Kong Hu Cu

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="su">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>suwiki</dbname>
    <base>https://su.wikipedia.org/wiki/Tepas</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Média</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Husus</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Obrolan</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Pamaké</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Obrolan pamaké</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Obrolan Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Gambar</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Obrolan gambar</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MédiaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Obrolan MédiaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Citakan</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Obrolan citakan</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pitulung</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Obrolan pitulung</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategori</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Obrolan kategori</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Obrolan portal</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Pembicaraan Modul</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Acara</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Pembicaraan Acara</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Kong Hu Cu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31033</id>
    <revision>
      <id>710532</id>
      <parentid>660714</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|1 */</comment>
      <origin>710532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6995" sha1="gfn643exvhgfszalgcwa4v4owthinuo" xml:space="preserve">[[File:Confucius Statue at the Confucius Temple.jpg|thumb|]]

'''Kong Hu Cu''' atawa '''Kung Fu Tze''' atawa '''Konfusius''', sakapeung mindeng ogé disebut Kongcu ([[Hanzi]]: 孔夫子、孔子, [[hanyu pinyin]]: Kongfuzi、Kongzi) ([[551 SM]] – [[479 SM]]) nyaéta saurang [[guru]] atawa jalma wijaksana anu kaceluk sarta ogé [[filsuf]] sosial [[Tiongkok]]. Falsafahna mentingkeun moralitas pribadi sarta pamaréntahan, sarta jadi populér alatan dasarna anu kuat dina sipat-sipat tradisonal Tionghoa. Ku para pangagem ageman Kong Hu Cu, manéhna diaku minangka [[nabi]].

Pangaruh Kong Hu Cu kana [[peradaban Tiongkok]] henteubisa dianggap énténg; ajaranana geus ngalegaan ka [[Jepang]], [[Koréa]] sarta [[Viétnam]], hususna ngaliwatan [[Konfusianisme]], doktrin anu dimekarkeun murid-muridna sarta para koméntator.

== Biografi singket ==

=== Kulawarga Kong Hu Cu ===
Kong Hu Cu nyaéta anak bungsu Shu Liang He. Manéhna miboga 9 lanceuk awéwé sarta saurang lanceuk lalaki anu cacad suku nu ngaranna Meng-pi. Indungna ngaranna Yan Zheng Zai. Manéhna lahir tanggal 27 Ba Yue (bulan 8) 551 [[Maséhi|Saméméh Maséhi]] di nagri Lu, Dayeuh Zou Yi, Désa Chang Ping di léngkob Kong Song (kiwari jazirah Shandong dayeuh Qu Fu). Ngaran leutikna nyaéta Qiu anu hartina pasir kalayan landihan Zong Ni nu hartina anak kadua ti pasir Ni, manéhna kawin ka puteri Nagri Song anu boga marga Jian Guan. Tina hasil kawin ieu, Kong Hu Cu boga anak anu dingaranan Li anu hartina lauk guramé kalayan landihan Bo Yu. Dibéré ngaran kitu alatan dina kalahiran anakna ieu manéhna geus dibekelan lauk guramé ku Raja Ngora Nagri Lu anu ngarannaa Lu Zhao Gong. Sajaba Li, Kong Hu Cu masih miboga dua urang anak awéwé nu mana anu saurang jadi pamajikan Gong Ye Chang, murid manéhna.

=== Kronologi dumasar taun ===
* Umur 3 taun bapana, Shu Liang He, pupus
* Umur 6 taun geus némbongkeun sipat-sipat kanabianana; mangsa ulin, sok gumbira ngajak sarta mingpin babaturanana niru jelema ngalakonan ibadah.
* Umur 15 taun manéhna geus mibanda sumanget diajar anu rosa.
* Umur 19 taun kawin jeung saurang wanoja ti marga Jian Guan ti Nagri Song.
* Umur 20 taun diangkat jadi Menteri lumbung ku Kulawarga Badag Ji.
* Umur 21 taun dibéré kasinugrahan saurang anak lalaki anu dibéré ngaran Li kalayan landian Bo Yu.
* Umur 24 taun, indungna pupus. Manéhna kapapaténan salila 3 taun. Layon dua kolotna dikubur di gunung Fang Shan. Sanggeus réngsé mangsa kapapaténan manéhna geus loba narima murid.
* Umur 29 taun manéhna diajar musik ka Shi Xiang, saurang guru musik nu kasohor.
* Umur 30 taun dibiruyungan dua urang muridna; Nan-gong Jing-shu jeung Meng Yi Zi (duanana anak bangsawan badag kulawarga Meng, nyaéta Meng-xi Zi. Manéhna nganjang ka ibukota Nagri Zhou, di ditu manéhna papanggih jeung nu ngajaga pabukon karajaan nu ngaranna Lao jeung guru musik nu ngaranna Chang Hong.
* Umur 35 taun manéhna indit ka nagri Qi alatan di nagri Lu lumangsung karaman sarta Raja ngorana Lu Zhao Gong kabur ka nagri Qi. Mangsa harita nagri Qi diparéntah ku Raja Ngora Qi Jing Gong jeung Perdana Mantrna Anu Ying atawa Yan ping Zhong anu kaceluk pinter.
* Umur 36 taun manéhna balik ka nagri Lu sarta neruskeun ngatik murid-muridna.
* Umur 51 taun nepi ka 55 taun manéhna aktif dina pamaréntahan anu mangsa harita Raja Ngorana nyaéta Lu Ding Gong. Manéhna kungsi nyekel kalungguhan Walikota Zhong Dou sarta Mantri Pakasaban Umum. Kalungguhan anu pangluhurna sarta pamungkas nyaéta minangka Perdana Mantri ngarangkep Mantri Kahakiman (Da Si Kou).
* Umur 56 taun dina poé Atuh Zhi ninggalkeun nagri Lu sarta ngamimitian pangumbaraanana ka rupa-rupa nagara minangka Tian Zhi Mu Duo (Genta Rohani Pangéran). Tian (Pangéran Anu Maha Esa) geus ngutus manéhna jadi Nabi Sagala Mangsa, Anu Pepek, Badag sarta Sampurna (Ji Da Cheng). Manéhna ngumbara leuwih kurang 13 taun.
* Taun 483 SM Li atawa Bo Yu, anakna maot
* Taun 482 SM Yan Hui, murid anu pangmajuna sarta diharepkeun jadi panerus manéhna puput umur.
* Taun 481 SM salah saurang pagawé Kulawarga Badag Ji Kang Zi geus maéhan Qi Lin dina paburuan Raja Ngora Lu Ai Gong.
* Ahir taun 480 SM Zi Lu atawa Zhong Yu (murid manéhna anu gagah, wani tur pinuh kejujuran) gugur di Nagri Wei alatan di dinya lumangsung karaman.
* Tanggal 18 Erl Yue (bulan dua) Khonghucu pupus.
* Para Raja Ngora Lu anu maréntah salila mangsa hirup Khonghucu nyaéta: Lu Xiang Gong, Lu Zhao Gong, Lu Ding Gong jeung nu pamungkas Lu Ai Gong.

== Titilarna ==
Karya-karya Kung Fu Tze bisa dibédakeun jadi dua golongan, kahiji mangrupa hasil ringkesan anu sawatara karya-karya anu dianggap penting dina ngahontal kaharmonisan. Kadua mangrupa hasil karya para muridna anu eusina ngeunaan ucapan-ucapan Kung Fu Tze ka murid-muridna.

Di handap ieu guaran ti golongan kahiji, nyaéta:

a.Shih Ching (Buku ngeunaan Puisi)
Mangrupa kumpulan tulisan anu diwangun ku 305 pupujian dina sagala rupa bahasan, sarta di jerona aya 6 anu ngagunakeun musik sarta judul tanpa teks. Kumpulan tulisan ieu umumna asalna ti mangsa mimiti dinasti Chou, saméméh Kung Fu Tze.

b.Shu Ching (Buku ngeunaan Sajarah)
Mangrupa kumpulan dokumén sajarah anu dimimitian ti proklamasi raja Yao (2757 – 2258 SM) nepi ka Bangsawan Mu ti Chi (659 – 621 SM)

c.I Li (Buku ngeunaan Upacara)
Mangrupa buku anu eusina kumpulan upacara-upacara sarta aturan-aturan anu kudu diturut ku masarakat dina kahirupan sapopoé dimangsa féodal.

d.I Ching (Buku ngeunaan Parobahan)
Mangrupa kumpulan tulisan anu ngajelaskeun ngeunaan prinsip-prinsip kosmis sarta évolusi sosial anu didasarkeun kana torahan kalayan ngagunakeun oktogram.

e.Yueh Ching (Buku ngeunaan Musik)
Mangrupa kumpulan tulisan anu dikumpulkan dina mangsa saméméh Dinasti Han, tapi dina mangsa kamekaranana aya sawatara bab anu leungit, sarta leuwih dipikawanoh minangka Li Chi.

f.Ch’un Ch’iu (Usum Semi jeung Usum Gugur)
Mangrupa kritik sajarah ngeunaan pulitik salila pamaréntahan 12 Bangsawan ti nagara Lu.

Sarta karya-karya anu kaasup golongan kadua nyaéta kieu:

a.Lun Yu (Analects)
Mangrupa kumpulan catetan obrolan antara Kung Fu Tze jeung murid-muridna.

b.Chung Yung (Doktrin ngeunaan Ajaran Jalan Tengah)
Mangrupa kumpulan ujaran Kung Fu Tze ngeunaan jalan tengah (Tao). Tao mangrupa inti poko ti kabéh pamikiran Cina. Kitab ieu disusun ku Tzu Ssu (492 – 431 SM) anu mangrupa incu ti Kung Fu Tze

c.Ta Hsueh (Ajaran Agung)
Eusina ngeunaan ajaran-ajaran Kung Fu Tze. Kitab ieu disusun ku Tseng Tzu (505-436 SM), ti Tseng Tzu ieu pisan terus laju ka murid séjénna, kaasup Tzu Ssu (492-431 SM) milu andil dina nuliskeun omongan Kung Fu Tze anu ogé mangrupa guru ti Meng Tzu.

== Tumbu ka luar ==
* [http://www.chinese-wiki.com/Analects_of_Confucius Analek Konfusius (Basa Inggris sarta Basa Tionghoa)-Chinese Wiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222095357/http://www.chinese-wiki.com/Analects_of_Confucius |date=2007-02-22 }}

[[Category:Kalahiran 551 SM]]
[[Category:Pupus 479 SM]]</text>
      <sha1>gfn643exvhgfszalgcwa4v4owthinuo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daptar bab One Piece</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31296</id>
    <revision>
      <id>710530</id>
      <parentid>626876</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|1 */</comment>
      <origin>710530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24794" sha1="8fsle4ez3zwslzw2zoepxqoben3khxq" xml:space="preserve">== Manga volume 1 - 10 ==
* Volume 1, Judul volume &quot;'''Romance dawn'''&quot;, diterbitkeun di [[Jepang]] tanggal 24 Desember 1997, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 1. &quot;Romance Dawn&quot; (Romance Dawn —冒険の夜明け—, &quot;Romance Dawn: Bōken no Yoake&quot;?)
** 2. &quot;Manéhna disebut 'Luffy si topi jarami'&quot; (その男「麦わらのルフィ」, &quot;Sono Otoko 'Mugiwara no Rufi'&quot;?)
** 3. &quot;Munculna Zoro si Pemburu perompak&quot; (「海賊狩りロロノア・ゾロ」登場, &quot;'Kaizoku-Gari Roronoa Zoro' Tōjō&quot;?)
** 4. &quot;Kapten Morgan nu hebat&quot; (海軍大佐「斧手のモーガン」, &quot;Kaigun Taisa 'Onote no Mōgan'&quot;?)
** 5. &quot;Raja Bajak Laut jeung jago pedang&quot; (海賊王と大剣豪, &quot;Kaizoku Ō to Daikengō&quot;?)
** 6. &quot;Nomer hiji&quot; (一人目, &quot;Hitorime&quot;?)
** 7. &quot;Babaturan&quot; (友達, &quot;Tomodachi&quot;?)
** 8. &quot;Nami&quot; (ナミ登場, &quot;Nami Tōjō&quot;?)
* Volume 2, Judul volume &quot;'''Buggy badut'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 3 April 1998, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 9. &quot;Femme Fatale&quot; (魔性の女, &quot;Mashō no Onna&quot;?)
** 10. &quot;Insiden di Bar&quot; (酒場の一件, &quot;Sakaba no Ikken&quot;?)
** 11. &quot;Ngapung&quot; (敗走, &quot;Haisō&quot;?)
** 12. &quot;Anjing&quot; (犬, &quot;Inu&quot;?)
** 13. &quot;Harta karun&quot; (宝物, &quot;Takaramono&quot;?)
** 14. &quot;Ceroboh&quot; (無謀っ!!, &quot;Mubō!!&quot;?)
** 15. &quot;Gong&quot;
** 16. &quot;Vs. kru Buggy&quot; (Versus!! バギー海賊団, Versus!! &quot;Bagī Kaizoku-Dan&quot;?)
** 17. &quot;Level luhur, level handap&quot; (格, &quot;Kaku&quot;?)
* Volume 3, Judul volume &quot;'''Tong katipu deui'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Juni 1998, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 18. &quot;Bajak Laut Buggy badut&quot; (海賊「道化のバギー」, &quot;Kaizoku 'Dōke no Bagī'&quot;?)
** 19. &quot;Buah iblis&quot; (悪魔の実, &quot;Akuma no Mi&quot;?)
** 20. &quot;Jalan si maling&quot; (泥棒道, &quot;Dorobō-Dō&quot;?)
** 21. &quot;Kota&quot; (町, &quot;Machi&quot;?)
** 22. &quot;Binatang anéh&quot; (あんたが珍獣, &quot;Anata ga Chinjū&quot;?)
** 23. &quot;Munculna Usopp&quot; (キャプテン・ウソップ登場, &quot;Kyaputen Usoppu Tōjō&quot;?)
** 24. &quot;Penangkis bohong&quot; (偽れぬもの, &quot;Itsuwarenu Mono&quot;?)
** 25. &quot;Bohong&quot; (ウソ800, &quot;Usoppappyaku&quot;?)
** 26. &quot;Rencana Kapten Kuro&quot; (キャプテン・クロの一計, &quot;Kyaputen Kuro no Ikkei&quot;?)
* Volume 4, Judul volume &quot;'''Bulan sabit'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Agustus 1998, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 27. &quot;Kebohongan sajati&quot; (筋, &quot;Suji&quot;?)
** 28. &quot;Bulan sabit&quot; (三日月, &quot;Mikazuki&quot;?)
** 29. &quot;Pertarungan di bukit&quot; (坂道, &quot;Sakamichi&quot;?)
** 30. &quot;Hebat&quot;
** 31. &quot;Kabenaran&quot; (真実, &quot;Shinjitsu&quot;?)
** 32. &quot;Kaberuntungan nu kejam&quot; (大凶, &quot;Daikyō&quot;?)
** 33. &quot;Jelema paling buruk&quot; (音無き男, &quot;Otonaki Otoko&quot;?)
** 34. &quot;Pelayan&quot; (執事クラハドール, &quot;Shitsuji Kurahadōru&quot;?)
** 35. &quot;Bukit&quot; (ネオ坂道, &quot;Neo Sakamichi&quot;?)
* Volume 5, Judul volume &quot;'''Sora Lonceng'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 2 Oktober 1998, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 36. &quot;Udag(追え!!, &quot;Oe!!&quot;?)
** 37. &quot;Kapten Kuro, kapten sarebu cara&quot; (海賊「百計のクロ」, &quot;Kaizoku 'Hyakkei no Kuro'&quot;?)
** 38. &quot;Anggota bajak laut&quot; (海賊団, &quot;Kaizoku-Dan&quot;?)
** 39. &quot;Sora Lonceng&quot; (誰が為に鐘は鳴る, &quot;Tagatameni Kane wa Naru&quot;?)
** 40. &quot;Anggota bajak laut Usopp&quot; (ウソップ海賊団, &quot;Usoppu Kaizoku-Dan&quot;?)
** 41. &quot;Ka laut&quot; (海へ, &quot;Umi e&quot;?)
** 42. &quot;Yosaku jeung Johnny&quot; (ヨサクとジョニー, &quot;Yosaku to Jonī&quot;?)
** 43. &quot;Sanji&quot; (サンジ登場, &quot;Sanji Tōjō&quot;?)
** 44. &quot;Tilu koki tangguh&quot; (三人のコック, &quot;Sannin no Kokku&quot;?)
* Volume 6, Judul volume &quot;'''Sumpah'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 3 Desember 1998, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 45. &quot;Saacan badei&quot; (嵐前, &quot;Arashi Mae&quot;?)
** 46. &quot;Tamu teu diundang&quot; (招かれざる客, &quot;Manekarezaru Kyaku&quot;?)
** 47. &quot;Tawaran Don&quot; (海賊艦隊提督「首領・クリーク」, &quot;Kaizoku Kantai Teitoku 'Don Kurīku'&quot;?)
** 48. &quot;Jelas&quot; (その航路、やめときな, &quot;Sono Kōro, Yametoki na&quot;?)
** 49. &quot;Badei&quot; (嵐, &quot;Arashi&quot;?)
** 50. &quot;Jalan nu misah&quot; (己々が路, &quot;Ono'ono ga Michi&quot;?)
** 51. &quot;Zoro murag ka laut&quot; (ロロノア・ゾロ海に散る, &quot;Roronoa Zoro Umi ni Chiru&quot;?)
** 52. &quot;Sumpah&quot; (誓い, &quot;Chikai&quot;?)
** 53. &quot;Hulu Makerel&quot; (サバガシラ１号, &quot;Sabagashira Ichi-gō&quot;?)
* Volume 7, Judul volume &quot;'''Tua bangka'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Maret 1999, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 54. &quot;Pearl&quot; (パールさん, &quot;Pāru-san&quot;?)
** 55. &quot;Leuweung getih&quot;
** 56. &quot;Uing nolak&quot; (やなこった, &quot;Ya na Kotta&quot;?)
** 57. &quot;Mun manéh boga impian&quot; (夢在るがゆえ, &quot;Yume Aru ga Yue&quot;?)
** 58. &quot;Tua bangka&quot; (クソジジイ, &quot;Kuso Jijī&quot;?)
** 59. &quot;Utang Sanji&quot; (恩, &quot;On&quot;?)
** 60. &quot;Resolusi&quot; (ケジメ, &quot;Kejime&quot;?)
** 61. &quot;Iblis&quot; (鬼, &quot;Oni&quot;?)
** 62. &quot;MH5&quot; (&quot;M·H·5&quot;?)
* Volume 8, Judul volume &quot;'''Urang moal paeh'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 30 April 1999, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 63. &quot;Urang moal paeh&quot; (死なねェよ, &quot;Shinanē yo&quot;?)
** 64. &quot;Tombak perang&quot; (大戦槍, &quot;Daisensō&quot;?)
** 65. &quot;Siap-siap&quot; (覚悟, &quot;Kakugo&quot;?)
** 66. &quot;The Chewed-up Spear&quot; (噛み殺した槍, &quot;Kamikoroshita Yari&quot;?)
** 67. &quot;Sop&quot;
** 68. &quot;Jelema ka Opat&quot; (４人目, &quot;Yonninme&quot;?)
** 69. &quot;Arlong Park&quot; (アーロンパーク, &quot;Āron Pāku&quot;?)
** 70. &quot;Patualangan Usopp&quot;(男ウソップ大冒険, &quot;Otoko Usoppu Daibōken&quot;?)
** 71. &quot;Lords of All Creation&quot; (万物の霊長, &quot;Banbutsu no Reichō&quot;?)
* Volume 9, Judul volume &quot;'''Cai panon'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 2 Juli 1999, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 72. &quot;Proper Living&quot; (分相応, &quot;Bunsō'ō&quot;?)
** 73. &quot;Monster Grand Line&quot; (偉大なる航路から来た怪物, &quot;Gurando Rain kara Kita Kaibutsu&quot;?)
** 74. &quot;Bisnis&quot; (仕事, &quot;Bijinesu&quot;?)
** 75. &quot;Peta jeung puteri duyung&quot; (海図と魚人, &quot;Kaizu to Gyōjin&quot;?)
** 76. &quot;Sare&quot; (ねる, &quot;Neru&quot;?)
** 77. &quot;Langkah kahiji jang mimpi&quot; (夢の一歩, &quot;Yume no Ippo&quot;?)
** 78. &quot;Belle-Mére&quot; (ベルメールさん, &quot;Berumēru-san&quot;?)
** 79. &quot;Jang hirup&quot; (生きる, &quot;Ikiru&quot;?)
** 80. &quot;Maling nya maling&quot; (罪は罪, &quot;Tsumi wa Tsumi&quot;?)
** 81. &quot;Cai panon&quot; (涙, &quot;Namida&quot;?)
* Volume 10, Judul volume &quot;'''OK, Let's Stand Up'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Oktober 1999, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 82. &quot;OK, Let's Stand Up!&quot;
** 83. &quot;Luffy hideung&quot; (ルフィ in Black, &quot;Rufi in Black&quot;?)
** 84. &quot;Zombie&quot; (ゾンビ, &quot;Zonbi&quot;?)
** 85. &quot;Tilu pedang vs genep pedang&quot; (三刀流対六刀流, &quot;Santōryū tai Rokutōryū&quot;?)
** 86. &quot;Kapahlawanan vs kabrutalan manusa duyung&quot; (騎士道VS魚人空手, &quot;Kishidō vs. Gyōjin Karate&quot;?)
** 87. &quot;Atosan!!&quot; (終わったんだ!!, &quot;Owattanda!!&quot;?)
** 88. &quot;Paeh!!!&quot; (死んで!!!, &quot;Shinde!!!&quot;?)
** 89. &quot;Tuker&quot; (交替, &quot;Kōtai&quot;?)
** 90. &quot;Manéh bisa naon?&quot; (何ができる, &quot;Nani ga Dekiru&quot;?)

== Manga volume 11 - 20 ==
== Manga volume 21 - 30 ==
== Manga volume 31 - 40 ==
== Manga volume 41 - 50 ==
* Volume 41, Judul volume &quot;'''Pernyataan perang'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 April 2006 nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 389. &quot;Bales&quot; (応答, &quot;Ōtō&quot;?)
** 390. &quot;Lawan&quot; (応戦, &quot;Ōsen&quot;?)
** 391. &quot;Awewe nu disebut iblis&quot; (悪魔と呼ばれた少女, &quot;Akuma to Yobareta Shōjo&quot;?)
** 392. &quot;Dereshi&quot; (デレシ, &quot;Dereshi&quot;?)
** 393. &quot;Olvia&quot; (オルビア, &quot;Orubia&quot;?)
** 394. &quot;Iblis Ohara&quot; (オハラの悪魔達, &quot;Ohara no Akumatachi&quot;?)
** 395. &quot;Ohara vs. Pamarentah Dunya&quot; (オハラVS世界政府, &quot;Ohara VS Sekai Seifu&quot;?)
** 396. &quot;Saulo&quot; (サウロ, &quot;Sauro&quot;?)
** 397. &quot;Kanggo ngagapai masa depan&quot; (未来へ届くように, &quot;Mirai e Todoku Yō ni&quot;?)
** 398. &quot;Pernyataan perang&quot; (宣戦布告, &quot;Sensen Fukoku&quot;?)
** 399. &quot;Terjun ka curug!!&quot; (滝に向かって飛べ!!, &quot;Taki ni Mukatte Tobe!!&quot;?)
* Volume 42, Judul volume &quot;'''Bajak laut vs. CP9'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Juli 2006 nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 400. &quot;Konci kabebasan&quot; (解放の鍵, &quot;Kaihō no Kagi&quot;?)
** 401. &quot;Bajak laut vs. CP9&quot; (海賊 VS CP9, &quot;Kaizoku vs CP9&quot;?)
** 402. &quot;Borgol nomer kadua&quot; (2番の手錠, &quot;Niban no Tejō&quot;?)
** 403. &quot;Mr. Kishido&quot; (Mr.騎士道, &quot;Mr. Kishidō&quot;?)
** 404. &quot;Franky vs. Fukurou&quot; (フランキーVSフクロウ, &quot;Furankī vs Fukurō&quot;?)
** 405. &quot;Kakuatan&quot; (パワー, &quot;Pawā&quot;?)
** 406. &quot;Seimei Kikan&quot; (生命帰還, &quot;Seimei Kikan&quot;?)
** 407. &quot;Monster&quot; (モンスター, &quot;Monsutā&quot;?)
** 408. &quot;Monster vs. Kumadori&quot; (怪物VSクマドリ, &quot;Monsutā vs Kumadori&quot;?)
** 409. &quot;Siaran berita buruk darurat&quot; (凶報緊急大放送, &quot;Kyōhō Kinkyū Daihōsō&quot;?)
* Volume 43, Judul volume &quot;'''Legenda pahlawan'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 September 2006 nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 410. &quot;Nami jadi gedé&quot; (ナミ巨大化, &quot;Nami Kyodaika&quot;?)
** 411. &quot;Nami vs. Kalifa&quot; (ナミVSカリファ, &quot;Nami vs Karifa&quot;?)
** 412. &quot;Kasempatan geus beak&quot; (好機は終わった, &quot;Chansu wa Owatta&quot;?)
** 413. &quot;Pemburu&quot; (狩人, &quot;Kariudo&quot;?)
** 414. &quot;Sanji vs. Jabura&quot; (サンジVSジャブラ, &quot;Sanji vs Jabura&quot;?)
** 415. &quot;Panaskeun&quot; (ヒートアップ, &quot;Hīto Appu&quot;?)
** 416. &quot;Zoro vs. Kaku&quot; (ゾロVSカク, &quot;Zoro vs Kaku&quot;?)
** 417. &quot;Asura&quot; (阿修羅, &quot;Ashura&quot;?)
** 418. &quot;Luffy vs. Rob Lucci&quot; (ルフィVSロブ・ルッチ, &quot;Rufi vs Robu Rucchi&quot;?)
** 419. &quot;Legenda pahlawan&quot; (英雄伝説, &quot;Eiyū Densetsu&quot;?)
* Volume 44, Judul volume &quot;'''Hayu balik'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Desember 2006 nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 420. &quot;Buster Call&quot; (バスターコール, &quot;Basutā Kōru&quot;?)
** 421. &quot;Gear 3&quot; (ギア３, &quot;Gia Sādo&quot;?)
** 422. &quot;Rob Lucci&quot; (ロブ・ルッチ, &quot;Robu Rucchi&quot;?)
** 423. &quot;Legenda duyung&quot; (人魚伝説, &quot;Ningyo Densetsu&quot;?)
** 424. &quot;Kapal jang kabur&quot; (脱出船, &quot;Dasshutsu Sen&quot;?)
** 425. &quot;Pertarungan dina jembatan&quot; (死闘の橋, &quot;Shitō no Hashi&quot;?)
** 426. &quot;Kapal nu nungguan angin&quot; (風待ちの船, &quot;Kazemachi no Fune&quot;?)
** 427. &quot;Ieu lain naraka&quot; (ここが地獄じゃあるめェし, &quot;Koko ga Jigoku ja aru mē shi&quot;?)
** 428. &quot;Hayu balik&quot; (帰ろう, &quot;Kaerō&quot;?)
** 429. &quot;Eleh telak&quot; (完敗, &quot;Kanpai&quot;?)
** 430. &quot;Steadily Falling Snow of Reminiscence&quot; (降りそそぐ追想の淡雪, &quot;Furisosogu Tsuisō no Awayuki&quot;?)
* Volume 45, Judul volume &quot;'''Ngartos perasaan anjeun'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 2 Maret 2007 nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 431. &quot;Pukulan cinta&quot; (愛の拳, &quot;Ai no Kobushi&quot;?)
** 432. &quot;Jack-in-the-Box&quot; (びっくり箱, &quot;Bikkuri Bako&quot;?)
** 433. &quot;Nami lautan eta&quot; (その海の名は, &quot;Sono Umi no Na wa&quot;?)
** 434. &quot;Whitebeard jeung Rambut Beureum&quot; (白髭と赤髪, &quot;Shirohige to Akagami&quot;?)
** 435. &quot;Ngartos perasaan anjeun&quot; (心中お察しする, &quot;Shinchū Osasshisuru&quot;?)
** 436. &quot;Calana ti Frankyhouse&quot;
** 437. &quot;Taranjang&quot; (裸百貫, &quot;Hadaka Hyaku Kan&quot;?)
** 438. &quot;Kabanggaan&quot; (プライド, &quot;Puraido&quot;?)
** 439. &quot;Katujuh jeung katilu&quot; (３人目と７人目, &quot;Sanninme to Nananinme&quot;?)
** 440. &quot;Tinju seuneu vs. Blackbeard&quot; (火拳VS黒ひげ, &quot;Hiken vs Kurohige&quot;?)
* Volume 46, Judul volume &quot;'''Patualangan di pulo jurig'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Juli 2007 nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 441. &quot;Duel di pulo Banaro&quot; (バナロ島の決闘, &quot;Banaro-Tō no Kettō&quot;?)
** 442. &quot;Patualangan di lautan iblis&quot; (魔の海の冒険, &quot;Ma no Umi no Bōken&quot;?)
** 443. &quot;Thriller Bark&quot; (スリラーバーク, &quot;Surirābāku&quot;?)
** 444. &quot;Patualangan di pulo jurig&quot; (ゴースト島の冒険, &quot;Gōsuto Airando no Bōken&quot;?)
** 445. &quot;Zombie&quot;
** 446. &quot;Dokter Hogback&quot; (ドクトル・ホグバック, &quot;Dokutoru Hogubakku&quot;?)
** 447. &quot;Zombie kejutan&quot; (びっくりゾンビ, &quot;Bikkuri Zonbi&quot;?)
** 448. &quot;Moria&quot; (モリア, &quot;Moria&quot;?)
** 449. &quot;Opat jelema anéh ti Thriller Bark&quot; (スリラーバークの四怪人, &quot;Surirābāku no Yonkaijin&quot;?)
* Volume 47, Judul volume &quot;'''Berawan jeung sebagian bertulang'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 September 2007 nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 450. &quot;Malem Jendral Zombie&quot; (将軍ゾンビnight, &quot;Jeneraru Zonbi night&quot;?)
** 451. &quot;Taman impian Perona&quot; (ペローナの不思議の庭, &quot;Perōna no Wandā Gāden&quot;?)
** 452. &quot;Jigoro si angin&quot; (風のジゴロウ, &quot;Kaze no Jigorō&quot;?)
** 453. &quot;Berawan jeung sebagian bertulang&quot; (くもり時々ホネ, &quot;Kumori Tokidoki Hone&quot;?)
** 454. &quot;Hummer&quot; (ハナウタ, &quot;Hanauta&quot;?)
** 455. &quot;Shichibukai Gecko Moria&quot; (王下七武海ゲッコー・モリア, &quot;Ōka Shichibukai Gekkō Moria&quot;?)
** 456. &quot;Iblis ti dunia es&quot; (氷の国から来た魔人, &quot;Kōri no Kuni Kara Kita Majin&quot;?)
** 457. &quot;Dagiiiing!!!&quot; (肉〜〜!!!, &quot;Niku~~!!!&quot;?)
** 458. &quot;Sagalana tapi Afro&quot; (アフロだけは, &quot;Afuro dake wa&quot;?)
** 459. &quot;Paeh lain pimaafkeun&quot; (死んでごめんじゃないでしょうに, &quot;Shin de Gomen ja nai Deshō ni&quot;?)
* Volume 48, Judul volume &quot;'''Patualangan Oz'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Desember 2007 nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 460. &quot;Bawa balik saacan Subuh!!&quot; (夜明け前に取り返せ!!, &quot;Yoake Mae ni Torikaese!!&quot;?)
** 461. &quot;Pembasmi jurig&quot; (ゴーストバスター, &quot;Gōsuto Basutā&quot;?)
** 462. &quot;Patualangan Oz&quot; (オーズの冒険, &quot;Ōzu no Bōken&quot;?)
** 463. &quot;Bajak Laut Sanji vs. Absalom nu misterius&quot; (海賊サンジVS怪人アブサロム, &quot;Kaizoku Sanji vs Kaijin Abusaromu&quot;?)
** 464. &quot;Mimpi Sanji&quot; (サンジの夢, &quot;Sanji no Yume&quot;?)
** 465. &quot;Bajak Laut Usopp vs. Putri Perona&quot; (海賊ウソップVS怪人ペローナ, &quot;Kaizoku Usoppu vs Purinsesu Perōna&quot;?)
** 466. &quot;Panyelesaian&quot; (決着, &quot;Kecchaku&quot;?)
** 467. &quot;Bajak Laut Zoro vs. Samurai Ryuma&quot; (海賊ゾロVS侍リューマ, &quot;Kaizoku Zoro vs Samurai Ryūma&quot;?)
** 468. &quot;Bajak Laut Chopper vs. Dokter Hogback&quot; (海賊チョッパーVS怪人ホグバック, &quot;Kaizoku Choppā vs Kaijin Hogubakku&quot;?)
** 469. &quot;Kaluar, kru Topi Jarami!!!&quot; (出て来い麦わらの一味!!!, &quot;Dete Koi Mugiwara no Ichimi!!!&quot;?)
** 470. &quot;Oz vs. kru Topi Jarami&quot; (オーズVS麦わらの一味, &quot;Ōzu vs Mugiwara no Ichimi&quot;?)
* Volume 49, Judul volume &quot;'''Ngimpi buruk Luffy'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Maret 2008, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 471. &quot;Sobat urang&quot;
** 472. &quot;Murag&quot; (ダウン, &quot;Daun&quot;?)
** 473. &quot;Munculna Shichibukai Bartholomew Kuma&quot; (王下七武海 バーソロミュー・くま現る, &quot;Ōka Shichibukai Bāsoromyū Kuma Arawaru&quot;?)
** 474. &quot;Teu bisa ditulungan!!!&quot; (やるしかねェ!!!, &quot;Yarushikanē!!!&quot;?)
** 475. &quot;Leuwung Bajak Laut&quot; (森の海賊団, &quot;Mori no Kaizoku-Dan&quot;?)
** 476. &quot;Ngimpi buruk Luffy&quot; (ナイトメア・ルフィ, &quot;Naitomea Rufi&quot;?)
** 477. &quot;3⁄8&quot;
** 478. &quot;Luffy vs. Luffy&quot; (ルフィVSルフィ, &quot;Rufi vs Rufi&quot;?)
** 479. &quot;Pandekar harapan&quot; (希望の戦士, &quot;Kibō no Senshi&quot;?)
** 480. &quot;Serangan jebakan&quot; (迎撃, &quot;Geigeki&quot;?)
** 481. &quot;Shadow's Asgard&quot; (影の集合地, &quot;Shadōzu Asugarudo&quot;?)
* Volume 50, Judul volume &quot;'''Kaditu deui'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Juni 2008, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 482. &quot;Datangna isuk&quot; (朝が来る, &quot;Asa ga Kuru&quot;?)
** 483. &quot;Ahir mimpi&quot; (夢の終わり, &quot;Yume no Owari&quot;?)
** 484. &quot;Squish&quot; (ぷに, &quot;Puni&quot;?)
** 485. &quot;Kru topi jarami - pemburu bajak laut Zoro&quot; (麦わらの一味・海賊狩りのゾロ, &quot;Mugiwara no Ichimi - Kaizoku-Gari no Zoro&quot;?)
** 486. &quot;Piano&quot; (ピアノ, &quot;Piano&quot;?)
** 487. &quot;Lagu eta&quot; (あの唄, &quot;Ano Uta&quot;?)
** 488. &quot;Lagu kahirupan&quot; (命の唄, &quot;Inochi no Uta&quot;?)
** 489. &quot;Kadalapan&quot; (８人目, &quot;Hachininme&quot;?)
** 490. &quot;Kaditu deui&quot; (再び辿りつく, &quot;Futatabi Tadoritsuku&quot;?)
** 491. &quot;Pangendara lauk ngapung&quot; (トビウオライダーズ, &quot;Tobiuo Raidāzu&quot;?)

== Manga volume 51 ka luhur ==
* Volume 51, Judul volumena &quot;'''11 Supernova'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 September 2008, Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyaéta :
** 492. &quot;Duval si topeng beusi&quot; (鉄仮面のデュバル, &quot;Tetsu Kamen no Dyubaru&quot;?)
** 493. &quot;Manéh kenal urang&quot; (知ってる, &quot;Shitteru&quot;?)
** 494. &quot;Tragedi Duval&quot; (デュバルの悲劇, &quot;Dyubaru no Higeki&quot;?)
** 495. &quot;Meriam Gaon&quot; (ガオン砲, &quot;Gaon Hō&quot;?)
** 496. &quot;Yarukiman Mangrove&quot; (ヤルキマン・マングローブ, &quot;Yarukiman Mangurōbu&quot;?)
** 497. &quot;Patualangan di pulo gelembung nari&quot; (シャボン舞う諸島の冒険, &quot;Shabon Mau Shotō no Bōken&quot;?)
** 498. &quot;11 Supernova&quot; (11人の超新星, &quot;Jūichinin no Chōshinsei&quot;?)
** 499. &quot;Taman Shabondy&quot; (シャボンディパーク, &quot;Shabondi Pāku&quot;?)
** 500. &quot;Carita masa lalu&quot; (歴史の残り火, &quot;Rekishi no Nokoribi&quot;?)
** 501. &quot;Dunya mulai goncang&quot; (うねり始める世界, &quot;Uneri Hajimeru Sekai&quot;?)
** 502. &quot;Insiden Tenryuubito&quot; (天竜人の一件, &quot;Tenryūbito no Ikken&quot;?)
* Volume 52, Judul volumena &quot;'''Roger jeung Rayleigh'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Desember 2008, Bab bab nu kacantum di volume ieu nyaéta :
** 503. &quot;Kakacauan di pulo&quot; (荒立つ島, &quot;Aradatsu Shima&quot;?)
** 504. &quot;Pamingpin Bajak Laut maju!!&quot; (海賊前線移動中!!, &quot;Kaizoku Zensen Idōchū!!&quot;?)
** 505. &quot;Kuma&quot; (クマ, &quot;Kuma&quot;?)
** 506. &quot;Roger jeung Rayleigh&quot; (ロジャーとレイリー, &quot;Rojā to Reirī&quot;?)
** 507. &quot;Kizaru mendarat&quot; (黄猿上陸, &quot;Kizaru Jōriku&quot;?)
** 508. &quot;Pulo kakacoan&quot; (修羅の島, &quot;Shura no Shima&quot;?)
** 509. &quot;Kizaru vs. 4 kapten&quot; (黄猿VS4人の船長, &quot;Kizaru vs Yonin no Senchō&quot;?)
** 510. &quot;Kru topi jerami vs. senjata&quot; (麦わらの一味VS戦闘兵器, &quot;Mugiwara no Ichimi vs Sentō Heiki&quot;?)
** 511. &quot;Sentomaru jeung kapakna&quot; (鉞かついだ戦桃丸, &quot;Masakari Katsuida Sentōmaru&quot;?)
** 512. &quot;Zoro ngaleungit&quot; (ゾロ、音沙汰なし, &quot;Zoro, Otosata nashi&quot;?)
* Volume 53, Judul volumena &quot;'''Kualitas raja''', diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Maret 2009, Bab bab nu kacantum di volume ieu nyaéta :
** 513. &quot;Urang teu bisa nyalametkeun maranéhna!!!&quot; (救えないっ!!!, &quot;Sukuenaii!!!&quot;?)
** 514. &quot;Jamur parasit&quot; (カラダカラキノコガハエルダケ, &quot;Karadakarakinokogahaerudake&quot;?)
** 515. &quot;Patualangan di pulo awewe&quot; (女ヶ島の冒険, &quot;Nyōgashima no Bōken&quot;?)
** 516. &quot;Ratu Bajak Laut Boa Hancock&quot; (海賊女帝ボア・ハンコック, &quot;Kaizoku Jotei Boa Hankokku&quot;?)
** 517. &quot;Waktos ibak&quot; (湯浴み, &quot;Yuami&quot;?)
** 518. &quot;Arena&quot; (闘技台, &quot;Tōgidai&quot;?)
** 519. &quot;Kualitas raja&quot; (王の資質, &quot;Ō no shishitsu&quot;?)
** 520. &quot;Soca Gorgon&quot; (ゴルゴンの目, &quot;Gorugon no me&quot;?)
** 521. &quot;The Hoof of the Soaring Dragon&quot; (天駆ける竜の蹄, &quot;Ama kakeru ryū no hizume&quot;?)
** 522. &quot;Panyakit mematikan&quot; (死に至る病, &quot;Shi ni itaru yamai&quot;?)
* Volume 54, Judul volumena &quot;'''Teu aya nu tiasa ngeureunkeun'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Juni 2009, Bab bab nu kacantum di volume ieu nyaéta :
** 523. &quot;Naraka&quot; (地獄, &quot;Jigoku&quot;?)
** 524. &quot;Teu aya nu tiasa ngeureunkeun&quot; (もう誰にも止められない, &quot;Mō dare ni mo tomerarenai&quot;?)
** 525. &quot;Penjara bawah laut Impel Down&quot; (海底監獄インペルダウン, &quot;Kaitei kangoku Inperu Daun&quot;?)
** 526. &quot;Patualangan di penjara agung&quot; (大監獄の冒険, &quot;Daikangoku no bōken&quot;?)
** 527. &quot;Level 1: Crimson Hell&quot; (LV1 紅蓮地獄, &quot;Reberu wan Guren jigoku&quot;?)
** 528. &quot;Jimbei, anak laut&quot; (海俠のジンベエ, &quot;Kaikyō no Jinbē&quot;?)
** 529. &quot;Level 2: Naraka binatang buas&quot; (LV2 猛獣地獄, &quot;Reberu tsū Mōjū jigoku&quot;?)
** 530. &quot;Ti naraka ka naraka&quot; (地獄へ地獄へ, &quot;Jigoku e jigoku e&quot;?)
** 531. &quot;Level 3: Naraka kalaparan&quot; (LV3 飢餓地獄, &quot;Reberu surī kiga jigoku&quot;?)
** 532. &quot;Penjaga Minotaur buas&quot; (獄卒獣ミノタウロス, &quot;Gokusotsujū Minotaurosu&quot;?)
* Volume 55, Judul volumena &quot;'''Banci di Naraka'''&quot;, diterbitkeun di Jepang tanggal 4 September 2009, Bab bab nu kacantum di volume ieu nyaéta :
** 533. &quot;Level 4: Naraka Seuneu&quot; (LV4 焦熱地獄, &quot;Reberu fō shōnetsu jigoku&quot;?)
** 534. &quot;Kepala sipir Magellan vs. Bajak Laut Luffy&quot; (監獄署長マゼランVS海賊ルフィ, &quot;Kangoku Shochō Mazeran VS Kaizoku Rufi&quot;?)
** 535. &quot;Sobat&quot; (ダチ, &quot;Dachi&quot;?)
** 536. &quot;Level 5: Naraka beku&quot; (LV5 極寒地獄, &quot;Reberu faibu gokkan jigoku&quot;?)
** 537. &quot;Banci di Naraka&quot; (地獄に仏, &quot;Jigoku ni okama&quot;?)
** 538. &quot;Level 5.5: Tanah banci&quot; (LV5.5番地ニューカマーランド, &quot;Reberu faibu ten faibu banchi Nyūkamā Rando&quot;?)
** 539. &quot;Hormon tensi Emporio&quot; (エンポリオ・テンションホルモン, &quot;Enporio Tenshon Horumon&quot;?)
** 540. &quot;Level 6: Naraka abadi&quot; (LV6 無限地獄, &quot;Reberu shikkusu mugen jigoku&quot;?)
** 541. &quot;Sateuacanna teu mungkin&quot; (未だかつてナッシブル,
* Volume 56, Judul volumena &quot;'''Hatur nuhun'''&quot; diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Desember 2009. Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyeta :
** 542. &quot;Kajadian lain nu lumangsung&quot; (やがて語られるもう一つの事件, &quot;Yagate katarareru mō hitotsu no jiken&quot;?)
** 543. &quot;Topi jarami jeung Blackbeard&quot; (麦わらと黒ひげ, &quot;Mugiwara to Kurohige&quot;?)
** 544. &quot;Panto naraka bakal kabuka&quot; (地獄の釜の蓋もあく, &quot;Jigoku no kama no futa mo aku&quot;?)
** 545. &quot;Ka dunya luar&quot; (陽のあたるシャバへ, &quot;Hi no ataru shaba e&quot;?)
** 546. &quot;Kapten Bajak Laut Duyung, Jimbei&quot; (魚人海賊団船長&quot;七武海&quot;ジンベエ, &quot;Gyojin Kaizoku-dan Senchō 'Shichibukai' Jinbē&quot;?)
** 547. &quot;Kabur ti pulo&quot; (島破り, &quot;Shimayaburi&quot;?)
** 548. &quot;Hatur nuhun&quot; (ありがとう, &quot;Arigatō&quot;?)
** 549. &quot;Kapal perang maju&quot; (出撃の艦, &quot;Shutsugeki no fune&quot;?)
** 550. &quot;Markas Angkatan Laut&quot; (海軍本部, &quot;Kaigun Honbu&quot;?)
** 551. &quot;Salah sahiji kaisar lautan, 'Whitebeard'&quot; (四皇&quot;白ひげ&quot;, &quot;Yonkō 'Shirohige'&quot;?)
* Volume 57, Judul volumena &quot;'''Peperangan di puncak'''&quot; diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Maret 2010. Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyeta :
** 552. &quot;Ace jeung Whitbeard&quot;|エースと白ひげ|&quot;Ēsu to Shirohige&quot;
** 553. &quot;Peperangan di puncak&quot;|頂上決戦|&quot;Chōjō kessen&quot;
** 554. &quot;Laksamana Akainu&quot;|大将赤犬|&quot;Taishō Akainu&quot;
** 555. &quot;Oars jeung topi capingna&quot;|オーズと笠|&quot;Ōzu to kasa&quot;
** 556. &quot;Kaadilan bakal datang!!&quot;|正義は勝つ!!|&quot;Seigi wa katsu!!&quot;
** 557. &quot;Luffy jeung Whitebeard&quot;|ルフィと白ひげ|&quot;Rufi to Shirohige&quot;
** 558. &quot;Dulur&quot;|弟|&quot;Otōto&quot;
** 559. &quot;Kaputusan surga&quot;|天命|&quot;Tenmei&quot;
** 560. &quot;Tahanan Impel Down&quot;|インペルダウンの囚人達|&quot;Inperu Daun no shūjin-tachi&quot;
** 561. &quot;Luffy vs. Mihawk&quot;|ルフィVSミホーク|&quot;Rufi VS Mihōku&quot;
** 562. &quot;Bajak Laut Squad&quot;|海賊大渦蜘蛛スクアード|&quot;Kaizoku Ōuzugumo Sukuādo&quot;
* Volume 58, Judul volumena &quot;'''Zaman ieu disebut 'Whitebeard''''&quot; diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Juni 2010. Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyeta :
** 563. &quot;Lalaki nu gaduh hiji hate&quot;|心臓一つ 人間一人|&quot;Shinzō hitotsu - ningen hitori&quot;
** 564. &quot;Manusa nu ngaguncang dunya&quot;|世界を揺らす男|&quot;Sekai o yurasu otoko&quot;
** 565. &quot;Jalur Oars&quot;|オーズの道|&quot;Ōzu no michi&quot;
** 566. &quot;Serangan brutal&quot;|猛攻|&quot;Mōkō&quot;?
** 567. &quot;Markas besar Angkatan Laut, Plaza Oris&quot; (マリンフォード海軍本部オリス広場, &quot;Marinfōdo Kaigun Honbu Orisu Hiroba&quot;?)
** 568. &quot;Have It Your Own Damned Way&quot; (勝手にしやがれ, &quot;Katte ni Shiyagare&quot;?)
** 569. &quot;Monster&quot; (怪物, &quot;Kaibutsu&quot;?)
** 570. &quot;Jambatan kahirupan&quot; (命の懸橋, &quot;Inochi no Kakehashi&quot;?)
** 571. &quot;Tempat eksekusi&quot; (処刑台, &quot;Shokeidai&quot;?)
** 572. &quot;The Times They Are A-Changin'&quot;
** 573. &quot;Zaman ieu disebut 'Whitebeard'&quot; (この時代の名を&quot;白ひげ&quot;と呼ぶ, &quot;Kono Jidai no Na o 'Shirohige' to Yobu&quot;?)
* Volume 59, Judul volumena &quot;'''Maotna Portgas D. Ace'''&quot; diterbitkeun di Jepang tanggal 4 Agustus 2010. Bab bab nu kacantum dina volume ieu nyeta :
** 574. &quot;Maotna Portgas D. Ace&quot; (ポートガス・D・エース死す, &quot;Pōtogasu Dī Ēsu Shisu&quot;?)
** 575. &quot;Silent Rage&quot; (言葉なき怒り, &quot;Kotobanaki Ikari&quot;?)
** 576. &quot;Bajak laut agung Edward Newgate&quot; (大海賊エドワード・二ューゲート,, &quot;Daikaizoku Edowādo Nyūgēto&quot;?)
** 577. &quot;The Ever-Escalating Incident&quot; (畳み掛ける大事件, &quot;Tatamikakeru Daijiken&quot;?)
** 578. &quot;Hadiah jang zaman nu anyar&quot; (新時代へ贈るもの, &quot;Shinjidai e Okurumono&quot;?)
** 579. &quot;Seconds of Valor&quot; (勇気ある数秒, &quot;Yūki Aru Sūbyō&quot;?)
** 580. &quot;Ahir perang&quot; (終戦, &quot;Shūsen&quot;?)
** 581. &quot;The Future Draws Nearer&quot; (忍び寄る未来, &quot;Shinobiyoru Mirai&quot;?)
** 582. &quot;Luffy jeung Ace&quot; (ルフィとエース, &quot;Rufi to Ēsu&quot;?)
** 583. &quot;The Grey Terminal&quot; (不確かな物の終着駅, &quot;Gurei Tāminaru&quot;?)
** 584. &quot;Insiden Porschemi&quot; (ポルシェーミの一件, &quot;Porushēmi no Ikken&quot;?)

== Bab teu acan dibukukeun ==
* 585. &quot;Gelas duduluran&quot; (兄弟杯, &quot;Kyōdai Sakazuki&quot;?)
* 586. &quot;The Foul-Smelling Town&quot; (悪臭のする町, &quot;Akushū no suru Machi&quot;?)
* 587. &quot;Urang moal kabur&quot; (おれは、逃げない, &quot;Ore wa, Nigenai&quot;?)
* 588. &quot;Lautan Sabo&quot; (サボの海, &quot;Sabo no Umi&quot;?)
* 589. &quot;Efforts Toward Glory&quot; (風雲の志, &quot;Fūun no Kokorozashi&quot;?)
* 590. &quot;Dulur urang&quot; (弟よ, &quot;Otōto yo&quot;?)
* 591. &quot;Anjeun yakin teu nanaon?&quot; (それでいいのか, &quot;Sore de Ī no ka&quot;?)
* 592. &quot;Gorowok&quot; (エール, &quot;Ēru&quot;?)
* 593. &quot;Bewara&quot;
* 594. &quot;Pesen&quot; (メッセージ, &quot;Messēji&quot;?)
* 595. &quot;Vows&quot; (宣誓, &quot;Sensei&quot;?)
* 596. &quot;Spektrum&quot;
* 597. &quot;3D2Y&quot;
* 598. &quot;2 taun kemudian&quot;(2年後, &quot;Ninengo&quot;?)
* 599. &quot;Salapan bajak laut&quot; (九人の海賊, &quot;Kyūnin no Kaizoku&quot;?)
* 600. &quot;Pulo awal nu anyar&quot; (再出発の島, &quot;Saishuppatsu no Shima&quot;?)
* 601. &quot;Romance Dawn - Dunya anyar&quot;</text>
      <sha1>8fsle4ez3zwslzw2zoepxqoben3khxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Komik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34145</id>
    <revision>
      <id>710525</id>
      <parentid>651100</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:50:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|1 */</comment>
      <origin>710525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5097" sha1="lq7e2lo9tpy94hjl7ljpwmhf66sbdos" xml:space="preserve">[[Gambar:Comic-sketch.jpg|250px|thumb|right]]
'''Komik''' nyaéta cerita nu aya gambaran (di [[majalah]], [[koran]], atawa wangunna buku) nu umumna gampang asup sarta pikaseurieun.&lt;ref name=&quot;sumber1&quot;&gt;[http://pusatbahasa.kemdiknas.go.id/kbbi/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110930000606/http://pusatbahasa.kemdiknas.go.id/kbbi/index.php |date=2011-09-30 }}(Diakses tanggal 26 Oktober 2010)&lt;/ref&gt; Komik nyaéta hiji wangun seni anu maké gambar-gambar henteu gerak, anu disusun sakitu rupa ku kituna nyieun jalan carita.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Biasana komik dicitak di luhur kertas sarta dilengkepan kalayan téks.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Komik bisa dipedar dina sagala rupa wangun, mimiti tina strip dina koran, dimuat dina majalah, nepi ka ngawangun buku sorangan.&lt;ref name=sumber2&gt;Amir.dkk. 2007. ''Apresiasi Bahasa dan Seni''. Bandung: BASEN PRESS&lt;/ref&gt;
==Términologi==
Di taun [[1996]], Will Einser medar buku Graphic Storytelling, di mana manéhna ngahartikeun komik minangka &quot;tatanan gambar sarta balon kecap yang nu berurut, dina hiji buku komik&quot; Saméméhna di taun [[1986]], dina buku Comics and Sequential Art, Einser ngahartikeun téknis sarta struktur komik minangka sequential art, susunan gambar sarta kecap-kecap pikeun nyaritakeun hiji hal atawa ngadramatisasi hiji ideu.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Para ahli masih can sapamadegan ngeunaan définisi komik.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Sabagian di antarana boga pamadegan yén wangun citakna perlu ditekenkeun, sarta nu séjénna leuwih mentingkeun kasaluyuan gambar sarta téks, sabagian ogé leuwih mentingkeun kasinambungan (sequential)&lt;ref name=sumber2 /&gt;

==Istilah Carita Bergambar==
Akronim carita bergambar , nurutkeun Boneff nuturkeun istilah carpon ([[carita Pondok]]).&lt;ref name=sumber2 /&gt; Nilik balik dina kalahiran komik, mangka ayana teks sarta gambar sacara babarengan dipeunteun ku Laccasin ([[1971]]) minangka sarana ngebrehkeun anu bener- bener asli.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Kahadiran téks lain deui hiji kawajiban alatan ayana unsur motion anu bisa ditimbang-timbang minangka jati diri komik séjénna.&lt;ref name=sumber2 /&gt;
==Posisi Komik dina Seni Rupa==
Komik Nurutkeun Lacassin ([[1971]]) sarta kolegana nyanghareupan minangka seni ka-salapan.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Sanajan saéstuna ieu ngan hiji simbolisasi panarimaan komik dina rohang wacana seni rupa.&lt;ref name=sumber2 /&gt; 
Kira-kira taun [[1920]]-an, Ricotto Caundo pangadeg club DES Amis du Septiéme (salah sahiji klub sinema [[Paris]]) nyaéta saurang téoritikus [[film]] sarta Panyair ti [[Italia]] anu ngucapkeun runtuyan 7 kasenian dina salah sahiji panerbitan klub taun [[1932]]-an.&lt;ref name=sumber2 /&gt; 
Dina taun [[1964]], Claude Beylie nambahan televise minangka anu kadalapan, sarta komik aya pas di handapna, seni kasalapan.&lt;ref name=sumber2 /&gt;
Dina taun 1971 F. Laccasin nyantumkeun komik minangka seni kasalapan di majalah “Pour un nevieme art”, sakumaha dicutat ku Marcel Boneff dina taun [[1972]] di jero komik Indonésia.&lt;ref name=sumber2 /&gt;
==Komik Indonésia== 
Sajarah Komik Indonésia
*Générasi [[1930]]-an
Ngarujuk dina Boneff, mangka komik Indonésia dina mimiti kalahiranana bisa dibagi jadi dua kategori badag, nyaéta komik strip sarta buku komik.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Kahadiran komik- komik taun [[1930]]-an bisa kapanggih dina média [[Walanda]] kawas De Java Bode sarta D’orient di mana aya komik- komik kawas Flippine Flink sarta Flash Gordon.&lt;ref name=sumber2 /&gt;
*Générasi [[1940]]-[[50]]-an
Kira-kira taun 1940-an, loba komik- komik ti [[Amérika]] anu diasupkeun minangka suplemén mingguan surat kabar.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Taranya nyaéta komik kawas Tarzan, Rip Kirby, Phantom and Johnny Hazard.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Populeritas inohong- inohong komik deungeun nyorong usaha nransformasikeun sawatara sipat pahlawan super éta dina seléra lokal.&lt;ref name=sumber2 /&gt;
*Générasi [[1960]]-[[70]]-an
Adaptasi ti komik deungeun dina komik Indonésia meunangkeun tangtangan sarta kritikan ti golongan pendidik sarta pengkritik budaya.&lt;ref name=sumber2 /&gt; Carita rahayat [[Sumatera]] anu saterusna jadi téma komik anu pohara dipikaresep ti taun 1960-an nepi ka 1970-an.&lt;ref name=sumber2 /&gt;
*Komik Independen 
Dimimitian jeung sumanget pikeun ngalawan hegemoni komik- komik ti luar Indonésia, kaluar ogé komik- komik independen (lokal).&lt;ref name=sumber2 /&gt; Nyobaan katempo meh béda, nyieun pola gambar leuwih variatif sarta ékspériméntal. Loba komikus- komikus indie (independen) ngandelkeun [[mesin fotokopi]] pikeun ngalobaan karya- karya maranéhanana.&lt;ref name=sumber2 /&gt;
*Aliran [[Jepang]]
Komikus anu maké aliran ieu pohara diuntungkeun kalayan mekarna komunitas di [[Internét|internet]].&lt;ref name=sumber2 /&gt; Sawatara situs kawas Julliedillon.net, howtodrawmanga.com, sarta mangauniversity nyieun saloba-loba informasi ngeunaan cara nyieun manga (komik).&lt;ref name=sumber2 /&gt; Ciri utama komikus Indonésia anu aliranna Jepang, nyaéta lolobana ngaran pangarang nu dipalsukeun kalayan ngaran sebutan sorangan-sorangan di dunya maya.&lt;ref name=sumber2 /&gt;

==Rujukan==
{{Reflist}}
{{pondok}}

[[Kategori:Komik]]</text>
      <sha1>lq7e2lo9tpy94hjl7ljpwmhf66sbdos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Urang Minang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34322</id>
    <revision>
      <id>710534</id>
      <parentid>672411</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>710534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54545" sha1="cdcyyaomdgjcx26fb0urs4umx3urmpj" xml:space="preserve">{{geulis}}
[[Gambar:COLLECTIE TROPENMUSEUM Poserende  Minangkabause mannen TMnr 10005045.jpg|thumb|300px|right|Raksukan has séké Minangkabau di taun [[1900-an]]]]'''Minangkabau''' atawa nu sok disingget '''Minang''' ({{lang-ms|'''Minang''' atau '''Minangkabau'''}}; [[Jawi]]: ميناڠكاباو) nyaéta kelompok etnik [[Nusantara]] nu basana Minang jeung ngajungjung ageman Minangkabau. Wewengkon ageman kabudayaanna ngawengku [[Sumatera Barat]], sabeulah ti [[Riau]], bagéan kalér Bengkulu, bagéan kulon [[Jambi]], bagéan kidul [[Sumatera Utara]], barat daya [[Aceh]], ogé Negeri Sembilan di [[Malaysia]].&lt;ref&gt;Josselin de Jong, P.E. de, (1960), ''Minangkabau and Negeri Sembilan: Socio-Political Structure in Indonesia'', Jakarta: Bhartara&lt;/ref&gt; Dina paguneman masarakat, urang Minang sok disebut '''orang Padang''', nempo ka ngaran [[puseur dayeuh]] Sumatera Barat nyaéta dayeuh Padang. Namung masarakat ieu biasana bakal nyebut kelompokna ku sebutan [[:min:Urang Minang|'''urang awak''']] (maksudna sarua jeung urang Minang éta sorangan).&lt;ref&gt;Kingsbury, D., Aveling, H., (2003), ''Autonomy and disintegration in Indonesia'', Routledge, ISBN 0-415-29737-0&lt;/ref&gt; 
 
Nurutkeun A.A. Navis, Minangkabau leuwih ka kultur etnis ti salah sahiji rungkun Malayu nu mekar jeung badag sabab sistim monarki,&lt;ref name=&quot;Navis-A&quot;&gt;Navis, A.A., (1984), ''Alam Terkembang Jadi Guru: Adat dan Kebudayaan Minangkabau'', Jakarta: PT. Grafiti Pers.&lt;/ref&gt; sarta ngagem sistim adat anu khas, anu dicirikeun ku sistim kakulawargaan ngaliwatan jalur awéwé atawa matrilinéal,&lt;ref name=&quot;Datuk&quot;&gt;Batuah, A. Dt. &amp; Madjoindo, A. Dt., (1959), ''Tambo Minangkabau dan Adatnya'', Jakarta: Balai Pustaka.&lt;/ref&gt; sanajan budayana ogé kacida kuat diwarnaan ku ageman agama Islam, sedengkeun [[Thomas Stamford Raffles]], sanggeus ngalakukeun ekspedisi ka alas Minangkabau perenahna kalungguhan Karajaan Pagaruyung, nyebatkeun yén Minangkabau nyaéta sumber kakuatan jeung asak séké sélér Malayu, anu salajengna masarakatna sumebar ka Kapuloan Timur.&lt;ref name=&quot;MalayIdentity2001&quot;&gt;{{cite journal|last=Reid|first=Anthony| journal=[[Journal of Southeast Asian Studies]]|title=Understanding Melayu (Malay) as a Source of Diverse Modern Identities| volume=32|issue=3|year=2001|pages=295–313|url=|doi=10.1017/S0022463401000157}}&lt;/ref&gt;

Kiwari masarakat Minang mangrupa masarakat anu ngagem matrilinéal pangbadagna saalam buana.&lt;ref&gt;Evers, Hans-Dieter, Korff, Rüdiger, (2000), ''Southeast Asian Urbanism'', LIT Verlag Münster, Ed.2nd , hlm.188, ISBN 3-8258-4021-2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ong, Aihwa, Peletz, Michael G., (1995), ''Bewitching women, pious men: gender and body politics in Southeast Asia'', University of California Press, hlm. 51, ISBN 0-520-08861-1&lt;/ref&gt; Iwal ti éta, etnik ieu ogé geus nerapkeun sistem proto-demokrasi ti mangsa pra-Hindu kalawan ayana kabeungkeut rapetna adat keur nangtukeun hal-hal penting jeung pasualan hukum. Prinsip adat Minangkabau kaserat singkat dina kekecapan ''Adat basandi syara', syara' basandi Kitabullah'' (Adat sendina hukum, hukum sendina Al-Qur’an) anu artina adatpanutanna ajaran Islam.&lt;ref&gt;Jones, Gavin W., Chee, Heng Leng, and Mohamad, Maznah, (2009), ''Muslim-Non-Muslim Marriage: Political and Cultural Contestations in Southeast Asia'', Chaptep 6:'' Not Muslim, Not Minangkabau, Interreligious Marriage and its Culture Impact in Minangkabau Society by Mina Elvira'', Institute of Southeast Asian Studies, ISBN 978-981-230-874-0&lt;/ref&gt;

Urang Minangkabau kacida punjulna dina paniagaan, salaku profesional jeung intelektual. Aranjeunna mangrupa nu turunan agung ti tradisi buhun Karajaan Malayu jeung [[Karajaan Sriwijaya]] anu resep dagang jeung dinamis.&lt;ref name=&quot;GRAVES_p1&quot;&gt;{{cite book  | last =Graves  | first =Elizabeth E.  | authorlink =  | coauthors =  | title =The Minangkabau Response to Dutch Colonial Rule Nineteenth Century | publisher =Cornell Modern Indonesia Project #60 | date =1981  | location =Itacha, NY  | url =  | doi =  | isbn = | page =1}}&lt;/ref&gt; Hampir satengah jumlah sadaya anggota masarakat ieu aya di parantauan. Lolobana aya di dayeuh badag saperti [[Jakarta]], [[Bandung]], [[Pekanbaru]], [[Medan]], [[Batam]], [[Palembang]], dan [[Surabaya]]. Di luar wilayah Indonésia, etnis Minang looba aya di Negeri Sembilan, [[Malaysia]] jeung [[Singapura]].

Masarakat Minang ngabogaan masakan has anu populer ku sebutan [[masakan Padang]], jeung dipikaresep di [[Indonesia]] ogé nepi ka mancanegara.&lt;ref&gt;Ramli, Andriati, (2008), ''Masakan Padang: Populer &amp; Lezat'', Niaga Swadaya, ISBN 978-979-1477-09-3.&lt;/ref&gt;

== Etimologi ==
[[Gambar:Sumatra Ethnic Groups Map en.svg|thumb|left|209px|Peta anu nunjukkeun wewengkon sumebarna kelompok etnis Minangkabau di pulo Sumatera.]]
Ngaran Minangkabau asalna ti kecap, ''minang'' jeung ''kabau''. Ngaran ieu dipakaitkeun jeung hiji sasakala has Minang anu dipikawanoh di jero Tambo. Ti tambo éta, ceunah dina hiji mangsa aya hiji karajaan asing (biasa disebut salaku Majapahit) anu datang ti laut anu barik naklukeun. Keur nyegah perang, masarakat ngusulkeun keur ngadu munding. Pasukan asing nyapukan jeung nyadiakeun hiji munding anu badag jeung agresif, sedengkeun masarakat nyadiakeun hiji énéng anu lapar jeung dibéré péso ditandukna. Dina perang, énéng anu lapar éta nyangka munding badang éta indungna. Ku kituna énéng éta lulumpatan néangan susu jeung tandukna nepi ka motong beuteung munding nu badag éa. Punjulna énéng éta ngainspirasikeun masarakat keur maké ngaran ''Minangkabau'',&lt;ref&gt;Djamaris, Edwar, (1991), ''Tambo Minangkabau'', Jakarta: Balai Pustaka.&lt;/ref&gt; anu asalna ti ungkara 'Manang kabau' (artina menang kerbau). Ngaran ''Minangkabau'' ogé digunakeun keur nyebutkeun hiji nagari, nya éa Nagari Minangkabau anu ayana di kecamatan Sungayang, kabupaten Tanah Datar, provinsi [[Sumatera Barat]].

Dina catetan sajarah Karajaan Majapahit, ''Nagarakretagama''&lt;ref&gt;Brandes, J.L.A., (1902), ''Nāgarakrětāgama; Lofdicht van Prapanjtja op koning Radjasanagara, Hajam Wuruk, van Madjapahit, naar het eenige daarvan bekende handschrift, aangetroffen in de puri te Tjakranagara op Lombok''.&lt;/ref&gt; taun 1365 M, ogé geus aya nyebutkeun ngaran '''Minangkabwa''' salaku salah sahiji ti negeri Malayu anu ditaklukeunna.

Sedengkan ngaran &quot;Minang&quot; (karajaan Minanga) éta sorangan geus disebutkeun di [[Prasasti Kedukan Bukit]] taun [[682]] Masehi jeung basana Sansekerta. Dina [[prasasti]] éta nyebutkeun yén pangadeg [[Karajaan Sriwijaya]] anu ngaranna ''Dapunta Hyang'' angkat ti &quot;Minānga&quot; ....&lt;ref&gt;Cœdés, George, (1930), ''Les inscriptions malaises de Çrivijaya'',BEFEO&lt;/ref&gt; Sababaraha ahli anu ngarujuk ti sumber prasasti éta ngaduga, kecap barik ka-4 (...minānga) jeung ka-5 (tāmvan....) sabenerna kagabung, nrpi ka jadi '''mināngatāmvan''' jeung ditransliterasi kalawan ma’na ''walungan kembar''. Walungan kembar maksadna dipercaya nunjuk ka papanggihna dua aliran Walungan Kamparm nyaéta ''Kampar Kénca'' jeung ''Kampar Katuhu''.&lt;ref&gt;Purbatjaraka, R.M. Ngabehi, (1952), ''Riwajat Indonesia'', I, Djakarta: Jajasan Pembangunan.&lt;/ref&gt; Namung pamadegan ieu ditolak ku Casparis, anu ngabuktikeun yén &quot;tāmvan&quot; teu aya patalina jeung &quot;panggih&quot;, sabab kecap ''panggih'' jeung ''muara'' ogé kapanggih di prasasti-prasasti titinggal zaman [[Karajaan Sriwijaya]] nu séjénna.&lt;ref&gt;Casparis, J.G. de, (1956), ''Prasasti Indonesia II'', Dinas Purbakala Republik Indonesia, Bandung: Masa Baru.&lt;/ref&gt; Ku kituna kecap ''Minanga'' ngadeg sorangan jeung identik jeung sebutan ''Minang'' éta sorangan. [[Gambar:Flag of Minang.svg|thumb|Bendera atawa ''merawa'' anu dipaké ku sélér-sélér Minangkabau]]

== Asal-usul ==
Ti tambo anu geus ditarima sacara tungturunan, nyaritakeun yén karuhun maranéhna asalna ti Iskandar Zulkarnain. Najan tambo éta teu kasusun sacara sistematis jeung leuwih ka sasakala babanding fakta sarta leuwih ngarujuk ka hiji karya sastra anu geus boga masarakat awam.&lt;ref name=&quot;Navis-A&quot;/&gt;

Masarakat Minang mangrupa bagéan ti masarakat ''Deutro Melayu'' (Melayu Ngora) anu ngalakukeun migrasi ti daratan China Selatan ka pulo [[Sumatera]] di 2.500-2.000 taun baheula. Disawang kelompok masarakat ieu asup ti arah wétan pulo Sumatera, nyusur aliran Kampar nepi ka dataran luhur anu disebut ''darek'' jeung jadi kampung urang Minangkabau.&lt;ref&gt;Graves (1981), p. 4.&lt;/ref&gt; Sababaraha wewengkon ''darek'' ieu salajengna ngawentuk samacem konfederasi anu dipikawanoh ku ngaran ''luhak'', anu disebut ogé ku ngaran ''Luhak nan Tigo'', anu kasusun ti ''Luhak Limo Puluah'', ''Luhak Agam'', jeung ''Luhak Tanah Datar''.&lt;ref name=&quot;Datuk&quot;/&gt; Dina mangsa pamarétahan Hindia-Walanda, wewengkon ''luhak'' ieu jadi wewengkon reitorial pamaréntahan anu disebut ''afdeling'', dipupuhuan ku salah saurang ''residen'' jeung ku masarakat Minangkabau disebut ku ngaran ''Tuan Luhak''.&lt;ref name=&quot;Navis-A&quot;/&gt;

Saluyu jeung kamekaran jeung tumuwuhna masarakat, masarakat Minangkabau sumebar ka kawasan darek nu lian sarta ngawangun sababaraha kawasan anu tangtu jadi kawasan ''rantau''.  Konsep rantau keur urang Minang mangrupa hiji kawasan anu jadi panto asup ka alam Minangkabau. Rantau ogé boga fungsi salaku tempat néangan kahirupan, kawasan padagangan. Rantau di Minangkabau dipikawanoh ku ''Rantau nan duo'' kabagi ku ''Rantau di Hilia'' (kawasan basisir wétan) jeung ''Rantau di Mudiak'' (kawasan basisir kulon).

Mimitina sebutan urang Minang can dibedakeun jeung urang Melayu, namung ti abad ka-19, sesebutan Minang jeung Melayu mulai dibedakeun ti budaya matrilinéal anu angger babanding jeung patrilinéal anu diagem ku masarakat Melayu umumna.&lt;ref&gt;Andaya, L.Y., (2008), ''Leaves of the same tree: trade and ethnicity in the Straits of Melaka'', University of Hawaii Press, ISBN 0824831896&lt;/ref&gt; Salajengna nyieun kelompok ieu terus lumangsung keur kapentingan sensus penduduk atawa pulitik.

== Agama ==
Masarakat Minang kiwari pangagem agama Islam, lamun aya masarakatna kaluar ti agama islam (''murtad''), sacara langsung anu aya patalina dianggap kaluar ti masarakat Minang, dina istilahna disebut &quot;dibuang sapanjang adat&quot;. Agama Islam disawang asup ngaliwatan kawasan basisir wétan, sanajan aya anggapan ti basisir kulon, utamana di kawasan Pariaman, namung kawasan ''Arcat'' (Aru dan Rokan) sarta Inderagiri anu aya di basisir wétan ogé geus jadi kawasan palabuan Minangkabau, jeung walungan Kampar, sarta Batang Kuantan nu huluna di kawasan alas Minangkabau. Sarta hal ieu ogé dipatalikeun jeung sesebutan ''Urang Siak'' ngarujuk ka jalma-jalma anu ahli jeung tekun dina agama Islam, masih tetep dipaké di dataran luhur Minangkabau.

Sateuacan [[Islam]] ditarima sacara luas, masarakat ieu ti sababaraha bukti arkéologis nunjukkeun kungsi ngagem agama Buddha utamana di mangsa [[Karajaan Sriwijaya]], Dharmasraya, nepi ka mangsa pamaréntahan Adityawarman jeung anakna Ananggawarman. Salajengna parobahan struktur karajaan jeung munculna Karajaan Pagaruyung anu geus ngadopsi [[Islam]] dini sistim pamaréntahanna, najan nepi abad ke-16, ''Suma Oriental'' masih nyebutkeun ti 3 raja Minangkabau ngan hiji nu geus ngagem [[Islam]].

== Adat jeung Budaya ==
 [[Gambar:Randai1.ogv|thumb|Hiji pintonan Randai]]
Adat jeung budaya Minangkabau ngaguratkeun ka indung (matrilinéal), pihak awéwé boga hak salaku pawaris harta pusaka jeung duduluran. Nurutkeun tambo, sistim adat Minangkabau nu mimiti diwanohkeun ku dua urang duduluran, Datuk Perpatih Nan Sebatang jeung Datuk Ketumanggungan. Datuk Perpatih ngawariskeun sistim adat Bodi Caniago anu demokratis, sedengkeun Datuk Ketumanggungan ngawariskeun sistim adat Koto Piliang anu aristokratis. Dina lalampahanna, dua sistim ieu dipikawanoh ku ''kelarasan'' ieu anu silih eusi jeung ngawangun sistim masarakat Minangkabau.

Dina masarakat Minangkabau, aya tilu pancang anu ngawangun jeung ngajaga kautuhan budaya sarta adat istiadat. Maranéhna nyaéta alim ulama, cerdik pandai, jeung ninik mamak, anu dipikawanoh ku ''Tali nan Tigo Sapilin''. Tilu-tiluna silih lengkepan dina posisi nu sarua luhurna. Dina masarakat Minangkabau anu demokratis jeung egaliter, sakabéh urusan masarakat dimusyawarahkeun ku katilu unsur éta sacara mufakat.&lt;ref name=&quot;W&quot;&gt;{{cite book  | last =Westenenk  | first =L. C.  | authorlink =  | coauthors =  | title =De Minangkabausche Nagari | publisher =Visser | year =1918  | location =Weltevreden  | url =  | doi =  | isbn = | page =59}}&lt;/ref&gt;

=== Basa ===
Basa Minangkabau mangrupa salah sahiji cabang basa Austronesia. Sanajan aya beda pamadegan ngeunaan patalina [[basa Minangkabau]] jeung basa Melayu, aya anu nganggap basa anu dituturkeun masarakat ieu salaku bagéan ti dialék Melayu, sabab lobana sasaruaan wanda kecap jeung wangun tuturan ti jerona, iwal ti éta justru nganggap basa ieu mangrupa basa mandiri anu beda jeung Melayu sarta aya ogé anu nyebutkeun basa Minangkabau mangrupa basa proto-Melayu.&lt;ref&gt;Simanjuntak, Mengantar, (1982), ''Aspek bahasa dan pengajaran'', Sarjana Enterprise.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Garry, J., Carl R., Rubino, G., (2001), ''Facts about the world's languages: an encyclopedia of the world's major languages, past and present'', H.W. Wilson, ISBN 0-8242-0970-2.&lt;/ref&gt;

Lian ti éta di masarakat panutur basa Minang éta sorangan ogé geus aya sababaraha ragem dialék gumantung ka wewengkonna sewang-sewangan.&lt;ref&gt;Medan, Tamsin, (1985), ''Bahasa Minangkabau dialek Kubuang Tigo Baleh'', Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Nadra, (2006), ''Rekonstruksi bahasa Minangkabau'', Andalas University Press, ISBN 979-3364-55-6.&lt;/ref&gt;
  
=== Kasenian ===
Masarakat Minangkabau ngabogaan sababaraha ragem atraksi jeung kasenian, saperti tari-tarian anu biasa ditampilkeun dina pesta adat atawa nikahkeun. Di antara tari-tarian éta misalna ''Tari Pasambahan'' mangrupa tarian anu dipintonkeun boga maksud salaku ucapan pangbagéa wilujeng sumping atawa rasa hormat ka tamu istiméwa anu karek nepi, salajengna ''Tari Piring'' mangrupa wanda tarian kalawan gerak gancang ti pangibingna baru mawa piring di dampal leungeunna sewang-sewangan, anu dipirig ku lagu nu dipaénkeun ku ''talempong'' jeugn ''saluang''.
 
''Silek'' atawa Silat Minangkabau mangrupa hiji senu bela diri tradisional has Minangkabau ieu anu geus mekar ti bahaeula. Iwal ti éa, aya ogé tarian anu campur jeung ''silek'' anu disebut ku ''randai''. Randai biasa pirig ku kakawihan atawa disebut ogé ku ''sijobang'',&lt;ref&gt;Phillips, Nigel, (1981), ''Sijobang: sung narrative poetry of West Sumatra'', Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-23737-6.&lt;/ref&gt; dina randai ieu aya seni drama dumasar skenario.&lt;ref&gt;Pauka K., (1998), ''Theater and martial arts in West Sumatra: Randai and silek of the Minangkabau'', Ohio University Press, ISBN 978-0-89680-205-6.&lt;/ref&gt;

Di sagigireun étam Minangkabau ogé punjul dina seni kekecapan. Aya tilu genre seni kekecapan, nyaéta ''pasambahan'', indang, jeung salawat dulang. Seni kekecapan atawa silat lidah, leuwih munjulkeun kekecapan sindiran, kiasan, ibarat, alegori, metafora, jeung aphorisme. Dina seni kekecapan saurang diajarkeun pikeun mertahankeun kahormatan jeung harga diri tampa ngagunakeun sanjata jeung kontak fisik.&lt;ref&gt;Suryadi (2010), ''Masa Depan Seni Bersilat Lidah Minangkabau'', Padang Ekspres.&lt;/ref&gt;
[[Gambar:Rumah Gadang.jpg|right|thumb|Rumah Gadang]]

=== Rumah adat ===
[[Gambar:Minangkabau wedding 2.jpg|thumb|Pakéan adat anu dipaké ku pangantén di Minangkabau]]
[[Gambar:Girls in traditional minang bride costumes in a carnival.jpg|thumb|150px|Pakéan awéwé Minang dina pesta adat atawa nikahan.]]
Rumah adat Minangkabau disebut ''Rumah Gadang'', anu biasana diwangun di luhur taneuh kulawarga induk dina adat sacara tuturunan.&lt;ref&gt;Graves, Elizabeth E., (2007), ''Asal-usul elite Minangkabau modern: respons terhadap kolonial Belanda abad XIX/XX'', Jakarta:Yayasan Obor Indonesia, ISBN 978-979-461-661-1.&lt;/ref&gt; Imah Gadang ieu dijieun ngawangun opat pasagi panjang jeung dibagi ku dua bagéan hareup jeung tukang.&lt;ref&gt;Azinar Sayuti, Rifai Abu, (1985), ''Sistem ekonomi tradisional sebagai perwujudan tanggapan aktif manusia terhadap lingkungan daerah Sumatera Barat'', hlm. 202, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, Proyek Inventarisasi dan Dokumentasi Kebudayaan Daerah.&lt;/ref&gt; Umumna bahan kayu, jeung saliwat katingal saperti wangun imah panggung kalawan hateup anu has, nonjol saperti tanduk munding anu biasa disebut ''gonjong''&lt;ref&gt;Navis, A.A., ''Cerita Rakyat dari Sumatera Barat 3'', Grasindo, ISBN 979-759-551-X.&lt;/ref&gt; jeung baheulana hateup ieu bahanna ijuk sateuacan diganti ku hateup seng.
 
Namung ngan awéwé jeung salakina, sarta anak-anakna anu cicing di imah gadang. Sedengkeun lalaki kaum anu geus ngabogaan istri cicing di imah istrina. Lamun lalaki anggota kaum nu teu acan nikah, biasana saré di surau. Surau biasana diadegkeun teu jauh ti komplek imah gadang éta, iwal ti fungdina salaku tempat ibadah, ogé fungsina salaku tempat cicing lalaki nu geus dewasa mung teu acan nikah.

Salian éta dina budaya Minangkabau, teu sakabéh kawasan diijinan ngadegkeun ''Rumah Gadang'', ngan dina kawasan anu geus statusna nagari hungkul, imah adat diijinan diadegkeun.

=== Nikahan ===
Di adat budaya Minangkabau, nikahan mangrupa salah sahiji kajadian penting dina siklus kahirupan, jeung mangrupa mangsa alihan anu kacida aya artina dina ngawangun kelompok leutik kulawarga anyar ngalanjut tungturunan. Keur lalaki Minang, nikahan ogé jadi proses keur asup ka lingkungan anyar, nyaéta kulawarga istrina. Sedengkeun keur pihak awéwé, jadi salah sahiji proses dina nambahan anggota di komunitas rumah gadang aranjeunna.

Dina prosesi nikahan adat Minangkabau, biasa disebut ''baralek'', boga sababaraha tahapan anu umum dilakukeun. Dikawitan ku ''maminang'' (ngalamar), ''manjapuik marapulai'' (ngajemput calon salaki), nepi ka ''basandiang'' (resepsi). Sanggeus ''maminang'' jeung muncul kasapukan ''manantuan hari'' (nangtukeun poé nikahan), ku kituna salajengna dilanjutkeun ku nikahan sacara Islam anu biasana dilakukeun di Masigit, sateuacan dua calon resepsi. Di nagari nu tangtu sateuacan ''ijab kabul'' di hareupeun panghulu atawa ''tuan kadi'', salon salaki bakal dibéré gelar anyar salaku sebutan gaganti ngaran leutikna.&lt;ref&gt;{{cite book  | last =Idris  | first =Soewardi  | authorlink =  | coauthors =  | title =Sekitar Adat Minangkabau | publisher =Kulik-Kulik Alang, Himpunan Eks-Siswa SMP Negeri Solok Masa Revolusi, 1946-1949, | year =2004  | location =Jakarta  | url =  | doi =  | isbn = | page = }}&lt;/ref&gt; Salajengna masarakat bakal nyebutna kalawan gelar anyar. Gelar sebutan éta biasana dimimitian ku ''sutan'', ''bagindo'' atawa ''sidi'' di kawasan basisir. Sedengkeun di kawasan ''luhak limo puluah'', méré gelar ieu teu lumaku.

== Sosial kamasarakatan ==
=== Séké Sélér ===
Bangsa dina tatanan masarakat Minangkabau mangrupa basis ti organisasi sosial sakaligus tempat perang kakawasaan anu fundamental. Wangenan mimiti ''suku'' dina Basa Minang bisa boga maksud ''satu per-empat'', nepi ka lamun dipatalikeun jeung nangtungkeun hiji nagari di Minangkabau, bisa disebutkeun sampurna lamun geus kawengku ku komposisi opat suku anu nyicingan tempat éta. Salajengna, unggal suku dina tradisi Minang, diéntép ti gurat pancakaki anu sarua ti indung jeung disawang ti hiji tungturunan karuhun anu sarua.&lt;ref name=&quot;Datuk&quot; /&gt;

Salain salaku basis pulitik, sélér ogé mangrupa basis ti unit-unit ekonomi. Kabeungharan ditangtukeun ku kapamilikan taneuh kulawarga. Harta, jeung sumber-sumber hasil séjénna anu sakabéhna dipikawanoh salaku harta pusaka. Harta pusaka mangrupa milik babarengan ti sakabéh anggota kaum-kulawarga. Harta pusaka teu bisa dijualbeuli jeung teu jadi milik pribadi. Harta pusaka samacem dana jaminan babarengan keur ngajaga anggota kaum-kulawarga ti kamalaratan. Lamun aya anggota kulawarga anu ngalaman kasusaha atawa meunang bala, ku kituna harta pusaka bisa digadékeun.
 
Sélér kabagi ka sababaraha cabang kulawarga anu leuwih leutik atawa disebut ''payuang'' (payung). Aya ogé unit anu pangleutikna sanggeus ''sapayuang'' disebut ''saparuik''. salah sahiji ''paruik'' (beuteung) biasana cicing di hiji rumah gadang sacara babarengan.&lt;ref name=&quot;de Jong_p10&quot;&gt;{{cite book  | last =de Jong  | first =P.E de Josselin  | authorlink =  | coauthors =  | title =Minangkabau and Negeri Sembilan: Socio-Political structure in Indonesia | publisher =Bhartara | date =1960  | location =Djakarta  | url =  | doi =  | isbn = | page =10}}&lt;/ref&gt;

=== Nagari ===
Daerah Minangkabau kasusun ti sababaraha nagari. Nagari ieu mangrupa daerah otonomi kalawan kakawasaan luhur di Minangkabau. Teu aya kakawasaan sosial jeung pulitik séjénna nu bisa turut campur adat di hiji nagari. Nagari anu béda bakal ngabogaan sipat adat anu béda. Unggal nagari dipingpin ku salah sahiji dewan anu kawengku ti pupuhu adat ti sakabéh sélér anu aya di nagari éta. Dewan ieu disebut salaku Kerapatan Adat Nagari (KAN). Jeung hasil musyawarah jeung mufakat dina dewan ieu hiji kaputusan jeung aturan anu ngabeungkeut keur nagari anu dihasilkeun.

Faktor utama anu nangtukeun dinamika masarakat Minangkabau nyaéta ayana kompetisi anu konstan antar nagari, kaum kulawarga, jeung individu keur meunangkeun status jeung prestise.&lt;ref&gt;Graves (1981), p. 11.&lt;/ref&gt; Ku kituna unggal sirah kaum bakal lomba keur ngaronjatkeun prestise kaum-kulawargana jeung néangan kabeungharan (dagang) sarta nyakolakeun anggota kaum ka tingkat anu pangluhurna.

Dina ngawangun hiji nagari ti baheulana geus dipikawanoh ku istilah wejangan anu aya di masarakat adat Minang éta sorangan nyaéta ''Dari Taratak manjadi Dusun, dari Dusun manjadi Koto, dari Koto manjadi Nagari, Nagari ba Panghulu''. Jadi dina sistim administrasi pamaréntahan di Minang dimimitian ti struktur pangrendahna disebutkeun ku ''Taratak'', salajengna mekar jadi ''Dusun'', salajengna mekar jadi ''Koto'' jeung salajengna mekar jadi ''Nagari''. Biasana unggal nagari diwangun minimal geus kawengku ku 4 sélér anu ngadomisili kawasan éta.&lt;ref name=&quot;Datuk&quot; /&gt;
sirah kaum bakal lomba keur ngaronjatkeun prestise kaum-kulawargana jeung néangan kabeungharan (dagang) sarta nyakolakeun anggota kaum ka tingkat anu pangluhurna.

Dina ngawangun hiji nagari ti baheulana geus dipikawanoh ku istilah wejangan anu aya di masarakat adat Minang éta sorangan nyaéta ''Dari Taratak manjadi Dusun, dari Dusun manjadi Koto, dari Koto manjadi Nagari, Nagari ba Panghulu''. Jadi dina sistim administrasi pamaréntahan di Minang dimimitian ti struktur pangrendahna disebutkeun ku ''Taratak'', salajengna mekar jadi ''Dusun'', salajengna mekar jadi ''Koto'' jeung salajengna mekar jadi ''Nagari''. Biasana unggal nagari diwangun minimal geus kawengku ku 4 sélér anu ngadomisili kawasan éta.&lt;ref name=&quot;Datuk&quot; /&gt;

=== Panghulu ===
Panghulu atawa biasa anu dibéré gelar kalawan datuk, mangrupa pupuhu kaum kulawarga anu diangkat ku anggota kulawarga keur sakabéh problem kaum. Panghulu biasana lalaki anu kapilih di antara anggota kaum lalaki séjénna. Unggal kaum-kulawarga bakal milih lalaki anu mahér dina nyarita, wijaksana, jeung paham ka adat, keur ngadiukan kalungguhan posisi ieu. Hal ieu dilantarankeun anjeunna boga tanggung jawab ngurus sakabéh wakil kaum dina masarakat nagari. Unggal panghulu ngadeg sajajar jeung panghulu nu séjénna, nepi ka dina rapat nagari sakabéh panghulu anu diwakilan unggal kaum boga niléy sarua.

Saluyu jeung nambahna anggota kaum, sarta masalah jeung konflik intern anu muncul, ku kitu sakapeung dina hiji kulawarga posisi kapanghuluan ieu dipecah jadi dua. Atawa sabalikna, anggota kaum anu makin saeutik jumlahna, sok bakal ngagabungkeun gelar kapanghuluan ka kulawarga séjénna anu sabangsa.&lt;ref&gt;{{cite book  | last =Stibbe  | first =  | authorlink =  | coauthors =  | title =Het Soekoebestuur in de Padangsche Bovenlanden | publisher = | date =1869  | location =  | url =  | doi =  | isbn = | page =33}}&lt;/ref&gt; Hal ieu ngakibatkeun robahna jumlah panghulu dina hiji nagari.

Ngabogaan panghulu anu ngawakilan sora kaum dina rapat nagari, mangrupa hiji prestise jeung harga diri. Nepi unggal kaum bakal usaha sakuatna keur panghuluna sorangan. Kaum-kulawarga anu gelarna kapanghuluanna geus lila kalipet, bakal usaha ngarojatkeun deui posisina ti néangan kabeungharan keur &quot;meuli&quot; gelar panghuluna anu geus lila runtag. Ngadegna panghulu ngaluar biaya badag, nepi ka tekenan keur ngadegkeun panghulu sok muncul ti kulawarga beunghar.&lt;ref&gt;Graves (1981), p. 25.&lt;/ref&gt;
[[Gambar:Pagaruyung.jpg|thumb|left|Istano Pagaruyung hiji legitimasi institusi karajaan di suku Minangkabau]]

=== Karajaan ===
Dina laporan Hubert Joseph Jéan Lambert de Stuers&lt;ref name=&quot;Stuers&quot;&gt;Laporan kepada Gubernur Jendral, 30 Agustus 1825, ''Exhibitum'', 24 Agustus 1826, No. 41.&lt;/ref&gt; ka pamaréntah Hindia-Walanda, nyebatkeun yén di alas Minangkabau, teu kungsi aya kakawasan paméntahan puseur di handapeun saurang raja. Ngan aya nagari-nagari leutik nu mirip jeung pamaréntahan polis-polis di mangsa Yunani kuno.&lt;ref&gt;{{cite book | first=Robert Johnson  | last=Bonner | coauthors= | title=Aspects of Athenian democracy Vol 11 | publisher=University of California Press | year=1933 | isbn= |pages='''25-86'''}}&lt;/ref&gt; Mung ti sababaraha [[prasasti]] anu kapanggih di alas Minangkabau, sarta ti tambo nu aya di masarakat, etnis Minangkabau kungsi aya di hiji sistem karajaan anu kuat kalawan daerah kakawasaan ngawengku pulo Sumatera ogé nepi ka Semenanjung Malaya. Sababaraha nu aya wewengkon Minangkabau antarana Karajaan Dharmasraya, Karajaan Pagaruyung, jeung Karajaan Inderapura.

== Minangkabau parantauan ==
Minangkabau parantauan mangrupa istilah keur urang Minang anu hirup di luar provinsi [[Sumatera Barat]], [[Indonesia]]. Parantauan mangrupa proses interaksi masarakat Minangkabau jeung dunya luar. Kagiatan ieu mangrupa hiji lalampahan pangalaman jeung géografis, kalawan ninggalkeun kampungna keur néangan kahadéan hirup di nagara batur. Kulawarga anu geus heubeul ngabogaan traidisi rantau, biasana ngabogaan dulur di unggal dayeuh di Indonésia jeung Malaysia. Kulawarga anu pangkuatna dina ngamekarkeun tradisi rantau biasana dating ti kulawarga pangrajin-pangrajin, jeung nu nungtut élmu agama.&lt;ref&gt;Graves (1981), p. 40.&lt;/ref&gt;

Nu ngarantau biasana geus angkat ngarantau ti umur welasan taun, boh salaku padagang atawa nungtut élmu. Keur sabagéan badag masarakat Minangkabau, ngarantau mangrupa salah sahiji cara anu idéal keur ngahontal kasuksesan. Kalawan ngarantau ogé prestise jeung kahormatan individu di tengah lingkungan adatna.

Ti parantauan, unggal nu ngarantau biasana ngirimkeun sabagéan hasilna ka kampongna keur diinvestasikeun dina usaha kulawargana, nyaéta ngalobaan sawah, nyepeng kendali ngolah lahan, atawa ngajemput sawah-sawah anu digadékeun. Artos ti unggal nu ngarantau biasana ogé dipaké keur ngarenovasi sarana-sarana nagari, saperti masigit, jalan, atawa gawir sawah. 
  
=== Jumlah parantau ===
Etos ngarantau urang Minangkabau kacida luhurna, nepi ka disawang pangluhurna di Indonésia. Ti hasil studi anu kungsi dilakukeun ku Mochtar Naim, ti taun 1961 aya nepi ka 32% urang Minang anu domisilina di luar Sumatera Barat. Salajengna di taun 1971 jumlahna nambah jadi 44%.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{cite book |last=Naim|first=Mochtar|title=Merantau, Minangkabau Voluntary Migration, University of Singapore}}&lt;/ref&gt; Dumasar sensus taun 2010, etnis Minang anu dumuk di Sumatera Barat jumlahna 4,2 juta jiwa, kalawan disawang nepi ka sabagéan urang Minang aya di parantauan. Mobilitas migrasi urang Minangkabau kalawan proporsi badag aya di rentang antara taun 1958 nepi ka taun 1978, di dinya leuwih ti 80% parantau anu netep di luar Minang geus kaluar ti Minang ti mangsa colonial Walanda.&lt;ref name=&quot;Kato2&quot;&gt;{{cite book |title=Adat Minangkabau dan merantau dalam perspektif sejarah |last= Kato |first=Tsuyoshi |authorlink= |coauthors= |year=2005 |publisher=PT Balai Pustaka |location= |isbn=979-690-360-1 |page= |pages= |url= |accessdate=}}&lt;/ref&gt; Nempo data éa, ku kituna aya parobahan nu kacida badag di etos ngarantau urang Minangkabau dibandingkeun sélér nu lian di Indonésia. Sabab nurutkeun sensus taun 1930, parantau Minangkabau ngan 10,5% di handap suku Bawéan (35,9%), Batak (14,3%) jeung Banjar (14,2 %).

Naming teu aya angka pasti ngeunaan jumlah urang Minang di parantauan. Angka-angka anu ditampilkeun dina itungan, biasana ngan ngasupkeun parantau anu lahir di Sumatera Barat. Naming can ngawengku turunan-turunan Minang anu geus sababaraha generasi ngajrek di parantauan.

Para parantau Minang, hamper sakabéhna aya di dayeuh-dayeuh badag Indonésia jeung Malaysia. Di sababaraha dayeuh, jumlah urang Minang kacida lobana nepi ka jadi mayoritas. Di Pekanbaru, parantau Minang jumlahna 37,7% ti sakabéh masarakat kota, jeung jadi etnis pangbadagna di dayeuh éta.&lt;ref&gt;[http://bappeda.pekanbaru.go.id/artikel/1/peran-budaya-melayu-dan-kewirausahaan/page/2/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407100152/http://bappeda.pekanbaru.go.id/artikel/1/peran-budaya-melayu-dan-kewirausahaan/page/2/ |date=2014-04-07 }} ''Peran Budaya Melayu dan Kewirausahaan''. Bappeda Kota Pekanbaru&lt;/ref&gt; Jumlah ieu ngalaman panurunan lamun dibandingkeun jeung taun 1971 anu nepi ka 65%.&lt;ref&gt;Barbara Watson Andaya, Recreating a Vision. Daratan and Kepulauan in Historical Context, 1997, p.503&lt;/ref&gt; Di dayeuh séjénna, jumlah urang Minangkabau nepi ka 10% atawa leuwih ti sakabéh panduduk dayeuh éta nyaéta Takengon (25,9%), Sigli (25,4%), Tanjung Pinang (20%), Binjai (16,6), Sibolga (16,6%), Sabang (15,9%), Gunungsitoli (14,5%), Tanjung Balai (13,9%), [[Medan]] (13,5%), Padang Sidempuan (13,3%), Palembang (10%), sarta Jakarta (10%).&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

=== Gelombang rantau ===
Ngarantau di etnis Minang geus lumangsung geus lila. Sajarah nyatet migrasi nu munggaran di abad ka-7, di mana loba padagang-padagang emas anu asalna ti alas Minangkabau ngalakukeun padagangan di muara Jambi, jeung kalibet di pangwangunan Karajaan Malayu.&lt;ref&gt;{{cite book  | last =Munoz  | first =Paul Michel  | authorlink =  | coauthors =  | title =Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula  | publisher =  | date =2006  | location =  | url =  | doi =  | isbn = | page =  }}&lt;/ref&gt; Migrasi badag kajadian di abad ka-14, di dinya loba kulawarga Minang anu pindah ka basisir wétan Sumatera. Maranéhna nyieun koloni-koloni dagang di Kabupaten batubara, Kabupaten Pelalawan, nepi ka lintas laut ka Penang jeung Negeri Sembilan, [[Malaysia]]. Babarengan jeung ombak rantau Minang loba anu netep di Meulaboh, Aceh tempat tungturunan Minang anu dipikawanoh ku sebutan Aneuk Jamee; Barus, Mandailing Natal, nepi ka Bengkulu.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dobbin|first=Christine|title=Gejolak Ekonomi, Kebangkitan Islam, dan Gerakan Paderi, Minangkabau 1784 – 1847}}&lt;/ref&gt; Sanggeus Kasultanan Malaka dicekel ku Portugis di taun 1511, loba kulawarga Minangkabau anu pindah ka Sulawesi Selatan. Maranéhna jadi pangrojong Karajaan Gowa, salaku padagang jeung administrator karajaan. Datuk Makotta jeung istrina Tuan Sitti, salaku cikal bakal kulawarga Minangkabau di Sulawesi.&lt;ref&gt;{{cite|url=http://www.rajaalihaji.com/id/article.php?a=YURIL3c%3D=|title=Melayu-Bugis-Melayu dalam Arus Balik Sejarah|publisher=www.rajaalihaji.com|date=24 December 2008|accessdate=22 July 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210215145304/http://www.rajaalihaji.com/id/article.php?a=YURIL3c%3D= |date=15 February 2021 }}&lt;/ref&gt; Ombak migrasi salajengna kajadian di abad ka-18, nyaéta nalika Minangkabau ngabogaan hak istimewa keur nyicingan kawasan Karajaan Siak.

Dina mangsa panjajagan Hindia-Walanda, migrasi badag deui kajadian di taun 1920, nalika pakebonan bako di Deli Serdang, Sumatera Timur mimiti dinuka. Dina mangsa kamerdikaan, Minang parantauan loba nyicingan dayeuh badag di Jawa, di taun 1961 jumlah parantau Minang utamana di Jakarta ngaronjat jadi 18,7 dibandingkeun jeung tingkat kamekaran panduduk dayeuh nu ngan 3,7 kali,&lt;ref&gt;{{cite book |title=Religion, politics, and economic behaviour in Java: the Kudus cigarette industry |last=Castles |first=Lance |authorlink= |coauthors= |year=1967 |publisher=Yale University |location= |isbn= |page= |pages= |url= |accessdate=}}&lt;/ref&gt; jeung dina taun 1971 etnis ieu disawang jumlahna geus 10% ti jumlah panduduk Jakarta mangsa harita.&lt;ref name=&quot;Syam&quot; /&gt; Kiwari Minang parantauan geus kasebar di nagara-nagara luar nagri.

=== Parantauan intelektual ===
Di ahir abad ka-18, loba mahasiswa Minang anu ngarantau ka Mekkah keur neuleuman agama Islam, di antarana Haji Miskin, Haji Piobang, jeung Haji SUmanik. Nepina di lemah cai, aranjeunna jadi panyokong kuat gerakan Paderi jeung nyebarluaskeun pamikiran Islam anu murni di sakabéh Minangkabau jeung mandailing. Ombak kadua parantauan ka Timur Tengah kajadian di awal abad ka-20, anu dimotoran ku Abdul Karim Amrullah, syékh Tahir Kalaluddin Al-Azhari, Muhammad Jamil Jambek, jeung syékh Ahmad Khatib al-Minangkabawi.

Salian Timur Tengah, mahasiswa Minangkabau ogé loba nu ka Eropa. Maranéhna nyaéta Abdoel Rivai, Muhammad Hatta, Sutan Syahrir, Roestam Effendi, jeung Nazir Pamuntjak. Intelektual séjén, Tan Malaka hirup ngumbara di dalapan nagara Eropa jeung Asia, ngawangun jaringan gerakan kamerdikaan Asia. Sakabéh mahasiswa Minang éta, anu ngarantau di Eropa ti abad ka-19, jadi pajoang kamerdikaan jeung nu ngadegkeun Républik Indonésia.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Poeze|first=Harry A|title=In het Land van de Overheerser: Indonesiër in Nederland 1600-1950}}&lt;/ref&gt;

=== Sabab ngarantau ===
==== Faktor budaya ====
Aya loba pedaran dina fenomena ieu, salah sahiji sababna nyaéta sistim matrilinéal. Ku sistim ieu, pangawasaan harta pusaka dicepeng ku kaum awéwé sedengkeun hak kaum lalaki dina hal ieu leutik pisan. Salian ti éta, sanggeus akil baligh lalaki teu meunang saré di imah kolotna, sabab imah ngan keur kaum awéwé jeung salakina, sarta anak-anakna.

Unggal nu ngarantau balik deui ka kampungna, biasana bakal nyaritakeun pangalaman ngarantau ka barudak kampungna. Daya irut kahirupan nu ngarantau ieu nu boga pangaruh di masarakat Minangkabau ti leutik kénéh. Saha waé nu teu pernah nyoba ngarantau, ku kituna manéhna sok dihina ku babaturanna.&lt;ref&gt;{{cite book  | last =Radjab  | first =Muhammad  | authorlink =  | coauthors =  | title =Semasa Ketjil di Kampung (1913-1928): Autobiografi Seorang Anak Minangkabau | publisher =Balai Pustaka | date =1950  | location =Djakarta  | url =  | doi =  | isbn = | page =  }}&lt;/ref&gt; Hal ieu nu jadi sabab lalaki Minang milih ngarantau. Ayeuna awéwé Minangkabau ogé biasa ngarantau. Teu ngan saukur alesan ngilu lalaku, ngan hayang pisan dagang, napakan karier jeung ngalanjutkeun pendidikan.

Nurutkeun Rudolf Mrazek, sosiolog Walanda, dua tipologi budaya Minang, nyaéta dinamisme jeung anti parokialisme ngalahirkeun jiwa merdika, kosmopolitan, egaliter, jeung wawasan nu jembar, hal ieu nu nyababkeun kawentukna budaya ngarantau di masarakat Minangkabau.&lt;ref&gt;{{cite|url=http://www.antara-sumbar.com/id/index.php?sumbar=perspektif&amp;j=&amp;id=1|title=Prof. Dr. H. Ahmad Syafii Ma'arif, Satu Nomor Contoh Produk Tradisi Merantau|publisher=Antara Sumbar|date=5 November 2008|accessdate=22 July 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707145704/http://www.antara-sumbar.com/id/index.php?sumbar=perspektif&amp;j=&amp;id=1 |date=7 July 2011 }}&lt;/ref&gt; Sumanget keur ngarobah nasib kalawan nyukcruk élmu jeung kabeungharan, sarta wejangan Minang nu nyebutkeun ''Karatau madang dahulu, babuah babungo alun, marantau bujang dahulu, di rumah paguno balun'' (leuwih hadé angkat ngarantau batan dikampung can aya gunana) ngabalukarkeun lalaki Minang keur angkat ngarantau ti ngora kénéh.
[[Gambar:Bamboofabric.gif|thumb|right|200px|Salasahiji motif tenun Songket Minangkabau khas nagari Pandai Sikek]]

==== Faktor ekonomi ====
Pedaran sanés nyaéta tumuwuhna panduduk anu teu kaaping ku sumber daya alam anu bisa diolah. Lamun baheula hasil tatanén jeung ngebon, sumber nu punjul di tempat maranéhna hirup bisa ngahirupan kulawarga, ku kituna dina mangsa kiwari hasil sumber daya alam anu jadi panghasilan punjul maranéhna éa teu cukup keur méré hasil keur minuhan kabutuhan babarengan, sabab kudu dibagi jeung sababaraha kulawarga. Salian ti éta nyaéta mekarna kasempetan anyar kalawan dibukana daerah pakebonan jeung patambangan. Faktor-faktor ieu anu salajengna ngarojong kana urang Minang kudu angkat ngarantau di nagri batur. Keur kadatangan nu munggaran di lemah rantau, biasana nu ngarantau nganjrek heuka di imah dunsanak anu dianggap salaku induk semang. Nu ngarantau anyar ieu biasana profesina salaku padagang leutik.

Salian ti éta, ekonomi masarakat Minangkabau ti baheula geus dirojong ku kamampuan dagang, utamana ngadistribusikeun hasil bumi maranéhna. Kawasan alas Minangkabau, sacara géologis ngabogaan cadangan bahan baku utamana emas, tambaga, timah, seng, merkuri, jeung beusi, sakabéhna bahan éta geus mampu diolah ku maranéhna.&lt;ref&gt;Bemmelen Van R.W., (1970), ''The Geology of Indonesia'', The Haque.&lt;/ref&gt; nepi ka sebutan ''suvarnadvipa'' (pulau emas) anu muncul ti carita sasakala di India sateuacan Masehi, mungkin ogé ngarujuk ka Pulo Sumatera sabab hal ieu.&lt;ref&gt;Wheatley P., (1961), ''The Golden Khersonese'', Kuala lumpur, pp.177-184&lt;/ref&gt;

Padagan ti Jazirah Arab abad ka-9, geus ngalaporkeun yén masarakat di Pulo Sumatera geus ngagunakeun emas dina padaganganna. Salajengna dilanjutkeun di abad ka-13 dipikanyaho aya raja di Sumatera anu ngagunakeun mahkota emas. Tomé Pires di abad ka-16 nyebutkeun yén emas anu didagangkeun di Malaka, apnchur (Barus), Tico (Tiku) jeung Priaman (Pariaman), asalna ti kawasan alas Minangkabau. Disebutkeun ogé kawasan Indragiri di sehiliran Batang Kuantan di basisir wétan Sumatera, mangrupa puseur palabuan ti raja Minangkabau.&lt;ref&gt;Cortesao A., (1944), ''The Suma Oriental of Tome Pires'', London:Hakluyt Society.&lt;/ref&gt;

Dina prasasti anu ditinggalkeun ku Adityawarman disebut yén anjeunna nyaéta pangawasa bumi emas. Hal ieu jadi hiji sabab, ngarojong Walanda ngawangun palabuan di Padang&lt;ref&gt;Marsden W., (1811), ''The History of Sumatra'', London&lt;/ref&gt; jeung nepi abad ka-17 Walanda masi nyebut “nu ngawasa emas” ka raja Karajaan Pagaruyung.&lt;ref&gt;NA, VOC 1277, ''Mission to Pagaruyung'', fols. 1027r-v&lt;/ref&gt; Salajengna ména Thomas Diaz keur nalungtik hal éta, ti laporanna manéhna asup ka alas Minangkabau ti basisir wétan Sumatera jeung manéhna papanggih jeung saurang raja Minangkabau nalika éta (Rajo Buo), jeung raja éa nyebutkeun yén salah sahiji pagawéan masarakatna nyaéta ngadulang emas.&lt;ref&gt;Haan, F. de, (1896), ''Naar midden Sumatra in 1684'', Batavia-'s Hage, Albrecht &amp; Co.-M. Nijhoff. 40p. 8vo wrs. Tijdschrift voor Indische Taal-, Land- en Volkenkunde, Deel 39&lt;/ref&gt;

Sementara itu dari catatan para géologi Belanda, pada sehiliran [[Batanghari]] dijumpai 42 tempat bekas penambangan emas dengan kedalaman mencapai 60 m sarta di [[Kerinci]] waktu itu, méré ka masih menjumpai para pendulang emas.&lt;ref&gt;Tobler A., (1911), ''Djambi-Verslag'', Jaarboek van het Minjwezen in Nedelandsch Oost-Indie: Verhandelingen, XLVII/3.&lt;/ref&gt; Sampai abad ke-19, legenda akan kandungan emas pedalaman Minangkabau, masih mendorong [[Stamford Raffles|Raffles]] untuk membuktikannya, sehingga dia tercatat sebagai orang Eropa pertama yang berhasil mencapai [[Pagaruyung, Tanjung Emas, Tanah Datar|Pagaruyung]] melalui pesisir barat Sumatera.&lt;ref&gt;Raffles, Sophia, (1830), ''Memoir of the life and public services of Sir Thomas Stamford Raffles'', London: J. Murray.&lt;/ref&gt;

==== Faktor perang ====
 [[Gambar:Tuanku Imam Bonjol.jpg|thumb|left|150px|Tuanku Imam Bonjol, saurang anu jadi pamingpin Perang Padri, nu diilustrasikeun ku Hubert Joseph Jean Lambert de Stuers|de Stuers]]
Sababaraha perang ogé nimbulkeun ombak pindahna masarakat Minangkabau utamana ti daérah konflik, sanggeus perang Padri,&lt;ref&gt;Nain, Sjafnir Aboe, (2004), ''Memorie Tuanku Imam Bonjol (MTIB)'', transl., Padang: PPIM.&lt;/ref&gt; muncul gerakan barontak ti Batipuh nentang “tanam paksa” Walanda, disusul barontak Siti Manggopoh nangtang ''Belasting'' jeung gerakan komunis taun [[1926]]-[[1927]].&lt;ref&gt;Kahin, Audrey R.,(2005), ''Dari pemberontakan ke integrasi: Sumatra Barat dan politik Indonesia, 1926-1998'', Yayasan Obor Indonesia, ISBN 978-979-461-519-5.&lt;/ref&gt; Sanggeus kamerdikaan muncul PRRI nu ogé nyababkeun munculna eksodus gedé-gedéan masarakat Minangkabau ka daérah séjén.&lt;ref name=&quot;Syam&quot;&gt;Syamdani, (2009), ''PRRI, pemberontakan atau bukan'', Media Pressindo, ISBN 978-979-788-032-3.&lt;/ref&gt; Ti sababaraha perang ieu, nembongkeun yén masarakat Minang nu teu resep panindasan. Maranéhna bakal ngalakukeun palawanan kalawan kakuatan fisik, mung lamun teu mampuh maranéhna leuwih milih angkat ninggalkeun kampungna. Urang sakai dumasar carita tungturunan ti sesepuhna nyebutkeun yén maranéhna asalna ti Pagaruyung.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Suparlan |first=Parsudi |title= |edition= |date= |year=1995 |month= |publisher= |location= |language= |id= |doi = |page=73}}&lt;/ref&gt; Urang Kubu nyebutkeun yén urang ti Pagaruyung nyaéta dulurna. Kamungkinan masarakat kaasing ieu kaasup masarakat Minang nu ngalakukeun resistansi kalawan ninggalkeun kampung maranéhna sabab teu daék narima parobahan di nagri manéhna. De Stuers sateuacanna ogé ngalaporkeun yén masarakat ''Padangsche Bovenlanden'' kacida beda jeung masarakat di Jawa, di Pagaruyung manéhna nyaksian masarakatna percaya diri jeung teu minder ka urang Eropa. Manéhna ngarasakeun sorangan, panduduk lokal nu liliwatan di hareupeunna tampa meunang kaistimewaan, malihan aya panduduk nu ménta udud, sarta ménta seuneu keur udud éta.&lt;ref name=&quot;Stuers&quot;/&gt;

=== Ngarantau dina sastra ===
Fenomena ngarantau dina masarakat Minangkabau, loba jadi inspirasi ti seniman. Hamka, dina novelna ''Merantau ke Deli'', caritan ngeunanaam pangalaman hirup ngarantau Minang ka Deli sarta nikah jeung awéwé Jawa. Novelna nu séjén nyaéta ''Tenggelamnya Kapal Van der Wijck'' ogé carita ngeunaan anak rantau Minang nu balik ka kampungna. Di kampung, manéhna meunang bangbaluh ti masarakat Minang nu mangrupa ''induk bako''na sorangan. Salian novel karya Hamka, novel karya Marah Rusli, ''Siti Nurbaya'' jeung ''Salah Asuhan''na Abdul Muis ogé nyaritakeun carita rantau Minang. Dina novel-novel éta, dicaritakeun ngeunaan pasinggungan lalaki Minang jeung adat budaya Barat. Novel ''Negeri 5 Menara'' karya Ahmad Fuadi, nyaritakeun parantau Minang nu diajar di Pasantren Jawa nu ahirna jadi urang nu sukses. Dina wangun nu béda, liwat karyana nu judulna ''Kemarau'', A.A Navis ngajak masarakat Minang keur ngawangun kampungna nu loba ditinggalkeun ku nu ngarantau.

Novel nu carita ngeunaan ngarantau Minang éta, biasana eusina krikit sosial jeung panulis ka adat budaya Minang nu kolot jeung katinggaleun. Salian dina wangun novel, carita parantau Minang ogé dicaritakeun dina film ''Merantau'' karya sutradara [[Inggris]], Gareth Evans.

== Urang Minangkabau jeung kiprahna ==
Urang Minang kasohor salaku kelompok nu boga atikan, ku kituna maranéhna sumebar di sakabéh Indonésia ogé nagara-nagara dina sababaraha macem profesi jeung kaahlian, antarana salaku politisi, panulis, ulama, pangajar, jurnalis, jeung padagang. Dumasar jumlah populasi nu relatif leutik (2,7% ti panduduk Indonésia), Minangkabau mangrupa salah sahiji bangsa nu suksés jeung loba nu geus kahontalna.&lt;ref name=&quot;Kato&quot;&gt;{{cite book |title=Adat Minangkabau dan merantau dalam perspektif sejarah |last= Kato |first=Tsuyoshi |authorlink= |coauthors= |year=2005 |publisher=PT Balai Pustaka |location= |isbn=979-690-360-1 |page=2 |pages= |url= |accessdate=}}&lt;/ref&gt; Majalah Tempo dina edisi husus di taun 2000 nyatet yén 6 ti 10 tokoh penting Indonésia di abad ka-20 mangrupa urang Minang.&lt;ref&gt;''Majalah Tempo Edisi Khusus Tahun 2000'', Desember 1999.&lt;/ref&gt; 3 ti 4 urang nu ngadegkeun Républik Indonésia nyaéta putra-putra Minangkabau.&lt;ref&gt;Tim Wartawan Tempo, &quot;4 Serangkai Pendiri Republik&quot;, Kepustakaan Populer Gramedia, Jakarta (2010)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Empat Pendiri Republik Indonesia adalah Soekarno, Hatta, Sutan Sjahrir, dan Tan Malaka&lt;/ref&gt;

Kaberhasilan jeung kasuksesan urang Minang loba dihontal nalika di parantauan. Ti baheula geus angkat ngarantau ka sababaraha daerah di [[Jawa]], [[Sulawesi]], semenanjung Malaysia, [[Thailand]], Brunei, nepi [[Philipina]]. Di taun 1390, Raja Bagindo ngadegkeun Kasultanan Sulu di Filipina kidul.&lt;ref name=&quot;Naim&quot;&gt;{{cite book |last=Naim|first=Mochtar|title=Merantau}}&lt;/ref&gt; Di abad ka-14 urang Minang ngalakukeun migrasi ka Negeri Sembilan, Malaysia jeung ngangkat raja keur nagri anyar éta ti kaum maranéhna. Raja Melewar mangrupa raja munggaran Negeri Sembilan nu diangkat di taun 1773. Di tungtung abad ka-16, ulama Minangkabau Dato Ri Bandang, Dato Ri Patimang, jeung Dato Ri Tiro, nyebarkeun Islam di Indonésia timur jeung ngaislamkeun Karajaa Gowa. Sanggeus huru-hara di Kasultanan Johor, di taun 1723 putra Karajaan Pangaruyung nu gelarna Sultan Abdul Jalil Rahmad Syah I nu sateuacanna ogé mangrupa Sultan Johor ngadegkeun Karajaan Siak di daratan [[Riau]].&lt;ref&gt;{{cite|url=http://www.melayuonline.com|title=Sejarah Kerajaan Siak Sejarah Kerajaan Siak|accessdate=22 July 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090304100951/http://melayuonline.com/ |date=4 March 2009 }}&lt;/ref&gt;

Kadatangan reformis Muslim nu nungtut élmu di Kairo jeung Mekkah mangaruhan sistim atikan di Minangkabau. Sakola Islam modérn Sumatera Thawalib jeung Diniyah Putri loba ngalahirkeun aktivis anu loba boga peran dina proses kamerdikaan, antarana A.R Sutan Mansur, Siradjuddin Abbas, jeung Djamaluddin Tamin.

Dina periode 1920 - 1960, loba politisi Indonésia boga pangaruh ti ranah Minangkabau. Jadi salah sahiji motor pajoangan kamerdikaan Asia, di taun 1923 Tan Malaka kapilih jadi wakil Komunis Internasional keur wilayah Asia Tenggara. Politis Minang séjénna Muhammad Yamin, jadi pelopor Sumpah Pemuda nu ngahijikeun sakabéh rakyat Hindia-Walanda. Di jero Volksraad, politisi asal Minang nu pangpentingna. Maranéhna antarana Jahja Datoek Kajo, Agus Salim, jeung Abdul Muis. Tokoh Minang séjénna Mohammad Hatta, jadi ko-proklamator kamerdikaan Indonésia. Sanggeus kamerdikaan, opat urang Minangkabau diuk salaku perdana menteri (Sutan Syahrir, Mohammad Hatta, Abdul Halim, jeung Muhammad Natsir), saurang présidén (Assaat), saurang salaku wakil présidén (Mohammad Hatta), saurang jadi pamingpin parlemen (Chaerul Saleh), jeung sababaraha jadi menteri, di antarana nu cukup kawentar nyaéta Azwar Anas, Fahmi Idris, jeung Emil Salim. Emil jadi urang Indonésia panglilana di kamentrian RI. Minangkabau, salah sahiji ti dua etnis salian etnis Jawa, nu ngabogaan wakil ti unggal kabinet pamaréntahan Indonésia. Salian ti pamaréntahan, di masa Demokrasi Liberal parlemen Indonésia didominasi ku politisi Minang. Maranéhna kagabung ka jero aneka macem partéy idéologi, islamis, nasionalis, komunis, jeung sosialis.

Di sagigireun ngajabat gubernur Sumatera Tengah/Sumatera Barat, urang-urang Minangkabau ogé diuk salaku gubernur di Indonésia. Maranéhna nyaéta Datuk Djamin (Jawa Barat), Daan Jahja (Jakarta]), Muhammad Djosan jeung Muhammad Padang (Maluku), Anwar Datuk Madjo Basa Nan Kuniang jeung Moenafri (Sulawesi Tengah), Adenan Kapau Gani (Sumatera Selatan), Eni Karim (Sumatera Utara), sarta Djamin Datuk Bagindo (Jambi).&lt;ref&gt;{{cite|url=http://www.posmetropadang.com.+October|title=Budaya Merantau Orang Minang (1) Kalaulah di Bulan Ada Kehidupan|publisher=Pos Metro Padang|date=10 October 2008|accessdate=24 July 2011}} {{dead link}}&lt;/ref&gt;

Sababaraha partéy pulitik Indonésia anu diadegkeun ku politisi Minang. Pari jeung Partai Murba diadegkeun ku tan Malaka, Partai Sosialis Indonésia ku Sutan Sjahrir, PNI Baru ku Mohammad Hatta, Masyumi ku Mohammad Natsir, Perti ku Sulaiman ar-Rasuli, jeung Persatuan Muslim Indonésia ku Rasuna Said. Salian ngadegkeun partéy politik, politisi Minang ogé loba ngahasilkeun buku-buku nu jadi bacaan wajib ti aktifis pergerakan. Buku-buku bacaan utamana nyaéta, ''Naar de Republiek Indonesia'', ''Madilog'', jeung ''Massa Actie'' karya Tan Malaka, ''Alam Pikiran Yunani'' jeung ''Demokrasi Kita'' karya Hatta, ''Fiqhud Dakwah'' jeung ''Capita Selecta'' karya Natsir, sarta ''Perjuangan Kita'' karya Sutan Sjahrir.

Panulis Minang loba mangaruhan kamekaran basa jeung sastra Indonésia. Maranéna namekarkeun basa ngaliwatan sababaraha macem karya tulis jeung kaahlian. Marah Rusli, Abdul Muis, Idrus, Hamka, jeung A.A Navis boga karya ngaliwatan panulisan novel. Nur Sutan Iskandar novelis Minang séjénna, kacatet salaku panulis novel Indonésia nu pang produktif. Chairil Anwar jeung Taufik Ismail karyana ngaliwatan panulisan sajak. Sarta Sutan Takdir Alisjahbana, novelis sakaligus ahli tata basa, ngalakukeun modérnisasi basa Indonésia nepi bisa jadi basa persatuan nasional. Novel-novel sastrawan Minang saperti ''Siti Nurbaya'', ''Salah Asuhan'', ''Tenggelamnya Kapal Van Der Wijck'', ''Layar Terkembang'', jeung ''Robohnya Surau Kami'' geus jadi bahan bacaan wajib keur siswa sakola ti Indonésia jeung Malaysia.

Salian ngaliwatan karya sastra, ngamekarkeun basa Indonésia ogé dilakukeun ku jurnalis Minang. Maranéhna antarana Djamaluddin Adinegoro, Rosihan Anwar, jeung Ani Idrus. Di sagigireun Abdul Rivai anu disebut salaku Perintis Pers Indonésia, Rohana Kudus nu medalkeun ''Sunting Melayu'', jadi wartawan sakaligus nu boga koran awéwé munggaran di Indonésia.

Di Indonésia jeung Malaysia, disagigireun urang Tionghoa, urang Minang jeung kawentar salaku pangusaha nu punjul. Loba pangusaha Minang sukses bisnis di widang padagangan tekstil, rumah makan, hotel, pendidikan, jeung rumah sakit. Di antarana figur pangusaha sukses nyaéta, Abdul Latief (pemilik ''TV One''), Basrizal Koto (nu ngabogaan paternakan sapi pangbadagna di Asia Tenggara), Hasyim Ning (pangusaha ngarakit mobil munggaran di Indonésia), jeung Tunku Tan Sri Abdullah (nu boga ''Melewar Corporation'' Malaysia).

Loba ogé urang Minang nu sukses di dunya hiburan, ti sutradara, produser, penyanyi, atawa artis. salah sahiji sutradara jeung produser aya Usmar Ismail, Asrul Sani, Djamaludin Malik, jeung Arizal. Arizal nepi ka jadi sutradara jeung produser film nu panglobana ngahasilkeun karya. Sakurang-kurangna 52 film jeung 8 sinetron dina 1.196 episode geus dihasilkeunna. Film-film karya sinéas Minang, saperti ''Lewat Djam Malam'', ''Gita Cinta dari SMA'', ''Naga Bonar'', ''Pintar Pintar Bodoh'', jeung ''Maju Kena Mundur Kena'', jadi film panghadéna nu loba ditongton.

Pemeran jeung penyanyi Minang nu kawéntar di antarana nyaéta Ade Irawan, Dorce Gamalama, Eva Arnaz, Nirina Zubir, jeung Titi Sjuman. Seniman séjénna, ratu kuis Ani Sumadi, jadi pelopor dunya kuis di Indonésia. Karya-karya manéhna saperti kuis ''Berpacu Dalam Melodi'', ''Gita Remaja'', ''Siapa Dia'', jeung ''Tak Tik Boom'' jadi salah sahiji acara favorit kulawarga Indonésia. Di sagigireun maranéhna, Soekarno M. Noer sarta putrana Rano Karno, mungkin jadi pagawé hiburan pangsuksesna di Indonésia, salaku aktor jeung sutradara film. Di taun 1993, ''Karno's Film'' usaha film bogana kulawarga Soekarno, produksi film seri kalawan peringkat pangluhurna sapanjang sajarah film Indonésia ''Si Doel Anak Sekolahan''.

Di luar negeri, urang Minangkabau ogé dipikanyaho konstribusina. Di Malaysia jeung Singapura, antarana Tuanku Abdul Rahman (Yang Dipertuan Agung munggaran malaysia), Yusof bin Ishak (présidén munggaran Singapura), Zubir Said (komposer lagu kabangsaan Singapura ''Majulah Singapura''), Sheikh Muszaphar Shukor (astronot munggaran Malaysia), Tahir Jalaluddin Al-Azhari jeung Adnan bin Saidi. Di nagri Walanda, Roestam Effendi nu ngawakilan Partai Komunis Walanda, jadi hiji-hijina urang Indonésia nu kungsi diuk salaku anggota parlemen.&lt;ref&gt;{{cite|url=http://www.tempointeraktif.com/hg/caping/1979/06/02/mbm.19790602.CTP54667.id.html|title=Mengenang Sastrawan Rustam Effendi|publisher=Tempo Interaktif|date=2 June 1979|accessdate=22 July 2011}}&lt;/ref&gt; Di [[Arab Saudi]], ngan Ahmad Khatib Al-Minangkabawi, urang non-Arab nu kungsi jadi imam besar Masjidil Haram, Mekkah.

== Rujukan ==
{{reflist|2}}

== Literatur ==
* {{de}} Astrid Kaiser: ''Mädchen und Jungen in einer matrilinearen Kultur. Interaktionen und Wertvorstellungen bei Grundschulkindern im Hochland der Minangkabau auf Sumatra''. Kovac, Hamburg 1996 ISBN 3-86064-419-X
* {{de}} Ute Marie Metje: ''Die starken Frauen. Gespräche über Geschlechterbeziehungen bei den Minangkabau in Indonesien''. Campus, Frankfurt am Main und New York 1995, ISBN 3-593-35409-8
* {{de}} Dieter Weigel: ''Reisemosaik bei den Minangkabau. Sumatra. Heiteres, Ernstes, Alltägliches, Unglaubliches''. Jahn und Ernst, Hamburg 1998, ISBN 3-89407-208-3 (Erlebnisbericht) 
* A.A. Navis, ''Curaian Adat Minangkabau''

== Tumbu Luar ==
* [http://groups.google.com/group/RantauNet RantauNet] Mailing List Komunitas Minangkabau (Urang Awak) yang pertama dan terbesar di Internet (sejak 1993).
* [http://www.cimbuak.net Cimbuak.net]{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Komunitas virtual masyarakat Minangkabau di dunia maya.
* [http://www.kaskus.us/forumdisplay.php?f=156 Kaskus Regional Minang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025164057/http://www.kaskus.us/forumdisplay.php?f=156 |date=2011-10-25 }} Online Komunitas masyarakat Minangkabau di dunia maya.
* {{id}} [http://www.minangforum.com/ MinangForum.Com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191008074404/http://www.minangforum.com/ |date=2019-10-08 }} Forum komunitas masyarakat Minangkabau.
* {{id}} [http://www.pelaminanminang.com/ Pelaminan Minang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080217062446/http://www.pelaminanminang.com/ |date=2008-02-17 }} Mengupas sedikit mengenai adat istiadat dan sejarah masyarakat Minangkabau dan merupakan salah satu pelestari perkawinan adat minangkabau asli.
* {{id}} [http://www.panas.web.id/2011/10/inilah-sejarah-lengkap-tari-piring.html Sejarah Tari Piring] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013060027/http://www.panas.web.id/2011/10/inilah-sejarah-lengkap-tari-piring.html |date=2011-10-13 }}.&lt;br/&gt;

'''Tulisan kandel'''

{{DEFAULTSORT:Minang}}
[[Kategori:Grup étnis di Indonésia]]
[[Kategori:Grup étnis di Malaysia]]
[[Kategori:Masarakat Muslim]]
[[Kategori:Grup étnis di Singapura]]
[[Kategori:Minangkabau]]
[[Kategori:Sumatra Kulon]]</text>
      <sha1>cdcyyaomdgjcx26fb0urs4umx3urmpj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dragon Ball</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48694</id>
    <revision>
      <id>710529</id>
      <parentid>625355</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|2 */</comment>
      <origin>710529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1346" sha1="3xnv4az1exoh8qxdq572c5hdzajegmv" xml:space="preserve">{{tanpa rujukan}}
[[File:Dragon Ball logo.PNG|thumb]]

'''Dragon Ball''' ([[Basa Jepang]]: ド ラ ゴ ン ボ ー ル) nyaéta hiji [[manga]] runtuyan [[Jepang]] ditulis ku [[Akira Toriyama]]. Asalna mangrupa seriali di Weekly Shonen Jump ti taun [[1984]] tepi ka [[1995]], kalawan 519 bab dipedar individual kana 42 jilid tankōbon ku Shueisha. Dragon Ball ieu mimitina diideuan ku lalampahan [[novel]] Cina klasik ka [[Jawa Kulon|Jawa Barat]]. Séri nuturkeun adventures tina protagonis, Goku, ti budak leutik ngaliwat dewasa manéhna kareta dina seni béladiri jeung explores dunya dina pilarian tujuh spheres katelah Dragon Bola. Sapanjang perjalanan-Na, Goku ngajadikeun sababaraha babaturan jeung battles rupa-rupa villains, loba saha ogé néangan Naga Bola.

42 tankōbon geus diadaptasi kana dua runtuyan anime dihasilkeun ku Toei animasi: Dragon Ball jeung Ngora Ball Z, nu babarengan anu disiarkeun di Jepang ti taun [[1986]] ka [[1996]]. Sajaba ti éta, studio geus dimekarkeun salapan belas film [[animasi]] féature, kitu ogé judul anime katilu Dragon Ball GT. Sababaraha pausahaan geus dimekarkeun rupa produk dumasar kana runtuyan nu ngawengku game kartu dagang ''collectible'', loba inohong action, babarengan jeung sababaraha soundtracks group jeung angka nu gedé mangrupa vidéo games.

[[Kategori:Anime]]
[[Kategori:Manga]]</text>
      <sha1>3xnv4az1exoh8qxdq572c5hdzajegmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>LiSA</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75492</id>
    <revision>
      <id>710527</id>
      <parentid>681203</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>710527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3101" sha1="72tdku2ufdpznreuy6ckdtg6e8inzx5" xml:space="preserve">'''Risa Oribe''' (織部 里沙 ''Oribe Risa'', babar kaping 24 Juni 1987)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20100618150606/http://www.gifu-bravo.com/~chucky/biog.htm|title=Biography|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;, leuwih kasohor ku ngaran panggung '''LiSA''' (singgetan tina '''Love Is Same All''')&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20160304202636/http://www.sonymusic.co.jp/sd/NADESHIKO/event/artist06.html|title=NADESHIKO{{!}}ナデシコ 出演者一覧|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;, nyaéta [[penyanyi]], [[penulis lagu]], sarta [[penulis lirik]] [[Jepang]] ti [[Seki, Gifu]] jeung dikontrak jang [[Aniplex]] handapeun [[Sony Music Artis]]. Saenggeus diideuan janten musisi ti mimiti hirup manéhna mimitian gawé musikna salaku penyanyi band indie Chucky. Saenggeus Chucky dibubarkeun dina taun 2012, LiSA pindah ka [[Tokyo]] kalawan tujuan ngudag karir sorangan, nyieun debut utamana taun 2010 nyanyikeun lagu jang séri télevisi animé ''[[Angel Beats!]]'' salaku salah sahiji tina dua vokalis band piksi Girls Déad Monster.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/7-popular-japanese-anime-song-artists/|title=7 Popular Japanese 'Anime Song' Artists|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt; Dina bulan April 2011, manéhna nyieun album mini ''Letters to U''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/shoot-to-fame-with-anime|title=Shoot to fame with anime|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210124220540/https://www.straitstimes.com/lifestyle/shoot-to-fame-with-anime |date=2021-01-24 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yp.scmp.com/entertainment/music/article/91586/lisa-transitions-anime-voice-talent-successful-starlet|title=LiSA transitions from anime voice talent to successful starlet|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt; Manéhna midang dina [[Animelo Summer Live]] di bulan Agustus 2010, [[Anime Expo]] di tahun 2012, jeung jadi béntang tamu tetap di [[Anime Festival Asia]].

Lagu LiSA geus kapilih jadi musik tema rupa-rupa animé, siga ''[[Fate/Zero]] jeung'' ''[[Sword Art Online]]''.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Laguna biasa nempatan sapuluh lagu pangluhurna di tangga lagu mingguan Oricon, lagu &quot;Crossing Field&quot; meunang sértipikat platinum ku [[Asosiasi Industri Rekaman Jepang]] jeung &quot;Oath Sign&quot; meunang sértipikat emas.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.riaj.or.jp/f/data/cert/gd_search.html|title=Japanese album certifications 2013|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt; Manéhna midang di [[Nippon Budokan]] dina taun 2014 jeung 2015. Dina taun 2015, manéhna ngamimitian maén peran jadi pangeusi sora [[basa Jepang]] Madge Nelson dina pilem animasi ''[[Minions]].''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.oricon.co.jp/news/2052203/|title=LiSA、『ミニオンズ』で日本語吹替え初挑戦　オーディション審査員長に就任|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

== Rujukan ==
{{reflist}}

[[Kategori:Musik]]
[[Kategori:Artikel Peserta WSSA]]</text>
      <sha1>72tdku2ufdpznreuy6ckdtg6e8inzx5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hiroyuki Sawano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75514</id>
    <revision>
      <id>710528</id>
      <parentid>705431</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */</comment>
      <origin>710528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2759" sha1="rfqphb88m9d0r9o5mwyqvqpwbghjtg3" xml:space="preserve">'''Hiroyuki Sawano''' (澤野 弘之 ''Sawano Hiroyuki'', babar kaping 12 September 1980) nyaéta komposer, panata lagu, musisi, penulis lirik, jeung pianis Jepang, leuwih kasohor pikeun karyana dina loba animé, séri télevisi, sarta pilem. Manéhna diwakilan ku Legendoor antara taun 2006 jeung 2017, ayeuna diwakilan ku VV-ALKLINE. Dina taun 2014 manéhna ngaluncurkeun proyék lagu vokal anyar nu dibéré ngaran &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;'''SawanoHiroyuki[nZk]'''&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://wowjapan.asia/2016/07/music-4-composers-behind-awesome-anime-soundtrack-music/|title=4 Composers Behind That Awesome Anime Soundtrack Music|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808045242/https://wowjapan.asia/4-composers-behind-that-awesome-anime-soundtrack-music/ |date=2020-08-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://natalie.mu/music/pp/sawanohiroyuki03|title=SawanoHiroyuki[nZk]「o1」インタビュー|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

== Biografi ==
Sawano dibabarkeun kaping 12 September 1980 di [[Tokyo]], Jepang. Manéhna ngamimitian maén piano pas di [[sakola dasar]]. Ti umur 17 manéhna neuleuman komposisi, susunan, orkestrasi, sarta piano handapeun Nobuchika Tsuboi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20141016125401/http://www.legendoor.com/a_01/|title=Legendoor Website {{!}} 澤野弘之 {{!}} PROFILE|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}}&lt;/ref&gt; Anjeunna geus aktif salaku komposer saprak taun 2004.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sawanohiroyuki.com/works-artist_etc.html|title=HIROYUKI SAWANO OFFICIAL WEBSITE: Works|last=|first=|website=|publisher=|accessdate=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170622020249/http://www.sawanohiroyuki.com/works-artist_etc.html |date=2017-06-22 }}&lt;/ref&gt;

Dina taun 2014 manéhna ngaluncurkeun proyék lagu vokal anyar nu dibéré ngaran &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;'''SawanoHiroyuki[nZk]'''&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;, ngajieun album mimiti ''UnChild'' jeung Aimer salaku vokalis handapeun ngaran SawanoHiroyuki[nZk]:Aimer. Saprak harita lagu-lagu na handapeun proyék lagu vokal ieu ogé dipaké salaku bubuka jeung panutup pikeun rupa-rupa animé, kaasup ''[[Aldnoah.Zero]]'', ''[[Seraph of the End]]'', ''[[Mobile Suit Gundam Unicorn RE:0096]]'', ''[[Legend of the Galactic Heroes: The New Thesis - Encounter]]'', jeung ''[[Re:Creators]]''. Proyék lagu vokal Sawano ieu dipindahkeun ka labél Sacra Musik handapeun Sony Music Entertainment Jepang dina April 2014.

Dina kaping 2 Juli 2017, kontrak Sawano jeung Legendoor mungkas sanggeus ngeunaan 12 taun. Manéhna ayeuna diwakilan ku VV-ALKLINE.

== Rujukan ==

[[Kategori:Komposer]]
[[Kategori:Artikel Peserta WSSA]]</text>
      <sha1>rfqphb88m9d0r9o5mwyqvqpwbghjtg3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karéta api Mataram</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88161</id>
    <revision>
      <id>710524</id>
      <parentid>707323</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T13:21:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32907-17</username>
        <id>36952</id>
      </contributor>
      <comment>/* Stasion nu dilayanan */</comment>
      <origin>710524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3932" sha1="ttgu4lykunkc422hgwajz2avsy14ghz" xml:space="preserve">{{Infobox rail line
| name = Mataram
| image =Mataram_NewGen_Livery_WnB.jpg
| caption = KA Mataram ngaliwat di daérah Bekasi, nu tos ngagunakeun rangkaian karéta ''New Generation Stainless Steel'', 2025
| locale = Daop 6 Jogja
| system = Karéta api jarak jauh
| status = Beroperasi
| class = Éksekutip-Ékonomi
| stock = [[CC201]]/[[CC203]]/[[CC204]]/[[CC206]]
| character = 
| open =
15 Juni 2017 (minangka KA Mataram Prémium)
17 Pébruari 2019 (minangka KA Mataram Éksekutip-Bisnis)
| owner = [[Kereta Api Indonesia]]
| operator = [[Daérah Operasi VI Yogyakarta]]
| start = [[Stasion Pasar Senén|Pasar Senén]]
| end = [[Stasion Solo Balapan|Solo Balapan]]
| gauge = 1.067 mm
| speed = 70-120 km/jam
}}
'''Karéta api Mataram''' ([[Aksara Sunda Baku]]: {{sund|ᮊᮛᮦᮒ ᮃᮕᮤ ᮙᮒᮛᮙ᮪}}; [[Basa Jawa]]: {{jav|ꦱꦼꦥꦸꦂ​ꦩꦠꦫꦩ꧀}}, ''Sepur Mataram'') nyaéta karéta api kelas éksekutif jeung ékonomi anu ngalayanan ruteu [[Stasion Solo Balapan]]–[[Stasion Pasar Senén]].&lt;ref name=&quot;KA&quot;&gt;[http://www.keretaapikita.com/ Informasi KA Mataram]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{id}}&lt;/ref&gt; Karéta ieu dioperasikeun ku [[Daérah Operasi VI Yogyakarta]].&lt;ref name=&quot;KA&quot;/&gt;

Mimitina, karéta api ieu dioperasikeun pikeun angkutan lebaran di taun [[2017]], ngabantuan tugas [[Karéta api Bogowonto|KA Bogowonto]], [[Karéta api Gajah Wong|KA Gajah Wong]], [[Karéta api Jaka Tingkir|KA Jaka Tingkir]], jeung [[Karéta api Progo|KA Progo]] anu ngalayanan ruteu nu sarua.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.krjogja.com/web/news/read/35475/i|title=KA Mataram Premium Lempuyangan - Pasar Senen beroperasi 15 Juni 2017|last=Aditya|first=Ivan|date=13 Juni 2017|website=KRJogja.com|publisher=|access-date=16 April 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180416201110/http://www.krjogja.com/web/news/read/35475/i |date=16 April 2018 }}&lt;/ref&gt;

Mimiti [[17 Pébruari]] [[2019]], rangkéan karéta api Mataram Prémium anu asalna mangrupa [[karéta api ékonomi|ékonomi prémium]] (K3 2017) diganti jadi karéta campuran éksekutip-bisnis. Sedengkeun urut rangkéanna dimutasi ka [[Bandung]] pikeun dipaké rangkéan [[Karéta api Pangandaran]]. Ti tanggal 1 Désémber 2019, lintasan karéta api ieu dipanjang nepi [[Stasion Solo Balapan]].

== Spésifikasi karéta ==
* [[Lokomotip]] [[CC 201]]/[[CC 203]]/[[CC204]]/[[CC206]]
* 7 karéta ékonomi (K3 24 SLO)
* 1 karéta makan (M1 SLO)
* 2 karéta éksékutip (K1 24 SLO)
* 1 karéta pembangkit (P1 SLO)

== Stasion nu dilayanan ==
* [[Stasion Solo Balapan]]
* [[Stasion Klatén]]
* [[Stasion Yogyakarta]]
* [[Stasion Warungbandrék|Stasion Wates]]
* [[Stasion Kutoarjo]]
* [[Stasion Kebumén]]
* [[Stasion Gombong]]
* [[Stasion Kroya]]
* [[Stasion Purwokerto]]
* [[Stasion Bumiayu]]
* [[Stasion Cirebon]]
* [[Stasion Jatibarang]]
* [[Stasion Haurgeulis]]
* [[Stasion Bekasi]] 
* [[Stasion Jatinegara]] 
* [[Stasion Pasar Senén]]&lt;ref name=&quot;KA&quot;/&gt;

== Jadwal ==
[[Gambar:Mataram train route geographic map (2025).svg|kiri|450x450px|jmpl|Péta ruteu karéta api Mataram dina Gapéka 2025]]
{{Clear}}
Karéta ieu gaduh waktos dina perjalanan salama kirang langkung 7 jam 48 menit. Jadwal anu leuwih lengkepna tingali di luhur. 

== Galeri ==
&lt;gallery&gt;
File:Mataram Premium 2018.jpg|Karéta api Mataram masih ngalayanan kélas ékonomi AC prémium anu rangkéan bahanna ''Stainless Steel''.
File:KA_Mataram_Bisnis-Eksekutif.jpg|KA Mataram geus ngaliwat [[Stasion Cikampék]]
&lt;/gallery&gt;

== Tingali ogé ==
* [[Karéta api Progo]]
* [[Karéta api Gajah Wong]]
* [[Karéta api Jaka Tingkir]]
* [[Karéta api Bogowonto]]

== Rujukan ==
{{reflist}}

== Tumbu kaluar ==
{{Id}} [https://www.kereta-api.co.id/ Situs resmi PT Kereta Api Indonesia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161207010112/https://www.kereta-api.co.id/ |date=2016-12-07 }}
{{Karéta-stub}}

[[Kategori:Angkutan karéta di Indonésia]]</text>
      <sha1>ttgu4lykunkc422hgwajz2avsy14ghz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kekhalifahan Umayyah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98480</id>
    <revision>
      <id>710533</id>
      <parentid>676045</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */</comment>
      <origin>710533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1129" sha1="72aq43cdvajjt3jrz8hrqpnarzhkpm4" xml:space="preserve">'''Umayyah''' (Basa Arabna : بنو أمية , Bani Umayyah , Dinasti Umaiyah, Karajaan Umaiah), atanapi Khalifah Umayyah , nyaéta mangrupikeun khilafah Islam anu munggaran saatos pamaréntahan Khulafaur Rasyidin anu pernah maréntah ti taun 661 dugi ka taun 750 di Bojong Arab sareng lingkungan sakitarana (Rébuan kota di Damaskus); ogé ti taun 756 nepi ka taun 1031 di Cordoba , [[Spanyol]] ogé Khalifah Calvary. Ngaran dinasti ieu nujuna ka Umayyah bin 'Abd asy-Shams , anu datuk ka tukang khalifah munggaran Umayyah, Muawiyah bin Abu Sufyan atanapi kadang ogé disebut Muawiyah I.

== Kakhalifahan Umaiyah ==

بنو أمية
661-75

Khalifah Umayyah umurna mung 90 taun, dimimitian ku pamaréntahan Muawiyah bin Abu Sufyan, saatos pupusna Ali bin Abi Talib, sareng salajengna masarakat Madinah ngayakeun [[Hasan bin Ali]] tapi Hasan bin Ali nyerahkeun khalifah ieu ka Mu'awiyah. bin Abu Sufyan dina raraga nyusun umat Islam anu dina waktos éta sareng sagala rupa fitnah anu dimimitian saprak pupusna Uthman bin Affan, perang Shiffin, perang Jamal, rajapati Ali bin Abi Talib, sareng pengkhianatan Khawarij sareng syiah.</text>
      <sha1>72aq43cdvajjt3jrz8hrqpnarzhkpm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Susanoo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100381</id>
    <revision>
      <id>710531</id>
      <parentid>604268</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:53:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>710531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2114" sha1="gfejbhzrnk9ax35ynbjkd51hg0ehb2c" xml:space="preserve">'''Susanoo''' atanapi Susano'o, kalayan jujuluk ''Susano-o-no-Mikoto,'' nyaéta salah sahiji déwa dina mitologi [[Jepang]]. Anjeunna dipercaya janten déwa laut, angin sareng badai. Dina sababaraha literasi anjeunna ogé dijantenkeun déwa anu hébat ngajaga Kuil Kumano (''Kumano-Ketsumiko-no-Kami'') di Prefektur Shimane, Jepang. Anjeunna ngagaduhan dua dulur anu sanés, nyaéta ''Amaterasu-o-Mikami'' (déwa [[Panonpoé|panon poé]]) sareng Tsukuyomi (déwa bulan) anu mangrupikeun bagean tina dewa utama dina mitologi Jepang.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Susanoo|title=Susanoo {{!}} Description &amp; Mythology|website=Encyclopedia Britannica|language=en|accessdate=2020-09-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mythopedia.com/japanese-mythology/gods/susanoo/|title=Susanoo|website=Mythopedia|language=en|accessdate=2020-09-19}}&lt;/ref&gt;

== Katerangan ==
Dumasar kana kayakinan ku agama Shinto, Dewa Izanagi ngagaduhan tilu murangkalih anu lahir sakaligus, nalika Izanagi réngsé ngumbara ti Yomi. Anak anu pangpayunna nyaéta [[Amaterasu]], lahir tina panon kénca, teras anak kadua, [[Tsukuyomi]], tina panon katuhu, tuluy anu panungtungan na nyaéta Susanoo, kaluar tina irung na.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.godchecker.com/japanese-mythology/SUSANO-WO/|title=SUSANO-WO - the Shinto God of the Underworld (Japanese mythology)|website=Godchecker - Your Guide to the Gods|accessdate=2020-09-19}}&lt;/ref&gt; Izanagi masihan paréntah sareng kakawasaan ka tilu déwa ieu pikeun mingpin surga.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Susanoo ngagaduhan pédang anu disebat Kusanagi ''(Kusanagi-no-tsurugi'' atanapi ''Murakumo-no-Tsurugi'') anu dicandak tina layonana Yamata no Orochi (naga buta sirah dalapan) sabada anjeunna meunangkeun duel anu kacida hébatna. Nanging, éta pédang dipasihkeun ka lanceukna kanggo panebusan kasalahanana anu kapungkur.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ancient.eu/Susanoo/|title=Susanoo|website=Ancient History Encyclopedia|accessdate=2020-09-19}}&lt;/ref&gt;

== Rujukan ==
&lt;references /&gt;

== Tumbu kaluar ==
https://www.sacred-texts.com/shi/kj/index.htm

[[Kategori:Mitologi]]</text>
      <sha1>gfejbhzrnk9ax35ynbjkd51hg0ehb2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luhut Binsar Pandjaitan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102863</id>
    <revision>
      <id>710535</id>
      <parentid>661699</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */</comment>
      <origin>710535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1603" sha1="jjnuyuiofs8yea15jmfnf6obs9vga5i" xml:space="preserve">[[Gambar:Indonesian Coordinating Minister Luhut Binsar Pandjaitan in Washington, D.C. on 4 August 2023 - (cropped).jpg|jmpl|2023]]
Jenderal TNI (HOR) (Purn.) Luhut Binsar Pandjaitan, M.P.A. (lahir 28 Séptémber 1947) nyaéta Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman RI dina Kabinet Kerja Juli 2016 sarta kapilih deui dina mangsa Kabinet Indonésia Maju Présidén [[Joko Widodo]] jeung Wakil Présidén Ma'ruf Amin pikeun 2019– Periode 2024 salaku Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman sareng Investasi di Indonésia. Manéhna ogé jadi Kepala Staf Présidén RI ti 31 Désémber 2014 nepi ka 2 Séptémber 2015. Dina 12 Agustus 2015, manéhna diangkat ku Présidén Joko Widodo jadi Mentri Koordinator Bidang Politik, Hukum, jeung Kaamanan ngagantikeun Tedjo. Edhy Purdijatno. Dina perombakan Kabinet Kerja Jilid II tanggal 27 Juli 2016, anjeunna diangkat jadi Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman ngagantikeun Rizal Ramli. Tanggal 15 Agustus 2016, Présidén Joko Widodo ngalaksanakeun léngkah-léngkah anu patali jeung polémik kapamilikan paspor [[Amérika Sarikat|Amerika Serikat]] (AS) ku Menteri ESDM Arcandra Tahar, sahingga Présidén mecat Archandra kalayan hormat ti Menteri ESDM. Énergi jeung Sumber Daya Mineral sarta ngangkat Luhut anu ogé Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman jadi Pajabat Samentara (Plt) Menteri ESDM.

Saacanna asup ka Kabinet Kerja, Luhut pernah jadi Menteri Perindustrian jeung Perdagangan taun 2000–2001 waktu Abdurrahman Wahid jadi Présidén RI 1999–2001. Saacanna jadi Menteri Perindustrian jeung Perdagangan, manéhna jadi Duta Besar RI ka Singapura.</text>
      <sha1>jjnuyuiofs8yea15jmfnf6obs9vga5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SACLA</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106164</id>
    <revision>
      <id>710526</id>
      <parentid>676361</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maruko 2026a</username>
        <id>36953</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>710526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3323" sha1="2efj0ptoeifrdwu5zw4yuv51hvurgne" xml:space="preserve">'''LAser éléktron bébas SPring-8 Angstrom Compact''', disebut '''SACLA''' (dibaca''さくら (Sa-Ku-Ra)'' ), nyaéta laser éléktron bébas sinar-X (XFEL) di Harima Science Garden City, [[Jepang]], dipasang dina Spring . -8 akselerator jeung synchrotron kompléks. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://xfel.riken.jp/eng/|title=The SACLA (XFEL) home page}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;SACLA_SD&quot;&gt;{{Cite news|last=RIKEN|title=First X-ray lasing of SACLA: Next-generation facility up and running with powerful new X-ray laser.|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2011/06/110613053815.htm|access-date=1 May 2015|work=ScienceDaily|date=13 June 2011}}&lt;/ref&gt; Nalika mimiti beroperasi taun 2011, éta XFEL kadua di dunya sareng anu munggaran di Jepang. &lt;ref name=&quot;NP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Huang, Zhirong|last2=Lindau, Ingolf|date=31 July 2012|title=Free-electron lasers: SACLA hard-X-ray compact FEL|journal=Nature Photonics|volume=6|issue=8|pages=505–506|bibcode=2012NaPho...6..505H|doi=10.1038/nphoton.2012.184}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Phys&quot;&gt;{{Cite news|title=RIKEN, JASRI unveil 'SACLA', Japan's first X-ray free electron laser|url=http://phys.org/news/2011-04-riken-jasri-unveil-sacla-japan.html|access-date=1 May 2015|work=Phys.org|date=11 April 2011}}&lt;/ref&gt;

== Desain ==
Sapertos XFEL anu sanés, SACLA ngagunakeun émisi spontan anu diamplifikasi diri pikeun ngahontal intensitas sinar-X anu kacida luhurna. SACLA ngagunakeun in-vakum, undulators période pondok, nu mangrupa salah sahiji faktor unik dina rarancangna nu ngamungkinkeun pikeun ngahontal [[Gelombang|panjang gelombang]] sub-Ångstrom 0,6 Å dina jarak rélatif leuwih pondok 0,7.&amp;nbsp;km, dibandingkeun sareng XFEL anu sami sapertos LCLS (2&amp;nbsp;km) atanapi XFEL Éropa (3.4&amp;nbsp;km). &lt;ref name=&quot;NP&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;SLAC_ST&quot;&gt;{{Cite news|last=Roberts, Jr.|first=Glenn|title=A Growth Spurt for X-ray Lasers|url=https://news.slac.stanford.edu/features/growth-spurt-x-ray-lasers|access-date=1 May 2015|work=SLAC Today|agency=Stanford Linear Accelerator Center|date=17 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022074035/https://news.slac.stanford.edu/features/growth-spurt-x-ray-lasers|archive-date=22 October 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151022074035/https://news.slac.stanford.edu/features/growth-spurt-x-ray-lasers |date=22 October 2015 }}&lt;/ref&gt; Beam éléktron 8,5 GeV dipaké salaku sumberna.
[[Gambar:SACLA_experimental_hutch.jpg|ka|jmpl|280x280px| Pondok ékspérimén SACLA]]

== Pilem Pondok Animasi ==
SACLA parantos ngarilis sajumlah pilem pondok [[Animé|animasi]] pikeun ngamajukeun kamampuan panalungtikanana ka masarakat. Dina Juli 2013, SACLA ngarilis dua film pondok animasi anu judulna &quot;Picotopia&quot;, anu ngabahas biologi sélular, sareng &quot;Wasureboshi&quot;, nyaéta ngeunaan konsepsi . &lt;ref name=&quot;SACLA_ANN&quot;&gt;{{Cite news|title=Kamikaze Douga Creates Anime Short for SACLA Research Center|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-12-03/kamikaze-douga-creates-anime-short-for-sacla-research-center|access-date=1 May 2015|publisher=Anime News Network|date=3 December 2013}}&lt;/ref&gt;

Dina 3 Désémber 2013, animasi pondok sejen anu judulna &quot;Mirai Koshi: Harima SACLA&quot; dirilis pikeun ngamajukeun kamampuan XFEL pikeun ngadeteksi atom sareng molekul. &lt;ref name=&quot;SACLA_ANN&quot; /&gt;

&lt;references responsive=&quot;0&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{Reflist|2}}</text>
      <sha1>2efj0ptoeifrdwu5zw4yuv51hvurgne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sr. Machadão</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108730</id>
    <revision>
      <id>710536</id>
      <timestamp>2026-06-17T20:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Machadao123</username>
        <id>36954</id>
      </contributor>
      <comment>Nyieun kaca anyar BRASIL bb</comment>
      <origin>710536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9" sha1="aql2tlldflcor6d88p8rf4rfj6sfwh3" xml:space="preserve">BRASIL bb</text>
      <sha1>aql2tlldflcor6d88p8rf4rfj6sfwh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>710537</id>
      <parentid>710536</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T20:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>34625</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting deletion</comment>
      <origin>710537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="rm2hfx9wk53q5wsb8bhlp08v9zalxv1" xml:space="preserve">{{delete|No useful content}}BRASIL bb</text>
      <sha1>rm2hfx9wk53q5wsb8bhlp08v9zalxv1</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>