == Tujuan utama Satelit Nusantara Lima nyaéta pikeun nguatkeun konéktivitas digital nasional sarta ngarojong pamarataan aksés [[internét]] di sakuliah [[Indonésia]]. Ku ayana ieu satelit, diarepkeun rupa-rupa palayanan publik, saperti pendidikan, kaséhatan, jeung ékonomi digital, bisa leuwih gampang kahontal ku masarakat.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tirto.id/menerka-dampak-satelit-nusantara-lima-bagi-internet-masyarakat-hhPj|title=Menerka Dampak Satelit Nusantara Lima bagi Internet Masyarakat|last=Majid|first=Naufal|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina hal cakupan, Satelit Nusantara Lima ngalayanan sakumna wilayah Indonésia, kaasup daérah-daérah terpencil. Sajaba ti éta, jangkauan layananana ogé ngawengku sabagian wilayah [[Pilipina]] jeung [[Malaysia]].<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Cite web|url=https://kemlu.go.id/houston/berita/satelit-nusantara-lima-tonggak-transformasi-digital-indonesia?type=publication|title=Satelit Nusantara Lima: Tonggak Transformasi Digital Indonesia|website=kemlu.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Paluncuran jeung operasi == Paluncuran satelit kungsi ditunda salila tilu poé alatan kaayaan cuaca anu goréng di Cape Canaveral.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://inet.detik.com/telecommunication/d-8115096/update-satelit-nusantara-lima-sistem-normal-orbit-rising-dimulai|title=Update Satelit Nusantara Lima: Sistem Normal, Orbit Rising Dimulai|last=Rahman|first=Adi Fida|website=detikinet|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sanggeus hasil diluncurkeun, sakabéh subsistem satelit, kaasup sistem daya, [[propulsi]], [[térmal]], sarta ''Attitude Control System'' (ACS), dilaporkeun jalan normal tanpa gangguan. Prosés ''orbit raising'' pikeun ngahontal slot orbit ahir di 113° Bujur Wétan geus dimimitian sarta lumangsung luyu jeung rencana anu geus ditangtukeun.<ref name=":2" /> Satelit ieu direncanakeun bakal mimiti beroperasi sacara pinuh dina kuartal kahiji taun 2026.<ref name=":1" /> == Spésifikasi téknis == Satelit Nusantara Lima diwangun ngagunakeun ''platform'' Boeing 702MP kalayan beurat sakitar 7,8 ton.<ref name=":2" /> Satelit ieu dilengkepan ku 101 ''spot beam'' Ka-Band, panél surya Spectrolab anu miboga daya 15 kW, sarta sistem propulsi Xenon-Ion Propulsion System (XIPS) anu kira-kira 10 kali leuwih éfisién jeung leuwih hampang dibandingkeun téknologi konvénsional.<ref name=":0" /> Satelit ieu dirarancang miboga umur operasional leuwih ti 15 taun, sarta ditempatkeun dina slot orbit strategis 113° Bujur Wétan (BT) dina [[Orbit Géosetasionér|orbit géostasionér]].<ref name=":0" /> == Référénsi == {{reflist}} [[Kategori:WikiSuarana]] trdjm9bea07recqjqftsyzgdgh1l9xh 0 108207 707789 2026-04-05T06:24:21Z Mirani Pramitasari 26631 Nyieun kaca anyar '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]. PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak dikempelkeun ku pihak séjén anu kaasup [[wajib pajak]].<ref>{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=And... 707789 wikitext text/x-wiki '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]. PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak dikempelkeun ku pihak séjén anu kaasup [[wajib pajak]].<ref>{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=Andika|first=Tri Novian|publisher=Kementerian Keuangan|accessdate=5 April 2026}}</ref> == Rujukan == <references /> tw40do2ifc5wsbnrzavfo3lb1n4xuzk 707790 707789 2026-04-05T06:24:39Z Mirani Pramitasari 26631 added [[Category:WikiSuarana]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 707790 wikitext text/x-wiki '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]. PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak dikempelkeun ku pihak séjén anu kaasup [[wajib pajak]].<ref>{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=Andika|first=Tri Novian|publisher=Kementerian Keuangan|accessdate=5 April 2026}}</ref> == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] f8czqacau6xb14muowdply0exv9jr9b 707794 707790 2026-04-05T06:32:02Z Mirani Pramitasari 26631 707794 wikitext text/x-wiki '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]. PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak dikempelkeun ku pihak séjén anu kaasup [[wajib pajak]].<ref>{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=Andika|first=Tri Novian|publisher=Kementerian Keuangan|accessdate=5 April 2026}}</ref> == Kawijakan == Dina waktos ayeuna, tarif PPN 11 persen ngarujuk kana kawijakan anu geus tangtos dina April 2022. Mimiti ti taun 2025, tarif PPN naek 12 persen, namung ngan lumaku pikeun barang méwah.<ref>{{Cite web|url=https://klikpajak.id/blog/pajak-pertambahan-nilai-ppn/|title=Pajak Pertambahan Nilai dan Regulasi Tarif PPN Terbaru 2025|last=klikpajak|last2=Fitriya|website=Mekari Klikpajak|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] ljqyx1iox3e6kvc9rcodrczt8fmv5t9 707800 707794 2026-04-05T06:39:19Z Mirani Pramitasari 26631 707800 wikitext text/x-wiki '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]. PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak dikempelkeun ku pihak séjén anu kaasup [[wajib pajak]].<ref>{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=Andika|first=Tri Novian|publisher=Kementerian Keuangan|accessdate=5 April 2026}}</ref> == Kawijakan == Dina waktos ayeuna, tarif PPN 11 persen ngarujuk kana kawijakan anu geus tangtos dina April 2022. Mimiti ti taun 2025, tarif PPN naek 12 persen, namung ngan lumaku pikeun barang méwah.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://klikpajak.id/blog/pajak-pertambahan-nilai-ppn/|title=Pajak Pertambahan Nilai dan Regulasi Tarif PPN Terbaru 2025|last=klikpajak|last2=Fitriya|website=Mekari Klikpajak|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Aturan == Pajak pertambahan nilai diatur dumasar kana kawijakan menteri jeung Undang-Undang anu tos sababaraha kali dirobah pikeun nyiptakeun sistem anu leuwih gampil jeung adil pikeun masarakat. Aturan pajak aya dina Undang-Undang No. 42 Tahun 2009, Undang-Undang No. 11 Tahun 2020, Undang-Undang No.7 Tahun 2021. Kawijakan menteri anu ngatur PPN aya dina PMK 131/2024.<ref name=":0" /> == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] k4vt1hur4x2vhyo38wyrfnv9nrvq5bl 707825 707800 2026-04-05T07:18:12Z Mirani Pramitasari 26631 707825 wikitext text/x-wiki '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]. PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak teu disetorkeun ku konsumen, namung ku pihak séjén anu kaasup wajib pajak,<ref>{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=Andika|first=Tri Novian|publisher=Kementerian Keuangan|accessdate=5 April 2026}}</ref> contonya nyaéta pangusaha wajib pajak.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.pbtaxand.com/menu/detail/whats_new/805/apa-itu-ppn|title=Apa Itu PPN? Fungsi, Objek, Cara Menghitung, dan Tarif Terbaru|first=Admin Taxand|accessdate=5 April 2026}}</ref> == Kawijakan == Dina waktos ayeuna, tarif PPN 11 persen ngarujuk kana kawijakan anu geus tangtos dina April 2022. Mimiti ti taun 2025, tarif PPN naek 12 persen, namung ngan lumaku pikeun barang méwah.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://klikpajak.id/blog/pajak-pertambahan-nilai-ppn/|title=Pajak Pertambahan Nilai dan Regulasi Tarif PPN Terbaru 2025|last=klikpajak|last2=Fitriya|website=Mekari Klikpajak|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Aturan == Pajak pertambahan nilai diatur dumasar kana kawijakan menteri jeung Undang-Undang anu tos sababaraha kali dirobah pikeun nyiptakeun sistem anu leuwih gampil jeung adil pikeun masarakat.<ref name=":0" /> Parobahan undang-unang dilaksanakeun salaku adaptasi kana kaayaan ékonomi sareng kabutuhan fiskal negara.<ref name=":1" /> Aturan pajak aya dina Undang-Undang No. 42 Tahun 2009 ngeunaan Pajak Pertambahan Nilai Barang dan Jasa jeung Pajak Penjualan atas Barang Mewah<ref name=":1" />, Undang-Undang No. 11 Tahun 2020, Undang-Undang No.7 Tahun 2021. Kawijakan menteri anu ngatur PPN aya dina PMK 131/2024.<ref name=":0" /> == Pungsi == Pajak pertambahan nilai (PPN) miboga pungsi pikeun pungsi fiskal, regulasi, jeung stabilitas.<ref name=":1" /> === Pungsi fiskal === === Pungsi regulasi === === Pungsi stabilitas === == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] jeekfzajrjxwhmvdbb4568n49ncaglt 707831 707825 2026-04-05T07:30:11Z Mirani Pramitasari 26631 707831 wikitext text/x-wiki '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]. PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak teu disetorkeun ku konsumen, namung ku pihak séjén anu kaasup wajib pajak,<ref>{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=Andika|first=Tri Novian|publisher=Kementerian Keuangan|accessdate=5 April 2026}}</ref> contonya nyaéta pangusaha kena pajak (PKP).<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.pbtaxand.com/menu/detail/whats_new/805/apa-itu-ppn|title=Apa Itu PPN? Fungsi, Objek, Cara Menghitung, dan Tarif Terbaru|first=Admin Taxand|accessdate=5 April 2026}}</ref> == Kawijakan == Dina waktos ayeuna, tarif PPN 11 persen ngarujuk kana kawijakan anu geus tangtos dina April 2022. Mimiti ti taun 2025, tarif PPN naek 12 persen, namung ngan lumaku pikeun barang méwah.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://klikpajak.id/blog/pajak-pertambahan-nilai-ppn/|title=Pajak Pertambahan Nilai dan Regulasi Tarif PPN Terbaru 2025|last=klikpajak|last2=Fitriya|website=Mekari Klikpajak|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Aturan == Pajak pertambahan nilai diatur dumasar kana kawijakan menteri jeung Undang-Undang anu tos sababaraha kali dirobah pikeun nyiptakeun sistem anu leuwih gampil jeung adil pikeun masarakat.<ref name=":0" /> Parobahan undang-unang dilaksanakeun salaku adaptasi kana kaayaan ékonomi sareng kabutuhan fiskal negara.<ref name=":1" /> Aturan pajak aya dina Undang-Undang No. 42 Tahun 2009 ngeunaan Pajak Pertambahan Nilai Barang dan Jasa jeung Pajak Penjualan atas Barang Mewah<ref name=":1" />, Undang-Undang No. 11 Tahun 2020, Undang-Undang No.7 Tahun 2021. Kawijakan menteri anu ngatur PPN aya dina PMK 131/2024.<ref name=":0" /> == Pungsi == Pajak pertambahan nilai (PPN) miboga pungsi pikeun pungsi fiskal, regulasi, jeung stabilitas.<ref name=":1" /> === Pungsi fiskal === PPN miboga peran salaku sumber pendapatan nagara anu danana dimangpaatkeun pikeun infrastruktur, atikan, kaséhatan, jeung palayanan publik anu séjén.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> === Pungsi regulasi === Pungsi PPN nyaéta pikeun kawijakan ékonomi jeung sosial, contona ngurangan impor sangkan produk lokal leuwih kompetitif dina pasar domestik.<ref name=":0" /> === Pungsi stabilitas ékonomi === PPN miboga pungsi pikeun ngajaga inflasi sarta harga supados ajeg<ref name=":1" />, jeung ngajaga panarimaan ekonomi janten saimbang.<ref name=":0" /> == Tempo ogé == https://www.pajak.go.id/id/pemungutan-pajak-pertambahan-nilai == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] qzq438zb4hpxt33tx3gd87nrkxtcakw 707835 707831 2026-04-05T07:38:37Z Mirani Pramitasari 26631 /* Aturan */ 707835 wikitext text/x-wiki '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]. PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak teu disetorkeun ku konsumen, namung ku pihak séjén anu kaasup wajib pajak,<ref name=":2">{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=Andika|first=Tri Novian|publisher=Kementerian Keuangan|accessdate=5 April 2026}}</ref> contonya nyaéta pangusaha kena pajak (PKP).<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.pbtaxand.com/menu/detail/whats_new/805/apa-itu-ppn|title=Apa Itu PPN? Fungsi, Objek, Cara Menghitung, dan Tarif Terbaru|first=Admin Taxand|accessdate=5 April 2026}}</ref> == Kawijakan == Dina waktos ayeuna, tarif PPN 11 persen ngarujuk kana kawijakan anu geus tangtos dina April 2022. Mimiti ti taun 2025, tarif PPN naek 12 persen, namung ngan lumaku pikeun barang méwah.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://klikpajak.id/blog/pajak-pertambahan-nilai-ppn/|title=Pajak Pertambahan Nilai dan Regulasi Tarif PPN Terbaru 2025|last=klikpajak|last2=Fitriya|website=Mekari Klikpajak|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Aturan == Pajak pertambahan nilai diatur dumasar kana kawijakan menteri jeung Undang-Undang anu tos sababaraha kali dirobah pikeun nyiptakeun sistem anu leuwih gampil jeung adil pikeun masarakat.<ref name=":0" /> Parobahan undang-unang dilaksanakeun salaku adaptasi kana kaayaan ékonomi sareng kabutuhan fiskal negara.<ref name=":1" /> Aturan pajak aya dina Undang-Undang No. 42 Tahun 2009 ngeunaan Pajak Pertambahan Nilai Barang dan Jasa jeung Pajak Penjualan atas Barang Mewah<ref name=":1" />, Undang-Undang No. 11 Tahun 2020, Undang-Undang No.7 Tahun 2021. Kawijakan menteri anu ngatur PPN aya dina PMK 131/2024.<ref name=":0" /> Dina kaping 29 Oktober 2022, pamaréntah geus nagntukeun undang-undang anyar ngeunaan pajak nyaéta Undang-Undang No.7 Tahun 2022 ngeunaan Harmonisasi Peraturan Perpajakan. Dina aturan éta, PPN anu asalna 10 %, dirobah janten 11 % ti mimiti kaping 1 April 2022, teras naék deui janten 15% per 1 Januari 2025.<ref name=":2" /> == Pungsi == Pajak pertambahan nilai (PPN) miboga pungsi pikeun pungsi fiskal, regulasi, jeung stabilitas.<ref name=":1" /> === Pungsi fiskal === PPN miboga peran salaku sumber pendapatan nagara anu danana dimangpaatkeun pikeun infrastruktur, atikan, kaséhatan, jeung palayanan publik anu séjén.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> === Pungsi regulasi === Pungsi PPN nyaéta pikeun kawijakan ékonomi jeung sosial, contona ngurangan impor sangkan produk lokal leuwih kompetitif dina pasar domestik.<ref name=":0" /> === Pungsi stabilitas ékonomi === PPN miboga pungsi pikeun ngajaga inflasi sarta harga supados ajeg<ref name=":1" />, jeung ngajaga panarimaan ekonomi janten saimbang.<ref name=":0" /> == Tempo ogé == https://www.pajak.go.id/id/pemungutan-pajak-pertambahan-nilai == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] hchyaq4az3senewp55h98f55xkbbfao 707841 707835 2026-04-05T07:46:04Z Mirani Pramitasari 26631 707841 wikitext text/x-wiki '''Pajak pertambahan nilai''' nyaéta [[pajak]] dumasar kana pamakean barang jeung jasa dina wilayah Daerah Pabean anu ditumpukeun sababaraha kali dina unggal saluran [[produksi]] jeung [[distribusi]]<ref name=":1" /> anu diatur dina Undang- Undang Nomor 8 Taun 1983 ngeunaan Pajak Pertambahan Nilai Barang dan Jasa.<ref>{{Cite web|url=https://jdih.kemenkeu.go.id/kamus-hukum/pajak-pertambahan-nilai,?id=1d26c5e4187a41bb72cd297b4d2ef05c|title=Definisi Pajak Pertambahan Nilai, {{!}} JDIH Kementerian Keuangan|website=Kementerian Keuangan Republik Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> PPN mangrupa pajak teu lansung ku sabab pamayaran atawa pangumpulan pajak teu disetorkeun ku konsumen, namung ku pihak séjén anu kaasup wajib pajak,<ref name=":2">{{Cite web|url=https://klc2.kemenkeu.go.id/kms/knowledge/pajak-pertambahan-nilai-1cc173e8/detail/|title=UU Pajak Pertambahan Nilai|last=Andika|first=Tri Novian|publisher=Kementerian Keuangan|accessdate=5 April 2026}}</ref> contonya nyaéta pangusaha kena pajak (PKP).<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.pbtaxand.com/menu/detail/whats_new/805/apa-itu-ppn|title=Apa Itu PPN? Fungsi, Objek, Cara Menghitung, dan Tarif Terbaru|first=Admin Taxand|accessdate=5 April 2026}}</ref> == Kawijakan == Dina waktos ayeuna, tarif PPN 11 persen ngarujuk kana kawijakan anu geus tangtos dina April 2022. Mimiti ti taun 2025, tarif PPN naek 12 persen, namung ngan lumaku pikeun barang méwah.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://klikpajak.id/blog/pajak-pertambahan-nilai-ppn/|title=Pajak Pertambahan Nilai dan Regulasi Tarif PPN Terbaru 2025|last=klikpajak|last2=Fitriya|website=Mekari Klikpajak|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Aturan == Pajak pertambahan nilai diatur dumasar kana kawijakan menteri jeung Undang-Undang anu tos sababaraha kali dirobah pikeun nyiptakeun sistem anu leuwih gampil jeung adil pikeun masarakat.<ref name=":0" /> Parobahan undang-unang dilaksanakeun salaku adaptasi kana kaayaan ékonomi sareng kabutuhan fiskal negara.<ref name=":1" /> Aturan pajak aya dina Undang-Undang No. 42 Tahun 2009 ngeunaan Pajak Pertambahan Nilai Barang dan Jasa jeung Pajak Penjualan atas Barang Mewah<ref name=":1" />, Undang-Undang No. 11 Tahun 2020, Undang-Undang No.7 Tahun 2021. Kawijakan menteri anu ngatur PPN aya dina PMK 131/2024.<ref name=":0" /> Dina kaping 29 Oktober 2022, pamaréntah geus nagntukeun undang-undang anyar ngeunaan pajak nyaéta Undang-Undang No.7 Tahun 2022 ngeunaan Harmonisasi Peraturan Perpajakan. Dina aturan éta, PPN anu asalna 10 %, dirobah janten 11 % ti mimiti kaping 1 April 2022, teras naék deui janten 15% per 1 Januari 2025.<ref name=":2" /> == Pungsi == Pajak pertambahan nilai (PPN) miboga pungsi pikeun pungsi fiskal, regulasi, jeung stabilitas.<ref name=":1" /> === Pungsi fiskal === PPN miboga peran salaku sumber pendapatan nagara anu danana dimangpaatkeun pikeun infrastruktur, atikan, kaséhatan, jeung palayanan publik anu séjén.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> === Pungsi regulasi === Pungsi PPN nyaéta pikeun kawijakan ékonomi jeung sosial, contona ngurangan impor sangkan produk lokal leuwih kompetitif dina pasar domestik.<ref name=":0" /> === Pungsi stabilitas ékonomi === PPN miboga pungsi pikeun ngajaga inflasi sarta harga supados ajeg<ref name=":1" />, jeung ngajaga panarimaan ekonomi janten saimbang.<ref name=":0" /> == Tempo ogé == https://www.pajak.go.id/id/pemungutan-pajak-pertambahan-nilai == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] dbhugj6bobg7ouzpyg3rqa3nhcoe3oc 0 108208 707798 2026-04-05T06:34:43Z Sekar Jarwo Soekarno 35573 timnas 707798 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Ole Romeny and Prabowo Subianto.jpg|jmpl|Punggawa Timnas Maen Bal Indonesia]] '''Tim Nasional Maén Bal Indonésia''' nyaéta '''timnas''' anu ngawakilan Indonésia dina acara maén bal internasional putra senior. Aranjeunna mangrupikeun tim Asia munggaran anu milu dina Piala Dunia FIFA 1938 nalika masih disebut Hindia Walanda. Dina babak kahiji, timnas Hindia Walanda eleh 6-0 ka Hungaria, sarta jadi hiji-hijina penampilan maranéhanana di Piala Dunya FIFA. Kalawan ngan hiji patandingan dimaénkeun sarta euweuh gol dicitak, Indonésia nyepeng rekor Piala Dunya salaku tim kalawan pangsaeutikna patandingan jeung salah sahiji tim kalawan pangsaeutikna gol dicitak.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/fifa_world_cup/news/asias_world_cup_debutants_dutch_east_indies.html|title=Asia's World Cup Debutants: Dutch East Indies|website=the-AFC|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref>{{Citation|title=Fascinating story of Asia's first World Cup team|url=https://www.youtube.com/watch?v=DO_kfSKD4Nw|date=2014-09-10|accessdate=2026-04-05|last=FIFA}}</ref> Hiji-hijina penampilan tim di Olimpiade sanggeus kamerdikaan nyaéta taun 1956. Indonésia geus lolos ka Piala Asia AFC lima kali, sarta kinerja pangalusna nya éta kualifikasi pikeun tahap knockout pikeun kahiji kalina dina édisi 2023. Indonésia meunang medali perunggu dina Asian Games 1958 di Tokyo. Tim éta ogé geus ngahontal pertandingan final dina Championship Perbara genep kali, tapi teu kungsi jadi juara. Aranjeunna ngabagi saingan régional sareng nagara-nagara ASEAN, khususna dina kompetisi maén bal Indonésia ngalawan Malaysia, kusabab tegangan politik sareng budaya antara dua.<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/indo-intres.html|title=Indonesia International Matches|website=www.rsssf.org|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == 8ephoyfegbh2wpn4qk6e8rpxu9uqyfy 707801 707798 2026-04-05T06:42:56Z Sekar Jarwo Soekarno 35573 707801 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Ole Romeny and Prabowo Subianto.jpg|jmpl|Ole Romeny, Punggawa Timnas Maen Bal Indonesia & Presiden Prabowo Subianto]] '''Tim Nasional Maén Bal Indonésia''' nyaéta '''timnas''' anu ngawakilan Indonésia dina acara maén bal internasional putra senior. Aranjeunna mangrupikeun tim Asia munggaran anu milu dina Piala Dunia FIFA 1938 nalika masih disebut [[Hindia-Walanda|Hindia Walanda]]. Dina babak kahiji, timnas Hindia Walanda eleh 6-0 ka Hungaria, sarta jadi hiji-hijina penampilan maranéhanana di Piala Dunya FIFA. Kalawan ngan hiji patandingan dimaénkeun sarta euweuh gol dicitak, Indonésia nyepeng rekor Piala Dunya salaku tim kalawan pangsaeutikna patandingan jeung salah sahiji tim kalawan pangsaeutikna gol dicitak.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/fifa_world_cup/news/asias_world_cup_debutants_dutch_east_indies.html|title=Asia's World Cup Debutants: Dutch East Indies|website=the-AFC|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref>{{Citation|title=Fascinating story of Asia's first World Cup team|url=https://www.youtube.com/watch?v=DO_kfSKD4Nw|date=2014-09-10|accessdate=2026-04-05|last=FIFA}}</ref> Hiji-hijina penampilan tim di Olimpiade sanggeus kamerdikaan nyaéta taun 1956. Indonésia geus lolos ka [[Piala Asia AFC]] lima kali, sarta kinerja pangalusna nya éta kualifikasi pikeun tahap knockout pikeun kahiji kalina dina édisi 2023. Indonésia meunang medali perunggu dina Asian Games 1958 di Tokyo. Tim éta ogé geus ngahontal pertandingan final dina Championship Perbara genep kali, tapi teu kungsi jadi juara. Aranjeunna ngabagi saingan régional sareng nagara-nagara ASEAN, khususna dina kompetisi maén bal Indonésia ngalawan Malaysia, kusabab tegangan politik sareng budaya antara dua.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/indo-intres.html|title=Indonesia International Matches|website=www.rsssf.org|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Sajarah == === Tim Asia munggaran dina Piala Dunia FIFA (1934–1950s) === Pertandingan ngalibetkeun tim ti Hindia Walanda diayakeun ku [[Nederlandsch Indische Voetbal Bond]] (NIVB) anu saterusna diganti ku Nederlandsch Indische Voetbal Unie (NIVU) dina taun 1935. Duanana nyaéta federasi maén bal Hindia Walanda. Pertandingan anu dilaksanakeun samemeh Indonésia merdéka taun 1945 henteu diaku ku PSSI salaku pertandingan resmi timnas Indonésia.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://newspapers.nl.sg/Digitised/Article.aspx?articleid=straitstimes19340514.2.111.1|title=The Straits Times, 14 May 1934, Page 14, SENSATION AT MANILA GAMES.|website=newspapers.nl.sg|accessdate=2026-04-05}}</ref> Pertandingan anu munggaran dirékam ngalibetkeun tim ti Hindia Walanda nyaéta ngalawan timnas Singapura dina 28 Maret 1921. Pertandingan ieu dimaénkeun di Batavia sarta dipungkas ku Hindia Walanda meunang kalawan skor ahir 1-0. Ieu dituturkeun ku patandingan ngalawan tim XI Australia dina bulan Agustus 1928 (2-1 meunang) jeung tim ti Shanghai dua warsih saterusna (4-4 imbang).<ref name=":1" /> Dina 1934, tim nasional maén bal Hindia Walanda milu dina 10th Far East Championship Games dimaénkeun di Manila, Filipina. Sanggeus ngéléhkeun Jepang 7-1 dina laga kahiji, dua patandingan saterusna réngsé kalawan éléh (2-0 ka Cina jeung 3-2 ka tuan rumah) nu nyababkeun Tim Nasional Hindia Walanda ngan finish kadua dina turnamén. Sanajan teu diaku ku PSSI, patandingan ieu diakuan ku réngking World Football Elo minangka patandingan munggaran ngalibetkeun timnas Indonésia.<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/indie-intres.html|title=Dutch East Indies International Matches|website=www.rsssf.org|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sanggeus jadi anggota FIFA dina Méi 1936, NIVU ngadaptarkeun Hindia Walanda pikeun Piala Dunia 1938. Jepang, nu lajeng kalibet dina perang agresi di Cina, kaluar ti babak kualifikasi. FIFA teras maréntahkeun pertandingan tambahan antara Hindia Walanda sareng Amérika Serikat saminggu sateuacan turnamen di Perancis, dijadwalkeun pikeun Pesta Ascension of the Lord 1938 di Rotterdam. Tapi, Amérika Serikat mundur kusabab masalah kauangan. Féderasi Soccer Amérika Serikat ngaharepkeun ngabiayaan perjalanan ka Perancis tina kauntungan tina pertandingan ulang taun pérak federasi ngalawan Inggris, tapi pertandingan dibatalkeun kusabab Inggris nolak maén dina dinten Minggu, ku kituna federasi Amérika henteu tiasa mayar biaya perjalanan ka Éropa. Ku kituna, Hindia Walanda (ayeuna Indonésia) jadi tim Asia munggaran anu milu dina Piala Dunia FIFA 1938 di Perancis. Eleh 6 - 0 ka Hungaria, dina fase grup di Reims, tetep hiji-hijina penampilan tim Piala Dunia.<ref name=":0" /> == Rujukan == 55aalg35hihmjtr3bc656lw8bizgjuf 0 108209 707802 2026-04-05T06:43:22Z Sofi Solihah 22609 Nyieun artikel anyar 707802 wikitext text/x-wiki Skandal pangayaan Chromebook nyaéta kasus korupsi dina pangadaan komputer jinjing anu nilaina ngahontal Rp9,3 triliun di Kementerian Pendidikan dina période 2019-2022, anu dihaja ngarahkeun kana pamakéan laptop kalayan sistem operasi Chrome.<ref>{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/kronologi-kasus-chromebook-penetapan-4-tersangka-dan-nasib-nadiem-2015538|title=Kronologi Kasus Chromebook: Penetapan 4 Tersangka dan Nasib Nadiem|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Proyék ieu mangrupa bantuan sarana pangajaran berbasis téknologi informasi jeung komunikasi pikeun Sakola Dasar jeung Sakola Menengah Pertama dina taun anggaran 2020, kalayan tujuan ngajangkau daérah 3T (tertinggal, terdepan, jeung terluar).<ref>{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/kronologi-kasus-chromebook-penetapan-4-tersangka-dan-nasib-nadiem-2015538|title=Kronologi Kasus Chromebook: Penetapan 4 Tersangka dan Nasib Nadiem|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina palaksanaanana, laptop anu ngagunakeun sistem operasi Chrome ieu dianggap henteu hasil sarta kurang éfektif pikeun digunakeun di wewengkon 3T. Proyék ieu jadi skandal lantaran ngabalukarkeun karugian nagara anu diperkirakeun ngahontal Rp2,1 triliun sarta méré kauntungan ka pihak-pihak tangtu. Kasus ieu jadi bahan perbincangan nasional sarta ogé nyabit ngaran Google. Sajaba ti éta, jaksa nyatakeun yén mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim, kungsi patepung jeung pihak Google pikeun ngabahas ngeunaan Chromebook. f1kfs9sh20xaficm01wusmicthxvtbf 707814 707802 2026-04-05T07:00:46Z Sofi Solihah 22609 707814 wikitext text/x-wiki Skandal pangayaan Chromebook nyaéta kasus korupsi dina pangadaan komputer jinjing anu nilaina ngahontal Rp9,3 triliun di Kementerian Pendidikan dina période 2019-2022, anu dihaja ngarahkeun kana pamakéan laptop kalayan sistem operasi Chrome.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/kronologi-kasus-chromebook-penetapan-4-tersangka-dan-nasib-nadiem-2015538|title=Kronologi Kasus Chromebook: Penetapan 4 Tersangka dan Nasib Nadiem|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Proyék ieu mangrupa bantuan sarana pangajaran berbasis téknologi informasi jeung komunikasi pikeun Sakola Dasar jeung Sakola Menengah Pertama dina taun anggaran 2020, kalayan tujuan ngajangkau daérah 3T (tertinggal, terdepan, jeung terluar).<ref name=":0" /> Dina palaksanaanana, laptop anu ngagunakeun sistem operasi Chrome ieu dianggap henteu hasil sarta kurang éfektif pikeun digunakeun di wewengkon 3T. Proyék ieu jadi skandal lantaran ngabalukarkeun karugian nagara anu diperkirakeun ngahontal Rp2,1 triliun sarta méré kauntungan ka pihak-pihak nu lian. Kasus ieu jadi bahan perbincangan nasional sarta ogé nyabit ngaran Google. Sajaba ti éta, jaksa nyatakeun yén mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim, kungsi patepung jeung pihak Google pikeun ngabahas ngeunaan Chromebook. gxqg21s9siijkzj4wg2b6cpyc9s9zui 707832 707814 2026-04-05T07:33:21Z Sofi Solihah 22609 707832 wikitext text/x-wiki Skandal pangayaan Chromebook nyaéta kasus korupsi dina pangadaan komputer jinjing anu nilaina ngahontal Rp9,3 triliun di Kementerian Pendidikan dina période 2019-2022, anu dihaja ngarahkeun kana pamakéan laptop kalayan sistem operasi Chrome.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/kronologi-kasus-chromebook-penetapan-4-tersangka-dan-nasib-nadiem-2015538|title=Kronologi Kasus Chromebook: Penetapan 4 Tersangka dan Nasib Nadiem|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Proyék ieu mangrupa bantuan sarana pangajaran berbasis téknologi informasi jeung komunikasi pikeun Sakola Dasar jeung Sakola Menengah Pertama dina taun anggaran 2020, kalayan tujuan ngajangkau daérah 3T (tertinggal, terdepan, jeung terluar).<ref name=":0" /> Dina palaksanaanana, laptop anu ngagunakeun sistem operasi Chrome ieu dianggap henteu hasil sarta kurang éfektif pikeun digunakeun di wewengkon 3T. Proyék ieu jadi skandal lantaran ngabalukarkeun karugian nagara anu diperkirakeun ngahontal Rp2,1 triliun sarta méré kauntungan ka pihak-pihak nu lian.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.tv/nasional/637791/jaksa-sebut-kasus-korupsi-chromebook-rugikan-negara-rp2-1-triliun|title=Jaksa Sebut Kasus Korupsi Chromebook Rugikan Negara Rp2,1 Triliun|website=Kompas.tv|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Kasus ieu jadi bahan perbincangan nasional sarta ogé nyabit ngaran Google.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.suara.com/lifestyle/2025/09/05/092904/lahir-dan-besar-di-keluarga-antikorupsi-siapa-orang-tua-nadiem-makarim|title=Lahir dan Besar di Keluarga Antikorupsi, Siapa Orang Tua Nadiem Makarim?|website=suara.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sajaba ti éta, jaksa nyatakeun yén mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim<ref name=":1" />, kungsi patepung jeung pihak Google pikeun ngabahas ngeunaan Chromebook. 6051ne2l9rbxr28ebnoicjvek8ik1qp 707833 707832 2026-04-05T07:33:49Z Sofi Solihah 22609 707833 wikitext text/x-wiki Skandal pangayaan Chromebook nyaéta kasus korupsi dina pangadaan komputer jinjing anu nilaina ngahontal Rp9,3 triliun di Kementerian Pendidikan dina période 2019-2022, anu dihaja ngarahkeun kana pamakéan laptop kalayan sistem operasi Chrome.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/kronologi-kasus-chromebook-penetapan-4-tersangka-dan-nasib-nadiem-2015538|title=Kronologi Kasus Chromebook: Penetapan 4 Tersangka dan Nasib Nadiem|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Proyék ieu mangrupa bantuan sarana pangajaran berbasis téknologi informasi jeung komunikasi pikeun Sakola Dasar jeung Sakola Menengah Pertama dina taun anggaran 2020, kalayan tujuan ngajangkau daérah 3T (tertinggal, terdepan, jeung terluar).<ref name=":0" /> Dina palaksanaanana, laptop anu ngagunakeun sistem operasi Chrome ieu dianggap henteu hasil sarta kurang éfektif pikeun digunakeun di wewengkon 3T. Proyék ieu jadi skandal lantaran ngabalukarkeun karugian nagara anu diperkirakeun ngahontal Rp2,1 triliun sarta méré kauntungan ka pihak-pihak nu lian.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.tv/nasional/637791/jaksa-sebut-kasus-korupsi-chromebook-rugikan-negara-rp2-1-triliun|title=Jaksa Sebut Kasus Korupsi Chromebook Rugikan Negara Rp2,1 Triliun|website=Kompas.tv|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Kasus ieu jadi bahan perbincangan nasional sarta ogé nyabit ngaran Google.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.suara.com/lifestyle/2025/09/05/092904/lahir-dan-besar-di-keluarga-antikorupsi-siapa-orang-tua-nadiem-makarim|title=Lahir dan Besar di Keluarga Antikorupsi, Siapa Orang Tua Nadiem Makarim?|website=suara.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sajaba ti éta, jaksa nyatakeun yén mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim<ref name=":1" />, kungsi patepung jeung pihak Google pikeun ngabahas ngeunaan Chromebook. == Rujukan == luua0lgl5i35i38nrea8p8x0qopocur 707848 707833 2026-04-05T08:49:50Z Sofi Solihah 22609 707848 wikitext text/x-wiki Skandal pangayaan Chromebook nyaéta kasus korupsi dina pangadaan komputer jinjing anu nilaina ngahontal Rp9,3 triliun di Kementerian Pendidikan dina période 2019-2022, anu dihaja ngarahkeun kana pamakéan laptop kalayan sistem operasi Chrome.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/kronologi-kasus-chromebook-penetapan-4-tersangka-dan-nasib-nadiem-2015538|title=Kronologi Kasus Chromebook: Penetapan 4 Tersangka dan Nasib Nadiem|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Proyék ieu mangrupa bantuan sarana pangajaran berbasis téknologi informasi jeung komunikasi pikeun Sakola Dasar jeung Sakola Menengah Pertama dina taun anggaran 2020, kalayan tujuan ngajangkau daérah 3T (tertinggal, terdepan, jeung terluar).<ref name=":0" /> Dina palaksanaanana, laptop anu ngagunakeun sistem operasi Chrome ieu dianggap henteu hasil sarta kurang éfektif pikeun digunakeun di wewengkon 3T. Proyék ieu jadi skandal lantaran ngabalukarkeun karugian nagara anu diperkirakeun ngahontal Rp2,1 triliun sarta méré kauntungan ka pihak-pihak nu lian.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.tv/nasional/637791/jaksa-sebut-kasus-korupsi-chromebook-rugikan-negara-rp2-1-triliun|title=Jaksa Sebut Kasus Korupsi Chromebook Rugikan Negara Rp2,1 Triliun|website=Kompas.tv|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Kasus ieu jadi bahan perbincangan nasional sarta ogé nyabit ngaran Google.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.suara.com/lifestyle/2025/09/05/092904/lahir-dan-besar-di-keluarga-antikorupsi-siapa-orang-tua-nadiem-makarim|title=Lahir dan Besar di Keluarga Antikorupsi, Siapa Orang Tua Nadiem Makarim?|website=suara.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sajaba ti éta, jaksa nyatakeun yén mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim<ref name=":1" />, kungsi patepung jeung pihak Google pikeun ngabahas ngeunaan Chromebook. == Latar tukang == Kejaksaan Agung Republik Indonesia manggihan ayana dugaan niat anu henteu alus dina program digitalisasi anu digagas ku Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, jeung Téknologi pikeun taun anggaran 2019-2022. Kaputusan milih laptop berbasis Chromebook diduga lumangsung dina rapat tertutup ngaliwatan Zoom tanggal 6 Méi 2020 anu dipingpin ku mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/ckgx094k2x3o|title=Korupsi: Nadiem Makarim, eks Mendikbudristek tersangka korupsi pengadaan laptop – Bagaimana duduk perkaranya?|website=BBC News Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == le51g8nwzxzxre1m12dhc0gmap5avab 707849 707848 2026-04-05T09:01:56Z Sofi Solihah 22609 707849 wikitext text/x-wiki Skandal pangayaan Chromebook nyaéta kasus korupsi dina pangadaan komputer jinjing anu nilaina ngahontal Rp9,3 triliun di Kementerian Pendidikan dina période 2019-2022, anu dihaja ngarahkeun kana pamakéan laptop kalayan sistem operasi Chrome.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/kronologi-kasus-chromebook-penetapan-4-tersangka-dan-nasib-nadiem-2015538|title=Kronologi Kasus Chromebook: Penetapan 4 Tersangka dan Nasib Nadiem|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Proyék ieu mangrupa bantuan sarana pangajaran berbasis téknologi informasi jeung komunikasi pikeun Sakola Dasar jeung Sakola Menengah Pertama dina taun anggaran 2020, kalayan tujuan ngajangkau daérah 3T (tertinggal, terdepan, jeung terluar).<ref name=":0" /> Dina palaksanaanana, laptop anu ngagunakeun sistem operasi Chrome ieu dianggap henteu hasil sarta kurang éfektif pikeun digunakeun di wewengkon 3T. Proyék ieu jadi skandal lantaran ngabalukarkeun karugian nagara anu diperkirakeun ngahontal Rp2,1 triliun sarta méré kauntungan ka pihak-pihak nu lian.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.tv/nasional/637791/jaksa-sebut-kasus-korupsi-chromebook-rugikan-negara-rp2-1-triliun|title=Jaksa Sebut Kasus Korupsi Chromebook Rugikan Negara Rp2,1 Triliun|website=Kompas.tv|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Kasus ieu jadi bahan perbincangan nasional sarta ogé nyabit ngaran Google.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.suara.com/lifestyle/2025/09/05/092904/lahir-dan-besar-di-keluarga-antikorupsi-siapa-orang-tua-nadiem-makarim|title=Lahir dan Besar di Keluarga Antikorupsi, Siapa Orang Tua Nadiem Makarim?|website=suara.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sajaba ti éta, jaksa nyatakeun yén mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim<ref name=":1" />, kungsi patepung jeung pihak Google pikeun ngabahas ngeunaan Chromebook. == Latar tukang == Kejaksaan Agung Republik Indonesia manggihan ayana dugaan niat anu henteu alus dina program digitalisasi anu digagas ku Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, jeung Téknologi pikeun taun anggaran 2019-2022. Kaputusan milih laptop berbasis Chromebook diduga lumangsung dina rapat tertutup ngaliwatan Zoom tanggal 6 Méi 2020 anu dipingpin ku mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/ckgx094k2x3o|title=Korupsi: Nadiem Makarim, eks Mendikbudristek tersangka korupsi pengadaan laptop – Bagaimana duduk perkaranya?|website=BBC News Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Mantan Dirjen PAUD Dikdasmen Kemendikbud, Hamid Muhammad, masihan kasaksian dina persidangan yén dina rapat éta geus ditepikeun ngeunaan kagagalan Chromebook dina taun 2018, tapi Nadiem Makarim henteu ngarobah kaputusanana.<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8273895/eks-dirjen-sebut-chromebook-pernah-gagal-tapi-nadiem-bilang-go-ahead|title=Eks Dirjen Sebut Chromebook Pernah Gagal, tapi Nadiem Bilang 'Go Ahead'|last=Muliawati|first=Anggi|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Nadiem ogé nyieun grup paguneman dina aplikasi WhatsApp, nyaéta “Education Council” jeung “Mas Menteri Core Team” bareng jeung rekan sajawatna pikeun ngalaksanakeun proyék ieu.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.id/artikel/sidang-korupsi-chromebook-jaksa-ungkap-nadiem-diperkaya-rp-809-miliar|title=Sidang Korupsi Chromebook, Jaksa Ungkap Nadiem Diperkaya Rp 809 Miliar|last=hidayat.salam@kompas.id|first=Hidayat Salam-|website=Kompas.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Puncakna, Nadiem nerbitkeun Peraturan Menteri Pendidikan jeung Kebudayaan Nomor 5 Taun 2021 ngeunaan Petunjuk Operasional Dana Alokasi Khusus Fisik Reguler Bidang Pendidikan taun anggaran 2021, anu netepkeun yén pangadaan komputer jinjing pikeun Sakola Dasar nepi ka Sakola Menengah Pertama kudu ngagunakeun sistem operasi Chrome.<ref>{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/cerita-di-balik-korupsi-laptop-chromebook-di-kemendikbudristek-2066962|title=Cerita di Balik Korupsi Laptop Chromebook di Kemendikbudristek|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == evt806dv7ufnow09pwbc1ifo7ldtg3e 707850 707849 2026-04-05T09:08:41Z Sofi Solihah 22609 /* Latar tukang */ 707850 wikitext text/x-wiki Skandal pangayaan Chromebook nyaéta kasus korupsi dina pangadaan komputer jinjing anu nilaina ngahontal Rp9,3 triliun di Kementerian Pendidikan dina période 2019-2022, anu dihaja ngarahkeun kana pamakéan laptop kalayan sistem operasi Chrome.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/kronologi-kasus-chromebook-penetapan-4-tersangka-dan-nasib-nadiem-2015538|title=Kronologi Kasus Chromebook: Penetapan 4 Tersangka dan Nasib Nadiem|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Proyék ieu mangrupa bantuan sarana pangajaran berbasis téknologi informasi jeung komunikasi pikeun Sakola Dasar jeung Sakola Menengah Pertama dina taun anggaran 2020, kalayan tujuan ngajangkau daérah 3T (tertinggal, terdepan, jeung terluar).<ref name=":0" /> Dina palaksanaanana, laptop anu ngagunakeun sistem operasi Chrome ieu dianggap henteu hasil sarta kurang éfektif pikeun digunakeun di wewengkon 3T. Proyék ieu jadi skandal lantaran ngabalukarkeun karugian nagara anu diperkirakeun ngahontal Rp2,1 triliun sarta méré kauntungan ka pihak-pihak nu lian.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.tv/nasional/637791/jaksa-sebut-kasus-korupsi-chromebook-rugikan-negara-rp2-1-triliun|title=Jaksa Sebut Kasus Korupsi Chromebook Rugikan Negara Rp2,1 Triliun|website=Kompas.tv|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Kasus ieu jadi bahan perbincangan nasional sarta ogé nyabit ngaran Google.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.suara.com/lifestyle/2025/09/05/092904/lahir-dan-besar-di-keluarga-antikorupsi-siapa-orang-tua-nadiem-makarim|title=Lahir dan Besar di Keluarga Antikorupsi, Siapa Orang Tua Nadiem Makarim?|website=suara.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Sajaba ti éta, jaksa nyatakeun yén mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim<ref name=":1" />, kungsi patepung jeung pihak Google pikeun ngabahas ngeunaan Chromebook. == Latar tukang == [[Gambar:Acer Chromebook 15 CB3-532, Winschoten (2021) 03.jpg|kiri|jmpl|Acer Chromebook 15 CB3-532]] Kejaksaan Agung Republik Indonesia manggihan ayana dugaan niat anu henteu alus dina program digitalisasi anu digagas ku Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, jeung Téknologi pikeun taun anggaran 2019-2022. Kaputusan milih laptop berbasis Chromebook diduga lumangsung dina rapat tertutup ngaliwatan Zoom tanggal 6 Méi 2020 anu dipingpin ku mantan Mendikbudristek, Nadiem Makarim.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/ckgx094k2x3o|title=Korupsi: Nadiem Makarim, eks Mendikbudristek tersangka korupsi pengadaan laptop – Bagaimana duduk perkaranya?|website=BBC News Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Mantan Dirjen PAUD Dikdasmen Kemendikbud, Hamid Muhammad, masihan kasaksian dina persidangan yén dina rapat éta geus ditepikeun ngeunaan kagagalan Chromebook dina taun 2018, tapi Nadiem Makarim henteu ngarobah kaputusanana.<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-8273895/eks-dirjen-sebut-chromebook-pernah-gagal-tapi-nadiem-bilang-go-ahead|title=Eks Dirjen Sebut Chromebook Pernah Gagal, tapi Nadiem Bilang 'Go Ahead'|last=Muliawati|first=Anggi|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Nadiem ogé nyieun grup paguneman dina aplikasi WhatsApp, nyaéta “Education Council” jeung “Mas Menteri Core Team” bareng jeung rekan sajawatna pikeun ngalaksanakeun proyék ieu.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.id/artikel/sidang-korupsi-chromebook-jaksa-ungkap-nadiem-diperkaya-rp-809-miliar|title=Sidang Korupsi Chromebook, Jaksa Ungkap Nadiem Diperkaya Rp 809 Miliar|last=hidayat.salam@kompas.id|first=Hidayat Salam-|website=Kompas.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Puncakna, Nadiem nerbitkeun Peraturan Menteri Pendidikan jeung Kebudayaan Nomor 5 Taun 2021 ngeunaan Petunjuk Operasional Dana Alokasi Khusus Fisik Reguler Bidang Pendidikan taun anggaran 2021, anu netepkeun yén pangadaan komputer jinjing pikeun Sakola Dasar nepi ka Sakola Menengah Pertama kudu ngagunakeun sistem operasi Chrome.<ref>{{Cite web|url=https://www.tempo.co/hukum/cerita-di-balik-korupsi-laptop-chromebook-di-kemendikbudristek-2066962|title=Cerita di Balik Korupsi Laptop Chromebook di Kemendikbudristek|website=Tempo|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == 1xny70fyzzbwk2myt0tentj15jueqai 0 108210 707803 2026-04-05T06:44:22Z Deepturquoise 24499 anyar 707803 wikitext text/x-wiki '''PT Sri Rejeki Isman''' atawa katelah ku ngaran '''Sritex''' mangrupakeun tilas pabrik tékstil anu lokasi utamana aya di [[Sukoharjo]], [[Jawa Tengah]]. Ieu pabrik ogé ngabogaan hiji cabang di Jakarta.<ref>{{Cite web|url=https://www.sritex.co.id/wp-content/uploads/2021/05/AR-Sritex-2020-Rv1.2.pdf|title=Laporan Tahunan 2020|publisher=PT Sri Rejeki Isman Tbk|language=id|access-date=4 April 2026}}</ref> Dina awal Maret 2025, kusabab mudedes, ieu pausahaan sacara resmi ditutup, sagala perkara operasionalna geus teu aya deui.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnnindonesia.com/ekonomi/20250228132317-92-1203507/airlangga-soal-sritex-tutup-1-maret-kami-tanya-ke-kurator|title=Airlangga soal Sritex Tutup 1 Maret: Kami Tanya ke Kurator|last=Tim Rédaksi|website=CNN Indonesia|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Barang Sritex masih kénéh beroperasi adeg dina hiji lahan anu legana 79 héktar di Sukoharjo. Sajaba ti Indonésia, Sritex ogé migawékeun jalma-jalma ti luar negeri, di antarana [[Koréa Kidul]], [[Filipina]], [[India]], [[Jérman]], jeung [[Républik Rahayat Tiongkok|Tiongkok]]. Kacatatkeun, mitra nu pernah kerja sama jeung Sritex nyaéta [[H&M]], [[Walmart]], [[K-Mart]], jeung [[Jones Apparel]]. ==Sajarah== == Rujukan == {{reflist}} nz9rse1dfgjoypzu4hg7eo0vx9nxmmp 707816 707803 2026-04-05T07:04:46Z Deepturquoise 24499 /* Sajarah */ 707816 wikitext text/x-wiki '''PT Sri Rejeki Isman''' atawa katelah ku ngaran '''Sritex''' mangrupakeun tilas pabrik tékstil anu lokasi utamana aya di [[Sukoharjo]], [[Jawa Tengah]]. Ieu pabrik ogé ngabogaan hiji cabang di Jakarta.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.sritex.co.id/wp-content/uploads/2021/05/AR-Sritex-2020-Rv1.2.pdf|title=Laporan Tahunan 2020|publisher=PT Sri Rejeki Isman Tbk|language=id|access-date=4 April 2026}}</ref> Dina awal Maret 2025, kusabab mudedes, ieu pausahaan sacara resmi ditutup, sagala perkara operasionalna geus teu aya deui.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnnindonesia.com/ekonomi/20250228132317-92-1203507/airlangga-soal-sritex-tutup-1-maret-kami-tanya-ke-kurator|title=Airlangga soal Sritex Tutup 1 Maret: Kami Tanya ke Kurator|last=Tim Rédaksi|website=CNN Indonesia|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dampakna, panyana leuwih ti sapuluh réwu pagawéna kaleungitan padamelanana.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.id/artikel/ketika-raksasa-tekstil-tumbang-mengurai-kejatuhan-sritex|title=Ketika Raksasa Tekstil Tumbang: Mengurai Kejatuhan Sritex|last=Tim Rédaksi|first=|editor-last=Trinogroho|editor-first=Antonius Tomy|website=Kompas.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Barang Sritex masih kénéh beroperasi adeg dina hiji lahan anu legana 79 héktar di Sukoharjo. Sajaba ti Indonésia, Sritex ogé migawékeun jalma-jalma ti luar negeri, di antarana [[Koréa Kidul]], [[Filipina]], [[India]], [[Jérman]], jeung [[Républik Rahayat Tiongkok|Tiongkok]]. Kacatatkeun, mitra nu pernah kerja sama jeung Sritex nyaéta [[H&M]], [[Walmart]], [[K-Mart]], jeung [[Jones Apparel]]. ==Sajarah== Sritex mimiti diwangun ku [[Lukminto]] dina taun 1966 minangka pausahaan dagang di [[Pasar Klewer]], [[Solo]], ku ngaran '''UD Sri Redjeki'''. Tidinya tuluy ngadirikeun pabrik di [[Joyosuran]], Solo dina taun 1968. Lila-lila ieu pausahaan beuki badag nepikeun ka dina taun 1992 tiasa nyadiakeun sababaraha lini produksi, nyaéta pemintalan, penenunan, garmen, jeung sajaba ti éta.<ref name=":0" /> == Rujukan == {{reflist}} bkk500bzln44na7ayll3ruyd15nano7 707823 707816 2026-04-05T07:14:52Z Deepturquoise 24499 707823 wikitext text/x-wiki '''PT Sri Rejeki Isman''' atawa katelah ku ngaran '''Sritex''' mangrupakeun tilas salah sahiji pabrik tékstil pang badagna di Indonésia anu lokasi utamana aya di [[Sukoharjo]], [[Jawa Tengah]].<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.lbs.id/publication/berita/sritex-bangkrut-ini-kronologi-lengkap-kehancuran-sang-raksasa-tekstil|title=Sritex Bangkrut! Ini Kronologi Lengkap Kehancuran Sang Raksasa Tekstil {{!}} LBS Urun Dana|last=Mamduh|first=Naufal|website=www.lbs.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Ieu pabrik ogé ngabogaan hiji cabang di Jakarta.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.sritex.co.id/wp-content/uploads/2021/05/AR-Sritex-2020-Rv1.2.pdf|title=Laporan Tahunan 2020|publisher=PT Sri Rejeki Isman Tbk|language=id|access-date=4 April 2026}}</ref> Dina awal Maret 2025, kusabab mudedes, ieu pausahaan sacara resmi ditutup, sagala perkara operasionalna geus teu aya deui.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnnindonesia.com/ekonomi/20250228132317-92-1203507/airlangga-soal-sritex-tutup-1-maret-kami-tanya-ke-kurator|title=Airlangga soal Sritex Tutup 1 Maret: Kami Tanya ke Kurator|last=Tim Rédaksi|website=CNN Indonesia|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dampakna, panyana leuwih ti sapuluh réwu pagawéna kaleungitan padamelanana.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.id/artikel/ketika-raksasa-tekstil-tumbang-mengurai-kejatuhan-sritex|title=Ketika Raksasa Tekstil Tumbang: Mengurai Kejatuhan Sritex|last=Tim Rédaksi|first=|editor-last=Trinogroho|editor-first=Antonius Tomy|website=Kompas.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Barang Sritex masih kénéh beroperasi adeg dina hiji lahan anu legana 79 héktar di Sukoharjo. Sajaba ti Indonésia, Sritex ogé migawékeun jalma-jalma ti luar negeri, di antarana [[Koréa Kidul]], [[Filipina]], [[India]], [[Jérman]], jeung [[Républik Rahayat Tiongkok|Tiongkok]]. Kacatatkeun, mitra nu pernah kerja sama jeung Sritex nyaéta [[H&M]], [[Walmart]], [[K-Mart]], jeung [[Jones Apparel]]. ==Sajarah== Sritex mimiti diwangun ku [[Lukminto]] dina taun 1966 minangka pausahaan dagang di [[Pasar Klewer]], [[Solo]], ku ngaran '''UD Sri Redjeki'''. Tidinya tuluy ngadirikeun pabrik di [[Joyosuran]], Solo dina taun 1968. Lila-lila ieu pausahaan beuki badag nepikeun ka dina taun 1992 tiasa nyadiakeun sababaraha lini produksi, nyaéta pemintalan, penenunan, garmen, jeung sajaba ti éta.<ref name=":0" /> Dina 1 Maret 2025, Sritex ngabewarakeun yén ieu pabrik bangkrut. Kaputusan pailit PT Sritex asalna tina gugatan anu diajukeun ku PT Indo Bharat Rayon di Pengadilan Niaga Semarang. Dina ahir Pébruari 2025, pangadilan mutuskeun yén Sritex jeung tilu anak perusahaanana, PT Sinar Pantja Djaja, PT Bitratex Industries, sarta PT Primayudha Mandirijaya, teu tiasa deui nuluykeun operasi kulantaran hutang anu kacida leuwihna.<ref name=":1" /> == Rujukan == {{reflist}} s3oytcbf0brbvkwqdhh040gx20mok2p 707827 707823 2026-04-05T07:21:24Z Deepturquoise 24499 /* Sajarah */ 707827 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Kantor pusat dan kawasan industri PT Sri Rejeki Isman Tbk.jpg|jmpl|Wangunan kantor Sritex]] '''PT Sri Rejeki Isman''' atawa katelah ku ngaran '''Sritex''' mangrupakeun tilas salah sahiji pabrik tékstil pang badagna di Indonésia anu lokasi utamana aya di [[Sukoharjo]], [[Jawa Tengah]].<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.lbs.id/publication/berita/sritex-bangkrut-ini-kronologi-lengkap-kehancuran-sang-raksasa-tekstil|title=Sritex Bangkrut! Ini Kronologi Lengkap Kehancuran Sang Raksasa Tekstil {{!}} LBS Urun Dana|last=Mamduh|first=Naufal|website=www.lbs.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Ieu pabrik ogé ngabogaan hiji cabang di Jakarta.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.sritex.co.id/wp-content/uploads/2021/05/AR-Sritex-2020-Rv1.2.pdf|title=Laporan Tahunan 2020|publisher=PT Sri Rejeki Isman Tbk|language=id|access-date=4 April 2026}}</ref> Dina awal Maret 2025, kusabab mudedes, ieu pausahaan sacara resmi ditutup, sagala perkara operasionalna geus teu aya deui.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnnindonesia.com/ekonomi/20250228132317-92-1203507/airlangga-soal-sritex-tutup-1-maret-kami-tanya-ke-kurator|title=Airlangga soal Sritex Tutup 1 Maret: Kami Tanya ke Kurator|last=Tim Rédaksi|website=CNN Indonesia|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dampakna, panyana leuwih ti sapuluh réwu pagawéna kaleungitan padamelanana.<ref>{{Cite web|url=https://www.kompas.id/artikel/ketika-raksasa-tekstil-tumbang-mengurai-kejatuhan-sritex|title=Ketika Raksasa Tekstil Tumbang: Mengurai Kejatuhan Sritex|last=Tim Rédaksi|first=|editor-last=Trinogroho|editor-first=Antonius Tomy|website=Kompas.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Barang Sritex masih kénéh beroperasi adeg dina hiji lahan anu legana 79 héktar di Sukoharjo. Sajaba ti Indonésia, Sritex ogé migawékeun jalma-jalma ti luar negeri, di antarana [[Koréa Kidul]], [[Filipina]], [[India]], [[Jérman]], jeung [[Républik Rahayat Tiongkok|Tiongkok]]. Kacatatkeun, mitra nu pernah kerja sama jeung Sritex nyaéta [[H&M]], [[Walmart]], [[K-Mart]], jeung [[Jones Apparel]]. ==Sajarah== [[Gambar:SRIL.png|kiri|jmpl|Logo resmi Sritex]] Sritex mimiti diwangun ku [[Lukminto]] dina taun 1966 minangka pausahaan dagang di [[Pasar Klewer]], [[Solo]], ku ngaran '''UD Sri Redjeki'''. Tidinya tuluy ngadirikeun pabrik di [[Joyosuran]], Solo dina taun 1968. Lila-lila ieu pausahaan beuki badag nepikeun ka dina taun 1992 tiasa nyadiakeun sababaraha lini produksi, nyaéta pemintalan, penenunan, garmen, jeung sajaba ti éta.<ref name=":0" /> Saméméh bangkrut, Sritex kawéntar ku rupa-rupa produk tékstilna, kalebetna nyaéta lawon seragam militer, pakean sasari, sarta lawon kualitas luhur pikeun rupa-rupa kabutuhan industri jeung ''fashion''.<ref name=":1" /> Dina 1 Maret 2025, Sritex ngabewarakeun yén ieu pabrik bangkrut. Kaputusan pailit PT Sritex asalna tina gugatan anu diajukeun ku PT Indo Bharat Rayon di Pengadilan Niaga Semarang.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbcindonesia.com/research/20241028135802-128-583610/raksasa-tekstil-sritex-pailit-ini-bedanya-dengan-bangkrut|title=Raksasa Tekstil Sritex Pailit, ini Bedanya Dengan Bangkrut|last=Dwi|first=Chandra|website=CNBC Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina ahir Pébruari 2025, pangadilan mutuskeun yén Sritex jeung tilu anak perusahaanana, PT Sinar Pantja Djaja, PT Bitratex Industries, sarta PT Primayudha Mandirijaya, teu tiasa deui nuluykeun operasi kulantaran hutang anu kacida leuwihna.<ref name=":1" /> == Rujukan == {{reflist}} au540gt84km6g68lgua1rrhshidrlah 0 108211 707804 2026-04-05T06:46:13Z Hasnanf 28942 Nyieun kaca anyar Dina 24 Maret 2025, Mahkamah Konstitusi Koréa Kidul nguatkeun pamakzulan présidén Yoon Suk Yeol, anu ngabalukarkeun anjeunna dicabut tina jabatanna. Kaputusan ieu ngamimitian itungan mundur 60 poé nu mana ngawajibkeun pamilihan présidén kudu diayakeun jang milih présidén panggantina. Salian ti éta, Perdana Menteri Han Duck-soo diangkat deui jadi présidén sawantara nyusul kaputusan pangadilan konstitusi anu dikaluarkeun 24 Maret<ref>{{Cite web|url=https://www.cnb... 707804 wikitext text/x-wiki Dina 24 Maret 2025, Mahkamah Konstitusi Koréa Kidul nguatkeun pamakzulan présidén Yoon Suk Yeol, anu ngabalukarkeun anjeunna dicabut tina jabatanna. Kaputusan ieu ngamimitian itungan mundur 60 poé nu mana ngawajibkeun pamilihan présidén kudu diayakeun jang milih présidén panggantina. Salian ti éta, Perdana Menteri Han Duck-soo diangkat deui jadi présidén sawantara nyusul kaputusan pangadilan konstitusi anu dikaluarkeun 24 Maret<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2025/04/04/south-korea-upholds-impeachment-of-president-yoon-ousting-him-from-office.html|title=South Korea's Constitutional Court upholds impeachment of President Yoon, ousting him from office|last=Jie|first=Lim Hui|website=CNBC|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Pamakzulan Yoon Suk Yeol ieu dimimitian ti 14 Désémber 2024, anu mangrupakeun hasil pamungutan sora nu kadua jang pamakzulan anjeunna, anu dibalukarkeun ku pangumuman darurat militér anu tuluy dibolaykeun ku Majelis Nasional sarta dicabut resmi ku anjeunna genep jam sanggeusna.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cq8gy8nexvdt|title=Yoon Suk Yeol: South Korea’s ex-president jailed for life for masterminding an insurrection|website=BBC News|language=en-GB|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == ddgwluu1od9o72zxjahhtln0sskzw6h 707820 707804 2026-04-05T07:06:31Z Hasnanf 28942 707820 wikitext text/x-wiki Dina 24 Maret 2025, Mahkamah Konstitusi Koréa Kidul nguatkeun pamakzulan présidén Yoon Suk Yeol, anu ngabalukarkeun anjeunna dicabut tina jabatanna. Kaputusan ieu ngamimitian itungan mundur 60 poé nu mana ngawajibkeun pamilihan présidén kudu diayakeun jang milih présidén panggantina. Salian ti éta, Perdana Menteri Han Duck-soo diangkat deui jadi présidén sawantara nyusul kaputusan pangadilan konstitusi anu dikaluarkeun 24 Maret<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2025/04/04/south-korea-upholds-impeachment-of-president-yoon-ousting-him-from-office.html|title=South Korea's Constitutional Court upholds impeachment of President Yoon, ousting him from office|last=Jie|first=Lim Hui|website=CNBC|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Pamakzulan Yoon Suk Yeol ieu dimimitian ti 14 Désémber 2024, anu mangrupakeun hasil pamungutan sora nu kadua jang pamakzulan anjeunna, anu dibalukarkeun ku pangumuman darurat militér anu tuluy dibolaykeun ku Majelis Nasional sarta dicabut resmi ku anjeunna genep jam sanggeusna.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cq8gy8nexvdt|title=Yoon Suk Yeol: South Korea’s ex-president jailed for life for masterminding an insurrection|website=BBC News|language=en-GB|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Kasang tukang == Pamakzulan Yoon Suk Yeol didasaran ku alesan anjeunna nyalahgunakeun otoritasna sarta ngabalukarkeun ata insuréksi anu pakait jeung kawijakanna ngeunaan darurat militér.<ref>{{Cite news|url=https://time.com/7379633/south-korea-yoon-suk-yeol-life-sentence-martial-law-insurrection/|title=South Korean Ex-President Sentenced to Life in Prison for Insurrection|last=de Guzman|first=Chad|date=19 February 2026|work=newspaper|publisher=TIME}}</ref> == Rujukan == oxohuv25q8hekezcjlpuwt9qnhiyuxj 707822 707820 2026-04-05T07:09:43Z Hasnanf 28942 707822 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Judgment of Yoon Suk Yeol's impeachment in 4 April 2025.jpg|jmpl|328x328px|Mahkamah Konstitusi mutuskeun pamakzulan Yoon Suk Yeol]] Dina 24 Maret 2025, Mahkamah Konstitusi [[Koréa Kidul]] nguatkeun pamakzulan présidén [[Yoon Suk Yeol]], anu ngabalukarkeun anjeunna dicabut tina jabatanna. Kaputusan ieu ngamimitian itungan mundur 60 poé nu mana ngawajibkeun pamilihan présidén kudu diayakeun jang milih présidén panggantina. Salian ti éta, Perdana Menteri [[Han Duck-soo]] diangkat deui jadi présidén sawantara nyusul kaputusan pangadilan konstitusi anu dikaluarkeun 24 Maret<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2025/04/04/south-korea-upholds-impeachment-of-president-yoon-ousting-him-from-office.html|title=South Korea's Constitutional Court upholds impeachment of President Yoon, ousting him from office|last=Jie|first=Lim Hui|website=CNBC|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Pamakzulan [[Yoon Suk Yeol]] ieu dimimitian ti 14 Désémber 2024, anu mangrupakeun hasil pamungutan sora nu kadua jang pamakzulan anjeunna, anu dibalukarkeun ku pangumuman [[darurat militér]] anu tuluy dibolaykeun ku Majelis Nasional sarta dicabut resmi ku anjeunna genep jam sanggeusna.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cq8gy8nexvdt|title=Yoon Suk Yeol: South Korea’s ex-president jailed for life for masterminding an insurrection|website=BBC News|language=en-GB|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Kasang tukang == Pamakzulan [[Yoon Suk Yeol]] didasaran ku alesan anjeunna nyalahgunakeun otoritasna sarta ngabalukarkeun ata insuréksi anu pakait jeung kawijakanna ngeunaan darurat militér.<ref>{{Cite news|url=https://time.com/7379633/south-korea-yoon-suk-yeol-life-sentence-martial-law-insurrection/|title=South Korean Ex-President Sentenced to Life in Prison for Insurrection|last=de Guzman|first=Chad|date=19 February 2026|work=newspaper|publisher=TIME}}</ref> == Rujukan == qdu2r3ifchrsc1oege9tuqkggm5a7s3 707824 707822 2026-04-05T07:16:57Z Hasnanf 28942 /* Kasang tukang */ 707824 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Judgment of Yoon Suk Yeol's impeachment in 4 April 2025.jpg|jmpl|328x328px|Mahkamah Konstitusi mutuskeun pamakzulan Yoon Suk Yeol]] Dina 24 Maret 2025, Mahkamah Konstitusi [[Koréa Kidul]] nguatkeun pamakzulan présidén [[Yoon Suk Yeol]], anu ngabalukarkeun anjeunna dicabut tina jabatanna. Kaputusan ieu ngamimitian itungan mundur 60 poé nu mana ngawajibkeun pamilihan présidén kudu diayakeun jang milih présidén panggantina. Salian ti éta, Perdana Menteri [[Han Duck-soo]] diangkat deui jadi présidén sawantara nyusul kaputusan pangadilan konstitusi anu dikaluarkeun 24 Maret<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2025/04/04/south-korea-upholds-impeachment-of-president-yoon-ousting-him-from-office.html|title=South Korea's Constitutional Court upholds impeachment of President Yoon, ousting him from office|last=Jie|first=Lim Hui|website=CNBC|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Pamakzulan [[Yoon Suk Yeol]] ieu dimimitian ti 14 Désémber 2024, anu mangrupakeun hasil pamungutan sora nu kadua jang pamakzulan anjeunna, anu dibalukarkeun ku pangumuman [[darurat militér]] anu tuluy dibolaykeun ku Majelis Nasional sarta dicabut resmi ku anjeunna genep jam sanggeusna.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cq8gy8nexvdt|title=Yoon Suk Yeol: South Korea’s ex-president jailed for life for masterminding an insurrection|website=BBC News|language=en-GB|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Kasang tukang == Pamakzulan [[Yoon Suk Yeol]] didasaran ku alesan anjeunna nyalahgunakeun otoritasna sarta ngabalukarkeun ata insuréksi anu pakait jeung kawijakanna ngeunaan darurat militér.<ref>{{Cite news|url=https://time.com/7379633/south-korea-yoon-suk-yeol-life-sentence-martial-law-insurrection/|title=South Korean Ex-President Sentenced to Life in Prison for Insurrection|last=de Guzman|first=Chad|date=19 February 2026|work=newspaper|publisher=TIME}}</ref> Dina sajarah Koréa Kidul, ngan aya hiji présidén Koréa Kidul anu kungsi dimakzulkeun, nyaéta Park Geun-hye di taun 2017. Salian ti éta Roh Moo-hyun di taun 2004 ogé dimakzulkeun kusabab tuduhan ngalanggar kampanye pemilu, inkompeténsi, jeung kagagalan ékonomi. Sanajan kitu, Mahkamah Konstitusi mutuskeun teu nyabut jabatan présidén anjeunna nepi béak masa jabatanna.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Mosler|first=Hannes B.|date=2017|title=The Institution of Presidential Impeachment in South Korea, 1992-2017|url=https://www.jstor.org/stable/26429313|journal=Verfassung und Recht in Übersee / Law and Politics in Africa, Asia and Latin America|volume=50|issue=2|pages=111–134|issn=0506-7286}}</ref> === Tata Cara Pamakzulan === Tata cara pamakzulan diatur dina Konstitusi Koréa Kidul ka-10 taun 1987, pasal 65 ayat (1) anu netepkeun yén Majelis Nasional bisa ngamakzulkeun présidén, perdana menteri, atawa pajabat séjénna anu ngalanggar konstitusi atawa undang-undang lianna nalika ngajalankeun tugas resmi nagara.<ref name=":0" /> == Rujukan == gu1tb23ptt37hasrbtvd7hk1m7g5i26 707826 707824 2026-04-05T07:21:16Z Hasnanf 28942 /* Tata Cara Pamakzulan */ 707826 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Judgment of Yoon Suk Yeol's impeachment in 4 April 2025.jpg|jmpl|328x328px|Mahkamah Konstitusi mutuskeun pamakzulan Yoon Suk Yeol]] Dina 24 Maret 2025, Mahkamah Konstitusi [[Koréa Kidul]] nguatkeun pamakzulan présidén [[Yoon Suk Yeol]], anu ngabalukarkeun anjeunna dicabut tina jabatanna. Kaputusan ieu ngamimitian itungan mundur 60 poé nu mana ngawajibkeun pamilihan présidén kudu diayakeun jang milih présidén panggantina. Salian ti éta, Perdana Menteri [[Han Duck-soo]] diangkat deui jadi présidén sawantara nyusul kaputusan pangadilan konstitusi anu dikaluarkeun 24 Maret<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2025/04/04/south-korea-upholds-impeachment-of-president-yoon-ousting-him-from-office.html|title=South Korea's Constitutional Court upholds impeachment of President Yoon, ousting him from office|last=Jie|first=Lim Hui|website=CNBC|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Pamakzulan [[Yoon Suk Yeol]] ieu dimimitian ti 14 Désémber 2024, anu mangrupakeun hasil pamungutan sora nu kadua jang pamakzulan anjeunna, anu dibalukarkeun ku pangumuman [[darurat militér]] anu tuluy dibolaykeun ku Majelis Nasional sarta dicabut resmi ku anjeunna genep jam sanggeusna.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cq8gy8nexvdt|title=Yoon Suk Yeol: South Korea’s ex-president jailed for life for masterminding an insurrection|website=BBC News|language=en-GB|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Kasang tukang == Pamakzulan [[Yoon Suk Yeol]] didasaran ku alesan anjeunna nyalahgunakeun otoritasna sarta ngabalukarkeun ata insuréksi anu pakait jeung kawijakanna ngeunaan darurat militér.<ref>{{Cite news|url=https://time.com/7379633/south-korea-yoon-suk-yeol-life-sentence-martial-law-insurrection/|title=South Korean Ex-President Sentenced to Life in Prison for Insurrection|last=de Guzman|first=Chad|date=19 February 2026|work=newspaper|publisher=TIME}}</ref> Dina sajarah Koréa Kidul, ngan aya hiji présidén Koréa Kidul anu kungsi dimakzulkeun, nyaéta Park Geun-hye di taun 2017. Salian ti éta Roh Moo-hyun di taun 2004 ogé dimakzulkeun kusabab tuduhan ngalanggar kampanye pemilu, inkompeténsi, jeung kagagalan ékonomi. Sanajan kitu, Mahkamah Konstitusi mutuskeun teu nyabut jabatan présidén anjeunna nepi béak masa jabatanna.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Mosler|first=Hannes B.|date=2017|title=The Institution of Presidential Impeachment in South Korea, 1992-2017|url=https://www.jstor.org/stable/26429313|journal=Verfassung und Recht in Übersee / Law and Politics in Africa, Asia and Latin America|volume=50|issue=2|pages=111–134|issn=0506-7286}}</ref> === Tata Cara Pamakzulan === Tata cara pamakzulan diatur dina Konstitusi [[Koréa Kidul]] ka-10 taun 1987, pasal 65 ayat (1) anu netepkeun yén Majelis Nasional bisa ngamakzulkeun [[présidén]], [[perdana menteri]], atawa pajabat séjénna anu ngalanggar konstitusi atawa undang-undang lianna nalika ngajalankeun tugas resmi nagara.<ref name=":0" /> Pikeun mosi pamakzulan jang présidén bisa disahkeun, butuh dukungan sora mayoritas sahenteuna dua per tilu anggota Majelis Nasional, sawatara 200 ti 300 anggota. Sanggeus disahkeun, pajabat nagara anu dimakzulkeun tuluy langsung dimakzulkeun sawantara waktu tina tugasna, sabari nungguan putusan ti Mahkamah Konstitusi.<ref>{{Cite news|title=How South Korea’s impeachment process works after Yoon Suk Yeol’s martial law bid|url=https://www.theguardian.com/world/2024/dec/05/how-south-koreas-impeachment-process-works-after-yoon-suk-yeols-martial-law-bid|newspaper=The Guardian|date=2024-12-06|access-date=2026-04-05|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Raphael|last=Rashid}}</ref> == Rujukan == fdh2dgm23codlisl5lk6c0byae6waja 0 108212 707805 2026-04-05T06:50:04Z ~2026-20931-43 36450 Sesi 1 707805 wikitext text/x-wiki == Danantara == '''Badan Pengelola Investasi Daya Anagata Nusantara''' nyaeta namina anu kasohor '''Danantara Indonesia''' anu hartina "Kakuatan Jaman Kahareup Nusantara". nyaeta lembaga anu ngelola investasi anu nagara nu dijieun pikeun ngakonsolidasikeun aset badan usaha milik nagara jeung investasi milik pamarentah pikeun ngamaksimalkeun tumuwuhna ékonomi nasional. lembaga ieu bisa ngelola aset leuwih ti 900 dolar miliar amerika.<ref>{{Cite journal|date=2026-02-27|title=Danantara|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Danantara&oldid=28998032|language=id}}</ref> Danantara Indonesia dipedalkeun dina tanggal 24 Februari 2025 ku Bapak Presiden [[Prabowo Subianto]] di Jakarta, hadir ogé dina éta acara Wakil Presiden [[Gibran Rakabuming]], Présidén RI ka-6 [[Susilo Bambang Yudhoyono]], Présidén RI ka-7 [[Joko Widodo]], Wakil Présidén ka-10 jeung ka-12 RI [[Muhammad Jusuf Kalla|Jusuf Kalla]], Wakil Présidén ka-11 RI [[Boediono]], sarta Wakil Présidén RI ka-13 [[Ma'ruf Amin|Maruf Amin]] jeung hadir oge para pupuhu lembaga nagara, para menteri kabinet, duta-duta nagara sahabat, Pupuhu Partai Politik, pimpinan redaksi media nasional, para tokoh agama jeung masarakat.<ref>{{Cite web|url=https://www.kemenkeu.go.id/informasi-publik/publikasi/berita-utama/Presiden-Luncurkan-Danantara|title=Presiden Prabowo Resmi Luncurkan Badan Pengelola Investasi Danantara}}</ref> Ngaran "Daya Anagata Nusantara" oge langsung dipasihan ku Presiden [[Prabowo Subianto]]. "Daya" hartosna tanaga, "Anagata" hartosna masa depan, sareng "Nusantara" nujul ka Indonésia, sahingga sacara koléktif ngagambarkeun énergi sareng poténsi Indonésia pikeun masa depan Indonesia.[https://www.cnbcindonesia.com/market/20250224110750-17-613037/resmi-diluncurkan-prabowo-subianto-ini-arti-nama-danantara]<ref>{{Cite journal|date=2026-02-27|title=Danantara|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Danantara&oldid=28998032|language=id}}</ref> kbqflvba6menouck8zwxs1h7hnqwb3q 707808 707805 2026-04-05T06:52:27Z ~2026-20931-43 36450 edit 1 707808 wikitext text/x-wiki == Danantara == '''Badan Pengelola Investasi Daya Anagata Nusantara''' namina anu kasohor nyaeta '''Danantara Indonesia''' anu hartina "Kakuatan Jaman Kahareup Nusantara". lembaga anu ngelola investasi nu nagara jeung dijieun oge pikeun ngakonsolidasikeun aset badan usaha milik nagara jeung investasi milik pamarentah pikeun ngamaksimalkeun tumuwuhna ékonomi nasional. lembaga ieu bisa ngelola aset leuwih ti 900 dolar miliar amerika.<ref>{{Cite journal|date=2026-02-27|title=Danantara|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Danantara&oldid=28998032|language=id}}</ref> Danantara Indonesia dipedalkeun dina tanggal 24 Februari 2025 ku Bapak Presiden [[Prabowo Subianto]] di Jakarta, hadir ogé dina éta acara Wakil Presiden [[Gibran Rakabuming]], Présidén RI ka-6 [[Susilo Bambang Yudhoyono]], Présidén RI ka-7 [[Joko Widodo]], Wakil Présidén ka-10 jeung ka-12 RI [[Muhammad Jusuf Kalla|Jusuf Kalla]], Wakil Présidén ka-11 RI [[Boediono]], sarta Wakil Présidén RI ka-13 [[Ma'ruf Amin|Maruf Amin]] jeung hadir oge para pupuhu lembaga nagara, para menteri kabinet, duta-duta nagara sahabat, Pupuhu Partai Politik, pimpinan redaksi media nasional, para tokoh agama jeung masarakat.<ref>{{Cite web|url=https://www.kemenkeu.go.id/informasi-publik/publikasi/berita-utama/Presiden-Luncurkan-Danantara|title=Presiden Prabowo Resmi Luncurkan Badan Pengelola Investasi Danantara}}</ref> Ngaran "Daya Anagata Nusantara" oge langsung dipasihan ku Presiden [[Prabowo Subianto]]. "Daya" hartosna tanaga, "Anagata" hartosna masa depan, sareng "Nusantara" nujul ka Indonésia, sahingga sacara koléktif ngagambarkeun énergi sareng poténsi Indonésia pikeun masa depan Indonesia.[https://www.cnbcindonesia.com/market/20250224110750-17-613037/resmi-diluncurkan-prabowo-subianto-ini-arti-nama-danantara]<ref>{{Cite journal|date=2026-02-27|title=Danantara|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Danantara&oldid=28998032|language=id}}</ref> 2tn7wjcrndat9lqs2ety3ydreahnty0 707828 707808 2026-04-05T07:21:28Z ~2026-20900-55 36452 sesi 2 707828 wikitext text/x-wiki == Danantara == '''Badan Pengelola Investasi Daya Anagata Nusantara''' namina anu kasohor nyaeta '''Danantara Indonesia''' anu hartina "Kakuatan Jaman Kahareup Nusantara". lembaga anu ngelola investasi nu nagara jeung dijieun oge pikeun ngakonsolidasikeun aset badan usaha milik nagara jeung investasi milik pamarentah pikeun ngamaksimalkeun tumuwuhna ékonomi nasional. lembaga ieu bisa ngelola aset leuwih ti 900 dolar miliar amerika.<ref>{{Cite journal|date=2026-02-27|title=Danantara|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Danantara&oldid=28998032|language=id}}</ref> Danantara Indonesia dipedalkeun dina tanggal 24 Februari 2025 ku Bapak Presiden [[Prabowo Subianto]] di Jakarta, hadir ogé dina éta acara Wakil Presiden [[Gibran Rakabuming]], Présidén RI ka-6 [[Susilo Bambang Yudhoyono]], Présidén RI ka-7 [[Joko Widodo]], Wakil Présidén ka-10 jeung ka-12 RI [[Muhammad Jusuf Kalla|Jusuf Kalla]], Wakil Présidén ka-11 RI [[Boediono]], sarta Wakil Présidén RI ka-13 [[Ma'ruf Amin|Maruf Amin]] jeung hadir oge para pupuhu lembaga nagara, para menteri kabinet, duta-duta nagara sahabat, Pupuhu Partai Politik, pimpinan redaksi media nasional, para tokoh agama jeung masarakat.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kemenkeu.go.id/informasi-publik/publikasi/berita-utama/Presiden-Luncurkan-Danantara|title=Presiden Prabowo Resmi Luncurkan Badan Pengelola Investasi Danantara}}</ref> Ngaran "Daya Anagata Nusantara" oge langsung dipasihan ku Presiden [[Prabowo Subianto]]. "Daya" hartosna tanaga, "Anagata" hartosna masa depan, sareng "Nusantara" nujul ka Indonésia, sahingga sacara koléktif ngagambarkeun énergi sareng poténsi Indonésia pikeun masa depan Indonesia.[https://www.cnbcindonesia.com/market/20250224110750-17-613037/resmi-diluncurkan-prabowo-subianto-ini-arti-nama-danantara]<ref>{{Cite journal|date=2026-02-27|title=Danantara|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Danantara&oldid=28998032|language=id}}</ref> == Dasar Hukum == Ngadegna '''Danantara''' téh diatur dina Rancangan Undang-Undang ngeunaan Amandemen Katilu '''Undang-Undang Nomor 19 Taun 2003''' ngeunaan Badan Usaha Milik Nagara (BUMN), atawa Undang-Undang BUMN. RUU éta disahkeun dina Sidang Paripurna DPR RI Ka-12 Sidang Kadua Periode Sidang 2024/2025 di Gedong Nusantara II, Senayan, Jakarta, Salasa, 4 Pebruari 2025.<ref name=":0" /> Salian ti éta, kabentukna '''Danantara''' ogé dikuatkeun ku Keppres RI (Keppres) Nomer 142/P Taun 2024. Kawijakan ieu ngangkat Muliaman Darmansyah Hadad minangka Kapala Danantara (Nepi ka bulan Pebruari 2025, jabatanna ngalih jadi Wakil Ketua Dewan Pengawas Danantara) jeung Kaharuddin Djenod Daeng Manyambeang minangka Wakil Kepala Daantara.[https://www.hukumonline.com/berita/a/mengenal-danantara-dan-dasar-hukumnya-lt67b5de78c441a/]<ref>{{Cite web|url=https://www.hukumonline.com/berita/a/mengenal-danantara-dan-dasar-hukumnya-lt67b5de78c441a/|title=Mengenal Danantara dan Dasar Hukumnya|last=Wahyuni|first=Willa|website=hukumonline.com|language=Indonesia|accessdate=2026-04-05}}</ref> Ketua Danantara ayeuna Rosan Roeslani ti 24 Pébruari 2025. Anjeuna oge menjabat Menteri Penanaman Modal dan Hilir/Kepala Badan Koordinasi Penanaman Modal (BKPM) anu diresmikeun tanggal 21 Oktober 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.bkpm.go.id/id/tentang-bkpm/profil-kepala|title=Profil Menteri}}</ref> kmy5wsk5wsxsxs96so193krmj3b5skn 707844 707828 2026-04-05T07:54:51Z ~2026-20900-55 36452 manfaat danantara 707844 wikitext text/x-wiki == Danantara == [[Gambar:Danantara Indonesia.svg|jmpl|Logo Danantara]] '''Badan Pengelola Investasi Daya Anagata Nusantara''' namina anu kasohor nyaeta '''Danantara Indonesia''' anu hartina "Kakuatan Jaman Kahareup Nusantara". lembaga anu ngelola investasi nu nagara jeung dijieun oge pikeun ngakonsolidasikeun aset badan usaha milik nagara jeung investasi milik pamarentah pikeun ngamaksimalkeun tumuwuhna ékonomi nasional. lembaga ieu bisa ngelola aset leuwih ti 900 dolar miliar amerika.<ref>{{Cite journal|date=2026-02-27|title=Danantara|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Danantara&oldid=28998032|language=id}}</ref> Danantara Indonesia dipedalkeun dina tanggal 24 Februari 2025 ku Bapak Presiden [[Prabowo Subianto]] di Jakarta, hadir ogé dina éta acara Wakil Presiden [[Gibran Rakabuming]], Présidén RI ka-6 [[Susilo Bambang Yudhoyono]], Présidén RI ka-7 [[Joko Widodo]], Wakil Présidén ka-10 jeung ka-12 RI [[Muhammad Jusuf Kalla|Jusuf Kalla]], Wakil Présidén ka-11 RI [[Boediono]], sarta Wakil Présidén RI ka-13 [[Ma'ruf Amin|Maruf Amin]] jeung hadir oge para pupuhu lembaga nagara, para menteri kabinet, duta-duta nagara sahabat, Pupuhu Partai Politik, pimpinan redaksi media nasional, para tokoh agama jeung masarakat.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kemenkeu.go.id/informasi-publik/publikasi/berita-utama/Presiden-Luncurkan-Danantara|title=Presiden Prabowo Resmi Luncurkan Badan Pengelola Investasi Danantara}}</ref> Ngaran "Daya Anagata Nusantara" oge langsung dipasihan ku Presiden [[Prabowo Subianto]]. "Daya" hartosna tanaga, "Anagata" hartosna masa depan, sareng "Nusantara" nujul ka Indonésia, sahingga sacara koléktif ngagambarkeun énergi sareng poténsi Indonésia pikeun masa depan Indonesia.[https://www.cnbcindonesia.com/market/20250224110750-17-613037/resmi-diluncurkan-prabowo-subianto-ini-arti-nama-danantara]<ref>{{Cite journal|date=2026-02-27|title=Danantara|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Danantara&oldid=28998032|language=id}}</ref> Ketua Danantara ayeuna Rosan Roeslani dilantik ti tanggal 24 Pébruari 2025. Anjeuna oge menjabat Menteri Penanaman Modal dan Hilir/Kepala Badan Koordinasi Penanaman Modal (BKPM) anu diresmikeun tanggal 21 Oktober 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.bkpm.go.id/id/tentang-bkpm/profil-kepala|title=Profil Menteri}}</ref> == Dasar Hukum == Ngadegna '''Danantara''' téh diatur dina Rancangan Undang-Undang ngeunaan Amandemen Katilu '''Undang-Undang Nomor 19 Taun 2003''' ngeunaan Badan Usaha Milik Nagara (BUMN), atawa Undang-Undang BUMN. RUU éta disahkeun dina Sidang Paripurna DPR RI Ka-12 Sidang Kadua Periode Sidang 2024/2025 di Gedong Nusantara II, Senayan, Jakarta, Salasa, 4 Pebruari 2025.<ref name=":0" /> Salian ti éta, kabentukna '''Danantara''' ogé dikuatkeun ku Keppres RI (Keppres) Nomer 142/P Taun 2024. Kawijakan ieu ngangkat Muliaman Darmansyah Hadad minangka Kapala Danantara (Nepi ka bulan Pebruari 2025, jabatanna ngalih jadi Wakil Ketua Dewan Pengawas Danantara) jeung Kaharuddin Djenod Daeng Manyambeang minangka Wakil Kepala Danantara.[https://www.hukumonline.com/berita/a/mengenal-danantara-dan-dasar-hukumnya-lt67b5de78c441a/]<ref>{{Cite web|url=https://www.hukumonline.com/berita/a/mengenal-danantara-dan-dasar-hukumnya-lt67b5de78c441a/|title=Mengenal Danantara dan Dasar Hukumnya|last=Wahyuni|first=Willa|website=hukumonline.com|language=Indonesia|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Pungsi jeung Mangpaat == Salaku induk perusahaan, mandat utami Danantara nyaéta: # Ngatur sareng ngaoptimalkeun aset nagara anu ayeuna sumebar di sababaraha kementerian, lembaga, sareng perusahaan milik nagara. # Ningkatkeun nilai investasi sareng produktivitas aset ngaliwatan pendekatan bisnis modern anu berorientasi kauntungan. # Janten mitra strategis pikeun investor global, muka kasempetan pikeun kolaborasi dina ngamekarkeun aset nagara dina sagala rupa séktor. # Ngarojong program pangwangunan nasional, utamana dina ngamajukeun pertumbuhan ékonomi inklusif jeung kaberlangsungan. Mangpaat Danantara nyaeta : * Ngadegna Danantara sabagé Badan Usaha Milik Nagara pikeun ngokolakeun Aset Nagara mawa rupa-rupa mangpaat strategis anu dirarancang pikeun nguatkeun ékonomi nasional, ngaronjatkeun karaharjaan masarakat, jeung nguatkeun kadaulatan ékonomi Indonésia'''.''' Saperti; # Ngaoptimalkeun Aset Nagara # Ngaronjatna Pajeg Nagara # Ningkatkeun Efisiensi sareng Transparansi # Nguatkeun Ékonomi Nasional # Ngaronjatkeun Kesejahteraan Umum<ref>{{Cite web|url=https://djpb.kemenkeu.go.id/kppn/solok/id/data-publikasi/artikel/3387-mengenal-danantara.html|title=Mengenal Danantara}}</ref> == Referensi == c2tzsbr099nzikfyrfreeu8gdgjutcs 0 108213 707806 2026-04-05T06:51:29Z Adhiiik 36448 +Creating new user page 707806 wikitext text/x-wiki Dina ping 29 Séptémber 2025, bagian musala tilu lantai di wewengkon Pondok Pasantrén Al-Khoziny, [[Buduran]], [[Sidoarjo]], [[Jawa Wétan]] rugrug. Ieu kajadian lumangsung nalika para santri nuju ngalaksanakeun salat Asar jamaah. Numutkeun laporan [[Badan Nasional Penanggulangan Bencana]] (BNPB) jeung [[Basarnas]], aya 67 korban tilar dunya sarta 103 korban tatu alatan ieu musibah. Numutkeun BNPB, ieu kajadian téh mangrupa musibah non-alam anu ngabantun korban jiwa pangseueurna di Indonésia dina taun 2025. lqk64qlijd8dwdykszpeoycc1mcynbj 707819 707806 2026-04-05T07:06:20Z Adhiiik 36448 707819 wikitext text/x-wiki Dina ping 29 Séptémber 2025, bagian musala tilu lantai di wewengkon Pondok Pasantrén Al-Khoziny, [[Buduran]], [[Sidoarjo]], [[Jawa Wétan]] rugrug. Ieu kajadian lumangsung nalika para santri nuju ngalaksanakeun salat Asar jamaah. <ref>{{Cite web|last=Najibah|first=Izzatun|date=30 September 2025|editor-last=Hartik|editor-first=Andi|title=Sejumlah Santri Masih Terjebak di Reruntuhan Ponpes Al Khoziny Sidoarjo|url=https://surabaya.kompas.com/read/2025/09/30/123854278/sejumlah-santri-masih-terjebak-di-reruntuhan-ponpes-al-khoziny-sidoarjo|website=KOMPAS.com|access-date=3 Oktober 2025}}</ref> Numutkeun laporan [[Badan Nasional Penanggulangan Bencana]] (BNPB) jeung [[Basarnas]], aya 67 korban tilar dunya sarta 103 korban tatu alatan ieu musibah. Numutkeun BNPB, ieu kajadian téh mangrupa musibah non-alam anu ngabantun korban jiwa pangseueurna di Indonésia dina taun 2025. <ref name="Basarnas">{{Cite web|title=Tanggap Darurat Sidoarjo|url=https://tanggap.sidoarjokab.go.id/|website=tanggap.sidoarjokab.go.id|access-date=7 Oktober 2025}}</ref><ref>{{Cite web|last=Dirgantara|first=Adhyasta|date=7 Oktober 2025|editor-last=Carina|editor-first=Jessi|title=BNPB: Semua Korban Ponpes Al Khoziny Telah Ditemukan, Total 61 Jenazah dan 7 Body Part|url=https://nasional.kompas.com/read/2025/10/07/10061101/bnpb-semua-korban-ponpes-al-khoziny-telah-ditemukan-total-61-jenazah-dan-7|website=KOMPAS.com|access-date=7 Oktober 2025}}</ref> == Kasang Tukang == === Pondok Pasantrén Al-Khoziny === Pondok Pasantrén Al-Khoziny, atawa mindeng disebut Pasantrén Buduran, nyaéta salah sahiji pasantrén sepuh anu diadegkeun sacara resmi dina taun 1927 dina lahan milik [[KHR Mohammad Abbas Khozin]]. Ieu lembaga kasohor ku tradisi salafna sarta ulikan kitab konéng anu jero. === Kagiatan Pangwangunan=== Saacan rugrug, éta wangunan téh nuju dina tahap pangecoran lantai opat. Numutkeun sababaraha sumber di lokasi, ieu pangwangunan dipidamel ku para santri. Santri mindeng dipiwarang janten kuli wangunan pikeun musala anu tos didamel ti 9 sasih katukang kalawan haratis, atanapi minangka wangun hukuman. Pihak BNPB nyangka yén musala Pasantrén Al-Khoziny rugrug alatan henteu ngagaduhan Izin Mendirikan Bangunan (IMB). Samentawis éta, Basarnas nyangka yén pondasi wangunan henteu kuat pikeun nahan beban luhur, utamana alatan nuju aya pangecoran. ioj5ij2je8urj9wmdhy1deb1xq3t44k 707830 707819 2026-04-05T07:30:10Z Adhiiik 36448 707830 wikitext text/x-wiki Dina ping 29 Séptémber 2025, bagian musala tilu lantai di wewengkon Pondok Pasantrén Al-Khoziny, [[Buduran]], [[Sidoarjo]], [[Jawa Wétan]] rugrug. Ieu kajadian lumangsung nalika para santri nuju ngalaksanakeun salat Asar jamaah. <ref>{{Cite web|last=Najibah|first=Izzatun|date=30 September 2025|editor-last=Hartik|editor-first=Andi|title=Sejumlah Santri Masih Terjebak di Reruntuhan Ponpes Al Khoziny Sidoarjo|url=https://surabaya.kompas.com/read/2025/09/30/123854278/sejumlah-santri-masih-terjebak-di-reruntuhan-ponpes-al-khoziny-sidoarjo|website=KOMPAS.com|access-date=3 Oktober 2025}}</ref> Numutkeun laporan [[Badan Nasional Penanggulangan Bencana]] (BNPB) jeung [[Basarnas]], aya 67 korban tilar dunya sarta 103 korban tatu alatan ieu musibah. Numutkeun BNPB, ieu kajadian téh mangrupa musibah non-alam anu ngabantun korban jiwa pangseueurna di Indonésia dina taun 2025. <ref name="Basarnas">{{Cite web|title=Tanggap Darurat Sidoarjo|url=https://tanggap.sidoarjokab.go.id/|website=tanggap.sidoarjokab.go.id|access-date=7 Oktober 2025}}</ref><ref>{{Cite web|last=Dirgantara|first=Adhyasta|date=7 Oktober 2025|editor-last=Carina|editor-first=Jessi|title=BNPB: Semua Korban Ponpes Al Khoziny Telah Ditemukan, Total 61 Jenazah dan 7 Body Part|url=https://nasional.kompas.com/read/2025/10/07/10061101/bnpb-semua-korban-ponpes-al-khoziny-telah-ditemukan-total-61-jenazah-dan-7|website=KOMPAS.com|access-date=7 Oktober 2025}}</ref> == Kasang Tukang == === Pondok Pasantrén Al-Khoziny === Pondok Pasantrén Al-Khoziny, atawa mindeng disebut Pasantrén Buduran, nyaéta salah sahiji pasantrén sepuh anu diadegkeun sacara resmi dina taun 1927 dina lahan milik [[KHR Mohammad Abbas Khozin]]. Ieu lembaga kasohor ku tradisi salafna sarta ulikan kitab konéng anu jero.<ref>{{Cite web|last=Press|first=The Associated|date=2025-09-30|title=At least 3 students dead, dozens buried in rubble after school collapse in Indonesia|url=https://www.knoe.com/2025/09/30/least-3-students-dead-dozens-buried-rubble-after-school-collapse-indonesia/|website=https://www.knoe.com|access-date=2025-10-05}}</ref> === Kagiatan Pangwangunan=== Saacan rugrug, éta wangunan téh nuju dina tahap pangecoran lantai opat. Numutkeun sababaraha sumber di lokasi, ieu pangwangunan dipidamel ku para santri. Santri mindeng dipiwarang janten kuli wangunan pikeun musala anu tos didamel ti 9 sasih katukang kalawan haratis, atanapi minangka wangun hukuman. <ref>{{cite news|title=Mushola Ponpes Al Khoziny Sidoarjo Ambruk Ungkap Dugaan Pelanggaran Pengurus Ponpes|url=https://beritajatim.com/mushola-ponpes-al-khoziny-sidoarjo-ambruk-ungkap-dugaan-pelanggaran-pengurus-ponpes |last=Anggadia Muhammad |publisher=Beritajatim.com |date=1 Oktober 2025|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> Pihak BNPB nyangka yén musala Pasantrén Al-Khoziny rugrug alatan henteu ngagaduhan Izin Mendirikan Bangunan (IMB). Samentawis éta, Basarnas nyangka yén pondasi wangunan henteu kuat pikeun nahan beban luhur, utamana alatan nuju aya pangecoran. <ref>{{cite news|title=Sejumlah Fakta Ambruknya Ponpes Al-Khoziny Sidoarjo|url=https://www.metrotvnews.com/play/KRXCdXQY-sejumlah-fakta-ambruknya-ponpes-al-khoziny-sidoarjo |publisher=MetrotvNews |date=4 Oktober|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> == Kajadian Rugrugna Wangunan == Dina ping 29 Séptémber 2025 tabuh 15.00 WIB, nalika para santri nuju salat Asar jamaah di lantai dua anu difungsikeun salaku musala, éta wangunan karasa oyag. Nalika asup kana rakaat kadua jeung katilu, sora sapertos lini sareng awi ragrag kadéngé, teras bagian tengah sareng ujung musala langsung rugrug ka handap. Kajadian ieu lumangsung henteu lami sabada prosés pangecoran lantai opat réngsé dipidamel dina enjingna. Tiang pondasi diduga kuat henteu mampuh nahan beban pangecoran anu anyar. Putra (13), anu salamet, nyaritakeun pangalamanna nalika anjeunna katarajang ku reruntuhan: "Seueur batu anu murag, awi pondasi ogé runtuh" terus anjeunna kabeubeut nepi ka tonggongna kahimpit ku hateup logam. Anjeunna kajebak, teu bisa gerak loba, di handapeun poék jeung lebu. <ref name=":3">{{Cite web|last=Suparno|title=Putra Ceritakan Detik-detik Ponpes Al Khoziny Sidoarjo Ambruk|url=https://www.detik.com/jogja/berita/d-8142302/putra-ceritakan-detik-detik-ponpes-al-khoziny-sidoarjo-ambruk|website=detikjogja|access-date=2025-10-05}}</ref> 9k0p4dqyfj49h9cztjihm6g5pea3d8u 707837 707830 2026-04-05T07:40:17Z Adhiiik 36448 707837 wikitext text/x-wiki Dina ping 29 Séptémber 2025, bagian musala tilu lantai di wewengkon Pondok Pasantrén Al-Khoziny, [[Buduran]], [[Sidoarjo]], [[Jawa Wétan]] rugrug. Ieu kajadian lumangsung nalika para santri nuju ngalaksanakeun salat Asar jamaah. <ref>{{Cite web|last=Najibah|first=Izzatun|date=30 September 2025|editor-last=Hartik|editor-first=Andi|title=Sejumlah Santri Masih Terjebak di Reruntuhan Ponpes Al Khoziny Sidoarjo|url=https://surabaya.kompas.com/read/2025/09/30/123854278/sejumlah-santri-masih-terjebak-di-reruntuhan-ponpes-al-khoziny-sidoarjo|website=KOMPAS.com|access-date=3 Oktober 2025}}</ref> Numutkeun laporan [[Badan Nasional Penanggulangan Bencana]] (BNPB) jeung [[Basarnas]], aya 67 korban tilar dunya sarta 103 korban tatu alatan ieu musibah. Numutkeun BNPB, ieu kajadian téh mangrupa musibah non-alam anu ngabantun korban jiwa pangseueurna di Indonésia dina taun 2025. <ref name="Basarnas">{{Cite web|title=Tanggap Darurat Sidoarjo|url=https://tanggap.sidoarjokab.go.id/|website=tanggap.sidoarjokab.go.id|access-date=7 Oktober 2025}}</ref><ref>{{Cite web|last=Dirgantara|first=Adhyasta|date=7 Oktober 2025|editor-last=Carina|editor-first=Jessi|title=BNPB: Semua Korban Ponpes Al Khoziny Telah Ditemukan, Total 61 Jenazah dan 7 Body Part|url=https://nasional.kompas.com/read/2025/10/07/10061101/bnpb-semua-korban-ponpes-al-khoziny-telah-ditemukan-total-61-jenazah-dan-7|website=KOMPAS.com|access-date=7 Oktober 2025}}</ref> == Kasang Tukang == === Pondok Pasantrén Al-Khoziny === Pondok Pasantrén Al-Khoziny, atawa mindeng disebut Pasantrén Buduran, nyaéta salah sahiji pasantrén sepuh anu diadegkeun sacara resmi dina taun 1927 dina lahan milik [[KHR Mohammad Abbas Khozin]]. Ieu lembaga kasohor ku tradisi salafna sarta ulikan kitab konéng anu jero.<ref>{{Cite web|last=Press|first=The Associated|date=2025-09-30|title=At least 3 students dead, dozens buried in rubble after school collapse in Indonesia|url=https://www.knoe.com/2025/09/30/least-3-students-dead-dozens-buried-rubble-after-school-collapse-indonesia/|website=https://www.knoe.com|access-date=2025-10-05}}</ref> === Kagiatan Pangwangunan=== Saacan rugrug, éta wangunan téh nuju dina tahap pangecoran lantai opat. Numutkeun sababaraha sumber di lokasi, ieu pangwangunan dipidamel ku para [[santri]]. Santri mindeng dipiwarang janten kuli wangunan pikeun musala anu tos didamel ti 9 sasih katukang kalawan haratis, atanapi minangka wangun hukuman. <ref>{{cite news|title=Mushola Ponpes Al Khoziny Sidoarjo Ambruk Ungkap Dugaan Pelanggaran Pengurus Ponpes|url=https://beritajatim.com/mushola-ponpes-al-khoziny-sidoarjo-ambruk-ungkap-dugaan-pelanggaran-pengurus-ponpes |last=Anggadia Muhammad |publisher=Beritajatim.com |date=1 Oktober 2025|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> Pihak BNPB nyangka yén musala Pasantrén Al-Khoziny rugrug alatan henteu ngagaduhan [[Izin Mendirikan Bangunan]] (IMB). Samentawis éta, Basarnas nyangka yén pondasi wangunan henteu kuat pikeun nahan beban luhur, utamana alatan nuju aya pangecoran. <ref>{{cite news|title=Sejumlah Fakta Ambruknya Ponpes Al-Khoziny Sidoarjo|url=https://www.metrotvnews.com/play/KRXCdXQY-sejumlah-fakta-ambruknya-ponpes-al-khoziny-sidoarjo |publisher=MetrotvNews |date=4 Oktober|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> == Kajadian Rugrugna Wangunan == Dina ping 29 Séptémber 2025 tabuh 15.00 WIB, nalika para santri nuju salat Asar jamaah di lantai dua anu difungsikeun salaku [[Mushola|mushola]], éta wangunan karasa oyag. Nalika asup kana rakaat kadua jeung katilu, sora sapertos [[lini]] sareng [[awi]] ragrag kadéngé, teras bagian tengah sareng ujung mushola langsung rugrug ka handap. Kajadian ieu lumangsung henteu lami sabada prosés pangecoran lantai opat réngsé dipidamel dina enjingna. Tiang pondasi diduga kuat henteu mampuh nahan beban pangecoran anu anyar. Putra (13), anu salamet, nyaritakeun pangalamanna nalika anjeunna katarajang ku ruruntuhan: :"''Seueur batu anu murag, awi pondasi ogé runtuh''" terus anjeunna kabeubeut nepi ka tonggongna kahimpit ku [[Hateup logam|hateup logam]]. Anjeunna kajebak, teu bisa gerak loba, di handapeun poék jeung lebu. <ref name=":3">{{Cite web|last=Suparno|title=Putra Ceritakan Detik-detik Ponpes Al Khoziny Sidoarjo Ambruk|url=https://www.detik.com/jogja/berita/d-8142302/putra-ceritakan-detik-detik-ponpes-al-khoziny-sidoarjo-ambruk|website=detikjogja|access-date=2025-10-05}}</ref> Tihang-tihang pondasi saurna teu kuat nahan beurat coran, ngabalukarkeun wangunan runtuh ka lantai dasar. <ref>{{cite news|title=Proyek Ponpes Al Khoziny dari Tahun 2015-2024 Terekam, Tiang Penyangga Terlalu Kecil? |url=https://www.suara.com/news/2025/10/03/135207/proyek-ponpes-al-khoziny-dari-tahun-2015-2024-terekam-tiang-penyangga-terlalu-kecil |publisher=[[Suara (surat kabar)|Suara.com]] |last=M Nurhadi |date=2 Oktober 2025|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> Runtuhna kajadian teu lila sanggeus prosés coran pikeun lantai opat pasantren dilaksanakeun basa isuk-isuk na. <ref>{{cite news|title=Penyebab Ponpes di Sidoarjo Ambruk Versi BNPB |url=https://www.detik.com/jatim/berita/d-8137326/penyebab-ponpes-di-sidoarjo-ambruk-versi-bnpb/ |publisher=[[Detik.com]] |date=30 September 2025|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> == Referensi == {{Reflist}} qz184i0diumcxej8hhos5zsnue1x9uo 707839 707837 2026-04-05T07:42:10Z Adhiiik 36448 707839 wikitext text/x-wiki Dina ping 29 Séptémber 2025, bagian musala tilu lantai di wewengkon Pondok Pasantrén Al-Khoziny, [[Buduran]], [[Sidoarjo]], [[Jawa Wétan]] rugrug. Ieu kajadian lumangsung nalika para santri nuju ngalaksanakeun salat Asar jamaah. <ref>{{Cite web|last=Najibah|first=Izzatun|date=30 September 2025|editor-last=Hartik|editor-first=Andi|title=Sejumlah Santri Masih Terjebak di Reruntuhan Ponpes Al Khoziny Sidoarjo|url=https://surabaya.kompas.com/read/2025/09/30/123854278/sejumlah-santri-masih-terjebak-di-reruntuhan-ponpes-al-khoziny-sidoarjo|website=KOMPAS.com|access-date=3 Oktober 2025}}</ref> Numutkeun laporan [[Badan Nasional Penanggulangan Bencana]] (BNPB) jeung [[Basarnas]], aya 67 korban tilar dunya sarta 103 korban tatu alatan ieu musibah. Numutkeun BNPB, ieu kajadian téh mangrupa musibah non-alam anu ngabantun korban jiwa pangseueurna di Indonésia dina taun 2025. <ref name="Basarnas">{{Cite web|title=Tanggap Darurat Sidoarjo|url=https://tanggap.sidoarjokab.go.id/|website=tanggap.sidoarjokab.go.id|access-date=7 Oktober 2025}}</ref><ref>{{Cite web|last=Dirgantara|first=Adhyasta|date=7 Oktober 2025|editor-last=Carina|editor-first=Jessi|title=BNPB: Semua Korban Ponpes Al Khoziny Telah Ditemukan, Total 61 Jenazah dan 7 Body Part|url=https://nasional.kompas.com/read/2025/10/07/10061101/bnpb-semua-korban-ponpes-al-khoziny-telah-ditemukan-total-61-jenazah-dan-7|website=KOMPAS.com|access-date=7 Oktober 2025}}</ref> == Kasang Tukang == ==== Pondok Pasantrén Al-Khoziny ==== Pondok Pasantrén Al-Khoziny, atawa mindeng disebut Pasantrén Buduran, nyaéta salah sahiji pasantrén sepuh anu diadegkeun sacara resmi dina taun 1927 dina lahan milik [[KHR Mohammad Abbas Khozin]]. Ieu lembaga kasohor ku tradisi salafna sarta ulikan kitab konéng anu jero.<ref>{{Cite web|last=Press|first=The Associated|date=2025-09-30|title=At least 3 students dead, dozens buried in rubble after school collapse in Indonesia|url=https://www.knoe.com/2025/09/30/least-3-students-dead-dozens-buried-rubble-after-school-collapse-indonesia/|website=https://www.knoe.com|access-date=2025-10-05}}</ref> ==== Kagiatan Pangwangunan ==== Saacan rugrug, éta wangunan téh nuju dina tahap pangecoran lantai opat. Numutkeun sababaraha sumber di lokasi, ieu pangwangunan dipidamel ku para [[santri]]. Santri mindeng dipiwarang janten kuli wangunan pikeun musala anu tos didamel ti 9 sasih katukang kalawan haratis, atanapi minangka wangun hukuman. <ref>{{cite news|title=Mushola Ponpes Al Khoziny Sidoarjo Ambruk Ungkap Dugaan Pelanggaran Pengurus Ponpes|url=https://beritajatim.com/mushola-ponpes-al-khoziny-sidoarjo-ambruk-ungkap-dugaan-pelanggaran-pengurus-ponpes |last=Anggadia Muhammad |publisher=Beritajatim.com |date=1 Oktober 2025|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> Pihak BNPB nyangka yén musala Pasantrén Al-Khoziny rugrug alatan henteu ngagaduhan [[Izin Mendirikan Bangunan]] (IMB). Samentawis éta, Basarnas nyangka yén pondasi wangunan henteu kuat pikeun nahan beban luhur, utamana alatan nuju aya pangecoran. <ref>{{cite news|title=Sejumlah Fakta Ambruknya Ponpes Al-Khoziny Sidoarjo|url=https://www.metrotvnews.com/play/KRXCdXQY-sejumlah-fakta-ambruknya-ponpes-al-khoziny-sidoarjo |publisher=MetrotvNews |date=4 Oktober|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> == Kajadian Rugrugna Wangunan == Dina ping 29 Séptémber 2025 tabuh 15.00 WIB, nalika para santri nuju salat Asar jamaah di lantai dua anu difungsikeun salaku [[Mushola|mushola]], éta wangunan karasa oyag. Nalika asup kana rakaat kadua jeung katilu, sora sapertos [[lini]] sareng [[awi]] ragrag kadéngé, teras bagian tengah sareng ujung mushola langsung rugrug ka handap. Kajadian ieu lumangsung henteu lami sabada prosés pangecoran lantai opat réngsé dipidamel dina enjingna. Tiang pondasi diduga kuat henteu mampuh nahan beban pangecoran anu anyar. Putra (13), anu salamet, nyaritakeun pangalamanna nalika anjeunna katarajang ku ruruntuhan: :"''Seueur batu anu murag, awi pondasi ogé runtuh''" terus anjeunna kabeubeut nepi ka tonggongna kahimpit ku [[Hateup logam|hateup logam]]. Anjeunna kajebak, teu bisa gerak loba, di handapeun poék jeung lebu. <ref name=":3">{{Cite web|last=Suparno|title=Putra Ceritakan Detik-detik Ponpes Al Khoziny Sidoarjo Ambruk|url=https://www.detik.com/jogja/berita/d-8142302/putra-ceritakan-detik-detik-ponpes-al-khoziny-sidoarjo-ambruk|website=detikjogja|access-date=2025-10-05}}</ref> Tihang-tihang pondasi saurna teu kuat nahan beurat coran, ngabalukarkeun wangunan runtuh ka lantai dasar. <ref>{{cite news|title=Proyek Ponpes Al Khoziny dari Tahun 2015-2024 Terekam, Tiang Penyangga Terlalu Kecil? |url=https://www.suara.com/news/2025/10/03/135207/proyek-ponpes-al-khoziny-dari-tahun-2015-2024-terekam-tiang-penyangga-terlalu-kecil |publisher=[[Suara (surat kabar)|Suara.com]] |last=M Nurhadi |date=2 Oktober 2025|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> Runtuhna kajadian teu lila sanggeus prosés coran pikeun lantai opat pasantren dilaksanakeun basa isuk-isuk na. <ref>{{cite news|title=Penyebab Ponpes di Sidoarjo Ambruk Versi BNPB |url=https://www.detik.com/jatim/berita/d-8137326/penyebab-ponpes-di-sidoarjo-ambruk-versi-bnpb/ |publisher=[[Detik.com]] |date=30 September 2025|access-date=4 Oktober 2025}}</ref> == Referensi == {{Reflist}} nmvp63dy98hu81eqyityszr99m2sklr 0 108214 707807 2026-04-05T06:51:56Z Juragan Sembako 36449 Nyieun kaca anyar '''Delpedro Marhaen Rismansyah''' nyaéta pangacara Indonésia, panalungtik jeung aktivis HAM (HAM). Anjeunna ngajabat salaku Diréktur Eksekutif Yayasan Lokataru, hiji organisasi non-pamaréntah anu museurkeun kana ngajaga hak asasi manusa, démokrasi sareng kabébasan sipil di Indonésia. LSM ieu diadegkeun ku aktivis HAM, Haris Azhar. Delpedro dikenal saatosna ditéwak ku Polda Metro Jaya dina 1 Séptémber 2025 kalayan tuduhan hasutan dina demonstrasi sareng karusuhan... 707807 wikitext text/x-wiki '''Delpedro Marhaen Rismansyah''' nyaéta pangacara Indonésia, panalungtik jeung aktivis HAM (HAM). Anjeunna ngajabat salaku Diréktur Eksekutif Yayasan Lokataru, hiji organisasi non-pamaréntah anu museurkeun kana ngajaga hak asasi manusa, démokrasi sareng kabébasan sipil di Indonésia. LSM ieu diadegkeun ku aktivis HAM, Haris Azhar. Delpedro dikenal saatosna ditéwak ku Polda Metro Jaya dina 1 Séptémber 2025 kalayan tuduhan hasutan dina demonstrasi sareng karusuhan Indonésia Agustus 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.idntimes.com/news/indonesia/lika-liku-kasus-delpedro-cs-sejak-ditangkap-hingga-divonis-bebas-00-rkt5s-k7c1pz|title=Lika-Liku Kasus Delpedro cs Sejak Ditangkap hingga Divonis Bebas|last=Putri|first=Anggia Leksa|website=IDN Times|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Atikan == Delpedro réngsé gelar hukum sarta master atikan hukum di Tarumanagara University. Anjeunna teras deui nampi gelar master dina Politik Kewarganegaraan ti Universitas Pembangunan Nasional Veteran Jakarta.<ref>{{Cite web|url=https://www.owrite.id/nasional/2026/03/15/6-bulan-dibui-karena-dituding-hasut-demo-del-pedro-bongkar-kronologi-penangkapan-dirinya/|title=6 Bulan Dibui karena Dituding Hasut Demo, Del Pedro Bongkar Kronologi Penangkapan Dirinya|last=Suciady|first=Syifa Fauziah, Amin|website=OWRITE {{!}} Berita Terkini di Indonesia dan Belahan Dunia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Karir sareng aktivisme == Delpedro ngamimitian karir profésionalna di 2019 ku damel salaku asistén panaliti di Yayasan Lokataru (2019–2021) sareng Hakasasi.id (2020–2021). Dina 2022-2023, anjeunna ngagabung KontraS salaku asisten program. Taun 2023, anjeunna mimiti damel salaku panalungtik di Kantor Hukum Haris Azhar sareng Kantor Hukum sareng Hak Asasi Manusia Lokataru.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/profil-delpedro-marhaen-direktur-lokataru-pegiat-ham-hgXi|title=Profil Delpedro Marhaen Direktur Lokataru & Pegiat HAM|last=Wahyuningtyas|first=Prihatini|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Ti taun 2021 nepi ka 2024, manéhna ogé digawé minangka koresponden BandungBerangkat.id. Saterusna, dina 2024, Delpedro Marhaen diangkat Diréktur Eksekutif Yayasan Lokataru, mingpin organisasi dina sagala rupa advokasi strategis patali kabebasan éksprési, panyalindungan grup rentan, sarta pencegahan kekerasan ku otoritas.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/profil-delpedro-marhaen-direktur-lokataru-pegiat-ham-hgXi|title=Profil Delpedro Marhaen Direktur Lokataru & Pegiat HAM|last=Wahyuningtyas|first=Prihatini|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == 8jy9a85tq3qbk2polg967raioxdrhaq 707809 707807 2026-04-05T06:53:05Z Juragan Sembako 36449 707809 wikitext text/x-wiki '''Delpedro Marhaen Rismansyah''' nyaéta pangacara Indonésia, panalungtik jeung aktivis HAM (HAM). Anjeunna ngajabat salaku Diréktur Eksekutif Yayasan Lokataru, hiji organisasi non-pamaréntah anu museurkeun kana ngajaga hak asasi manusa, démokrasi sareng kabébasan sipil di Indonésia. LSM ieu diadegkeun ku aktivis HAM, Haris Azhar. Delpedro dikenal saatosna ditéwak ku Polda Metro Jaya dina 1 Séptémber 2025 kalayan tuduhan hasutan dina demonstrasi sareng karusuhan Indonésia Agustus 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.idntimes.com/news/indonesia/lika-liku-kasus-delpedro-cs-sejak-ditangkap-hingga-divonis-bebas-00-rkt5s-k7c1pz|title=Lika-Liku Kasus Delpedro cs Sejak Ditangkap hingga Divonis Bebas|last=Putri|first=Anggia Leksa|website=IDN Times|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Atikan == Delpedro réngsé gelar hukum sarta master atikan hukum di Tarumanagara University. Anjeunna teras deui nampi gelar master dina Politik Kewarganegaraan ti Universitas Pembangunan Nasional Veteran Jakarta.<ref>{{Cite web|url=https://www.owrite.id/nasional/2026/03/15/6-bulan-dibui-karena-dituding-hasut-demo-del-pedro-bongkar-kronologi-penangkapan-dirinya/|title=6 Bulan Dibui karena Dituding Hasut Demo, Del Pedro Bongkar Kronologi Penangkapan Dirinya|last=Suciady|first=Syifa Fauziah, Amin|website=OWRITE {{!}} Berita Terkini di Indonesia dan Belahan Dunia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Karir sareng aktivisme == Delpedro ngamimitian karir profésionalna di 2019 ku damel salaku asistén panaliti di Yayasan Lokataru (2019–2021) sareng Hakasasi.id (2020–2021). Dina 2022-2023, anjeunna ngagabung KontraS salaku asisten program. Taun 2023, anjeunna mimiti damel salaku panalungtik di Kantor Hukum Haris Azhar sareng Kantor Hukum sareng Hak Asasi Manusia Lokataru.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/profil-delpedro-marhaen-direktur-lokataru-pegiat-ham-hgXi|title=Profil Delpedro Marhaen Direktur Lokataru & Pegiat HAM|last=Wahyuningtyas|first=Prihatini|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Ti taun 2021 nepi ka 2024, manéhna ogé digawé minangka koresponden BandungBerangkat.id. Saterusna, dina 2024, Delpedro Marhaen diangkat Diréktur Eksekutif Yayasan Lokataru, mingpin organisasi dina sagala rupa advokasi strategis patali kabebasan éksprési, panyalindungan grup rentan, sarta pencegahan kekerasan ku otoritas.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/profil-delpedro-marhaen-direktur-lokataru-pegiat-ham-hgXi|title=Profil Delpedro Marhaen Direktur Lokataru & Pegiat HAM|last=Wahyuningtyas|first=Prihatini|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == 1bgjcpi7ob1v0fxrdhfsh96iug842hx 707810 707809 2026-04-05T06:56:11Z Juragan Sembako 36449 /* Karir sareng aktivisme */ 707810 wikitext text/x-wiki '''Delpedro Marhaen Rismansyah''' nyaéta pangacara Indonésia, panalungtik jeung aktivis HAM (HAM). Anjeunna ngajabat salaku Diréktur Eksekutif Yayasan Lokataru, hiji organisasi non-pamaréntah anu museurkeun kana ngajaga hak asasi manusa, démokrasi sareng kabébasan sipil di Indonésia. LSM ieu diadegkeun ku aktivis HAM, Haris Azhar. Delpedro dikenal saatosna ditéwak ku Polda Metro Jaya dina 1 Séptémber 2025 kalayan tuduhan hasutan dina demonstrasi sareng karusuhan Indonésia Agustus 2025.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.idntimes.com/news/indonesia/lika-liku-kasus-delpedro-cs-sejak-ditangkap-hingga-divonis-bebas-00-rkt5s-k7c1pz|title=Lika-Liku Kasus Delpedro cs Sejak Ditangkap hingga Divonis Bebas|last=Putri|first=Anggia Leksa|website=IDN Times|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Atikan == Delpedro réngsé gelar hukum sarta master atikan hukum di Tarumanagara University. Anjeunna teras deui nampi gelar master dina Politik Kewarganegaraan ti Universitas Pembangunan Nasional Veteran Jakarta.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.owrite.id/nasional/2026/03/15/6-bulan-dibui-karena-dituding-hasut-demo-del-pedro-bongkar-kronologi-penangkapan-dirinya/|title=6 Bulan Dibui karena Dituding Hasut Demo, Del Pedro Bongkar Kronologi Penangkapan Dirinya|last=Suciady|first=Syifa Fauziah, Amin|website=OWRITE {{!}} Berita Terkini di Indonesia dan Belahan Dunia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Karir sareng aktivisme == Delpedro ngamimitian karir profésionalna di 2019 ku damel salaku asistén panaliti di Yayasan Lokataru (2019–2021) sareng Hakasasi.id (2020–2021). Dina 2022-2023, anjeunna ngagabung KontraS salaku asisten program. Taun 2023, anjeunna mimiti damel salaku panalungtik di Kantor Hukum Haris Azhar sareng Kantor Hukum sareng Hak Asasi Manusia Lokataru.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/profil-delpedro-marhaen-direktur-lokataru-pegiat-ham-hgXi|title=Profil Delpedro Marhaen Direktur Lokataru & Pegiat HAM|last=Wahyuningtyas|first=Prihatini|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Ti taun 2021 nepi ka 2024, manéhna ogé digawé minangka koresponden BandungBerangkat.id. Saterusna, dina 2024, Delpedro Marhaen diangkat Diréktur Eksekutif Yayasan Lokataru, mingpin organisasi dina sagala rupa advokasi strategis patali kabebasan éksprési, panyalindungan grup rentan, sarta pencegahan kekerasan ku otoritas.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/profil-delpedro-marhaen-direktur-lokataru-pegiat-ham-hgXi|title=Profil Delpedro Marhaen Direktur Lokataru & Pegiat HAM|last=Wahyuningtyas|first=Prihatini|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Tuduhan provokasi ku pasukan pulisi == Delpedro nyatakeun yén aya dugaan provokasi ku otoritas ngalawan murid SMA sareng SMK ngaliwatan média sosial pikeun memicu karusuhan salami demonstrasi Agustus 2025. Anjeunna nuduh aparat kapulisian ngahaja nyebarkeun tulisan provokatif via média sosial pikeun nangtang mahasiswa tarung di lapangan. Nurutkeun manéhna, para perwira hadir dina démo lain keur kaperluan kaamanan, tapi tarung jeung siswa.<ref name=":1" /> === Kajadian kekerasan === Numutkeun pangakuanna, dina bulan Agustus 2024, anjeunna janten korban kekerasan ku otoritas nalika bentrok sareng malah ditéwak nalika nyobian ngajagaan dirina. Anjeunna teras ngalaporkeun kajadian ieu ka Polda Metro Jaya.<ref name=":1" /> === Ditewak sareng janten tersangka === Tanggal 1 Séptémber 2025 kira-kira 22,45 WIB, Delpedro jeung hiji staf, Muzaffar Salim, ditéwak ku Sub-Diréktorat II Kaamanan Nagara, Ditreskrimum Polda Metro Jaya di Kantor Yayasan Lokataru, anu aya di Désa Kayu Putih, Pulo Gadung, Jakarta Timur. Dina pernyataan resmina, Polda Metro Jaya nyatakeun yén anjeunna dituduh artikel ngeunaan kajahatan hasutan ka barudak sareng panyebaran warta palsu.<ref name=":0" /> Dina waktos ditahan, pulisi nyatakeun yén aranjeunna parantos nyiapkeun sababaraha dokumén administrasi, kalebet waran penangkapan sareng surat tugas anu ogé maréntahkeun aranjeunna ngalaksanakeun panangkepan sareng milarian mayit sareng barang. Tapi, Delpedro naroskeun legalitas dokumén sareng tulisan anu dituduhkeun kusabab inpormasi awal anu teu jelas atanapi minimal ngeunaan prosedur hukum anu berlaku. Hasilna, aya perdebatan ngeunaan administrasi panangkepan.<ref name=":0" /> == Rujukan == 063olj71kecr6pohcue0wymvfj7gw0l 0 108215 707811 2026-04-05T06:57:42Z Raflinoer32 26400 Nyieun artikel anyar 707811 wikitext text/x-wiki '''Aksi démo sapanjang taun 2025 di Indonesia''', anu dingaranan démo #IndonesiaGelap atawa ''Habislah Gelap Terbitlah Perlawanan'' sarta #ResetIndonesia, mangrupa runtuyan demonstrasi [[rahayat]] ngalawan pamaréntah jeung [[Déwan Pangwakil Rahayat Républik Indonésia|Déwan Pangwakil Rahayat]] di sababaraha kota jeung wewengkon di [[Indonésia]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-7782635/massa-mahasiswa-aksi-indonesia-gelap-di-patung-kuda-terus-bertambah|title=Massa Mahasiswa Aksi 'Indonesia Gelap' di Patung Kuda Terus Bertambah|last=Syarifudin|first=Taufiq|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/bem-ui-bem-si-akan-demo-tolak-pemangkasan-anggaran-hari-ini-g8od|title=BEM UI & BEM SI akan Demo Tolak Pemangkasan Anggaran Hari Ini|last=Safitri|first=Rahma Dwi|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo gedé kahiji dimimitian ku [[Badan Éksékutif Mahasiswa Seluruh Indonesia]] (BEM SI) anu asalna direncanakeun tanggal 17–19 Pébruari, tapi kakara kalaksanakeun tanggal 20 Pébruari. Dina tanggal 21 Pébruari, [[Koalisi Masarakat Sipil]] ogé nyaur warga sipil pikeun ilubiung dina aksi démo sanggeus [[solat Jumaah]]. BEM SI ngaprédiksi yén kira-kira 5.000 mahasiswa ilubiung dina aksi démo sarta nyuarakeun léngkah salajengna lamun pamaréntah can ngaréaksikeun sacara positif.<ref>{{Cite web|url=https://www.liputan6.com/hot/read/5927529/setelah-aksi-puncak-indonesia-gelap-ini-rencana-lanjutan-bem-si|title=Setelah Aksi Puncak 'Indonesia Gelap', Ini Rencana Lanjutan BEM SI|last=Liputan6.com|website=liputan6.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo kadua dimimitian dina bulan Maret 2025 sanggeus disahkeunana révisi panganyarna [[Undang-Undang Tentara Nasional Indonesia|Undang-Undang Tentara Nasional Indonésia]] (UU TNI), anu nambahan jumlah posisi sipil anu bisa dieusian ku prajurit tina 10 jadi 14. Sabagéan ageung protes lumangsung di hareupeun gedong-gedong législatif, ti mimiti DPR RI di [[Jakarta]] nepi ka DPRD di tingkat provinsi jeung kabupatén atawa kota. Di rupa-rupa titik, kajadian pembakaran ban bekas, pélémpéran bom molotov, sarta bentrokan jeung aparat kapolisian.<ref>{{Cite web|url=https://www.detik.com/kalimantan/berita/d-7835863/14-kementerian-lembaga-yang-bisa-diisi-militer-berdasarkan-uu-tni|title=14 Kementerian/Lembaga yang Bisa Diisi Militer Berdasarkan UU TNI|last=detikKalimantan|first=Tim|website=detikKalimantan|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo kungsi rada surut, tapi balik deui panas dina tanggal 25 Agustus, ngamimitian tahap katilu aksi démo. Aya sababaraha tuntutan anyar anu ngiringan unjuk rasa kali ieu, nyaéta: nolak kanaékan tunjangan anggota Déwan Pangwakilan Rahayat, ménta kajelasan ngeunaan sababaraha undang-undang kontroversial (saperti UU TNI jeung [[UU Perampasan Aset]]) anu diduga ngaruksak [[démokrasi]] sarta henteu ngabélaan rahayat, sarta nolak kanaékan signifikan dina PBB-P2 (Pajak Bumi jeung Bangunan: Padesaan jeung Perkotaan) di sababaraha daérah anu saméméhna sempet micu unjuk rasa di [[Kabupatén Pati]], [[Jawa Tengah]] dina tanggal 10 Agustus.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/id/mahasiswa-kembali-demo-di-dpr-demi-178-tuntutan-rakyat/a-73932768|title=Mahasiswa Kembali Demo di DPR Desakkan 17+8 Tuntutan Rakyat|website=dw.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina peuting tanggal 28 Agustus, unjuk rasa ngalaman éskalasi sarta melebar jadi bentrokan anu leuwih gedé dibarengan ku karusuhan sanggeus saurang pangemudi ojek motor daring, [[Affan Kurniawan]], maot katabrak sarta kalindes ku kendaraan taktis kapolisian. Unjuk rasa ieu diiluan ku rupa-rupa lapisan masarakat, utamana ti sasama pangemudi ojek daring jeung serikat mahasiswa.<ref>{{Cite news|url=https://projectmultatuli.org/pembunuhan-affan-kurniawan-sebuah-kegilaan-di-jalan-penjernihan/|title=Pembunuhan Affan Kurniawan: Sebuah Kegilaan di Jalan Penjernihan|last=Singgih|first=Viriya|date=1-09-2025|work=Project Multatuli|access-date=4-5-2026}}</ref> == Rujukan == <references /> i0gf77z0wmc8ywfk7b7j0jozrh030tn 707812 707811 2026-04-05T06:57:53Z Raflinoer32 26400 added [[Category:WikiSuarana]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 707812 wikitext text/x-wiki '''Aksi démo sapanjang taun 2025 di Indonesia''', anu dingaranan démo #IndonesiaGelap atawa ''Habislah Gelap Terbitlah Perlawanan'' sarta #ResetIndonesia, mangrupa runtuyan demonstrasi [[rahayat]] ngalawan pamaréntah jeung [[Déwan Pangwakil Rahayat Républik Indonésia|Déwan Pangwakil Rahayat]] di sababaraha kota jeung wewengkon di [[Indonésia]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-7782635/massa-mahasiswa-aksi-indonesia-gelap-di-patung-kuda-terus-bertambah|title=Massa Mahasiswa Aksi 'Indonesia Gelap' di Patung Kuda Terus Bertambah|last=Syarifudin|first=Taufiq|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/bem-ui-bem-si-akan-demo-tolak-pemangkasan-anggaran-hari-ini-g8od|title=BEM UI & BEM SI akan Demo Tolak Pemangkasan Anggaran Hari Ini|last=Safitri|first=Rahma Dwi|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo gedé kahiji dimimitian ku [[Badan Éksékutif Mahasiswa Seluruh Indonesia]] (BEM SI) anu asalna direncanakeun tanggal 17–19 Pébruari, tapi kakara kalaksanakeun tanggal 20 Pébruari. Dina tanggal 21 Pébruari, [[Koalisi Masarakat Sipil]] ogé nyaur warga sipil pikeun ilubiung dina aksi démo sanggeus [[solat Jumaah]]. BEM SI ngaprédiksi yén kira-kira 5.000 mahasiswa ilubiung dina aksi démo sarta nyuarakeun léngkah salajengna lamun pamaréntah can ngaréaksikeun sacara positif.<ref>{{Cite web|url=https://www.liputan6.com/hot/read/5927529/setelah-aksi-puncak-indonesia-gelap-ini-rencana-lanjutan-bem-si|title=Setelah Aksi Puncak 'Indonesia Gelap', Ini Rencana Lanjutan BEM SI|last=Liputan6.com|website=liputan6.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo kadua dimimitian dina bulan Maret 2025 sanggeus disahkeunana révisi panganyarna [[Undang-Undang Tentara Nasional Indonesia|Undang-Undang Tentara Nasional Indonésia]] (UU TNI), anu nambahan jumlah posisi sipil anu bisa dieusian ku prajurit tina 10 jadi 14. Sabagéan ageung protes lumangsung di hareupeun gedong-gedong législatif, ti mimiti DPR RI di [[Jakarta]] nepi ka DPRD di tingkat provinsi jeung kabupatén atawa kota. Di rupa-rupa titik, kajadian pembakaran ban bekas, pélémpéran bom molotov, sarta bentrokan jeung aparat kapolisian.<ref>{{Cite web|url=https://www.detik.com/kalimantan/berita/d-7835863/14-kementerian-lembaga-yang-bisa-diisi-militer-berdasarkan-uu-tni|title=14 Kementerian/Lembaga yang Bisa Diisi Militer Berdasarkan UU TNI|last=detikKalimantan|first=Tim|website=detikKalimantan|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo kungsi rada surut, tapi balik deui panas dina tanggal 25 Agustus, ngamimitian tahap katilu aksi démo. Aya sababaraha tuntutan anyar anu ngiringan unjuk rasa kali ieu, nyaéta: nolak kanaékan tunjangan anggota Déwan Pangwakilan Rahayat, ménta kajelasan ngeunaan sababaraha undang-undang kontroversial (saperti UU TNI jeung [[UU Perampasan Aset]]) anu diduga ngaruksak [[démokrasi]] sarta henteu ngabélaan rahayat, sarta nolak kanaékan signifikan dina PBB-P2 (Pajak Bumi jeung Bangunan: Padesaan jeung Perkotaan) di sababaraha daérah anu saméméhna sempet micu unjuk rasa di [[Kabupatén Pati]], [[Jawa Tengah]] dina tanggal 10 Agustus.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/id/mahasiswa-kembali-demo-di-dpr-demi-178-tuntutan-rakyat/a-73932768|title=Mahasiswa Kembali Demo di DPR Desakkan 17+8 Tuntutan Rakyat|website=dw.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina peuting tanggal 28 Agustus, unjuk rasa ngalaman éskalasi sarta melebar jadi bentrokan anu leuwih gedé dibarengan ku karusuhan sanggeus saurang pangemudi ojek motor daring, [[Affan Kurniawan]], maot katabrak sarta kalindes ku kendaraan taktis kapolisian. Unjuk rasa ieu diiluan ku rupa-rupa lapisan masarakat, utamana ti sasama pangemudi ojek daring jeung serikat mahasiswa.<ref>{{Cite news|url=https://projectmultatuli.org/pembunuhan-affan-kurniawan-sebuah-kegilaan-di-jalan-penjernihan/|title=Pembunuhan Affan Kurniawan: Sebuah Kegilaan di Jalan Penjernihan|last=Singgih|first=Viriya|date=1-09-2025|work=Project Multatuli|access-date=4-5-2026}}</ref> == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] o1e2efnsk6lnrv6zn9jdkr934at6909 707834 707812 2026-04-05T07:38:06Z Raflinoer32 26400 Nambahkeun inpormasi 707834 wikitext text/x-wiki '''Aksi démo sapanjang taun 2025 di Indonesia''', anu dingaranan démo #IndonesiaGelap atawa ''Habislah Gelap Terbitlah Perlawanan'' sarta #ResetIndonesia, mangrupa runtuyan demonstrasi [[rahayat]] ngalawan pamaréntah jeung [[Déwan Pangwakil Rahayat Républik Indonésia|Déwan Pangwakil Rahayat]] di sababaraha kota jeung wewengkon di [[Indonésia]].<ref>{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-7782635/massa-mahasiswa-aksi-indonesia-gelap-di-patung-kuda-terus-bertambah|title=Massa Mahasiswa Aksi 'Indonesia Gelap' di Patung Kuda Terus Bertambah|last=Syarifudin|first=Taufiq|website=detiknews|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/bem-ui-bem-si-akan-demo-tolak-pemangkasan-anggaran-hari-ini-g8od|title=BEM UI & BEM SI akan Demo Tolak Pemangkasan Anggaran Hari Ini|last=Safitri|first=Rahma Dwi|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo gedé kahiji dimimitian ku [[Badan Éksékutif Mahasiswa Seluruh Indonesia]] (BEM SI) anu asalna direncanakeun tanggal 17–19 Pébruari, tapi kakara kalaksanakeun tanggal 20 Pébruari. Dina tanggal 21 Pébruari, [[Koalisi Masarakat Sipil]] ogé nyaur warga sipil pikeun ilubiung dina aksi démo sanggeus [[solat Jumaah]]. BEM SI ngaprédiksi yén kira-kira 5.000 mahasiswa ilubiung dina aksi démo sarta nyuarakeun léngkah salajengna lamun pamaréntah can ngaréaksikeun sacara positif.<ref>{{Cite web|url=https://www.liputan6.com/hot/read/5927529/setelah-aksi-puncak-indonesia-gelap-ini-rencana-lanjutan-bem-si|title=Setelah Aksi Puncak 'Indonesia Gelap', Ini Rencana Lanjutan BEM SI|last=Liputan6.com|website=liputan6.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo kadua dimimitian dina bulan Maret 2025 sanggeus disahkeunana révisi panganyarna [[Undang-Undang Tentara Nasional Indonesia|Undang-Undang Tentara Nasional Indonésia]] (UU TNI), anu nambahan jumlah posisi sipil anu bisa dieusian ku prajurit tina 10 jadi 14. Sabagéan ageung protes lumangsung di hareupeun gedong-gedong législatif, ti mimiti DPR RI di [[Jakarta]] nepi ka DPRD di tingkat provinsi jeung kabupatén atawa kota. Di rupa-rupa titik, kajadian pembakaran ban bekas, pélémpéran bom molotov, sarta bentrokan jeung aparat kapolisian.<ref>{{Cite web|url=https://www.detik.com/kalimantan/berita/d-7835863/14-kementerian-lembaga-yang-bisa-diisi-militer-berdasarkan-uu-tni|title=14 Kementerian/Lembaga yang Bisa Diisi Militer Berdasarkan UU TNI|last=detikKalimantan|first=Tim|website=detikKalimantan|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi démo kungsi rada surut, tapi balik deui panas dina tanggal 25 Agustus, ngamimitian tahap katilu aksi démo. Aya sababaraha tuntutan anyar anu ngiringan unjuk rasa kali ieu, nyaéta: nolak kanaékan tunjangan anggota Déwan Pangwakilan Rahayat, ménta kajelasan ngeunaan sababaraha undang-undang kontroversial (saperti UU TNI jeung [[UU Perampasan Aset]]) anu diduga ngaruksak [[démokrasi]] sarta henteu ngabélaan rahayat, sarta nolak kanaékan signifikan dina PBB-P2 (Pajak Bumi jeung Bangunan: Padesaan jeung Perkotaan) di sababaraha daérah anu saméméhna sempet micu unjuk rasa di [[Kabupatén Pati]], [[Jawa Tengah]] dina tanggal 10 Agustus.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/id/mahasiswa-kembali-demo-di-dpr-demi-178-tuntutan-rakyat/a-73932768|title=Mahasiswa Kembali Demo di DPR Desakkan 17+8 Tuntutan Rakyat|website=dw.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina peuting tanggal 28 Agustus, unjuk rasa ngalaman éskalasi sarta melebar jadi bentrokan anu leuwih gedé dibarengan ku karusuhan sanggeus saurang pangemudi ojek motor daring, [[Affan Kurniawan]], maot katabrak sarta kalindes ku kendaraan taktis kapolisian. Unjuk rasa ieu diiluan ku rupa-rupa lapisan masarakat, utamana ti sasama pangemudi ojek daring jeung serikat mahasiswa.<ref>{{Cite news|url=https://projectmultatuli.org/pembunuhan-affan-kurniawan-sebuah-kegilaan-di-jalan-penjernihan/|title=Pembunuhan Affan Kurniawan: Sebuah Kegilaan di Jalan Penjernihan|last=Singgih|first=Viriya|date=1-09-2025|work=Project Multatuli|access-date=4-5-2026}}</ref> == Aksi démo == === Bandung === Di [[Kota Bandung|Bandung]], tanggal 17 Pébruari, mahasiswa ngalakukeun aksi protes di hareupeun gedong DPRD Jawa Barat. Salah sahiji peserta, Ainul Mardhyah ti Front Mahasiswa Nasional, nyatakeun yén [[béasiswa]] afirmasina ngalaman pemotongan sabesar 10%. Salaku anak buruh migran di Malaysia, manéhna ogé nyuarakeun kahariwangna ngeunaan perlindungan tenaga kerja Indonésia.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20250217164245-20-1199264/ratusan-mahasiswa-geruduk-kantor-dprd-jabar-demo-indonesia-gelap|title=Ratusan Mahasiswa Geruduk Kantor DPRD Jabar, Demo Indonesia Gelap|website=nasional|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Aksi protes diteruskeun dina 21 Pébruari kalayan seruan révolusi jeung ngabakar ban bekas. Massa ogé nyobaan nembus kawat berduri. Nepi ka 24 Maret, kacatet 25 urang luka alatan bentrokan jeung aparat kapolisian sarta kelompok paramiliter pro-pamaréntah. Gedong kantor Hana Bank ogé dibakar ku massa, sarta kapolisian satempat keur ngalakukeun panalungtikan. Faqih Rohman Syafei, saurang [[jurnalis]] ti [[Kompas.com]], dipukul ku massa demonstran sanggeus dituduh minangka agén intelijen [[Badan Intelijén Negara]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ayobandung.com/bandung-raya/7914603897/demo-indonesia-gelap-terjadi-lagi-di-dprd-jabar-situasi-mulai-memanas|title=Demo Indonesia Gelap Terjadi Lagi di DPRD Jabar, Situasi Mulai Memanas - Ayo Bandung|last=Romadhan|first=Gilang Fathu|website=Demo Indonesia Gelap Terjadi Lagi di DPRD Jabar, Situasi Mulai Memanas - Ayo Bandung|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.metrotvnews.com/read/Ky6C1lBV-polrestabes-bandung-selidiki-insiden-pembakaran-bank-saat-demo-ruu-tolak-tni|title=Polrestabes Bandung Selidiki Insiden Pembakaran Bank Saat Demo RUU Tolak TNI|last=TV|first=Metro|website=https://www.metrotvnews.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://video.kompas.com/watch/1834564/dituduh-intel-jurnalis-kompascom-dipukuli-saat-liput-demo-uu-tni-bandung|title=Dituduh Intel, Jurnalis Kompas.com Dipukuli saat Liput Demo UU TNI Bandung|last=Media|first=Kompas Cyber|website=KOMPAS.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == <references /> [[Kategori:WikiSuarana]] 9fwxvgizn2faq65og7mwbev21m31w83 0 108216 707813 2026-04-05T06:59:48Z Tanto Wijaya 34137 Nyieun kaca anyar '''Perjanjian Kemitraan Ékonomi Komprehensif Indonesia''' dipidangkeun sacara resmi dina tanggal 18 Juli 2016 di Brussel. Dina waktos éta, Menteri Perdagangan Républik Indonesia, Bapak Thomas Lembong, babarengan sareng Komisionér Perdagangan Uni Éropa, Ibu Cecilia Malmström, ngaluncurkeun prosés rundingan formal pikeun nyusun hiji perjanjian dagang anu komprehensif antara dua pihak.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.kemendag.go.id/files/pdf/2016/07/18/ri-uni-e... 707813 wikitext text/x-wiki '''Perjanjian Kemitraan Ékonomi Komprehensif Indonesia''' dipidangkeun sacara resmi dina tanggal 18 Juli 2016 di Brussel. Dina waktos éta, Menteri Perdagangan Républik Indonesia, Bapak Thomas Lembong, babarengan sareng Komisionér Perdagangan Uni Éropa, Ibu Cecilia Malmström, ngaluncurkeun prosés rundingan formal pikeun nyusun hiji perjanjian dagang anu komprehensif antara dua pihak.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.kemendag.go.id/files/pdf/2016/07/18/ri-uni-eropa-resmi-luncurkan-perundingan-cepa-id0-1468838155.pdf|title=Wayback Machine|website=www.kemendag.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Hubungan dagang antara Indonesia sareng Uni Éropa sabenerna parantos lami aya, sanajan kénéh ngandelkeun skéma preferensi tarif sapertos ''Generalized Scheme of Preferences (GSP)''. Ku sabab tingkat ékonomi Indonesia nuju terus ngaronjat, aya kamungkinan yén fasilitas GSP bakal dikirangan. Ku kituna, CEPA dipandang minangka léngkah strategis pikeun ngajaga daya saing produk Indonesia di pasar Éropa, bari ogé muka kasempetan anyar pikeun investasi sareng gawé bareng ékonomi.<ref name=":0" /> == Latar tukang == Uni Éropa dina sababaraha taun ka tukang ngagancangkeun strategi pikeun nguatkeun kaamanan ékonomi ku jalan ngawangun perjanjian dagang jeung investasi. Indonesia dipandang minangka mitra strategis sabab miboga sumber daya alam anu loba, pasar domestik anu gedé, sarta posisi géopolitik anu penting di Asia Tenggara.<ref>{{Cite web|url=https://www.fern.org/id/publications-insight/article/the-eu-indonesia-comprehensive-economic-partnership-and-investment-protection-agreements/|title=Perjanjian Kemitraan Ekonomi Komprehensif UE-Indonesia dan Perjanjian Perlindungan Investasi UE-Indonesia|website=www.fern.org|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Prosés rundingan lumangsung panjang, kalebet 19 putaran resmi nepi ka Juli 2024, lajeng diteruskeun ku format ad-hoc. Dina tanggal 13 Juli 2025, Présidén Komisi Éropa Ursula von der Leyen sareng Présidén Républik Indonesia Prabowo Subianto ngahontal kasapukan politik ngeunaan CEPA. Ieu janten léngkah penting pikeun nyiapkeun finalisasi perjanjian ku Komisionér Maroš Šefčovič sareng Menteri Koordinator Airlangga Hartarto dina bulan Séptémber 2025.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/indonesia/eu-indonesia-agreements_en|title=EU-Indonesia|website=policy.trade.ec.europa.eu|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina tanggal 23 Séptémber 2025, Uni Éropa sareng Indonesia sacara resmi ngaréngsékeun rundingan pikeun CEPA ogé Perjanjian Perlindungan Investasi (Investment Protection Agreement/IPA). Ieu nandakeun tonggak anyar dina hubungan dagang internasional, sabab Uni Éropa parantos boga perjanjian anu sarupa jeung Singapura (2019) jeung Vietnam (2020), sarta nuju ngalakukeun rundingan deui jeung Thailand (2023) jeung Filipina (2024).<ref name=":1" /> == Inovasi == Perjanjian ieu ngenalkeun Protokol Minyak Sawit Berkelanjutan, anu dimaksudkeun pikeun nguatkeun Skéma Sertifikasi Wajib Minyak Sawit Indonesia (ISPO). Upaya ieu dipandang minangka léngkah pikeun ngaronjatkeun perdagangan anu leuwih berkelanjutan, utamina dina sektor komoditas anu sering dikaitkeun jeung résiko deforestasi.<ref>{{Cite journal|last=Indrapraja|first=Fadhil Muhammad|date=2018-07-24|title=Analisis Terhadap Sertifikasi Minyak Kelapa Sawit Berkelanjutan Sebagai Instrumen Penaatan Hukum Lingkungan|url=https://doi.org/10.38011/jhli.v4i2.61|journal=Jurnal Hukum Lingkungan Indonesia|volume=4|issue=2|pages=47–76|doi=10.38011/jhli.v4i2.61|issn=2655-9099}}</ref> <references /> rtd50t6nlc1pfpl2eqcned3kwq6vpwp 707829 707813 2026-04-05T07:25:10Z Tanto Wijaya 34137 707829 wikitext text/x-wiki '''Perjanjian Kemitraan Ékonomi Komprehensif Indonesia''' dipidangkeun sacara resmi dina tanggal 18 Juli 2016 di Brussel. Dina waktos éta, Menteri Perdagangan Républik Indonesia, Bapak [[Thomas Lembong]], babarengan sareng [[Komisionér Perdagangan Uni Éropa]], Ibu [[Cecilia Malmström]], ngaluncurkeun prosés rundingan formal pikeun nyusun hiji perjanjian dagang anu komprehensif antara dua pihak.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.kemendag.go.id/files/pdf/2016/07/18/ri-uni-eropa-resmi-luncurkan-perundingan-cepa-id0-1468838155.pdf|title=Wayback Machine|website=www.kemendag.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Hubungan dagang antara Indonesia sareng [[Uni Éropa]] sabenerna parantos lami aya, sanajan kénéh ngandelkeun skéma preferensi tarif sapertos ''[[Generalized Scheme of Preferences]] (GSP)''. Ku sabab tingkat ékonomi Indonesia nuju terus ngaronjat, aya kamungkinan yén fasilitas GSP bakal dikirangan. Ku kituna, CEPA dipandang minangka léngkah strategis pikeun ngajaga daya saing produk Indonesia di pasar [[Éropa]], bari ogé muka kasempetan anyar pikeun investasi sareng gawé bareng ékonomi.<ref name=":0" /> == Latar tukang == [[Uni Éropa]] dina sababaraha taun ka tukang ngagancangkeun strategi pikeun nguatkeun kaamanan ékonomi ku jalan ngawangun perjanjian dagang jeung investasi. Indonesia dipandang minangka mitra strategis sabab miboga sumber daya alam anu loba, pasar domestik anu gedé, sarta posisi géopolitik anu penting di [[Asia Kidul Wétan|Asia Tenggara]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fern.org/id/publications-insight/article/the-eu-indonesia-comprehensive-economic-partnership-and-investment-protection-agreements/|title=Perjanjian Kemitraan Ekonomi Komprehensif UE-Indonesia dan Perjanjian Perlindungan Investasi UE-Indonesia|website=www.fern.org|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Prosés rundingan lumangsung panjang, kalebet 19 putaran resmi nepi ka Juli 2024, lajeng diteruskeun ku format ad-hoc. Dina tanggal 13 Juli 2025, Présidén Komisi Éropa [[Ursula von der Leyen]] sareng [[Présidén Républik Indonésia|Présidén Républik Indonesia]] [[Prabowo Subianto]] ngahontal kasapukan politik ngeunaan CEPA. Ieu janten léngkah penting pikeun nyiapkeun finalisasi perjanjian ku Komisionér [[Maroš Šefčovič]] sareng Menteri Koordinator [[Airlangga Hartarto]] dina bulan Séptémber 2025.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/indonesia/eu-indonesia-agreements_en|title=EU-Indonesia|website=policy.trade.ec.europa.eu|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina tanggal 23 Séptémber 2025, [[Uni Éropa]] sareng Indonesia sacara resmi ngaréngsékeun rundingan pikeun CEPA ogé Perjanjian Perlindungan Investasi (Investment Protection Agreement/IPA). Ieu nandakeun tonggak anyar dina hubungan dagang internasional, sabab [[Uni Éropa]] parantos boga perjanjian anu sarupa jeung [[Singapura]] (2019) jeung [[Viétnam|Vietnam]] (2020), sarta nuju ngalakukeun rundingan deui jeung [[Thailand]] (2023) jeung [[Pilipina|Filipina]] (2024).<ref name=":1" /> == Inovasi == Perjanjian ieu ngenalkeun Protokol Minyak Sawit Berkelanjutan, anu dimaksudkeun pikeun nguatkeun [[Skéma Sertifikasi Wajib Minyak Sawit Indonesia]] (ISPO). Upaya ieu dipandang minangka léngkah pikeun ngaronjatkeun perdagangan anu leuwih berkelanjutan, utamina dina sektor komoditas anu sering dikaitkeun jeung résiko deforestasi.<ref>{{Cite journal|last=Indrapraja|first=Fadhil Muhammad|date=2018-07-24|title=Analisis Terhadap Sertifikasi Minyak Kelapa Sawit Berkelanjutan Sebagai Instrumen Penaatan Hukum Lingkungan|url=https://doi.org/10.38011/jhli.v4i2.61|journal=Jurnal Hukum Lingkungan Indonesia|volume=4|issue=2|pages=47–76|doi=10.38011/jhli.v4i2.61|issn=2655-9099}}</ref> <references /> odk4uocgr59pk0qaw04sez0kfx9ukr9 707838 707829 2026-04-05T07:41:02Z Tanto Wijaya 34137 707838 wikitext text/x-wiki '''Perjanjian Kemitraan Ékonomi Komprehensif Indonesia''' dipidangkeun sacara resmi dina tanggal 18 Juli 2016 di Brussel. Dina waktos éta, Menteri Perdagangan Républik Indonesia, Bapak [[Thomas Lembong]], babarengan sareng [[Komisionér Perdagangan Uni Éropa]], Ibu [[Cecilia Malmström]], ngaluncurkeun prosés rundingan formal pikeun nyusun hiji perjanjian dagang anu komprehensif antara dua pihak.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.kemendag.go.id/files/pdf/2016/07/18/ri-uni-eropa-resmi-luncurkan-perundingan-cepa-id0-1468838155.pdf|title=Wayback Machine|website=www.kemendag.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Hubungan dagang antara Indonesia sareng [[Uni Éropa]] sabenerna parantos lami aya, sanajan kénéh ngandelkeun skéma preferensi tarif sapertos ''[[Generalized Scheme of Preferences]] (GSP)''. Ku sabab tingkat ékonomi Indonesia nuju terus ngaronjat, aya kamungkinan yén fasilitas GSP bakal dikirangan. Ku kituna, CEPA dipandang minangka léngkah strategis pikeun ngajaga daya saing produk Indonesia di pasar [[Éropa]], bari ogé muka kasempetan anyar pikeun investasi sareng gawé bareng ékonomi.<ref name=":0" /> == Latar tukang == [[Uni Éropa]] dina sababaraha taun ka tukang ngagancangkeun strategi pikeun nguatkeun kaamanan ékonomi ku jalan ngawangun perjanjian dagang jeung investasi. Indonesia dipandang minangka mitra strategis sabab miboga sumber daya alam anu loba, pasar domestik anu gedé, sarta posisi géopolitik anu penting di [[Asia Kidul Wétan|Asia Tenggara]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fern.org/id/publications-insight/article/the-eu-indonesia-comprehensive-economic-partnership-and-investment-protection-agreements/|title=Perjanjian Kemitraan Ekonomi Komprehensif UE-Indonesia dan Perjanjian Perlindungan Investasi UE-Indonesia|website=www.fern.org|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Prosés rundingan lumangsung panjang, kalebet 19 putaran resmi nepi ka Juli 2024, lajeng diteruskeun ku format ad-hoc. Dina tanggal 13 Juli 2025, Présidén Komisi Éropa [[Ursula von der Leyen]] sareng [[Présidén Républik Indonésia|Présidén Républik Indonesia]] [[Prabowo Subianto]] ngahontal kasapukan politik ngeunaan CEPA. Ieu janten léngkah penting pikeun nyiapkeun finalisasi perjanjian ku Komisionér [[Maroš Šefčovič]] sareng Menteri Koordinator [[Airlangga Hartarto]] dina bulan Séptémber 2025.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/indonesia/eu-indonesia-agreements_en|title=EU-Indonesia|website=policy.trade.ec.europa.eu|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina tanggal 23 Séptémber 2025, [[Uni Éropa]] sareng Indonesia sacara resmi ngaréngsékeun rundingan pikeun CEPA ogé Perjanjian Perlindungan Investasi (Investment Protection Agreement/IPA). Ieu nandakeun tonggak anyar dina hubungan dagang internasional, sabab [[Uni Éropa]] parantos boga perjanjian anu sarupa jeung [[Singapura]] (2019) jeung [[Viétnam|Vietnam]] (2020), sarta nuju ngalakukeun rundingan deui jeung [[Thailand]] (2023) jeung [[Pilipina|Filipina]] (2024).<ref name=":1" /> == Inovasi == Perjanjian ieu ngenalkeun Protokol Minyak Sawit Berkelanjutan, anu dimaksudkeun pikeun nguatkeun [[Skéma Sertifikasi Wajib Minyak Sawit Indonesia]] (ISPO). Upaya ieu dipandang minangka léngkah pikeun ngaronjatkeun perdagangan anu leuwih berkelanjutan, utamina dina sektor komoditas anu sering dikaitkeun jeung résiko deforestasi.<ref>{{Cite journal|last=Indrapraja|first=Fadhil Muhammad|date=2018-07-24|title=Analisis Terhadap Sertifikasi Minyak Kelapa Sawit Berkelanjutan Sebagai Instrumen Penaatan Hukum Lingkungan|url=https://doi.org/10.38011/jhli.v4i2.61|journal=Jurnal Hukum Lingkungan Indonesia|volume=4|issue=2|pages=47–76|doi=10.38011/jhli.v4i2.61|issn=2655-9099}}</ref> == Rujukan == <references /> klebeo4jk0plhbivumngi87noop7l9b 707846 707838 2026-04-05T07:57:32Z Tanto Wijaya 34137 707846 wikitext text/x-wiki '''Perjanjian Kemitraan Ékonomi Komprehensif Indonesia''' dipidangkeun sacara resmi dina tanggal 18 Juli 2016 di Brussel. Dina waktos éta, Menteri Perdagangan Républik Indonesia, Bapak [[Thomas Lembong]], babarengan sareng [[Komisionér Perdagangan Uni Éropa]], Ibu [[Cecilia Malmström]], ngaluncurkeun prosés rundingan formal pikeun nyusun hiji perjanjian dagang anu komprehensif antara dua pihak.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.kemendag.go.id/files/pdf/2016/07/18/ri-uni-eropa-resmi-luncurkan-perundingan-cepa-id0-1468838155.pdf|title=Wayback Machine|website=www.kemendag.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Hubungan dagang antara Indonesia sareng [[Uni Éropa]] sabenerna parantos lami aya, sanajan kénéh ngandelkeun skéma preferensi tarif sapertos ''[[Generalized Scheme of Preferences]] (GSP)''. Ku sabab tingkat ékonomi Indonesia nuju terus ngaronjat, aya kamungkinan yén fasilitas GSP bakal dikirangan. Ku kituna, CEPA dipandang minangka léngkah strategis pikeun ngajaga daya saing produk Indonesia di pasar [[Éropa]], bari ogé muka kasempetan anyar pikeun investasi sareng gawé bareng ékonomi.<ref name=":0" /> == Latar tukang == [[Uni Éropa]] dina sababaraha taun ka tukang ngagancangkeun strategi pikeun nguatkeun kaamanan ékonomi ku jalan ngawangun perjanjian dagang jeung investasi. Indonesia dipandang minangka mitra strategis sabab miboga sumber daya alam anu loba, pasar domestik anu gedé, sarta posisi géopolitik anu penting di [[Asia Kidul Wétan|Asia Tenggara]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fern.org/id/publications-insight/article/the-eu-indonesia-comprehensive-economic-partnership-and-investment-protection-agreements/|title=Perjanjian Kemitraan Ekonomi Komprehensif UE-Indonesia dan Perjanjian Perlindungan Investasi UE-Indonesia|website=www.fern.org|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Prosés rundingan lumangsung panjang, kalebet 19 putaran resmi nepi ka Juli 2024, lajeng diteruskeun ku format ad-hoc. Dina tanggal 13 Juli 2025, Présidén Komisi Éropa [[Ursula von der Leyen]] sareng [[Présidén Républik Indonésia|Présidén Républik Indonesia]] [[Prabowo Subianto]] ngahontal kasapukan politik ngeunaan CEPA. Ieu janten léngkah penting pikeun nyiapkeun finalisasi perjanjian ku Komisionér [[Maroš Šefčovič]] sareng Menteri Koordinator [[Airlangga Hartarto]] dina bulan Séptémber 2025.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/indonesia/eu-indonesia-agreements_en|title=EU-Indonesia|website=policy.trade.ec.europa.eu|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Dina tanggal 23 Séptémber 2025, [[Uni Éropa]] sareng Indonesia sacara resmi ngaréngsékeun rundingan pikeun CEPA ogé Perjanjian Perlindungan Investasi (Investment Protection Agreement/IPA). Ieu nandakeun tonggak anyar dina hubungan dagang internasional, sabab [[Uni Éropa]] parantos boga perjanjian anu sarupa jeung [[Singapura]] (2019) jeung [[Viétnam|Vietnam]] (2020), sarta nuju ngalakukeun rundingan deui jeung [[Thailand]] (2023) jeung [[Pilipina|Filipina]] (2024).<ref name=":1" /> == Inovasi == Perjanjian ieu ngenalkeun Protokol Minyak Sawit Berkelanjutan, anu dimaksudkeun pikeun nguatkeun [[Skéma Sertifikasi Wajib Minyak Sawit Indonesia]] (ISPO). Upaya ieu dipandang minangka léngkah pikeun ngaronjatkeun perdagangan anu leuwih berkelanjutan, utamina dina sektor komoditas anu sering dikaitkeun jeung résiko deforestasi.<ref>{{Cite journal|last=Indrapraja|first=Fadhil Muhammad|date=2018-07-24|title=Analisis Terhadap Sertifikasi Minyak Kelapa Sawit Berkelanjutan Sebagai Instrumen Penaatan Hukum Lingkungan|url=https://doi.org/10.38011/jhli.v4i2.61|journal=Jurnal Hukum Lingkungan Indonesia|volume=4|issue=2|pages=47–76|doi=10.38011/jhli.v4i2.61|issn=2655-9099}}</ref> == Résiko == Sanajan aya poténsi pikeun ngaronjatkeun perdagangan, aya sababaraha résiko anu dicatet: * Pangurangan atawa ngaleungitkeun tarif pikeun minyak sawit jeung komoditas anu dianggap Forest Risk Commodities.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.fern.org/id/publications-insight/article/the-eu-indonesia-comprehensive-economic-partnership-and-investment-protection-agreements/|title=Perjanjian Kemitraan Ekonomi Komprehensif UE-Indonesia dan Perjanjian Perlindungan Investasi UE-Indonesia|website=www.fern.org|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> * Kamungkinan konflik sosial antara pausahaan jeung masyarakat lokal, sabab perjanjian henteu masihan jaminan tambahan pikeun ngajaga hak-hak masyarakat.<ref name=":2" /> == Rujukan == <references /> djkwuox6sgs3ycakp2fju71njfvupm2 0 108217 707815 2026-04-05T07:03:41Z Alexpendria 36451 Nyieun kaca anyar [[Gambar:Tambang Grasberg Freeport.jpg|jmpl|Tambang Grasberg]] '''Tambang Grasberg''' mangrupikeun tambang emas panggedéna di dunya sareng tambang tambaga panggedéna katilu di dunya. Tambang ieu ayana di Kabupatén Mimika, Papua Tengah, Indonésia, deukeut lintang -4.053 jeung bujur 137.116.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.mining-technology.com/projects/grasbergopenpit/specs.html|title=Specifications: Grasberg Open Pit Copper Mine, Tembagapura, Irian Jaya, Indone... 707815 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Tambang Grasberg Freeport.jpg|jmpl|Tambang Grasberg]] '''Tambang Grasberg''' mangrupikeun tambang emas panggedéna di dunya sareng tambang tambaga panggedéna katilu di dunya. Tambang ieu ayana di Kabupatén Mimika, Papua Tengah, Indonésia, deukeut lintang -4.053 jeung bujur 137.116.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.mining-technology.com/projects/grasbergopenpit/specs.html|title=Specifications: Grasberg Open Pit Copper Mine, Tembagapura, Irian Jaya, Indonesia - Mining Technology|website=www.mining-technology.com|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Tambang ieu dipiboga sareng dioperasikeun ku PT Freeport Indonesia, diwangun ku Freeport-McMoRan (48,74%) sareng Pamaréntah Indonésia (51,23%). Biaya ngawangun tambang di gunung nyaéta 3 milyar dolar AS. Taun 2004, tambang éta diperkirakeun gaduh cadangan 46 juta ons emas. Dina 2006 produksi éta 610.800 ton tambaga; 58.474.392 gram emas; jeung 174.458.971 gram pérak.<ref name=":0" /> Ahli géologi Walanda Jean-Jacquez Dozy ngadatangan Indonésia dina taun 1936 pikeun skala gletser Pagunungan Jayawijaya di propinsi Irian Jaya di Papua Kulon. Anjeunna nyieun catetan dina batu hideung aneh jeung warna greenish. Dina 1939, anjeunna ngeusian catetan ngeunaan Ertsberg (Basa Walanda pikeun "bijih gunung"). Sanajan kitu, kajadian Perang Dunya II ngabalukarkeun laporan ka buka unnoticed. Dua puluh taun ti harita, ahli géologi Forbes Wilson, digawé pikeun pausahaan pertambangan Freeport, maca laporan. Anjeunna dina tugas pikeun manggihan cadangan nikel, tapi engké poho ngeunaan eta sanggeus anjeunna maca laporan. Anjeunna kaluar roko jeung ngalatih awakna pikeun nyiapkeun lalampahan mariksa on Ertsberg. Ekspedisi anu dipingpin ku Forbes Wilson sareng Del Flint mendakan deposit tambaga ageung di Ertsberg dina 1960. Kaluaran tambaga Grasberg ningkat tina 515.400 ton dina 2004 janten 793.000 ton dina 2005. Produksi emas ningkat tina 1,58 juta ons jadi 3,55 juta ons.<ref name=":0" /> == Rujukan == nz3h8t6wb33m214gx4sk0f68yzxxrjr 707817 707815 2026-04-05T07:05:45Z Alexpendria 36451 707817 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Tambang Grasberg Freeport.jpg|jmpl|Tambang Grasberg]] '''Tambang Grasberg''' mangrupikeun tambang emas panggedéna di dunya sareng tambang tambaga panggedéna katilu di dunya. Tambang ieu ayana di Kabupatén Mimika, Papua Tengah, Indonésia, deukeut lintang -4.053 jeung bujur 137.116.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.mining-technology.com/projects/grasbergopenpit/specs.html|title=Specifications: Grasberg Open Pit Copper Mine, Tembagapura, Irian Jaya, Indonesia - Mining Technology|website=www.mining-technology.com|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Tambang ieu dipiboga sareng dioperasikeun ku PT Freeport Indonesia, diwangun ku Freeport-McMoRan (48,74%) sareng Pamaréntah Indonésia (51,23%). Biaya ngawangun tambang di gunung nyaéta 3 milyar dolar AS. Taun 2004, tambang éta diperkirakeun gaduh cadangan 46 juta ons emas. Dina 2006 produksi éta 610.800 ton tambaga; 58.474.392 gram emas; jeung 174.458.971 gram pérak.<ref name=":0" /> Ahli géologi [[Walanda]] Jean-Jacquez Dozy ngadatangan Indonésia dina taun 1936 pikeun skala gletser Pagunungan Jayawijaya di propinsi Irian Jaya di Papua Kulon. Anjeunna nyieun catetan dina batu hideung aneh jeung warna greenish. Dina 1939, anjeunna ngeusian catetan ngeunaan Ertsberg (Basa Walanda pikeun "bijih gunung"). Sanajan kitu, kajadian Perang Dunya II ngabalukarkeun laporan ka buka unnoticed. Dua puluh taun ti harita, ahli géologi Forbes Wilson, digawé pikeun pausahaan pertambangan Freeport, maca laporan. Anjeunna dina tugas pikeun manggihan cadangan nikel, tapi engké poho ngeunaan eta sanggeus anjeunna maca laporan. Anjeunna kaluar roko jeung ngalatih awakna pikeun nyiapkeun lalampahan mariksa on Ertsberg. Ekspedisi anu dipingpin ku Forbes Wilson sareng Del Flint mendakan deposit tambaga ageung di Ertsberg dina 1960. Kaluaran tambaga Grasberg ningkat tina 515.400 ton dina 2004 janten 793.000 ton dina 2005. Produksi emas ningkat tina 1,58 juta ons jadi 3,55 juta ons.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://esi.kemenbud.go.id/wiki/Tambang_Grasberg,_Papua|title=Tambang Grasberg, Papua - Ensiklopedia|website=esi.kemenbud.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ekonomi.bisnis.com/read/20250925/44/1914566/freeport-perkirakan-operasi-tambang-grasberg-pulih-2027-usai-diterjang-longsor|title=Freeport Perkirakan Operasi Tambang Grasberg Pulih 2027 Usai Diterjang Longsor|last=Hidayatullah|first=M. Ryan|website=Bisnis.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == fzt6owsqxjixijwmmry970l0wcj7gfu 707821 707817 2026-04-05T07:07:26Z Alexpendria 36451 /* Rujukan */ 707821 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Tambang Grasberg Freeport.jpg|jmpl|Tambang Grasberg]] '''Tambang Grasberg''' mangrupikeun tambang emas panggedéna di dunya sareng tambang tambaga panggedéna katilu di dunya. Tambang ieu ayana di Kabupatén Mimika, Papua Tengah, Indonésia, deukeut lintang -4.053 jeung bujur 137.116.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.mining-technology.com/projects/grasbergopenpit/specs.html|title=Specifications: Grasberg Open Pit Copper Mine, Tembagapura, Irian Jaya, Indonesia - Mining Technology|website=www.mining-technology.com|language=en|accessdate=2026-04-05}}</ref> Tambang ieu dipiboga sareng dioperasikeun ku PT Freeport Indonesia, diwangun ku Freeport-McMoRan (48,74%) sareng Pamaréntah Indonésia (51,23%). Biaya ngawangun tambang di gunung nyaéta 3 milyar dolar AS. Taun 2004, tambang éta diperkirakeun gaduh cadangan 46 juta ons emas. Dina 2006 produksi éta 610.800 ton tambaga; 58.474.392 gram emas; jeung 174.458.971 gram pérak.<ref name=":0" /> Ahli géologi [[Walanda]] Jean-Jacquez Dozy ngadatangan Indonésia dina taun 1936 pikeun skala gletser Pagunungan Jayawijaya di propinsi Irian Jaya di Papua Kulon. Anjeunna nyieun catetan dina batu hideung aneh jeung warna greenish. Dina 1939, anjeunna ngeusian catetan ngeunaan Ertsberg (Basa Walanda pikeun "bijih gunung"). Sanajan kitu, kajadian Perang Dunya II ngabalukarkeun laporan ka buka unnoticed. Dua puluh taun ti harita, ahli géologi Forbes Wilson, digawé pikeun pausahaan pertambangan Freeport, maca laporan. Anjeunna dina tugas pikeun manggihan cadangan nikel, tapi engké poho ngeunaan eta sanggeus anjeunna maca laporan. Anjeunna kaluar roko jeung ngalatih awakna pikeun nyiapkeun lalampahan mariksa on Ertsberg. Ekspedisi anu dipingpin ku Forbes Wilson sareng Del Flint mendakan deposit tambaga ageung di Ertsberg dina 1960. Kaluaran tambaga Grasberg ningkat tina 515.400 ton dina 2004 janten 793.000 ton dina 2005. Produksi emas ningkat tina 1,58 juta ons jadi 3,55 juta ons.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://esi.kemenbud.go.id/wiki/Tambang_Grasberg,_Papua|title=Tambang Grasberg, Papua - Ensiklopedia|website=esi.kemenbud.go.id|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://ekonomi.bisnis.com/read/20250925/44/1914566/freeport-perkirakan-operasi-tambang-grasberg-pulih-2027-usai-diterjang-longsor|title=Freeport Perkirakan Operasi Tambang Grasberg Pulih 2027 Usai Diterjang Longsor|last=Hidayatullah|first=M. Ryan|website=Bisnis.com|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Jalan Panas == Jalan Panas (Jalur Aksés Peralatan Beurat) atanapi sering disebut Jalan Ilyas mangrupikeun jalan aksés anu ngahubungkeun tambang open pit Grasberg sareng daérah pangolahan bijih. Jalan panas nyaéta salah sahiji jalan anu rupa bumi anu paling hese di dunya, arsiték ku putra asli Indonésia, Ilyas Hamid. Jalan ieu diwangun dina 22 bulan (Oktober 1990 nepi ka Juli 1992) sarta diresmikeun dina 25 Méi 2014.<ref name=":1" /> Jalan Panas perenahna di luhurna leuwih ti 4000 m di luhur permukaan laut. Aya jalan anu ageung sareng lega anu tiasa diliwatan ku dua treuk raksasa babarengan. Jalan panas ieu, diprakarsai ku Ilyas Hamid, mangrupikeun kontribusi tunggal panggedéna pikeun pangwangunan Grasberg. Peresmian Jalan Panas dilaksanakeun dina Perayaan Ulang Taun ka-25 Tambang Terbuka Grasberg. Penambahan ngaran Jalan Ilyas ka Jalan Panas mangrupa wangun pangajén kana karya Ilyas Hamid dina kontribusina ka PT Freeport Indonésia. Luyu jeung téma 25th Anniversary of Grasberg “karya agung Papua pikeun bangsa”, Heat Road mangrupa karya agung Ilyas Hamid pikeun Grasberg.<ref name=":1" /> == Rujukan == lb4vwy39ty021dfqhsvbpk3hm48lm9t 0 108218 707818 2026-04-05T07:06:23Z Zulaihamaryam 29662 Nyieun kaca anyar Démonstrasi sapanjang taun 2025 di Indonésia, anu dijuluki #IndonesiaGelap atanapi #Habislah Gelap Terbilahan Perlawanan sareng démonstrasi #ResetIndonesia, mangrupikeun runtuyan démonstrasi populér ngalawan pamaréntah sareng Déwan Perwakilan Rakyat di sababaraha kota sareng daérah di Indonésia. 707818 wikitext text/x-wiki Démonstrasi sapanjang taun 2025 di Indonésia, anu dijuluki #IndonesiaGelap atanapi #Habislah Gelap Terbilahan Perlawanan sareng démonstrasi #ResetIndonesia, mangrupikeun runtuyan démonstrasi populér ngalawan pamaréntah sareng Déwan Perwakilan Rakyat di sababaraha kota sareng daérah di Indonésia. e8znbs71pxku4yqdc5ofyqd6hmb16xw 707836 707818 2026-04-05T07:39:26Z Zulaihamaryam 29662 707836 wikitext text/x-wiki Démonstrasi sapanjang taun 2025 di Indonésia, anu dijuluki #IndonesiaGelap atanapi #Habislah Gelap Terbilahan Perlawanan sareng démonstrasi #ResetIndonesia, mangrupikeun runtuyan démonstrasi populér ngalawan pamaréntah sareng Déwan Perwakilan Rakyat di sababaraha kota sareng daérah di Indonésia.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/bem-ui-bem-si-akan-demo-tolak-pemangkasan-anggaran-hari-ini-g8od|title=BEM UI & BEM SI akan Demo Tolak Pemangkasan Anggaran Hari Ini|last=Safitri|first=Rahma Dwi|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Indonesia Gelap 2025 nujul kana runtuyan demonstrasi skala ageung anu diprakarsai ku Déwan Eksekutif Mahasiswa Sa-Indonesia (BEM SI) sareng unsur masarakat ti bulan Pébruari dugi ka Maret 2025. Gerakan ieu ngalambangkeun kritik kana kawijakan pamaréntah Prabowo-Gibran, anu dianggap henteu pro-rakyat, kurang transparan, sareng ngawatesan generasi ngora.<ref>{{Cite web|url=https://wantimpres.go.id/id/issue/demo-indonesia-gelap-2025/|title=Demo Indonesia Gelap 2025 Archives|website=Dewan Pertimbangan Presiden Republik Indonesia (Wantimpres RI)|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Puncak aksina lumangsung dina pertengahan Pébruari 2025, utamana dina tanggal 17-21 Pébruari, di payuneun Karaton Nagara (Patung Kuda), Jakarta, ogé sababaraha kota ageung sapertos Bandung, Surabaya, Malang, sareng Makassar. <ref>https://megapolitan.kompas.com/read/2025/02/20/07195791/puncak-aksi-indonesia-gelap-digelar-di-patung-kuda-hingga-ditemui-pihak?page=all#page2</ref> Disebut "Gelap" lantaran mahasiswa ngarasa kawijakan pamaréntah teu jelas atawa transparan ka masarakat, aya kasus korupsi/hak asasi manusa anu teu diungkabkeun, sarta aya kahariwangan ngeunaan nasib generasi emas 2045. == Tujuan Utama: == * Évaluasi lengkep program Daharna Bergizi Gratis (MBG). * Éfisiensi kabinét sareng kawijakan ékonomi anu ningkat. * Nuntut dikaluarkeunna Peraturan Pamaréntah Pangganti Undang-Undang (Perppu) ngeunaan Penyitaan Aset. * Nolak révisi Undang-Undang TNI/Polri sareng Fungsi Ganda Militer. * Paménta anu aya patalina sareng anggaran pendidikan sareng pendidikan gratis. == Rujukan == <references /> 8vzkvqs24jtadw7mustwstyf02vsr9i 707840 707836 2026-04-05T07:42:52Z Zulaihamaryam 29662 707840 wikitext text/x-wiki Démonstrasi sapanjang taun 2025 di Indonésia, anu dijuluki #IndonesiaGelap atanapi #Habislah Gelap Terbilahan Perlawanan sareng démonstrasi #ResetIndonesia, mangrupikeun runtuyan démonstrasi populér ngalawan pamaréntah sareng Déwan Perwakilan Rakyat di sababaraha kota sareng daérah di Indonésia.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/bem-ui-bem-si-akan-demo-tolak-pemangkasan-anggaran-hari-ini-g8od|title=BEM UI & BEM SI akan Demo Tolak Pemangkasan Anggaran Hari Ini|last=Safitri|first=Rahma Dwi|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Indonesia Gelap 2025 nujul kana runtuyan demonstrasi skala ageung anu diprakarsai ku Déwan Eksekutif Mahasiswa Sa-Indonesia (BEM SI) sareng unsur masarakat ti bulan Pébruari dugi ka Maret 2025. Gerakan ieu ngalambangkeun kritik kana kawijakan pamaréntah Prabowo-Gibran, anu dianggap henteu pro-rakyat, kurang transparan, sareng ngawatesan generasi ngora.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://wantimpres.go.id/id/issue/demo-indonesia-gelap-2025/|title=Demo Indonesia Gelap 2025 Archives|website=Dewan Pertimbangan Presiden Republik Indonesia (Wantimpres RI)|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Puncak aksina lumangsung dina pertengahan Pébruari 2025, utamana dina tanggal 17-21 Pébruari, di payuneun Karaton Nagara (Patung Kuda), Jakarta, ogé sababaraha kota ageung sapertos Bandung, Surabaya, Malang, sareng Makassar. <ref>https://megapolitan.kompas.com/read/2025/02/20/07195791/puncak-aksi-indonesia-gelap-digelar-di-patung-kuda-hingga-ditemui-pihak?page=all#page2</ref> Disebut "Gelap" lantaran mahasiswa ngarasa kawijakan pamaréntah teu jelas atawa transparan ka masarakat, aya kasus korupsi/hak asasi manusa anu teu diungkabkeun, sarta aya kahariwangan ngeunaan nasib generasi emas 2045. == Tujuan Utama:<ref>https://www.tempo.co/ekonomi/5-tuntutan-bem-si-dalam-aksi-indonesia-gelap-evaluasi-mbg-hingga-minta-tukin-dosen-asn-dicairkan--1208275</ref> == * Évaluasi lengkep program Daharna Bergizi Gratis (MBG). * Éfisiensi kabinét sareng kawijakan ékonomi anu ningkat. * Nuntut dikaluarkeunna Peraturan Pamaréntah Pangganti Undang-Undang (Perppu) ngeunaan Penyitaan Aset. * Nolak révisi Undang-Undang TNI/Polri sareng Fungsi Ganda Militer. * Paménta anu aya patalina sareng anggaran pendidikan sareng pendidikan gratis. Aksi ieu ogé kalebet demonstrasi ku supir ojek online sareng pagawé ngeunaan bonus liburan (THR) sareng kawijakan padamelan di awal 2025. Dina ahir Agustus sareng Séptémber 2025, aya karusuhan salajengna anu dilaporkeun kusabab kanaékan pajak sareng tunjangan DPR.<ref name=":0" /> == Rujukan == <references /> 14kstgzebwq05ih6zkhhfehsga0eker 707842 707840 2026-04-05T07:49:43Z Zulaihamaryam 29662 707842 wikitext text/x-wiki Démonstrasi sapanjang taun 2025 di Indonésia, anu dijuluki #IndonesiaGelap atanapi #Habislah Gelap Terbilahan Perlawanan sareng démonstrasi #ResetIndonesia, mangrupikeun runtuyan démonstrasi populér ngalawan pamaréntah sareng Déwan Perwakilan Rakyat di sababaraha kota sareng daérah di Indonésia.<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/bem-ui-bem-si-akan-demo-tolak-pemangkasan-anggaran-hari-ini-g8od|title=BEM UI & BEM SI akan Demo Tolak Pemangkasan Anggaran Hari Ini|last=Safitri|first=Rahma Dwi|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> Indonesia Gelap 2025 nujul kana runtuyan demonstrasi skala ageung anu diprakarsai ku Déwan Eksekutif Mahasiswa Sa-Indonesia (BEM SI) sareng unsur masarakat ti bulan Pébruari dugi ka Maret 2025. Gerakan ieu ngalambangkeun kritik kana kawijakan pamaréntah Prabowo-Gibran, anu dianggap henteu pro-rakyat, kurang transparan, sareng ngawatesan generasi ngora.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://wantimpres.go.id/id/issue/demo-indonesia-gelap-2025/|title=Demo Indonesia Gelap 2025 Archives|website=Dewan Pertimbangan Presiden Republik Indonesia (Wantimpres RI)|language=id-ID|accessdate=2026-04-05}}</ref> Puncak aksina lumangsung dina pertengahan Pébruari 2025, utamana dina tanggal 17-21 Pébruari, di payuneun Karaton Nagara (Patung Kuda), Jakarta, ogé sababaraha kota ageung sapertos Bandung, Surabaya, Malang, sareng Makassar. <ref>https://megapolitan.kompas.com/read/2025/02/20/07195791/puncak-aksi-indonesia-gelap-digelar-di-patung-kuda-hingga-ditemui-pihak?page=all#page2</ref> Disebut "Gelap" lantaran mahasiswa ngarasa kawijakan pamaréntah teu jelas atawa transparan ka masarakat, aya kasus korupsi/hak asasi manusa anu teu diungkabkeun, sarta aya kahariwangan ngeunaan nasib generasi emas 2045. == Tujuan Utama:<ref>https://www.tempo.co/ekonomi/5-tuntutan-bem-si-dalam-aksi-indonesia-gelap-evaluasi-mbg-hingga-minta-tukin-dosen-asn-dicairkan--1208275</ref> == * Évaluasi lengkep program Daharna Bergizi Gratis (MBG). * Éfisiensi kabinét sareng kawijakan ékonomi anu ningkat. * Nuntut dikaluarkeunna Peraturan Pamaréntah Pangganti Undang-Undang (Perppu) ngeunaan Penyitaan Aset. * Nolak révisi Undang-Undang TNI/Polri sareng Fungsi Ganda Militer. * Paménta anu aya patalina sareng anggaran pendidikan sareng pendidikan gratis. Aksi ieu ogé kalebet demonstrasi ku supir ojek online sareng pagawé ngeunaan bonus liburan (THR) sareng kawijakan padamelan di awal 2025. Dina ahir Agustus sareng Séptémber 2025, aya karusuhan salajengna anu dilaporkeun kusabab kanaékan pajak sareng tunjangan DPR.<ref name=":0" /> Dina sonten tanggal 28 Agustus, demonstrasi éta ningkat sareng nyebar janten bentrokan anu langkung ageung dibarengan ku karusuhan saatos supir ojek online, Affan Kurniawan, tiwas saatos ditabrak sareng ditabrak ku kendaraan taktis pulisi. Demonstrasi éta dihadiran ku seueur lapisan masarakat, khususna sasama supir ojek online sareng serikat mahasiswa. <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/cn475k3gwk3o|title=Sopir kendaraan taktis yang melindas Affan Kurniawan dihukum demosi tujuh tahun – 'Kami mohon dibukakan maaf'|website=BBC News Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Rujukan == <references /> 0zotkcqpcldbyejvpbxegglamzs7wwk 0 108219 707843 2026-04-05T07:52:34Z Sonofbrahma 32019 Nambihan eusi kaca. 707843 wikitext text/x-wiki Gunung Lewotobi Laki-Laki, salah sahiji gunung api aktip di Kabupatén Flores Timur, Nusa Tenggara Timur, nyatetkeun runtuyan aktivitas vulkanik panjang anu dimimitian ti ping 1 Januari 2024. Krisis anu lumangsung leuwih ti dua taun dugi ka awal taun 2026 ieu sanés mung ukur kajadian géologis anu signifikan, nanging ogé janten cukang lantaran krisis kamanusaan sarta parobahan ékologi di wilayah Flores bagian wétan. Fenomena ieu dicirian ku parobahan karakter bitu anu mimitina éfusif (leléhan lava) janten éksplosif. Numutkeun para ahli, parobahan ieu disababkeun ku naékna kandungan silika dina magma, anu ngarobah sipatna janten leuwih liket (andésitik) sarta miboga tekenan anu luhur.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://mongabay.co.id/2026/01/01/derita-warga-dua-tahun-mengungsi-akibat-erupsi-lewotobi/|title=Derita Warga, Dua Tahun Mengungsi Akibat Erupsi Lewotobi|last=R|first=Rahmadi|website=Mongabay.co.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/c14e8z6587mo|title=Gunung Lewotobi Laki-laki di NTT meletus – 'Rasanya ngeri sekali'|website=BBC News Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Dinamika Géologi sarta Karakteristik Bitu == Bitu anu ngahontal puncakna dina pertengahan Juni 2025 némbongkeun kakuatan ruksak anu luar biasa. Sanajan teu salawasna dibarengan ku sora dentuman anu tarik, énergi anu kakumpul salila mangsa istirahat panjang ngahasilkeun kolom lebu vulkanik anu ngapung nepi ka luhurna 11 kilométer ka atmosfir. Aktivitas séismik anu dirékam ku PVMBG némbongkeun pola trémor non-harmonik sarta lini vulkanik jero anu intens, anu satuluyna maksa otoritas naékkeun status gunung janten Level IV (Awas). Fenomena hujan batu koral anu ninggang radius tujuh kilométer ti puncak kawah, sapertos di Désa Pululera, sarta hujan keusik anu nepi ka wilayah anu leuwih jauh sapertos Désa Watobuku, janten bukti gedéna volume material anu dialungkeun salila fase puncak kasebat<ref name=":0" />. == Perspektif Historis sarta Siklus Vulkanik == Sacara historis, Gunung Lewotobi Laki-Laki miboga pola bitu anu condong siklikal (runtuyan waktu), kalayan selang waktu antara 10 dugi ka 20 taun. Catetan sajarah némbongkeun aktivitas ageung dina taun 1921 sarta 1935, sarta bitu kuat dina taun 1991 anu kantos ngalumpuhkeun aktivitas masarakat satempat. Saatos fase tenang salila ampir dua dékadé ti saprak bitu leutik taun 2002, balikan aktivitas vulkanik dina ahir 2023 dugi ka 2026 dianggap salaku fase ngaleupaskeun énergi anu masif. Para ahli vulkanologi ngaibaratkeun kaayaan gunung saatos bitu ageung 2025 salaku prosés nyageurkeun diri anu lalaunan, dimana bitu-bitu leutik tetep lumangsung salaku bagian tina miceun sésa tekenan méméh asup kana mangsa istirahat panjang deui <ref name=":1" />. == Dampak Kamanusaan == Dampak sosial tina érupsi ieu kacida jerona, dimana ampir 8.000 jiwa kapeksa bertahan di pangungsian dugi ka ahir taun 2025. Désa-désa sapertos Klatanlo, Hokeng Jaya, sarta Nawokote janten wilayah anu kosong samentawis wargana netep di Hunian Samentawis (Huntara). Kahirupan di pangungsian pinuh ku tangtangan; lokasi sapertos Désa Konga remen kakeueum caah nalika usum hujan, anu maksa warga sacara mandiri ngawangun tanggul taneuh. Dugi ka awal taun 2026, pangwangunan Hunian Tetap (Huntap) masih kénéh nyanghareupan hahalang téknis perkawis lahan, sahingga nyiptakeun kateupastian pikeun para pangungsi anu parantos kaleungitan bumi sarta pakasabanana <ref name=":0" />. Aya pola unik anu disebut "mobilitas picilakaeun", dimana para pangungsi mayar ongkos transportasi $Rp10.000$ kanggo uih ka désana di isuk-isuk pikeun mamanén hasil kebon, sarta uih deui ka pangungsian dina sonten. Hal ieu dilakukeun lantaran beban ékonomi tina cicilan hutang di bank atanapi koperasi anu tetep ditagih tanpa aya kawijakan tunda bunga, anu maksa warga kedah tetep produktif sanajan dina kaayaan bahaya <ref name=":0" />. == Rujukan == <references /> 1pjoz3vjy9lh8ovtamn5s3siayzqx94 707845 707843 2026-04-05T07:55:14Z Sonofbrahma 32019 Nambihan eusi kaca. 707845 wikitext text/x-wiki Gunung Lewotobi Laki-Laki, salah sahiji gunung api aktip di Kabupatén Flores Timur, Nusa Tenggara Timur, nyatetkeun runtuyan aktivitas vulkanik panjang anu dimimitian ti ping 1 Januari 2024. Krisis anu lumangsung leuwih ti dua taun dugi ka awal taun 2026 ieu sanés mung ukur kajadian géologis anu signifikan, nanging ogé janten cukang lantaran krisis kamanusaan sarta parobahan ékologi di wilayah Flores bagian wétan. Fenomena ieu dicirian ku parobahan karakter bitu anu mimitina éfusif (leléhan lava) janten éksplosif. Numutkeun para ahli, parobahan ieu disababkeun ku naékna kandungan silika dina magma, anu ngarobah sipatna janten leuwih liket (andésitik) sarta miboga tekenan anu luhur.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://mongabay.co.id/2026/01/01/derita-warga-dua-tahun-mengungsi-akibat-erupsi-lewotobi/|title=Derita Warga, Dua Tahun Mengungsi Akibat Erupsi Lewotobi|last=R|first=Rahmadi|website=Mongabay.co.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/c14e8z6587mo|title=Gunung Lewotobi Laki-laki di NTT meletus – 'Rasanya ngeri sekali'|website=BBC News Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Dinamika Géologi sarta Karakteristik Bitu == Bitu anu ngahontal puncakna dina pertengahan Juni 2025 némbongkeun kakuatan ruksak anu luar biasa. Sanajan teu salawasna dibarengan ku sora dentuman anu tarik, énergi anu kakumpul salila mangsa istirahat panjang ngahasilkeun kolom lebu vulkanik anu ngapung nepi ka luhurna 11 kilométer ka atmosfir. Aktivitas séismik anu dirékam ku PVMBG némbongkeun pola trémor non-harmonik sarta lini vulkanik jero anu intens, anu satuluyna maksa otoritas naékkeun status gunung janten Level IV (Awas). Fenomena hujan batu koral anu ninggang radius tujuh kilométer ti puncak kawah, sapertos di Désa Pululera, sarta hujan keusik anu nepi ka wilayah anu leuwih jauh sapertos Désa Watobuku, janten bukti gedéna volume material anu dialungkeun salila fase puncak kasebat<ref name=":0" />. == Perspektif Historis sarta Siklus Vulkanik == Sacara historis, Gunung Lewotobi Laki-Laki miboga pola bitu anu condong siklikal (runtuyan waktu), kalayan selang waktu antara 10 dugi ka 20 taun. Catetan sajarah némbongkeun aktivitas ageung dina taun 1921 sarta 1935, sarta bitu kuat dina taun 1991 anu kantos ngalumpuhkeun aktivitas masarakat satempat. Saatos fase tenang salila ampir dua dékadé ti saprak bitu leutik taun 2002, balikan aktivitas vulkanik dina ahir 2023 dugi ka 2026 dianggap salaku fase ngaleupaskeun énergi anu masif. Para ahli vulkanologi ngaibaratkeun kaayaan gunung saatos bitu ageung 2025 salaku prosés nyageurkeun diri anu lalaunan, dimana bitu-bitu leutik tetep lumangsung salaku bagian tina miceun sésa tekenan méméh asup kana mangsa istirahat panjang deui <ref name=":1" />. == Dampak Kamanusaan == Dampak sosial tina érupsi ieu kacida jerona, dimana ampir 8.000 jiwa kapeksa bertahan di pangungsian dugi ka ahir taun 2025. Désa-désa sapertos Klatanlo, Hokeng Jaya, sarta Nawokote janten wilayah anu kosong samentawis wargana netep di Hunian Samentawis (Huntara). Kahirupan di pangungsian pinuh ku tangtangan; lokasi sapertos Désa Konga remen kakeueum caah nalika usum hujan, anu maksa warga sacara mandiri ngawangun tanggul taneuh. Dugi ka awal taun 2026, pangwangunan Hunian Tetap (Huntap) masih kénéh nyanghareupan hahalang téknis perkawis lahan, sahingga nyiptakeun kateupastian pikeun para pangungsi anu parantos kaleungitan bumi sarta pakasabanana <ref name=":0" />. Aya pola unik anu disebut "mobilitas picilakaeun", dimana para pangungsi mayar ongkos transportasi $Rp10.000$ kanggo uih ka désana di isuk-isuk pikeun mamanén hasil kebon, sarta uih deui ka pangungsian dina sonten. Hal ieu dilakukeun lantaran beban ékonomi tina cicilan hutang di bank atanapi koperasi anu tetep ditagih tanpa aya kawijakan tunda bunga, anu maksa warga kedah tetep produktif sanajan dina kaayaan bahaya <ref name=":0" />. == Transformasi Ékonomi == Dina séktor tatanén, bitu ieu nyiptakeun kontradiksi. Di hiji sisi, lebu vulkanik nyababkeun ruksakna lahan pangan anu legana mangrébu-rébu héktar sarta ngakibatkeun gagal panén komoditas sapertos muncang (kemiri) sarta jambu mété salila dua taun berturut-turut. Nanging, di sisi sanésna, érupsi ieu mawa berkah pikeun kasuburan taneuh jangka panjang; pepelakan coklat (kakao) sarta kalapa di sababaraha wilayah justru dilaporkeun tumuwuh leuwih séhat sarta bebas tina panyakit buruk buah lantaran éfék mineral lebu vulkanik anu maéhan kuman panyakit pepelakan<ref name=":0" />. == Ruksakna Ékologi == Sacara ékologis, kawasan leuweung lindung Lewotobi Ile Muda anu legana 5.932,89 héktar ruksak parna. Tatangkalan éndémik sapertos Pelawan Bodas sarta Pelawan Beureum seueur anu tutung kabeuleum ku material panas. Ruksakna lingkungan ieu ogé ningkatkeun résiko sekunder mangrupa caah lahar tiis. Fenomena usum halodo anu baseuh (curah hujan luhur) di puncak gunung tiasa mawa endapan lebu kandel ti kawah ka walungan anu ngaliwat ka padumukan warga, nyiptakeun ancaman anu terus-terusan pikeun masarakat di wilayah Dulipali dugi ka Boru<ref name=":0" /><ref name=":1" />. == Rujukan == <references /> di8c99qbmlntfw31pwu7b5affr6b6id 707847 707845 2026-04-05T07:57:43Z Sonofbrahma 32019 Nambihan eusi kaca. 707847 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Mount Lewotobi Volcano, Flores, Indonesia - November 13th, 2024 (54138310143).jpg|jmpl|Ilustrasi kajadian érupsi Gunung Lewotobi Laki-Laki dina taun 2024.]] Gunung Lewotobi Laki-Laki, salah sahiji gunung api aktip di Kabupatén Flores Timur, Nusa Tenggara Timur, nyatetkeun runtuyan aktivitas vulkanik panjang anu dimimitian ti ping 1 Januari 2024. Krisis anu lumangsung leuwih ti dua taun dugi ka awal taun 2026 ieu sanés mung ukur kajadian géologis anu signifikan, nanging ogé janten cukang lantaran krisis kamanusaan sarta parobahan ékologi di wilayah Flores bagian wétan. Fenomena ieu dicirian ku parobahan karakter bitu anu mimitina éfusif (leléhan lava) janten éksplosif. Numutkeun para ahli, parobahan ieu disababkeun ku naékna kandungan silika dina magma, anu ngarobah sipatna janten leuwih liket (andésitik) sarta miboga tekenan anu luhur.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://mongabay.co.id/2026/01/01/derita-warga-dua-tahun-mengungsi-akibat-erupsi-lewotobi/|title=Derita Warga, Dua Tahun Mengungsi Akibat Erupsi Lewotobi|last=R|first=Rahmadi|website=Mongabay.co.id|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/c14e8z6587mo|title=Gunung Lewotobi Laki-laki di NTT meletus – 'Rasanya ngeri sekali'|website=BBC News Indonesia|language=id|accessdate=2026-04-05}}</ref> == Dinamika Géologi sarta Karakteristik Bitu == Bitu anu ngahontal puncakna dina pertengahan Juni 2025 némbongkeun kakuatan ruksak anu luar biasa. Sanajan teu salawasna dibarengan ku sora dentuman anu tarik, énergi anu kakumpul salila mangsa istirahat panjang ngahasilkeun kolom lebu vulkanik anu ngapung nepi ka luhurna 11 kilométer ka atmosfir. Aktivitas séismik anu dirékam ku PVMBG némbongkeun pola trémor non-harmonik sarta lini vulkanik jero anu intens, anu satuluyna maksa otoritas naékkeun status gunung janten Level IV (Awas). Fenomena hujan batu koral anu ninggang radius tujuh kilométer ti puncak kawah, sapertos di Désa Pululera, sarta hujan keusik anu nepi ka wilayah anu leuwih jauh sapertos Désa Watobuku, janten bukti gedéna volume material anu dialungkeun salila fase puncak kasebat<ref name=":0" />. == Perspektif Historis sarta Siklus Vulkanik == Sacara historis, Gunung Lewotobi Laki-Laki miboga pola bitu anu condong siklikal (runtuyan waktu), kalayan selang waktu antara 10 dugi ka 20 taun. Catetan sajarah némbongkeun aktivitas ageung dina taun 1921 sarta 1935, sarta bitu kuat dina taun 1991 anu kantos ngalumpuhkeun aktivitas masarakat satempat. Saatos fase tenang salila ampir dua dékadé ti saprak bitu leutik taun 2002, balikan aktivitas vulkanik dina ahir 2023 dugi ka 2026 dianggap salaku fase ngaleupaskeun énergi anu masif. Para ahli vulkanologi ngaibaratkeun kaayaan gunung saatos bitu ageung 2025 salaku prosés nyageurkeun diri anu lalaunan, dimana bitu-bitu leutik tetep lumangsung salaku bagian tina miceun sésa tekenan méméh asup kana mangsa istirahat panjang deui <ref name=":1" />. == Dampak Kamanusaan == Dampak sosial tina érupsi ieu kacida jerona, dimana ampir 8.000 jiwa kapeksa bertahan di pangungsian dugi ka ahir taun 2025. Désa-désa sapertos Klatanlo, Hokeng Jaya, sarta Nawokote janten wilayah anu kosong samentawis wargana netep di Hunian Samentawis (Huntara). Kahirupan di pangungsian pinuh ku tangtangan; lokasi sapertos Désa Konga remen kakeueum caah nalika usum hujan, anu maksa warga sacara mandiri ngawangun tanggul taneuh. Dugi ka awal taun 2026, pangwangunan Hunian Tetap (Huntap) masih kénéh nyanghareupan hahalang téknis perkawis lahan, sahingga nyiptakeun kateupastian pikeun para pangungsi anu parantos kaleungitan bumi sarta pakasabanana <ref name=":0" />. Aya pola unik anu disebut "mobilitas picilakaeun", dimana para pangungsi mayar ongkos transportasi $Rp10.000$ kanggo uih ka désana di isuk-isuk pikeun mamanén hasil kebon, sarta uih deui ka pangungsian dina sonten. Hal ieu dilakukeun lantaran beban ékonomi tina cicilan hutang di bank atanapi koperasi anu tetep ditagih tanpa aya kawijakan tunda bunga, anu maksa warga kedah tetep produktif sanajan dina kaayaan bahaya <ref name=":0" />. == Transformasi Ékonomi == Dina séktor tatanén, bitu ieu nyiptakeun kontradiksi. Di hiji sisi, lebu vulkanik nyababkeun ruksakna lahan pangan anu legana mangrébu-rébu héktar sarta ngakibatkeun gagal panén komoditas sapertos muncang (kemiri) sarta jambu mété salila dua taun berturut-turut. Nanging, di sisi sanésna, érupsi ieu mawa berkah pikeun kasuburan taneuh jangka panjang; pepelakan coklat (kakao) sarta kalapa di sababaraha wilayah justru dilaporkeun tumuwuh leuwih séhat sarta bebas tina panyakit buruk buah lantaran éfék mineral lebu vulkanik anu maéhan kuman panyakit pepelakan<ref name=":0" />. == Ruksakna Ékologi == Sacara ékologis, kawasan leuweung lindung Lewotobi Ile Muda anu legana 5.932,89 héktar ruksak parna. Tatangkalan éndémik sapertos Pelawan Bodas sarta Pelawan Beureum seueur anu tutung kabeuleum ku material panas. Ruksakna lingkungan ieu ogé ningkatkeun résiko sekunder mangrupa caah lahar tiis. Fenomena usum halodo anu baseuh (curah hujan luhur) di puncak gunung tiasa mawa endapan lebu kandel ti kawah ka walungan anu ngaliwat ka padumukan warga, nyiptakeun ancaman anu terus-terusan pikeun masarakat di wilayah Dulipali dugi ka Boru<ref name=":0" /><ref name=":1" />. == Rujukan == <references /> im14ppa8ydh53lfym2h5c86tmgli65f