Wikipedia suwiki https://su.wikipedia.org/wiki/Tepas MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Média Husus Obrolan Pamaké Obrolan pamaké Wikipedia Obrolan Wikipedia Gambar Obrolan gambar MédiaWiki Obrolan MédiaWiki Citakan Obrolan citakan Pitulung Obrolan pitulung Kategori Obrolan kategori Portal Obrolan portal TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 25760 709156 709151 2026-05-12T13:55:51Z Dinototosugiarto 11449 /* Waktu Jeung Tempat Ibadah Haji */ 709156 wikitext text/x-wiki {{islam}} '''Haji''' nyaéta [[rukun]] (tihang ageman) [[Islam]] anu kalima sanggeus [[sahadat]], solat, [[zakat]] sarta [[Saum|puasa]]. Ngalaksanakeun ibadah haji mangrupikeun ritual taunan [[umat|kaum muslim]] sa-dunya anu mampuh (boh sacara matérial, fisik, sarta élmuna) ku cara nganjang sarta ngalaksanakeun runtuyan kagiatan di sababaraha tempat di [[Arab Saudi]] dina wanci anu ditangtoskeun nyaéta usum haji (bulan Dzulhijjah).<ref>{{cite web |title=Hajj |url=https://www.britannica.com/topic/hajj |website=Encyclopedia Britannica |access-date=27 Maret 2026}}</ref> Hal ieu béda sareng [[Umroh|ibadah umroh]] anu bisa dilaksanakeun sawaktu-waktu. Kagiatan inti ibadah haji dimimitian dina tanggal 8 Dzulhijjah nalika umat Islam mondok aranapi mabit di [[Mina]], diteraskeun ku [[Wukuf]] (cicing) di [[Arafah|Padang Arafah]] dina tanggal 9 Dzulhijjah, sarta lekasan sanggeus ngabalangkeun [[jumrah]] (ngabalangkeun batu simbolisasi sétan) dina tanggal 10 Dzulhijjah. Masarakat [[Indonésia]] ilaharna ogé nyebutna lebaran Haji/ [[Idul Adha]] minangka Poé raya haji jalaran waktosna sareng puncak dilaksanakeunna ibadah Haji ieu.<ref>Al-Qurthubi. ''Al-Jami' li Ahkam al-Qur'an'', Tafsir Surah Al-Hajj.</ref> ==Harti== Sacara ''lughawi'', haji hartosna ngadon atawa nuju sarta ngadatangan. Nurutkeun étimologi [[basa Arab]], kecap haji miboga harti ''qashd'', nyaéta tujuan, maksud, sarta ngadon. Nurutkeun istilah syara', haji téh nuju ka [[Ka'bah|Baitullah]] sarta tempat-tempat nu tangtu pikeun ngalaksanakeun amalan-amalan [[ibadah]] nu tangtu ogé. Anu dimaksud kalawan temat-tempat nu tangtu dina définisi diluhur, sajaba [[Ka'bah]] sarta [[[[Sa'i|Mas'a]]]] (tempat sa'i), ogé [[Arafah]], [[Muzdalifah]], sarta [[Mina]]. Anu dimaksud jeung waktu nu tangtu tayalian bulan-bulan haji anu dimimitian ti [[Syawal]] nepi ka sapuluh poé kahiji bulan [[Dzulhijjah]]. Sedengkeun amal ibadah nu tangtu tayalian [[thawaf]], [[sa'i]], [[Wukuf]], [[[[Mabit|mazbit]]]] di Muzdalifah, [[jumrah]], mabit di Mina, sarta séjén-séjén. == Hakékat Haji == Salaku ibadah anu jangkep, haji miboga hakékat batiniah anu kacida jerona salian ti runtuyan gerakan fisikna:<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab al-Asrar al-Hajj. Dar al-Minhaj.</ref> * '''Simbol Mulang:''' Nganjang ka [[Kabah|Baitullah]] mangrupikeun hakékat "mulangna" hiji hamba ka "imah" asalna, nyaéta mulang ka Gusti Allah SWT (''simbolisasi'' maot sateuacan maot). * '''Kamanunggalan:''' Wukuf di [[Arafah|Padang Arafah]] nyaéta gambaran [[Padang Mahsyar]], di mana sakabéh manusa ngumpul dina derajat anu sarua, teu ditingal pangkatna, hartana, atanapi sukuna. * '''Ngalawan Nafsu:''' Ngabalangkeun [[jumrah]] hakékatna sanés mung malédog tugu, tapi simbol ngalawan sarta miceun hawa nafsu sétan anu aya dina diri manusa. * '''Ihram:''' Ngagunakeun lawon bodas (ihram) hakékatna nyaéta ngaleupaskeun sagala rupa ''atribut'' kadunyaan supados manusa sadar yén nalika maot, taya harta anu dibawa iwal ti amal ibadah. ==Filosofi == Ibadah haji sanés ngan saukur ritual fisik, tapi mangrupa perjalanan spiritual anu jero. Ali Syariati dina bukuna ''Makna Haji'' ngagambarkeun yén haji téh prosés manusa ngaleupaskeun "ego" nuju ka jati diri anu murni. Hiji cutatan anu kasohor ngeunaan beuratna ieu perjalanan ruhani nyaéta: {{Quote|text=''Kutanya dia bagaimana telah menempuh? Perjalanan yang sangat sulit dan menakutkan ini'".|person=[[Ali Syariati]]|source=''Makna Haji''}}<ref name="Syariati">{{cite book |last=Syariati |first=Ali |author-link=Ali Syariati |title=Makna Haji |translator=Anas Mahyuddin |publisher=Pustaka |location=Bandung |year=1984 |isbn= |language=id}}</ref> Sawatara éta, [[Imam al-Ghazali]] dina kitab ''[[Ihya Ulumuddin]]'' nekenkeun yén hakekat haji téh nyaéta "Ziarah ka Pangéran". Nurutkeun anjeunna, unggal tahapan haji (saperti Wukuf sarta Tawaf) mangrupa simbol tina kaayaan manusa di poé ahérat engké.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin''. Jilid 1, Bab Rahasia-rahasia Haji.</ref> ==Sajarah== Ibadah haji mangrupikeun syariat anu parantos aya ti jaman [[Nabi Ibrahim]] as. nalika anjeunna dipasihan paréntah ku [[Allah SWT]] pikeun ngawangun deui [[Ka'bah|Baitullah]].<ref>Dr. Muhammad Ilyas Abdul Ghani, Sejarah Haji & Manasik, (2004), kaca 15. ISBN 978-9960-944-40-1.</ref> Peristiwa penting anu janten dadasar manasik haji modéren di antarana nyaéta pangurbanan Nabi Ismail as. sareng perjuangan Siti Hajar nalika milarian cai antara pasir Shafa sareng Marwah.<ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, Sirah Nabawiyah, (2012), kaca 450. ISBN 978-602-7635-39-5.</ref> Jalma-jalma [[Arab]] dina [[jaman jahiliah]] geus mikawanoh ibadah haji ieu anu diwariskeun ti karuhun maranéhanana warisi kalawan ngalakonan parobahan diditu-didieu. Tapi, wangun umum palaksanaanana masih tetep aya, kawas ''thawaf'', ''sa'i'', ''[[Wukuf]]'', sarta malédog jumrah. Ngan waé dina prakna réa anu henteu luyu deui jeung saréat anu sabenerna.<ref>Sayyid Sabiq, Fiqih Sunnah, Jilid 3, (2013), kaca 25. ISBN 978-979-3210-44-5.</ref> Syariat haji nembé disampurnakeun sacara gembleng dina taun ka-10 Hijriah nalika Rasulullah saw. ngalaksanakeun Haji Wada' salaku conto manasik anu sah dugi ka dinten kiamat.<ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, Sirah Nabawiyah, (2012), kaca 458.</ref> Ku kituna, [[Islam]] datang sarta ngabenerkeun lebah-lebah anu salah sarta tetep ngajalankeun naon-naon anu geus luyu kalawan pituduh syara' (saréat), sakumaha anu diatur dina al-qur'an sarta [[sunnah]] [[Rasul|rosul]]. Kasang tukang ibadah haji ieu ogé didasarkan dina ibadah sarupa anu dilaksanakeun ku nabi-nabi dina ageman Islam, utamana [[Nabi Ibrahim]] (nabina ageman Tauhid). Ritual thawaf didasarkan dina ibadah sarupa anu dilaksanakeun ku umat-umat saméméh nabi Ibarahim. Ritual sa'i, nyaéta lumpat antara [[pasir]] Shafa sarta Marwah (wewengkon rada luhur di kira-kira Ka'bah anu geus jadi hiji kahijian [[Masjid al-Haram|Masjid Al Haram]], [[Makkah]]), ogé pikeun miéling ritual pamajikan kadua nabi Ibrahim sabot néangan susu pikeun anakna anu tayalian [[Nabi Ismail]. Samentara [[Wukuf]] di Arafah nyaéta ritual pikeun miéling tempat paamprokna nabi [[Adam]] sarta [[Siti Hawa]] di alam dunya, nyaéta asal mula ti gumelarna sakumna umat manusa di dunya. == Dasar Hukum == Paréntah haji dumasar kana dawuhan Allah SWT dina Al-Qur'an: <blockquote>وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلْبَيْتِ مَنِ ٱسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا</blockquote> <blockquote>"Sarta (ngalaksanakeun) haji téh mangrupikeun kawajiban manusa ka Allah, nyaéta pikeun jalma anu mampuh ngayakeun perjalanan ka Baitullah..." ([[Surah Ali Imran|QS. Ali Imran]]: 97).<ref>{{cite web |title=Surah Ali 'Imran - 97 |url=https://quran.com/3/97 |website=Quran.com |access-date=27 Maret 2026}}</ref></blockquote> Sarta dumasar kana dawuhan Rasulullah SAW ngeunaan tatacara (manasik) haji: <div style="margin: 1em 0; padding: 0.5em 1.5em; border-left: 4px solid #006400; font-style: italic; line-height: 1.6;"> "Candak ku aranjeun tina conto manasik haji sim kuring (Rasulullah SAW), sabab sim kuring teu terang naha sim kuring bakal haji deui saatos taun ieu." <br>— '''[[Hadits]] Riwayat Muslim no. 1297'''<ref>{{cite web |title=Sahih Muslim - The Book of Hajj |url=https://sunnah.com/muslim/15/346 |website=Sunnah.com |access-date=27 Maret 2026}}</ref> </div> Salian ti ayat Al-Qur'an, kawajiban haji ogé dumasar kana hadits [[Nabi Muhammad]] SAW. Salah sahijina nyaéta hadits anu diriwayatkeun ku Imam Ahmad sarta Imam Muslim: {{quote|text="Ti Abu Hurairah r.a., anjeunna nyarios: Rasulullah SAW kantos khutbah di payuneun urang sadaya, dawuhna: 'Wahai manusa, saéstuna Allah parantos ngawajibkeun haji ka aranjeun, mangka pék geura maridamel haji!'. Aya saurang lalaki naros: 'Naha unggal taun, ya Rasulullah?'. Rasulullah SAW cicing sakedap, nepi ka éta lalaki nanya deui nepi ka tilu kali. Tuluy Rasulullah SAW dawuh: 'Upami sim kuring nyebat 'enya', mangka haji bakal janten wajib unggal taun, sarta aranjeun moal bakal sanggup...'"|sign=Hadits Riwayat Muslim (no. 1337) sarta Ahmad (no. 10636).<ref>An-Nawawi, Imam. ''Syarh Shahih Muslim''.</ref>}} Dina riwayat séjénna ti Imam Ahmad, ditegeskeun ogé yén haji téh ngan wajib sakali saumur hirup: {{quote|text="Haji téh sakali, sarta sing saha anu nambahan (leuwih ti sakali), mangka éta téh mangrupa (ibadah) sunnah."|sign=Hadits Riwayat Ahmad.<ref>Musnad Ahmad, no. 2239.</ref>}} == Syarat Haji (Istitha'ah) == Kecap ''Istitha'ah'' hartosna kamampuh. Jalma anu wajib haji téh nyaéta anu: * Mampuh sacara '''ékonomi''' pikeun bekel indit, mulang, sarta nafkah kulawarga anu ditinggalkeun. * Sehat sacara '''fisik''' sarta '''méntal''' pikeun ngalakukeun ''aktivitas'' ibadah anu beurat. * Aman dina perjalanan (''kaamanan''). ==Jenis ibadah haji== [[Gambar:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|300px|thumb|top|left|Ritual haji, rukun Islam anu pamungkas.]] Saban [[jamaah]] bébas pikeun milih jenis ibadah haji anu hayang dilaksanakeunana. [[Muhammad|Rasulullah SAW]] mikeun kabébasan dina hal éta, sakumaha katémbong dina [[hadis]] katut. [[Aisyah]] RA ngomong: Kami indit ibadah babarengan [[Muhammad|Rasulullah SAW]] dina taunhajjatul wada. di antara kami aya anu ihram, pikeun haji sarta [[umroh]] sarta aya ogé anu berihram pikeun haji. Jelema anu berihram pikeun umroh ber-[[Tahallul]] sabot geus aya di [[Kabah|Baitullah]]. Keur jelema anu berihram pikeun haji lamun manéhna ngumpulkeun haji sarta [[umroh]]. Mangka manéhna henteu ngalakonan [[Tahallul]] nepi ka kalawan réngsé ti nahar. Katut nyaéta jenis sarta pengertian haji anu dimaksud. * '''Haji ifrad''', hartosna nyorangan. Ngalaksanakeun ibadah haji disebut ifrad lamun salahsaurang boga maksud nyorangan, boh nyorangan haji boh nyorangan [[umroh]]. Dina hal ieu, anu diheulakeun nyaéta ibadah haji. Hartina, sabot maké pakéan ihram di miqat-na, jelema kasebut boga niat ngalaksanakeun ibadah haji heula. Lamun ibadah haji geus réngsé, mangka jelema kasebut maké ihram deui pikeun ngalaksanakeun [[umroh]]. * '''Haji tamattu''', miboga harti senang-senang atawa nyalsé kalawan ngalakonan umroh leuwih tiheula di bulan-bulah haji, tuluy [[Tahallul]]. Saterusna maké pakéan ihram deui pikeun ngalaksanakeun ibadah haji, ditaun anu sarua. Tamattu' bisa ogé hartosna ngalaksanakeun ibadah sajeroning bulan-bulan sarta dina taunanu sarua, henteu leuwih tiheula balik ka nagari asal. * '''Haji qiran''', ngandung harti ngagabungkeun, ngahijikeun atawa nyakaliguskeun. Anu dimaksud didieu nyaéta ngahijikeun atawa nyakaliguskeun ihramna pikeun ngalaksanakeun ibadah haji sarta umroh. Haji qiran dipigawé kalawan tetep maké ihram saprak miqat ''makani'' sarta ngalaksanakeun kabéh rukun sarta wajib haji nepi ka réngsé, sanajan meureun baris méakeun waktu lila. Nurutkeun [[Abu Hanifah]], ngalaksanakeun haji qiran, hartosna ngalakonan dua thawaf sarta dua sa'i. ==Kagiatan ibadah haji== Katut nyaéta kagiatan utama dina ibadah haji dumasar urutan waktu: * Saméméh 8 Dzulhijjah, [[umat Islam]] ti sakumna [[dunya]] mimiti ngaleut pikeun ngalaksanakeun [[Thawaf]] Haji di Masjid Al Haram, Makkah. * 8 Dzulhijjah, jamaah haji kudu meuting di [[Mina]]. Saméméhnana dina isuk-isuk 8 Dzulhijjah, kabéh umat Islam maké pakéan [[Ihram]] (dua lembar lawon bodas henteu aya kaputan minangka pakéan haji), saterusna boga niat haji, sarta maca bacaan Talbiyah. Isuk-isuk poé tanggal 8 Dzulhijjah, jamaah nuju Mina. Peuting poéna, kabéh jamaah haji kudu meuting di Mina. * 9 Dzulhijjah, isuk-isuk poéna kabéh jamaah haji indit ka [[Arafah]]. Saterusna jamaah ngalaksanakeun ibadah [[Wukuf]], nyaéta cicing sarta ngadua di padang lega ieu nepi ka cunduk Magrib. Saméméh peuting datang, jamaah geura-giru nuju sarta meuting di [[Muzdalifah]]. * 10 Dzulhijjah, sanggeus isuk-isuk di [[Muzdalifah]], jamaah geura-giru nuju [[Mina]] pikeun ngalaksanakeun ibadah [[Jumrah Aqabah]], nyaéta malédogkeun batu saloba tujuh kali ka tugu kahiji minangka perlambang ngusir sétan. Sanggeus mencukur buuk atawa sawaréh buuk, jamaah bisa Thawaf Haji (ngabéréskeun Haji), atawa bermalam di Mina sarta ngalaksanakeun jumrah sambungan (Ula sarta Wustha). * 11 Dzulhijjah, malédog jumrah sambungan (Ula) di tugu kahiji, tugu kadua, sarta tugu katilu. * 12 Dzulhijjah, maledohkeun jumrah sambungan (Ula) di tugu kahiji, tugu kadua, sarta tugu katilu. * Saméméh balik ka nagara séwang-séwangan, jamaah ngalaksanakeun [[Tawaf Wada']] (thawaf paturay tineung). ==Rukun Haji== [[File:Public Domain Mecca Maps 38.jpg|thumb|left|250px|Katerangan gambar di dieu (contona: Peta Mekah dina mangsa harita)]] Amalan- amalan anu teu meunang henteu kudu dilaksanakeun nalika ibadah haji, umpamana ieu amalan diliwat atawa henteu dipigawé tinangtu hajina henteu sah alias batal.<ref name=Guz>{{Cite book | title =Peta Perjalanan Haji Dan Umrah| first =Guz | last =Arifin| publisher =Elex Media Komputindo| location =Jakarta| year =2004| pages =25|ISBN=9789792776614|url=https://books.google.co.id/books?id=DsYqOKK3IdUC&pg=PA25&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgJEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref>Numutkeun istilah fikih rukun hartina sagala anu baris nyieun hiji hal henteu bisa ngawujud mun henteu aya inyana. Kitu deui dina ibadah haji, rukun téh sagala rupa hal anu ngabalukarkeun ibadah haji jadi teu sah atawa batal lamun aya hal anu geus tangtu teu dipigawé.<ref name=Ahm/> # ''[[Ihram]]'': Nyaéta mimitina lumaku kaharama-kaharaman dina ibadah haji dimimitian, kayaning ngawinkeun kitu ogé kawin, sapatemon, maéhan sasatoan, neukteuk kuku jeung buuk, maké minyak seungit, maké baju anu dikaput pikeun lalaki, nutupan beungeut tur dampal leungeun pikeun awéwé.<ref name=Ahm/> Larangan atawa kaharaman ieu lumaku salila ngalaksanakeun haji kurang leuwih lima poé, lamun seug éta larangan dirumpak maka baris meunang denda (dam)/kudu mayar denada.<ref name=Ahm>{{Cite book | title =Ensiklopedia Fikih Indonesia: Haji & Umrah| first =Ahmad | last =Sarwat, Lc, M.A| publisher =Gramedia Pustaka| location =Jakarta| year =2019| pages =25|ISBN=9786020382975|url=https://books.google.co.id/books?id=P3yMDwAAQBAJ&pg=PA86&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgLEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref> # ''[[Wukuf]] Di Arafah'' : Ieu téh rukun anu paling utama malahan bakat ku pentingna saupama ieu rukun teu dilaksanakeun tinangtu sakabéh rukun hajina baris batal atawa teu sah sarta hajina kudu dibalikan deui taun hareupna. [[Wukuf]] téh dipigawé ngan satuan sakali nyaéta tanggal 9 Zulhijah wungkul.<ref name=Ahm/> # ''[[Tawaf Ifadah|Thawaf Ifadhah]]'': Tayalian dilaksanakeun samulangna ti Arafah sarta meuting di Muzdalifah, jamaah haji leumpang ngurilingan kabah lobana tujuh kuriling dimimitian ti hajar aswad nepika tepung deui di hajar aswad éta disebut sakuriling. Ibadah ieu teumeunang diwakilkeun kanu séjén, lamun teu dipigawé tangtuna hajina teu sah atawa batal.<ref name=Ahm/> # ''[[Sa'i]] Antara Shafa Jeung Marwa'': Tayalian leumpang ti mimiti [[pasir]] Shafa nepi kan [[pasir]] Marwa diitung sakali/sabalik anu lobana nepika 7 balikan kudu noron dipigawena teumeunang kaselang ku amalan séjén, dilaksanakeunna sabada thawaf ifadhah.<ref name= KH>{{Cite book | title =Inti Fiqih Haji dan 'Umrah: Terjemah Kitab al-Manasik al-Shughra li Qashid Umm al-Qura karya KH. Hasyim Asy'ari| first = KH. Muhammad | last =Hasyim Asy'ari| publisher =Genius Media Malang| location =Malang| year =2004| pages =25|ISBN=9786021442111|url=https://books.google.co.id/books?id=C2zsDwAAQBAJ&pg=PA26&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgIEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref><ref name=Ahm/> # ''[[Tahallul|Tahalul]]'': Nyaéta neukteuk buuk dina sirah urang sakurang-kurangna tilu lambar, teu meunang neukteuk buuk tina bagéan awak anu séjéna. Tahalul ogé sok disebut al-halqu wa at-taqshir anu pihartieuna ngadugulan buuk sirah atawa neukteuk [[buuk]] [[sirah]] sawaréh.<ref name= KH/><ref name=Ahm/> # Tartib : Maksudna migawé rukun Haji kudu luyu jeung katangtuanna teu meunang di aclogan tina rukun ka hiji tuluy migawé rukun ka lima atawa rukun séjéna salian ti rukun ka dua. Jadi dina prakna kudu merenah éntépanna kahiji, ka dua, ka tilu, jeung saterusna.<ref name= KH/><ref name=Ahm/> {{clear|left}} ==Wajib Haji== Jamaah haji kudu migawé katangtuan wajib haji, umpamana henteu kapigawé alatan aya halangan bisa diganti kujalan mayar denda (Dam) sanajan kitu hajina tetep sah.<ref name= H./> Tapi umpama teu migawé wajib haji ieu alatan ngahaja sok komo bari nyapirakeun, ieumah baris ngadatangkeun dosa sarta kudu meuncit kurban. Sakumaha anu diunggel dina hadist riwayat Malik '''"Singsaha waé anu ninggalkeun hiji ibadah wajib dina Haji atawa poho, mangka anjeuna kudu meuncit kurban"''.<ref name= H./> Wajib haji téh aya lima, kayaning: # ''[[Mabit]]'': Meuting di [[Muzdalifah]] dina peuting tangga 10 Dzulhijah # ''Mabit'': Maeting di Mina dina peuting tanggal 11-13 Dzulhijah # ''[[Jumrah Aqabah|Jumrah Aqobah]]'' : Maledogkeun batu kana patok anu geus disayagikeun lobana 7 kali dina poé 10 Dzulhijah # ''[[Jumrah Ula]], [[Jumrah Wustha|Wustha]], Aqabah : Malédogkeun batu kana unggal tihang éta anu lobana 7 kali dina unggal tihang # ''[[Tawaf Wada'|Thawaf Wada]]'' : Thawaf paturay tineung saméméh jamaah haji kaluar ti kota [[Mekah]]<ref name= H.>{{Cite book | title =The Journey To Arafah : Kisah Perjalanan Spiritual| first = H. Wahyudi| last =ST., M.Eng.| publisher =PT Adab Indonesia| location =Indramayu| year =2019| pages =32|ISBN=9786238776429|url=https://books.google.co.id/books?id=QcExEQAAQBAJ&pg=PA37&dq=Arafah&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwiFl4Or75mSAxXI7jgGHQU4JzYQ6AF6BAgEEAE#v=onepage&q=Arafah&f=false|accessdate=(disungsi – 21 Januari 2026)}}</ref> ==Pantangan Dina Ibadah Haji== Aya genep perkara anu dipantang dina waktu ngajalankeun [[ibadah]] haji jeung [[umrah]] tayalian: # Maké [[kaméja]], [[calana]], '''muzah''' (sapatu kulit), jeung [[sorban]]. Pikeun kaum [[lalaki]] tambahan ku teu meunang nutupan [[sirah]]na, alatan ihramna lalaki nya dina sirah. Pikeun kaum [[awéwé]]mah meunang maké [[baju]] beunang [[ngaput]] tapi teumeunang nutupan [[beungeut]]na, alatan ihramna awéwémah dina beungeutna.<ref name=Al-/> # Teumeunang maké seuseungitan saperti minyak seungit jeung sajabana, sarta ngajauhan sagala rupa anu seungit-seungit. Umpama pantangan ieu dirumpak, hukumna kudu mayar dengda (dam) kujalan meuncit [[domba]]. # Neukteuk [[buuk]] ogé neukteuk kuku ieu téh dipantang pisan nalika ihram,lamun dirumpak hukumana sarua kudu meuncit domba.<ref name=Al-/> # [[Sapatemon]], ngupat batur, paréa-réa omong, ieu pagawéan baris ngaruksak haji lamun seug dipigawé saméméh tahalul. Lamun seug dirumpak ieu pantangan kudu mayar dam dina palebah dieu ku [[onta]] [[bikang]], [[sapi]], atawa 7 [[domba]]. Tapi lamun dibigawéna sabada [[[[Tahallul|tahalul]]]] wajib hukumna meuncit onta bikang sangkan hajina henteu ruksak.<ref name=Al-/> # Ngalakukeun pagawéan, omongan, atawa rindat anu matak ngadatangkeun napsu/birahi pikeun sapatemon ieu dipantang pisan, Lamun seug dirumpak baris meunang hukuman kudu mayar hiji domba. Kitu deui kawin atawa ngawinkeun ieu hukumna henteu sah, sagigireun ti éta kudu mayar dam ogé.<ref name=Al-/> # Teumeunang maéhan [[sato]] darat, [[moro]] jeung sajabana. Lamun dirumpak ieu pantangan, kudu ngaganti sato anu paéh éta ku sato anu sarua kalawan beurat jeung ukuran anu sarua.<ref name=Al->{{Cite book | title =Rahasia Haji dan Umrah| first =Al-Ghazali| last =Imam| publisher =Turos| location =Jakarta| year =2017| pages =69|ISBN=9786021583487|url=https://www.goodreads.com/book/show/43449800-rahasia-haji-umrah|accessdate=(disungsi – 22 Januari 2026)}}</ref> ==Lokasi utama dina ibadah haji== ===Makkah Al Mukaromah=== Di dayeuh ieu pisan nangtung puseur ibadah umat Islam sadunya, [[Ka'bah]], anu aya di puseur [[Masjidil Haram]]. Dina ritual haji, [[Makkah]] jadi tempat bubuka sarta panutup ibadah ieu sabot jamaah diwajibkeun ngalaksanakeun niat sarta thawaf haji. ===Arafah=== Dayeuh di palebah wétan Makkah ieu ogé dipikawanoh minangka tempat puseurna haji, tayalian tempat [[Wukuf]] dilaksanakeun. Wewengkon ngawangun padang lega ieu téh tempat ngariungna kira-kira dua juta jamaah haji ti sakuliah dunya. Di luar usum haji, wewengkon ieu henteu dipaké. ===Mina=== Tempat nangtungna tugu [[jumrah]], nyaéta tempat palaksanaan kagiatan melontarkan batu ka tugu jumrah minangka simbolisasi tindakan [[Nabi Ibrahim]] sabot ngusir setan. Dimasing-maising tempat éta nangtung tugu anu dipaké pikeun palaksanaan: [[Jumrah Aqabah]], [[Jumrah Ula]], sarta [[Jumrah Wustha]]. Di tempat ieu jamaah ogé diwajibkeun pikeun menginap hiji peuting. ===Muzdalifah=== Tempat di deukeut Mina sarta Arafah, dipikawanoh minangka tempat jamaah haji ngalakonan Mabit (Bermalam) sarta ngumpulkeun batu-batu pikeun ngalaksanakeun ibadah jumrah di Mina. ===Madinah=== Nyaéta dayeuh suci kadua umat Islam. Di tempat ieu pisan panutan umat Islam, [[Muhammad|Nabi Muhammad SAW]] dimakamkan di [[Masjid Nabawi]]. Tempat ieu sabenerna henteu asup ka dina ritual ibadah haji, tapi jamaah haji ti sakumna dunya biasana menyempatkan diri nganjang ka dayeuh anu tempatna kurang leuwih 200&nbsp;km kalér [[Makkah]] ieu pikeun berziarah sarta ngalaksanakeun [[solat|sholat]] di masjid Nabi. ==Waktu Jeung Tempat Ibadah Haji== {| class="wikitable" style="width: 100%; border: 1px solid black; font-size: 95%;" |- style="background-color: #2e8b57; color: white; text-align: center;" ! Kaping !! Waktos !! Kagiatan & Tempat !! Detil Ritual !! Rujukan Arab & Hartosna |- | style="text-align: center;" | '''8'''<br><small>([[Tarwiyah]])</small> || 08.00 - Isya || '''Niat & Mabit'''<br>[[Mina]] || Nganggo [[ihram]] sarta nginep di Mina. || style="text-align: right;" | '''فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ'''<br><small>"...maka maranéhna ngamimitian ihram pikeun haji." (HR. Muslim 1218)</small> |- | style="text-align: center;" | '''9'''<br><small>(Arafah)</small> || 12.00 - 18.00 || '''[[Wukuf]]'''<br>[[Arafah]] || Puncak haji: Dzikir sarta ngadu'a. || style="text-align: right;" | '''فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ'''<br><small>"Maka nalika aranjeun parantos angkat ti Arafat..." (QS. Al-Baqarah: 198)</small> |- | style="text-align: center;" | '''9-10''' || 19.00 - Subuh || '''Mabit'''<br>[[Muzdalifah]] || Nginep sakedap sarta mulung krikil. || style="text-align: right;" | '''فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ'''<br><small>"...kudu nyebut Allah di Masy'aril Haram." (QS. Al-Baqarah: 198)</small> |- | style="text-align: center;" | '''10'''<br><small>(Nahr)</small> || 06.00 - 11.00 || '''[[Jumrah Aqabah]]'''<br>[[Mina]] || Ngalémpar 7 krikil sarta '''Tahallul'''. || style="text-align: right;" | '''يَرْمِي الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ'''<br><small>"Nabi ngalémpar jumrah dina dinten Nahr." (HR. Bukhari 1745)</small> |- | style="text-align: center;" | '''10''' || 12.00 - Isya || '''[[Tawaf Ifadah]]'''<br>[[Masjidil Haram]] || Muteran [[[[Kabah|Baitullah]]]] (Ka'bah) 7 kali. || style="text-align: right;" | '''وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ'''<br><small>"...sarta kudu tawaf maranéhna di Baitul Atiq." (QS. Al-Hajj: 29)</small> |- | style="text-align: center;" | '''11-12'''<br><small>(Tasyrik)</small> || Saatos Duhur || '''Lémpar 3 Jumrah'''<br>[[Mina]] || Ula, Wustha, Aqabah (@7 krikil). || style="text-align: right;" | '''وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ'''<br><small>"Sarta kudu dzikir ka Allah dina poé nu geus ditangtukeun." (QS. Al-Baqarah: 203)</small> |- | style="text-align: center;" | '''13'''<br><small>(Tasyrik)</small> || Saatos Duhur || '''Nafar Tsani'''<br>[[Mina]] || Husus pikeun anu netep sapeuting deui. || style="text-align: right;" | '''فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ'''<br><small>"Sing saha nu gura-giru (mulang) dina dua poé, maka euweuh dosa." (QS. Al-Baqarah: 203)</small> |- | style="text-align: center;" | '''Ahir''' || Sateuacan Mulang || '''[[Tawaf Wada']]'''<br>[[Masjidil Haram]] || Tawaf pamitan (perpisahan). || style="text-align: right;" | '''يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ'''<br><small>"...sangkan (tawaf) jadi ahir lalampahan maranéhna." (HR. Muslim 1327)</small> |} ==Catetan kacilakaan ibadah haji== * [[Désémber]] [[1975]]: 200 jamaah palastra di deukeut dayeuh Makkah sanggeus hiji pipa gas ngajelegur sarta ngaduruk sapuluh tenda. * [[4 Désémber]] [[1979]]: 153 jamaah palastra sarta 560 séjénna tatu sanggeus patugas kaamanan Arab Saudi anu dibantuan patugas [[Perancis]] mecakan membébaskan Masjidil Haram anu disandera sajumplukan militan salila dua minggu. * [[31 Juli]] [[1987]]: 402 jamaah palastra, 275 di antarana ti Iran, sanggeus rébuan jamaah Iran anu ngalakonan demonstrasi meunang lalawanan fisik ti kaamanan Arab Saudi. Alatan ti insiden éta Arab Saudi megatkeun hubungan diplomatik jeung Iran, anu ahirna henteu ngirimkeun jamaahna ka Makkah nepi ka taun1991. * [[10 Juli]] [[1989]]: hiji jamaah palastra sarta 16 tatu alatan penembakan didalam Masjidil Haram. Balukarna 16 urang Kuwait anu ngalakonan penyerangan dihukum tembak mati. * [[15 Juli]] [[1989]]: lima jamaah asal Pakistan palastra sarta 34 séjénna tatu alatan insiden penembakan ku sajumplukan jelema nyekel pakarang di padumukan maranéhanana di Makkah. * [[2 Juli]] [[1990]]: 1.426 jamaah palastra lolobana ti Asia alatan terperangkap didalam torowongan Mina. * [[24 Méi]] [[1994]]: 270 jamaah palastra alatan silih dorong sarta injak di Mina. * [[7 Méi]] [[1995]]: tilu jamaah palastra alatan kebakaran di Mina. * 15 April [[1997]]: 343 jamaah palastra sarta 1.500 séjénna tatu alatan kehabisan nafas alatan terjebak didalam kebakaran tenda di Mina. * [[9 April]] [[1998]]: 118 jamaah palastra alatan berdésak–désakkan waktu palaksanaan lontar jumroh. * [[5 Maret]] [[2001]]: 35 jamaah palastra sarta puluhan séjénna tatu – tatu alatan berdésak – désakan di Jammarat. * [[11 Pebruari]] [[2003]]: 14 jamaah palastra di Jumrotul Mina – genep di antarana wanoja. * [[1 Pebruari]] [[2004]]: Saloba 251 jamaah palastra salila palaksanaan lontar jumrah. * [[23 Januari]] [[2005]]: 29 jamaah palastra alatan caah panggoréngna dina 20 taunpamungkas di Madinah. * [[5 Januari]] [[2006]]: Saloba 76 palastra alatan runtuhnya hiji penginapan al-rayahin di jalan Gaza, kira-kira 200 méter palebah kulon Masjidil Haram. * [[12 Jan]] [[2006]]: Saeutikna 345 jamaah palastra di Jammarat salila palaksanaan lontar jumrah. Insiden ieu lumangsung dina jam 15.30 waktu satempat réngsé solat dzuhur, sanggeus jutaan jamaah silih berdésak–désakkan di panto asup palebah kalér lanté dua Jammarat. == Rujukan == * {{cite book|last=Bianchi|first=Robert R.|year=2004|title=Guests of God: Pilgrimage and Politics in the Islamic World|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-517107-5}} * {{cite book|last=Hammoudi|first=Abdellah|year=2006|title=A Season in Mecca: Narrative of a Pilgrimage|publisher=Hill and Wang|isbn=978-0-8090-7609-3|author-link=Abdellah Hammoudi|url=https://archive.org/details/seasoninmeccanar00hamm}} * Khan, Qaisra, "Hajj & 'Umra", in ''Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God'' (2 vols.), edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp.&nbsp;239–245. * {{cite book|last=Patler|first=Nicholas|title=From Mecca to Selma: Malcolm X, Islam, and the Journey tnto the American Civil Rights Movement|year=2017|publisher=The Islamic Monthly|url=http://theislamicmonthly.com/mecca-to-selma/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221230082856/https://www.theislamicmonthly.com/mecca-to-selma/ |date=2022-12-30 }} * {{cite book|last=Trojanow|first=Ilija|year=2007|title=Mumbai to Mecca: A Pilgrimage to the Holy Sites of Islam|publisher=Haus Publishing|isbn=978-1-904950-29-5|author-link=Ilija Trojanow}} ==Dicutat tina== {{reflist|2}} [[Kategori:Haji]] [[Kategori:Rukun islam]] {{Ibadah Haji}} fxta2kpzwx79kydpi2hre8axbldmhec 709157 709156 2026-05-12T14:02:46Z Dinototosugiarto 11449 709157 wikitext text/x-wiki {{islam}} '''Haji''' nyaéta [[rukun]] (tihang ageman) [[Islam]] anu kalima sanggeus [[sahadat]], solat, [[zakat]] sarta [[Saum|puasa]]. Ngalaksanakeun ibadah haji mangrupikeun ritual taunan [[umat|kaum muslim]] sa-dunya anu mampuh (boh sacara matérial, fisik, sarta élmuna) ku cara nganjang sarta ngalaksanakeun runtuyan kagiatan di sababaraha tempat di [[Arab Saudi]] dina wanci anu ditangtoskeun nyaéta usum haji (bulan Dzulhijjah).<ref>{{cite web |title=Hajj |url=https://www.britannica.com/topic/hajj |website=Encyclopedia Britannica |access-date=27 Maret 2026}}</ref> Hal ieu béda sareng [[Umroh|ibadah umroh]] anu bisa dilaksanakeun sawaktu-waktu. Kagiatan inti ibadah haji dimimitian dina tanggal 8 Dzulhijjah nalika umat Islam mondok atanapi mabit di [[Mina]], diteraskeun ku [[Wukuf]] (cicing) di [[Arafah|Padang Arafah]] dina tanggal 9 Dzulhijjah, sarta lekasan sanggeus ngabalangkeun [[jumrah]] (ngabalangkeun batu simbolisasi sétan) dina tanggal 10 Dzulhijjah. Masarakat [[Indonésia]] ilaharna ogé nyebutna lebaran Haji/ [[Idul Adha]] minangka Poé raya haji jalaran waktosna sareng puncak dilaksanakeunna ibadah Haji ieu.<ref>Al-Qurthubi. ''Al-Jami' li Ahkam al-Qur'an'', Tafsir Surah Al-Hajj.</ref> ==Harti== Sacara ''lughawi'', haji hartosna ngadon atawa nuju sarta ngadatangan. Nurutkeun étimologi [[basa Arab]], kecap haji miboga harti ''qashd'', nyaéta tujuan, maksud, sarta ngadon. Nurutkeun istilah syara', haji téh nuju ka [[Ka'bah|Baitullah]] sarta tempat-tempat nu tangtu pikeun ngalaksanakeun amalan-amalan [[ibadah]] nu tangtu ogé. Anu dimaksud kalawan temat-tempat nu tangtu dina définisi diluhur, sajaba [[Ka'bah]] sarta [[[[Sa'i|Mas'a]]]] (tempat sa'i), ogé [[Arafah]], [[Muzdalifah]], sarta [[Mina]]. Anu dimaksud jeung waktu nu tangtu tayalian bulan-bulan haji anu dimimitian ti [[Syawal]] nepi ka sapuluh poé kahiji bulan [[Dzulhijjah]]. Sedengkeun amal ibadah nu tangtu tayalian [[thawaf]], [[sa'i]], [[Wukuf]], [[[[Mabit|mazbit]]]] di Muzdalifah, [[jumrah]], mabit di Mina, sarta séjén-séjén. == Hakékat Haji == Salaku ibadah anu jangkep, haji miboga hakékat batiniah anu kacida jerona salian ti runtuyan gerakan fisikna:<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab al-Asrar al-Hajj. Dar al-Minhaj.</ref> * '''Simbol Mulang:''' Nganjang ka [[Kabah|Baitullah]] mangrupikeun hakékat "mulangna" hiji hamba ka "imah" asalna, nyaéta mulang ka Gusti Allah SWT (''simbolisasi'' maot sateuacan maot). * '''Kamanunggalan:''' Wukuf di [[Arafah|Padang Arafah]] nyaéta gambaran [[Padang Mahsyar]], di mana sakabéh manusa ngumpul dina derajat anu sarua, teu ditingal pangkatna, hartana, atanapi sukuna. * '''Ngalawan Nafsu:''' Ngabalangkeun [[jumrah]] hakékatna sanés mung malédog tugu, tapi simbol ngalawan sarta miceun hawa nafsu sétan anu aya dina diri manusa. * '''Ihram:''' Ngagunakeun lawon bodas (ihram) hakékatna nyaéta ngaleupaskeun sagala rupa ''atribut'' kadunyaan supados manusa sadar yén nalika maot, taya harta anu dibawa iwal ti amal ibadah. ==Filosofi == Ibadah haji sanés ngan saukur ritual fisik, tapi mangrupa perjalanan spiritual anu jero. Ali Syariati dina bukuna ''Makna Haji'' ngagambarkeun yén haji téh prosés manusa ngaleupaskeun "ego" nuju ka jati diri anu murni. Hiji cutatan anu kasohor ngeunaan beuratna ieu perjalanan ruhani nyaéta: {{Quote|text=''Kutanya dia bagaimana telah menempuh? Perjalanan yang sangat sulit dan menakutkan ini'".|person=[[Ali Syariati]]|source=''Makna Haji''}}<ref name="Syariati">{{cite book |last=Syariati |first=Ali |author-link=Ali Syariati |title=Makna Haji |translator=Anas Mahyuddin |publisher=Pustaka |location=Bandung |year=1984 |isbn= |language=id}}</ref> Sawatara éta, [[Imam al-Ghazali]] dina kitab ''[[Ihya Ulumuddin]]'' nekenkeun yén hakekat haji téh nyaéta "Ziarah ka Pangéran". Nurutkeun anjeunna, unggal tahapan haji (saperti Wukuf sarta Tawaf) mangrupa simbol tina kaayaan manusa di poé ahérat engké.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin''. Jilid 1, Bab Rahasia-rahasia Haji.</ref> ==Sajarah== Ibadah haji mangrupikeun syariat anu parantos aya ti jaman [[Nabi Ibrahim]] as. nalika anjeunna dipasihan paréntah ku [[Allah SWT]] pikeun ngawangun deui [[Ka'bah|Baitullah]].<ref>Dr. Muhammad Ilyas Abdul Ghani, Sejarah Haji & Manasik, (2004), kaca 15. ISBN 978-9960-944-40-1.</ref> Peristiwa penting anu janten dadasar manasik haji modéren di antarana nyaéta pangurbanan Nabi Ismail as. sareng perjuangan Siti Hajar nalika milarian cai antara pasir Shafa sareng Marwah.<ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, Sirah Nabawiyah, (2012), kaca 450. ISBN 978-602-7635-39-5.</ref> Jalma-jalma [[Arab]] dina [[jaman jahiliah]] geus mikawanoh ibadah haji ieu anu diwariskeun ti karuhun maranéhanana warisi kalawan ngalakonan parobahan diditu-didieu. Tapi, wangun umum palaksanaanana masih tetep aya, kawas ''thawaf'', ''sa'i'', ''[[Wukuf]]'', sarta malédog jumrah. Ngan waé dina prakna réa anu henteu luyu deui jeung saréat anu sabenerna.<ref>Sayyid Sabiq, Fiqih Sunnah, Jilid 3, (2013), kaca 25. ISBN 978-979-3210-44-5.</ref> Syariat haji nembé disampurnakeun sacara gembleng dina taun ka-10 Hijriah nalika Rasulullah saw. ngalaksanakeun Haji Wada' salaku conto manasik anu sah dugi ka dinten kiamat.<ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, Sirah Nabawiyah, (2012), kaca 458.</ref> Ku kituna, [[Islam]] datang sarta ngabenerkeun lebah-lebah anu salah sarta tetep ngajalankeun naon-naon anu geus luyu kalawan pituduh syara' (saréat), sakumaha anu diatur dina al-qur'an sarta [[sunnah]] [[Rasul|rosul]]. Kasang tukang ibadah haji ieu ogé didasarkan dina ibadah sarupa anu dilaksanakeun ku nabi-nabi dina ageman Islam, utamana [[Nabi Ibrahim]] (nabina ageman Tauhid). Ritual thawaf didasarkan dina ibadah sarupa anu dilaksanakeun ku umat-umat saméméh nabi Ibarahim. Ritual sa'i, nyaéta lumpat antara [[pasir]] Shafa sarta Marwah (wewengkon rada luhur di kira-kira Ka'bah anu geus jadi hiji kahijian [[Masjid al-Haram|Masjid Al Haram]], [[Makkah]]), ogé pikeun miéling ritual pamajikan kadua nabi Ibrahim sabot néangan susu pikeun anakna anu tayalian [[Nabi Ismail]. Samentara [[Wukuf]] di Arafah nyaéta ritual pikeun miéling tempat paamprokna nabi [[Adam]] sarta [[Siti Hawa]] di alam dunya, nyaéta asal mula ti gumelarna sakumna umat manusa di dunya. == Dasar Hukum == Paréntah haji dumasar kana dawuhan Allah SWT dina Al-Qur'an: <blockquote>وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلْبَيْتِ مَنِ ٱسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا</blockquote> <blockquote>"Sarta (ngalaksanakeun) haji téh mangrupikeun kawajiban manusa ka Allah, nyaéta pikeun jalma anu mampuh ngayakeun perjalanan ka Baitullah..." ([[Surah Ali Imran|QS. Ali Imran]]: 97).<ref>{{cite web |title=Surah Ali 'Imran - 97 |url=https://quran.com/3/97 |website=Quran.com |access-date=27 Maret 2026}}</ref></blockquote> Sarta dumasar kana dawuhan Rasulullah SAW ngeunaan tatacara (manasik) haji: <div style="margin: 1em 0; padding: 0.5em 1.5em; border-left: 4px solid #006400; font-style: italic; line-height: 1.6;"> "Candak ku aranjeun tina conto manasik haji sim kuring (Rasulullah SAW), sabab sim kuring teu terang naha sim kuring bakal haji deui saatos taun ieu." <br>— '''[[Hadits]] Riwayat Muslim no. 1297'''<ref>{{cite web |title=Sahih Muslim - The Book of Hajj |url=https://sunnah.com/muslim/15/346 |website=Sunnah.com |access-date=27 Maret 2026}}</ref> </div> Salian ti ayat Al-Qur'an, kawajiban haji ogé dumasar kana hadits [[Nabi Muhammad]] SAW. Salah sahijina nyaéta hadits anu diriwayatkeun ku Imam Ahmad sarta Imam Muslim: {{quote|text="Ti Abu Hurairah r.a., anjeunna nyarios: Rasulullah SAW kantos khutbah di payuneun urang sadaya, dawuhna: 'Wahai manusa, saéstuna Allah parantos ngawajibkeun haji ka aranjeun, mangka pék geura maridamel haji!'. Aya saurang lalaki naros: 'Naha unggal taun, ya Rasulullah?'. Rasulullah SAW cicing sakedap, nepi ka éta lalaki nanya deui nepi ka tilu kali. Tuluy Rasulullah SAW dawuh: 'Upami sim kuring nyebat 'enya', mangka haji bakal janten wajib unggal taun, sarta aranjeun moal bakal sanggup...'"|sign=Hadits Riwayat Muslim (no. 1337) sarta Ahmad (no. 10636).<ref>An-Nawawi, Imam. ''Syarh Shahih Muslim''.</ref>}} Dina riwayat séjénna ti Imam Ahmad, ditegeskeun ogé yén haji téh ngan wajib sakali saumur hirup: {{quote|text="Haji téh sakali, sarta sing saha anu nambahan (leuwih ti sakali), mangka éta téh mangrupa (ibadah) sunnah."|sign=Hadits Riwayat Ahmad.<ref>Musnad Ahmad, no. 2239.</ref>}} == Syarat Haji (Istitha'ah) == Kecap ''Istitha'ah'' hartosna kamampuh. Jalma anu wajib haji téh nyaéta anu: * Mampuh sacara '''ékonomi''' pikeun bekel indit, mulang, sarta nafkah kulawarga anu ditinggalkeun. * Sehat sacara '''fisik''' sarta '''méntal''' pikeun ngalakukeun ''aktivitas'' ibadah anu beurat. * Aman dina perjalanan (''kaamanan''). ==Jenis ibadah haji== [[Gambar:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|300px|thumb|top|left|Ritual haji, rukun Islam anu pamungkas.]] Saban [[jamaah]] bébas pikeun milih jenis ibadah haji anu hayang dilaksanakeunana. [[Muhammad|Rasulullah SAW]] mikeun kabébasan dina hal éta, sakumaha katémbong dina [[hadis]] katut. [[Aisyah]] RA ngomong: Kami indit ibadah babarengan [[Muhammad|Rasulullah SAW]] dina taunhajjatul wada. di antara kami aya anu ihram, pikeun haji sarta [[umroh]] sarta aya ogé anu berihram pikeun haji. Jelema anu berihram pikeun umroh ber-[[Tahallul]] sabot geus aya di [[Kabah|Baitullah]]. Keur jelema anu berihram pikeun haji lamun manéhna ngumpulkeun haji sarta [[umroh]]. Mangka manéhna henteu ngalakonan [[Tahallul]] nepi ka kalawan réngsé ti nahar. Katut nyaéta jenis sarta pengertian haji anu dimaksud. * '''Haji ifrad''', hartosna nyorangan. Ngalaksanakeun ibadah haji disebut ifrad lamun salahsaurang boga maksud nyorangan, boh nyorangan haji boh nyorangan [[umroh]]. Dina hal ieu, anu diheulakeun nyaéta ibadah haji. Hartina, sabot maké pakéan ihram di miqat-na, jelema kasebut boga niat ngalaksanakeun ibadah haji heula. Lamun ibadah haji geus réngsé, mangka jelema kasebut maké ihram deui pikeun ngalaksanakeun [[umroh]]. * '''Haji tamattu''', miboga harti senang-senang atawa nyalsé kalawan ngalakonan umroh leuwih tiheula di bulan-bulah haji, tuluy [[Tahallul]]. Saterusna maké pakéan ihram deui pikeun ngalaksanakeun ibadah haji, ditaun anu sarua. Tamattu' bisa ogé hartosna ngalaksanakeun ibadah sajeroning bulan-bulan sarta dina taunanu sarua, henteu leuwih tiheula balik ka nagari asal. * '''Haji qiran''', ngandung harti ngagabungkeun, ngahijikeun atawa nyakaliguskeun. Anu dimaksud didieu nyaéta ngahijikeun atawa nyakaliguskeun ihramna pikeun ngalaksanakeun ibadah haji sarta umroh. Haji qiran dipigawé kalawan tetep maké ihram saprak miqat ''makani'' sarta ngalaksanakeun kabéh rukun sarta wajib haji nepi ka réngsé, sanajan meureun baris méakeun waktu lila. Nurutkeun [[Abu Hanifah]], ngalaksanakeun haji qiran, hartosna ngalakonan dua thawaf sarta dua sa'i. ==Kagiatan ibadah haji== Katut nyaéta kagiatan utama dina ibadah haji dumasar urutan waktu: * Saméméh 8 Dzulhijjah, [[umat Islam]] ti sakumna [[dunya]] mimiti ngaleut pikeun ngalaksanakeun [[Thawaf]] Haji di Masjid Al Haram, Makkah. * 8 Dzulhijjah, jamaah haji kudu meuting di [[Mina]]. Saméméhnana dina isuk-isuk 8 Dzulhijjah, kabéh umat Islam maké pakéan [[Ihram]] (dua lembar lawon bodas henteu aya kaputan minangka pakéan haji), saterusna boga niat haji, sarta maca bacaan Talbiyah. Isuk-isuk poé tanggal 8 Dzulhijjah, jamaah nuju Mina. Peuting poéna, kabéh jamaah haji kudu meuting di Mina. * 9 Dzulhijjah, isuk-isuk poéna kabéh jamaah haji indit ka [[Arafah]]. Saterusna jamaah ngalaksanakeun ibadah [[Wukuf]], nyaéta cicing sarta ngadua di padang lega ieu nepi ka cunduk Magrib. Saméméh peuting datang, jamaah geura-giru nuju sarta meuting di [[Muzdalifah]]. * 10 Dzulhijjah, sanggeus isuk-isuk di [[Muzdalifah]], jamaah geura-giru nuju [[Mina]] pikeun ngalaksanakeun ibadah [[Jumrah Aqabah]], nyaéta malédogkeun batu saloba tujuh kali ka tugu kahiji minangka perlambang ngusir sétan. Sanggeus mencukur buuk atawa sawaréh buuk, jamaah bisa Thawaf Haji (ngabéréskeun Haji), atawa bermalam di Mina sarta ngalaksanakeun jumrah sambungan (Ula sarta Wustha). * 11 Dzulhijjah, malédog jumrah sambungan (Ula) di tugu kahiji, tugu kadua, sarta tugu katilu. * 12 Dzulhijjah, maledohkeun jumrah sambungan (Ula) di tugu kahiji, tugu kadua, sarta tugu katilu. * Saméméh balik ka nagara séwang-séwangan, jamaah ngalaksanakeun [[Tawaf Wada']] (thawaf paturay tineung). ==Rukun Haji== [[File:Public Domain Mecca Maps 38.jpg|thumb|left|250px|Katerangan gambar di dieu (contona: Peta Mekah dina mangsa harita)]] Amalan- amalan anu teu meunang henteu kudu dilaksanakeun nalika ibadah haji, umpamana ieu amalan diliwat atawa henteu dipigawé tinangtu hajina henteu sah alias batal.<ref name=Guz>{{Cite book | title =Peta Perjalanan Haji Dan Umrah| first =Guz | last =Arifin| publisher =Elex Media Komputindo| location =Jakarta| year =2004| pages =25|ISBN=9789792776614|url=https://books.google.co.id/books?id=DsYqOKK3IdUC&pg=PA25&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgJEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref>Numutkeun istilah fikih rukun hartina sagala anu baris nyieun hiji hal henteu bisa ngawujud mun henteu aya inyana. Kitu deui dina ibadah haji, rukun téh sagala rupa hal anu ngabalukarkeun ibadah haji jadi teu sah atawa batal lamun aya hal anu geus tangtu teu dipigawé.<ref name=Ahm/> # ''[[Ihram]]'': Nyaéta mimitina lumaku kaharama-kaharaman dina ibadah haji dimimitian, kayaning ngawinkeun kitu ogé kawin, sapatemon, maéhan sasatoan, neukteuk kuku jeung buuk, maké minyak seungit, maké baju anu dikaput pikeun lalaki, nutupan beungeut tur dampal leungeun pikeun awéwé.<ref name=Ahm/> Larangan atawa kaharaman ieu lumaku salila ngalaksanakeun haji kurang leuwih lima poé, lamun seug éta larangan dirumpak maka baris meunang denda (dam)/kudu mayar denada.<ref name=Ahm>{{Cite book | title =Ensiklopedia Fikih Indonesia: Haji & Umrah| first =Ahmad | last =Sarwat, Lc, M.A| publisher =Gramedia Pustaka| location =Jakarta| year =2019| pages =25|ISBN=9786020382975|url=https://books.google.co.id/books?id=P3yMDwAAQBAJ&pg=PA86&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgLEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref> # ''[[Wukuf]] Di Arafah'' : Ieu téh rukun anu paling utama malahan bakat ku pentingna saupama ieu rukun teu dilaksanakeun tinangtu sakabéh rukun hajina baris batal atawa teu sah sarta hajina kudu dibalikan deui taun hareupna. [[Wukuf]] téh dipigawé ngan satuan sakali nyaéta tanggal 9 Zulhijah wungkul.<ref name=Ahm/> # ''[[Tawaf Ifadah|Thawaf Ifadhah]]'': Tayalian dilaksanakeun samulangna ti Arafah sarta meuting di Muzdalifah, jamaah haji leumpang ngurilingan kabah lobana tujuh kuriling dimimitian ti hajar aswad nepika tepung deui di hajar aswad éta disebut sakuriling. Ibadah ieu teumeunang diwakilkeun kanu séjén, lamun teu dipigawé tangtuna hajina teu sah atawa batal.<ref name=Ahm/> # ''[[Sa'i]] Antara Shafa Jeung Marwa'': Tayalian leumpang ti mimiti [[pasir]] Shafa nepi kan [[pasir]] Marwa diitung sakali/sabalik anu lobana nepika 7 balikan kudu noron dipigawena teumeunang kaselang ku amalan séjén, dilaksanakeunna sabada thawaf ifadhah.<ref name= KH>{{Cite book | title =Inti Fiqih Haji dan 'Umrah: Terjemah Kitab al-Manasik al-Shughra li Qashid Umm al-Qura karya KH. Hasyim Asy'ari| first = KH. Muhammad | last =Hasyim Asy'ari| publisher =Genius Media Malang| location =Malang| year =2004| pages =25|ISBN=9786021442111|url=https://books.google.co.id/books?id=C2zsDwAAQBAJ&pg=PA26&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgIEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref><ref name=Ahm/> # ''[[Tahallul|Tahalul]]'': Nyaéta neukteuk buuk dina sirah urang sakurang-kurangna tilu lambar, teu meunang neukteuk buuk tina bagéan awak anu séjéna. Tahalul ogé sok disebut al-halqu wa at-taqshir anu pihartieuna ngadugulan buuk sirah atawa neukteuk [[buuk]] [[sirah]] sawaréh.<ref name= KH/><ref name=Ahm/> # Tartib : Maksudna migawé rukun Haji kudu luyu jeung katangtuanna teu meunang di aclogan tina rukun ka hiji tuluy migawé rukun ka lima atawa rukun séjéna salian ti rukun ka dua. Jadi dina prakna kudu merenah éntépanna kahiji, ka dua, ka tilu, jeung saterusna.<ref name= KH/><ref name=Ahm/> {{clear|left}} ==Wajib Haji== Jamaah haji kudu migawé katangtuan wajib haji, umpamana henteu kapigawé alatan aya halangan bisa diganti kujalan mayar denda (Dam) sanajan kitu hajina tetep sah.<ref name= H./> Tapi umpama teu migawé wajib haji ieu alatan ngahaja sok komo bari nyapirakeun, ieumah baris ngadatangkeun dosa sarta kudu meuncit kurban. Sakumaha anu diunggel dina hadist riwayat Malik '''"Singsaha waé anu ninggalkeun hiji ibadah wajib dina Haji atawa poho, mangka anjeuna kudu meuncit kurban"''.<ref name= H./> Wajib haji téh aya lima, kayaning: # ''[[Mabit]]'': Meuting di [[Muzdalifah]] dina peuting tangga 10 Dzulhijah # ''Mabit'': Maeting di Mina dina peuting tanggal 11-13 Dzulhijah # ''[[Jumrah Aqabah|Jumrah Aqobah]]'' : Maledogkeun batu kana patok anu geus disayagikeun lobana 7 kali dina poé 10 Dzulhijah # ''[[Jumrah Ula]], [[Jumrah Wustha|Wustha]], Aqabah : Malédogkeun batu kana unggal tihang éta anu lobana 7 kali dina unggal tihang # ''[[Tawaf Wada'|Thawaf Wada]]'' : Thawaf paturay tineung saméméh jamaah haji kaluar ti kota [[Mekah]]<ref name= H.>{{Cite book | title =The Journey To Arafah : Kisah Perjalanan Spiritual| first = H. Wahyudi| last =ST., M.Eng.| publisher =PT Adab Indonesia| location =Indramayu| year =2019| pages =32|ISBN=9786238776429|url=https://books.google.co.id/books?id=QcExEQAAQBAJ&pg=PA37&dq=Arafah&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwiFl4Or75mSAxXI7jgGHQU4JzYQ6AF6BAgEEAE#v=onepage&q=Arafah&f=false|accessdate=(disungsi – 21 Januari 2026)}}</ref> ==Pantangan Dina Ibadah Haji== Aya genep perkara anu dipantang dina waktu ngajalankeun [[ibadah]] haji jeung [[umrah]] tayalian: # Maké [[kaméja]], [[calana]], '''muzah''' (sapatu kulit), jeung [[sorban]]. Pikeun kaum [[lalaki]] tambahan ku teu meunang nutupan [[sirah]]na, alatan ihramna lalaki nya dina sirah. Pikeun kaum [[awéwé]]mah meunang maké [[baju]] beunang [[ngaput]] tapi teumeunang nutupan [[beungeut]]na, alatan ihramna awéwémah dina beungeutna.<ref name=Al-/> # Teumeunang maké seuseungitan saperti minyak seungit jeung sajabana, sarta ngajauhan sagala rupa anu seungit-seungit. Umpama pantangan ieu dirumpak, hukumna kudu mayar dengda (dam) kujalan meuncit [[domba]]. # Neukteuk [[buuk]] ogé neukteuk kuku ieu téh dipantang pisan nalika ihram,lamun dirumpak hukumana sarua kudu meuncit domba.<ref name=Al-/> # [[Sapatemon]], ngupat batur, paréa-réa omong, ieu pagawéan baris ngaruksak haji lamun seug dipigawé saméméh tahalul. Lamun seug dirumpak ieu pantangan kudu mayar dam dina palebah dieu ku [[onta]] [[bikang]], [[sapi]], atawa 7 [[domba]]. Tapi lamun dibigawéna sabada [[[[Tahallul|tahalul]]]] wajib hukumna meuncit onta bikang sangkan hajina henteu ruksak.<ref name=Al-/> # Ngalakukeun pagawéan, omongan, atawa rindat anu matak ngadatangkeun napsu/birahi pikeun sapatemon ieu dipantang pisan, Lamun seug dirumpak baris meunang hukuman kudu mayar hiji domba. Kitu deui kawin atawa ngawinkeun ieu hukumna henteu sah, sagigireun ti éta kudu mayar dam ogé.<ref name=Al-/> # Teumeunang maéhan [[sato]] darat, [[moro]] jeung sajabana. Lamun dirumpak ieu pantangan, kudu ngaganti sato anu paéh éta ku sato anu sarua kalawan beurat jeung ukuran anu sarua.<ref name=Al->{{Cite book | title =Rahasia Haji dan Umrah| first =Al-Ghazali| last =Imam| publisher =Turos| location =Jakarta| year =2017| pages =69|ISBN=9786021583487|url=https://www.goodreads.com/book/show/43449800-rahasia-haji-umrah|accessdate=(disungsi – 22 Januari 2026)}}</ref> ==Lokasi utama dina ibadah haji== ===Makkah Al Mukaromah=== Di dayeuh ieu pisan nangtung puseur ibadah umat Islam sadunya, [[Ka'bah]], anu aya di puseur [[Masjidil Haram]]. Dina ritual haji, [[Makkah]] jadi tempat bubuka sarta panutup ibadah ieu sabot jamaah diwajibkeun ngalaksanakeun niat sarta thawaf haji. ===Arafah=== Dayeuh di palebah wétan Makkah ieu ogé dipikawanoh minangka tempat puseurna haji, tayalian tempat [[Wukuf]] dilaksanakeun. Wewengkon ngawangun padang lega ieu téh tempat ngariungna kira-kira dua juta jamaah haji ti sakuliah dunya. Di luar usum haji, wewengkon ieu henteu dipaké. ===Mina=== Tempat nangtungna tugu [[jumrah]], nyaéta tempat palaksanaan kagiatan melontarkan batu ka tugu jumrah minangka simbolisasi tindakan [[Nabi Ibrahim]] sabot ngusir setan. Dimasing-maising tempat éta nangtung tugu anu dipaké pikeun palaksanaan: [[Jumrah Aqabah]], [[Jumrah Ula]], sarta [[Jumrah Wustha]]. Di tempat ieu jamaah ogé diwajibkeun pikeun menginap hiji peuting. ===Muzdalifah=== Tempat di deukeut Mina sarta Arafah, dipikawanoh minangka tempat jamaah haji ngalakonan Mabit (Bermalam) sarta ngumpulkeun batu-batu pikeun ngalaksanakeun ibadah jumrah di Mina. ===Madinah=== Nyaéta dayeuh suci kadua umat Islam. Di tempat ieu pisan panutan umat Islam, [[Muhammad|Nabi Muhammad SAW]] dimakamkan di [[Masjid Nabawi]]. Tempat ieu sabenerna henteu asup ka dina ritual ibadah haji, tapi jamaah haji ti sakumna dunya biasana menyempatkan diri nganjang ka dayeuh anu tempatna kurang leuwih 200&nbsp;km kalér [[Makkah]] ieu pikeun berziarah sarta ngalaksanakeun [[solat|sholat]] di masjid Nabi. ==Waktu Jeung Tempat Ibadah Haji== {| class="wikitable" style="width: 100%; border: 1px solid black; font-size: 95%;" |- style="background-color: #2e8b57; color: white; text-align: center;" ! Kaping !! Waktos !! Kagiatan & Tempat !! Detil Ritual !! Rujukan Arab & Hartosna |- | style="text-align: center;" | '''8'''<br><small>([[Tarwiyah]])</small> || 08.00 - Isya || '''Niat & Mabit'''<br>[[Mina]] || Nganggo [[ihram]] sarta nginep di Mina. || style="text-align: right;" | '''فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ'''<br><small>"...maka maranéhna ngamimitian ihram pikeun haji." (HR. Muslim 1218)</small> |- | style="text-align: center;" | '''9'''<br><small>(Arafah)</small> || 12.00 - 18.00 || '''[[Wukuf]]'''<br>[[Arafah]] || Puncak haji: Dzikir sarta ngadu'a. || style="text-align: right;" | '''فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ'''<br><small>"Maka nalika aranjeun parantos angkat ti Arafat..." (QS. Al-Baqarah: 198)</small> |- | style="text-align: center;" | '''9-10''' || 19.00 - Subuh || '''Mabit'''<br>[[Muzdalifah]] || Nginep sakedap sarta mulung krikil. || style="text-align: right;" | '''فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ'''<br><small>"...kudu nyebut Allah di Masy'aril Haram." (QS. Al-Baqarah: 198)</small> |- | style="text-align: center;" | '''10'''<br><small>(Nahr)</small> || 06.00 - 11.00 || '''[[Jumrah Aqabah]]'''<br>[[Mina]] || Ngalémpar 7 krikil sarta '''Tahallul'''. || style="text-align: right;" | '''يَرْمِي الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ'''<br><small>"Nabi ngalémpar jumrah dina dinten Nahr." (HR. Bukhari 1745)</small> |- | style="text-align: center;" | '''10''' || 12.00 - Isya || '''[[Tawaf Ifadah]]'''<br>[[Masjidil Haram]] || Muteran [[[[Kabah|Baitullah]]]] (Ka'bah) 7 kali. || style="text-align: right;" | '''وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ'''<br><small>"...sarta kudu tawaf maranéhna di Baitul Atiq." (QS. Al-Hajj: 29)</small> |- | style="text-align: center;" | '''11-12'''<br><small>(Tasyrik)</small> || Saatos Duhur || '''Lémpar 3 Jumrah'''<br>[[Mina]] || Ula, Wustha, Aqabah (@7 krikil). || style="text-align: right;" | '''وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ'''<br><small>"Sarta kudu dzikir ka Allah dina poé nu geus ditangtukeun." (QS. Al-Baqarah: 203)</small> |- | style="text-align: center;" | '''13'''<br><small>(Tasyrik)</small> || Saatos Duhur || '''Nafar Tsani'''<br>[[Mina]] || Husus pikeun anu netep sapeuting deui. || style="text-align: right;" | '''فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ'''<br><small>"Sing saha nu gura-giru (mulang) dina dua poé, maka euweuh dosa." (QS. Al-Baqarah: 203)</small> |- | style="text-align: center;" | '''Ahir''' || Sateuacan Mulang || '''[[Tawaf Wada']]'''<br>[[Masjidil Haram]] || Tawaf pamitan (perpisahan). || style="text-align: right;" | '''يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ'''<br><small>"...sangkan (tawaf) jadi ahir lalampahan maranéhna." (HR. Muslim 1327)</small> |} ==Catetan kacilakaan ibadah haji== * [[Désémber]] [[1975]]: 200 jamaah palastra di deukeut dayeuh Makkah sanggeus hiji pipa gas ngajelegur sarta ngaduruk sapuluh tenda. * [[4 Désémber]] [[1979]]: 153 jamaah palastra sarta 560 séjénna tatu sanggeus patugas kaamanan Arab Saudi anu dibantuan patugas [[Perancis]] mecakan membébaskan Masjidil Haram anu disandera sajumplukan militan salila dua minggu. * [[31 Juli]] [[1987]]: 402 jamaah palastra, 275 di antarana ti Iran, sanggeus rébuan jamaah Iran anu ngalakonan demonstrasi meunang lalawanan fisik ti kaamanan Arab Saudi. Alatan ti insiden éta Arab Saudi megatkeun hubungan diplomatik jeung Iran, anu ahirna henteu ngirimkeun jamaahna ka Makkah nepi ka taun1991. * [[10 Juli]] [[1989]]: hiji jamaah palastra sarta 16 tatu alatan penembakan didalam Masjidil Haram. Balukarna 16 urang Kuwait anu ngalakonan penyerangan dihukum tembak mati. * [[15 Juli]] [[1989]]: lima jamaah asal Pakistan palastra sarta 34 séjénna tatu alatan insiden penembakan ku sajumplukan jelema nyekel pakarang di padumukan maranéhanana di Makkah. * [[2 Juli]] [[1990]]: 1.426 jamaah palastra lolobana ti Asia alatan terperangkap didalam torowongan Mina. * [[24 Méi]] [[1994]]: 270 jamaah palastra alatan silih dorong sarta injak di Mina. * [[7 Méi]] [[1995]]: tilu jamaah palastra alatan kebakaran di Mina. * 15 April [[1997]]: 343 jamaah palastra sarta 1.500 séjénna tatu alatan kehabisan nafas alatan terjebak didalam kebakaran tenda di Mina. * [[9 April]] [[1998]]: 118 jamaah palastra alatan berdésak–désakkan waktu palaksanaan lontar jumroh. * [[5 Maret]] [[2001]]: 35 jamaah palastra sarta puluhan séjénna tatu – tatu alatan berdésak – désakan di Jammarat. * [[11 Pebruari]] [[2003]]: 14 jamaah palastra di Jumrotul Mina – genep di antarana wanoja. * [[1 Pebruari]] [[2004]]: Saloba 251 jamaah palastra salila palaksanaan lontar jumrah. * [[23 Januari]] [[2005]]: 29 jamaah palastra alatan caah panggoréngna dina 20 taunpamungkas di Madinah. * [[5 Januari]] [[2006]]: Saloba 76 palastra alatan runtuhnya hiji penginapan al-rayahin di jalan Gaza, kira-kira 200 méter palebah kulon Masjidil Haram. * [[12 Jan]] [[2006]]: Saeutikna 345 jamaah palastra di Jammarat salila palaksanaan lontar jumrah. Insiden ieu lumangsung dina jam 15.30 waktu satempat réngsé solat dzuhur, sanggeus jutaan jamaah silih berdésak–désakkan di panto asup palebah kalér lanté dua Jammarat. == Rujukan == * {{cite book|last=Bianchi|first=Robert R.|year=2004|title=Guests of God: Pilgrimage and Politics in the Islamic World|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-517107-5}} * {{cite book|last=Hammoudi|first=Abdellah|year=2006|title=A Season in Mecca: Narrative of a Pilgrimage|publisher=Hill and Wang|isbn=978-0-8090-7609-3|author-link=Abdellah Hammoudi|url=https://archive.org/details/seasoninmeccanar00hamm}} * Khan, Qaisra, "Hajj & 'Umra", in ''Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God'' (2 vols.), edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp.&nbsp;239–245. * {{cite book|last=Patler|first=Nicholas|title=From Mecca to Selma: Malcolm X, Islam, and the Journey tnto the American Civil Rights Movement|year=2017|publisher=The Islamic Monthly|url=http://theislamicmonthly.com/mecca-to-selma/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221230082856/https://www.theislamicmonthly.com/mecca-to-selma/ |date=2022-12-30 }} * {{cite book|last=Trojanow|first=Ilija|year=2007|title=Mumbai to Mecca: A Pilgrimage to the Holy Sites of Islam|publisher=Haus Publishing|isbn=978-1-904950-29-5|author-link=Ilija Trojanow}} ==Dicutat tina== {{reflist|2}} [[Kategori:Haji]] [[Kategori:Rukun islam]] {{Ibadah Haji}} 28qbpu5h8g58ar0lv07kxr4vvk6lrdt 709158 709157 2026-05-12T14:05:14Z Dinototosugiarto 11449 709158 wikitext text/x-wiki {{islam}} '''Haji''' nyaéta [[rukun]] (tihang ageman) [[Islam]] anu kalima sanggeus [[sahadat]], solat, [[zakat]] sarta [[Saum|puasa]]. Ngalaksanakeun ibadah haji mangrupikeun ritual taunan [[kaum muslim]] sa-dunya anu mampuh (boh sacara matérial, fisik, sarta élmuna) ku cara nganjang sarta ngalaksanakeun runtuyan kagiatan di sababaraha tempat di [[Arab Saudi]] dina wanci anu ditangtoskeun nyaéta usum haji (bulan Dzulhijjah).<ref>{{cite web |title=Hajj |url=https://www.britannica.com/topic/hajj |website=Encyclopedia Britannica |access-date=27 Maret 2026}}</ref> Hal ieu béda sareng [[Umroh|ibadah umroh]] anu bisa dilaksanakeun sawaktu-waktu. Kagiatan inti ibadah haji dimimitian dina tanggal 8 Dzulhijjah nalika umat Islam mondok atanapi mabit di [[Mina]], diteraskeun ku [[Wukuf]] (cicing) di [[Arafah|Padang Arafah]] dina tanggal 9 Dzulhijjah, sarta lekasan sanggeus ngabalangkeun [[jumrah]] (ngabalangkeun batu simbolisasi sétan) dina tanggal 10 Dzulhijjah. Masarakat [[Indonésia]] ilaharna ogé nyebutna lebaran Haji/ [[Idul Adha]] minangka Poé raya haji jalaran waktosna sareng puncak dilaksanakeunna ibadah Haji ieu.<ref>Al-Qurthubi. ''Al-Jami' li Ahkam al-Qur'an'', Tafsir Surah Al-Hajj.</ref> ==Harti== Sacara ''lughawi'', haji hartosna ngadon atawa nuju sarta ngadatangan. Nurutkeun étimologi [[basa Arab]], kecap haji miboga harti ''qashd'', nyaéta tujuan, maksud, sarta ngadon. Nurutkeun istilah syara', haji téh nuju ka [[Ka'bah|Baitullah]] sarta tempat-tempat nu tangtu pikeun ngalaksanakeun amalan-amalan [[ibadah]] nu tangtu ogé. Anu dimaksud kalawan temat-tempat nu tangtu dina définisi diluhur, sajaba [[Ka'bah]] sarta [[[[Sa'i|Mas'a]]]] (tempat sa'i), ogé [[Arafah]], [[Muzdalifah]], sarta [[Mina]]. Anu dimaksud jeung waktu nu tangtu tayalian bulan-bulan haji anu dimimitian ti [[Syawal]] nepi ka sapuluh poé kahiji bulan [[Dzulhijjah]]. Sedengkeun amal ibadah nu tangtu tayalian [[thawaf]], [[sa'i]], [[Wukuf]], [[[[Mabit|mazbit]]]] di Muzdalifah, [[jumrah]], mabit di Mina, sarta séjén-séjén. == Hakékat Haji == Salaku ibadah anu jangkep, haji miboga hakékat batiniah anu kacida jerona salian ti runtuyan gerakan fisikna:<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab al-Asrar al-Hajj. Dar al-Minhaj.</ref> * '''Simbol Mulang:''' Nganjang ka [[Kabah|Baitullah]] mangrupikeun hakékat "mulangna" hiji hamba ka "imah" asalna, nyaéta mulang ka Gusti Allah SWT (''simbolisasi'' maot sateuacan maot). * '''Kamanunggalan:''' Wukuf di [[Arafah|Padang Arafah]] nyaéta gambaran [[Padang Mahsyar]], di mana sakabéh manusa ngumpul dina derajat anu sarua, teu ditingal pangkatna, hartana, atanapi sukuna. * '''Ngalawan Nafsu:''' Ngabalangkeun [[jumrah]] hakékatna sanés mung malédog tugu, tapi simbol ngalawan sarta miceun hawa nafsu sétan anu aya dina diri manusa. * '''Ihram:''' Ngagunakeun lawon bodas (ihram) hakékatna nyaéta ngaleupaskeun sagala rupa ''atribut'' kadunyaan supados manusa sadar yén nalika maot, taya harta anu dibawa iwal ti amal ibadah. ==Filosofi == Ibadah haji sanés ngan saukur ritual fisik, tapi mangrupa perjalanan spiritual anu jero. Ali Syariati dina bukuna ''Makna Haji'' ngagambarkeun yén haji téh prosés manusa ngaleupaskeun "ego" nuju ka jati diri anu murni. Hiji cutatan anu kasohor ngeunaan beuratna ieu perjalanan ruhani nyaéta: {{Quote|text=''Kutanya dia bagaimana telah menempuh? Perjalanan yang sangat sulit dan menakutkan ini'".|person=[[Ali Syariati]]|source=''Makna Haji''}}<ref name="Syariati">{{cite book |last=Syariati |first=Ali |author-link=Ali Syariati |title=Makna Haji |translator=Anas Mahyuddin |publisher=Pustaka |location=Bandung |year=1984 |isbn= |language=id}}</ref> Sawatara éta, [[Imam al-Ghazali]] dina kitab ''[[Ihya Ulumuddin]]'' nekenkeun yén hakekat haji téh nyaéta "Ziarah ka Pangéran". Nurutkeun anjeunna, unggal tahapan haji (saperti Wukuf sarta Tawaf) mangrupa simbol tina kaayaan manusa di poé ahérat engké.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin''. Jilid 1, Bab Rahasia-rahasia Haji.</ref> ==Sajarah== Ibadah haji mangrupikeun syariat anu parantos aya ti jaman [[Nabi Ibrahim]] as. nalika anjeunna dipasihan paréntah ku [[Allah SWT]] pikeun ngawangun deui [[Ka'bah|Baitullah]].<ref>Dr. Muhammad Ilyas Abdul Ghani, Sejarah Haji & Manasik, (2004), kaca 15. ISBN 978-9960-944-40-1.</ref> Peristiwa penting anu janten dadasar manasik haji modéren di antarana nyaéta pangurbanan Nabi Ismail as. sareng perjuangan Siti Hajar nalika milarian cai antara pasir Shafa sareng Marwah.<ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, Sirah Nabawiyah, (2012), kaca 450. ISBN 978-602-7635-39-5.</ref> Jalma-jalma [[Arab]] dina [[jaman jahiliah]] geus mikawanoh ibadah haji ieu anu diwariskeun ti karuhun maranéhanana warisi kalawan ngalakonan parobahan diditu-didieu. Tapi, wangun umum palaksanaanana masih tetep aya, kawas ''thawaf'', ''sa'i'', ''[[Wukuf]]'', sarta malédog jumrah. Ngan waé dina prakna réa anu henteu luyu deui jeung saréat anu sabenerna.<ref>Sayyid Sabiq, Fiqih Sunnah, Jilid 3, (2013), kaca 25. ISBN 978-979-3210-44-5.</ref> Syariat haji nembé disampurnakeun sacara gembleng dina taun ka-10 Hijriah nalika Rasulullah saw. ngalaksanakeun Haji Wada' salaku conto manasik anu sah dugi ka dinten kiamat.<ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, Sirah Nabawiyah, (2012), kaca 458.</ref> Ku kituna, [[Islam]] datang sarta ngabenerkeun lebah-lebah anu salah sarta tetep ngajalankeun naon-naon anu geus luyu kalawan pituduh syara' (saréat), sakumaha anu diatur dina al-qur'an sarta [[sunnah]] [[Rasul|rosul]]. Kasang tukang ibadah haji ieu ogé didasarkan dina ibadah sarupa anu dilaksanakeun ku nabi-nabi dina ageman Islam, utamana [[Nabi Ibrahim]] (nabina ageman Tauhid). Ritual thawaf didasarkan dina ibadah sarupa anu dilaksanakeun ku umat-umat saméméh nabi Ibarahim. Ritual sa'i, nyaéta lumpat antara [[pasir]] Shafa sarta Marwah (wewengkon rada luhur di kira-kira Ka'bah anu geus jadi hiji kahijian [[Masjid al-Haram|Masjid Al Haram]], [[Makkah]]), ogé pikeun miéling ritual pamajikan kadua nabi Ibrahim sabot néangan susu pikeun anakna anu tayalian [[Nabi Ismail]. Samentara [[Wukuf]] di Arafah nyaéta ritual pikeun miéling tempat paamprokna nabi [[Adam]] sarta [[Siti Hawa]] di alam dunya, nyaéta asal mula ti gumelarna sakumna umat manusa di dunya. == Dasar Hukum == Paréntah haji dumasar kana dawuhan Allah SWT dina Al-Qur'an: <blockquote>وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلْبَيْتِ مَنِ ٱسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا</blockquote> <blockquote>"Sarta (ngalaksanakeun) haji téh mangrupikeun kawajiban manusa ka Allah, nyaéta pikeun jalma anu mampuh ngayakeun perjalanan ka Baitullah..." ([[Surah Ali Imran|QS. Ali Imran]]: 97).<ref>{{cite web |title=Surah Ali 'Imran - 97 |url=https://quran.com/3/97 |website=Quran.com |access-date=27 Maret 2026}}</ref></blockquote> Sarta dumasar kana dawuhan Rasulullah SAW ngeunaan tatacara (manasik) haji: <div style="margin: 1em 0; padding: 0.5em 1.5em; border-left: 4px solid #006400; font-style: italic; line-height: 1.6;"> "Candak ku aranjeun tina conto manasik haji sim kuring (Rasulullah SAW), sabab sim kuring teu terang naha sim kuring bakal haji deui saatos taun ieu." <br>— '''[[Hadits]] Riwayat Muslim no. 1297'''<ref>{{cite web |title=Sahih Muslim - The Book of Hajj |url=https://sunnah.com/muslim/15/346 |website=Sunnah.com |access-date=27 Maret 2026}}</ref> </div> Salian ti ayat Al-Qur'an, kawajiban haji ogé dumasar kana hadits [[Nabi Muhammad]] SAW. Salah sahijina nyaéta hadits anu diriwayatkeun ku Imam Ahmad sarta Imam Muslim: {{quote|text="Ti Abu Hurairah r.a., anjeunna nyarios: Rasulullah SAW kantos khutbah di payuneun urang sadaya, dawuhna: 'Wahai manusa, saéstuna Allah parantos ngawajibkeun haji ka aranjeun, mangka pék geura maridamel haji!'. Aya saurang lalaki naros: 'Naha unggal taun, ya Rasulullah?'. Rasulullah SAW cicing sakedap, nepi ka éta lalaki nanya deui nepi ka tilu kali. Tuluy Rasulullah SAW dawuh: 'Upami sim kuring nyebat 'enya', mangka haji bakal janten wajib unggal taun, sarta aranjeun moal bakal sanggup...'"|sign=Hadits Riwayat Muslim (no. 1337) sarta Ahmad (no. 10636).<ref>An-Nawawi, Imam. ''Syarh Shahih Muslim''.</ref>}} Dina riwayat séjénna ti Imam Ahmad, ditegeskeun ogé yén haji téh ngan wajib sakali saumur hirup: {{quote|text="Haji téh sakali, sarta sing saha anu nambahan (leuwih ti sakali), mangka éta téh mangrupa (ibadah) sunnah."|sign=Hadits Riwayat Ahmad.<ref>Musnad Ahmad, no. 2239.</ref>}} == Syarat Haji (Istitha'ah) == Kecap ''Istitha'ah'' hartosna kamampuh. Jalma anu wajib haji téh nyaéta anu: * Mampuh sacara '''ékonomi''' pikeun bekel indit, mulang, sarta nafkah kulawarga anu ditinggalkeun. * Sehat sacara '''fisik''' sarta '''méntal''' pikeun ngalakukeun ''aktivitas'' ibadah anu beurat. * Aman dina perjalanan (''kaamanan''). ==Jenis ibadah haji== [[Gambar:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|300px|thumb|top|left|Ritual haji, rukun Islam anu pamungkas.]] Saban [[jamaah]] bébas pikeun milih jenis ibadah haji anu hayang dilaksanakeunana. [[Muhammad|Rasulullah SAW]] mikeun kabébasan dina hal éta, sakumaha katémbong dina [[hadis]] katut. [[Aisyah]] RA ngomong: Kami indit ibadah babarengan [[Muhammad|Rasulullah SAW]] dina taunhajjatul wada. di antara kami aya anu ihram, pikeun haji sarta [[umroh]] sarta aya ogé anu berihram pikeun haji. Jelema anu berihram pikeun umroh ber-[[Tahallul]] sabot geus aya di [[Kabah|Baitullah]]. Keur jelema anu berihram pikeun haji lamun manéhna ngumpulkeun haji sarta [[umroh]]. Mangka manéhna henteu ngalakonan [[Tahallul]] nepi ka kalawan réngsé ti nahar. Katut nyaéta jenis sarta pengertian haji anu dimaksud. * '''Haji ifrad''', hartosna nyorangan. Ngalaksanakeun ibadah haji disebut ifrad lamun salahsaurang boga maksud nyorangan, boh nyorangan haji boh nyorangan [[umroh]]. Dina hal ieu, anu diheulakeun nyaéta ibadah haji. Hartina, sabot maké pakéan ihram di miqat-na, jelema kasebut boga niat ngalaksanakeun ibadah haji heula. Lamun ibadah haji geus réngsé, mangka jelema kasebut maké ihram deui pikeun ngalaksanakeun [[umroh]]. * '''Haji tamattu''', miboga harti senang-senang atawa nyalsé kalawan ngalakonan umroh leuwih tiheula di bulan-bulah haji, tuluy [[Tahallul]]. Saterusna maké pakéan ihram deui pikeun ngalaksanakeun ibadah haji, ditaun anu sarua. Tamattu' bisa ogé hartosna ngalaksanakeun ibadah sajeroning bulan-bulan sarta dina taunanu sarua, henteu leuwih tiheula balik ka nagari asal. * '''Haji qiran''', ngandung harti ngagabungkeun, ngahijikeun atawa nyakaliguskeun. Anu dimaksud didieu nyaéta ngahijikeun atawa nyakaliguskeun ihramna pikeun ngalaksanakeun ibadah haji sarta umroh. Haji qiran dipigawé kalawan tetep maké ihram saprak miqat ''makani'' sarta ngalaksanakeun kabéh rukun sarta wajib haji nepi ka réngsé, sanajan meureun baris méakeun waktu lila. Nurutkeun [[Abu Hanifah]], ngalaksanakeun haji qiran, hartosna ngalakonan dua thawaf sarta dua sa'i. ==Kagiatan ibadah haji== Katut nyaéta kagiatan utama dina ibadah haji dumasar urutan waktu: * Saméméh 8 Dzulhijjah, [[umat Islam]] ti sakumna [[dunya]] mimiti ngaleut pikeun ngalaksanakeun [[Thawaf]] Haji di Masjid Al Haram, Makkah. * 8 Dzulhijjah, jamaah haji kudu meuting di [[Mina]]. Saméméhnana dina isuk-isuk 8 Dzulhijjah, kabéh umat Islam maké pakéan [[Ihram]] (dua lembar lawon bodas henteu aya kaputan minangka pakéan haji), saterusna boga niat haji, sarta maca bacaan Talbiyah. Isuk-isuk poé tanggal 8 Dzulhijjah, jamaah nuju Mina. Peuting poéna, kabéh jamaah haji kudu meuting di Mina. * 9 Dzulhijjah, isuk-isuk poéna kabéh jamaah haji indit ka [[Arafah]]. Saterusna jamaah ngalaksanakeun ibadah [[Wukuf]], nyaéta cicing sarta ngadua di padang lega ieu nepi ka cunduk Magrib. Saméméh peuting datang, jamaah geura-giru nuju sarta meuting di [[Muzdalifah]]. * 10 Dzulhijjah, sanggeus isuk-isuk di [[Muzdalifah]], jamaah geura-giru nuju [[Mina]] pikeun ngalaksanakeun ibadah [[Jumrah Aqabah]], nyaéta malédogkeun batu saloba tujuh kali ka tugu kahiji minangka perlambang ngusir sétan. Sanggeus mencukur buuk atawa sawaréh buuk, jamaah bisa Thawaf Haji (ngabéréskeun Haji), atawa bermalam di Mina sarta ngalaksanakeun jumrah sambungan (Ula sarta Wustha). * 11 Dzulhijjah, malédog jumrah sambungan (Ula) di tugu kahiji, tugu kadua, sarta tugu katilu. * 12 Dzulhijjah, maledohkeun jumrah sambungan (Ula) di tugu kahiji, tugu kadua, sarta tugu katilu. * Saméméh balik ka nagara séwang-séwangan, jamaah ngalaksanakeun [[Tawaf Wada']] (thawaf paturay tineung). ==Rukun Haji== [[File:Public Domain Mecca Maps 38.jpg|thumb|left|250px|Katerangan gambar di dieu (contona: Peta Mekah dina mangsa harita)]] Amalan- amalan anu teu meunang henteu kudu dilaksanakeun nalika ibadah haji, umpamana ieu amalan diliwat atawa henteu dipigawé tinangtu hajina henteu sah alias batal.<ref name=Guz>{{Cite book | title =Peta Perjalanan Haji Dan Umrah| first =Guz | last =Arifin| publisher =Elex Media Komputindo| location =Jakarta| year =2004| pages =25|ISBN=9789792776614|url=https://books.google.co.id/books?id=DsYqOKK3IdUC&pg=PA25&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgJEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref>Numutkeun istilah fikih rukun hartina sagala anu baris nyieun hiji hal henteu bisa ngawujud mun henteu aya inyana. Kitu deui dina ibadah haji, rukun téh sagala rupa hal anu ngabalukarkeun ibadah haji jadi teu sah atawa batal lamun aya hal anu geus tangtu teu dipigawé.<ref name=Ahm/> # ''[[Ihram]]'': Nyaéta mimitina lumaku kaharama-kaharaman dina ibadah haji dimimitian, kayaning ngawinkeun kitu ogé kawin, sapatemon, maéhan sasatoan, neukteuk kuku jeung buuk, maké minyak seungit, maké baju anu dikaput pikeun lalaki, nutupan beungeut tur dampal leungeun pikeun awéwé.<ref name=Ahm/> Larangan atawa kaharaman ieu lumaku salila ngalaksanakeun haji kurang leuwih lima poé, lamun seug éta larangan dirumpak maka baris meunang denda (dam)/kudu mayar denada.<ref name=Ahm>{{Cite book | title =Ensiklopedia Fikih Indonesia: Haji & Umrah| first =Ahmad | last =Sarwat, Lc, M.A| publisher =Gramedia Pustaka| location =Jakarta| year =2019| pages =25|ISBN=9786020382975|url=https://books.google.co.id/books?id=P3yMDwAAQBAJ&pg=PA86&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgLEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref> # ''[[Wukuf]] Di Arafah'' : Ieu téh rukun anu paling utama malahan bakat ku pentingna saupama ieu rukun teu dilaksanakeun tinangtu sakabéh rukun hajina baris batal atawa teu sah sarta hajina kudu dibalikan deui taun hareupna. [[Wukuf]] téh dipigawé ngan satuan sakali nyaéta tanggal 9 Zulhijah wungkul.<ref name=Ahm/> # ''[[Tawaf Ifadah|Thawaf Ifadhah]]'': Tayalian dilaksanakeun samulangna ti Arafah sarta meuting di Muzdalifah, jamaah haji leumpang ngurilingan kabah lobana tujuh kuriling dimimitian ti hajar aswad nepika tepung deui di hajar aswad éta disebut sakuriling. Ibadah ieu teumeunang diwakilkeun kanu séjén, lamun teu dipigawé tangtuna hajina teu sah atawa batal.<ref name=Ahm/> # ''[[Sa'i]] Antara Shafa Jeung Marwa'': Tayalian leumpang ti mimiti [[pasir]] Shafa nepi kan [[pasir]] Marwa diitung sakali/sabalik anu lobana nepika 7 balikan kudu noron dipigawena teumeunang kaselang ku amalan séjén, dilaksanakeunna sabada thawaf ifadhah.<ref name= KH>{{Cite book | title =Inti Fiqih Haji dan 'Umrah: Terjemah Kitab al-Manasik al-Shughra li Qashid Umm al-Qura karya KH. Hasyim Asy'ari| first = KH. Muhammad | last =Hasyim Asy'ari| publisher =Genius Media Malang| location =Malang| year =2004| pages =25|ISBN=9786021442111|url=https://books.google.co.id/books?id=C2zsDwAAQBAJ&pg=PA26&dq=rukun+haji&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwj179jGj5mSAxX4zjgGHZ-SIk0Q6AF6BAgIEAE#v=onepage&q=rukun%20haji&f=false|accessdate=(disungsi – 20 Januari 2026)}}</ref><ref name=Ahm/> # ''[[Tahallul|Tahalul]]'': Nyaéta neukteuk buuk dina sirah urang sakurang-kurangna tilu lambar, teu meunang neukteuk buuk tina bagéan awak anu séjéna. Tahalul ogé sok disebut al-halqu wa at-taqshir anu pihartieuna ngadugulan buuk sirah atawa neukteuk [[buuk]] [[sirah]] sawaréh.<ref name= KH/><ref name=Ahm/> # Tartib : Maksudna migawé rukun Haji kudu luyu jeung katangtuanna teu meunang di aclogan tina rukun ka hiji tuluy migawé rukun ka lima atawa rukun séjéna salian ti rukun ka dua. Jadi dina prakna kudu merenah éntépanna kahiji, ka dua, ka tilu, jeung saterusna.<ref name= KH/><ref name=Ahm/> {{clear|left}} ==Wajib Haji== Jamaah haji kudu migawé katangtuan wajib haji, umpamana henteu kapigawé alatan aya halangan bisa diganti kujalan mayar denda (Dam) sanajan kitu hajina tetep sah.<ref name= H./> Tapi umpama teu migawé wajib haji ieu alatan ngahaja sok komo bari nyapirakeun, ieumah baris ngadatangkeun dosa sarta kudu meuncit kurban. Sakumaha anu diunggel dina hadist riwayat Malik '''"Singsaha waé anu ninggalkeun hiji ibadah wajib dina Haji atawa poho, mangka anjeuna kudu meuncit kurban"''.<ref name= H./> Wajib haji téh aya lima, kayaning: # ''[[Mabit]]'': Meuting di [[Muzdalifah]] dina peuting tangga 10 Dzulhijah # ''Mabit'': Maeting di Mina dina peuting tanggal 11-13 Dzulhijah # ''[[Jumrah Aqabah|Jumrah Aqobah]]'' : Maledogkeun batu kana patok anu geus disayagikeun lobana 7 kali dina poé 10 Dzulhijah # ''[[Jumrah Ula]], [[Jumrah Wustha|Wustha]], Aqabah : Malédogkeun batu kana unggal tihang éta anu lobana 7 kali dina unggal tihang # ''[[Tawaf Wada'|Thawaf Wada]]'' : Thawaf paturay tineung saméméh jamaah haji kaluar ti kota [[Mekah]]<ref name= H.>{{Cite book | title =The Journey To Arafah : Kisah Perjalanan Spiritual| first = H. Wahyudi| last =ST., M.Eng.| publisher =PT Adab Indonesia| location =Indramayu| year =2019| pages =32|ISBN=9786238776429|url=https://books.google.co.id/books?id=QcExEQAAQBAJ&pg=PA37&dq=Arafah&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwiFl4Or75mSAxXI7jgGHQU4JzYQ6AF6BAgEEAE#v=onepage&q=Arafah&f=false|accessdate=(disungsi – 21 Januari 2026)}}</ref> ==Pantangan Dina Ibadah Haji== Aya genep perkara anu dipantang dina waktu ngajalankeun [[ibadah]] haji jeung [[umrah]] tayalian: # Maké [[kaméja]], [[calana]], '''muzah''' (sapatu kulit), jeung [[sorban]]. Pikeun kaum [[lalaki]] tambahan ku teu meunang nutupan [[sirah]]na, alatan ihramna lalaki nya dina sirah. Pikeun kaum [[awéwé]]mah meunang maké [[baju]] beunang [[ngaput]] tapi teumeunang nutupan [[beungeut]]na, alatan ihramna awéwémah dina beungeutna.<ref name=Al-/> # Teumeunang maké seuseungitan saperti minyak seungit jeung sajabana, sarta ngajauhan sagala rupa anu seungit-seungit. Umpama pantangan ieu dirumpak, hukumna kudu mayar dengda (dam) kujalan meuncit [[domba]]. # Neukteuk [[buuk]] ogé neukteuk kuku ieu téh dipantang pisan nalika ihram,lamun dirumpak hukumana sarua kudu meuncit domba.<ref name=Al-/> # [[Sapatemon]], ngupat batur, paréa-réa omong, ieu pagawéan baris ngaruksak haji lamun seug dipigawé saméméh tahalul. Lamun seug dirumpak ieu pantangan kudu mayar dam dina palebah dieu ku [[onta]] [[bikang]], [[sapi]], atawa 7 [[domba]]. Tapi lamun dibigawéna sabada [[[[Tahallul|tahalul]]]] wajib hukumna meuncit onta bikang sangkan hajina henteu ruksak.<ref name=Al-/> # Ngalakukeun pagawéan, omongan, atawa rindat anu matak ngadatangkeun napsu/birahi pikeun sapatemon ieu dipantang pisan, Lamun seug dirumpak baris meunang hukuman kudu mayar hiji domba. Kitu deui kawin atawa ngawinkeun ieu hukumna henteu sah, sagigireun ti éta kudu mayar dam ogé.<ref name=Al-/> # Teumeunang maéhan [[sato]] darat, [[moro]] jeung sajabana. Lamun dirumpak ieu pantangan, kudu ngaganti sato anu paéh éta ku sato anu sarua kalawan beurat jeung ukuran anu sarua.<ref name=Al->{{Cite book | title =Rahasia Haji dan Umrah| first =Al-Ghazali| last =Imam| publisher =Turos| location =Jakarta| year =2017| pages =69|ISBN=9786021583487|url=https://www.goodreads.com/book/show/43449800-rahasia-haji-umrah|accessdate=(disungsi – 22 Januari 2026)}}</ref> ==Lokasi utama dina ibadah haji== ===Makkah Al Mukaromah=== Di dayeuh ieu pisan nangtung puseur ibadah umat Islam sadunya, [[Ka'bah]], anu aya di puseur [[Masjidil Haram]]. Dina ritual haji, [[Makkah]] jadi tempat bubuka sarta panutup ibadah ieu sabot jamaah diwajibkeun ngalaksanakeun niat sarta thawaf haji. ===Arafah=== Dayeuh di palebah wétan Makkah ieu ogé dipikawanoh minangka tempat puseurna haji, tayalian tempat [[Wukuf]] dilaksanakeun. Wewengkon ngawangun padang lega ieu téh tempat ngariungna kira-kira dua juta jamaah haji ti sakuliah dunya. Di luar usum haji, wewengkon ieu henteu dipaké. ===Mina=== Tempat nangtungna tugu [[jumrah]], nyaéta tempat palaksanaan kagiatan melontarkan batu ka tugu jumrah minangka simbolisasi tindakan [[Nabi Ibrahim]] sabot ngusir setan. Dimasing-maising tempat éta nangtung tugu anu dipaké pikeun palaksanaan: [[Jumrah Aqabah]], [[Jumrah Ula]], sarta [[Jumrah Wustha]]. Di tempat ieu jamaah ogé diwajibkeun pikeun menginap hiji peuting. ===Muzdalifah=== Tempat di deukeut Mina sarta Arafah, dipikawanoh minangka tempat jamaah haji ngalakonan Mabit (Bermalam) sarta ngumpulkeun batu-batu pikeun ngalaksanakeun ibadah jumrah di Mina. ===Madinah=== Nyaéta dayeuh suci kadua umat Islam. Di tempat ieu pisan panutan umat Islam, [[Muhammad|Nabi Muhammad SAW]] dimakamkan di [[Masjid Nabawi]]. Tempat ieu sabenerna henteu asup ka dina ritual ibadah haji, tapi jamaah haji ti sakumna dunya biasana menyempatkan diri nganjang ka dayeuh anu tempatna kurang leuwih 200&nbsp;km kalér [[Makkah]] ieu pikeun berziarah sarta ngalaksanakeun [[solat|sholat]] di masjid Nabi. ==Waktu Jeung Tempat Ibadah Haji== {| class="wikitable" style="width: 100%; border: 1px solid black; font-size: 95%;" |- style="background-color: #2e8b57; color: white; text-align: center;" ! Kaping !! Waktos !! Kagiatan & Tempat !! Detil Ritual !! Rujukan Arab & Hartosna |- | style="text-align: center;" | '''8'''<br><small>([[Tarwiyah]])</small> || 08.00 - Isya || '''Niat & Mabit'''<br>[[Mina]] || Nganggo [[ihram]] sarta nginep di Mina. || style="text-align: right;" | '''فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ'''<br><small>"...maka maranéhna ngamimitian ihram pikeun haji." (HR. Muslim 1218)</small> |- | style="text-align: center;" | '''9'''<br><small>(Arafah)</small> || 12.00 - 18.00 || '''[[Wukuf]]'''<br>[[Arafah]] || Puncak haji: Dzikir sarta ngadu'a. || style="text-align: right;" | '''فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ'''<br><small>"Maka nalika aranjeun parantos angkat ti Arafat..." (QS. Al-Baqarah: 198)</small> |- | style="text-align: center;" | '''9-10''' || 19.00 - Subuh || '''Mabit'''<br>[[Muzdalifah]] || Nginep sakedap sarta mulung krikil. || style="text-align: right;" | '''فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ'''<br><small>"...kudu nyebut Allah di Masy'aril Haram." (QS. Al-Baqarah: 198)</small> |- | style="text-align: center;" | '''10'''<br><small>(Nahr)</small> || 06.00 - 11.00 || '''[[Jumrah Aqabah]]'''<br>[[Mina]] || Ngalémpar 7 krikil sarta '''Tahallul'''. || style="text-align: right;" | '''يَرْمِي الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ'''<br><small>"Nabi ngalémpar jumrah dina dinten Nahr." (HR. Bukhari 1745)</small> |- | style="text-align: center;" | '''10''' || 12.00 - Isya || '''[[Tawaf Ifadah]]'''<br>[[Masjidil Haram]] || Muteran [[[[Kabah|Baitullah]]]] (Ka'bah) 7 kali. || style="text-align: right;" | '''وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ'''<br><small>"...sarta kudu tawaf maranéhna di Baitul Atiq." (QS. Al-Hajj: 29)</small> |- | style="text-align: center;" | '''11-12'''<br><small>(Tasyrik)</small> || Saatos Duhur || '''Lémpar 3 Jumrah'''<br>[[Mina]] || Ula, Wustha, Aqabah (@7 krikil). || style="text-align: right;" | '''وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ'''<br><small>"Sarta kudu dzikir ka Allah dina poé nu geus ditangtukeun." (QS. Al-Baqarah: 203)</small> |- | style="text-align: center;" | '''13'''<br><small>(Tasyrik)</small> || Saatos Duhur || '''Nafar Tsani'''<br>[[Mina]] || Husus pikeun anu netep sapeuting deui. || style="text-align: right;" | '''فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ'''<br><small>"Sing saha nu gura-giru (mulang) dina dua poé, maka euweuh dosa." (QS. Al-Baqarah: 203)</small> |- | style="text-align: center;" | '''Ahir''' || Sateuacan Mulang || '''[[Tawaf Wada']]'''<br>[[Masjidil Haram]] || Tawaf pamitan (perpisahan). || style="text-align: right;" | '''يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ'''<br><small>"...sangkan (tawaf) jadi ahir lalampahan maranéhna." (HR. Muslim 1327)</small> |} ==Catetan kacilakaan ibadah haji== * [[Désémber]] [[1975]]: 200 jamaah palastra di deukeut dayeuh Makkah sanggeus hiji pipa gas ngajelegur sarta ngaduruk sapuluh tenda. * [[4 Désémber]] [[1979]]: 153 jamaah palastra sarta 560 séjénna tatu sanggeus patugas kaamanan Arab Saudi anu dibantuan patugas [[Perancis]] mecakan membébaskan Masjidil Haram anu disandera sajumplukan militan salila dua minggu. * [[31 Juli]] [[1987]]: 402 jamaah palastra, 275 di antarana ti Iran, sanggeus rébuan jamaah Iran anu ngalakonan demonstrasi meunang lalawanan fisik ti kaamanan Arab Saudi. Alatan ti insiden éta Arab Saudi megatkeun hubungan diplomatik jeung Iran, anu ahirna henteu ngirimkeun jamaahna ka Makkah nepi ka taun1991. * [[10 Juli]] [[1989]]: hiji jamaah palastra sarta 16 tatu alatan penembakan didalam Masjidil Haram. Balukarna 16 urang Kuwait anu ngalakonan penyerangan dihukum tembak mati. * [[15 Juli]] [[1989]]: lima jamaah asal Pakistan palastra sarta 34 séjénna tatu alatan insiden penembakan ku sajumplukan jelema nyekel pakarang di padumukan maranéhanana di Makkah. * [[2 Juli]] [[1990]]: 1.426 jamaah palastra lolobana ti Asia alatan terperangkap didalam torowongan Mina. * [[24 Méi]] [[1994]]: 270 jamaah palastra alatan silih dorong sarta injak di Mina. * [[7 Méi]] [[1995]]: tilu jamaah palastra alatan kebakaran di Mina. * 15 April [[1997]]: 343 jamaah palastra sarta 1.500 séjénna tatu alatan kehabisan nafas alatan terjebak didalam kebakaran tenda di Mina. * [[9 April]] [[1998]]: 118 jamaah palastra alatan berdésak–désakkan waktu palaksanaan lontar jumroh. * [[5 Maret]] [[2001]]: 35 jamaah palastra sarta puluhan séjénna tatu – tatu alatan berdésak – désakan di Jammarat. * [[11 Pebruari]] [[2003]]: 14 jamaah palastra di Jumrotul Mina – genep di antarana wanoja. * [[1 Pebruari]] [[2004]]: Saloba 251 jamaah palastra salila palaksanaan lontar jumrah. * [[23 Januari]] [[2005]]: 29 jamaah palastra alatan caah panggoréngna dina 20 taunpamungkas di Madinah. * [[5 Januari]] [[2006]]: Saloba 76 palastra alatan runtuhnya hiji penginapan al-rayahin di jalan Gaza, kira-kira 200 méter palebah kulon Masjidil Haram. * [[12 Jan]] [[2006]]: Saeutikna 345 jamaah palastra di Jammarat salila palaksanaan lontar jumrah. Insiden ieu lumangsung dina jam 15.30 waktu satempat réngsé solat dzuhur, sanggeus jutaan jamaah silih berdésak–désakkan di panto asup palebah kalér lanté dua Jammarat. == Rujukan == * {{cite book|last=Bianchi|first=Robert R.|year=2004|title=Guests of God: Pilgrimage and Politics in the Islamic World|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-517107-5}} * {{cite book|last=Hammoudi|first=Abdellah|year=2006|title=A Season in Mecca: Narrative of a Pilgrimage|publisher=Hill and Wang|isbn=978-0-8090-7609-3|author-link=Abdellah Hammoudi|url=https://archive.org/details/seasoninmeccanar00hamm}} * Khan, Qaisra, "Hajj & 'Umra", in ''Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God'' (2 vols.), edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp.&nbsp;239–245. * {{cite book|last=Patler|first=Nicholas|title=From Mecca to Selma: Malcolm X, Islam, and the Journey tnto the American Civil Rights Movement|year=2017|publisher=The Islamic Monthly|url=http://theislamicmonthly.com/mecca-to-selma/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221230082856/https://www.theislamicmonthly.com/mecca-to-selma/ |date=2022-12-30 }} * {{cite book|last=Trojanow|first=Ilija|year=2007|title=Mumbai to Mecca: A Pilgrimage to the Holy Sites of Islam|publisher=Haus Publishing|isbn=978-1-904950-29-5|author-link=Ilija Trojanow}} ==Dicutat tina== {{reflist|2}} [[Kategori:Haji]] [[Kategori:Rukun islam]] {{Ibadah Haji}} sj62g9bb85q7ai2cg0xpzynnr5w51gj 0 108016 709166 708650 2026-05-13T07:52:44Z Hasnanf 28942 709166 wikitext text/x-wiki '''Global Sumud Flottila''' (basa Arab: أسطول الصمود العالمي) atawa anu dipikawanoh oge kalayan ngaran '''Global Freedom Flottila''' (basa Arab: أسطول الحرية العالمي) nyaéta gerakan maritim inisiatip sipil internasional anu mimiti diluncurkan patengahan 2025, anu miboga misi norobos blokade Israél jang [[Jalur Gaza]].<ref>{{Cite web|url=https://globalsumudflotilla.org/|title=Sail to Gaza - Collective Action for Gaza|website=globalsumudflotilla.org|accessdate=2026-03-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/apa-itu-global-sumud-flotilla-milik-siapa-ada-berapa-kapal-hiUF|title=Apa Itu Global Sumud Flotilla, Milik Siapa, & Ada Berapa Kapal?|last=Amini|first=Umu Hana|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-03-16}}</ref> Inisiatip ieu dimimitian Juli 2025, diorganisasikeun ku koalisi Freedom Flottila Coalition, Global Movement to Gaza, Maghreb Sumud Flottila, sarta Sumud Nusantara, salila periode génosida Israél di [[Jalur Gaza|Gaza]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/3/israel-dismantles-gaza-humanitarian-flotilla-but-one-boat-sails|title=Last boat in Gaza humanitarian flotilla intercepted by Israel|last=McCready|first=Alastair|website=Al Jazeera|language=en|accessdate=2026-03-16}}</ref> Flottila anu dihartikeun ogé pormasi kapal angkatan laut, dina ieu gerakan ngawengku 40 anak kapal sarta 500 pamilon ti leuwi 44 nagara, ngajadikeun gerakan ieu téh konpoi sipil pangbadagna dina [[sajarah]]. == Pangadengan mimiti == Inisiasi gerakan ieu mimiti diumumkeun dina konpérénsi pérs di [[Tunis]], anu diayakeun ku [[Joint Action Coordination for Palestine]], nyaéta ''platform'' koordinasi pikeun ngurus kampanye internasional. Haifa Mansouri, salah sahiji pamingpin pangurus nyebutkeun yén dina usum panas ieu, sadunya bakal nyakséni aksi pagaungan di laut anu dikoordinasikeun ku masarakat sipil. Tujuan ti éta gerakan téh pikeun megatkeun blokade ilégal, ngadegkeun koridor kamanusaan, sarta satekah polah pikeun ngalawan génosida nu lumangsung di [[Gaza]].<ref>{{Cite web|url=https://en.royanews.tv/news/61913/Largest-civilian-flotilla-to-challenge-%22Israeli%22-Gaza-blockade-in-late-August|title=Largest civilian flotilla to challenge "Israeli" Gaza blockade in late August|website=Roya News|language=en|accessdate=2026-05-13}}</ref> == Rujukan == [[Category: WikiSuarana]] [[Category: WikiSuarana-Hasnanf]] dqpn7d8izr607hzzh1rs6h9irss8pbs 709167 709166 2026-05-13T07:57:27Z Hasnanf 28942 709167 wikitext text/x-wiki '''Global Sumud Flottila''' (basa Arab: أسطول الصمود العالمي) atawa anu dipikawanoh oge kalayan ngaran '''Global Freedom Flottila''' (basa Arab: أسطول الحرية العالمي) nyaéta gerakan maritim inisiatip sipil internasional anu mimiti diluncurkan patengahan 2025, anu miboga misi norobos blokade Israél jang [[Jalur Gaza]].<ref>{{Cite web|url=https://globalsumudflotilla.org/|title=Sail to Gaza - Collective Action for Gaza|website=globalsumudflotilla.org|accessdate=2026-03-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/apa-itu-global-sumud-flotilla-milik-siapa-ada-berapa-kapal-hiUF|title=Apa Itu Global Sumud Flotilla, Milik Siapa, & Ada Berapa Kapal?|last=Amini|first=Umu Hana|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-03-16}}</ref> Inisiatip ieu dimimitian Juli 2025, diorganisasikeun ku koalisi Freedom Flottila Coalition, Global Movement to Gaza, Maghreb Sumud Flottila, sarta Sumud Nusantara, salila periode génosida Israél di [[Jalur Gaza|Gaza]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/3/israel-dismantles-gaza-humanitarian-flotilla-but-one-boat-sails|title=Last boat in Gaza humanitarian flotilla intercepted by Israel|last=McCready|first=Alastair|website=Al Jazeera|language=en|accessdate=2026-03-16}}</ref> Flottila anu dihartikeun ogé pormasi kapal angkatan laut, dina ieu gerakan ngawengku 40 anak kapal sarta 500 pamilon ti leuwi 44 nagara, ngajadikeun gerakan ieu téh konpoi sipil pangbadagna dina [[sajarah]]. == Pangadengan mimiti == Inisiasi gerakan ieu mimiti diumumkeun dina konpérénsi pérs di [[Tunis]], anu diayakeun ku [[Joint Action Coordination for Palestine]], nyaéta ''platform'' koordinasi pikeun ngurus kampanye internasional. Haifa Mansouri, salah sahiji pamingpin pangurus nyebutkeun yén dina usum panas ieu, sadunya bakal nyakséni aksi pagaungan di laut anu dikoordinasikeun ku masarakat sipil. Tujuan ti éta gerakan téh pikeun megatkeun blokade ilégal, ngadegkeun koridor kamanusaan, sarta satekah polah pikeun ngalawan génosida nu lumangsung di [[Gaza]].<ref>{{Cite web|url=https://en.royanews.tv/news/61913/Largest-civilian-flotilla-to-challenge-%22Israeli%22-Gaza-blockade-in-late-August|title=Largest civilian flotilla to challenge "Israeli" Gaza blockade in late August|website=Roya News|language=en|accessdate=2026-05-13}}</ref> Numutkeun katerangan ti Seif Abu Keshk, salah sahiji pangurus nu séjénna, 6.000 aktivis tos daptar sacara daring pikeun ilubiung dina gerakan ieu. Pamilon gerakan ieu téh dilatih heula di titik miang, sakaligus bakal dilibetkeun dina kagiatan solidaritas jeung pasanggrahan salila persiapan éta.<ref>{{Cite web|url=https://www.middleeastmonitor.com/20250804-massive-civilian-flotilla-set-to-sail-for-gaza-late-august-to-break-israeli-siege/|title=Massive civilian flotilla set to sail for Gaza late August to break Israeli siege|website=Middle East Monitor|accessdate=2026-05-13}}</ref> == Rujukan == [[Category: WikiSuarana]] [[Category: WikiSuarana-Hasnanf]] t6sbl8a25gleqk977g85lmijd9ixenp 709168 709167 2026-05-13T08:18:32Z Hasnanf 28942 709168 wikitext text/x-wiki '''Global Sumud Flottila''' (basa Arab: أسطول الصمود العالمي) atawa anu dipikawanoh oge kalayan ngaran '''Global Freedom Flottila''' (basa Arab: أسطول الحرية العالمي) nyaéta gerakan maritim inisiatip sipil internasional anu mimiti diluncurkan patengahan 2025, anu miboga misi norobos blokade Israél jang [[Jalur Gaza]].<ref>{{Cite web|url=https://globalsumudflotilla.org/|title=Sail to Gaza - Collective Action for Gaza|website=globalsumudflotilla.org|accessdate=2026-03-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/apa-itu-global-sumud-flotilla-milik-siapa-ada-berapa-kapal-hiUF|title=Apa Itu Global Sumud Flotilla, Milik Siapa, & Ada Berapa Kapal?|last=Amini|first=Umu Hana|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-03-16}}</ref> Inisiatip ieu dimimitian Juli 2025, diorganisasikeun ku koalisi Freedom Flottila Coalition, Global Movement to Gaza, Maghreb Sumud Flottila, sarta Sumud Nusantara, salila periode génosida Israél di [[Jalur Gaza|Gaza]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/3/israel-dismantles-gaza-humanitarian-flotilla-but-one-boat-sails|title=Last boat in Gaza humanitarian flotilla intercepted by Israel|last=McCready|first=Alastair|website=Al Jazeera|language=en|accessdate=2026-03-16}}</ref> Flottila anu dihartikeun ogé pormasi kapal angkatan laut, dina ieu gerakan ngawengku 40 anak kapal sarta 500 pamilon ti leuwi 44 nagara, ngajadikeun gerakan ieu téh konpoi sipil pangbadagna dina [[sajarah]]. == Pangadengan mimiti == Inisiasi gerakan ieu mimiti diumumkeun dina konpérénsi pérs di [[Tunis]], anu diayakeun ku [[Joint Action Coordination for Palestine]], nyaéta ''platform'' koordinasi pikeun ngurus kampanye internasional. Haifa Mansouri, salah sahiji pamingpin pangurus nyebutkeun yén dina usum panas ieu, sadunya bakal nyakséni aksi pagaungan di laut anu dikoordinasikeun ku masarakat sipil. Tujuan ti éta gerakan téh pikeun megatkeun blokade ilégal, ngadegkeun koridor kamanusaan, sarta satekah polah pikeun ngalawan génosida nu lumangsung di [[Gaza]].<ref>{{Cite web|url=https://en.royanews.tv/news/61913/Largest-civilian-flotilla-to-challenge-%22Israeli%22-Gaza-blockade-in-late-August|title=Largest civilian flotilla to challenge "Israeli" Gaza blockade in late August|website=Roya News|language=en|accessdate=2026-05-13}}</ref> Numutkeun katerangan ti Seif Abu Keshk, salah sahiji pangurus nu séjénna, 6.000 aktivis tos daptar sacara daring pikeun ilubiung dina gerakan ieu. Pamilon gerakan ieu téh dilatih heula di titik miang, sakaligus bakal dilibetkeun dina kagiatan solidaritas jeung pasanggrahan salila persiapan éta.<ref>{{Cite web|url=https://www.middleeastmonitor.com/20250804-massive-civilian-flotilla-set-to-sail-for-gaza-late-august-to-break-israeli-siege/|title=Massive civilian flotilla set to sail for Gaza late August to break Israeli siege|website=Middle East Monitor|accessdate=2026-05-13}}</ref> == Susunan pormasi == Pangurus nyebutkeun yén flottila ieu téh ngasupkeun 52 anak kapal anu lolobana kapal leutik, anu bakal mawa aktivis ti loba nagara.<ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/newshour/world/what-to-know-about-the-international-flotilla-seeking-to-break-israels-blockade-of-gaza|title=What to know about the international flotilla seeking to break Israel's blockade of Gaza|last=Becatoros|first=-Elena|last2=Becatoros|first2=Associated Press Elena|website=PBS News|language=en-us|accessdate=2026-05-13|last3=Press|first3=Associated}}</ref> Pamilon anu kaasup dina kapal-kapal éta anu sakaligus jadi komite pangurus, di antarana aktivis iklim, [[Greta Thunberg]]; mantan walikota [[Barcelona]], [[Ada Colau]]; anggota [[Left Bloc]] [[Portugal]], [[Mariana Mortagua]]; anggota [[La France Insoumise|La France Insoumise,]] [[Emma Fourrreau]]; anggota pergerakan [[Brazil]] [[Movimento Revolucionário de Trabalhadores]], [[Bruno Gilga]]; aktris [[Amérika Sarikat|Amérika]], [[Susan Sarandon]]; pamingpin adat ti [[Déwan Tradisional Mvezo]] anu ogé incuna [[Nelson Mandela]], [[Mandla Mandela]]<ref>{{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/mandela-grandson-israel-humiliated-south-africans-flotilla|title=Mandela’s grandson: Israeli forces ‘singled out and humiliated’ South Africans on Gaza Flotilla|last=Chirume|first=Joseph|website=The New Arab}}</ref>; sarta komite panggerak, di antarana aktivis [[Brazil]], [[Thiago Ávila]]; sajarawan [[Yunani]], [[Kleoniki Alexopoulou]]; sarta aktivis [[Malaysia]], [[Nadir-Al-Nuri]].<ref>{{Cite web|url=https://www.wsws.org/en/articles/2025/08/30/mczk-a30.html|title=Global Sumud Flotilla to set sail from European and Tunisian ports against Israel’s genocide in Gaza|website=World Socialist Web Site|language=en|accessdate=2026-05-13}}</ref> == Rujukan == [[Category: WikiSuarana]] [[Category: WikiSuarana-Hasnanf]] amlbpdwi62kbcctp61elg7dvb64iqyg 709169 709168 2026-05-13T09:00:00Z Hasnanf 28942 709169 wikitext text/x-wiki '''Global Sumud Flottila''' (basa Arab: أسطول الصمود العالمي) atawa anu dipikawanoh oge kalayan ngaran '''Global Freedom Flottila''' (basa Arab: أسطول الحرية العالمي) nyaéta gerakan maritim inisiatip sipil internasional anu mimiti diluncurkan patengahan 2025, anu miboga misi norobos blokade Israél jang [[Jalur Gaza]].<ref>{{Cite web|url=https://globalsumudflotilla.org/|title=Sail to Gaza - Collective Action for Gaza|website=globalsumudflotilla.org|accessdate=2026-03-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/apa-itu-global-sumud-flotilla-milik-siapa-ada-berapa-kapal-hiUF|title=Apa Itu Global Sumud Flotilla, Milik Siapa, & Ada Berapa Kapal?|last=Amini|first=Umu Hana|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-03-16}}</ref> Inisiatip ieu dimimitian Juli 2025, diorganisasikeun ku koalisi Freedom Flottila Coalition, Global Movement to Gaza, Maghreb Sumud Flottila, sarta Sumud Nusantara, salila periode génosida Israél di [[Jalur Gaza|Gaza]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/3/israel-dismantles-gaza-humanitarian-flotilla-but-one-boat-sails|title=Last boat in Gaza humanitarian flotilla intercepted by Israel|last=McCready|first=Alastair|website=Al Jazeera|language=en|accessdate=2026-03-16}}</ref> Flottila anu dihartikeun ogé pormasi kapal angkatan laut, dina ieu gerakan ngawengku 40 anak kapal sarta 500 pamilon ti leuwi 44 nagara, ngajadikeun gerakan ieu téh konpoi sipil pangbadagna dina [[sajarah]]. == Pangadengan mimiti == Inisiasi gerakan ieu mimiti diumumkeun dina konpérénsi pérs di [[Tunis]], anu diayakeun ku [[Joint Action Coordination for Palestine]], nyaéta ''platform'' koordinasi pikeun ngurus kampanye internasional. Haifa Mansouri, salah sahiji pamingpin pangurus nyebutkeun yén dina usum panas ieu, sadunya bakal nyakséni aksi pagaungan di laut anu dikoordinasikeun ku masarakat sipil. Tujuan ti éta gerakan téh pikeun megatkeun blokade ilégal, ngadegkeun koridor kamanusaan, sarta satekah polah pikeun ngalawan génosida nu lumangsung di [[Gaza]].<ref>{{Cite web|url=https://en.royanews.tv/news/61913/Largest-civilian-flotilla-to-challenge-%22Israeli%22-Gaza-blockade-in-late-August|title=Largest civilian flotilla to challenge "Israeli" Gaza blockade in late August|website=Roya News|language=en|accessdate=2026-05-13}}</ref> Numutkeun katerangan ti Seif Abu Keshk, salah sahiji pangurus nu séjénna, 6.000 aktivis tos daptar sacara daring pikeun ilubiung dina gerakan ieu. Pamilon gerakan ieu téh dilatih heula di titik miang, sakaligus bakal dilibetkeun dina kagiatan solidaritas jeung pasanggrahan salila persiapan éta.<ref>{{Cite web|url=https://www.middleeastmonitor.com/20250804-massive-civilian-flotilla-set-to-sail-for-gaza-late-august-to-break-israeli-siege/|title=Massive civilian flotilla set to sail for Gaza late August to break Israeli siege|website=Middle East Monitor|accessdate=2026-05-13}}</ref> == Susunan pormasi == Pangurus nyebutkeun yén flottila ieu téh ngasupkeun 52 anak kapal anu lolobana kapal leutik, anu bakal mawa aktivis ti loba nagara.<ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/newshour/world/what-to-know-about-the-international-flotilla-seeking-to-break-israels-blockade-of-gaza|title=What to know about the international flotilla seeking to break Israel's blockade of Gaza|last=Becatoros|first=-Elena|last2=Becatoros|first2=Associated Press Elena|website=PBS News|language=en-us|accessdate=2026-05-13|last3=Press|first3=Associated}}</ref> Pamilon anu kaasup dina kapal-kapal éta anu sakaligus jadi komite pangurus, di antarana aktivis iklim, [[Greta Thunberg]]; mantan walikota [[Barcelona]], [[Ada Colau]]; anggota [[Left Bloc]] [[Portugal]], [[Mariana Mortagua]]; anggota [[La France Insoumise|La France Insoumise,]] [[Emma Fourrreau]]; anggota pergerakan [[Brazil]] [[Movimento Revolucionário de Trabalhadores]], [[Bruno Gilga]]; aktris [[Amérika Sarikat|Amérika]], [[Susan Sarandon]]; pamingpin adat ti [[Déwan Tradisional Mvezo]] anu ogé incuna [[Nelson Mandela]], [[Mandla Mandela]]<ref>{{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/mandela-grandson-israel-humiliated-south-africans-flotilla|title=Mandela’s grandson: Israeli forces ‘singled out and humiliated’ South Africans on Gaza Flotilla|last=Chirume|first=Joseph|website=The New Arab}}</ref>; sarta komite panggerak, di antarana aktivis [[Brazil]], [[Thiago Ávila]]; sajarawan [[Yunani]], [[Kleoniki Alexopoulou]]; sarta aktivis [[Malaysia]], [[Nadir-Al-Nuri]].<ref>{{Cite web|url=https://www.wsws.org/en/articles/2025/08/30/mczk-a30.html|title=Global Sumud Flotilla to set sail from European and Tunisian ports against Israel’s genocide in Gaza|website=World Socialist Web Site|language=en|accessdate=2026-05-13}}</ref> == Rujukan == [[Category: WikiSuarana]] [[Category: WikiSuarana-Hasnanf]] eepw8byhjk5gdmky4f4tj5a0cicdknv 0 108500 709163 709147 2026-05-12T21:07:39Z Dinototosugiarto 11449 /* 2. Sipat Salbiyah */ 709163 wikitext text/x-wiki '''Sipat Dua Puluh''' (basa Arab: '''عشرون صفة''') nyaéta sipat-sipat anu wajib aya di Gusti Allah SWT. sakumaha anu parantos dirumuskeun ku para ulama [[Asy'ariyah]] sarta [[Maturidiyah]], utamana dumasar kana kitab-kitab Imam [[Abu al-Hasan al-Asy'ari]] sarta Imam [[Abu Mansur al-Maturidi]].<ref>Al-Lajnah ad-Daimah. ''Aqidah Ahli Sunnah wal Jama'ah''.</ref> Mikawanoh ieu sipat téh mangrupa bagian tina [[Ma'rifatullah]] sarta jadi dadasar kaimanan pikeun saurang Muslim.<ref name="sanusi">As-Sanusi, Muhammad bin Yusuf. ''Ummul Barahin''.</ref> [[File:اسماء الله الحسنى god Names 4.jpg|thumb|right|300px|Asmaul Husna mangrupa lawang munggaran pikeun mikawanoh sipat-sipat Allah anu sampurna.]] Dina élmu tauhid, sipat anu dua puluh ieu dibagi kana opat kelompok utama: == 1. Sipat Nafsiyah == Sipat Nafsiyah nyaéta sipat anu nangtukeun ayana Dzat Allah. Sipatna mung aya hiji: * '''[[Wujud]]''' (Aya): Allah téh aya kalayan dzat-Na sorangan, lain dijieun atawa ngayakeun.<ref>Nawawi al-Bantani. ''Fathul Majid''.</ref> == 2. Sipat Salbiyah == Sipat Salbiyah nyaéta sipat anu nolak sagala sipat anu teu pantes pikeun kamulyaan Gusti Allah. Kelompok ieu aya lima sipat: * '''[[Qidam]]''' (Ti Heula/Awal): Allah teu aya mimitina. * '''Baqa''' (Langgeng): Allah teu aya tungtungna sarta moal ruksak. * '''Mukhalafatu lil Hawaditsi''' (Béda jeung mahluk): Allah moal sarua jeung naon waé anu dicipteun-Na. * '''Qiyamuhu Binafsihi''' (Ngadeg ku sorangan): Allah teu merlukeun pitulung atawa tempat ti nu séjén. * '''Wahdaniyah''' (Tunggal/Ésa): Allah téh hiji dina Dzat-Na, sipat-Na, sarta padamelan-Na.<ref name="sanusi"/> == 3. Sipat Ma'ani == Sipat Ma'ani nyaéta sipat-sipat abstrak anu aya dina Dzat Allah anu nuduhkeun kasampurnaan-Na. Kelompok ieu aya tujuh sipat: * '''Qudrat''' (Kawasa): Allah boga kawasa kana sagala perkara. * '''Iradat''' (Kersa): Allah boga kahayang sarta nangtukeun sagala rupa. * '''Ilmu''' (Uninga): Allah uninga kana sagala hal, boh nu nyata boh nu goib. * '''Hayat''' (Hirup): Allah téh hirup salamina, teu aya maotna. * '''Sama'''' (Ngadangu): Allah ngadangu sagala rupa tanpa alat. * '''Bashar''' (Ningali): Allah ningali sagala rupa tanpa mata. * '''Kalam''' (Ngandika): Allah ngandika tanpa sora sarta tanpa aksara.<ref>Al-Bajuri, Ibrahim. ''Tuhfatul Murid''.</ref> == 4. Sipat Ma'anawiyah == Sipat Ma'anawiyah nyaéta sipat anu raket patalina jeung sipat Ma'ani (kaayaan Allah anu miboga sipat Ma'ani). Aya tujuh sipat: * '''Kaunuhu Qadiran''' (Kaayaan Allah anu Maha Kawasa). * '''Kaunuhu Muridan''' (Kaayaan Allah anu Maha Kersa). * '''Kaunuhu 'Aliman''' (Kaayaan Allah anu Maha Uninga). * '''Kaunuhu Hayyan''' (Kaayaan Allah anu Maha Hirup). * '''Kaunuhu Sami'an''' (Kaayaan Allah anu Maha Ngadangu). * '''Kaunuhu Bashiran''' (Kaayaan Allah anu Maha Ningali). * '''Kaunuhu Mutakalliman''' (Kaayaan Allah anu Maha Ngandika). == Sipat Mustahil sarta Jaiz == Sajaba ti sipat wajib, unggal Muslim ogé kedah mikawanoh: * '''Sipat Mustahil:''' Lalawanan tina sipat wajib (sapertos ''’Adam''/euweuh, ''Huduts''/anyar, jsb.). * '''Sipat Jaiz:''' Sipat anu wenang (mungkin) aya di Allah, nyaéta: ''"Fi’lu kulli mumkinin aw tarkuhu"'' (Midamel sakabéh perkara anu mungkin atawa henteu midamelna).<ref name="sanusi"/> == Rujukan == {{reflist}} == Bibliografi == * As-Sanusi, Muhammad bin Yusuf. ''Ummul Barahin''. * Al-Bajuri, Ibrahim. ''Tuhfatul Murid ala Jauharatut Tauhid''. * Nawawi al-Bantani. ''Fathul Majid Syarh Durratul Farid''. [[Kategori:Tauhid]] [[Kategori:Sipat Dua Puluh]] [[Kategori:Islam]] 23ln4j85g8oqoqlr3gomt8qmuehi8n7 709164 709163 2026-05-12T21:08:10Z Dinototosugiarto 11449 /* 2. Sipat Salbiyah */ 709164 wikitext text/x-wiki '''Sipat Dua Puluh''' (basa Arab: '''عشرون صفة''') nyaéta sipat-sipat anu wajib aya di Gusti Allah SWT. sakumaha anu parantos dirumuskeun ku para ulama [[Asy'ariyah]] sarta [[Maturidiyah]], utamana dumasar kana kitab-kitab Imam [[Abu al-Hasan al-Asy'ari]] sarta Imam [[Abu Mansur al-Maturidi]].<ref>Al-Lajnah ad-Daimah. ''Aqidah Ahli Sunnah wal Jama'ah''.</ref> Mikawanoh ieu sipat téh mangrupa bagian tina [[Ma'rifatullah]] sarta jadi dadasar kaimanan pikeun saurang Muslim.<ref name="sanusi">As-Sanusi, Muhammad bin Yusuf. ''Ummul Barahin''.</ref> [[File:اسماء الله الحسنى god Names 4.jpg|thumb|right|300px|Asmaul Husna mangrupa lawang munggaran pikeun mikawanoh sipat-sipat Allah anu sampurna.]] Dina élmu tauhid, sipat anu dua puluh ieu dibagi kana opat kelompok utama: == 1. Sipat Nafsiyah == Sipat Nafsiyah nyaéta sipat anu nangtukeun ayana Dzat Allah. Sipatna mung aya hiji: * '''[[Wujud]]''' (Aya): Allah téh aya kalayan dzat-Na sorangan, lain dijieun atawa ngayakeun.<ref>Nawawi al-Bantani. ''Fathul Majid''.</ref> == 2. Sipat Salbiyah == Sipat Salbiyah nyaéta sipat anu nolak sagala sipat anu teu pantes pikeun kamulyaan Gusti Allah. Kelompok ieu aya lima sipat: * '''[[Qidam]]''' (Ti Heula/Awal): Allah teu aya mimitina. * '''[[Baqa]]''' (Langgeng): Allah teu aya tungtungna sarta moal ruksak. * '''Mukhalafatu lil Hawaditsi''' (Béda jeung mahluk): Allah moal sarua jeung naon waé anu dicipteun-Na. * '''Qiyamuhu Binafsihi''' (Ngadeg ku sorangan): Allah teu merlukeun pitulung atawa tempat ti nu séjén. * '''Wahdaniyah''' (Tunggal/Ésa): Allah téh hiji dina Dzat-Na, sipat-Na, sarta padamelan-Na.<ref name="sanusi"/> == 3. Sipat Ma'ani == Sipat Ma'ani nyaéta sipat-sipat abstrak anu aya dina Dzat Allah anu nuduhkeun kasampurnaan-Na. Kelompok ieu aya tujuh sipat: * '''Qudrat''' (Kawasa): Allah boga kawasa kana sagala perkara. * '''Iradat''' (Kersa): Allah boga kahayang sarta nangtukeun sagala rupa. * '''Ilmu''' (Uninga): Allah uninga kana sagala hal, boh nu nyata boh nu goib. * '''Hayat''' (Hirup): Allah téh hirup salamina, teu aya maotna. * '''Sama'''' (Ngadangu): Allah ngadangu sagala rupa tanpa alat. * '''Bashar''' (Ningali): Allah ningali sagala rupa tanpa mata. * '''Kalam''' (Ngandika): Allah ngandika tanpa sora sarta tanpa aksara.<ref>Al-Bajuri, Ibrahim. ''Tuhfatul Murid''.</ref> == 4. Sipat Ma'anawiyah == Sipat Ma'anawiyah nyaéta sipat anu raket patalina jeung sipat Ma'ani (kaayaan Allah anu miboga sipat Ma'ani). Aya tujuh sipat: * '''Kaunuhu Qadiran''' (Kaayaan Allah anu Maha Kawasa). * '''Kaunuhu Muridan''' (Kaayaan Allah anu Maha Kersa). * '''Kaunuhu 'Aliman''' (Kaayaan Allah anu Maha Uninga). * '''Kaunuhu Hayyan''' (Kaayaan Allah anu Maha Hirup). * '''Kaunuhu Sami'an''' (Kaayaan Allah anu Maha Ngadangu). * '''Kaunuhu Bashiran''' (Kaayaan Allah anu Maha Ningali). * '''Kaunuhu Mutakalliman''' (Kaayaan Allah anu Maha Ngandika). == Sipat Mustahil sarta Jaiz == Sajaba ti sipat wajib, unggal Muslim ogé kedah mikawanoh: * '''Sipat Mustahil:''' Lalawanan tina sipat wajib (sapertos ''’Adam''/euweuh, ''Huduts''/anyar, jsb.). * '''Sipat Jaiz:''' Sipat anu wenang (mungkin) aya di Allah, nyaéta: ''"Fi’lu kulli mumkinin aw tarkuhu"'' (Midamel sakabéh perkara anu mungkin atawa henteu midamelna).<ref name="sanusi"/> == Rujukan == {{reflist}} == Bibliografi == * As-Sanusi, Muhammad bin Yusuf. ''Ummul Barahin''. * Al-Bajuri, Ibrahim. ''Tuhfatul Murid ala Jauharatut Tauhid''. * Nawawi al-Bantani. ''Fathul Majid Syarh Durratul Farid''. [[Kategori:Tauhid]] [[Kategori:Sipat Dua Puluh]] [[Kategori:Islam]] hfr25grtgqo82klv3xfh1yrri0rso04 709165 709164 2026-05-13T07:51:28Z Dinototosugiarto 11449 /* 2. Sipat Salbiyah */ 709165 wikitext text/x-wiki '''Sipat Dua Puluh''' (basa Arab: '''عشرون صفة''') nyaéta sipat-sipat anu wajib aya di Gusti Allah SWT. sakumaha anu parantos dirumuskeun ku para ulama [[Asy'ariyah]] sarta [[Maturidiyah]], utamana dumasar kana kitab-kitab Imam [[Abu al-Hasan al-Asy'ari]] sarta Imam [[Abu Mansur al-Maturidi]].<ref>Al-Lajnah ad-Daimah. ''Aqidah Ahli Sunnah wal Jama'ah''.</ref> Mikawanoh ieu sipat téh mangrupa bagian tina [[Ma'rifatullah]] sarta jadi dadasar kaimanan pikeun saurang Muslim.<ref name="sanusi">As-Sanusi, Muhammad bin Yusuf. ''Ummul Barahin''.</ref> [[File:اسماء الله الحسنى god Names 4.jpg|thumb|right|300px|Asmaul Husna mangrupa lawang munggaran pikeun mikawanoh sipat-sipat Allah anu sampurna.]] Dina élmu tauhid, sipat anu dua puluh ieu dibagi kana opat kelompok utama: == 1. Sipat Nafsiyah == Sipat Nafsiyah nyaéta sipat anu nangtukeun ayana Dzat Allah. Sipatna mung aya hiji: * '''[[Wujud]]''' (Aya): Allah téh aya kalayan dzat-Na sorangan, lain dijieun atawa ngayakeun.<ref>Nawawi al-Bantani. ''Fathul Majid''.</ref> == 2. Sipat Salbiyah == Sipat Salbiyah nyaéta sipat anu nolak sagala sipat anu teu pantes pikeun kamulyaan Gusti Allah. Kelompok ieu aya lima sipat: * '''[[Qidam]]''' (Ti Heula/Awal): Allah teu aya mimitina. * '''[[Baqa]]''' (Langgeng): Allah teu aya tungtungna sarta moal ruksak. * '''[[Mukhalafatu lil Hawaditsi]]''' (Béda jeung mahluk): Allah moal sarua jeung naon waé anu dicipteun-Na. * '''Qiyamuhu Binafsihi''' (Ngadeg ku sorangan): Allah teu merlukeun pitulung atawa tempat ti nu séjén. * '''Wahdaniyah''' (Tunggal/Ésa): Allah téh hiji dina Dzat-Na, sipat-Na, sarta padamelan-Na.<ref name="sanusi"/> == 3. Sipat Ma'ani == Sipat Ma'ani nyaéta sipat-sipat abstrak anu aya dina Dzat Allah anu nuduhkeun kasampurnaan-Na. Kelompok ieu aya tujuh sipat: * '''Qudrat''' (Kawasa): Allah boga kawasa kana sagala perkara. * '''Iradat''' (Kersa): Allah boga kahayang sarta nangtukeun sagala rupa. * '''Ilmu''' (Uninga): Allah uninga kana sagala hal, boh nu nyata boh nu goib. * '''Hayat''' (Hirup): Allah téh hirup salamina, teu aya maotna. * '''Sama'''' (Ngadangu): Allah ngadangu sagala rupa tanpa alat. * '''Bashar''' (Ningali): Allah ningali sagala rupa tanpa mata. * '''Kalam''' (Ngandika): Allah ngandika tanpa sora sarta tanpa aksara.<ref>Al-Bajuri, Ibrahim. ''Tuhfatul Murid''.</ref> == 4. Sipat Ma'anawiyah == Sipat Ma'anawiyah nyaéta sipat anu raket patalina jeung sipat Ma'ani (kaayaan Allah anu miboga sipat Ma'ani). Aya tujuh sipat: * '''Kaunuhu Qadiran''' (Kaayaan Allah anu Maha Kawasa). * '''Kaunuhu Muridan''' (Kaayaan Allah anu Maha Kersa). * '''Kaunuhu 'Aliman''' (Kaayaan Allah anu Maha Uninga). * '''Kaunuhu Hayyan''' (Kaayaan Allah anu Maha Hirup). * '''Kaunuhu Sami'an''' (Kaayaan Allah anu Maha Ngadangu). * '''Kaunuhu Bashiran''' (Kaayaan Allah anu Maha Ningali). * '''Kaunuhu Mutakalliman''' (Kaayaan Allah anu Maha Ngandika). == Sipat Mustahil sarta Jaiz == Sajaba ti sipat wajib, unggal Muslim ogé kedah mikawanoh: * '''Sipat Mustahil:''' Lalawanan tina sipat wajib (sapertos ''’Adam''/euweuh, ''Huduts''/anyar, jsb.). * '''Sipat Jaiz:''' Sipat anu wenang (mungkin) aya di Allah, nyaéta: ''"Fi’lu kulli mumkinin aw tarkuhu"'' (Midamel sakabéh perkara anu mungkin atawa henteu midamelna).<ref name="sanusi"/> == Rujukan == {{reflist}} == Bibliografi == * As-Sanusi, Muhammad bin Yusuf. ''Ummul Barahin''. * Al-Bajuri, Ibrahim. ''Tuhfatul Murid ala Jauharatut Tauhid''. * Nawawi al-Bantani. ''Fathul Majid Syarh Durratul Farid''. [[Kategori:Tauhid]] [[Kategori:Sipat Dua Puluh]] [[Kategori:Islam]] hfkkhh2ng7c2xmnnpeo612nxtyp1ebb 0 108501 709155 709152 2026-05-12T13:49:53Z HenriPurwanto 36661 Lengkepan ku 3 sumber Naskah primer 1956 + Jurnal ilmiah + Website resmi Desa. HAKI + VRTS. 709155 wikitext text/x-wiki '''Karajaan Kertabumi''' (disebut ogé '''Kertadjaga''' dina naskah ''[[Kidung Lakbok]]'') nyaéta karajaan Sunda nu ngadeg di wewengkon Banjar (ayeuna [[Kota Banjar]] jeung sabudeureunana) kira-kira taun 1625 Maséhi. == Sajarah == Numutkeun naskah ''[[Kidung Lakbok]]'' taun 1956, sanggeus nagara [[Bandjarpatroman]] runtuh alatan perang sadulur jeung supata déwa, nangtung karajaan anyar nu disebut "Kertadjaga".<ref name="Kidung1956">Prawiraatmadja, M. Karso. (1956). ''Wawatjan Kidung Lakbok''. (Naskah asli, bagian awal). [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf Baca lengkep]</ref> <blockquote> ''Panungtung Ngadeg tumenggung,<br> Bawah tatar beulah wetan,<br> Duka dimana lebahna,<br> Ngan disebut "KERTADJAGa,<br> Djaga soteh tjeuk baheula,<br> Nagara pulang ka asal...''<ref name="Kidung1956"/> </blockquote> Hartina: ''Panungtungan ngadeg tumenggung di beulah wetan (karajaan), tapi teu disebut persis tempatna, ngan disebut Kertadjaga. Djaga cenah baheula hartina "jaga", nagara balik deui ka asal...'' Nurutkeun profil resmi Pamaréntah Désa Kertabumi (2024), Karajaan Galuh Kertabumi diadegkeun ku Putri Tanduran Ageung, putri Raja Galuh Salawe.<ref name="Pemdes">https://kertabumi.desa.id/profile/detail_potensi/situs-gunung-susuru</ref> Panalungtikan Balai Arkeologi Bandung taun 2000 ogé manggihan tinggalan arkeologi di Kawasan Kertabumi.<ref name="Artefak">Pajriah, Sri; Dewi, Mia Sumiari (Maret 2014). "Upacara Adat Merlawu di Gunung Susuru Desa Kertabumi". ''Jurnal Artefak''. Vol. 2 No. 1. Hlm. 196. ISSN 2355-5726.</ref> Karajaan ieu diparéntah munggaran ku [[Singaperbaya]], tuluy diganti ku putrana [[Singaperbaya II]] nu kasohor ku sebutan Dalem Tambakbaya atawa Ratu Agung Tambakbaja.<ref name="Kidung1956"/> Puseur pamaréntahan munggaran aya di [[Banjar Kolot]], Kacamatan Banjar. Puseur pamaréntahan tuluy dipindahkeun ka Bojonglopang, Cisaga (ayeuna [[Kabupatén Ciamis]]), dina mangsa pamaréntahan [[Dalem Pager Gunung]]. == Daptar Raja == 1. [[Singaperbaya]] (1625–?) 2. [[Singaperbaya II]] / Dalem Tambakbaya / Ratu Agung Tambakbaja 3. [[Dalem Pager Gunung]] (sabudeureun 1641) == Rujukan == {{reflist}} == Pranala Luar == * [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf Naskah digital ''Kidung Lakbok''] – Naskah taun 1956 karya M. Karso Prawiraatmadja, didigitalkeun ku Henri Purwanto (CC BY-SA 4.0, HAKI RI No. 00012130/0). * Pajriah, Sri; Dewi, Mia Sumiari (Maret 2014). [https://garuda.kemdikbud.go.id/ "Upacara Adat Merlawu di Gunung Susuru Desa Kertabumi"]. ''Jurnal Artefak''. Vol. 2 No. 1. Universitas Galuh Ciamis. ISSN 2355-5726. * [https://kertabumi.desa.id/profile/detail_potensi/situs-gunung-susuru Situs Gunung Susuru] – Profil resmi Pemerintah Desa Kertabumi, Ciamis (8 Juni 2024). [[Kategori:Karajaan Sunda]] [[Kategori:Sajarah Banjar]] [[Kategori:Sajarah Ciamis]] [[Kategori:Kidung Lakbok]] nx15uw285r0mbuzzcgxeubudo8cycua 0 108502 709153 2026-05-12T12:04:36Z HenriPurwanto 36661 Ngadamel artikel Banjar Kolot dumasar PPID Kota Banjar 2024, Zaenuddin 2013, Kemendikdasmen 2026, Humas Polri 2025, sarta kilangbara.com 2022 709153 wikitext text/x-wiki '''Banjar Kolot''' nyaéta hiji lingkungan di [[Kalurahan Banjar]], [[Kacamatan Banjar]], [[Kota Banjar]], [[Provinsi Jawa Barat]].<ref name="Kemendikdasmen">Kementerian Pendidikan Dasar dan Menengah. (2026). ''Data Referensi - SD Inspiratif Al-Ilham NPSN 69896395''. [https://referensi.data.kemendikdasmen.go.id/pendidikan/npsn/69896395 Data Kemendikdasmen]</ref> Numutkeun dokumén resmi [[Pamaréntah Kota Banjar]], lokasi Banjar Kolot diperkirakeun minangka puseur pamaréntahan munggaran [[Karajaan Kertabumi]] nu ngadeg taun 1625 Maséhi.<ref name="PPIDBanjar">Pemerintah Kota Banjar. (2024). ''Sejarah Nama Kecamatan Banjar''. PPID Kota Banjar. [https://ppid.banjarkota.go.id/portal/system/public/uploads/informasi/1728881741.pdf PDF]</ref><ref name="Zaenuddin">Zaenuddin HM. (2013). ''Asal-Usul Kota-Kota di Indonesia Tempo Doeloe''. Jakarta: Pustaka Populer. Kaca 45-46.</ref> Saméméh aya karajaan, wewengkon ieu mangrupa hutan tarum di sisi [[Sungai Citanduy]].<ref name="PPIDBanjar"/> == Masarakat == Tradisi [[gotong royong]] di lingkungan Banjar Kolot, RT 04 RW 15, masih tetep dijaga ku warga nepi ka taun 2022.<ref name="Kilangbara">kilangbara.com. (27 Mei 2022). [https://kilangbara.com/2022/05/27/tradisi-gotong-royong-di-banjar-kolot-masih-terjaga-yuyun-warga-kompak/ Tradisi Gotong Royong di Banjar Kolot Masih Terjaga].</ref> Kagiatan masarakat sering dibantu ku [[Bhabinkamtibmas]] ti [[Polsek Banjar]].<ref name="Kilangbara"/> == Fasilitas == Di wewengkon Banjar Kolot aya [[Makam Banjar Kolot]] di Jl. K.H. Mustofa No.117, Balokang,<ref name="GMaps">Google Maps. "Makam Banjar Kolot". Diakses 11 Mei 2026.</ref> lembaga pendidikan SD Inspiratif Al-Ilham di Jl. Lobak No. 519,<ref name="Kemendikdasmen"/> sarta pernah kajadian musibah kahuruan imah nu direspon ku [[Polsek Banjar]] taun 2025.<ref name="Polri">Humas Polri. (23 Oktober 2025). ''Respon Cepat Polsek Banjar Bersama Warga Padamkan Kebakaran Dapur Rumah di Banjar Kolot''. [https://humas.polri.go.id/news/detail/2142028-respon-cepat-polsek-banjar-bersama-warga-padamkan-kebakaran-dapur-rumah-di-banjar-kolot Humas Polri]</ref> == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Kalurahan Banjar]] [[Kategori:Sajarah Banjar]] [[Kategori:Karajaan Kertabumi]] [[Kategori:Lingkungan di Kota Banjar]] m7678yjpspp54ion9kb2ywovm1of5fj 709154 709153 2026-05-12T12:20:39Z HenriPurwanto 36661 Ngabenerkeun tutumbu Kerajaan Kertabumi 709154 wikitext text/x-wiki '''Banjar Kolot''' nyaéta hiji lingkungan di [[Kalurahan Banjar]], [[Kacamatan Banjar]], [[Kota Banjar]], [[Provinsi Jawa Barat]].<ref name="Kemendikdasmen">Kementerian Pendidikan Dasar dan Menengah. (2026). ''Data Referensi - SD Inspiratif Al-Ilham NPSN 69896395''. [https://referensi.data.kemendikdasmen.go.id/pendidikan/npsn/69896395 Data Kemendikdasmen]</ref> Numutkeun dokumén resmi [[Pamaréntah Kota Banjar]], lokasi Banjar Kolot diperkirakeun minangka puseur pamaréntahan munggaran [[Kerajaan Kertabumi]] nu ngadeg taun 1625 Maséhi.<ref name="PPIDBanjar">Pemerintah Kota Banjar. (2024). ''Sejarah Nama Kecamatan Banjar''. PPID Kota Banjar. [https://ppid.banjarkota.go.id/portal/system/public/uploads/informasi/1728881741.pdf PDF]</ref><ref name="Zaenuddin">Zaenuddin HM. (2013). ''Asal-Usul Kota-Kota di Indonesia Tempo Doeloe''. Jakarta: Pustaka Populer. Kaca 45-46.</ref> Saméméh aya karajaan, wewengkon ieu mangrupa hutan tarum di sisi [[Sungai Citanduy]].<ref name="PPIDBanjar"/> == Masarakat == Tradisi [[gotong royong]] di lingkungan Banjar Kolot, RT 04 RW 15, masih tetep dijaga ku warga nepi ka taun 2022.<ref name="Kilangbara">kilangbara.com. (27 Mei 2022). [https://kilangbara.com/2022/05/27/tradisi-gotong-royong-di-banjar-kolot-masih-terjaga-yuyun-warga-kompak/ Tradisi Gotong Royong di Banjar Kolot Masih Terjaga].</ref> Kagiatan masarakat sering dibantu ku [[Bhabinkamtibmas]] ti [[Polsek Banjar]].<ref name="Kilangbara"/> == Fasilitas == Di wewengkon Banjar Kolot aya [[Makam Banjar Kolot]] di Jl. K.H. Mustofa No.117, Balokang,<ref name="GMaps">Google Maps. "Makam Banjar Kolot". Diakses 11 Mei 2026.</ref> lembaga pendidikan SD Inspiratif Al-Ilham di Jl. Lobak No. 519,<ref name="Kemendikdasmen"/> sarta pernah kajadian musibah kahuruan imah nu direspon ku [[Polsek Banjar]] taun 2025.<ref name="Polri">Humas Polri. (23 Oktober 2025). ''Respon Cepat Polsek Banjar Bersama Warga Padamkan Kebakaran Dapur Rumah di Banjar Kolot''. [https://humas.polri.go.id/news/detail/2142028-respon-cepat-polsek-banjar-bersama-warga-padamkan-kebakaran-dapur-rumah-di-banjar-kolot Humas Polri]</ref> == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Kalurahan Banjar]] [[Kategori:Sajarah Banjar]] [[Kategori:Karajaan Kertabumi]] [[Kategori:Lingkungan di Kota Banjar]] 9c8vqishhdjdgai6wzyekugmcrdiod8 0 108503 709159 2026-05-12T14:54:50Z Dinototosugiarto 11449 Ngabaladah 709159 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#008000; color:white; padding:0.4em;" | Raudhah asy-Syarifah<br/><small>(الروضة الشريفة)</small> |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Masjid Nabawi (Umroh Ramadhan 2023)-19.jpg|300px|Suasana di Masjid Nabawi]] |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Perenah | [[Masjid Nabawi]], [[Madinah]] |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos nami | Taman |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Ukuran | ± 22 m x 15 m |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Fitur husus | Karpét héjo, Saka (Pilar) sajarah |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Aksés | Aplikasi Nusuk (Tasréh) |} '''Raudhah''' (basa Arab: '''روضة''', hartosna "taman") atanapi lengkepna '''Raudhah asy-Syarifah''' mangrupa hiji wewengkon leutik tapi kacida mulyana anu aya di jero [[Masjid Nabawi]], [[Madinah]].<ref>Al-Mubarakfuri, Safiurrahman. ''Ar-Rahiq Al-Makhtum''.</ref> Ieu tempat disebut salaku salasahiji taman sawarga dumasar kana dawuhan [[Nabi Muhammad]] SAW. == Perenah sarta Wates == Raudhah perenahna di bagian hareup Masjid Nabawi (wangunan asli). Wates-watesna nyaéta: * '''Ti beulah wétan:''' Makam Rasulullah SAW (urut imah Aisyah r.a.). * '''Ti beulah kulon:''' Mimbar Rasulullah SAW. * '''Ti beulah kidul:''' Mihrab (témbok kiblat). * '''Ti beulah kalér:''' Garis sajajar sareng tungtung imah Aisyah r.a. Ukuran Raudhah téh kurang leuwih 22 méter panjangna sarta 15 méter lébarna.<ref>Kementrian Agama RI. ''Tuntunan Manasik Haji''.</ref> == Dadasar Naqli sarta Kautamaan == Kautamaan Raudhah didasarkeun kana dalil-dalil anu kiat, boh tina Al-Qur'an (sacara umum) boh tina Hadits (sacara husus). === Al-Qur'an === Kecap "Raudhah" dina Al-Qur'an dianggo pikeun ngagambarkeun kasenangan ahli sawarga: <p style="text-align:center; font-size:120%;">'''فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ'''</p> {{quote|text="...Mangka pikeun jalma-jalma anu iman sarta migawé amal sholeh, maranéhna aya di jero taman (Raudhah) bari dipapaésan (ku rupa-rupa kasenangan)."|sign=QS. Ar-Rum: 15}} === Hadits === Dadasar utama kasucian ieu tempat nyaéta dawuhan Rasulullah SAW: <p style="text-align:center; font-size:120%;">'''مَا بَيْنَ بَيْتِي وَمِنْبَرِي رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ، وَمِنْبَرِي عَلَى حَوْضِي'''</p> {{quote|text="Antara imah sim kuring jeung mimbar sim kuring téh mangrupa salasahiji taman (Raudhah) tina taman-taman sawarga, sarta mimbar sim kuring aya di luhureun talaga sim kuring (Telaga Al-Kautsar)."|sign=Hadits Riwayat Bukhari (no. 1196) sarta Muslim (no. 1391).}} == Saka-saka Sajarah == Di wewengkon Raudhah, aya sababaraha pilar atawa '''saka''' anu miboga sajarah penting: * '''Saka Al-Mukhallaqah:''' Saka tempat Nabi biasa netepan. * '''Saka At-Tawbah (Saka Abu Lubabah):''' Tempat Abu Lubabah meungkeut manéh nalika ménta pangampura. * '''Saka Al-Aisyah:''' Saka anu miboga kautamaan husus dumasar kana katerangan Aisyah r.a. * '''Saka As-Sarir:''' Tempat Rasulullah SAW biasa iktikaf.<ref>An-Najar, Abdul Aziz. ''Tarikh al-Masjid al-Nabawi''.</ref> == Aturan Jamaah Ayeuna == Luyu sareng aturan pamaréntah Saudi Arabia taun 2026, aksés ka Raudhah diatur sacara ketat: * '''Tasréh Digital:''' Unggal jamaah wajib gaduh ijin resmi tina aplikasi '''Nusuk'''. * '''Adab:''' Jamaah diharepkeun ngajaga katenangan, ulah gandéng (sora tarik), sarta ulah lila teuing di jero sangkan bisa gentos sareng jamaah séjén. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Masjid Nabawi]] [[Kategori:Tempat Suci Islam]] [[Kategori:Madinah]] 5qnepg0lgycwmsiylmgruq98tc53dsc 709160 709159 2026-05-12T15:01:25Z Dinototosugiarto 11449 709160 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#008000; color:white; padding:0.4em;" | Raudhah asy-Syarifah<br/><small>(الروضة الشريفة)</small> |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Masjid Nabawi (Umroh Ramadhan 2023)-19.jpg|300px|Suasana di Masjid Nabawi]] |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Perenah | [[Masjid Nabawi]], [[Madinah]] |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos nami | Taman |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Ukuran | ± 22 m x 15 m |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Fitur husus | Karpét héjo, Saka (Pilar) sajarah |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Aksés | Aplikasi Nusuk (Tasréh) |} '''Raudhah''' (basa Arab: '''روضة''', hartosna "taman") atanapi lengkepna '''Raudhah asy-Syarifah''' mangrupa hiji wewengkon leutik tapi kacida mulyana anu aya di jero [[Masjid Nabawi]], [[Madinah]].<ref>Al-Mubarakfuri, Safiurrahman. ''Ar-Rahiq Al-Makhtum''.</ref> Ieu tempat disebut salaku salasahiji taman sawarga dumasar kana dawuhan [[Nabi Muhammad]] SAW. == Perenah sarta Wates == Raudhah perenahna di bagian hareup Masjid Nabawi (wangunan asli). Wates-watesna nyaéta: * '''Ti beulah wétan:''' Makam Rasulullah SAW (urut imah Aisyah r.a.). * '''Ti beulah kulon:''' Mimbar Rasulullah SAW. * '''Ti beulah kidul:''' Mihrab (témbok kiblat). * '''Ti beulah kalér:''' Garis sajajar sareng tungtung imah Aisyah r.a. Ukuran Raudhah téh kurang leuwih 22 méter panjangna sarta 15 méter lébarna.<ref>Kementrian Agama RI. ''Tuntunan Manasik Haji''.</ref> == Dadasar Naqli sarta Kautamaan == Kautamaan Raudhah didasarkeun kana dalil-dalil anu kiat, boh tina Al-Qur'an (sacara umum) boh tina Hadits (sacara husus). === Al-Qur'an === Kecap "Raudhah" dina Al-Qur'an dianggo pikeun ngagambarkeun kasenangan ahli sawarga: <p style="text-align:center; font-size:120%;">'''فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ'''</p> {{quote|text="...Mangka pikeun jalma-jalma anu iman sarta migawé amal sholeh, maranéhna aya di jero taman (Raudhah) bari dipapaésan (ku rupa-rupa kasenangan)."|sign=QS. Ar-Rum: 15}} === Hadits === Dadasar utama kasucian ieu tempat nyaéta dawuhan Rasulullah SAW: <p style="text-align:center; font-size:120%;">'''مَا بَيْنَ بَيْتِي وَمِنْبَرِي رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ، وَمِنْبَرِي عَلَى حَوْضِي'''</p> {{quote|text="Antara imah sim kuring jeung mimbar sim kuring téh mangrupa salasahiji taman (Raudhah) tina taman-taman sawarga, sarta mimbar sim kuring aya di luhureun talaga sim kuring (Telaga Al-Kautsar)."|sign=Hadits Riwayat Bukhari (no. 1196) sarta Muslim (no. 1391).}} == Saka-saka Sajarah == Di wewengkon Raudhah, aya sababaraha pilar atawa '''saka''' anu miboga sajarah penting: * '''Saka Al-Mukhallaqah:''' Saka tempat Nabi biasa netepan. * '''Saka At-Tawbah (Saka Abu Lubabah):''' Tempat Abu Lubabah meungkeut manéh nalika ménta pangampura. * '''Saka Al-Aisyah:''' Saka anu miboga kautamaan husus dumasar kana katerangan Aisyah r.a. * '''Saka As-Sarir:''' Tempat Rasulullah SAW biasa iktikaf.<ref>An-Najar, Abdul Aziz. ''Tarikh al-Masjid al-Nabawi''.</ref> == Aturan Jamaah Ayeuna == Luyu sareng aturan pamaréntah Saudi Arabia taun 2026, aksés ka Raudhah diatur sacara ketat: * '''Tasréh Digital:''' Unggal jamaah wajib gaduh ijin resmi tina aplikasi '''Nusuk'''. * '''Adab:''' Jamaah diharepkeun ngajaga katenangan, ulah gandéng (sora tarik), sarta ulah lila teuing di jero sangkan bisa gentos sareng jamaah séjén. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Masjid Nabawi]] [[Kategori:Tempat Suci Islam]] [[Kategori:Madinah]] [[Kategori:Haji]] bvuq3g4lqf1wds2dq02bxfn4whc6m29 0 108504 709161 2026-05-12T15:18:51Z Dinototosugiarto 11449 Ngabaladah 709161 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#000080; color:white; padding:0.4em;" | Qidam<br/><small>(قدم)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartosna | Ti Heula / Isuk (Dahulu) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Golongan | [[Sipat Salbiyah]] |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Lawanna | Huduts (Anyar) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sipat Akli | Wajib |} '''Qidam''' (basa Arab: '''قدم''') mangrupa sipat nu kadua tina [[Sipat Dua Puluh]] anu wajib aya di Gusti Allah SWT. Hartosna Qidam téh nyaéta "Ti Heula", anu negeskeun yén Allah mah teu aya mimitina sarta teu aya anu ngayuga (manciptakeun).<ref>Al-Bajuri, Ibrahim. ''Tuhfatul Murid ala Jauharatit Tauhid''.</ref> == Ma'na Qidam == Dina élmu [[tauhid]], sipat Qidam Gusti Allah téh disebutna Qidam Hakiki, hartosna ayana Allah téh mutlak tanpa aya awalna. Ieu béda pisan sareng mahluk-Na. Mahluk mah disebutna ''anyar'' (huduts), hartosna ayana téh aya mimitina sarta aya anu ngayugana. Sipat Qidam kaasup kana golongan '''Sipat Salbiyah''', nyaéta sipat anu fungsina pikeun nolak atawa miceun hal-hal anu teu pantes napel di Gusti Allah. Dina hal ieu, Qidam nolak anggapan yén Allah téh mibanda titik awal atawa dijieun ku nu séjén.<ref>An-Nawawi, Syekh Muhammad. ''Tijan ad-Darari''.</ref> == Dadasar Naqli == Dadasar ayana sipat Qidam aya dina Al-Qur'an Surat Al-Hadid ayat 3: <p style="text-align:center; font-size:120%;">'''هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ'''</p> {{quote|text="Mantenna (Allah) anu Pangheulana (Al-Awwal) sarta anu Pangahirna (Al-Akhir), anu Dzahir sarta anu Bathin; sarta Mantenna Maha Uninga kana saniskara perkara."|sign=QS. Al-Hadid: 3}} Para ulama nandeskeun yén kecap ''Al-Awwal'' (Pangheulana) dina ayat di luhur téh hartosna Allah mah Qidam, nyaéta ti heula tanpa aya mimitina.<ref>Az-Zuhaili, Wahbah. ''Tafsir Al-Munir''.</ref> == Dalil Akli == Sacara logika (akal), upami Allah teu mibanda sipat Qidam, hartosna Allah téh "anyar". Upami Allah anyar, hartosna Allah peryogi ka anu ngayugana (Pancipta). Upami aya nu ngayugana deui, mangka bakal janten ranté anu teu aya tungtungna (''tasalsul'') atanapi muter-muter (daur), sarta hal ieu téh mustahil sacara akal. Ku kituna, akal wajib narima yén Allah téh Qidam. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Akidah Islam]] [[Kategori:Tauhid]] [[Kategori:Sipat Dua Puluh]] o5eehmn34m9r5ke51bkqa08m1r6j8w6 0 108505 709162 2026-05-12T16:44:07Z Dinototosugiarto 11449 Ngabaladah 709162 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#4B0082; color:white; padding:0.4em;" | Baqa<br/><small>(بقاء)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartosna | Langgeng / Kekal |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Golongan | [[Sipat Salbiyah]] |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Lawanna | Fana (Ruksak/Aya Tungtungna) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sipat Akli | Wajib |} '''Baqa''' (basa Arab: '''بقاء''') mangrupa sipat nu katilu tina [[Sipat Dua Puluh]] anu wajib aya di Gusti Allah SWT. Hartosna Baqa téh nyaéta "Langgeng" atanapi "Kekal", anu negeskeun yén Allah mah moal aya tungtungna, moal ruksak, sarta moal tumpur salalawasna.<ref>Al-Bajuri, Ibrahim. ''Tuhfatul Murid ala Jauharatit Tauhid''.</ref> == Ma'na Baqa == Dina élmu [[tauhid]], sipat Baqa Allah téh mutlak. Sakabéh mahluk pasti bakal nyanghareupan karuksakan atanapi ajal, sedengkeun Allah mah tetep aya salalawasna. Sipat Baqa ieu kaasup kana '''Sipat Salbiyah''', nyaéta sipat anu nolak sakabéh sipat kakurangan anu teu pantes pikeun Allah. Dina hal ieu, Baqa nolak anggapan yén Allah miboga titik ahir atawa bisa ruksak.<ref>An-Nawawi, Syekh Muhammad. ''Tijan ad-Darari''.</ref> == Dadasar Naqli == Dadasar ayana sipat Baqa aya dina Al-Qur'an Surat Ar-Rahman ayat 26-27: <p style="text-align:center; font-size:120%;">'''كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ ۞ وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ'''</p> {{quote|text="Sakabéh anu aya di bumi bakal ruksak (fana). Sarta tetep langgeng (Baqa) Dzat Pangéran anjeun anu miboga kaagungan sarta kamulyaan."|sign=QS. Ar-Rahman: 26-27}} Salian ti éta, dina Surat Al-Qashash ayat 88 ogé ditegeskeun: <p style="text-align:center; font-size:120%;">'''كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ'''</p> {{quote|text="Sakabéh perkara pasti bakal ruksak, kecuali Dzat-Na (Allah)."|sign=QS. Al-Qashash: 88}} == Dalil Akli == Sacara logika (akal), upami Allah mibanda sipat Qidam (teu aya mimitina), mangka Allah wajib mibanda sipat Baqa (teu aya tungtungna). Hal ieu dumasar kana kaédah yén hiji hal anu wajib ayana saprak jaman azali, mangka haram (mustahil) ayana euweuh atawa ruksak dina mangsa nu bakal datang. Mun Allah bisa ruksak, hartosna Allah téh "anyar", sedengkeun urang geus ngabuktikeun dina dalil Qidam yén Allah téh "Ti Heula" (Isuk).<ref>Al-Hasyimi, Sayyid Ahmad. ''Syarih Aqidatul Awam''.</ref> == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Akidah Islam]] [[Kategori:Tauhid]] [[Kategori:Sipat Dua Puluh]] oe56doiakeru5nnh8ej1jtsxtylj7fr